Кәсіптік бағдар берудің психологиялық мәселелерін анықтау

КІРІСПЕ

1 Кәсіптік бағдар берудің психологиялық мәселеле.рін анықтау

1.1. Оқушылардың тұлға болып қалыптасуындағы кәсіби мамандықтың. рөлі

1.2. Кәсіби мамандыққа қалыптасудың теориялық негізі


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Тұлға-белгілі бір даму деңгейіндегі , дамыған санасы бар,мінез-құлыққа салыстырмалы түрде тұрақты, сондай-ақ өзінің қалыптарын және әлеуметтік ортамен қатынасын реттеуге қабілетті адам.
Көріп отырғанымыздай,тұлға ұғымының қандай да бір керемет жетістіктермен байланысты болуы міндетті емес. Әрбір қарапайым ересек адам-тұлғаның негізгі және анықтаушы белгілері мыналар: сана-сезім, жекелік, өзін-өзі реттеу,белсенділік,басқа адамдармен қатынас жасау.
Индивид - жеке тұлға, бір адам. Даралық-бұл адамның өзгешелігі. Даралық қайталанбайтын,тек бір адамға ғана тән қасиеттер мен ерекшеліктер, бір адамды өзгелерден ажыратып тұратын қасиеттер. Даралық белгілі бір деңгейде тұлғаны басқалардан ажырататын мәнді ерекшеліктермен ажыратылады.
Бір адамда бұл – ынта, келесісінде – қабілеттіліктер, үшіншісінде-мінездің ерекшеліктері. Адамның жекелеген қасиеттеріне негізінен оның кәсіптік жарамдылығы бағынышты.Адамның даралық ерекшеліктері индивидтің даму барысында қалыптасады.Осы процесс кезінде нерв жүйесінде,ақыл-ойда, сезімде және ынтады, бейімділікте, қабілетте, дарында, темпераментте, мінез-құлықта өзгешеліктер байқалады. Бұл өзгешеліктердің бәрі адамның мінезі,оның оқудағы және жұмыстағы жетістігі мен сәтсіздігі бағынатын тұрақты психикалық қасиеттерге айналуы ықтимал. Адам дамуына бірнеше белгілі факторлар әсер етеді. Мұндай факторлардың бір тобын биологиялық факторлар тобы деп атауға болады.Оған тұқым қуалаушылық факторлар,
туа біткен мінез-құлық жатады. Даму факторының екінші тобы әлеуметтік факторлар деп аталады. Оған өмірдің қоғамдық шарттары ,қоршаған орта және мақсатқа бағытталған тәрбие жатады.
Әрбір қарапайым ересек адам күрделі ішкі құрамы бар тұлға.Жасөспірімге мамандық ұсынғанда оның қандай-да бір жеке қасиетіне емес,қайта тұлғалық қасиеттеріне сүйенген дұрыс.
Жеке адам дамуына туа біткен және әлеуметтік факторлар әсер етеді.
Тұлғаның әр түрлі қасиеттерін қалыптастыруда тұқым қуалаушылық фактордың және қоршаған ортаның рөлі бірдей емес. Тәрбие жолымен нені жасауға болатынын әрдайым есте сақтаған жөн.
Кәсіби бағдар жұмысының нәтижесі бұл оқушыларда қалыптасқан кәсіби таңдаудың болуы,сондықтан кәсіби бағдарда басқару тек жеке адамның кәсіби таңдауын дамыту арқылы ғана іске асады.
Бұл дамудағы бірінші кезең – бұл жеке адамға қоғамдық ұйымдардың, әлеуметтік жағдайдың әсерімен болатын, өз мақсатын белсенді түрде іздеу кезеңі.
1. Айтмауытов Ж. «Жан дүниесі және өнер таңдау» /Айтмауытов Ж.Бес томдық шығармалар жинағы, 4- том, Алматы,Ғылым, 1998,229- 278 б/
2. Климов Е.А. « Школа... а дальше как », 1971 год
3. Климов Е.А. «Выбор профессии», 1987 год
4. Климов Е.А. « Как выбрать профессию», 1990 год
5. Самоукина Н.В. «Активизация школьников профессиональным самоопределение», 1990 год
6. Симоненко В.Д. «Профессиональная ориентация учащихся трудо-вого обучение», М.1986 год
7. Климов Е.А. «Человек и профессия», 1976 год
8. Климов Е.А. « Путь к профессию», 1974 год
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 Кәсіптік бағдар берудің психологиялық мәселеле-рін анықтау
1. Оқушылардың тұлға болып қалыптасуындағы кәсіби мамандықтың- ... ... ... ... ... негізі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Кәсіптік бағдар берудің психологиялық мәселелерін анықтау
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... бір даму деңгейіндегі , дамыған санасы бар,мінез-құлыққа
салыстырмалы түрде тұрақты, сондай-ақ өзінің қалыптарын және ... ... ... ... ... отырғанымыздай,тұлға ұғымының қандай да бір ... ... ... ... ... ... қарапайым ересек адам-
тұлғаның негізгі және анықтаушы белгілері мыналар: сана-сезім, ... ... ... ... жасау.
Индивид - жеке тұлға, бір адам. Даралық-бұл адамның өзгешелігі.
Даралық қайталанбайтын,тек бір ... ғана тән ... мен ... адамды өзгелерден ажыратып тұратын қасиеттер. Даралық белгілі бір
деңгейде тұлғаны басқалардан ажырататын мәнді ерекшеліктермен ... ... бұл – ... келесісінде – қабілеттіліктер, үшіншісінде-
мінездің ерекшеліктері. Адамның жекелеген қасиеттеріне негізінен ... ... ... даралық ерекшеліктері индивидтің
даму барысында қалыптасады.Осы процесс кезінде нерв ... және ... ... ... дарында, темпераментте, мінез-
құлықта өзгешеліктер байқалады. Бұл өзгешеліктердің бәрі ... ... және ... ... мен ... бағынатын
тұрақты психикалық қасиеттерге айналуы ықтимал. Адам ... ... ... әсер ... ... факторлардың бір тобын биологиялық
факторлар тобы деп атауға болады.Оған тұқым қуалаушылық факторлар,
туа біткен мінез-құлық ... Даму ... ... тобы ... деп ... Оған өмірдің қоғамдық шарттары ,қоршаған орта ... ... ... ... қарапайым ересек адам күрделі ішкі ... ... ... ұсынғанда оның қандай-да бір жеке қасиетіне
емес,қайта тұлғалық қасиеттеріне сүйенген дұрыс.
Жеке адам дамуына туа біткен және ... ... әсер ... әр ... ... ... ... қуалаушылық
фактордың және қоршаған ортаның рөлі бірдей емес. Тәрбие жолымен ... ... ... есте ... жөн.
Кәсіби бағдар жұмысының нәтижесі бұл оқушыларда ... ... ... кәсіби бағдарда басқару тек жеке адамның ... ... ... ғана іске ... дамудағы бірінші кезең – бұл жеке ... ... ... ... ... ... өз мақсатын белсенді түрде іздеу
кезеңі.
Екінші кезең- өмірдегі өз орнын таңдау және өз ... ... ... ... бұл ... ... жеке ... жүзеге асыру
кезеңі.
Мамандық таңдауға ықпал ететін күштер нәтижесі ... ғана ... егер олар жеке ... ... ... ... отырса, жас
жеткіншектердің мамандық таңдауы, мамандық таңдау процесі бұл адам баласы
өзінің ... ... ... ... ... ... ... мамандық таңдауы табысты аяқталу үшін оған кәсіби қажетті
қасиеттер болу шарт, кәсіби қасиеттер дегеніміз, сол ... ... ... ... және ... ... ... бар болуы
және сол мамандық талап ететін қабілеттерге икемділікке таныту.
Мамандық таңдау процесінде кәсіби сана-сезім көп әсер ... ... өз ... ... ... сәйкестендіру мен ойлаған
құндылықтарының өз мүмкіндіктерінен сайма-сай келеді.
Сана-сезімнің ... ...... ... Бұл ішкі ... шарты. Сол арқылы жеке адам қай кәсіпті таңдайды мақсат ұғым оның өзі
қандай тұлға өзінің жеке ... ... ... барлық іс-әрекеттері өзара байланысты және оған ұйымдасқан
психологиялық ықпал жасаса, оқушы, өз мамандығын таңдау жолында кездесетін
қарама-қайшылықтарды шешуге ... ... ... кәсіби бағдар таңдауына
тиімді басшылық жасау үшін белгілі бір көрсеткіштерді ... етіп алу ... 1. ... ... ... таңдаған мамандыққа оқып-үйрену үшін
оқу орындарын білу, сол кәсіптің мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... таңдауының қоғамдық маңызды ... ... ... ... отырған мамандық таңдауы.
3.Кәсіби қызығушылықтың қалыптасуы.
4. Белгілі бір кәсіпке арнайы қабілеттердің бар болуы ( жаратылыс тану
ғылымдарына, ... ... ... ... ... ... ... мамандық бойынша еңбек ... ( ... ... ... ... Кәсіптік ойының қалыптасуы.
7. Кәсіптік икемділіктің нақты дәрежесі.
8. Денсаулық жағдайы. Дәрігер көрсетуінше кәсіпке жарамдылық.
Оқушылардың кәсіби таңдауы әр ... әр қилы ... Сол ... ... ... білу ... ... және жас
ерекшеліктерін игере отырып, оның даму сатыларын ... ... ... таңдауды зәру мәселеге айналдыру кіші мектеп жасындағылар
I – IV ... ... ... ... IV – VI (V - ... ... – VII – VIII сынып оқушылары әлеуметтік IX –X ... ... ... таңдаудың қалыптасуы негізгі – ... ... ... ... болып саналады, осы санаға мыналар жатады: таңдаған
мамандықтың аймақтың елдің, кәсіби мұқтаждықтарына сай ... ... ... ... ... сай ... ... өндірістік және
қоғамдық белсендігі; талданған мамандығына қанағаттануы; сонымен оқушының
мамандық таңдау процессінің ... ... ... ... оның жеке
қабілеттерінің ескере отырып, кәсіби бағдар жүйесі ... ... ... ... шарт ... оның ... қандай / икемділіктері,
қабілеттері қоғам одан не күтіп отыр / ...... ... ... ... ... береді.
Жеке адамның өз икемділіктері мен ... ... ... қарастыруы, осы процесті көңіл күймен сезінуі оның
кәсіби таңдауынын даму ... ... ... ... жасындағылар оқу процесінде жүзеге асатын пәндік ... ... ... ... Кәсіби бағдар мақсаты мен ... ... ... ... ... ... мамандық түріндегі
түрлі білімдер жүйесін енгізіп отыру керек, жеткіншектердің кәсіби ... ... оқу, ... қоғамдық – саяси жұмыстар жетекші ... ... ... ... ... ... - техникалық прогресс жағдайындағы өндірістік күштердің ... ... ... мен жаңа технологиялардың өмірге енуі
нарық қатынастарына бейімделген, ... ... ... зәру маманды
даярлауды күн тәртібіне қойып отыр. Сол ... де ... ... мамандық таңдау жолына қоғамның мақсатты түрде ықпал етуі орын
алады.Бұл мемлекеттік маңызы бар ... ... ... ... ... оқушылар арасындағы қоғамдық рөлінің ұлғаюы осы процесті
басқарудың осы ... ... ... ... ... ... ... тиімді тәсілдерін дұрыс таңдау адамның
еңбегіне деген қажетін анықтайтын мынадай факторларға тәуелді :
1) ... ... ... ... Белгілі бір еңбек түрінін техологиялық және ... ... Жас ... ... ... бір кәсіби бағдар негіздерін,
қызығушылықты, икемділіктерді қалыптастыратын жеке адамға психологиялық
әсер ... ... беру ... ... ең ... міндеті балаға
өмірде қажет болатын білім беру, оны алдын ала белгілі бір мамандыққа дұрыс
даярлап икемдеу. ... ел ... үшін , ... азамат болып, тәрбиеленіп
шығу үшін мектептерде қоғамдық пайдалы ... ... зор. ... ... ... өнім шығарумен айналысып, оны өткізіп табыс
табуда. Осыған орай мектеп жасындағы балалардың ... ... ... ... ... бағдарлар жасауды, еңбек ... ... ... ... тек қана орта ... беру ғана ... ... бірге
жасөспірімдерге арнаулы еңбек дағдыларды үйретіп, кәсіптік даярлықтан
өткізуді ... ... ... идея осы ... ... ... ... таңдауда әр түрлі іс-әрекеттер процестерінде ... ... ... ... ... ... Ол іс әрекеттер мыналар :
танымдық, қоғамдық пайдалы еңбек, коммуникативті (қарым-қатынас ) ... ... ... ... ... ... оқу (
танымдық ) іс-әрекет кезінде қалыптасады да, «күшті сана», яғни өндіріс,
еңбекке ... ... ... ... ... ... икемділіктер
таңдау дәрежесіне нақты әсер етеді. Сонымен қатар, жасөспірімнің санасында
өзін болашақ кәсіпкер мамандық иесі ... ... ... ... ... жасап жүрген адамдарға еліктеу мамандық таңдап ... ... ... жеке кісінің таңдауына ықпалды.
Кісінің өзіндік кәсіп таңдауы оның қызығуы, икемділігі, ... ғана ... ... ... ... ... факторларға
байланысты. Кісінің іштей ... ... ... мәні бар ... ... ... ... табылады.
Нақты басқару объектісінің ішкі күшін және оның өмір сүріп отырған
сыртқы жағдай туралы дәлелді және ... ... ... ... ... сөз.
Кәсіби бағдардың басқару субъектісі ... ... ... яғни ... арқылы ақиқат әлеуметтік ақпарат алуға
міндетті.
Ақпарат берілген жағдайдағы ... ... ... ... нақты өмірге мысалы ретінде қызмет етер.
Ықшамдылық және тиімділік принциптерінде кәсіби бағдарды басқарудың ең
басты мақсаты жатыр. Оның ... ... ... ... өндіріс
жеке шаруашылық саласына өтуіне байланысты жеке адам үшін де, ... ... ... ,жеке моральдық шығындардың ең аз ықтимал бөлуін
қамтамасыз етеді. Кері байланыс ... ... ... ... кәсіби
бағдарға ықпал етуінің нәтижесінен кейінгі, алынған ... ... ... шығару.
Кешенді түрдегі қарыстыру принципі бойынша кәсіби бағдарға әсер ететін
күштердің бір жүйеде болуын ... ету. Бұл ... ... ... ... белгілері мыналар.
Кәсіби бағдар мен оның ... ... ету ... ... өзін-өзі басқарудың өзара байланысы; жеткіншектердің кәсіптік
таңдауда ықпал етуші сыртқы және ішкі ... ... ... бағдар
жұмысымен айналысушы барлық ұжымдар мен мекемелердің жұмысын ортақтандыру,
оқушылардың жеке және жас ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
Жүйелік принципі – басқару субъектісі мен объектілерін ортақ ... ... ... етеді, кәсіби бағдар ... ... оның ... ... ... бірге, әрбір элементті басқа дәрежедегі жүйе ретінде қарауға
болады. Ол өз ... өз ... ... ... көп ... және көп ... күрделі және үлкен
жүйелерді қарастырады. Әрбір баспа (дәреже) төменгі баспаны ... ... ... ... дәрежедегі баспаның басқарылу объектісі болып табылады.
Негізінен алғанда кәсіби ... ... мына үш ... жүзеге асады:
әлеуметтік, ұйымдастырушылық және психологиялық.
Педагогикалық әлеуметтік сатыда кәсіби ... ... ... ... ... Бұлар жекелеген шаралар мен байланыс құралдары
арқылы жасалынатын үгіт насихат. Ұйымдастырушы ... ... ... оқу тәрбие процесі үстінде ... ... ... ... сатыдағы кәсіби бағдарды басқару сынып жетекшісінің, кәсіби
бағдар беруші мамандардың, ... ... ... ... жасауы нәтижесінде жүзеге асады.
Кәсіби бағдарға ықпал етуді ... ... ... ... ең ... ... бірі ... табылады. Себебі, кәсіптік таңдауға әр
түрлі факторлар әсер етеді, ( әлеуметтік орта, ... ... ... ... ... ... оқу ... шағын топ-тар)және т.б.
Бұл факторлар кешенінді түрде ортақ кәсіби бағдар саласында ... ... ... ... ... ... ғылыми принципі. Бұл принцип бойынша оқушылардың кәсіби бағдарын
басқару ... ... ... ... негізделіп құрылуы керек. Кәсіби
бағдардың ғылымилығы бойынша қабылданған ... сын ... ... ... ...... мен проблемалар көрсеткішті оларды шешу
жолдары ... ... ... басқарудың функциялары. Бұл мектеп оқушысының кәсіби
бағдарлама, яғни басқару объектісіне, басқару субъектісінің ... ... ету ... ... ... ... объектісіне де ықпал ету жүзеге асатын күрделі
жүйе. Сол ... ... ... ... ... екі ... басқарушы
жүйені қалыптастыру ( басқару субъектісі) және басқарушы ... ( ... ... ... ... Олар ... ... және тығыз қарым-қатынаста
болады.
Кәсіби бағдардың негізгі басқару функцияларына мыналар жатады ... ... ... ... ақпараттық қызмет, кәсіби
бағдарды ... ... ... диагностикасы, тәрбиелеуші,
дамытушы, түзетуші, сенімді қызметтерді жатқызуға болады.
Жоспарлауға басқарудың ... ету ... ... қабылдау, оның
кезендерін іске асыруды анықтау, қажетті қорлар орындаушылар мен орындау
мерзімі ... ... ... ... объектісі мен
субъектісінің құрылымдарын анықтауды, олардың өзара қарым-қатынастары мен
іс-әрекеттерін жүзеге асыруды ... ... ... ... ... ... бағыт таңдау кезінде олардың
шешімдерінің ең тиімді нәтижеге қол жеткізу үшін басқару орындарының іс-
әрекетін реттеу, ... және ... ... ... бағдар жұмысының жоспарларын орындау сәтіндегі талап пен қалыптан
ауытқушылықты анықтап отыратын басқару жүйесінің ... ... ... таңдау жасау, бақылау функциясына жатады.
Ақпараттық қызмет басқарудың объектісі мен субъектісі арасында белгілі
бір ақпарат болуын қамтамасыз етеді.
Кәсіби ... ... ішкі және ... ... турасында алынған
ақпарат басқару мүмкіндік береді.
Кәсіби бағдарды тиімді басқару үшін мынадай ақпарат ... ... және ... уақытта басқару субъектісі алдында
тұрған кәсіби бағдар міндеттері мен мақсаттары туралы;
- Перспективада және осы ... ... ... ... пен
ғылымның мұқтаждығы туралы сонымен бірге талапкерлердің кәсіби
орындарына қабылдау мүмкіндігі;
- Мектеп түлектерінің кәсіби ойларының нақты іске асыру ... ... ... ... ... ... Жеке ... қалыптасуына, оның кәсіби ... ... ... мен ... ... қоғамдық ықпал етудің жинақтылығы;
- Мектеп бітірушілердің білім ... ... мен ... ... білдіру есебі.
Кәсіби бағдарды басқару - мақсат пен ... ... ... ... ... ... оған объективті жағдайлар әсер етеді. 1)
экономикалық, аудандық мамандарға перспективасы және қазіргі мұқтаждығы .
2) демографиялық жағдай ... ... ... әсер ... ... ... ... бағдарды басқарудың бағдарламасы жасалады.
Бағдарды басқару ... ... ... ... мен ... ... бұрын басқару да жоспарланды.
Басқару субъектісі кәсіби бағдардың жағдайы жайлы ақпарат негізінде
басқару шешімдерінің қабылданғандарын ... ... және ... ... көп ... және ... кәсіби бағдар мазмұны оны
басқарудың ең озық ... ... ... ... осы ... ... ... мақсатты әдісі қолданылады, бұл әдіс бойынша
кәсіби ... ... ... ... ... ... бағдарламасы, мақсатты әдісінің тиімділігі
мынада: мақсат анықтауда дәл жоспарланған шаралардың ұзақ ... және ... ... ... ... кәсіби бағдар
айтушы барлық күштерін байланыстыруды қамтамасыз етеді.
Бұдан басқа әдіс болжау. Бұл әдіс арқылы ... ... ... ала ... ... ... ... болжау арқылы кәсіби бағдарды басқарудың
мектептегі, аудандағы, қаладағы өндірістік саласындағы моделдерін ... бұан ... ... ... түсіру, педагогикалық-
психология, әлеуметтік-экономикалық әдістер қолдануын ұйымдастырушы –
басқаратын ... ... ... ... ... ... бұйрықтар
жүзеге асады.
Педагогикалық-психологиялық әдісі оқшылардың кәсіптік өзін-өзі анықтауы
мен қалыптастыруға бағытталған.
Әлеуметтік-экономикалық әдіс ... ... ... ... отырған талаптармен сәйкестелінеді.
Кәсіптік таңдау дегеніміз – адамдардың жекелеген қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... дұрыс
және жарамды болуы. Осы жәйіттерді салыстыру негізінде ... ... ... ... қажеттіліктері де ескертіледі. Мамандық таңдауға
жасөспірімге отбасы, мектеп және ақпарат құралдары көмегін тигізеді.
Маман ... – бос ... ... ... сәйкес келетін жұмысшы табу.
Бастапқыда бұл да мамандық таңдау тәрізді – адамның жекелеген қасиеттері
жұмыс ... сай ... ... ... әрі ... ... өзгереді. Мамандық
таңдауда адам мамандықты қарастырады және бағалайды, ал ... ... ... ... ... ... ... бағдар – жасөспірім өзіне сай мамандық таңдау кезінде мақсатқа
бағыталған көмек көрсету. Ғасырлар ... ... ... ... және ... таңдауға даярлауға оның өмірлік жол табуына бірден-
бір себепші екені туралы б.э.д. III ғ. Қытай философы Гуан Цы ... ... Егер бір ... ...... ... ал он жылға жоспарласаң – ағаш
отырғыз. Егер өмірлік ... ... – онда ... ... ... бағдар нәтижесінде мамандыққа бағытталу туындайды. Ол белгілі
бір мамандыққа немесе мамандар тобына ... ... ... ... Егер ... ... ... сәйкес келмесе, онда
келешектегі ауыр психикалық ... қашу үшін оны ... ... ... ... беру – ... беру ... таңдауда үлкен әсерін
тигізеді және ол кеңес берумен тығыз байланысты. Арнайы ... ... ... ... ... қоғамда алатын орнымен,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қояр талабымен таныстырады.
Кәсіби жарамдықтың тар шеңбердегі түсіндірмесі ешбір негіздел-меген.
Себебі, көптеген адамдар қабілетті қолдануға барлық іс-әрекет аясы өте ... ... ... ... кеңістіктік елестету
қабілеттілігі және математикалық ... ... алғы шарт ... Егер жасөспірімде мұндай қабілеттіліктер комплексі болса, онда ол
өзіне көптеген техникалық ... ... ... ... таңдауға
болады. Сондай-ақ, тіптен қарама-қарсы кәсіптерге қажетті ... ... ... ... ... пен ... кәсіп өз зейінін
үйлестіре білуді талап етеді. Кәсіби жарамдылық ... ... ғана ... ... ... ... басқа да жекелеген
ерекшеліктерге сүйену қажет. Өз күшін ... бір ... ... ... және оған сай ... де алған кейбір адамдар ... ... ... жете ... ... ... ұшырайтыны әрбір
оқырманға белгілі. Мұндай жағдайда ... ... ... кәсіптік
талаптар бірлігі жетіспейді.
Жасөспірім кәсіптік ... ... ... өз ... ... кезде және келекшекте оны тез жетілдіре алатына көз жеткенде
кәсіби жарамдылық туралы сөз ... ... Ал, егер ... ... ... ... орай белгілі бір кәсіби игеру қабілетсіз
болса, біз кәсіби ... ... айта ... ... дальтоникке
машина жүргізуге рұқсат етілмейді, тепе-теңдікті сақтай алмайтын ... ... ... ... жарамайды, өнер саласында қабілеті
болмаса суретші болуға болмайды, т.б. Адамның жарамдылығы ... ... және ... ... ғана емес, сонымен
қатар оның жалпы жұмысқа және белгілі мамандыққа ... ... ... ... ... үш ... бірлігінен құралады: 1)
«қажет», бұл қоғамдық қажеттілікті түсіну; 2) «қалаймын» ... мен ... ... 3) ... ... бұл ... қабілеттілікті
қамтиды.
Кәсіп таңдауды зерттеушілердің айтуынша , таңдау кезінде ... ... бірі ... ... және ... ... жете ... болып табылады. Жоғарыда көрсеткені-міздей,
қазіргі замандағы техникалық прогресс жағдайында мамандықтар саны ... ... бұл ... ... ... алу өте ... ... әртүрлі
мамандықтарға оқушылардың қатынасын олардың мәртебесін , тартымдылығын
әрдайым ашып ... ... ... бұл ... белгілі бір жұмысқа сәйкес келеді.
Бұл туралы түпкілікті талдау өзге бөлімде жасалады.
Эстон социологы М. Титма ... ... ... ... таңдаудың бес кезеңін бөліп көрсетті.
Бірінші кезең жасөспірім сегізінші сыныпты ... соң ... ... ... ... да бір ... орта оқу ... бару (училище,
техникум) немесе жалпы білім беретін мектепті жалғастыру арасында ... ... ... ... орта ... ... соң болады. Үшінші кезең
мамандықты анықтау болып табылады (мамандық өте кең ... ... ... ... ... ... мысалы, юрист, адвокат, прокурор, ... ... ... ... ... мамандықты таңдау, бесінші- нақты
жұмыс орнын таңдау.
Профессор Е.Кон мамандық таңдаудың төрт кезеңін бөлді.
Бірінші кезең-әртүрлі мамандықтағы ... ... ... ... ... ... ... арманынан тұтындайтын керемет
мамандықтарды бейнелейтін фантазия. Үшінші кезең- бүткіл өткелі кезең ... ... бір ... ... ... әр ... ... өздерінің мүмкіндіктеріне ... және ... ... және ... кезеңде нақты мамандық таңдау жүзеге
асады. Бұл кезең екі бөлімнен тұрады. ... ... ... ... немесе орта білімді қажет ете ме) және нақты мамандықты таңдау.
Социологтар зерттеуі ... ... ... ... ... ... орта), сосын нақты мамандық таңдаулар.
Алдыңғы бөлімшенің мынадай қорытынды жасауға ... ... ... ... ... ... ... қасиет-терін
білу керек, ал екіншіден, нақты мамандықтың адамға қоятын талап-тарын білу
керек. Тек қана осы екі жағдайда салыстыру және ... ... ғана ... ... ... сөз ... ... Жасөс-пірімнің жекелеген
қабілеттері туралы білім қаншалықты терең болса да, ол кәсіпті жарамдылық
және ... ... ... шеше алмайды.
Бұл жерде мамандықтың ерекшеліктері және талаптарын ескеру керек.
Мамандық ерекшеліктері еңбек құралдарына, материалына, оның ... ... ... ақысына және ұзақтығы сондай-ақ басқа адамдармен
байланысты. ... де, ... да ... ... ... беру ... ... толық білуі шарт. А.Кочеверяг кәсіптік ерекшеліктерімен
танысу кезінде мынадай ... ... ... ... екендігі туралы кеңес
берді. Ең бірінші кәсіптің жалпы ерекшеліктерінен бастаған жөн. ... ... ... ... ... ... ... мұндай мамандықтың қандай кәсіп орындарда ... ... ... айту ... ... бір ... ... бір еңбек барысын
суретеу болады. Мұнда жұмыстық негізгі әдістер, ... ... ... ... мен ... техникалық құралдар, олардың жемісі
құрастырылады. Үшінші жұмыстық ұйымдастырушылық жағымен ... ... жеке ... бригадалық жұмыс, сағаттың немесе
еңбегіне сай ақы алу, жұмысшы бір затты ... ... ... жасай ма әлде
бір ғана операцияны біле ме т.б. ... ... ... ... пікірімізше өте маңызды. Бұл жерде жұмысшыға оның кәсіби қоятын
талаптар туралы сөз ... Оған ... ... ... және
басқа да жекелеген қасиеттер жатады. Қарас-тырылуға тиіс сұрақтардың
бесінші ... ... ... олар ... ... ... ішінде немесе
сыртында болуы; Температура өзгерістерінің болуы , қатты шу және вибрация;
жарығы және желдеткіш қандай; механикалық жарақат және ... ... ... бар ма; өрт шығу ... қандай; жұмыстың денсаулыққа зияны бар ма,
еңбекті қорғау, кәсіптік ... ... ... ... ... ... қорғайды. Оған жалпы және арнаулы білім талаптары, маман-
дықты игеру жолдары жеке білімнің қайта ... ... ... әрі ... жағдайды қозғайтын сұрақтар болады. Олар ... ... және ... ақы ... ... ... ... ( тамақ
және тұрғын сұрақтары). Ең ... ... ... ... көтеру және келешекте оқуды жалғас-тыру туралы мәселелерді
қарастырылады.
Қорытынды
Белгілі бір мамандық иесі болу әр ... ... өмір ... басты
мәні, мағынасы деу артық болмас. Осы өмір мағынасының « ірі компоненті»
десе де болады.
Мамандықтардың сан ... ... бар ... ... әр адамның
өзінің қабілетіне не тілегіне қарай таңдауы оңай ... ... ... тұлғаның кәсіп таңдау жөніндегі ой-көзқарасының пайда болуынан
басталады.
Жасөспірімдік жас – бұл ... ... ... Тек осы ... ... ортаның әсері үлкен күшке ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда
жасөспірімдер қандай мамандық жақсы екенін құрбыларының, не ... ... ... ... Айтмауытов Ж. «Жан дүниесі және өнер таңдау» /Айтмауытов Ж.Бес
томдық шығармалар жинағы, 4- том, ... ... 278 ... ... Е.А. « Школа... а дальше как », 1971 ... ... Е.А. ... ... 1987 год
4. Климов Е.А. « Как выбрать профессию», 1990 год
5. Самоукина Н.В. ... ... ... 1990 ... Симоненко В.Д. «Профессиональная ориентация учащихся трудо-вого
обучение», М.1986 год
7. Климов Е.А. «Человек и профессия», 1976 ... ... Е.А. « Путь к ... 1974 год

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беруді ақпараттандыруда педагогикалық технология11 бет
Жоғары сынып оқушылардың кәсіптік бағдарын қалыптастыру жолдары38 бет
Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар берудің әдістемесі64 бет
Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар беру жұмысы50 бет
Информация, информатика49 бет
Мамандарды таңдау, тіркеу, дайындау және тәрбиелеу6 бет
Мектепте және колледжде кәсіптік бағдар беру ерекшеліктері30 бет
Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2008 – 2012 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы23 бет
Қазақстан Республикасының заңы94 бет
Қазақстанда ғылыми-техникалық кадрларды дайындау саясаты6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь