Қазақстан бейнелеу өнерінің даму тарихы

КІРІСПЕ

1 ҚАЗАҚСТАН БЕНЕЛЕУ ӨНЕРІНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
1.1. Кескіндеме өнерінің дамуы.
1.2. Пейзаж жанырының негіздері.
1.3. Қазақтың саятшылық өнері.
1.4. Композициялық ізденістер.

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев: «Еліміздің ертеңі, бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында», деп жас ұрпақты тәрбилеп жетілдіруші ұстаздар алдына зор міндет қойды. Осы жауапкершілікті сезініп, ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар негізінде жеке тұлғаны қалыптастырып дамыту және оларға жан-жақты білім мен тәрбие беру мақсаты көзделуде. Олай болса біздің міндетіміз: жаңа заман үрдісіне сәйкес қажыр-қайрат көрсете білетін, жан-жақты жетілген өнерлі де білімді ұрпақ тәрбиелеу.
«Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие берілуі керек. Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың жауы, ол келешекте оның барлық өміріне апат әкеледі.»- деп, ұлы ғұлама Әбу Насыр Әл-Фараби бабамыз айтқандай, жастарға халықтың өнері арқылы тәрбие беруде ұлттық тәрбиені үндестіре білсек, ұлттық санасы, ізгілік қасиеттері қалыптасқан, жан-жақты дамыған тұлға тәрбиелей аламыз. Жастарды жан-жақты тәрбиелі азамат етіп өсіруде халықтың өнер туындыларының тәлім-тәрбиелік, білім-танымдық ықпалы өте зор. өнердің барлық түрі - өзіне тән бейнелі тілі, тәсілдері мен әсемдік әлемін ашып көрсете отырып, адам сезіміне әсер етеді.
Заман талабына сай, мектеп қабырғасында тәрбиеленіп жатқан жас ұрпақты ұлтымыздың көнеден келе жатқан салт-дәстүрін, еңбекке деген шеберлігі мен икемділігін, өнерге деген сүйіспеншілігін қалыптастыру-ұлт мектептерінің басты міндеті. Сондықтан нарықтық эканомика жайында оқушыларды кәсіби еңбекке үйретіп, ұлтымыздың бұрыннан мұра болып келе жатқан өнерді меңгертуге қызықтыру керек.
Көптеген жылдар аралығында талантты қазақ шеберлері өз өнерлерін дамытып, білімдері мен шеберлік- ісмерліктерін сақтап, ұрпақтан – ұрпаққа беріп келді. Қазақ халқының өнерінде, тәжірибе арқасында халық ерекшелігі құрылды. Олар халықтың эстетикалық көзқарасына лайықты қанағаттандырды.
Өнердің қай түрі болмасын қажымай-талмай еңбектенуді талап етеді. «Еңбек - өнер өрісі, өнер-өмір жемісі»- дегендей еңбек пен өнер егіз. Өнер - бұл халық қазынасы, ғасырлар мұрасы.
1. Қазақстанның бейнелеу өнері Совет өкіметі жылдарында.
И.Рыбакова. Алматы, 1963 ж.
2. Әубакір Ысмайылов. Алматы, «Өнер»6аспасы, 1985 ж.
3. Әбілхан Қастеев, Алматы, «Өнер» баспасы,1986 ж.
4. Айша Ғалымбаева. Алматы, «Өнер» баспасы, 1985 ж.
5. И.И.Калинина. «Французская пейзажная живопись». Л, 1977 г.
6. Советтік Қазақстанның бейнелеу өнері. Алматы, «Өнер»
баспасы, 1990 ж.
7. Б.Мешінов. «Әлемніңжеті кереметі». Алматы, «Өнер»баспасы,
1982 ж.
8. Ә.Қанапин. «Қазақстан мәдениеті жаңа кезеңде». Алматы.
«Қазақстан» баспасы, 1968 ж.
9. Е.Каменова. «Кемпірқосақтың түсі қандай». Алматы, «Өнер»
баспасы, 1981 ж.
Ю.Қазақ ССР бейнелеу өнері. «Советский художник», Москва, 1974г.
11. А.С.Шипанов.»Әуесқой жас суретшілерге». Алматы, «Мектеп»
баспасы, 1989 ж.
12. Қазақ Совет энциклопедиясы. Алматы, 1983 ж.
13. Арын Е.М. Қазақ өнері (энциклопедия) «Қазақстан даму
институты», Алматы, 2002 ж.
14. Очерки истории изобразительного искусства Қазахстана.
Алматы, 1975 г.
15. Тохтабаева Ш.Ж. Казаское народное искусство. Алматы, 1984 г.
16. Нурмухамедов Н.Б. Искусство Казахстана. М,1970 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 ҚАЗАҚСТАН БЕНЕЛЕУ ӨНЕРІНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
1.1. Кескіндеме өнерінің дамуы.
1.2. Пейзаж жанырының негіздері.
1.3. Қазақтың ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев: «Еліміздің ертеңі, ... ... ... ал жас ... ... ұстаздардың қолында», деп
жас ұрпақты ... ... ... ... зор ... қойды.
Осы жауапкершілікті сезініп, ұлттық және жалпы адамзаттық ... жеке ... ... ... және ... ... мен тәрбие беру ... ... Олай ... ... жаңа заман үрдісіне сәйкес ... ... ... ... ... де ... ... тәрбиелеу.
«Адамға ең бірінші білім ... ... ... ... берілген білім – адамзаттың ... ол ... оның ... апат әкеледі.»- деп, ұлы ғұлама Әбу Насыр Әл-Фараби ... ... ... ... ... тәрбие беруде ұлттық
тәрбиені ... ... ... ... ... ... жан-жақты дамыған тұлға тәрбиелей аламыз. Жастарды ... ... ... етіп ... ... өнер ... тәлім-
тәрбиелік, білім-танымдық ықпалы өте зор. өнердің барлық түрі - ... ... ... ... мен ... ... ашып ... адам сезіміне әсер етеді.
Заман талабына сай, ... ... ... ... ... ұлтымыздың көнеден келе жатқан салт-дәстүрін, еңбекке
деген ... мен ... ... ... ... ... ... міндеті. Сондықтан нарықтық
эканомика жайында оқушыларды ... ... ... ... мұра болып келе жатқан ... ... ... ... ... ... қазақ шеберлері өз
өнерлерін дамытып, білімдері мен ... ... ...... ... ... ... халқының өнерінде, тәжірибе
арқасында халық ерекшелігі ... Олар ... ... лайықты қанағаттандырды.
Өнердің қай түрі болмасын ... ... ... ... - өнер ... өнер-өмір жемісі»- дегендей еңбек пен ... Өнер - бұл ... ... ... ... ... ... ӨНЕРІНІҢ ТАРИХЫ
Қазақстанның бейнелеу өнерінің қалыптасуы, даму ... ... ... ... ... ... мәдениеті мен тарихи
кезеңдердегі көркемдік гүлдену дәуірлерімен тікелей ... ... ұзақ ... бойы даму ... ... ұлттық мәдениет
түрлеріне қарағанда айтарлықтай артта қалып ... Бұл ... ... дейін қондырғылы (станокты) өнерден хабардар
болмауы сияқты әр ... ... ... еңбектеріне байланысты этнографиялық сипатқа ие
болғанмен, ... ... ... ... ... ... ... халқының көшпелі өмірі, құлдық пен кедейшілік, діни
ұғымдар бай мен ... ... ... ... өз ... ... еді. ... бәрі де бейнелеу өнерінің кәсіптік даму
мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... өнер түрінде қалды. Өмір ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... болды.
Ұлттық реалистік қондырғылы өнердің дамуында ... ... ... ... еді. ... Қазақстан
бейнелеу өнерінің дамуында ... ... орыс ... ... ... жас өнеріне реалистік дәстүрлі орыс және ... ... ... алғашқы ұлттық кадр дайындап ... ... ... негізгі қозғалыс 1937 жылдың 23
сәуірінде әдеби ... ... ... ... ... ... ... өнерінің дамуы.
Кескіндеме өнерінің түрлері.
Кескіндеме — бейнелеу өнерінің ең көп ... ... ... ... ... бастап дами бастады. Бұл оған дейін
Қазақстанда бейнелеу ... ... ... ... туғызбау керек. Қазақ
халқының қолөнер түрлері, оның ішінде мың құбылған ою-өрнек ... ... ... ... ... сырмақ сыру және т.б. да өнер ... өнер ... ... ... ... де ... болған.
Кескіндеме әр түрлі түсті бояулар арқылы қоршаған ... өмір ... әрі ... етіп ... Бұл өнер ... ... қағазды, ағашты,
әйнекті, металды немесе қабырғаны да қолдануға болады. Кескіндеме бейнелеу
өнерінің негізгі түріне ... ...... ойы мен сезіміне
жағымды әсер еткен, жазықтық бетінде бояу арқылы жасалатын көркем шығарма.
Кескіндеу – үздік өнер ... ... ... тамаша
туындылары секілді бізді өмірді дұрыс түсінуге баулып, бойдағы күш ... ... ... ақылын, ажарын, абзалдығын танытып, оларды
шексіз сүйіп, құрметтеуге үйретеді. Кескіндемеге мейлінше ... ... ... Оның ... ... ... құпиясына әбден
қаныққасын, көптеген шығармаларды жете сүіп, одан рухани ... ... ... ... ... тарихи кұжаттық хабарларға
негізделген. Кескіндеме өнерінің ... ... ... ... ... ... адам кеблетін бейнелеу (портрет) және
табиғатты бейнелеу (пейзаж) жанрлары бар.
Қолданылатын ... ... ... ... кескіндеме монументтік,
сәндік, қондырғылық, декорация, миниатюра болып бөлінеді. Сонымен ... ... ... түрлері де бар. Кескіндеме өзінің
орындалу техникасына қарай, әдіс-тәсілдеріне байланысты ... ... ... ... ... ... және ... (эмаль) кескіндемесі болып
бірнеше топқа бөлінеді.
Кескіндемеші - суретшінің бояумен бейнеленген көрінісі, бізді өмірдің
өзіндей ... ... ... ... ... ... сызықты шебер қиыстыра отырып, кісінің бет пішінін, қимыл –
қозғалысын, жарықтық сәулесімен көлеңкені дәл ... ... ... ... ... ... біздің көңілімізді ... ... ... түнеріңкі бояулар мен суретші ... ... хал ... ... ... суретшінің тау көрінісінің ... ... ... бір ... ... бәрі ... ... ал түстері әр
түрлі. Әдетте, таулар бізден қашықтаған сайын олардың түстік ... ... ... ... ... Біз ... ... әрдайым
өзгерісте болуына күн мезгілі, ауа ... ... да әсер ... ... күн ... ауа ... ... бөлігін кесе –
көлденең қия отырып, қиялай түседі. Себебі, ауада жерден ... ... ... ... ... де, ... ... кезінде қызғылт
реңтер пайда болады.
Кескіндемеші көзіне не түссе соны ... ... Ол ... қөз
алдымызда өмірдің таңғажайып сипаттарын, адамдардың асқақ та айбынды
сымбатын, ... ... ... үрейлі суын, гүлдердің нәзік ажарын,
адамдардың тереңге жайған тылсым сырларын ашуға ұмтылады.
Кескіндеме ... – бұл ... ... бір ... Ол әр түрлі
бояу мүрлерімен жазықтық бетінде орындалатын көркем шығарма. ... ... ... «живой писаль» деген сөзінен алынған, яғни
көрністер мен нәрселерді өмірдің ... ... етіп жазу ... ... Кескіндеме (живопись) бейнелеу өнерінің аса дамыған түрі болып
табылады. Кескіндеме суреттері қағазға, картонға, тақтайға, кенепке, т.б.
материалдарға ... ... түс, ... ... мен ... ... ... Кескіндеме бейнелеу өнерінің неғұрлым
бай, әрі кемел ... онда ... сан ... ... ... ... көрсетілетіндіктен, оның көрерменге ... көп. ... ... арасында кескіндеме (живопись) суретшінің
қырағы көзі ... ... ... толық бере алады. ... бойы ол ... ... ... ... ... бәрі
бейнелеудің ғажайыпта тартымды үлгілерін ойлап шығарды. Бұл ... ... ... әр ... техникада
және әр түрлі материалда ... ... ... ... ... ... бояу түрі майлы бояу. Майлы бояуды XV ... ... ... Кескіндеме туындылары жеке бір тұлғаны,
дара көріністі ... қана ... ... ... ... ... ... да бейнелеп, олардың мәнін ашады.
Нақтылы өмір шындығын кеңінен ... ... рөлі ... Бұл оның көп жанрларында байқады, мысалы: ... ... ... ... және т.б. ... сөз өнері емес» - дейді
Делакруа.
Кескіндеменің мынадай жанрлары бар.
1. Портрет.
2. ... ... ... ... ... ... ... жанр.
7. Мифологиялық жанр.
8. Ботальді жанр.
9. Религиялық жанр.
Көптеген атақты суретшілеріміз тек бір ... ғана емес ... ... ... ... ... бұдан басқа тағыда
станокты және монументтік деп ... ... ... мольбертте
орындалған сурет «станокты живопись» деп аталады. Ал ... ішкі ... ... ... салынған сурет
«моументтік живопись» деп аталады. ... ... ... ... ... Декорациялық кескіндеме дегеніміз –театр сахнасын
безендіруде қолданылатын бейнелеу өнерінің ... ... Ә. ... ... әйелдері» атты шығармасында тұлғалардың ... ... ... ... бейнеленген. Ол декорациялық
монументті туынды болып ... ... ... ... ... әр
түрлі болып келеді: витраж, мозайка, панно, ... ... ... шындының түрлі түсті сынықтарынан құрастырылған сурет. Витраж-терезеге
салынатын шытыра сурет.Ол француздың ... ... ... мағынадағы
сөзінен шыққан. Панна –үйдің ішкі және сыртқы қабырғасын ... ... ... ... сурет. Фреска- әктелгенсіз қабырғаға суға
езілген бояуымен ... ... ... ... ... бояу ... Х ғаысрда пайда болды. Миниатюра ең алғаш ... иран ... ... ... ұлы мәні ... жүректерді бір мәнді ойда, бір күшті
сезімде ... Ол ... ... әсер ... оның тілі халықаралық тіл:
оған аудармашылар қажет емес. Оның алдында уақыттың өзі кейін шегінеді.
Живопись - бұл ... ... ... және рамаға салынған, ... ... ... ғана ... ... ... ... мейлінше сан алуан техниканы қамтиды, мысалы түрлі бояулармен
темперамен, гуашьпен, ... ... ... ... ... бәрі
станоктік, яғни станокта (мольбертте) жасалатын живопись. ... ... ... ... ... өтіп, түрлі-түсті жарық
түсіретін живопись те болады (витраж).
Қазақстан кәсіби ... ... ... ұлы октябрь
революциясынан кейін басталды. Жетпіс жыл кескіндеме мәдениетінің ... көп ... ... ... республика көркем өнерінің қазіргі жағдайы ол
жөнінде байсалды әрі жан- ... ... ... ... Бір ... діни
ұғымдардың ықпалымен үзіліп қалған кескіндеме дәстүрі ... тез ... ... ... жете қоюы ... емес еді. 30-40 ... ... көркемөнері барған сайын біртіндеп қалыптаса бастады. Басқа
республикадан, Москва мен ... ... ... бұған көп жәрдем
тигізді. Жалпы жағдай әрине онша емес еді. ... ... де ... болды, әйтсе де 1933 жылы Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... бояу және ... ғасырдың басында Нидерландыда әлемнің жаңа көркемдік
тануымен ... оны ... ... жаңа тәсілі пайда болды, олар
бояулармен кескіндеу.
Өсімдік майларынан ... ... ... ... ... ... бұл ... кескіндемеде дербес роль ойнамайды.
Суреттерді ... ағаш ... ... шуретшілер мұндай бояуларды
өте ... ... шикі ... майы өте баяу ... ... ... күндер бойы күнге кептіруге тура келді. ... ... ... ағып кететін болды. ... ... ... кескіндемеші Ян Ван ... ... жаңа ... мүмкін боды. Ол бояуларды жетілдірді, содан ... ... ... ие ... Ван Эйк ... ... ... ие болған адам. Жас
кезінде суретші бояулар үшін байланыстырушы заттарды ... ... ... Оның ... ... бар. Ол кезде май жұмыс үшін
ыңғайлы болды. 1410 жылы ол ... ... ... ... ... ... ... жөн көрді. Оған ... ... ... ... ... қою ... ... бояулар өзгеде жақсы қасиеттерге ие болды; оларды ... ... ала ... ... ... болатын болады;
біреуінің үстіне екінші бояу ... ... ... ... жұмыс
барысында өзгерістер енгізуге ... жаңа ... ... болады.
ХV ғасырда майлы ... ... ... ол жақтан
Италияға жетті.
Майлы бояулармен негізінен екі ... ... ... ... ... Алғашқы тәсіл натураға көп ... ... ... және
кескіндеме үшін негізгі күрделі дайындауға оралуды талап етеді. Екінші
тәсіл кеңінен қолданылады. Онда көп ... ... ... ... ... ... өмірдегі даму тарихы.
Пейзаж француздың сөзі paysage (pays – ел , ... жер) ... ... – бұл бейнелеу өнерінің жанры. Пейзаж дербес жанр ретінде,
Қытайда, Жапонияда және ... ... ... (7-10 ... ... ... ... живописьте ол 17 ... ... ... ... ал ... ... ... ерекше жоғары
дамыды. Орыс өнерінде пейзаждың ... 19 ... ... ... ... К.Коровен, Н.Рерих және ... ...... ... ... ... ... бейнелі
түрде көрсету. Суретші өзінің көз қарасымен қоршаған ... ... ... ... ... Алғашқы табиғатты бейнелеуші суретшілер
де ғажайып табиғатты ... ... ... бере ... И. ... «Алма ағашы гүл жарғанда» атты ... ... ... ... ... бақылауын және алған әсерін нағыз
табилықпен бере білген. Суретші ... әр ... түс пен ... ... бере ... табиғатты бейнелеу. Пейзаж кескіндеме жанрының ... ... ... ... болсақ, кескіндеме-ең бір ежелгі өнер
ол көне ... ... ... ... де, ... ... пен
Гретцияда да өмір сүрген. Бейнелеу ... орыс ... ... нәрсені өмірдегідей тірілте бейнелеу) деп аталатыны да
осыдан. ... - ... ... ... бай әрі кемел түрі,
онда бейнелеудің сан алуан ... ... ... ... ... темпера, сангина, пастель т.б) ... ... ... осы саласына өздері сүйген әуен ... ... ... портрет жазғанды ұнатады, екіншілері натюрморт, үшіншілері
тарихи ... ... ... ... ... ... болса,
және табиғатты бейнелеуде пейзаж жанрының орны ... ... ... бұл ... табиғатты бейнелеу. Пейзаж дербес жанр
ретінде Қытайда, Жапонияда және ... ... ... сондай-ақ
Европада дамыған. ... ... ... жай ғана ... салу ... онда ... сезімдері мен ойларынан шыққан
үлкен мүмкіндіктері жатыр. Адам ... ... ... ... ... ... ... көрінеді. Пейзаж өнері ... ... ... ... ... бар ... ... енді біреулері суретшінің ... ... ... ... ... табиғаттың мінез-құлқын айнытпай
беруге ... Адам әу ... ... ... ... ... дейін белгілі бір оқиға мен адам тұлға-тұрпатын ... фон ... ... ... XVII ... ... табиғат
көрінісін бейнелейтін картиналар туа бастады. Мұндай жанрды ... ... ... ... ... ... мұхит
деңгейінен төмен жазыққа ... ел. Егер ... мен ... оның ... су астында жатуы да мүмкін еді. ... ... да қиын ... ... ... ... болғанымен
көрікті елін көздің қарашығындай қастерлеп сүйіп өсуге ... да ... өз ... ... ... өте ұнатты.
Міне, мал ... ... ну ... өзен ... ... ... ... суретшілер өз өлкесінің портреті деп ұғынып,
мейілінше ... ... ... білген. Голланд суретшілері
ондай пейзаждарды ... ... ... ... ... кейін
жұрт оларды «кішкене голландықтар» леп атап кетті.
Әсіресе XIX ғасырда аяғы мен XX ... ... ... ... ... көркем шығармалар орындауда зор ... ... ... ... ... «Қыс ... ... өтті», К.Коровиннің «Көктем», И.Айвазовскийдің «Тоғызыншы ... ... ... ... ... шынайы
бейнеленген.
Пейзаждың тамаша шебері И.Левитанның атын естімеген адам
елімізде ... - кем ... Ол ұзақ ... Москва түбі, Еділ бойы,
верь ... ... ... жүеді екен; кейін сода ... ... ... қара суға ... батып тұрған балапан
қайыңдарды, ... ... ... өтіп ... ... баурайынан қар кете қоймаған жайпауыт жыраларды дәл ... ... ... көшіреді екен.
Ол сұрғылт тұман дым бүріккен бұлыңғыр күндерді, көк ... ... ... да, ... ... ... ... алау
жапырақтарды сүйсіне бейнелегейтін.
Левитанның орта орыс ... ... ... ... дәл ... ... қазір жұрт балауса орманға, негүл
жайнаған көк шалғынға көзі ... ... тап ... ... ... ... ... асқан шебері И.Айвазовский ... айлы түн» атты ... ... ... ... ... аса ... түрде көрсетеді. Ай сәулесі мен шағылысқан
аспан мен су ... ... ... сары бояу түсі ... әсер етеді.
Тым самалы мен тербетілген су толқындары ... ... Су ... жүзген кеме, қайықтар көрінісі мұндағы тынымсыз
тіршілікті паш етіп ... ... ( ... ) ... ... ... сюжеттік шығарманың құрамдық
бөлігі немесе өз бетінше туындайтын ... және ... ... ... ... – болашақ оқушыларды
дайындаудан ... ... ... ... ... атқарады. Табиғат шексіз ... және ... ... Күн ... ... ... қаншама түрлі түске бай. ... ... бәрі ... бәрі ... ... адам ... ... ойлары мен толғанысы өмірге ... ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнерінде ең эмотционалды
аймақтардың бірі. ... ... ... жан ... ... ... алуы болып табылады. Егер ... ... ... тек ойынан шығарса – бұл ... ... да, ... ... әсер әкеледі.
Кескіндемелік тәжірибе суретшіге ... ... ... ... ... ... үйретеді.
Табиғат көрінісі этюдінің негізгі мақсаты – табиғаттың жарық
тануының белгілі бір ... ... ... мен ... ... ... көрінісі композициясының осы ... ... ... ... ... және ... ... мен
кеңістік перспектирвасын ескере отырып, түсінік ... ... ... ... ... көрінісі аймағы, заттардың ... мен ... ... және ... ... ... білу – этюдтің түстік қатынасын ... ... ... көрінісі композициясының этюдін шебер
жазу – ... ... ... ... етіп бере білу. ... ... ... да негізгісі болатын. Табиғат көрінісі
композициясы этюдіндегі алғашқы тәжірибеде – ақ ... ... ... ... ... мен қанықтығындағы қатынастардың өте маңызды
екенін білген жөн.
Қазақтың қылқалам шеберлерінің ... ... ... ... ұзақ ... бойы даму жағынан басқа ұлттық
мәдениет түрлеріне ... ... ... ... ... Бұл
қазақ халқының революцияға ... ... ... өнерден
хабардар болмауы сияқты әр түрлі себептер еді. Шоқан салған суреттер оның
ғылыми ... ... ... ... ие ... ... ... жағынан кәсіптік өнерге жатпайды. Қазақ халқының көшпелі
өмірі, құлдық пен ... діни ... бай мен ... ... ... өз ... ... қолайлы еді. Осының бәрі де бейнелеу өнерінің
кәсіптік даму мүмкіндіктерін шектеді.
Қазан төнкерісіне ... ... ... ... өнер ... ... Өмір ағынының өзгеруіне қарай
халықта жаңа мәдени талаптар мен сұраныстар пайда болды.
Ұлттық реалистік қондырғылы ... ... ... ... ... ... еді. ... Қазақстан бейнелеу
өнерінің дамуында жетекші рөлде орыс суретшілері тұрды. Олар Қазақстанның
жас өнеріне реалистік дәстүрлі орыс және ... ... ... ... ... кадр ... ... реалистік өнері Н.Г.Хлудовтың (1860-1935)
есімімен ... ... 1877 жылы ... ол ... қатысып, бірнеше акварель және живопись полотноларын жасады.
Ұлттық калорит пен ... ... ... ... ... ... ие ... Ол Қазақстанның таулы табиғатын,
қазақтардың тұрмыс-тіршілігі ерекшеліктерін шебер бере білді.
Бұл жылдарда көркем ... ... ... (1928 ... ... қүрылған) манызды оқиға болып есептелінді.
Кейіннен басқа қалаларда да (Петропавл, Қорған, ... ... ... ... Экспозиция жол жүру барысында жергілікті
суретшілер шығармаларымен толықтырылды.
1929 жылы Түрсіб құрылысынан Алматыға жас жұмысшы, ... ... ... келеді. Оның әкелген суреттерінен жас талаптың болашағы
зор екендігі ... Осы ... ... өнер ... ... соңынан ағайынды Қожахмет және ... ... Бұл ... ... суретшілердің пайда болуы
қазақ халықының шығармашылық күш-қайратының оянуын паш етті. ... ... және ... ... ... қажетті шаралар
жасалынды.
Қазақстан өнерінде ... ... ... ... ... ... орын ... Оның салған
суреттерінен Шығыс әйелдерінің нәзік те ... ... мен ... ... ... ... өнерінің шебері ... ... ... ... ... ... мазмұнын асқан шеберлік
пен өзіндік ... бере ... ... қатар оның тарихи
тақырыптарға арналған «Атамекен», «Бастау» атты туындылары ... ... ... ... ... ... түсіну арқылы оның поэтикалық көрінісін білумен ... ... ... ... ... салынған Ә.Қастеевтің
«Қазақ жерінде», О.Таңсықбаевтың ... ... ... ... ... ... ... М.Лизогуб және
басқа суретшілердің кескіндемелік жұмыстары Қазақстан ... ... ... ... ... паш ... суретшілері осы кезге дейін белгілі ... ... ... олар әлі біріге ... жоқ, ... өз ... өтіп ... ... дамуында негізгі қозғалыс 1937 жылдан ... ... ... ... ... ... ... шешімнен кейін
басталды.
Қазақстан суретшілерінің орыс, кенес және ... ... ... ... ... және ... ... Қазақтың Мемлекеттік көркем сурет галереясы (Ә.Қастеев атындағы)
ашылды.
Шығармашылық көркем өмірдің белсенділігін арттыруда, шығармашылық
күшті тауып ... ашық ... зор әсер ... 1934 ж. ... ... оның ... ... иллюстрациялар өте мәнді
болды. Конкурсқа Әбілхан Қастеев қатысты. Ол ... ... ... ... - ... ұлттық ерекшелігі бар жұмыстармен көзге түсті. «Сатылған
қалындық» және т.б. шағармалары атап ... ... жап - ... ... кіріп келгеннен - ақ
көніліңе куаныш ... ... Ару қала ... 1935 жылы ... ... ... сурет галереясы» деп аталатын көрме ... ... ... ... Мұражай қорын толтыру 1950 жылдары кең құшақ жайып,
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... 1976 жылы Қазақ ... ... ... КСР - інің Мемлекеттік өнер мұражайы деген атқа ие
болды. 1984 жылы ... ... ... ... ... залында сонау ежелгі заманнан бергі көшпелі
тұрмысқа лайық киіз, ... ... ... мен ... ... ... ... бұйымдар көп жинақталды. Олар халық ... ... ... ... сыр ... буын ... Ә.Сымайылов, ағайынды Қожахмет және
Құлахмет Қожықовтар т.б. суретшілер шығармаларымен танысасыңдар. Мұражайда
арнайы кітапхана жұмыс істейді.
Өнер музейіңде ... саны 12 зал бар. Оның 6 ... ... ... орын ... Суретші, кескендеме өнерінің шебері Әбілхан
Қастеев туындылары жеке бір ... ... ... ... ... халык суретшілері бейнелеу
өнеріміздің көш басшысы болып ... ... ... ... ... ... ... айнасы деп айтуға болады. Олар ... ... сол ... ... ... ... әлемге таныта білді.
Қазақстан халық суретшілері мен олардың ғажайып шығармалары ... ... ... үлгі алар ... болып табылады. Қазакстан
суретшілері туған елінің бай табиғатын ... ... ... ... бейнелеген талай суретшілер ... ... ... сай
шығармалар туғызды. Сұлулықты ... ... ... ... олар ... ... анықтады.
XX ғасырдың аяғында Қазақстан бейнелеу өнерінде бүкіл әлемдік
көркемөнер тәжірибесінен ... алу ... ... жая ... Ал ... ... әрқырлығымен сирек кездесетін коммерциялық, салондық бағыттағы
жүмыстар пайда бола бастады. Бүл ... ел ... ... ... ... ... ... Камиль Муллашев пен Ерболат
Төлепбаевтың кескіндемелік полотнолары ... ... ... ... ... ... де қазақстандық тақырьштың картина дәстүрін
жаңа сапада, әр түрлі саласы көзқараста жалғастырды. Сол ... ... ... ... ... ... жайында ойланып - толғану
көптеген суретшілрдің творчестволық қызыметтеріне игілкті ықпалын тигізді.
Қазақстанның ... ... ... ... алатын
орыны айрықша. Республикамыздың бүгінгі кемел сурет өнерінің бастауы болған
осы акварель біздің қылқалам ... ... ... ... ... теңдесі жоқ үлес косты. ... ... ... ... ... халық суретшілері бейнелеу
өнеріміздің көш басшысы және мақтанышы болып табылады. ... ... ... ... ... өмірінің айнасы деп айтуға болады.
Олар қазақ бейнелеу өнерін, сол ... ... ... ... ... ... ... халық суретшілері мен олардың ғажайып шағармалары кейінгі
ұрпақтың ұлағатты ұстазы, үлгі алар мектебі болып табылады. ... ... ... ... өте көп ... Ал ... ішінде біз
әрине бірінші Әбілхан Қастеевке ... ... (1904 - 1973) ... ... ... - ның ... суретшісі атағын алған алғашқы суретші. Ол өмірді терең
түсінген, шынайы ... иесі ... ... ... сөзге сараң, ұзақ
сөйлеуді жаны жактырмайтын. Ол атақты суретші ғана емес, коғам ... ... ... ... ... ... ... тақырыпқа арналған
шығармалары терең талғаммен жазылған. "Ескі және жаңа ... ... ... ... ... эсер ... Әбілхан Қастеевтің
суретшілік таланты алғашқы тырнак алды Ә. Қастеев суреттері көптеген шетел
мұражайларында көрнекті ... ... ... қатар түрады.
Әбілхан Қстеев - біздің республикамыздың өнеріндегі өте
сирек ... дара ... Оның ... ... ... мен ойын ... Жас ... алғашқы туындыларынан
ақ Оның ... жан - ... ... - ақ ... ... ... ішкі көрінісі" (1929) акварелінде жиһаз - мүлік шағын
қазақ үйінің тұрмыстық жанрын өрнектейді. ... мен ... ... ... түсірілген де, әрбір деталь үқыптылықпен жазылған. 30 ... ... ... ... ... ... Ол осы сапарда Орыс және
батыс Европа бейнелеу өнерінің үздік үлгілерімен жақын ... ... ... мен ... ... ... ... жарлаудың шексіз
мүмкіншіліктеріне көзі ашылып, таң - тамаша күй кешеді. Ол ... мен ... ... ... өмірді терең тануы негізінде
қалыптасқан тума талант иесі. Кастеев ... ... ... ... ... ... суретші болып шығуына өнерге деген үлкен
құштарлығы қатты ықпал етті. Қастеев творчествосы жан ... ... ... ... ... атын ... пашетті. Қастеев пейзаждың
темаға осы "Биік мұз айдынында", муз айдынына баратын жол, "Биік таудағы
муз ... т.б. ... ... ... арналған суреттерінде
нағыз шеберлікпен образды бейнелерді шыңына көтерді. Нәзік лиризмге толы
мүндай суреттер өзіндік бейнелеу ... ... ... ... "Тың жер" ... ... тақырптың сериалары осыны
дәлелдейді.
Әбілхан Қастеевтің алғашқы туындыларынан ақ оның ... ... ... ерекшеліктер анық байқалады. Өмірінің тазалығын
қаз - қалпында қабылдау, ... ... ... тура өмірінің өзегін дөп
басып тану ... ... ... оның қалпына тән даралық қасиеттер
болып табылады. Отызыншы жылдардың басында Ә. Ә.Қастеев Маскваға ... Ол осы ... Орыс және ... ... ... ... ... тансуға мүмкіндук алды. Қылқалам мен бояудың сиқыры мен
кұдыретіне, өмірді ... ... ... көзі ... таң ... күй ... Жусанды даланың көз жеткізгісі кеңдігін ол қарапайым да
бейнелейді: Күн күйдірген шөптер мен ... ... ... ... ... астықты даланы көрсетеді. Бұл сериаға оның "Ғұмыр колхозы"
(1948), "Қазақстан тауларында" (1941), "Таулы ... ... ... ... (1956), "Шәпкеук жайлауы", "Егін орағы", "Алтын дән" т.б.
пейзаждары көптеген ... ... ... ... ... ... (1917 - 2008). Әбілхан Қастеев казақтан
шыққан тұңғыш суретші болса, Айша Ғалымбаева тұңғыш әйел суретші. Еңбастысы
ол өте ... елі. ... ... ... ... қазақ қыздарынан
шыққан түңғыш суретші. Ол қазақ ... ... ... "Шуақты күн",
"Біздің замманымызбен ... ... атты ... ... ... Сонымен қатар бір неше фильмдерге эскиздер
жсады. Оның ... ... ... ... қолданбалы өнер
бұймдарының көркем пластикалық мәнерін аша ... Өз ... ... ... ... жасаумен бірге пейзаж жанрына жазған жүмыстары
"Қал", "Мазарлар", өмір шындығының әсерінен туса да, ... ... ... ... ... ... толы ... келеді. Мәңгі
жаңғырып, жайнап отыратын табиғат тақырыбы суретшіні ... ... ... ... мына жүмыстарында тамаша берілген
"Көктем", "Бақ ішінде", "гүлдер көрмесінде". Суретшінің қол таңбасы тым
нәзік, бояу ... ... ... ... ... ... туындысында фактура беруге тырысады. Ол
әр алуан материалдарды терең ... ... ... ... мән
беріп, аралас техниканы пайдалануда аса шеберлік танытқан суретші.
КСРО халық суретшісі, мемілекеттік сыйлықтың лауреаты ... ... ... 24 ... 90 ... ... озды. Айша
Ғалмбаева - XX ғасырдағы бейнелеу өнерінің белді өкілі. Ол ұзақ ... ... ... ... Ол кісі ... ... ... казақ
әйелдерінің бейнесі айналамызда біз көре алмаған ... ... еді. «Біз ... ... ғой» деп ойға ... ... ... көріп отырып. Ол адамдардың сұлу қасйеттерін сипаттады,
оның ... өзше ... жан ... ... тұратын. Дина
Нүрпейісова, Күләш Байсейітова, Әмина Өмірзақовалар сияқты Айша Ғалмбаева
да қазақтын аяулы қыздарының бірі ... ... ... ... тағы бір үлкен суретшісі Кенбаев Молдахмет
Сыздықұлы (1925 - 1993). 1956 жылы ... В. И. ... ... ... ... ... ... М. Кенбаевтың шығармаларынан
табиғатқа деген шынайы сүйіспеншілік, шат - шадымен қуаныш ... ... Оның ... ... ... мол. ... ... шығармасындағы қазақ бейнесі асқақ сезім, биік парасатымен көз тартады
және "Әңгіме дүкені ".
Адам балалық шағынан қалыптасай өсе ... ... ... жан ... ... береді. Молдахмет Сыздықұлы 1925 жылы Қостанай
обылысында шаруа семясында он төртінші бала ... ... ... Ол ... оның ата - анасы алматы маңына көшіп келеді. Көп ... ... ... ... ... да, ... балалар үйіне алынады. ... ... ... жұрт ... аударады, Молдахмет Кенбаев
балалык шағын, сол кездегі мұғалімдер мен тәрбиешілерін сүйсіне еске алады.
Міне осыдан ... ... ... ... тек ... болып қана ... ... ... ... орын ... ... жылдан астам
уақыттан бері ол өзінің күш қайратын жас суретшілерді тәрбіиелеуге ... 1959 - 1965 ... ... ол ... ... ... училишесінде
кескіндеме мен композицядан сабақ берді. Мұнда одан ... ... С. ... М. ... А. ... П. Криушин және
басқалары жәріс алды.
1965 жылдан бері Молдахмет Сыздықұлы В. И. Ленин ... ... ... ... ... сабақ берді. 1967 жылы
доцент, ал 1978 жылы ... ... ... ... рет сурет және
кескіндеме кафедрасының профессоры болды. Оның шәкірттері казақстанның
әрбір ... ... ... ... ... ... ... Молдахмет
Кенбаев суретші болды, туған жердің жыршысы, ... ... ие ... ... ... ... отыр.
Қазақстандық бейнелеу өнерінің өсіп - өркендеуіне
КСРО және ҚР халық суретшісі Қ. ... ... ... ... ... шеберлік пен образдық ойлау аясының кең тыныстылығы
осы қыл қалам ... үшін тән ... ... әсте де қателеспеспіз.
Суретшінің жазған ... ... ... оның ... Бүл ... өн ... ... қуат пен асқақ шабыт
оның « Көкпар» (1964), «Бүркітпен аңға ... (1964) ... ... ... түссе, өмірмен уақыт жайлы философиялық ой-
толғаулар «Бабалар ... (1958), ... ... ... ... ... мен өмірге ... ... білу ... ... ... ... Қанапия Темірболатұлы 1927 жылы туған. 1953 жылы
Ленинград қаласындағы И. Е. ... ... ... ... және сәулет
өнері институтын бітірген. Қазір Қазақтың мемілекеттік ... ... ... ... өз ... ... пен заман
шындығын терең зерттей ... ... ... ... ... атты туындылары суретші шығармашылығының үлкен бір белесі, ... ... ... толы дастан. Қ. Телжановтың таңдаулы туындыларының
бірі -"Домбыра үні". Компазицияның ойдағыдай табылуы, бояулардың ... ... ... мен ән - әуенге ие болады. Бояулар мен түстердің
кұбылып үйлесуі ... ... ... ... аша ... Қызыл,
ақ, сары, кара, көк, түстердің басымдығы образдың ішкі сезімдік ... ... ... ... кейіпкерлердің жан дүниесін дәл тауып
бейнелеген. Мұнда еліміздің табиғатына деген үлкен сүйіспеншілігі жатыр.
Қанафия ... ... ... ... ... ... ... саналықпен үғынатындығының айғағы. Ол
өнердің биік мұраттарымен оның биік ... ... ... және ... Оның ... жоғары бағаланды. Ол ордендермен, ... СССР ... ... ... ... ... оған
СССР халық суретшісі атағы берілді. «Еңбек ... атты ... үшін ... ССР Мемлекеттік сыйлығын алды. Творчестволык
жұмысымен коса ... ... ... және ... ... ... рет ... ССР Жоғары Советінің депутаты болып сайланды,
Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің мүшесі болды.
Ол Қазақ ССР Мемілекеттік өнер музейінің ... ... және ... ... ... ... шғармалары оның көркемдік ізденістерінің сан
қырлы екенін, қажымас-талмас творчестволық талпынысын,
үнемі жаңа шылыққа ұмтылатынын дәлелдейді. Телжанов
күрделі әлеуметтік проблемаларды көтеру арқылы поэтикалық
ұмтылатын ... ... ... ... ... аркылы тақырыптық суретті байтты,
жарқын поэтикалык формада казіргі заманды бейнеледі. ... ... ... азаматтық белсенділігін, шынайы
партиялық сенімін танытады.
Көрнкті қылқалам шбері, Қазақстан жастар одағы сыйлығының
иегері Мағауия ... кең ... ... ... ... ... ... бояу ерекше айшықталып тұратын. Ежелгі тарихымызбен ұлттык ... ... ... ... ... ... суреткер соңына өшпес
мұра қалдырды.
М. Аманжолов 1949 жыл Қарағанды облысы, Қаркаралы ауданы, Жамбыл
атындағы ... ... ... ... ... оқып жүргенде
әскерге шақырылып, Ленинград қаласында жауынгерлік парызын өтеген, кейіннен
ҚазПИ - дің ... ... ... ... ... ... - ақ республикалық жастар көрмелеріне қатысты. Аманжоловтың
жұмыстарынан ... ... - ... ... ... ... да терең
көрінеді. Мұны «Таңертең», «Әскерге шақырылғанда», «Менің әкемнің достары»,
«Қыстау» ... ауыл ... ... ... ... ... ... тақырыбы - автордың көрермендермен ойлы да ашык әңгімесінің
арқауы іспетті.
Мағауия Аманжолов тарихи ... да ... ... ... ... 1-съезінің делегаттары Орынборға барар
жолда» картинасы республикамыздағы Совет үкіметінің алғашқы қиын - ... ... ой ... Ал ... ... атты шығармасында
суретші онан да әріге, сонау ХVII ғасырдағы қазақ халқының басынан ... ... ... ... ... бой ... Бұл шығарма
«Қорқыныш», «Қасірет», «Сенім», «Кешкі оттар» сияқты ... үшін бұл ... ... терең ізденіс пен үлкен
еңбекті қажет етті. Сериялы бірнеше рет қайталап жазады. Композиция ... да жиі - жиі ... ... мен бейнелікке ерекше көңіл
бөлуге тура келді. Тарихи әдебиеттер оқып, деректі ... ... ... ойымызға сай образдар іздедік, - деген осы туралы ... Бүл ... ... ... ... ... Пейзаж болса,
шартты және образдардың бейнелік — ... ... ... ... ... «Жаз», «Күз», «Қыс»,
«жаңбыр» т. б. жүмыстарында кеңістік, ауа ... жер, ... ... ... ... ... ... болсын оның негізгі түйіні
бір нүктеге қарататындай. Ал, ... ... ... ... арқылы
жүзеге асырылған. Суретші осы шығармасында жоғары патриомдық сезім арқылы
қажырлылық пен ерліктің ... ... ... ... ... бере
білгенін айқын білеміз. Өз халқының ... ... ... ... ... сезіну, жарқын болашақ үшін өмірін құрбан еткендерге жеген құрмет
- Аманжолов творчествосына тән ... Ол 1978 жылы ... ... ... ... өте ... бағаланған шығармашылық жүмыстары
республикалық орталық ... Ә. ... ... ... ... және облыс ортолықтарындағы мұражайларда сақталған.
Мағауия Аманжолов Бүкіл одақтық және ... ... ... қатысқан. Осының өзі оның творчестволық толысу жолын
айғаақтатты.
Мәмбеев Сабыр ... 1928 жылы ... 1953 ... И.Е.Репин атындағы кескіндеме, мүсін және сәулет өнері
институтын бітірген.
С.Мәмбеевтің өмір ... ... ... ... бояу түстерінің жарасымынан, мейілінше
нәзік әрі әсем құрылымынан айқын көрінеді. Ол өмір шындығын
бояулар ... ... ... ... ... оның ... сезім тазалығынан, бояу
түстерінің ... ... ... ... ... анық
көрінеді. Мысалы, «Киіз үй жанында» атты шығармасы ... ... ... нәзіктігімен және орындау шеберлігінің жоғарлығымен ерекше көз тартады.
С.Мәмбеевтің әрбір шығармасы терең зерттеу ... ... ... ... ... ... сезіммен жазылған шығармалар
болып табылады. Ол- живописьтің қыр-сырын ... ... ... ... өнеріндегі жаңашылдықты біз - Қазақ СССР – ... ... ... ... ... ... ... үнемі қызу өмірдің ортасында болып, айналасында болып жатқан ұлы
өзгерістерге белсене араласады. Сондықтан да оның полотноларындағы ... ... ... ... мен нәзік сезімталдық бірден өзіне
бізді баурап отырады.
Батырларға тән қаталдық, ішкі шиеленістер «Жанданған дала»,
«Амангелді Иманов», ... ... атты ... ... ... ... сегіз қырлы, бір сырлы дарынды суретші, оның
әрбір жаңадан тапқан сюжеті - ... бір ... ... ... ... ... 1962-1963 жылдары ол «Бразилия » атты циклын жазған
болатын. Бұл ... ... ... ... еді. Оның ... көркемдік жағынан өмірді жан - жақты танып, халыққа деген үлкен
ілтипаттығымен бостандық сүйгіштігімен ... ... ... ... ... сары ... ... көкшіл түске біріктіруіндегі
көңілсіз тон кенептен ... ... ... ... бояудың
композициялық өткілігімен жетеді.
Исмайлов Әубәкір 1910 жылы туған, 1999 жылы ... ... жылы ... ... ... ... ... шеберханасын, 1938
жылы Театр өнері институтын бітірген.
Ә.Исмаилов «Қарағанды шахтасы», «Сарысу даласы» атты топтамалары
мен ... ... ... ... ... «Абай достары мен
бірге», «Бурабай», т.б. ... ... ... ... туған жер
табиғатының сүлу көрінісін, тарихи түлғаларымызды шынайы бейнелеген. Атақты
«Хантәңірі» шығармасы Ә.Қастеев атындағы бейнелеу өнері мұражайының төрінен
орын ... мен ... ... арналған «Қорқыт ата»,
«Қамбар батыр», «Еңлік-Кебек» атты көркем туындылары ... ... ... ... ... «Қазақстан» сериясы туындылары кең байтақ еліміз бен
жерімізді жырлайды.
Қазақстан елі мен жері ... ... жері ... ... өте бай. ... ... тау да кең дала да, шөл де көл де ... ... ... ... ... ... Қастеев
табиғат суреттері арқылы өзінің үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... суреттер сериясы қазақтың шексіз-шексіз
жомарт даласы, жаннат жайлауы жайлы сыр ... ... ... ... бай ... ... ... Табиғат көріністерін бейнелеген талай суретшілер
жоғары көркемдік талапқа сай ... ... ... атты шығармасы сұлу ... ... көз ... ... ... ... атты ... жайлаудағы жайылым,
жылқышылар өмірінің тыныс-тіршілігін ... ... бояу ... ... ... көрсетеді.
2.2. Композициялық ізденістер.
Композиция туралы жалпы түсінік.
«Копозиция» латынның «compositio» сөзінен ... ... ... деген мағнаны білдіреді.
Дәлірек айтар болсақ, композиция — суретшінің бейнелегелі отырған
натюрмортын немесе картинасын ... ... ... ... заттарды,
кейіпкерлерді белгілі бір ретпен ыңғайластырып орналастыруы болып табылады.
Кейбір суретшілердің туындысының композициялық орталығы тура
ортасында ... ал ... ол не оң ... не сол ... тараулардың байланысы мен үйлесуін, ... ... ... ... олардың өзара байланыстары, жалпы
үйлесімге келуін біз ... және ... ... байқаймыз.
Мысалы, әрбір өсімдік бөлшектерден құралады, олар ... ... ... ... ... ... ... өнерінде «Копозиция»
түсінігінің анықтамасын зерттейтін ... біз ... мен өнер ... ... көтеген мағұлматтар ала аламыз.
Мысалы, Брокгауза мен ... ... ... ... ... ... көшірілген, форма мен образдың, суретшінің
ойындағы әлі ... ... және ... нәрселер мен қолдану
әдіс-тәсілдерінің көмегімен, оның ... ... ... бүтіндігін, белгілі бір ойдағы берілген мазмұнына арналған
сызықтар деп анықталады.
Табиғатта аса ... және жиі ... ... бүтіндік, симметрия және ырғақтылық болып табылады. Бүтіндік
үйлесімділікте, соңғы құрылымдарда ... ... ... тепе-теңдікте, ырғақтылық – анықталған аралықтарда бір немесе
бірнеше элементтердің ... ... ... ... ... сипаты, салмақтылық және ... ... ал ... көп ... аз ... ... ... әлеміне тән копозициялық бастау (бүтіндік, симметрия,
ырғақтылық) өнерде ерекшк ... ... орын ... ... ... көркемөнер колледждерi мен жоғары оқу
орындарында оқу жоспарларына енгiзiлген. Көркем - педагогикальқ орташа және
жоғары оқу ... ... бiр ... ... және ... окытушысы ретiнде дайындьқтан өтедi. Оларды суретшi -маман етiп
дайындайтын арнайы ... ... ... ... ... өнер
тарихы), олар бейнелеу өнерінің негiздерi әдiстемелерiн оқиды, ... ... оқу ... де ... Композиция оқу пәні
сияқты өзiне мақсат етiп мыналарды қояды: оқу, ... ... ... оқушыларды тәрбиелеу, ... ... ... танымдық белсендiлiктерiн apттыpy.
«Композиция» оқу пәнiнiң осы мақсатына жету барысында, мұғалімнің
жетекшiлiгiмен оқушылардың оқу – ... ... ... оқу ... ... тапсырмалары:
1. Оқушылардың әлемдiк танымдылығын және ... ... ... ... ... тәрбиелiлiкке, көркем - эстетикалық мәдениетке
және керкемдiк талғамға тәрбиелеу.
3. ... ... ... ... ... ... ... ойлау қабiлетiн;
Б) Творчествалық елестете алуын;
В) Көрiп, есте сақтау қабiлетiн.
4. Оқушылармен бейнелеу ... ... ... ... ... ... ... байланысты тарихи
дамуын зерттеу.
5. Композициялық шешiм аспектiсiнде өнер шығармасын тудыруды оқушыларға
үйрету және олардың ... жеке ... ... ... ... Оқушылармен композицияның даму тарихын оқу пәнi ретiнде және ... ... ... Оқушылармен композицияның теориялық негiздерiн ... ... және өнер ... ... ... өзара байланысын
зерттеу.
8. Оқушылардың көркем ... ... үшiн ... ... өзiнiң құрамында бейнелiк бастауы бар композиция
жасауға (ойдан ... ... ... ... ... ... баулу, бұған қоса,
композициялық шеберлiкке, ... ... және ... ... ... ... ары қарай дамыту.
11. Оқушыларды, болашақ ...... ... аймағында
өз бетiнше шығармашылық және педагогикалық жұмысқа дайындау.
«Композиция» oқу ... ... мен ... сәйкес
олардың мазмұндары да жасалып, ол оқу ... ... оқу ... ... ... және ... бөлiктерден
тұpaды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстанның бейнелеу ... ... ... ... ... 1963 ... Әубакір Ысмайылов. Алматы, «Өнер»6аспасы, 1985 ж.
3. Әбілхан Қастеев, Алматы, «Өнер» ... ... Айша ... Алматы, «Өнер» баспасы, 1985 ж.
5. И.И.Калинина. «Французская пейзажная живопись». Л, 1977 г.
6. ... ... ... ... ... «Өнер»
баспасы, 1990 ж.
7. Б.Мешінов. «Әлемніңжеті кереметі». Алматы, «Өнер»баспасы,
1982 ж.
8. Ә.Қанапин. ... ... жаңа ... ... ... 1968 ж.
9. Е.Каменова. «Кемпірқосақтың түсі қандай». Алматы, «Өнер»
баспасы, 1981 ... ССР ... ... ... ... ... ... А.С.Шипанов.»Әуесқой жас суретшілерге». Алматы, «Мектеп»
баспасы, 1989 ж.
12. Қазақ Совет ... ... 1983 ... Арын Е.М. ... ... (энциклопедия) «Қазақстан даму
институты», Алматы, 2002 ж.
14. ... ... ... искусства Қазахстана.
Алматы, 1975 г.
15. ... Ш.Ж. ... ... ... ... 1984 г.
16. Нурмухамедов Н.Б. Искусство Казахстана. М,1970 г.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі32 бет
Бейнелеу өнерінің саласы кескіндеме өнері туралы38 бет
Бейнелеу өнерінің саласы композиция пәнінен бақылау жұмысын орындау әдістемесі30 бет
Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары37 бет
Бейнелеу өнерінің әмбебап тақырыбы, идеясы, мазмұны мен қыр-сыры14 бет
Оқушылардың рухани-адамгершілік тәрбиесі және бейнелеу өнерінің асыл мұраларын кейінгі ұрпаққа насихаттау65 бет
Қазақ бейнелеуі өнерінің дамуы40 бет
Қазақстанның бейнелеу өнерінің даму тарихы36 бет
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Алматы қаласы туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь