Екінші деңгейдегі банктер


6 есеп беретін ұйым (Республикалық мемлекеттік кәсіпорындар):
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы»;
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банктік сервис бюросы»;
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы»;
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Автобазасы»;
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Алматы ғимараттарды пайдалану орталығы»;
־ «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы».
Ұлттық Банк:
־ «Қазақстанның жеке тұлғалардың салымдарына кепілдік беру (сақтандыру) қоры»,
־ «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы»,
־ «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры»,
־ «Қазақстан ипотекалық кредиттерге кепілдік беру қоры»,
־ «Қазақстан Актуарлық орталығы» жабық акционерлік қоғамдарының
2.2. Екінші деңгейдегі банктер

Коммерциялық банктер банк жүйесінің екінші деңгейін білдіреді. Олар банк ресурстарын шоғырландыра отырып, заңды және жеке тұлғалармен кең көлемде банк операцияларымен қаржылық қызметтерді жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктер өз қызметінде 1995 жылы 30 наурызда қабылданған «ҚР Ұлттық банкі» және 1995 жылдың 31 тамызында қабылданған «ҚР банктер және банк қызметі туралы» ҚР заңдарын басшылыққа алады.
Қазіргі коммерциялық банктер жүйесі 1990 жылдың аяғынан бастап қалыптасты, яғни қазақстандық банк жүйесінің небары 15 жылдық тарихы бар.
1990 жылдың басында банктердің саны 200-ден асты, әрине бұл олардың экстенсивті жағынан дамуын сипаттаса, сол жылдың орта кезінен бастап, күні бүгінге дейін банктеріміздің саны біртіндеп азаюда (2-кесте), ал бұл құбылысты олардың қарқынды өсуімен байланыстыруға болады [9;6].
2-кесте.
Қазақстан Республикасындағы
коммерциялық банктердің сандық құрамы

Банк түрлері 01.1996 01.1997 01.1998 01.1999 01.2000 01.2001 01.2002 01.2003
Екінші деңгейдегі банктер
барлығы: 130 101 82 71 55 47 44 38
оның ішінде:
Мемлекеттік 4 4 6 1 1 1 2 2
Мемлекетаралық 1 1 1 1 1 1 1 -
Шетел капиталының қатысуымен 8 9 22 23 22 16 16 17
Еншілес банктер 5 5 7 11 12 12 11 11


Екінші дейгейдегі банктер ҚР Ұлттық банктің берген лицензиясы негізінде қызмет етеді.
Лицензияның өзіндік стандартты формасы бар және онда коммерциялық банктердің айналысатын қызмет түрі жазылады. Қазақстанда берілетін лицензияның дамыған шет елдерден айырмашылығы әмбаптығы болып табылады.
Коммерциялық банктер – кәсіпорындар мен ұйымдарға, сондай-ақ халыққа тікелей және жан-жақты кешенді қызмет көрсететін банктер.Бұл олардың басқа арнаулы несие мекемелерінен айырмашылығы. Ал банк емес несие мекемелерінің банктерден өзгешелігі олар тек кейбір банк операцияларын жүргізумен және кейбір қызмет түрін көрсетумен шұғылданады. Коммерциялық банктердің негізгі мақсаты – неғұрлым жоғары пайда табу.
Қазіргі Қазақстанның нарықтық банк жүйесінде әр түрлі меншік формасындағы банктер мен несие мекемелері қызмет істеуде. Солардың әрқайсысына сипаттама берелік.
Мемлекеттік банк – үкімет қаулысымен құрылған екінші деңгейлі банк, оның жарғылық қорының иеленушісі үкімет.
Инвестициялық банк – негізінен тікелей және портфельдік инвестиция тартумен шұғылданатын екінші деңгейдегі банк.
Шетелдің қатысуымен құрылған банк – акциясының 50 проценттен астамы төмендегі иеленушілердің қарамағында, меншігінде немесе басқаруында болатын екінші деңгейдегі банк.
Мемлекетаралық банк – халықаралық келісім негізінде құрылған банк, оның жарғылық қорының иеленушісі – Қазақстан үкіметі және келісімге қол қойған мемлекеттердің үкіметі.
Банк емес несие - қаржы мекемелері – Ұлттық банктің лицензиясы негізінде кейбір банктік операция жүргізуге құқы бар банк емес заңды тұлғалар[7;188-189].
Банк жүйесін ұйымдастыру белгілеріне қарай филиалсыз банктерге, бөлімшелері бар банктерге және банктік топтарға бөлуге болады. Көптеген
Қолданылған әдебиеттер


1. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» ҚР Президентінің Заң күші бар Жарлығы 1995 жылғы 30 наурыздағы № 2155.
2. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» ҚР Президентінің Заң күші бар Жарлығы 1995 жылғы 31 тамыздағы № 2444.
3. Н.Назарбаев Қазақстан – 2030: Барлық Қазақстандықтардың өсіп өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқытының артуы: Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. - Алматы: Білім, - 1997. – 176 бет.
4. Назарбаев Н.Ә. ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ, ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ САЯСИ ЖЕДЕЛ ЖАҢАРУ ЖОЛЫНДА. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы – Алматы: Атамұра, 2005. – 48 бет.
5. ҚР Ұлттық банкінің 2004 жылғы Жылдық есебі. Алматы: - 2005 ж. – 93 бет.
6. ҚР Ұлттық банкі. № 032 Баспасөз Релизі 2005 ж. 17 қазан. 2-бет.
7. Көшенова Б.А. Ақша. Несие. Банктер. Валюта қатынастары. Оқу құралы/ - Алматы: Экономика, 2000 – 328 бет.
8. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие. Оқу құралы./ - Алматы: Издат. Маркет,2004. – 246 бет.
9. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. /- Алматы: Издат. Маркет,2004. – 246 бет.
10. Саниев М.С. Ақша, несие, банктер. Оқу құралы – Алматы: Алматы экономика және статистика институты, 2001 – 165 бет.
11. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Жалпы редакциясын басқарған Ғ.С. Сейітқасымов. - Алматы: Экономика, 2001. – 466 бет.
12. Банки и банковские операции: Учебник. / Под ред.Проф. Н.Ф. Жукова.
13. Основы банковского менеджмента Учебное пособие/ Под ред. О.И. Лаврушина. – М.: Инфра, 1995. – 141 с.
14. Банковское дело/ Под ред. О.М.Лаврушина. – М.: Финансы и статистика, 1998. – 576 с.
15. Усоскин В.М. Современные коммерческие банки. – М., 1994. – 320 с. М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1998. – 471 с.
16. «Банк саласы дамудың жаңа сатысына көтерілді». Дала мен қала № 4 (81) 28 қаңтар, жұма, 2005ж.
17. Қазақстанда қаржы-банк жүйесі қалай қалыптасты? Қазақ тарихы 2005 ж. № 4, – 74-77 бет.
18. Теңізбаева А.С. «Қазақстанда банк жүйесі мен банк заңдарының қалыптасуы және дамуы» Құқық және мемлекет – 2003 (№3) 28-29 бет.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




6 есеп беретін ұйым (Республикалық мемлекеттік кәсіпорындар):
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп айырысу
орталығы;
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банктік сервис бюросы;
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы;
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Автобазасы;
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Алматы ғимараттарды пайдалану
орталығы;
־ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы.
Ұлттық Банк:
־ Қазақстанның жеке тұлғалардың салымдарына кепілдік беру (сақтандыру)
қоры,
־ Қазақстан Ипотекалық Компаниясы,
־ Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры,
־ Қазақстан ипотекалық кредиттерге кепілдік беру қоры,
־ Қазақстан Актуарлық орталығы жабық акционерлік қоғамдарының 100%-ті
құрылтайшысы және Процессинг орталығы жабық акционерлік қоғамы
құрылтайшыларының бірі (Ұлттық Банктің үлесі - 80,6%) болып табылады.

1-cызбанұсқа

2.2. Екінші деңгейдегі банктер

Коммерциялық банктер банк жүйесінің екінші деңгейін білдіреді. Олар
банк ресурстарын шоғырландыра отырып, заңды және жеке тұлғалармен кең
көлемде банк операцияларымен қаржылық қызметтерді жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктер өз қызметінде 1995
жылы 30 наурызда қабылданған ҚР Ұлттық банкі және 1995 жылдың 31
тамызында қабылданған ҚР банктер және банк қызметі туралы ҚР заңдарын
басшылыққа алады.
Қазіргі коммерциялық банктер жүйесі 1990 жылдың аяғынан бастап
қалыптасты, яғни қазақстандық банк жүйесінің небары 15 жылдық тарихы бар.
1990 жылдың басында банктердің саны 200-ден асты, әрине бұл олардың
экстенсивті жағынан дамуын сипаттаса, сол жылдың орта кезінен бастап, күні
бүгінге дейін банктеріміздің саны біртіндеп азаюда (2-кесте), ал бұл
құбылысты олардың қарқынды өсуімен байланыстыруға болады [9;6].
2-кесте.
Қазақстан Республикасындағы
коммерциялық банктердің сандық құрамы

Банк түрлері 01.1996 01.1997 01.1998 01.1999 01.2000 01.2001 01.2002
01.2003 Екінші деңгейдегі банктер
барлығы: 130 101 82 71 55 47 44 38 оның ішінде:
Мемлекеттік 4 4 6 1 1 1 2 2 Мемлекетаралық 1 1 1 1 1
1 1 - Шетел капиталының қатысуымен 8 9 22 23 22 16 16 17
Еншілес банктер 5 5 7 11 12 12 11 11

Екінші дейгейдегі банктер ҚР Ұлттық банктің берген лицензиясы негізінде
қызмет етеді.
Лицензияның өзіндік стандартты формасы бар және онда коммерциялық
банктердің айналысатын қызмет түрі жазылады. Қазақстанда берілетін
лицензияның дамыған шет елдерден айырмашылығы әмбаптығы болып табылады.
Коммерциялық банктер – кәсіпорындар мен ұйымдарға, сондай-ақ халыққа
тікелей және жан-жақты кешенді қызмет көрсететін банктер.Бұл олардың басқа
арнаулы несие мекемелерінен айырмашылығы. Ал банк емес несие мекемелерінің
банктерден өзгешелігі олар тек кейбір банк операцияларын жүргізумен және
кейбір қызмет түрін көрсетумен шұғылданады. Коммерциялық банктердің негізгі
мақсаты – неғұрлым жоғары пайда табу.
Қазіргі Қазақстанның нарықтық банк жүйесінде әр түрлі меншік
формасындағы банктер мен несие мекемелері қызмет істеуде. Солардың
әрқайсысына сипаттама берелік.
Мемлекеттік банк – үкімет қаулысымен құрылған екінші деңгейлі банк,
оның жарғылық қорының иеленушісі үкімет.
Инвестициялық банк – негізінен тікелей және портфельдік инвестиция
тартумен шұғылданатын екінші деңгейдегі банк.
Шетелдің қатысуымен құрылған банк – акциясының 50 проценттен астамы
төмендегі иеленушілердің қарамағында, меншігінде немесе басқаруында болатын
екінші деңгейдегі банк.
Мемлекетаралық банк – халықаралық келісім негізінде құрылған банк, оның
жарғылық қорының иеленушісі – Қазақстан үкіметі және келісімге қол қойған
мемлекеттердің үкіметі.
Банк емес несие - қаржы мекемелері – Ұлттық банктің лицензиясы
негізінде кейбір банктік операция жүргізуге құқы бар банк емес заңды
тұлғалар[7;188-189].
Банк жүйесін ұйымдастыру белгілеріне қарай филиалсыз банктерге,
бөлімшелері бар банктерге және банктік топтарға бөлуге болады. Көптеген
елдерде банк жүйесінің бір типі берілген, ал Қазақстандық дамымаған түрдегі
банктік ұйымдардың барлық түрлері бар.
Ұлттық банктің рұқсатымен банктер Қазақстан Республикасы аумағында және
одан тысқары жерлерде банктерін аша алады, ал өздерінің өкілеттілігін –
Ұлттық банктің хабарлауымен ашады.
Банк филиалы – бұл бас банктің берген құқықтары шегінде банк
операцияларын жүзеге асыратын банктік мекеме. Банк филиалы заңды тұлға
болып саналмайды, дербес балансы болмайды және өзінің бас банкі берген
қаражаттар мен өкілеттіліктер шегінде қызмет етеді.
Заңға сәйкес, банктер өздерінің филиалын ашу үшін Ұлттық банктің
келісімін алуға тиіс.
Шетелдік банктердің ҚР аумағында филиалдарын ашуға заңмен тыйым
салынады.
Банк өкілдігі – депозит тартудан басқа белгілі бір банк операцияларын
орындайтын және өз атынан, банктің тапсырмасымен жұмыс жасайтын заңды тұлға
болып табылмайтын, құрылымдық бөлімше.
Банк өкілдігі Ұлттық банктің келісімімен ашылады. Шетелдік банктер
өкілдіктерін ашу үшін Ұлттық банкке құжаттар тапсырады.
Еншілес банк – жарғылық қордың 50%-нен астамы бас банкіге тиесілі,
заңды тұлға болып табылатын банктік мекеме[11;280-281].
Есеп-айырысу кассалық бөлімі (жинақ кассасы) – ҚР аумағында банк
операцияларының жекелеген түрлерін орындайтын, филиал немесе өкілеттік
мәртебесі жоқ, заңды тұлға емес, Ұлттық банктің келісімі негізінде
құрылатын банктің аумақтық бөлімшесі.

3. Банк қызметi және оны реттеу
Банк операцияларын жүзеге асыру, сондай-ақ банктердiң және банк
операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың операцияларды
жүргiзуi банк қызметi болып табылады.

3.1. Банк операциялары
Банк операцияларына мыналар жатады:
а) заңды тұлғалардың депозиттерiн, банк шоттарын ашуды және жүргізуді
қабылдау;
б) жеке тұлғалардың депозиттерiн, банк шоттарын ашуды және жүргізуді
қабылдау;
в) банкiлер мен банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын
ұйымдардың корреспонденттiк есепшоттарын ашу және жүргiзу;
в-1) осы адамның иелігiндегi тазартылған бағалы металдардың нақты саны
көрiнiс табатын жеке және заңды тұлғалардың металл шоттарын ашу және
жүргiзу;
г) кассалық операциялар: банкноталар мен монеталарды қабылдау, беру,
қайта есептеу, ұсату, айырбастау, сұрыптау, қаттап буу және сақтау;
д) аудару операциялары:
заңды тұлғалар мен жеке тұлғалардың ақшасын аудару жөнiндегi
тапсырмаларын орындау;
е) есептеу операциялары:
заңды тұлғалар мен жеке тұлғалардың вексельдерi мен өзге де қарыз
мiндеттемелерiн есепке алу (дисконт);
ж) заем операциялары төлем, мерзім, қайтарым талаптарына сәйкес:
ақшалай түрде несие беру;
з) жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың, оның iшiнде корреспондент
банктердiң тапсырмасымен олардың банктiк шоттары бойынша есеп айырысуларды
жүзеге асыру;
и) сенiм операциялары: сенiм бiлдiрiлген адамның мүддесi үшiн және оның
тапсыруымен ақшаны ипотека қарыздары бойынша талап ету құқықтарын, және
тазартылған бағалы металдарды басқару;
сенiм бiлдiрiлген адамның мүддесi үшiн және соның тапсыруымен ақшаны,
тазартылған бағалы металдарды және құнды қағаздарды басқару;
к) банкаралық клиринг: төлемдердi жинау, салыстырып тексеру, сұрыптау
және pacтaу, сондай-ақ олардың өзара есебiн жүргiзу және клиринг
қатысушылары - банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге
асыратын ұйымдардың таза позицияларын айқындау;
л) сейфтiк операциялар:
сейф жәшiктерiн, шкафтар мен үй-жайларды жалға берудi қоса клиенттердiң
құжаттамалық нысанда шығарылған бағалы қағаздарын, құжаттары мен
қазыналарын сақтау жөнiндегi қызметтер;
м) ломбард операциялары:
сақтауға алынып оңай өтетiн бағалы қағаздарды және өзге де қозғалатын
мүлiктi кепiлге алып, қысқа мерзiмдi несие беру;
н) төлем карточкаларын шығару;
о) банкноттарды, мәнеттер мен қазыналарды инкассациялау және басқа жаққа
салып жiберу;
п) шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру;
р) төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельдердi қоспағанда);
с) чек кiтапшаларын шығару;
т) алынып тасталды
у) аккредитивті ашу (ұсыну) мен растау және ол бойынша міндеттемелерді
орындау;
ф) ақша түрінде орындалуды көздейтін банк кепілдіктерін беру;
х) үшінші тұлғалар үшін ақша түрінде орындауды көздейтін банктік кепіл
болушылықтар мен өзге де міндеттемелер беру.
уәкiлеттi орган бередi.
Осы баптың 2-тармағының к), л), н), о), п) тармақшаларында көзделген
операцияларды жүргiзуге лицензияларды Ұлттық Банктiң оң қорытындысы болған
кезде уәкiлеттi орган бередi.
Банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарға Ұлттық
Банк осы баптың 2-тармағының к), л), н), о), п) тармақшаларында көзделген
операцияларды жүргiзуге лицензиялар бередi.
3. Осы баптың 1-тармағында аталғаннан басқа банктер және банк
операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар уәкiлеттi
органның лицензиясы болған жағдайда мына операцияларды жүзеге асыруға
құқылы:
а) қымбат тазартылған бағалы металдарды (алтын, күмiс, платина, платина
тобына жататын металдар) құйма күйiнде, қымбат тазартылған бағалы
металдардан жасалған монеталарды, дәрiгерлiк бұйымдарды сатып алу, кепiлге
қабылдау, есепке алу, сақтау және сату;
б) құрамында бағалы металдар мен асыл тастар бар зергерлiк бұйымдарды
сатып алу, кепiлге қабылдау, есепке алу, сақтау және сату;
в) вексельдермен жасалатын операциялар: вексельдердi инкассоға қабылдау,
төлемшiлердiң вексельдердi төлеуi жөнiнде қызметтер көрсету, сондай-ақ
делдалдық тәртiбiмен ескертпелi вексельдердi, вексельдер акцептiн төлеу;
г) алынып тасталды
г-1) алынып тасталды
д) лизинг қызметін жүзеге асыру;
е) өз меншiгiндегi бағалы қағаздарды (акцияларды қоспағанда) эмиссиялау;
ж) факторингтiк (сауда-саттық) операциялар:
тауарларды (жұмыстарды, қызметтердi) сатып алушыдан төлемсiз тәуекел
етiп қабылдай отырып, төлем төлеудi талап ету құқығына ие болу;
з) форфейтингтiк операциялар (форфетингтеу):
тауарларды (жұмыстарды, қызметтердi) сатып алушының қарыз мiндеттемесiн
сатушыға айналым түспейтiн жолмен вексель сатып алу арқылы төлеу.
4. Банктер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Екінші деңгейдегі банктер жайлы
Екінші деңгейдегі банктер ұғымы мен атқаратын қызметтері
Екінші деңгейдегі банктер және коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі
Екiншi деңгейдегi банктердiң кiрiстерi
Eкінші дeңгeйдeгі бaнктep
Екінші деңгейдегі банктердің құқықтық жағдайы
Қазақстан Республикасының банктерін соның ішінде екінші деңгейдегі банктердің құрылуы, екінші деңгейдегі банктердің депозиттік операция жасау ерекшеліктері
ҚР Екінші деңгейлі банктер қызметін реттеу тәртібі
ҚР екінші деңгейдегі банктердің несиелеу тәжірибесіне талдау
Екінші дәрежедегі банктер және олардың қызметі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь