Қазақ бейнелеу өнері

Кіріспе

І.Негізгі бөлім
1.1. Қазақ бейнелеу өнерінің тарихы
1.2. Бейнелеу өнері және оның түрлері
1.3. Скульптура (мүсін өнері)
1.4. Кескіндеме және оның түрлері

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қайта жаңғырып, жастар тәрбиесіне арқау болып отырған халықтық дәстүр – бұл күнде педагогтер қауымына ғана емес, бүкіл қоғамымызға ортақ әлеуметтік қозғалыс. Халықтық дәстүр, әдет–ғұрып кешегі қариялардан, ойшылдар мен сал-серілерден, шешен-билерден, ақын-жыраулардан мирас болып қалған тәрбие құралы. Оның өміршең идеялары халықпен қайта қауышып, жүректерден орын алуда.
Ұлттық салт-дәстүр жаңалық та, ғылым да емес, ол ежелден халықпен бірге өмір сүріп келе жатқан тәлім-тәрбие мектебі. Педагогика ғылымы оны өзіне негіз етіп отыр. Ал, оның оқу-тәрбие процесіне енуі шын мәніндегі жаңалық.
Адамды адамгершілікке, имандылыққа, әсемдікке тәрбиелейтін өнер саласының бір тармағы – бейнелеу өнерінің қыр-сырынан мағлұмат беру. Орта мектеп мұғалімдерінің шығармашылық (творчестволық) іс-әрекетіне көмек беретін теориялық және сарамандық (практикалық) нұсқаулардың мазмұнын баяндау, жас жеткіншектердің ұлттық сезімдерінің қалыптасуына «бейнелеу өнері» арқылы ықпал ету. Сонымен қатар ғылыми жұмыста бейнелеу өнерінен бастапқы білімді меңгеру мәселесіне айрықша назар аударылады.
Қазір оқулық, әдістемелік құрал жеткілікті деу қиын, бірақ соны аз деп қол қусырып отырмай, қолда барды тиімді пайдаланып, ізденімпаздықпен, дәстүріміздің нәрін сабақта, сабақтан тыс тәрбие жұмыстарында жас өспірімдердің бойына сіңіру бағытында ат салысқанымыз жөн.
Ұлттық сана-сезімді қалыптастыруға, насихаттауға қай пәннің болса да ыңғайы мен мүмкіншіліктері мол. Соның ішінде – «Сурет» пәні сабақтарында оқушыларға сурет салуды үйрету арқылы тәлім-тәрбиені оқу-тәрбие процесіне арқау ету негізгі міндетіміз. Ұлттық тәрбие жүрекке жатық болғанымен ауқымы шексіз, белгілі бір жүйеге келтірілмеген тың дүниелер. Бұл мұраларды пайдалана білу үшін оларды терең оқып-үйрену, игеру қажет болды.
Мұндағы негізгі мақсатым: қазақ халқының үлкен өмірін, салт-дәстүрімізді, өзім білетінді, естіп, оқып білгенімді өскелең ұрпақтарға жеткізу, жеткізіп қана қоймай көз алдына елестету. Себебі: бұларды қала балалары тұрмақ ауыл өмірінен де кездестіру қиын.
Көкейкестілігі: Батыстық мәдениет әлемді жаулап бара жатқан уақытта, өз ана тілін сақтау, ұлттық дәстүрді, ұлттық мәдениетімізді сақтау, «Ұлт болып ұйыса алмасаң» дегендей тіліңді, дініңді, діліңді сақтап қалу және оны қазіргі ұрпаққа жеткізу бірінші кезекте тұр.
Қазіргі таңда оқушы білімін жетілдіруге аса қажетті, бейнелеу өнерін таныстыра отырып, осы пәннің негізінен, сауат ашу ісін қамтуға тырыстым.
1. Ш.Әбдуәлиева. халық өнері. Алматы. «Рауан. 1992 ж.
2. М.Мүсәлімов, М.Самылтыров. «Бейнелеу өнерінің негіздері». Алматы. Рауан. 1996 ж.
3. Б.Әлмұхамбетов, Ж.Балкенов. «Сурет салу және жұмыс істеу әдістері». Алматы. Мектеп. 1987 ж.
4. Қ.Ералин, Қ.Тастеміров. «Бейнелеу өнері сабақтарында оқушылардың кеңістік туралы түсінігін қалыптастыру». Алматы. Мектеп. 1987 ж.
5. «Шаңырақ үй тұрмыстық энциклопедия». Алматы. 1990 ж.
6. Ә.Төлебиев. «Сурет сала білесің бе?». Алматы. Өнер. 1990 ж.
        
        Жоспар:
Кіріспе
І.Негізгі бөлім
1.1. Қазақ бейнелеу өнерінің тарихы
1.2. Бейнелеу өнері және оның түрлері
1.3. ... ... ... ... және оның ... әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қайта жаңғырып, жастар тәрбиесіне арқау болып отырған халықтық ... бұл ... ... қауымына ғана емес, бүкіл қоғамымызға ортақ
әлеуметтік ... ... ... ... ... қариялардан,
ойшылдар мен сал-серілерден, шешен-билерден, ақын-жыраулардан ... ... ... ... Оның ... ... ... қайта қауышып,
жүректерден орын алуда.
Ұлттық салт-дәстүр жаңалық та, ғылым да емес, ол ежелден халықпен
бірге өмір ... келе ... ... ... ... ғылымы оны
өзіне негіз етіп отыр. Ал, оның ... ... енуі шын ... ... ... ... ... өнер
саласының бір тармағы – бейнелеу өнерінің қыр-сырынан мағлұмат беру. Орта
мектеп мұғалімдерінің шығармашылық ... ... ... ... және ... ... ... мазмұнын
баяндау, жас жеткіншектердің ұлттық сезімдерінің қалыптасуына «бейнелеу
өнері» арқылы ықпал ету. ... ... ... ... бейнелеу өнерінен
бастапқы білімді меңгеру мәселесіне айрықша назар аударылады.
Қазір оқулық, әдістемелік ... ... деу ... ... соны аз ... ... ... қолда барды тиімді пайдаланып, ... ... ... ... тыс ... ... жас
өспірімдердің бойына сіңіру бағытында ат салысқанымыз жөн.
Ұлттық сана-сезімді қалыптастыруға, насихаттауға қай ... ... ... мен ... мол. ... ... – «Сурет» пәні сабақтарында
оқушыларға ... ... ... ... ... ... ... ету негізгі міндетіміз. Ұлттық тәрбие жүрекке жатық болғанымен ауқымы
шексіз, белгілі бір жүйеге келтірілмеген тың ... Бұл ... білу үшін ... ... ... ... қажет болды.
Мұндағы негізгі мақсатым: қазақ халқының үлкен ... ... өзім ... ... оқып ... ... ұрпақтарға
жеткізу, жеткізіп қана қоймай көз алдына елестету. Себебі: ... ... ... ауыл ... де кездестіру қиын.
Көкейкестілігі: Батыстық мәдениет әлемді жаулап бара жатқан уақытта,
өз ана тілін сақтау, ұлттық дәстүрді, ұлттық ... ... ... ... алмасаң» дегендей тіліңді, дініңді, діліңді ... қалу ... ... ұрпаққа жеткізу бірінші кезекте тұр.
Қазіргі таңда оқушы білімін жетілдіруге аса қажетті, бейнелеу ... ... осы ... ... ... ашу ісін ... ... Қазақ бейнелеу өнерінің тарихы
Қазақстанның бейнелеу өнерінің қалыптасуы, даму үрдісі оның геосаяси
жағдайына, ... ... ... ... мен тарихи кезеңдердегі
көркемдік гүлдену дәуірлерімен ... ... ... көне ... ... және ... ... алады. Алғашқы қауымдық мәдениетке
саздан жасалған ыдыстардағы суреттер т.б. жатады. ... ... ... даму кезеңдері – қола дәуірі. Өзінің мифологиялық мазмұн-
сюжеті, пластикалық өрнегі жағынан ерекше қуатымен көрінген кешенді ...... Бұғы тас, ... ... ... ... Қазақстан
ескерткіштері осыны айғақтайды. Сақ дәуірінен жеткен бейнелеу ... да аса бай. Есік ... ... сақ ... ... 5-4, 4-3 ... ... күнге дейін сақталып жеткен «Алтын адам»
соның ең бір көрнекті үлгісі.
Қазақстанның орта ғасырындағы өнері өзіндік ... ... ... өнер ... ... қуатты саясатымен,
қалалардың салынып, ... мен ... ... үндесті. Балбал тастар
мен құлпытастар да осы ... ... ... ... тері ... қыш
құю, тоқыма өнері дамыды. Қазақ халқының көркемдік ойлау жүйесі ... ... ... ... өнерінде белгі, таңба жүйесінде айқын
ізін қалдырған. Адам мен табиғатты тұтас ... ... ... дүниетанымы мен өнері киіз үйдің құрылысынан өз көрінісін ... ... мен 250 ... ... ... ... ... өмір
салтын Еуропа және орыс ... өз ... ... ... ... бейнеледі.
Қазақстанда кәсіби кескіндеме, мүсін, мозайка жанрлары қалыптаса
бастады. Оның негізін қалаушылар - ... ... ... ... ... бейнелеу өнері алғаш еуропалық көркемдік дәстүр
арнасында дамығанымен, кейіннен ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... ... Айқын ұлттық қолтаңбасымен
көрінген С.Мәмбеев, М.Кенбаев, Қ.Телжанов, С.Айтбаев, Т.Тоғысбаев, Ш.Сариев
(Қазақстан Тәуелсіздік ... ... ... ... дарынды өнер
шеберлерінің үлкен шоғыры қалыптасты. Халық өмірінің барлық қырын қамтыған
қазақ ... ...... ... ірі өнер ... ... 20
ғасырдың соңы ұлттық таным, төл тарих пен мәдениет тарапындағы ізденістер
қарқынды дамып, ... ... ... ... ... ... ... даралық стильдер туған кезең болды. Бұл бағытта ... ... ... ... ... ... А.Қазығұлов т.б. жемісті еңбек етті. Қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... ... ... ерекшелік,
т.б. құндылықтарға ден қою, тың ізденістерге ... ... ... ... ... қазақ өнерінің әлемдік бейнелеу өнерінде өзіндік орны
бар.
1.2. Бейнелеу өнері және оның ... ... ... ... ... ... ... термин онша
дәл емес әрі ол қамтитын өнерлердің сипатын толық көрсете алмайды. Бейнелеу
өнері шығармаларында басты нәрсе олардың ... ... ... ... ... біз енді ... Оның өзінде де егер әңгіме живопись,
скульптура, графика жөнінде, яғни әлденені тікелей ... ... ... отырса ғана. Ал декорациялық-қолданбалы өнер туралы не ... ... көне ... ... әсем ... ыдыс нені бейнелейді?
Ол мүлдем ештеңені бейнелемейді, бірақ көп ... ... ... осы
өнерлердің бәрін белгілеу үшін «пластикалық өнер», ... ... ... - ... бұнда онша айқын, дәл болмай шықты. Ақыры
аяғында «бейнелеу өнері» терминіне тоқталды, біз де осы ... ...... көрінетін дүниенің бейнесін кеңістік немесе
жазықтықта көрнекті суреттейтін өнердің түрі. Бұл өнер басқа өнер салалары
сияқты болмыстың ... ... ... сезуінен туындайды.
Эстетикалық тәрбие негізінен жеке адамның эстетикалық талғамының
қалыптасуына, өнер ... ... ... ... ... ... дамытуға, көркем өнерпаздық қабілеттілікке
және өнер саласындағы өнерпаздық дербестікке ... ... ... мен ... ... ... нәтижелі
болуы үшін мұғалімдердің өзі бейнелеу өнерінің түрлері мен ... ... ... қажет. Бейнелеу өнері алуан қырлы да алуан
түрлі. Онда жұмыс ... ... мен ... ... ... берместен бұрын оның түрлерімен және жанрларымен танысқан жөн.
ХІХ ғасырға дейін ... ... ... және живопись (кескіндеме)
өнердің басты түрі болып есептеледі. ХІХ ... ... ... ... бір
түрі графика (сурет, гравюра, литография) қызметтік және қосалқы түрден
өнердің жеке және мүлдем ... ... ... Соңғы жиырма жылдықта
өнердің дизайн сияқты түрі де өте айқын бейнесін ... ... ... ... ...... өмірді өзінің ерекше әдісімен көркем бейнеде
көрсететін бейнелеу өнерінің бір түрі. ... - ... ... - ... ... ... ... деген сөзінен шыққан. Алғашында
осы әдіспен жасалған шығармаларды білдіреді, ... ... ... т.б.) ... ... де осы ... ... Мүсін өнері
негізінен екі түрге бөлінеді:
1. Бедер (рельеф) – ... ... ... ... сәл шығыңқы
етіп бейнеленетін түрі.
2. Дөңгелек мүсін – бейнелеу ... ... ... өнер еш толқымастан бейнелеу өнері деп атауға болатын өнер: ол
шынында да адамдарды, хайуанаттарды, түрлі заттарды бейнелейді. Оның ... ... ... бар: оның ... ... ...... форма және
ол да қатты әрі ұзақ сақталатын материалдардан ағаштан, тастан, металдан
жасайды. Бюст, ... ... ... ... ... үшін көп ... және ... әсіресе мүсінді тастан шапқан кезде, тіпті жай дене күшінің өзі ... Оның ... ол, ... өнері сияқты, ұзақ сақталады, ... ... ... ... ... ... ... басып
өтіп, мысалға, ежелгі Мысырдың патша әйелі Нефертитидің басы ... ... ... ... ... ... ... әсерлілік құралдары графикамен және ... ... өте ... ... ... ... кіргізе алмайды, кеңістік тереңдігін бере алмайды, бәрі ... ...... ... ... немесе өңделуімен,
қимылымен, материалмен, фактурамен білдірілуге тиіс.
Қаланың ... оның ... мен ... ... ... мүсін өнерінде образдың ... ... ... ... ... ... ғасырларға салынады,
сондықтан олардың бірегей де біртұтас образы өз уақытының үлкен идеяларын
нақтылы түрде ... ... ... өздерінің формалары жағынан
қарапайым да айқын болуы, алыстан оңай ... ... ... ... ... өнерінде материалды таңдау да ешқашан кездейсоқ болмайды – бұл
образдың құрама сипаттамаларының ... ... ... ой елегінен өткізе
отырып, оған арналған белгілі материалды да ... ... есте ... – ол ... ... ... ... бейне бір сусып, ағып
тұрғандай болады, енді бірде бір үстіңгі бет екінші үстіңгі бетке ... ... ... ... кезде жұмсақ та шымыр дөңгеленіп жатады.
1.4. Кескіндеме және оның түрлері
Кескіндеме - өнер әлеміндегі орасан зор, өзіне ... ... ... Ол ... дамуының таң шапағында, біздің тарихтан бұрынғы
ата-бабаларымыздың үңгірлерінде дүниеге ... Сан ... ... ... алған идеялары, олардың ұмтылыстары өзгеріп
отырды, стильдің орнын екінші ... ... ... бәрібір кескіндеме жасап,
дами берді.
Фреска
Фреска – кеппеген дымқыл ... сулы ... ... ... Ол ... тілінде «fresco» - «шикі, жаңа, жас» деген мағынаны
білдіреді. Фрескамен ... ... ішкі ... ... ... ... ... белгілі ұнтақ пигменттер: кадмий,
стронций, көк жасыл ... ... ... ... ... бояулар
қолданылады. Сылақ әкпен өзара әрекетке түсетіндіктен тек ... ... ... ақ ... ғана ... ... ежелгі және өте ... ... ... ... ... ... ... қылқаламдар мен бояулармен
жасалмай, жекелеген түрлі түсті тас кесектерінен ... ... ... – оны ... және ... ... ... өзгеше жалт-жұлт еткен
фактура – ... ... ... осы ... тән ... Оның үстіне
мозайкаға ұзақ мерзімділік те тән. Заманымыздан көп ... ... ... ал одан ... ... мен ... ... мысалы, Киев
Софиясындағы ХІ ғасырдың тамаша ... ... ... ... ... ... бізге дейін жетті.
Мозайка үшін суы және аздап қосылған трепел мен гипсі бар цемент пен
құмның қоспасынан грунт әзірлейді. ... ... ... ... ... ... одан калька түсіріп алады. Сол бойынша құрғақ мозайканы
уақытша жинау жүргізіледі. Мұндай ... ... ... ... табылған
кезде, оны бөлек-бөлегі мен ақырғы жиынтыққа көшіреді. Бұл жұмысты екі
әдіспен – тіке және кері ... яғни ... бір ... ... жұмыс істей
отырып, жүргізуге болады.
Мозайканың шартты түрде классикалық деп атауға болатын біз сипаттаған
түрінен басқа, флорентиялық ... деп ... тағы бір түрі бар. Бұл ... ... бір ... ... сияқты болып көрінетін ұсақ
тастардан жасау емес, бірден айтарлықтай ірі бейнелеу детальдарынан, үлкен
өңдік жазықтықтардан жасау.
Мозайканың ... деп ... тағы бір ... ... ... ... Бұл - ... сан қилы жапырақшаларынан, сабандарынан,
бұтақтарынан жасалатын мозайка.
Ағаш мозайка – кең тараған ... ... ... ... ... өңдеудің, сөз жоқ, неғұрлым бай да қызықты түрі. ... сан ... ... түсі мен ... ... ... ... көркем ой елегінен өткізіліп пайдаланылады.
Витраж
«Витраж» - сөзі французша «Vitre» - әйнек деген сөзден шыққан және
қорғасын ... ... ... ... шыны кесінділерімен
әйнектелген, кейде орасан зор көлемдегі терезені білдіреді. Осы бір ... ... ... ... ... ... ... да бір ою-өрнекті, кейде
тіпті сюжеттік картиналарды құрайды. Бұл - өнер ... орта ... ... ... туып, кейін ұмыт болған, бірақ енді жаңа
мазмұнмен және ... ... ... ... техника
Бейнелеу өнерінің орыс тілінде «Живопись» суреттегі нәрсені
өмірдегідей қып ... ... деп ... да ... ...... ежелгі өнер. Ол көне дәуір мен Қытайда өрлеу дәуірінде де Ежелгі Египет
пен Грецияда да өмір сүрген.
Кескіндеме – бұл ... ... ... ағаш, үй қабырғасының
беті) жағылған әр түсті бояу қабаттарының көмегімен ... ... ... ... ... осында. Кескіндеме
шеберлері әр заманда әр ... әдіс ... Ол ... көп ... тәсіл,
қандай болудың пайдалануына тікелей байланысты.
Қолданылатын материалдарға: (бояу) байланысты кескіндеме техникасының
түрлері мынадай ... ... бояу ... ... ... ... ... – пайдалану Х ғасырдан, ал дәстүрге айналуы XV ғасырдан
басталды. Ол ... ... ... ... Нидерланд суретшілері
Ван Эйктер деседі. Ол қолданғандай, жеміс майына (жаңғақ, ... ... ... тез ... әрі ерекше ажарлы болып көрінеді.
Акварель – суда жеңіл енгізілетін, балға немесе желімге араластырған
бояумен салынған кескіндеме түрі. Ол ... «aqua» – «су» ... ... Бұл сөз суға ... ... да, сол бояумен салынған шығармаларды
да білдіреді. Акварель бояуы қағаз бетіне мөлдіреп түседі, сол ... ... ... ең ... ... ... табылады.
Темпера – сөзі бояудың атын да сол ... ... ... ... ... Темпера бояуы жұмыртқаның сары уызына немесе басқа
желімдейтін материалға ұнтақталып дайындалады, бояу суда ... ... ... ... – ең ... күңгірт бояу. Онымен сәтсіз жерлерді – неғұрлым
қара–қошқыл бояуларды неғұрлым ақшыл бояумен және т.б. толық жауып ... ... ... ... мүлдем көрінбейді. Біртектес, әсіресе, үлкен
түстік жақтар өте ... ... ... істеудің қиындығы мынада: кепкен
бояу жағындылары оңай жібиді. Гуашь декорациялық – ... және ... ... ... мен ... ... ... үлкен
табыспен қолданылады.
Гуашьқа пигменттің өзінен, байланыстырушы ... ... ... және ... сақтаушы заттарды аздап
үстемелеуден басқа, толтырғыш – ақ ... бор ... ... ... ... гуашьты мөлдір етеді.
Пастель – сөзінің ұғымы Италияның «pasta» сөзінен алынып, «қамыр»
деген мағынаны білдіреді. ... ... ... ... бор мен
шайырдың қосындысын араластырып, илеп, арнайы қамыр ... ... ... ... таяқшалар жасап, оны кептіреді. Борларды кейде суға ... ... ... ... ... ... жасағандай пайдаланады.
Пастельдің өзіндік ерекшелігі: бұл материал бір ... ... әрі ... ... ... ... келе, «Өнер – өмір бұлағы», ізгілік пен әсемдік бұлағы.
Өнерді, оның ... ... ... ... ... үшін ... заңдарын жақсы түсінуі шарт.
Әрдайым ғимараттардағы, мұражайлардағы, көрмелердегі суреттермен
танысып ... және ... өнер ... көшірмелерін оқып–үйрену
арқылы оқушылар өздерінің жалпы көркемдік мәдениеті мен ... ... ... ... сен өнерден шын ләззат аламын десең, көркемдіктен тағылым алған
адам болуың керек» – деп, Карл Марк ... біз ... ... ... әсемдікті, сұлулықты жете түсініп, сүюіміз қажет, ... ... ... ... оқып ... керек.
Өнер біздің қоғамда адамдарды, оның ішінде әсіресе, жастарды, өскелең
ұрпақты рухани, мәдени, эстетикалық тәрбиелеуде сенімді ... ... ... ... ... ... сүюге, халқының ұлттық дәстүрін, ескіріп
бара жатқан салт–санамызды қайта ... ... ... тән ... ... білуге үйрету.
Менің өмірлік қағидам – өткенді білмей болашақ жоқ. Тарихын ... ... ... ... өмір ... көп ... алдында мақтануға тұрарлық. Осы шығармам арқылы ... ... қана ... аз ғана ... ... да, көз алдарына елестету еді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ш.Әбдуәлиева. халық өнері. Алматы. «Рауан. 1992 ж.
2. М.Мүсәлімов, М.Самылтыров. «Бейнелеу ... ... ... 1996 ... ... ... ... салу және жұмыс істеу әдістері».
Алматы. Мектеп. 1987 ж.
4. Қ.Ералин, ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру». Алматы. Мектеп. 1987 ж.
5. «Шаңырақ үй тұрмыстық энциклопедия». ... 1990 ... ... «Сурет сала білесің бе?». Алматы. Өнер. 1990 ж.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып бейнелеу өнері25 бет
Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарының қалыптастырудың әдістемесі49 бет
Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағында акварель техникасын қолдану ерекшелігі мен тиімділігі55 бет
Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерін оқыту әдістері34 бет
Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу51 бет
Бейнелеу өнері16 бет
Бейнелеу өнері арқылы бастауыш сынып оқушыларына эстетикалық тәрбие беру24 бет
Бейнелеу өнері арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту61 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Бейнелеу өнері арқылы оқушылардың патриорттық сезімдерін арттыру71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь