Кітапханалық қызмет ету маркетингі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.6

І Тарау. Негізгі бөлім. Кітапханалық қызмет ету маркетингі
1.1.Маркетинг қазіргі басқару тұжырымдамасы ретінде ... ... ... ... ...7.10
1.2.Кітапханалық маркетингтің мәні мен негіді ... ... ... ... ... ... ... .10.12
1.3.Кітапханадағы маркетингтік зерттеулердің түрлері мен әдістері...12.14
1.4. Кітапханалық маркетинг жиынтығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14.22

ІІ Тарау. Кітапхана қызметін маркетингпен басқару
2.1. Маркетинг кітапхананың басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23.29
2.2. Маркетингті ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29.30

ІІІ Тарау. Жаңа әлеуметтік . мәдени жағдайда оқырмандарға қызмет
көрсету
3.1.Кітапханада жүргізілетін көпшілік жұмыстардың жаңа әдістері ... .31.45
3.2. Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасының оқырмандарға
қызмет көрсетудің жаңа формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54.61

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
Пайдаланған әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 55.56
Маркетинг ұғымы кең таралған. Оның анықтамсының жиынтығының кең тарағаны 5Р; PEOPLY (адамдар), PRODUCT (тауар), PRICE (баға), PLACE (орын), PROMJTIOV (ілгері жылжу). Көбінесе маркетингты нарықты зерттеу деп түсінеді.
Маркетинг классигі Ф.Котлер маркетингті қажеттілікті қанағаттандыруға және айырбастау арқылы қажет нәрселерге қол жеткізуге бағытталған адами шығармашылық деген анықтама береді. Мұқтаждылық бұл бірнәрсенің жетіспеушілік сезімі, мұқтаждық қажеттіліктен өзіндік қызмет формасы немесе тауардың тұлғаның мәдени дәрежесіне сай келеді: мұқтаждық сатып алушылық қабілеттің беріктілігі сұранысқа айналады; ауырбастау- қажет нәрсеге қол жеткізудің бір әдісі, егер тауарға немесе қызмет жасағанына төленсе немесе басқа да затпен ауыстырылса.
Россияның нарықтық экономикасы құрылғаннан кейін маркетингтің анықтамасы мен оны отандық шындыққа қолдануға көптеген мүмкіндіктер ойластыра бастады. Осыған орай өндіріс пен өтістің комплексті жүйенің нақты тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттанғандарын бағдарлау мен зерттеу және нарықты болжау негізінде пайда түсіруді көздеу арқылы жүзеге асырылады. Сыртқы және ішкі ортаны зерттеу және стратегия мен тәсілдерді маркетингті программалар көмегімен жетілдіру болып табылады.
Мұндай анықтамаға зерттеушілер екі ұғымды жатқызады. Маркетинг басқарудың функциясының бірі ретінде және толық басқару концепциясының нарықтық қатынас жағдайында іске асуы. Маркетинг басқару функциясы есебінде басқада қаржыға байланысты оперативті ұйымдармен, ғылыми зерттеулермен, материалды- техникалық қамтамасыз етумен тығыз байланыста болып тиімді қызмет көрсетеді. Философия жағына келетін болсақ маркетингті басқаруды демократиялық процесс ретінде қажеттілікті қанағаттандыру үшін қажеттілікке «дауыс беру» керек деп санайды. Бұл процесс алдына қажеттіліктің мінездемесін білу арқылы оны қанағаттандыруды мақсат еткен ұйымдар жетістікке жетеді.
1. Қазақстан Республикасының кітапхана ісі туралы ережесі: Қ.Р. Мәдениет министрлігінің 29- наурыз 1996 ж. бұйрығымен бекітілген.-б.10
2. Все о маркетинге: СБ материалов для руководителей предприятий, экономических коммерческих служб.- М. : Азимут- центр, 1992.-с.366
3. Герасимова Л.Н., Кококина О.Н. Маркетинг в библиотеке: учеб. пособие / МГИК.-М., 1992.-с. 72
4. Голубков Е.П. «Маркетинг: Выбор лушчего решения».- М.:Экономика.-1993.-с.222 .
5. Клюев В.К. Правовое обоснование маркетинговой деятельности библиотеки// Тезисы докладов .- М.: Наука , 2000.- с.327.
6. Клюев В.К., Ястребова Е.М. Маркетинг в системе управления библиотекой: Учебное пособие.- М., 1995.-с.131
7. Книжный маркетинг: Сб статей. – М.: Терра.- 1.—с.6-408
8. Котлер Ф. Основы маркетинга / Пер. с англ..- М.: Бизнес- книга.- 1995.- с.702 .
9. Крулис- Ранда Я. Сегодня и завтра маркетинговой науки: Проблемы теории и практики управления. –1993.-№5.-с.63-70 .
10. Крылов М.В. Маркетинг: (Социология маркетинговых коммуникаций).- М.: Центр.-с.1998-189 .
11. Жұртбай Т. Кітапхана – даналық сарайы // Қазақ әдебиеті.-2001.-4сәуір-11б.
12. Қазақстан кітапханалары ХХІ ғасырда / құраст. Әлімқұлова Ж.Н. – Алматы, 1999.-90б.
13. Бердіғалиева Н.С. Ақыл – ой қазынасы // Кітапхана.-1993 - №3-10б.
14.Елеукенов Ш. Кітапханатану негіздері. Оқу құралы-Алматы:
Санат, 1997ж
15.Нұрахметова К.Ғ. Жалпы кітапханатану. Оқу құралы. – алматы, 1998.-
16.Орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің жұмысын
ұйымдастыру.- Алматы., Рауан ., 1993.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе………………………………………………………………………….3-6
І Тарау. Негізгі бөлім. Кітапханалық қызмет ету маркетингі
1.1.Маркетинг қазіргі басқару тұжырымдамасы ретінде……………….7-10
1.2.Кітапханалық маркетингтің мәні мен негіді……………..…………10-12
1.3.Кітапханадағы маркетингтік зерттеулердің түрлері мен ... ... ... Тарау. Кітапхана қызметін маркетингпен басқару
2.1. Маркетинг кітапхананың басқару
жүйесі.........................................23-29
2.2. ... ... Жаңа ...... ... ... қызмет
көрсету
3.1.Кітапханада жүргізілетін көпшілік жұмыстардың жаңа әдістері.....31-
45
3.2. Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасының оқырмандарға
қызмет көрсетудің жаңа ... ... ... ... кең ... Оның ... жиынтығының
кең тарағаны 5Р; PEOPLY (адамдар), PRODUCT (тауар), PRICE (баға), PLACE
(орын), PROMJTIOV (ілгері жылжу). ... ... ... ... деп
түсінеді.
Маркетинг классигі Ф.Котлер маркетингті қажеттілікті қанағаттандыруға
және айырбастау арқылы қажет нәрселерге қол жеткізуге ... ... ... ... ... ... бұл ... сезімі, мұқтаждық қажеттіліктен өзіндік қызмет формасы немесе
тауардың тұлғаның мәдени дәрежесіне сай келеді: мұқтаждық сатып алушылық
қабілеттің ... ... ... ... ... нәрсеге қол
жеткізудің бір әдісі, егер тауарға немесе қызмет жасағанына төленсе немесе
басқа да затпен ауыстырылса.
Россияның ... ... ... ... ... мен оны ... ... қолдануға көптеген мүмкіндіктер
ойластыра бастады. Осыған орай ... пен ... ... ... ... ... ... бағдарлау мен
зерттеу және нарықты болжау негізінде пайда ... ... ... ... ... және ішкі ортаны зерттеу және стратегия мен тәсілдерді
маркетингті программалар көмегімен жетілдіру болып табылады.
Мұндай анықтамаға зерттеушілер екі ... ... ... басқарудың
функциясының бірі ретінде және толық басқару ... ... ... іске ... ... ... ... есебінде басқада
қаржыға байланысты оперативті ұйымдармен, ... ... ... ... ... ... байланыста болып ... ... ... ... ... ... ... басқаруды
демократиялық процесс ретінде қажеттілікті ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... алдына
қажеттіліктің мінездемесін білу арқылы оны қанағаттандыруды мақсат еткен
ұйымдар жетістікке жетеді.
Маркетингке қызметтің ... ... ... ... жаңа тауарлар мен қызметтерді ... және ... ... ... жарнама мен сатуды бағдарлайды. Кейде
маркетинг комерциялық қызметпен салыстыра қарастырады.
Мұны Ф.Котлер ... ... ... ... ... айтып өтті. Қазіргі кезде кітапханашыларда маркетинг коммерциялық
жеке ... мен ... ... ... Атап ... мен ... ... айтарлықтай айырмашылықтар бар.
Комерциялық интенсификация концепциясындағы негізгі көңіл ... ... мен ... іске ... ал ... қамтамасыз ету коммерциялық
қызмет пен шараларды ынталандыруды талап етеді. Бұл кітапхананың ... ету ... ... қайшы келеді.Маркетинг концепциясының көңіл
бөлетін объектісі тұрғындар топтарының жеке тұтынушыларының ... ... ... ... ... сарп етеді де белгілі бір ... тыс ... ... ... ... ... ... мұқтаждықтары мен
қажеттіліктерін қанағатандыру негізгі мақсат ... ... ... ... мақсаттары: қажеттілікті жоғары дәрежеде
қанағаттандыру, максимальды кең таңдауды ... ... ... ... ең соңғысын артық деп ойлайтындар көп. Ол
мынандай құрлымдардан құралады:
а) сапа, мөлшер,ассортимент,тауар мен ... ... қол ... ... ... сапасы;
в) мәдени ротаның сапасы.
Мұндай көз қарасты ұстанғандар үшін тек ... ... ғана ... ... қатар физикалық және
мәдени орталардың сапасын бағалайды. Сондықтанда көпшілік маркетинг ... ... ... ... ... ... кітапхана
қызметінің мақсаты рухани қажеттілікті қанағатандырумен сәйке келеді.
Маркетингтің принциптері философиялық басқару ұғымы ... ... ... ... әрбір басқармадағы қаулыны қабылдаған
соң сұраныстың жағдайын қарау;
- кітапхананың қызметіннің максималды ... үшін ... ... ... құрылымының коммерциялық мақсатпен емес, ұзақ ... ... ... ... әртүрлі құралдармен, негізгісі жарнамалармен тұтынушыға әсер ету.
Маркетингтың ... ... ... ... ... ... ... беретін және кітапханалық ұйымның
тұрғындарға қызмет етуге шек қою;
- тұтынушыларды деркті және потенциалды деп қарастыру;
- Тауар мен қызмет ... жаңа ... ... ... мен ... ... дамыту жоспарлануда;
- Дәрежелі іс шаралар, жарнамалар мен материалды ... ... ... көбейту;
- Бағалы саясатты қамтамасыз етіледі;
- Елдің және ... ... ... ... ... ... құрайды;
- Маркетингті басқарудың іске асуы (жоспарлау, реализация,нақты
міндеттерді орындау, қабылданған ... ... ... ... ... 50 жыл деп ... Бұл
уақытта тауарлар мен қызмет көрсету ұсыныстары сұраныстан ... ... ... ... шығарушылар ұтты. Басқа сөзбен айтқанда
бұл сұраныс нақтылы қажеттілік ... ... ... арқылы
тұтынушылардың санын көбейтеді. Тұтынушылардың өздерінің тауарларына шақыру
үшін әртүрлі жарнамаларды да қолданады. Жарнамалар ... ... ... ... ... 60-70 жылдарда ҒТР әсерінен өнім өндірушілер азайып,
сұраныс көбейіп кетті, сондықтан да ... ... ... қызметі айналып кетті. Сондықтан да ... ғана ... ... қатар өндіруші компаниялар мен
тұтынушылар арасында ұзақ мерзімді келісім шартқа тұру ... ... ... асыру үшін сұранысты, жарнаманы анықтап барып келісімге бару ... ... ... ... ... тек ... сапасымен,
дәрежесімен , қызмет көрсетумен және жоғары сапалы өніммен ғана озуға
болатын ... орай 70 жылы ... ал ... он жылдықта тәжірибеге
енгізу үшін басқару мен жоспарлау стратегиясының әдістерін сыртқы ... ... ... салыстыра қарап нарықтық, өндірістік, қаржылық
бөлімдерге пайдалана бастады.
Статегиялық ойлау принциптерін жоғарғы топтағылардың ... ... ... ... ... ... пайда болғаны байқалады.
Дәл осы кезде классикалық маркетингте дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... емес екені
мойындалды. Осы кезеңде менеджерлер маркетингтің комплексті элементтерін
көптеп пайдаланды.
Соңғы ... ... ... ... бастады. Мұның
концепциясына кез-келген ұйымның мақсатын анықтау, мұқтаждықты ... және ... ... қол жеткізу, тиімдірек болуы
бәсекелестерінен бір саты жоғары тұрады. ... ... ... ... ... ... тығыз байланыста болады. Сұранысты
тұтынушыларға қанағаттандыру максималды әлеуметтік маркетингтің мінездемесі
экологиялы ... ... ... пайдаланумен, моральды-
этикалық принциптермен есептеседі.
І ... ... ... ету ... ... маркетингтің мәні мен негізі.
Кітапхана ортасында әлеуметтік маркетинг адамдардың ... ... ... ... ... ... кетсек бағаларға арналған оқырман бөлмесін арендаға ... ол ... ... алап ... тиым ... ... тағы бір тенденция қатысады. Маркетингтың кең
өріс алу әдістері ... АҚШ 60- ... ... сөз бола ... ал ... ... көпшілігі маркетинг концепциясын коммерциялық емес
ұйымдарға пайдалану туралы ... ... ... Коммерциялық
емес ұйымдарға; университеттер мен коледждер, музейлер мен кітапханалар,
симфониялық оркестр мен ... ... ... ... ... ... дамуындағы екі негізгі тенденцияны бөліп қарастырып
жатыр; іскерлі белсенділік ортадағы маркетингті ... ... ... ... тарату. 70 жылдары интенсивті
зерттеулердің объектісі бірінші тенденция ... ... ... дамыту
тенденциясы белсенді болып отыр.
Ресейлік кітапханатанудағы маркетинг.
Ресейде ұлттық кітапханаларда маркетинг 90
жылдардың басында шыға ... ол ... ... ... ... ... ... қайта құрудағы кең масштабты компанияға ойға қонымды
болып жазылды. Ол елді басқарудың экономикалық әдістеріне ауыстырылды да,
шаруашылықты ... ... ... ... ... қызмет
көрсету, бюджеттен тыс қаржы көздерін табумен бір қатарға тұрды. Кітапхана
қиын, әрі күрделі қарама- қайшылық ... толы ... Бір ... ... шынында да оны модернизациялаудың объективті жақтары болды және
ішкі құрылымдық кризиспен ... ... яғни ... ... ... ... ету мен берілген мекеменің әлеуметтік
дәрежесіне тікелей әсер етті. Бірақ бұл ... ... ... ... (Н. Тюлинаның пайымдауынша) ғана, ал тәжірибе барысында ақылы
қызмет көрсету есебінен қосымша қаржы құралы болып табылады. « ... ... ... ... ... ... жұмысын қайта жасауға
белсенділікке бағытталған фундаментальды ранг.
Дәл осы фундаментте тағы бір өзге танымал концепция ... ... ... қалыптастыру жайлы сөз болып жатыр. Мұнда кітапхана басқа
да ... ұйым ... ... ... ... ... ... қолдану кезінде маркетинг ұғымы қалыптасты, оның
деректі сұранысқа ... үшін және ... ... ... ... әржақты қарастыру негізделген.
Белгілі көлемде маркетинг ақпараттық нұсқа түрінде де экономикалық
мәселенің төңірегін кеңейтіп, кітапхананың ... ... ... ... ... ... өнімсіз мекеме және өзін-өзі
қаржыландыру, пайдаларының есептегіш категорияларының ... ... ... бұл ... етуді зерттеудегі маркетингтің қайшылықты
тенденция бағдарлау. Кітапханалық ... ... ... мынадай принципті ұстанды деп айтады, кітапхана абонетіне қажетті
және қажеттілікті қанағаттандыратын өнім мен қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... еместің арасындағы шекара оның көрініс көрсете ... ... ... ... ... емес деп
басылымдарда жазғанымен, оның арқасында бір мақсатқа қол жеткізуге тырысты;
кітапхана қызмет ... ... ... ... жетілдіріп,
кітапханалық қосымша жалақы, ақпаратық және сервистік ... ... ... ... ... оқырманға көбірек ұнауды көздеді.
Кітапханалық маркетингтың алғашқы қалыптасуын сұрыптап, талдап келіп,
оған қайшылықты ... ... атап ... ... жоқ ... маркетингті бағдарлау кеңейіп, тұрғындардың әр
түрлі формадағы кітапханалық қызмет көрсетуі қанағаттандырды.
Осымен қатар, маркетинг ... ... да ... Айта ... жөн ... кітапханатанушылар, мысалы
Н.С. Карташов маркетингті шетелдің өзіне ғана тән тәсіл деп, ... ... ... ... ... маркетинг кітапхананың
мақсаттары мен тапсырмаларын өзгертіп, кедей тұрғындар ... ... ... мен ... ... және ... құқықтары мен ерікті
таңдау және ақпараттар алуды шектету деген пікір айта кетті. Оның ... ... жүйе ... ... онда ... ... ал бұл азаматтардың кітапханалық қызмет көрсету толық түрде
олардың экономикалық жағдайларына ... ... ... ... ... маркетинг ұғымының
шектелуі алғашқы кезеңдерге тән, ... ... ... ... ... ... ұтылады. Оның үстіне маркетингті ... ... ... ... ... болып келеді. Кез- келген нарық
сонымен қатар ... та ... ... бұл ... ... ... ... бәсекелестік күніге өсіп отырады; жаңа
ақпараттардың іздеуін ... ... мен ... көрсетуі бойынша өмір
сүреді. Мұның көпшілігін кітапхана қолдана алмайды, себебі экономикалық
шектеулік, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бар болғандықтан. Шаруашылыққа ... ... ... ... ... бұрынғыдай адаптациялық құрылымы
функциялау ... ... ... ... ... ... білім алу болып келеді. Кітапханаларды коммерциялау ақпаратқа ... ... ... ... ... кетеді.
Тағы бір фактор орын алады. Кітапханада ақпарат көздері тауар емес
ресурс ... ... ... ... ... енгізу күшті
бәсекелестік жағдайда шығарады, ал бұл оқырмандардың қызығушылықтарына
қайшылық ... ... ... ... тағы бір ... ... ... балғандықтан кітапхана меншігі нарықтық қатынастың
субъектісі түрінде пайдалана алмайды.
Осы ... ... ... ... ақпараттың нарыққа
кітапхананың шығуын қамтамасыз ету болашақты деп саналмайды, себебі нарық
кітапханаға қатаң жағдайды ... ... ал ол ... ... ...... ... бұзып, қоғамдағы алатын
орны ұнамайтын бағытта кететіні мәлім.
Маркетинг ұғымын түсіну ... алға ... ... осы ... ... ... ... мүмкіндік беретін қоршаған
ортаға қиын құбылыс болды. Талап етуді жақсылап зерттеу, қанағаттандырудың
қалыптасуы мен құрылымын ... ... ... ... ... ... ойы мен кітапхана имеджін қалыптастыру үшін әртүрлі
тәсілдерді пайдалану, осылардың барлығы қаіргі ... ... ... болды.
Маркетинг бірінші кітапхананың қызметінің жетілдіруді және дәстүрлі
кітапхана қызмет көрсетуіне коммерциялық ортаны жүйелі ... ... ... Маркетингтің кітапханалық қызмет көрсетуіндегі ерекшеліктер.
Қызмет көрсету мінездемелері бар, олар төртке ... ... ... ... ... де ... программаларды
қарастыру барысында ерекшеліктерін қарастыра кету қажет; ... ... ... ... ... сапаның бір қалыпты еместігі, сақтап
қалмау.
Пайданы көздейтін қызмет. Кітапханаға ... ... зат ... ... келмейді, ол рухани байлығын дамыту, толықтыру үшін келеді.
Сондықтан да кітапханалық маркетинг ... ... ... ... негізге бағытталады. Маркетингті коммуникациялық құралы -пайдаға
негізделеді. Әртүрлі әдістермен атақты, ... ... ... ... көру ... табылады.
Қайнар көзден алыстамау қызметі тауар шығу көзіне қатыспаса да өмір
сүреді. ... ... ... ... ... немесе Э. Мимоновқа арналса көрермен қатысушылар мүлдем басқа
болады. ... ... егер ... ... комьютерлік техника
үйірмесін ашса, онда көптеген қатысушылар- қызығушылықтың ... ... ... ... оның ... емес жақсы
жүргізушісінде. Бұл шектеушіліктің бір-екі әдістемесі бар.
Олар; аудиторияны ... ( ... ... ... ... ... дифференциялды әдістеме қолдану (мынадай топтарға,
балаларға, жастарға, ардагаерлерге және ... ... да ... қарым- қатынаста болу.
Маркетинг тағы бір ерекшелігі қызмет көрсету сапасының ... ... ... ... қалыпсыздығы көптеген факторлар
әсерінен болады.
Оларға; тұлғалық уақыт және ... ... ... да ... ... ... ашық сабақты « менің алғашқы кітабым» деген
тақырыппен өткізген кезде тек балалар ғана емес, ... ... ... ... ... іс- ... тұрақты қатысушы болады.
Бірақ, кітапханашы да, басқа да ... ... ... ... ... мүмкін. Бір қалыпты сапаны жұмысты ұстап қалу үшін
маркетинг ... ... мен ... ... ... жасап отырады.
Қызмет ету сапасы бір қалыпсыз ... ... ... өзінің маркетингті
бағдарламасына іс- шараларды көптеп енгізуі ... ... бұл ... тудырады.
Айтылған арыздардың көп болуы да ... ... ... әр ... ... ... түзеу арқылы қателіктерден алыстайсың.
Қызмет көрсетуді сақтамау негізінен маркетингті іс- ... ... ... ... ... ... пайдаланған зат тәрізді сақтау
мүмкін емес. Сонымен қатар, қызмет көрсетуді пайдаланбасаң да ақылы ... ... ... ... техникамен жабдықталған ... ... мен ... ... ол ... төлейтін жалғыз
ксерокстан таба алмайды. Қызмет көрсетуді сақтамау кітапхана имеджінде және
бірқалыпты ... ... ... ... ... ... ара ... жақсы түрде байланысуды жетілдіретін
бірнеше стратегиялық әдістемелер бар. Сұраныс жағынан; ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету бағасын
диференциялы тағайындау; тапсырмалар жұйесіне ... ... ... Ұсыныс жағынан ең бастысы басқа мекеме, ұйымдармен ... ... ... ... ... етіп жасау.
1.3.Кітапханадағы маркетинг зерттеулердің түрлері мен әдістері.
Маркетингтің түрлері. ... ... ... ... ... қатар нақты іс- тәжірибелік мағынасы да бар, себебі
маркетинг ... ... ... Ол ... ... ... түрін реализациялау үшін қажет. (әртүрлі тарату каналдары,
жарнама әдістері, қызмет ... ... ... ... ... ... туғызу мақсатымен анықталған
қызмет көрсету негативті сұраныста қолданылады. Қызмет көрсетуді кеңейтіп,
жарнама қызметін көбейту жоспарын жасап негативті ... ... ... ... ... ... ... белгісіз
қызмет көрсету ұсыныстарына көңіл ... ... ... ... ... ... қатынастың себептерін қарастырып ынталандыру
маркетингі жұмыстың кең ... ... ... ... және
қызмет көрсету мүмкіндіктерін жарнамалаушыларды қарастырады.
Дамушы маркетинг. Сұраныстың көптеп түсіп, оны ынталандыру қажет
кезінде қолданылады. ... өзі ... ... ... ... ... ... Мемлекетінде араб жазуын оқып үйрену кітапхананың
орталық жүйелеріне Құранды оқып ... үшін ... ... Қызмет көрсетуге сұраныс азайып бара жатқанда, ... ... үшін ... ... ... ... қызығушылық тудыратын қасиеттермен қайта өсіру.
Синхромаркетинг сұраныстың ауытқу, мысалы мезгілдік кезеңге
байланысты қолданылуы. Оның ...... бір ... ... ... ... ал кейін жобалауда ауытқу байқалады.
Маркетинг қуаттау, ұсыныстың ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Әбден ойластыруды талап ететін бұл
маркетингтің түрі жарнамаларды дифференциялауды жүзеге ... ... ... ... ... ... басқарумен қарастырады.
Қарсы әсер етуші маркетинг. Максималды қысқарту ... ... ... ... ... әдебиетті
жатқызуымызға болады. Міне ... ... ... әсер етуші маркетинг
қолданылады. Көбінесе насихаттаушы ... бар ... ... ету ... қарсылықтарымен тығыз ... ... ... ... ... да ... мен ... тығыз байланыс
орнатып, олармен әртүрлі іс шаралар, мысалы шылым шегуге, ... ... және т.б. адам ... ... ... нәрселерге қарсы
шаралар ұйымдастыра алады.
Қорытындылай келе бұл аталған классификациядан ... ... ... ... айтуымызға болады. Егер де кітапхана үлкен болып,
құрылымдары ... ... көп ... олар өздерінің жұмыс жоспарларын
өздері құраса, маркетингтің индивидуалды комплексі бар болса, онда олар
кітапхананың біріккен ... ... ... ... мин ... ... маркетинг жиынтығы.
Маркетингке әртүрлі қызметтер кіреді. Ең қажетті ... ... ... орындалатындарын жатқызамыз; ақпаратты жинау,
анализ жасау, қайта өндеу және тұтынушылардың талап-тілектерін анықтау,
жарнамалық ... ... ... ... ... ... ... құрау, қызмет көрсетуді ынталандыру,
қоғаммен қатынасты ұйымдастыру.
Қызметтің бұл ... екі ... ... ... кітапхананың
маркетингті анықтау бағдарламасын қарастырады: ... ... ... ... ... және ... басқару.
Патриция Калабрезидің анықтауынша (Метрополитен Музейінің жоспарлау
мен бюджеті жағынан бас администраторы) классикалық маркетингті комплекске
мыналарды жатқызады, тауар, ... ... ... ... маркетингті
коммуникация.
Тауар- маркетингті комплекстің кітапханалардағы жиі қолданатын қызмет
көрсету сияқты нақты материалды формасы жоқ; ақпараттық және ... ... ... ... және ... ... ... элементіне қызмет көрсетудің барлық таратушы
аспекттер жатады. Бұл өте күрделі элемент іс- ... кең ... ... қызмет көрсету арқылы қол жеткізуге болады. Бұған кітапханадағы
уақыт тұрғындарға қолайлы және өту орны, мысалы көрмелер немесе ... ... ... аудиториямен жұмыс жасай білу кіреді.
Үшінші элементі- жұмысшылар. Тек 90 жылдары ғана ... ... ... орны ... Маман
жұмысшыларының жұмыс істеуіне тұтынушының талап ... ... ... ... ... да ... әрбір жұмысшының
маркетингтің жалпы стратегиясына енетінін сезіне білу ... деп ... ...... ... ... көрсетуге төленетін
ақысы. Маркетингтің есептеуі бойынша кітапханада әр қызмет ... ... ... ... Және де ... ... аспекті қызмет көрсетуге
төленетін ақы бағасы қымбат болмауын және ақылы немесе ақысыз ... ... ... ... ... ... ... коммуникация. Бұл
элемент кітапханадағы қызмет көрсету ... ... ... ... ... жайлы тарату.
Маркетингті коммуникация (қатынас) Ф. Котлердің тұжырымы бойынша
қазіргі уақыттағы маркетинг тек жақсы ... ... ... ... ... ... гөрі басқа да жәйттерге көңіл
бөледі. Міндетті түрде тұтынушымен қатынасты жақсылап ... ... ... ... ... сұрақ дискуссиялық болып
келеді. Бельгиялық профессор Жан-Жак Ламбен «Стратегиялық маркетинг» ... ... ... ... ... ... ... шығарылған сигналдардың жиынтығы деген көзқарасына
өзіміздің ... ... ... дерлік қосылады. Мәдениет ... және ... ... мен ... персоналды ұйымдастыруды
жинақтауды жатқызамыз.
Авторлардың көбісі маркетингті коммуникациялық ... әр ... ... жүр. ... Ламбен оған мыналарды жатқызды; Жарнамалар,
өзіндік сату, сатуды бағдарлау және PR (public ... ... ... ... ( оны тағы да ... комплексі деп
атаған) мыналарды жатқызады; жарнамалар және пропоганда, яғни насихаттау
немесе publicity (сұранысқа қызмет көрсету ... ... ... ... телевидениеге тарату); өзіндік сату немесе ... ... ... ... коммуникацияға «брэндинг» тәсілін фирмалық
тауар мен қызмет көрсету әдісі ретінде енгізсе, кейбіреулері ... ... ... ... ... бөліп қарастырады. Кітапханалық
маркетингтің мақсаттары
« паблик рилейшнз» пен « ... және ... ... келеді.
Паблик рилейшнз (public relations- PR). « Паблик рилейшнз» терминіне
орыс тілінде ... ... ... ... пен менеджмент
аумағында жол болмады. Маркетингті ... ... ... ... ... И. ... ... деп себебін анықтап, өз
тұжырымын жасайды; « көп ... бойы ... ... СССР ... ... ... ... «паблик рилейшнз» негізгі идеясы
ашықтық ПР- коммуникациясының кез- келгеніне диалогиялық ұстанымға ... ... ... ... бұл терминді тек жаңа қоғамдық құбылыс
қана ... ... ... жаңа ... ... ... ... деп санағылары келді. Бұл ұғымды бөлшектеп ... ... ... ... зерттей келе И.Крылов « қоғамдық
коммуникация» ... ... ... ұсынып, «паблик риришейнзбен» қатар
қолдана береміз деп тұжырым ... ... ... ететін көрнекті маман С. Влэк «паблик
ришейнизге» мынадай анықтама береді; бұл қоғам мен ... ... пен ... ... және одан әрі дамытуға бағытталған
жоспарланған күш. Егер маркетинг қазіргі замандағы ... ... ... онда ПР- оның элементтерінің әдісі. Бұл көпшілік қоғам
мен кітапхана арасында түсінушілік пен ... ... үшін ... ... деп есептеледі.
«Паблик рилейшнз» мақсаттарына ... ... ... ... бұл кітапхананың оқырмандары- кітапхананы қажет
еткен адамдар, олар оған ... ... және оның ... ... Дәл ... азаматтарды кітапхананың жаңа мүмкіндіктерін бірінші
хабарлайды.
Ерекше назар аударатын ... бұл ... бір ... ... ... ... Бұл потенциалды ... ... ... мен оның ... ету ... ... ... оқырманға айналатын адамдар тобы.
Келесі өте маңызды «паблик рилейшнздің» қатарында тұрған – ... мен ... ... және ... ... кітапхананың
саясатын білетін, оның қандай масштабта қызмет ... ... ... ... ... ... болуы қажет. Басшылар
мен қаржы ... ... ... ... ... ... материалды- ... ... және ... ... ... ... бөлуінен-ақ байқауға
болады.
«Паблик рилейшнздің» негізгі объектісі қоғамның ойын ... ... ... ... ... сәйкес келетін азаматтарға
көрсетіп, оларды кітапхана процесіне ... ... ... ... ұйымдар қозғалыстары кітапхананың дәрежесін көтереді,
сондықтан да ... ... ... форумдар, конференциялар
өтіледі, ал өздерінің қойылатын іс- шараларына активистерді ... ... ... бұл аспектіне атақты адамдарды енгізуімізге
болады. Оларды ... ... ... ... ... ... халыққа
және бүкіл елге атақты болатын адамдар. Американың кітапханалары атақты
әнші және ... ... бар және ... ... ... ... ... жайлы плакаттарды жиі қолданылады. Дәл солай ресейліктер
де сеніммен ... С. ... В. ... ... ал ... тұлға өзіне жақтастарын, жанкүйерлерін немесе фанаттарының ойын
құрметке бөлейді.
Келесі топ халықта ... ... ... ... ... ... топ. ... көп ұлтты мемлекеттерде болатын
жағдайлар, ол ... ... ... ... ... ... ... бөлу қажет.
«Паблик рилейшнздің» фокусының ... бірі ... іс ... ... қатысуымен өтеді. Оларға кітапхананың толық
міліметтерімен; балаларға араалған ... ... ... ... жиі ... ... кітапханада қандай іс
шаралар болып жатқандығы ... ... ... кітапхананың ең белсенді және болашақты аудиториясы, себебі
олар ержеткеннен кейін де ... іс ... ... ... ... ... ... кітапхана жайлы
жаман пікірлерді де, жақсы пікірлерді де ... ... бұл ... өзі ... ... ... ... материалды бермес бұрын
оның кітапхана қызметін ... ... ... олардың өткізген іс
шараларын, жақсы жұмысшыларытуралы мәлімет беріп ... ... ... іс ... ... тұрғылықты
оқырмандар көбейіп, қоғамның ойы жақсы тұрғыда қалыптасып, кітапхананың
атақ, дәрежесі көтеріледі. ... ... ... ... ... Кітапхана басшысының сыйлы болуының арқасында ... ... ... ... ... ... келтіруге болады.
«Паблик рилейшнз» аумағының қызметінің негізгі формалары бұл-
баспа; баспасөзбен қатынас; аудиовизуалды құжаттарды жетілдіру; ... және ... ... жарнама. Маркетингті қатынас жиынтығының ... ... ... ... және қызмет ету туралы жарнамаларда
айтылады. Маркетинг жүйесіндегі жарнама әртүрлі функцияларды орындайды:
өнім мен ... ... ... қалыптастыру; жұмыстың әдістері мен
жаңа формаларын дәріптеу; ... бір ... ... белгілеу;
науқаншылыққа қатысудың тиімділігін ... ... ... жағынан
бәсекелестіктің зардаптары.
Жарнама заңның, ұстанымдардың, ережелер негізінде ... ... екі ... ... мағына береді. Біріншісі, жарнамаланған тауар
немесе қызмет көрсету талап етілген сұранысты қанағаттандыруға ... ... ... Егер бір ... ... ... ... жауап бермейді,
себебі ол тек салдар.Екінші заң-бірдей жарнамада мүлтіксіз тауар мен қызмет
көрсету ұтады.
Мақсатының құрылымына қарай ... ... ... ... ... жандандыру, еске салу.
Ақпараттау жарнамасы қажеттілікке түскен бірінші сұраныс кезінде жаңа
ұсынылып жатқан ұсыныс өнімі бір. Оның тапсырмасы: ... ... ... ... ... ... бағасының өзгергендігі жайлы; қызметінің
ұстанымдарын түсіндіру; ... ... ... тұтынушының
сенімсіздіктерін, дұрыс емес теріс пікірлерін тарқату; мекеменің имеджін
қалыптастыру.
Жандандыру жарнамасы ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде негізгі мәнге не болады. Осы кезеңде
қызмет көрсетудің қасиеттерін тұтынушыға хабар беру ... ... ... тек қана ... ... ... ғана емес, сонымен қатар
ксерокстан өткен ... ... ету); ... ... ... ... ... қазір баруға нандыру. Бұл жарнаманың
өзге жарнамалардан ... ... ... мен ... ... ... қасиеттерінің артықшылығында нандырады.
Еске түсіретін жарнама дәстүрлі қызмет көрсету мен тауарға қосымша
көңіл ... ... ... ... таңдауларының дұрыс, жаңылмай
тапқандары жайлы және ары қарай осынан қызмет көрсету немесе ... ... ... ... Еске ... ... ... қызмет
көрсетуді жақын уақытта немесе болашақта қолдана алатындықтары жайлы
мағлұмат ... Оның ... өзі ... мен тапсырмалары анықталған жарнамалардың ... ... ... Ол үш кезеңнен тұрады: жарнаманың шешуші
ойының қалыптасуы, әдіс пен форманың ... ... ... ... екі ... ... басқарылады. Оның бірі-(«брен.динг»)
жарнама бірінші тұтынушының ... әсер етуі тиіс деп ... ... бұл теория ... ... ... ... өздерін қойып, тауарға деген көз ... ... ... де, ... де шешуі фактор психологиялық қабылдау, ол
қыздың әдемі есімімен-AIDA ... ... ... ... ( оның ... ... керек), interest ( оның
қызығушылығын ояту керек),desire ( ... ... ... ... ... тауар немесе қызмет көрсетуді табу және салу).
Көбінесе жарнамашылар тұтынушылардың ... ... ... ... ... елестетеді ( ... ... ... ойды ... кейін әдістер мен формаларды ... ... беру ... ... ... ... қызмет
критерилердің ұнамдылығы, ерекшеліктерінде және шыншыл ... ... ... ... ... ... туралы ұнамды және қызықты:
ерекшелігін басқалармен ... ... ... ... ... ... Жарнаманың тағы бір назар аударатын жағы қорытынды
кезеңінде стилін, сөздерің екпіні жарнамаға ерекше әсер етеді. ... ... ... онда ... ... ... ... қажет.
Бұл қызығушылықты ояту керек, бірақ ешбір күш салып қабылдау ... ... ... еңбектегінің авторы «паблик ... ... ... ... ... ... түрлерге
бөлуіп қарастырады:
1.) әлеуметтік-«Әрбір адам кітапхананы қолданады;»
2.)дәрежелі-« Барлық мықты адамдар кітапханаға келеді»;
3.)кең бағыталған-«Кітапханаға бармай, ешқашан бизнеспен бола алмайды»;
4.)әзілдік-«Кітапхана ... ... ... қорқынышты-«Кітапхананы пайдаланбаңыз сізден достарыңыздың барлығы
теріс қарап кетеді».
Тұтынушыларға әсер ететін жайттар ... ... ... және ... ... ... ... жарнама адамның
көңіл күйіне әсер етіп, ұзаққа дейін ... еске ... ... ... күндері суық түстерді ( жасыл, көк, сұр, ақ) ал ... жылы ... ... ... қызғылт сары) пайдаланады.
Жарнаманы тарату жолдары әрқилы. Нақты ... ... ... ... кеңдігінен, келушілік жиілеуі арқасында шешіп
отырады№ Бұл кітапхананың алдына ... ... ... 2 ... ... негізгі құралдары мен мүмкіншіліктері және шектеулері
көрсетіледі.
Насихат (риblicty), паблисити. Шетел ... және ... ... ... ... ... президенті А.Ю.
Борисов) ... ... ... ... ... терминін енгізеді, дегенмен кейбір шарттылықты «пропаганда»
сөзімен синонимдес келетіні байқалады.
Маркетингтің коммуникациясының формасы ретінде ... ... ... «редакциялықты қолдануға, бағалы емес орындарды ... ... ... ... ... ... ... білу, нақты
шешілетін тапсырмалардың іздеу барсында ... ... ... ( Д. ... ... Бұл жоғарыда жазылғандардың барлығы
мақсаттардың орындалуына негізделген. Кітапхана насихаттауды ... ... ... ... ... ... өлкетанушы) және өзі туралы
теріс пікірлердің болмауы үшін ... ... ... ... ... ... тиіс, себебі,
ол қаншама жыл жинақталған ... ... ... ... мағлұмат берудегі дәрежесіне ... ... әсер ... ... ... ... құралы ретінде насихаттаудың пайдалы
жақтары көп. Мысалы жарнамаға төлеген ақыны, насихаттауға кеткен ... ... да ... Егер кітапхана қызықты материал дайындаса, оны
радиоға, жергілікті теледидарға, газеттерге қолданыла ... ал ... ... ... Және де ... ... ... сенімдірек болады.
Кез- келген маркетингті процесс сияқты насихаттаудың да алдына қойған
жоспары мен тапсырмасы ... ең ... ... - ... Одан ... туралы қандай қызық мәліметтер жазуды ойластыру. Мысалы, іс-
шаралары немесе ... да ... ... материалдарды шығарады.
Насихаттаушы іс шараларды конкурс, қайырымды кештер, кітаптар ... және т.б. ... ... ... ... ... құралы негізгі сабақтастық және өзіндік ... ... ... Мысалы, кітапханада жергілікті суретшілердің оқырман
залында көрме ... ... ... ... ... ... ... кітапхананың басқару жүйесі
Маркетинг кітапхананың басқару жүйесі секілді ... ... ... ... ... ... ... қолдану, шешімдерді қабылдауға
қазіргі заманғы әдістерді қолдану, жоспарлы әдістер және басқа да ... ... ... ... айтқанда маркетингтің өзі басқарудың анықталған
қызметін талап етеді.
Әрбір ... ... ... бірінші оның басқару
функциясына әсер ... ... ... ... іс ... өткізу мен басқарудың ... ... ... ... ... басқару процесінде бірнеше
бағыттар бар;
1. Өзінің мүмкіндіктері мен ... үшін ... ... Кез- ... ұйым ... ... ... да
ақпараттық төрт категориясын керек етеді:
А) мемлекет, бірлесіп жұмыс істейтін ұйымдар, комплектеу ... және орта ... ... ... талаптарын орындаудың ... ... ... ... бола ... ... мерзімнің ішінде қаржы ... ... ... ... ... әртүрлі жағдайлардың әсерінен маркетингтің
элементтері жайлы мәлімет «а» және «г» ... ... ... күшті байланыста болады. Бұл ақпарат мақсатты
топтарды анықтау үшін ... ... ... аудитория нақты
бөлінгісіз, жеке сегменттерге ... ... ... ... ... деген атқа ие болып, оның ... ... ... ... және ... ... ... әдістердің көмегімен қызмет көрсетуді керек ететін
тұтынушылардың түрлерін анықтайды. ... ... үшін ... маркетингтің зерттеу әдістері қолданылады.
Маркетингті зерттеу негізінде дұрыс және тиімді қызмет көрсету
(тауар) ... ... ... ... ... жетіп
қолданылады.
1.Тұрғындармен жемісті, ұзақ ... ... құру ... ... ... ... қолданған ұйым құрметке
ие болады. « Брэнд» бұл қызмет көрсетуді ... ... ... ... яғни тұтынушылардың шексіз ... ... ... ... ... ... ұйымдарға мыналар енеді; басқарудың
ұйымдастырылған құрылымын құрау, ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесіндегі
жауапкершілік, жұмысшылардың тиімді жұмыс істеулеріне жағдай жасау, ... ... ... ... ... ... Маркетингтің комплексіне кіретін құрал саймандар. Жетекшілердің
қолданысында келесі төрт құралдар бар:
а) сапаны ... ... яғни ... ... ... ... ... тұтынушылардың сұраныстарына сәйкес келуі; жаңа қызмет
көрсетулерді жетілдіру; кепілдік беру; өкімнің ... ... ... ... ... ... ... мен тағайындауды қамтитын баға саясаты,
скидкаларды ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету көлемі мен орналасу орны, ... ... ... ... ... ... керек болса, сондай
көлемде көрсету;
г) жарнама ... ... ... қоғаммен жұмыс, тұтынушыларға
белсенді түрде бағытталған ақпараттау жүйесі.
4. Маркетинг аумағында тапсырмаларды ... үшін ... ... қажет.
Кітапхананың жұмыс істеу бағыттары соншалықты көп ... ... ... ... ... ... да ... қабалдаған
шешімдерінің дұрыстығын ғана бақылап, оның жоспары мен ... ... ... ... Тағы ... ... жай қазіргі
заманда қызмет етудің тиімділігін ... үшін ... ... ақша табу үшін ... жеткіліксіз. Қазіргі уақытта
экономикалық қиыншылықтарға қарамай, әрбір ұйым тек ... ... ... ... ... қоғамның, ортаның және өздерінің жұмыс
қызметкерлерінің алдында жауапкершілікті ... ... ... ... ... болып табылады.
Ол негізгі ұзақ ... ... мен ... ... ... ... ары қарай жалғасушы ресурстарды бөлу
мақсатына ... ... ... ... ... ... бөлімінің стратегиясын құрайтын бірнеше фактормен анықталады;
жетілдірудің ... ... ... ... ... ... анализі мен бейнелеуі жатыр.
(Е. Голубковтың анықтамасы ... ... 1995, 5) ... бұл – ... ... ... ... маркетологтармен
ақпараттар арқылы байланыстыратын функция. Маркетингтің ... ... және ... аспектілеріне басқарудың шешімін
қабылдау негізінде жатыр.
Сонымен бірге маркетингті зерттеуге сергектік ұстаныммен ... ... ... ... ... ... құруды қарама-қарсы
ахуалды экономикалық, сонымен қатар ... ... Мына ... жиі ... әртүрлі тұтынушылардың ... ... ... ... ұйымдастыру мүмкін емес;
- кітапханалық қызмет көрсету соншалықты ... ... ... ... ... Оларға сервистік қолданылатындары,
өндірістік, комерциялық аумақтар ... ... ... тапсырмалары кітапханада
іске аспайды, себебі кітапханалық қызмет көрсету ақылы болса шығыны көп;
- ... ... ... ... ... ... белсенді
қызмет етуге үлгермейді, ал келесі кезеңде олар өздерін түгесуі мүмкін;
- ... өте көп ... ... ... ... ... маркетингті
зерттеу барысында білуі мүмкін емес, бірақ олар кітапхананың болашағына
түбегейлі өзгеріс енгізуі ... ... ... коммерциялық тапсырмалары кітапханада
іске аспайды, себебі кітапханалық қызмет ... ... ... ... ... ... шек қоюшылық пен проблемалардан
құтылып ... ... ... Бірақ ең бастысы ол емес, маркетингті
зерттемей болашақты ... ... ... ... ... Онсыз
коммерциялық бағытты бөлу және нақты ... ... оны ... ... ... зерттеулер деңгейі тек қана маркетингтің
үнемді екендігін ғана емес, сонымен бірге ... ... ... да, негізгі коммерциялық мақсаттармен мәдени, білімді,
ақпаратты көздерімен ... ... ... ... және маркетингті ақпараттық
жүйесінің шектеріне сараланып, ол ақпараттық басқару ... бір ... ... Ақпараттық жүйе дегеніміз персоналдық жиынтығы, ... ... ... ... ақпараттың уақытын анықтау маркетингтік
шешімдер қабылдауға қажет.
Ішкі ... ... ... ... ... олардың көлемін,
ресурстарын және қатысу деңгейін ... ... ... ... ... және маркетингті
зерттеу негізінде алынады.
Маркетингті ... ... ... ... ... ... мен ... процедурадан өткізуді қолдану. Қолға тиген
ақпараттарды өңдеуден ... ... ... ал ... ... ... құбылыстарды бақылайды. Формальды және ... ... ... ... ... оқылады, оқырманмен
әңгімелесу, сұхбаттасу.
Маркетингті ақпараттар түсінік жүйесінде «сыртқы ортаның мониторингі»
қолданылады. Оның ... ... ... қажеттілікті анықтайды.
Мониторингтің мақсаты- басшыларға ... ... ... беру, бұл
белгіленген мақсаттардың қаншалықты орындалып жатқандығын ... ... әсер ... ... тұрғындардың деңгейін, оның
сатып ... ... ... ... ... өзгеруін бақылау; басқа кітапхана мен өзге ... ... ... ... ... дәстүрлі бақылау
жүйесі кітапханада қолданылады. Сонымен қатар, ... ... ... ... технологиясына бес негізгі кезең ... ... ... мақсатын қалыптастыру, ақпараттың
деректерін таңдау, ақпаратты жинау, алынған ... ... ... зерттеушілер проблеманы анықтау қажет. Мысал
ретінде ортаны ... ... ... Москвада өткен
конференциядан біліуімізге болады. Кітапхананың білу мен ... ... ... ... ... ... ... жағдайын қалыптастырып, екінші жағынан мүмкіндіксіз немесе
кітапхананың ... ... ... ортасына және нарықтық
бөлімі ретінде дайын еместігін қалыптастырды.
Жағдайлық зерттеудің ... ... ... ... ... топтары мәдени- ақпараттық зерттеу кітапхананы қалыптасқан
мүмкіндіктермен қанағаттандыру. Шыққан нәтижелер кітапхананың ... ... ... ... анықтап алады.
Бірінші кезең- мынадай сұраққа ... ... ... шешу үшін ... ақпарат қажет?»
Екінші кезеңде ақпаратты жинауға ... ... ... Сапалы және мөлшерімді зерттеу деп ... ... ... ... ... үшін ... ала ... арқылы тапсырмаларды орындау. Бұл әдістеменің ерекшелігі –
салыстырғанда шығынның ... ... және ... ... ... психологиялық сәттер болады; сезім, адамдардың
реакциясы.Осыған ... ... ... ... ... мінездемені түсінетіндердің басымдылығы: эксперттердің ... ... ... анализі, фокустанған топтардың жұмысы, әдістің
кескіні.
Эксперттердің ойын оқу ... ... әдіс ... ... ... берілген проблемалардың шешімін таба ... ... алу ... ... әдісі ретінде нақты жағдайларды анализдеу
бұрынғы тәжірибеден ұқсас ... ... ... ... ... қортылуы әртүрлі жағдайлардың ... ... ... қолданылуы жасырын мотивтерді ... ... ... ... ... ... ... керек. Мысалы қатысушыларға аяқталмаған сөйлемді ... ... ... ... « ... отбасы кітапханаға келмейді,
себебі ...» немесе « Сіз «Комерсант» газетін ... ... ... 23 ... бос ... ... көп
бөлігі әйелдер мен жоғарғы білімі жоқтар немесе жұмыссыздар.
Мәліметтерге қарасақ ... бос ... ... ... ... ... -76 ... теледидар көретіндер -71 ... және ... ... ... қонаққа бару -14 пайыз,
спортпен айналысатындары -13 ... ... ... ... гөрі көп ... қонаққа көп барады. ... ... 20 –ға ... мен ... 49-ға дейінгілер.
Аймақтық дәрежеге ... ... ... ... ... ... ... қолданылады. Онда
әрбір ұйым мәдениеттің дамуында өзіндік алатын орнын ... ... ... ... ... ... үшін ... да қажетті сұраныстарды қанағаттандыратын мағұламаттарды ала
отырып, өзінің ... ... ... алады. Кітапханаға көбінесе
ізденуші азаматтар келеді.
2.2.Маркетингті ... ... ... мыналарды жатқызамыз:
маркетингті ... ... ... ... ... ... таңдап алу; басқару маркетинг ... ... ... бөліп қарастыру; маркетингтің қызметіндегі
жұмысшыларға тиімді ... ... үшін ... ... ... ... қажетті ақпараттар мен қамтамасыз етеміз, оргтехниканың құралы
және т.б.); ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру. Осындай ұйымдастыру төртке бөлінеді:
функционалды, географиялық, өнімдік, нарықтық ұйым.
Функционалды ұйым- мамандардың ... ... ... ... функциясы; маркетингті зерттеу, ... ... ... өңдеу және тағы басқалары ... ... ең көп ... бірі. Бірақ кітапханалық
маркетингте тек коммерциялық ... ... ғана ... ұйым- мамандардың топ- ... ... ... қызмет ететін басқару құрылым. ... ... ... тұрғындардың қажеттіліктерін бөлшектеп
қарауға ... бар. ... ... үшін тиімді жұмыс
істеу.
Өнімдік ұйым- ұсынылатын тауар немесе ... ету ... ... ... ... басқару құрылымы. Бұл
көбінесе көп номенклатура өнімдерін шығарып, олар ... ... ... Жаңа әлеуметтік – мәдени жағдайда оқырмандарға қызмет көрсету
3.1. Кітапханада жүргізілетін көпшілік жұмыстардың жаңа әдістері
Қазіргі жағдайдағы мәдениет ... ... ... ... ...... ... феномені шекарасында қолдануды талап етеді. ... ... ... ... ... оның ... білу міндетті.
Себебі орта ғасырдағы кітапхана мен қазіргі кітапханалардың айырмашығы
үлкен.
Басқа да ... ... ... ... да ... ... дамыды. Кітапхана адам жадысына сыймайтын ... ... ... ... ... ... көп ғасырлық тарихты,
әлем халықтарының мәдениетін, оның тілдерін және салт – ... ... ... біз ... көп ғасырлы тарихты, әлемдік
өркениеттің дамуын біле ... ... олар ... ... бір
сөзбен айтқанда гуманистикалық мекеме. Дәл осы ... ... ... ... бойында құрды, оның дамуына бағыт ... ... ... ... ... кітап қоры құрылды.
Кітапханалар тек ақпараттық қана емес, сонымен ... ... ...
архивті функцияны жүзеге асырады.
Қазақстанның тәуелсіздік алуы, идеялық тәрбие, мәдени – ... ... ... ... ... түсуі де кітапхана
қызметкерлерінің алдына көпшілік оқырмандар ... ... ... мен әдістерін жетілдіру міндеттерін қойып отыр.
Кітапхананың көпшілік жұмыстары дегеніміз барлық көрнекті, ... ... ... ... ... оқырмандардың белгілі бір тобына
ықпал ету.
Көпшілік жұмыстарының дәстүрлі түрлері сонғы ... жаңа ... ... ... ... әдеби қонақжайлар, жастар арасындағы ток –
шоулар, әдеби тұлға кеші, ... ... ... викторинасы, көрме
кроссворд, әдеби лото, диспут, дөңгелек үстел, оқырман конференциясы, сұрақ
және жауап ... және ... ... оның ... қабылдауына бағыталып жүргізілген
шаралар емес, керісінше олардың өздері белсенді түрде ... ... ... кітапхана әрбір нақтылы жағдайға байланысты ... ... ... ... ... тиімді
түрлері мен әдістерін ұштастыра отырып түрін өзгерткен жөн: ... ... , ... және ... ... ... ... және т.б.
Өзекті тақырыптар бойынша ... ... бір топ ... ... ... ... ... шақырылған мәдениет,
өнер қайраткерлерінің абыройы, ... ... ... ... ... ... шаралардың тақырыбы өзекті сондай-ақ тәрбие міндеттерін
шешуге, белгілі кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... облыстың (қаланың, ауданның, ауылдың) тікелей дамуына
қатысты мәселелерді қозғауға бағытталды.
Кітапханалар ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындармен тығыз байланысты, ... ... және ... ... өз ... ... ақпарат (радио, теледидар, кино, жергілікті баспасөз) құралдары
белсенді түрде пайдалана отырып жүргізуге ... ... ... ... ... және оған ... категориясын ерекшеліктеріне қарай насихат ... ... ... ... ... Ол бір кітапхана ақпараттың жеңіл
және жақсы түсінігін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... енгізу
арқылы ұсынылатын басылымдар аясын кеңейте түскен көрнекті және ауызша
түрлері.
Жастарға көпшілік шаралар қызықты, ... ... үшін ... ... ... ... кеңінен енген қатысушылардың
барлығының белсенділігін тудыру мүмкіндік беретін икемді ... ... ... ... және жауап кештері) түрлерінде өткізілген жөн.
Оқырмандардың барлық контингентінің немесе негізгі оқырман топтарының
мүддесі мен қажетіне ... ... ... ... ... ... ... жеке оқырмандардың сұранысына
едәуір дәрежеде алда болып, бүгінгі күннің талаптары алға ... ... ... ... жаңа мүдделердің тууы мен қалыптасуына ықпал
етеді. Кітапхананың көпшілік жұмыстары шараларының ... ... ... ... ... жұмыстардың сан алуан түрлері
қолданылады, оларды ауызша насихаттау және көрнекі ... деп ... ... ... болады. Көпшілік жұмыстардың түрлі формаларын пайдалану
бағыты оқырмандардың қай тобына, қандай ... ... ... ... ұсынылатын әдебиеттердің құрамына қарай белгіленеді.
Идеялық-тәрбие, мәдени-ағарту, ғылыми-ақпараттық жұмыстарының ... ... ... ... ... көпшілік оқырмандар
арасында кітаптарды насихаттау түрлері мен әдістерін жетілдіру міндеттерін
қойып отыр.
Кітапханада ... ... ... ... ... ... ... Ол оқырмандарға ... ... ... беру ... ... ... қалыптасуына әдебиеттерді
насихаттаудағы көпшілік жұмыстардың ... ... ... ... ғылым мен техниканың жетістіктерін, саяси-қоғамдық өмірдегі
негізгі оқиғаларын түсінуге көмектеседі, ... ... ... ... ... ... жаңа ынталарын
қалыптастыруға, оқу ... ... ... ... ... ... мен формаларын кітапханашы алдына
қойған тәрбие беру міндеттеріне, оқырман тобының жас ерекшеліктеріне қарай
анықтайды. Мысалы, ... ... ... терең түсінуге, оның
бағалы шығармаларын сүюге тәрбиелеу міндетін алдына ... Бұл ... ... оқырманға ақындар шығармаларын ұсынып қана қоймай,
көрмелер ұйымдастыру, поэзия кешін өткізуді белгілейді.
Оқырмандар жазушының әсем ... мен ойын ... ... ... оқу ... ... Егер оқырмандар оқығаны туралы
әртүрлі пікірде болса немесе ... ... ... сол кітапты бірлесіп
талқылау өткізіледі.
Оқырманның жеке басының дамуы өрісі көп қырлы, бір сырлы. Кітапханашы
оның өмір ... ... ... ... байланысты, яғни
баспасөз шығармаларын оқуы жағынан біледі. Сондықтан, оқырман туралы ... ... оның ... және ... байланысты ғана іс-
әрекетін ескереді. Ол іс-әрекеттерге: кітапханадан кітап алуы оқу дағдысы,
баспасөз ... ... ... іздестіру жолдары және ашық қормен,
анықтама-библиографиялық ақпаратпен пайдалану әдістері, көпшілік шараларына
қатысқан кездерінде айтқан пікірлері және басқа ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді.
Әдебиеттерді ауызша насихаттау және көрнекі насихаттау. Енді ... жеке ... ... – сөз көмегімен әдебиеттерді насихаттау жөніндегі
кітапхананың көпшілік жұмысы. Ауызша насихат түрлері ... көп, ... бар. Олар ... оқу, әңгіме-кеңес, оқырман бинефистері,
кітап премьералары, оқырмандар конференциялары, тағы басқалар. Кітапхана
тәжірибесінде осы ... ... ... ... ... ... тиімділігі, нәтижелілігі әр кітапхананың өз ... ... ... оқырмандар аудиториясының ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Тіпті
көпшілік шараларының ойдағыдай болуы оның ... ... ... ... ... ... 1 ... 20 минут – 1 сағат 30
минутке дейін, кеңес 20-30 минут, ал жасөспірімдер ... үшін ... 45-50 ... ... ... ... іс-тәжірибесі көрсетіп отыр. Жеке
сюжеттердің ... ... ... альманах немесе әдеби кештер
фономинальдық тәсілде ... ... ... ... ... 2 ... мүмкін. Оған әдеби-музыкалық кештер, ауызша журналдар, диспуттар,
мүдделестер клубы тағы басқа жатады. Бұл түрлердің ... ... ... ... сондай-ақ әзірлеу, өткізу әдістерінде де
өзіндік ... ... ... ... ... ... көп ... бар.
Кеңес. Ауызша насихаттың бір түрлі оқырмандардың белгілі бір тобымен
кеңес өткізу, жеке ... ... ... оқырмандар оқуына жетекшілік
ету әдістерінің тиімді бір құралы. Кеңестің мынадай түрлері бар: кітапхана
бойынша ... ... ... ұсыну кеңесі; оқып шыққан кітаптар
туралы кеңес; көпшілік шаралар; жаңа ... ... ... ... орналасқан кітапханалар және олардың қорлары; кітапхананың анықтама-
ақпараты жайлы кеңес консультация т.б.
Көбінесе бұл түрлердің әрқайсысы жеке ... Олар ... ... ... ... ... ... және басқа
көпшілік шаралардың құрамдас бөлігі ретінде ұйымдастырылады. Әр түрлі
тақырыпқа ... ... ... ... ұсынылатын әдебиеттер бір-бірімен
сабақтас және өзекті, тақырыптары нақтылы болуын ескеру керек.
Кітапхнашы ... ... ... ... ... ... әдебиеттерді әзірлеп дайындалуы қажет. Кеңес қызықты әрі
пайдалы болуы үшін көркем шығармалардан мысалдар образдар ... ... мен ... иллюстративтік материалдарды пайдаланған жөн. Егерде
кітапханада осы тақырып бойынша көрме ұйымдастырылса ол туралы оқырмандар
хабарландырылып ... ... ... ... ... 15-20 ... ... Оқу өткізудің түрлері сан алуан. Олар бірыңғай ... ... ... лекциялар мен баяндамалар циклі. Белгілі тақырыптар
өзара байланысты түрде баяндалады. Олар белгілі бір иерзімге (2-3 ай) ... бір ... ... ... ... белгілі тақырып бойынша
ұсынылатын әдебиеттерді оқуға ... ... ... ... ... ... ... орналасқан кәсіпорындар мен ұйымдармен
үйлестікте, сондай-ақ ... және ... ... қоғамдарының
өкілдерімен бірге насихатшыларды, лекторларды, орта және ... ... ... ... ... ... ... отырып өткізген жөн.
Оқу өткізілетін күндерде осы тақырып бойынша шыққан жаңа ... ... олар ... оқырмандарды үнемі хабарландырып отырған жөн.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... де ... ... жөн. Оқу өткізу туралы кеңінен хабар ұйымдастыру қажет.
Оқырман бинефисі. ... ... ... ... ... ... ... Соңғы кезде кітапхана жұмысының практикасына мұндай
мүмкіндікектер бір шама ... жүр. ... ... ... ... жақсы көретін тамаша адамдар аз емес. Олар тек оқып қана
қоймайды. Сондай-ақ қызықты кітаптарды, ... ... ... Ондай оқырмандар бинефицианттарда бола алады. «Бинефис»
программасы ... жеке ... ... ... ... ... ... байланысты құрылады.
Кез-келген мамандық иесі оқырманды бинефициант бола алады, ең бастысы
ол көп оқитын, еліктегіш, оқыған ... ... ... ... ... алатын адам болсын. Мұндай шараларды маүдделестер
клубының ... ... ... Осы ... ... сүйікті кітаптарым...»
көрмесін ұйымдастырған жөн. Оған оқырман формулярының макетін, кітапханадан
алып оқыған ... ... ... жеке өзін ... және ... материалдарын көрсеткен жөн.
Оқырмандарды кеңінен хабардар ету мақсатымен оқырмандар бинефисі
туралы тартымды ... ... ... ... ірі әріптермен
бинефицианттың тегі, ... ... ... оның ... ... ... ... өткізу барысында бинефициант оқыған кітаптарынан
алған әсерлерін ортаға салып, кітап және оның авторы туралы өз ... ... ... ... ... Ол өз ... ... алып шыққан әдебиеттерді және бар болса жеке ... ... ... ... және ... ... ... отырып жүргізіледі.
Кездесуге аудиовизуалдық құралдарды (фильмдерді, слайдтарды,
музыкалық шығармаларды, ... т.б) ... ... ... ... ... және бос ... дұрыс ұйымдастырудағы кітаптың ролі ... ... ... ... премьерасы. «Кітап премьерасы» дегеніміз саяси-әлеуметтік,
экономика,мәдениет сфераларындағы ең өзекті мәселелерге ... ... ... және ... ... шығармалар жайында оперативті ақпарат.
«Премьера» шаралар ... ... Оған ... ... ... ... оқулар кіреді. Оларға кітаптың өзі және
ол туралы айтылған пікірлер ... ғана ... ... ... ... ... мақалалар, фотоқұжаттар қамтылады.
«Премьера» өткізумен тақырып сарқылды деп түсінуге болмайды. Керісінше
кітапта ... ... мен ... одан шешу ... ... ... ... отырып басқа шаралар комплексі аясында тұрақты насихаттап отыру
қажет. Әрбір жаңа кітаптан «премьера» өткізе бермейді, оған ... ... ... ... ... ... ... жергілікті автордың
жаңа кітабын алуға болады. ... ... ... ... ... ... мен ... хабарландыру.(безендірілген
хабарландыру) жазумен қатар, егер мүмкіндік болса, жергілікті радио,
баспасөз арқылы өткізілетін шаруа ... күні ... ... ... ... талқылауға арналған сұрақтарды күні бұрын әзірлеп, кітапхана
фойесіне іліп қояды.
3. ... ... ... ... ... ...... өткізетін
кітапханалық жұмыстың бір түрі. Бұл шараның мақсаты – ... ... ... ... ... ... насихаттау жұмысы. Бір
кітаптың беташары жаңа түскен кітапқа жасалынады, оны «Тұсаукесер» ... ... ... авторымен жеке танысу (егер бар болса);
2. Уақыт белгіленеді (қай жерде, сағат нешеде);
3. 5-6 оқырманға кітапты ... ... ... ой ... ... ашатын сұрақтар дайындалады;
4. Кіріспе сөз (Кештің тақырыбы. Кімнің ... Не үшін ... ... ... ... ... шақырылады (кітапқа алғысөз жазған
қаламгер, сыншы-әдебиетші);
6. Кітап құрметіне «Арнау» жыршашу орындайтын адам шақырылады;
7. Кітапхананың «қария» ... ... ... болып келіп жүрген әйел
адам) Шашу шашуға дайындалады.
8. Кітапхананың 2 ... ... ... ... тапсырма беріледі;
9. Лентаны кесу рәсімі автордың өзіне ... ... жоқ ... авторды
жақсы танитын әдебиетші, отбасының бір мүшесі, туысы т.б.). Өйткені ол
баласын өмірге қадам бастырған анамен тең. ... бәрі 10-15 ... ... ... ... орындалғаннан кейін лента қиылып жыр шашу орындалып,
шашу шашылып жатқанда залда ... ... түре геп ... ... ... ... көрсетілген құрмет.)
Оқырмандар отырып, қонақтар жайғасқаннан кейін сөзді жүргізуші алып,
өтіп жатқан шараның қандай кітапқа не ... ... ... ... ... алдында көрнекі жерде «Бір кітаптың беташары» деген сөзбен
әдемі безендіріліп қойылады. Егер кітаптың жанында жалпы кітап дегеннің ... ... ... сөз және ... ... ... ... тұрса
тіпті жақсы.
1. Кітапқа библиографиялық шолу жасалады. Оны кітапханашы ... ... сөз ... ... ... Ол ... ... мазмұнын
ашып, автор туралы айтады.
3. Сөз авторға беріледі. Жалпы шығармашылығы, өмірі туралы өзі айтады.
4. Оқырмандар сұрақ қояды.
5. Автор жауап береді ... ол ... ... ... береді). Осындай
пікір алмасу 3-5 минут аралығында өтеді
6. Оқырманның бірі кітаптың қызықтылығы, тартымды, басқаларға ой салатын
жерінен ... ... оқып ... ... ... ... болады.
Сосын осы өзіне ұнаған жерінен сұрақ қояды. Сонда беташар тартымды
болып, ... ... ... ... ... ... рәсімі. Кітапхана меңгерушісі немесе оқырмандарға
қызмет көрсететін бөлімнің қызметкері қорытындылайды.
Беташарда автор осы кітапты сатуға да құқылы. ... ... ... ... ... жаңа кітапхананың немесе бөлімнің ашылуына
орай өткізілгені абзал. Әсіресе, ұмыт ... ... бір ... бір ... ... ... ... кітап көрмесін
жасап, оның беташарын өткізсе, кітап оқырманын табар еді.
1.Бір тақырыпқа «Қазақстанның жер асты ... ... ... ... кітаптар тұрар еді.
2. «Шөптердің емдік қасиеттері» Бұл әрине «Дені саудың – жаны сау» ... ... ... ... ... ... сөз ... керек. Қысқасы өзін-өзі
кітап арқылы тәрбиелеп жүргені жөн. ...... ... ... өтуге тиіс. Ал кітап премьерасы әдеби талғаммен ... ... ... жыр ... т.б. ... ... ... «тұсаукесер» халқымызда той болып өтеді. Осы
рәсімді дұрыс сақтағанымыз жөн. ... ... ... ... жаңа ... ... ... басқан баламен тең.
Оқырман қажетті кітабын тауып, ... ... ... ... ... ... өз ... тауып сөреге қайта оралуға қажеттілігі ... ... ... ... өз ... ... ... артатыны
сөзсіз, яғни кітапханашылар өз ісінің маманы болуы керек.
Оқырман конференциясы. Оқырмандар ... ... ... ... дәстүрлі, әрі кең тараған түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... мазмұнына (республика өміріндегі аса маңызды оқиғаларға
байланысты) конференция тақырыбы мен мазмұны ... ... ... – ең жақсы басылымдарды ... ... ... ... өз ... айта ... Конференцияның төмендегідей типтері бар: тақырыптық, оқырмандар
мен ... ... ... бір ... ... бірнеше кітап бойынша белгілі бір
жанрдың тақырыбы бойынша сырттай және пресс-конференция.
1. Оларды ұйымдастыру және өткізу әдісінде ортақ әдіс-тәсілдер көп.
Міндетті ... ... ... Онда барлық ұйымдық сәттер
белгіленеді. Әдетте конференцияны әзірлеу және ... ... ... болады.
1.Әзірлік:
- тақырып таңдау және әдебиеттерді іріктеп алу;
- ... ... ... конференцияда тоқталатын мәселелер ... ... ... мен жеке-дара жұмыс (әңгіме-кеңес, кітаптарды ұсыну);
- алдағы өтетін ... ... ... ... клубта,
кәсіпорындарда, оқу орындарына хабарландыру ілу, щақыру билеттерін тарату,
жергілікті баспасөз арқылы ақпарат берілу);
2.Өткізу:
- ... сөз (5-7 ... ... шығып сөйлеуі (бір оқырманға 5-7 минуттан аспауы);
-көркемдік бөлім (инценировкалар, талқыланған шығармалардан үзінділер
оқу 25-30 ... ... сөз ... ... ... ... ... осы
тақырып бойынша бұдан әрі қарай оқылатын әдебиеттер ұсынады 10-15 минут);
Конференция ұзақтығы бір ... екі ... ... ... ... кезеңінде кітаптап көрмесін ұйымдастырып, әңгіме
-кеңестер, талдаулар, дауыстап оқу өткізу ... ... бір ... бойынша сұрақ және жауап
кешінің ерекше бір түрі. Ол «тілшілер» мен ... ... ... іскерлік ойын. Диалог түрінде өтеді. Залда отырған қатысушылар
түгел ... ... ... ... ... ... ... шаралар күрделі дайындықты, тақырыпты дұрыс таңдап алуды ... ... ... берілетін сұрақтарға жауап бере алатын,
мамандығын жете меңгерген оқырмандар ... ... ... ... ... негізгі
шарты – Республиканыңт қазіргі өмірімен, халықаралық жағдаймен, өзекті
мәселелермен тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... Оған оқырмандар мен қарым-қатынас кезінде кітапханашылар
анықтаған ... ... ... ... және оның ... ... міндетті
түрде мамандар тартылады. Олар жақсы кітаптарды іріктеп ... ... ... ... шолу және ... ... көмектеседі.
Оқырмандар өщз сұрақтарына бір бһөлігіне жауапты ... жеке дара ... ... ... ... ... әзірлік барысында конференцияның сұрақтары
көрсетілген плакат, оның ... сай ... ... ... ... Кеш - ... насихаттаудың қызықты түрі ғана емес
сонымен қатар өнерге деген оқырмандардың ынтасын ... ... ... қалыптастырады. Ол бір мезетте үлкен аудиторияға қызмет көрсетуге
мүмкіндік береді. Кітапханадан тыс жерде кеш өткізу ... ... ... ... ... мен тақырыбы жағынан кештер сан-алуан.
Олар: кездесу кеші, қызықты ғылымдар кеші, ... және ... ... ... ... ... түрлеріне жатады. Белгілі кітапқа немесе
белгілі бір тақырыпқа арналған бірнеше ... ... ... ... даярлану кезінде оның ... орай ... ... ... ... ... жасалады. Дауыстап оқулар
өткізу арқылы әдебиеттер кеңінен ұсынылады. Кештің программасына лекциялар
немесе ... және ... ... ... тағы ... ... енгізілуі ықтимал.
Кештің бағдарламасы мынадай болады:
1. Кіріспе бөлім. (Кештің ашылуы, оның ... ... ...... ... ... бола алады. Кіріспе сөз 10-15
минуттан аспауы керек).
2. Негізгі бөлім. (Өлең мен ... ... ... оқу, ... ... документальды-хроникальды немесе көркем
фильмлдерден ... ... ... ... ... көркем
өнерпаздар коллективтерінің және жергілікті мәдениет қайраткерлерінің
өнер көрсетулері ... ... ... (Әдебиеттерге шолу, әдеби-музыкалық викторина.)
Көрнекі насихат түрлері
Кітапханадағы көрнекі насихат басылымдардың өзін және оның ... ... ... ... Оны ... және ... ... түрлерімен
ұштастырған жағдайда күшейе түседі.
Көптеген кітапханашылар балалардың кітап сөрелерінен еркін түрде кітап
таңдап ... ... ... ... бұл ... ... ... плакат, кітап көрмелерін, диафильмдерді қолдану әдістерін
қатардан шығармайды.
Кітап көрмелері, тақырыптық сөрелер, стендтер, плакаттар ... ... ... ... ... ... өз ... кітап таңдап алу
әдісін үйретуге, ынтасын арттыруға қызмет етеді. Осындай ... ... ... ... насихаттауды мақсатына сәйкес жүзеге
асырады. Көрнекі ... ... ... әр ... ... көзқарастарын кеңейтетіндей әртүрлі болуы мүмкін.
Көрнекі насихат екі бағытта жүргізіледі:
- баспасөз шығармаларын тікелей ... ... сан ... ... өнері құралдарын пайдалану арқылы (мұқабаларының әсем
суреттері, цитаталар, аннотациялар, кітапхана плакаты, жарық газеті).
Көрнекі ... ... ... ашық ... ... ... ... байқаулары, тақырыптық сөрелер, әдеби каленьдарлар, бір
кітаптың көрмесі т.б. жатады. Бұл ұзақ уақытқа және ... ... ... ... ... есептелген.
Кітап көрмесі. Кітап көрмесі белгілі бір мақсатта арнайы іріктеліп,
жүйеленіп оқырмандардың оқып ... үшін ... ... ... ... ... ... насихаттау түріне жатады. Кітап
көрмесін ұйымдастыру барысында көрнекілік принциптері негізге алына ... ... ... ... бір ... ... Біріншіден, белгілі бір мәселеге назар аударылады. Екіншіден,
қор ашылады. Үшіншіден, баспа ... ... және ...... ... ғылыми құбылыс. Көрме жауапкершілігі мол
шығармашылық жұмыс. Көрме арқылы ұйымдастырушының ... ... ... ... ... ... және өзіңе, айналаңа
сүйіспеншілікпен қарауды үйретеді.
Жалпы көрмелерді белгілі бір ... ... ... ... ... ... дербес немесе белгілі бір ... ... ... Мазмұнына қарай: әмбебап, салалық, тақырыптық, жеке тұлғаға;
- Мақсатына ... ... ... ... білімі мен мәдени деңгейін
көтеруге арналған;
- Қызмет көрсету уақытына қарай: тұрақты, ұзақ мерзімді, қысқа мерзімді;
- ... ... ... ... сөре ... ... Өткізілу негізіне қарай: кітапханашының ұсынысы бойынша, ... орай ... ... ... өнімінің түріне қарай: кітап көрмесі, газет-журналдар, кешенді,
CD-ROM- көрмесі тағы ... ... ... ... ... ... ... өзекті болуы керек.
2.Кітап көрмесінің тақырыбы қысқа, оның бөлімдерін, цитатасы тақырыпқа сай,
көркемдеу, безендіру ... көп ... бөлу ... ... сай ... қою, ... ... ашатын суреттерді қоя
білу қажет.
4. Егер материалдар қоюға ыңғайсыз симай тұрса оларды көшірмеден өткізуге
және журналдың ... ... әр ... ... болатын болса, онда
аннотациялық карточкілерді пайдалануға болады. Мерзімді басылымдардын соңғы
шыққан жаңа материалдарды қою керек.
Көрменің түрлері
Тақырыптық көрмелер – ... ... ... ... ... ... ... Олар қордың бар байлығын алып
көрсетуге зор рөл атқарады. Олардың ... сан ... ...... бір ... ... ... (поэзия,
ғылыми фантастика, тарихи роман, детектив т.с.с.) әдебиеттер қойылады.
Ұмытылған кітаптар көрмесі – жұрт бұрын сүйіп ... ... ... ұмыт ... қызықты басылымдарды еске алу.
Айтулы оқиғаларға арналған көрмелер – олар ... ... ... ... қою және ... оқиғаның бүгінгі күнмен байланысын
көрсеткен жөн.
3.2. Қазақстан Республикасы Ұлттық кітапханасының оқырмандарға ... жаңа ... ақыл – ойы ... ... ... ... ... біржола
табысыпты. Жылдар жылжып күндер зулап өтсе де сол ... мен ... ...... ... сан ... бұрынғы бабалар
дауысын тарих қойнауынан ұрпақтарға естіртетін асыл мұра – ... ... кей ... басынан өткізетін қиын – қыстау сәттерінде де ... ... ... ... өмірдің түзу жолын көрсете алған. Тарихтың осынау
небір құпиясы мен әлемдік ақыл – ... інжу ... ... ... ... ... ... кітапханасы қасиетті қара шаңырақ.
ҚРҰК - әлемдегі ең ірі кітапханалардың бірі. Бүгін ол – Қазақстанның
кітапханалық ... ... ... ... ... ҰК ... технологияларды дамытудың жетекші ғылыми –
зерттеулік, ... - ... ... ... ... 1910 жылы 31 ... құрылған, осы күні Верный қалалық ... ашу ... ... ... ... ... қабылданды. Ол кейін
Алматы губерниялық, сонан соң округтік кітапханасы деп ... Ал, ... ... ССР- нің ... ... ... Осы ... кітапхана мемлекеттік ұлттық кітап қорын ... ... ... ... мен ... ... ... жазба мұрасын
мәңгілік сақтауға міндетті және жинақтайтын әлемдегі бірден – бір ... ... 1991 жылы ол – ҚРҰК деп ... ҚРҰК ... ... кезге дейін кітаптардың, сондай – ақ, ... ... ... мен ... ... шығарылған басқа да баспа
өнімдерінің міндетті тегін даналарын алады.
1910 жылы Верный қаласының оқу кітапханасы ... ... 1915 ... ... қоры ... ... оқырманы 785-ке оқырмандардың келім саны
40-60 жеткен. Ал ... ... ... кітап қоры 6 млн-ға жуық, 2008 есеп
бойынша оқырмандар саны – 38066, оқырмандардың келім саны – ... ...... ... ... ... өзінің дәстүрлі жұмыс түрлерінің үстінде халқымызға
төмендегідей қызметер көрсетуде:
- егеменді Қазақстанның ... ... ... ... Қазақстанды мекендеген бүкіл ұлттардың мәдениетінің ... ... ... ... ... орнықтыра түсуге;
- қазақтың арғы мұрасын насихаттауға;
- дәстүрлі ... ... әлем ... озық үлгілерімен
өрнектеп жаңғыртуға;
- ... ... ... рухани ахуалының
қалыптасуына, ұрпақ тәрбиесіне, ... ... ... бай ... ... ... ... түрде
жеткізуде;
ҚРҰК республиканың бас кітапханасы ретінде оқырмандардың ... ... ... ... ... ... ... мәдениетін көтеру
мәселелерін басты мақсат етіп қойған. Уақыт ағымынан қалмай қызмет ... ... ... ... ашты. Оқырмандардың CD – ROM – ... сан ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Еліміздің ғылыми, біліми потенциалының өркендей даму бағытына уақытылы үлес
қосатын жаңа ... ... ... залы ... ... еркін жүзуіне жағдай жасайды. Кітапхана қызметіндегі негізгі үш
бағдарлама: «Халық жады», ... ... ... ... ... ... автоматтандыру» жұмыстары айтарлықтай
дәрежеде іске асуда.
Интернет секторы ҚРҰК ақпараттық ... ... ... ... «Қазақстан ауқымды ... ... ... ... емес ... ... жасайды, электронды пошта,
қашықтықтан оқыту бағдарламасы және т.б. ... ... және ... да сұраныстарын орындайды. Қазақстан ... ... рет ... ... ... ... ... ҚРҰК – ның музыкалы CD –ROM арқылы ҰК қорындағы 23 мың
күйтабақтан ... ... ... музыка әлемін әлемдік
пайдаланушылар қызметіне жаратты.
ҚРҰК- ғы компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... кезде республиканың көптеген
кітапханалары пайдалануда. РАБИС – кітапхана жұмыстарын ... ... бұл ... ... оқырман сұранысы бойынша таңдау,
кітаптарды индексациялау, библиографиялық тізімдерді құрастыру ... ... ... болады. Кітапханашылардың жұмыс орны автоматтандырылған.
Автоматтандыру нәтижесінде электронды каталогтар құрылды. ... ... ... тұрады. Компьютер көмегімен іздестіруді ... ... іске ... керекті ақпаратты тез табуға болады. ... ... ... ... ... ... Қазақстан кітапханаларының жобалық және бағдарламалық
қызметтері.
Қазақстан ... ... және ... қызметтер
осыдан 10 жыл бұрын басталып, дамып келеді. Жобалық тұжырымдардың ...... ... ... саясатына жаңа көзқарас, жаңа
әдістермен ақпаратқа қол жеткізу мақсатында жүргізетін іс – ... ... ... ресурстарға байланысты болады.
Кітапханаларда жобаны мынадай ... ... ... ... республикалық, облыстық, аудандық т.б.
Халықаралық жобалар:
1. Ресей – Қазақстандық мегажобасы. ҚРҰК-ң 2001 жылы бастама етіп көтерген
«Шекарадағы кездесулер» жобасы. Ресе мен ... ... ... ... ... ... ... Алтай Республикасы (РФ),
Солтүстік Қазақстан, Қостанай, ... ... ... ... ... Повлодар (ҚР) облыстары жобаларының қатысулары болып табылады.
2. Мәдени орталықтары құру жобалары
Жаңа заман ... ...... ... ... даму өркениетінің құрылыс бөлігі болып табылатын Қытай, Үнді,
Ресей, Пәкістан, Иран, Түрік елшіліктерінің белсенді қатысуымен ҚРҰК ... ... ... осы ... ... ... ... – осы елдердің мәдениеті, білімі, экономикасы, саясаты туралы
кең түрде білім алып отыру және соңғы жетістіктермен танысу.
Сол сияқты ... оқу ... ... ... залы ... оқу ... ... бұрыштар (Қарағанды, ШҚО, Атырау
облыстарында) ... ... ... ... ...... ұлттың рухани – ағартушылық және мәдени –
инттелектуалдық деңгейін ... ... ... ... ... салт –
дәстүрі мен жалпы адамзаттық құндылықтар мен идеялдар рұхында ... ... екі ... үдерістен тұрады. Біріншісі – ... ... ... ... және ... ...... мұраны
мәдени өмірімізге қайта әкелу, әлеуметтік, мәдени, көркемдік тұрғыда қайта
жаңғырту.
Мәдениет ... ... 2006 – 2008 ... ...... мәдениет саласын, кітапхана ісін әлемдік мәдени
кеңістікке ықпалдастыру. Облыстарда ауылдық кітапханаларды ашу, ... ... ... ... ... ... дамыту, кадрлармен
қамтамасыз ету және біліктілікті арттыру, халықаралық ... ... осы ... ... ... ... және ... ақпараттық желі құру мақсатында мәлімет базаларын
енгізіп, облыс кітапханалары бір – бірімен ... және іс – ... ... ... ... ... 2007 – 2010 жылдарға арналған
бағдарламасы.
Мақсаты – кітапхана жүйесіне халықаралық ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... Қазақстанның кітапхана
жүйесінің ұлттық үлгісін жаңарту. Әрбір азаматтың әлемдік ... ... ... ... ету және ... ... бағдарламасы
Мақсаты - әр ауыл, қала, аудан кітапханаларында ақпаратқа қол ... ... ... ... ... ... ... ақысыз енуге мүмкіндік беру. «Электрондық Үкімет» жұртшылықтың
қол жеткізуін қамтамасыз ету.
Қазіргі ... ... ... ... қол ... ... жұмысын бастауда, ақпараттар көлемі бірте – ... ... ... ШҚО «Ашық қала» атты жоба ... ... ... ... ... ... Көпшілік тұрғындар назарына
облыс көлеміндегі ақпараттар ... ... ... ... ... ... атқаруда. Сол сияқты Павлодар облысында 11 ... ... ... ... жобалар
«Кітапханалар астанасы» жобасы:
Мақсаты – республикадағы кітапханалардың бір – бірімен іс – ... ... ... ... ... ... органдары мен
облыс кітапханаларына назар аударуы, материалдық – техникалық жағдайды
жақсартуы.
Республика ... ... ... ... ... және республикалық конференциялар 7 облыста ... ... ... ... ШҚО, ... ... ... ОҚО.
«Модельді ауцылдық кітапханалар» жобасы республика көлемінде кеңінен
дамуда.
Мақстаты: Компьютерлік технологияларды енгізу ... ... ... қалыптастыру, ауыл тұрғындарының ақпараттар ... ... ... ету. Модельді кітапханалардың әдеттегі ауыл
кітапханаларынын айырмашылығы – ... ... сай ... ... ... ... ... жаңа жоғары ақпараттық
технологиялардың, оқырмандарға ... ... ... ... ... ... ... жаңа келбетінің қалыптасуы.
Әсіресе, бұл жоба Қарағанды, Павлодар, Солт. ... ... ... ... Республикадағы жүзге тарта модельді ауыл
кітапханаларының ішінде 50 ... ауыл ...... облысына
тән.
«Оқитын Қазақстан» жобасы – еліміздің бүгінгі өмірінде байқалып
жүрген «оқу тоқырауынан» оқырманды ... «оқу ... бет ... жоба
Негізгі мақсаты – ұлт мәдениетінің ең құнды бейнесі саналатын кітап
оқуға деген ... ... ... ... ... биіктерге
жетелеу. Бағдарлама біріншгі таңда дер кезінде ... ... ... ... көптеген облыстарында қолдау тауып, іске асырыла бастады.
Республикада тәжірибе ретінде СҚО «Ашық кітап» ... ... ... ... іс – ... ... ... Осыған орай,
ауданедық кітапханаларпы жанынан 11 оқу орталығы ашылды. Бұл орталықтардың
мақсаты – көпшілік қауымды оқу ... ... ... ... ... мен ... ... отбасылық оқуды дамыту, ... ... ... ... түрлерін үйрету. Сонымен
қатар облыстық кітапханаларда ашылған «Шекарасыз кітап» атты аймақтық ... бар. ... ... осы ... ... ... ... кітапханаларын дамыту бағдарламасы. Осы бағдарлама аясында
республика көлемінде ауылдық, аудандық жерлерде ... ... ... ... – барлық кітапханаларда
дамуда. ... ... ... ... ... ... ... – орталық, аудандық және қалалық кітапханалардың
қызметіне жаңа ... ... ... негізінде облыс
тұрғындарының ақпараттық деңгейін көтеру. Қазіргі таңда ... ... ... ... хат – ... ... және қашықтықтан қызмет
көрсету мүмкіндіктерін пайдаланады. Барлық облыстық кітапханаларда Интернет
– класс, «Электрондық пошта және Интернет» жобасы жұмыс ... ... ... ... ... оқу салоны – іріктелген әлемдік, ... ... ... ... ... жинағы болып табылады.
Негізгі мақсаты – Ұлттың ... және ... ... құралы ретінде халықты оқуға тарту, оқу құштарлығын ояту. ... ... оқу ... ... жаңа ... кеңінен пайдалану және енгізу жолымен дыбысты, музыкалық
кітаптарды оқырмандарға ұсыну, оқу бойынша ... және ... ... ... жаңа ... ... кесерлерін
өткізу, оқу мәселелері бойынша кешенді зерттеулер құру.
«Кітапхана – ... - ... ... ... – ауыл ... ... ақпараттық
орталықтар құру, ауыл тұрғындарына құқықтық ақпаратты ... ... ... ... сана – сезімі мен мәдениетінің деңгейін
көтеру, кітапханашылардың құқықтық ... ... ... ... ... ... акциялар, тұсаукесерлер, конференциялар,
көрелер тәрізді мәдени шараларды өткізу арқылы оқудың дамуына жәрдемдеседі.
2008 ж ... 289 ... іс - шара ... ... ... ... – 1,
тұсаукесерлер – 13, кештер – 2, оқу ... – 1, ... ... ... ... – 261 ... т.б. 2008 ж. кітап көрмелері оқырмандарға ҰК – ның
қорын ашты. ... ... ... ... да сырт жерлерде
ұйымдастырылды: 37 – тақырыптық, 3 – ... 221 – жаңа ... ... ... көрмелер.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, қорыта айтқанда, кітапханалық маркетинг басынан құрылу
кезеңін өткеріп жатыр. Ол антимаркетингтік стериотиппен, таза ... ... ... жоғы мен ... ... оның қажетсіздігі
туралы ұғымдары мен күресті. ... ... ... ... ... сәйкес келеді де, оның ... ... ... ... ... Өзіндік өнімдері
қызмет көрсету, ойлар, приоритеттері қоғамға жататын; жартылай ... ... ... ... ... ... ... салық, льготтар, жинақтар, салымдар, қайрымдық қорлары; ресурсты
мүмкіншіліктер қатаң түрде ... және ... ... отырады.
Кітапханалық маркетингтің арнауы; кітапханалық қызымет ... ... ... күші мен ... ... әртүрлі қітаптар мен
топтар тұрғындарының өмірлік кеңістіктерінің қалыптасуы.
Кітапханалық маркетинктің комплексінің даму ... ... ... ... ... қосып алады. Оның мақсаты-
кітапханалық ... ... ... ... ... көрсетуді ұсыну мен тарату, жаңа ... ... ... қалыптастыру, оның сұранысын анықтау және кітапхананың
қызметі ... ... ... ... ... басқару ұйымның жоспарлауына әсерін тигізеді де,
маркетингті қызметті ... мен ... ... ... ... ... программа түрінде жасалған, ол
болашаққа ұмтылу үшін ... ... іске ... ... ... Республикасының кітапхана ісі туралы ережесі: Қ.Р.
Мәдениет министрлігінің 29- ... 1996 ж. ... ... Все о маркетинге: СБ материалов для ... ... ... ... М. : Азимут- центр, 1992.-с.366
2. Герасимова Л.Н., Кококина О.Н. Маркетинг в библиотеке: учеб. пособие
/ МГИК.-М., 1992.-с. ... ... Е.П. ... ... лушчего решения».- М.:Экономика.-
1993.-с.222 .
4. ... В.К. ... ... маркетинговой деятельности
библиотеки// Тезисы докладов .- М.: Наука , 2000.- ... ... В.К., ... Е.М. ... в ... ... Учебное пособие.- М., 1995.-с.131
6. Книжный маркетинг: Сб статей. – М.: ... ... ... Ф. Основы маркетинга / Пер. с англ..- М.: Бизнес- книга.-
1995.- с.702 .
8. ... ... Я. ... и ... ... ... ... и практики управления. –1993.-№5.-с.63-70 .
9. Крылов М.В. ... ... ... ... ... ... ... Т. Кітапхана – даналық сарайы // Қазақ әдебиеті.-2001.-4сәуір-
11б.
11. Қазақстан кітапханалары ХХІ ғасырда / ... ... Ж.Н. ... 1999.-90б.
12. Бердіғалиева Н.С. Ақыл – ой қазынасы // Кітапхана.-1993 - №3-10б.
14.Елеукенов Ш. Кітапханатану ... Оқу ... ... К.Ғ. Жалпы кітапханатану. Оқу құралы. – алматы, 1998.-
16.Орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің ... ... ... ., 1993.

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кітапхананың ақпараттық іс-әрекетіндегі маркетинг74 бет
Ақпараттық технологиялар мен қызметтер сферасындағы маркетингтің дамуы 6 бет
Автоматтандырылған ақпараттық ресурс орталығы72 бет
Жаңа әлеуметтік – мәдени жағдайда оқырмандарға қызмет көрсету58 бет
Кітапхана қорын өңдеу және есепке алу47 бет
Кітапханаларды автоматтандыру тарихы62 бет
Кітапханашының жұмысын автоматтандыру14 бет
Қазіргі кезеңдегі кітапханада еңбек ұжымын басқару30 бет
Қазақстан Республикасында ұлттық республикалық автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйе (РАБИС) программасын құру және оны таратудың мәселелері34 бет
Қазақстан Республикасының кітапхана ісін автоматтандыру14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь