Желтоқсан көтерілісі жайлы

I.Кіріспе

II.Негізгі бөлім

а) Көтеріліске түрткі болған жағдай

ә) Алаңдағы оқиға

б) Желтоқсан көтерілісінде түрмеге түскендердің ісін қарау

в) Қазақстан Республикасының Парламентіне Желтоқсан көтерілісіне байланысты ұсыныстар жасау

III.Қорытынды
Біз тәуелсіз, зайырлы қанатын көкке жайып тұрған мемлекетпіз. Даму үстінде тұрған еліміз, шет елдермен көптеген дипломатиялық келісім шарттар жасалуда. Яғни, көптеген мемлекеттермен бейбіт қары-қатынаста болады деген сөз.Еңбектеп келе жатқан еліміздің тарихы сонау ғасырлардан бері келе жатыр.Тарихымызға бір үңілсек болды қазақ халқымыздың бастан кешірген қиын қыстау кезін көреміз.
Мемлекеттік тіліміз-қазақ тілі, меммекеттік нышандарымыз , территориямыз белгілі.Яғни, осы тәуелсіздікке қалай қол жеткіздік осы мәселені білумен қатар тәуелсіздікке қол жеткізуге ұмтылған тұлғаларды ұмытпауымыз қажет.Тәуелсіздікке қол жеткізуге ұмтылған «Желтоқсан көтерілісі» жастар қозғалысын кейінгі ұрпақ та ұмытпақ емес. Желтоқсан көтерілісін орнымен бағалауға тиіспіз. Алда біз «Желтоқсан көтеріліс пе, әлде оқиға ма?» осы сауалға жауап беруге тырысамыз.Бұл тақырыпта көптеген ғалымдар зерттеу үстінде , себебі, Желтоқсан көтерілісінің болғанына 22 жыл.
1. Қ.Табеев.Қазақтың Желтоқсаны.Алматы.2006. 12, 13, 14, 15.бет
2.Б.Төлепберген.Біз білмейтін желтоқсан.Алматы.2006.
3. Атамекен-Ай.2006ж.5 бет
4.Бала тәрбиесі.2006ж 5бет
5.Б.Әбдіғалиев,Б.Көрпебайұлы.Ұлт теңдігі көтерілісі.Алматы.2006.15 бет
6.Т.Өтегенов , Т.Зейнәбілов.Алматы 1986 желтоқсан.Алматы 1991.
7.Қ.Р Президенті 1991 ж.12 жклтоқсан жарлығы //Егемен Қазақстан, 1991 ж. Желтоқсан.
8.Т.Айтбайұлы, Т.Зейнәбін.Алматы 1986 желтоқсан.Алматы. 1992
9.Атамекен-Ай.2006.2 бет
10.Атамекен-Ай.2006ж.
        
        Көтеріліске  түрткі  болған  жағдай.
Биліктің басына келгеніне бір жылдан асқан ... ... ... түгелдей жаңартты.ОныБилің құрамында саясаттың кәрі тарландары
Щербицкий мен ... ... ғана ... ... ... ... ... орап, сый-сыяпатымен ззейнеткерлікке ... ... ... қиыны Қонаев болды.
Өзінің қажырлы еңбегімен, терең білімділігімен, парасаттылығымен,
абырой-беделімен жоғары басқару ... ... ... ... ... оның батылы бармады.Қонаевтың 70 жасқа толған шағында Бюро
мүшелерінен тыс ... жеке өзі ... ... құшақтап,
құшақтап сүйемін!»деген құттықтау телеграммасын ... көп ... ... жылдың көктемінде ,
Теңіз мұнай-газ кешені мен Түменді біріктіріп біртұтас кешенді ... құру ... ... ... ойын дөп ... ... ... жүзеге
асыртпай тастады.
«Бұл – авантюра, ғылыми негізделмеген ішкі ұсыныс, шығын өте көп
кететін жоба» деп төрт ... ... ... ... ... ... келіспеске амалы қалмады. Мысы құрыды.Кек
сақтады. Расында да, бұл қауіпті жоба ... ... ... ... бірнеше облыстарынан көпе- көрнеу айрылғалы тұр
еді.Ал, тізеге салып, ... ... ... ... ... ... күтіп отырған халықаралық қоғамдастықта шу шығатындықтан,
Мәскеудің ондайға батылы бармады.Олар үшін мұндай ұсыныс ... ... ... ... үміт ... ... ... жоғарыдан
көрсетілген қысымға төтеп берді.Жоғары биліктің асс беделді екі көк жалы
ұйымдастырған ... ... көп ... өз ... берді-Қонаев біріншіліктен кетуге
«өз еркімен» өтініш жазды.Сөйтіп ,орнына қазақстандықтар түр- ... ... атын ... ... деген біреу ... ... ... ... бүгінгі Пленумның маңызы одан да ерекше еді.Бұл тұтас ел тағдырын
таразыға салған Пленум болды.Сөйтіп, міне, Орталық Комитеттің 250 ... сын ... ... да болған минуттар да артта қалды.»Бірауыздан»
мақұлдаудың нәтижесінде, жер аумағы әлемде тоғызыншы орын ... ... ... тағы да ... көк атты біреу ұстады.
Осылайша ... ... ... ... кең ... жері де ... ... тарыдай шашылып
жүрген моп-момақан елі де –Совет одағы атты империяның не бір қан-құйлы
әрекеттерінің ... ... ... ... ... лабораторияда
ол,тілді құртудың...ұлттық сананы сансыратудың, халықтың ... ... ... ... ... 19 ... неше ... палигондарға айналдырып,
атом атты аждаханның аузына дааямай салғандары ... ... ... ... лабораторияларда тәжірбие жасайтын ақ тышқан да
бар...атом ... ... ... қазақ халқы да бір, тек тәжірбие
жүргізуге тұтынған тіршілік иесі болды.Міне мұның жауабы да... құны ... ... тиіп ... ... ... мен ... кетуі ,оның орнына есімін бір қазақ білмейтін орыс ... ... ... ... ... болды.
Алаңдағы оқиға.
Брежнев атындағы алаңға жастар тобы жиналды.Ұлт саясатының «лениндік
принциптерін сақтауды ... ... ... ... ... өзінің басшысы!»,Қазақстан жасасын!» деп анық
жазылған айшықты ұрандарын көтерген бейбіт шеруге шыққан жастар, алда ... ... да ... ар ... ... үшін ... ... әскерге жалаңаш қолмен қарсы шыққан қазақ жастары ерлікке
пара-пар іс әрекетін дәл бейнелеп олардың патриоттық сезімге толы ... ... ... шеру ... де ... жиын ... ... «Менің Қазақстаным»,Елім ай»,»Туған ел» атты әндерді айтып ,
ешқандай да заңсыз әрекеттер мен ... ... ... ... ... әуел бастан жастармен тең правалы ... ... ... ... ... ... наразылықты билікке
төнген қатер деп санап, басшылық оған Алматы гарнизонын әзірлік жағдайына
келтірумен жәнеалаңды ... ... ... есе көп ... ... қатты. Тіпті бой көрсетулерді тұрақты армия бөлімдерін
қолдана отырып,басып жаншу ... ... ... ... ... кезінде тәртіп қорғау күштері заңсыздықты бірнеше дүркін
және өрескел түрде ... тек ... ғана қуып ... ... қол ... әр ... басы ... қазақ жастарын да автобусқа сүйрегендерін
жоғарыда айттық. Осы күні Ішкі ... ... ... 127 ... ... 90-ы ... еді. ... ішінде университеттің 51,
мединституттың 21, кооператив ... 12, ... ... ... 27 ... болды \6\.
Күштің теңсіздігі, милицияның дойыры мен солдаттардың ... ... мен өрт ... ... ... ... партократия
өмірімізге енді ене бастаған балаң демократия мен ... ... ... тұншықтыруға тырысты. Үш күннің оқиғасы осының айғағы\7\.
«Бүлікшілерді» қоршаған әскерлердің ... ... ... ... ... газ бен ащы ... боратқыш құралдары бар екі ... ... ... өрт ... ... 5-ші ... ... құрамымен,
техникасымен әкелініп бұйрық күтіп тұрды. Қараңғы түсе екі ... ... ... ... ... ... Көпшілік жақтан қар кесектері
бұрқырады. Милиционерлер қара ала ... ... ... ... ... тоқпақтайды.
17 ші желтоқсан ызғарлы әрі аязды күн еді. ... ... ... ... ... суық су ... ... қыз, ұл деп айырмай
қала шетіне апарып тастады. Ұзынырғасы жиырма шақты қуатты ... ... ... су тасқыны өзекті өртеген сөздерін
өткізе алмай, онсызда жүйкесі жұқарып ... ... жын ... ... ... бастап бей-берекетсіздікке жол берді. Өз еркіне
өздері ие бола алмай қатты ашынған адамдар алаң маңында ... ... ... ... оларды жаппай өртей бастады. Үй ... ... ... ... тас ... ... ... қуып таратудың арнайы оперативті жоспары «Метель 1986»
деп аталды.Ол ССРО Ішкі істер ... ... ... ... бұл ... тап осы ... оқиғасы күндері іске асырылды.Бұл
операция тағы басқа елдерге қолданысқа еніп кетті\8\.
1986 жылғы көтерілісте жастардың біразы жапа ... ... ... ... ... ... орын алып, 2401 адам ішкі істер
бөліміне, 2212 адам ... ... ... 2401 ... ... Сондай-ақ 20 жедел жәрдем бригадасы жарақат
алған  768 ... ... ... ... олардың  204-і ауруханаларға
жатқызылған. Осы орайда ауыр жағдайда 17 адам өлім халінде 2 адам ... ... де ... ... ). Ал ... ... ... көтерілісінен кейін
99 адам Қазақ КСР қылмыстық іске байланысты 3 ... 15 ... ... ... ең ... үкім ату ... кесілді. Сонымен қатар, жоғары
оқу орнының 12 ректоры мен басқару саласындағы 33 мың адам ... және де ішкі ... ... 1200 ... ... Адами
құқын пайдаланғысы келген, бірақ, сол үшін аяусыз соққыға ... ... ... ... ... сөзімен айтқанда:
Қорлай да беріп қайтадан
Титыққа орыс жетпесін.
Туған жердің намысы
Бөтен қолда кетпесін.
Абай туған жерінде
Бомбасын атом жрмасын.
Құлпы тасты қиратып,
Өлігіңді қазбасын.
Өз ұлтыңның басшысын
Орнынан ... ... ... ... ... қалмасын,-
деп, мәңгілік бейкүнә ұрпақтың өкілдері!\1\.
Желтоқсан көтерілісі әлемде ұлы көтеріліс жасаған, КСРО құрамындағы 15
республика мен социалистік лагер ... ... ... елге ... 20- ... ең ... оқиғаларының бірі. Осы котерілістен кейін
әлем жұршылығының Қазақстанға деген ... күрт ... ... ... ... тек ... ғана ... онда Қазақстан секілді
батыр да қайсар халықтар тұрғанын түсіне бастаған. Демек, Желтоқсан
көтерілісі – Қазақстанды Еуропа мен Америкаға танытты\9\.
Желтоқсан көтерілісінде ... ... ісін ... ... 17-18 ... ... ... еркі мен арманын ашық
білдіріп алаңға шыққан жастардың жан қиярлық әрекетін көп ... ... ... ... ... ... ретінде бағалаймыз.
1986 - жылғы көтерілісінін еліміз үшін тарихи, саяси және ... алға ... ... Қазақстан Республикасының Парламентіне мынадай
ұсыныстар енгіземіз.
- 1986 жылғы 17 – 18 желтоқсан ... ... ... ... ... ... жұмысшы жастардың әрекеті Орталық биліктің кезекті зорлық – зомылық
шешімдеріне байланысты еліміздің патриоттық ұстнымдағы күштің ... ... ... ... ... ... ... еліміздің Конституциясына «Қазақстан Республикасының
тәуелсіздігіне территориялық тұтастығына және конституциялық құрылысына
қауіп ... ... ... ... ... мен оның ... құқы және ... борышы» деген бап енгізілетін болсын. Мұндай
мазмұндағы баптың әрбір азаматтық саяси ұстанымының қалыптасуына жағымды
ықпалы ... ... ... оның ... ... мен қыздарына большивиктік партиялық
–кеңестік тәртіп тарапынан жасалынған көпжылдық террор айыпталсын;
- 17-18 желтоқсан ... ... ... ұлт азаттық қозғалысқа
қатынасып, сол үшін репрессияға ... ... ... ... 1986 ... бас ... қазір айтылып жүргендей ОҚИҒА емес ... ... ... ... әлеуметтік- құқықтық статусын қарастыру қажет;
- ҚазКСР ... ... ... ... ... Орталық
Комитеті, министерліктер мен ведомстволар қабылданып, жаппай саяси қуғын-
сүргінге негіз болған актілердің күшін жою туралы ресми ... ... ... ... ... баға беру ... ... көтерілісіне 20 жыл толуына орай, оған ... ... ... ұшырап жәбір көргендерді және ... әділ ... ... ... ... ... ... марапатталуы қажет;
- «Желтоқсан алауы» деректі телефильмін түсірілуін жеделдетіп, ... 20 ... орай ... арқылы көпшілік назарына ұсыну
қажет;
- Қазақстан тарихи оқулықтары Желтоқсан оқиғасының КСРО ... ... ... ... ... тұңғыш бас көтеру
екендігін баяндайтын материалдармен толықтырылуы қажет;
- Тәуелсіздік таңы ... қазқ ... ... жүргізіп отыған
саясатына қарсы өз талаптарын батыл қоя білген ерліктерін және ... ... ... ... ...... ұрпақтың
міндеті.1986 жылы Желтоқсанның ызғарлы күндері жанын алмай, «елім, жерім»
деп алаңға шығып құрбан болған жастардың рухы ... ... ... ... ең үлкен құрмет – олардың ... ... ... ... ... ... 12, 13, 14, 15.бет
2.Б.Төлепберген.Біз білмейтін желтоқсан.Алматы.2006.
3. Атамекен-Ай.2006ж.5 бет
4.Бала тәрбиесі.2006ж 5бет
5.Б.Әбдіғалиев,Б.Көрпебайұлы.Ұлт теңдігі көтерілісі.Алматы.2006.15 ... , ... 1986 ... ... ... 1991 ж.12 ... жарлығы //Егемен Қазақстан, 1991 ж.
Желтоқсан.
8.Т.Айтбайұлы, Т.Зейнәбін.Алматы 1986 желтоқсан.Алматы. 1992
9.Атамекен-Ай.2006.2 бет
10.Атамекен-Ай.2006ж.
Қорытынды
1986-жылғы Ұлы Көтеріліс еліміздің, ата-бабаларымыздан мұра ... ... ... ... бір саты ... ... ... бар патриот қазақ жастары тамыры тереңде ... бұл ... ... ... ... аз ... қалған қазақ тіліміз де қызыл
империяның ... ... ... 12 ... ... ... Президентінің «Қазақстан
1986 жылғы желтоқсанның 17-18- оқиғаларға қатысқаны үшін жауаптылыққа
тартылған азаматтарды « ... ... ... ... ... наразылыққа Оқиға емес Көтеріліс мәртебесін берсе деймін. Себебі
, желтоқсаншылардың көтеріліске ... мәз емес ... ... іс-әрекетін Көтеріліс деп бағалау дұрыс деп есептеймін.
Аманғазы Әлімғазұлының мына бір өлең шумағындай:
Намысымның шырағы да – Желтоқсан,
Сұрқай өмір ... да ... ... да – ... ... ... да – Желтоқсан.
-демекші әрине Желтоқсан тәуелсіздік
әкелді.Өсіп келе жақан жас ұрпаққа желтоқсаншылардың ерлігін көп насихаттау
керек. Желтоқсаншылардың патриоттылығын насихаттау ... ... ... ... ... ... Көтеріліске түрткі болған жағдай
ә) Алаңдағы оқиға
б) Желтоқсан көтерілісінде түрмеге түскендердің ісін ... ... ... ... Желтоқсан көтерілісіне байланысты
ұсыныстар жасау
III.Қорытынды
Кіріспе
Біз тәуелсіз, зайырлы ... ... ... ... ... ... тұрған еліміз, шет елдермен ... ... ... жасалуда. Яғни, көптеген мемлекеттермен бейбіт қары-қатынаста
болады деген ... келе ... ... тарихы сонау
ғасырлардан бері келе ... бір ... ... ... ... ... қиын қыстау кезін көреміз.
Мемлекеттік тіліміз-қазақ тілі, меммекеттік нышандарымыз , территориямыз
белгілі.Яғни, осы тәуелсіздікке қалай қол ... осы ... ... тәуелсіздікке қол жеткізуге ұмтылған тұлғаларды ... қол ... ... ... көтерілісі» жастар
қозғалысын кейінгі ұрпақ та ұмытпақ ... ... ... орнымен
бағалауға тиіспіз. Алда біз «Желтоқсан көтеріліс пе, әлде оқиға ма?» ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
үстінде , себебі, Желтоқсан көтерілісінің болғанына 22 жыл.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Желтоқсан көтерілісі9 бет
Желтоқсан көтерілісі — 1986 жыл3 бет
Желтоқсан көтерілісі. Көтеріліс хронологиясы7 бет
1986 ж. желтоқсан оқиғасы10 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
«Желтоқсан ызғары» ұрған бәйшешектер11 бет
Алаш» идеясы және халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы4 бет
Дақпырт пен шындық12 бет
Жалаулы жастықтың алаулы шағы10 бет
Желтоқсан оқиғалары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь