Костюмнің халықтық сәндік өнерде алатын орны

КІРІСПЕ

I БӨЛІМ
1.1 Костюмнің халықтық сәндік өнерде алатын орны
1.2 Костюм формасы мен силуэті

II БӨЛІМ
2.1 Шығармашылық жиынтықтағы ізденіс және жасалу негізі
2.2 Шығармашылық жиынтықтағы түс гаммасын таңдау негізі

ҚОРЫТЫНДЫ

ӘДЕБИЕТТЕР
Орыс халқының костюмдері формаларына, салтына, қарапайымдылығы мен адамзаттардың тұрмыстық, қажетін айқындауға және сәндік шешімін көрсетуге тырысады.
1919 ж. Н.Ламанованың суреттік инициативасы бойынша суреттік және де өнеркәсіптік бөлімі халық сұранысы арқылы осы заманғы «костюмдер шеберханасы» ашылды.
Бұл шығармашылық Кеңес дәуіріндегі ең алғашқы жаңа киімнің экспиментальды лабораториясының түрлері болды. Бұл жұмысқа ең көрнекті суреттер В.Мухина, Н.Ламанова, Н.Макаровалар қатынасты.
Сәл кештеу 1923 жылы «Кеңес дәуіріндегі костюмнің жаңа құрылым орталығы» кейін, аты өзгеріп, «Сән ательесі және басқа да шығармашылық кеңес костюмдер орталықтары құрыла бастады.
Батыс елдеріне еліктемей, терең халықтың костюмді өмірге сай, еңбекке, ауа-райына, және табиғат жағдайына денсаулық және рухани адам бейнесі.
Кеңес дәуіріндегі сән шығарушы ұйымдардың басты ұстанған принципі осындай болды.
Бұл принциптерді ұстанушы немесе бастаушы Надежда Петровна Ламанованы санаймыз. Оның шығармашылық қызметі өткен ғасырдың аяғында басталып кеңес дәуіріне дейін жалғасты. Оның басқа шеберлерден айырмашылығы форманы адам келбетіне келістірілуі келбетіне сай, тек сырттай ғана емес іштей де, сапалылығымен өзін ұстау мінезімен ерекшеленеді. Дәл осы ерекшелігі батыс Европа елдерінің сәніне електемеуіне себеп болды.
Бірақ Ламанованың ертедегі орыстар мен орыс халқының костюміндегі механикалық элементтен емес, халықтық стиль қазіргі заманғы шығармашылық терең ойы өзгеруінің басты (мура) суреттік принцип мурасы болып табылады.
Қазіргі суретші модельерлердің шығармашылық ұраны Надежда Петровна Ламанованың белгілі формуласы: «жүктелген міндет, бейне, мата». Оның көптеген сәндері қолөнер маталарынан орыс халқының мотивінен дайындалады.
Надежда Петровна Ламанова мен В.Мухинаның сәндері Парижде 1925 жылы Дүниежүзілік көрмеде өздерінің халықтық тұрмыстығына қазіргі заманғы сән үлгілеріне сай үйлестіргені үшін оған ең жоғарғы гранпри марапатталды. Оның әрбір сәні жіңішке арқаннан, баудан, сабаннан жасалған, бас киімнен, сөмкеден, жикейлермен толықтырылып кестелеп тігілген кенеп, қабыршықтан жасалған моншақтармен әшекейленді.
Кеңестік сәннің негізін қалаған, шығармашылық бағыт бағдар берген Надежда Петровна Ламановамен скульптор В.Мухина, және қолөнер маманы Е.Прибальский, дарынды суретші А.Экстер және Н.Махарова, Гореленковалармен тікелей байланысты.
1. Н.Ә. Назарбаевтың 1-наурыз 2006 жылдағы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» атты Қазақстан халқына жолдауы.
2. К экономике знаний через инноваций и образование. Лекция Президента Республики Казахстана Н.А.Назарбаева в Евразийском национальном университете имени Л.Н.Гумилева. 27.05.2006. Каз. Правда. № 131-132
3. Қазақстан Республикасының "Білім туралы заңы" 1999 ж.
4. Қалыбекова А.А. Теоретические и прикладные основы народной педагогики КАЗАХОВ. Алматы. БАУР, 2005.-200 стр.
5. Әбдіғапбарова Ұ.М. Қазақтың ұлттық ою-өрнектері (оқу құралы).-Алматы; Өнер, 1999ж., 152 б.
6. Әбдуалиева Ш. Халық қолөнері:-А: Рауан. 1992.-120 б.
7. Бағжаева С. Әйел және балалар киімдерін сәндеп өңдеу. Алматы: 1999.231б.
8. Бейсенбаева А.А. Пәнаралық байланыс негізінде оқу процесін ұйымдастыру /оқу құралы/. Алматы. Республикалық баспа кабинеті; 1995 ж., 117 бет.
9. Байбатшаева А.Е., Жолдасбекова С.А. Тоқыма материалдарының негіздері. Шымкент: ОҚМУ, 2002 ж-71 бет.
10. Жолдасбекова С.А. Киімді көркемдеп сәндеу.- Шымкент, М.Әуезов
атындағы ОҚМУ 2003. 114 б.
11. Қабдықайырұлы Қ. және басқалар. Оқытудың педагогикалық жаңа
технологиясы. Алматы. 1999ж. - 149 б.
12. Қоянбаев М., Қоянбаев С. Педагогика. ЖОО студенттерге
арналған оқу құралы. Гумилев атындағы ЕАУ Астана, 1999-321
13. Құтпанбаев Ә. Еңбекке баулу және ұлттық тәрбие /көмекші құрал/-
Алматы, 2001 ж. 94 бет.
14. Қоңыратбай Т. Кәсіп және мәдениет. /Оқу құралы/. -Алматы, Ы.
Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясының Республикалық
баспа кабинеті, 2000 ж. 110 бет.
15. Ғаббасов С. Халық педагогикасының негіздері (монография), А.:
"Әл- Фараби" баспасы-1995.-450 б.
16. Кругликов Г.И. Методика преподавания технологии с практикумом. Учеб. Пособ. М.: Издательский центр «Академия», 2004.- 480 с.
17. Ұзақова А.С. Тігін өндірісінің техникасы мен технологиясы. Шымкент. 1999.- 47 б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
I БӨЛІМ
1.1 Костюмнің халықтық сәндік өнерде алатын орны
1.2 Костюм формасы мен силуэті
II БӨЛІМ
2.1 Шығармашылық ... ... және ... ... Шығармашылық жиынтықтағы түс гаммасын таңдау негізі
ҚОРЫТЫНДЫ
ӘДЕБИЕТТЕР
Кіріспе
Орыс халқының костюмдері формаларына, салтына, қарапайымдылығы мен
адамзаттардың тұрмыстық, қажетін ... және ... ... ... ж. ... суреттік инициативасы бойынша суреттік және де
өнеркәсіптік бөлімі халық сұранысы арқылы осы ... ... ... ... ... дәуіріндегі ең алғашқы жаңа ... ... ... болды. Бұл жұмысқа ең ... ... ... ... ... ... 1923 жылы ... дәуіріндегі костюмнің жаңа құрылым
орталығы» кейін, аты өзгеріп, «Сән ательесі және ... да ... ... ... ... ... ... еліктемей, терең халықтың костюмді өмірге ... ... және ... ... ... және ... ... дәуіріндегі сән шығарушы ұйымдардың басты ұстанған ... ... ... ... ... ... ... Петровна Ламанованы
санаймыз. Оның шығармашылық қызметі өткен ғасырдың аяғында басталып ... ... ... Оның ... шеберлерден айырмашылығы форманы адам
келбетіне келістірілуі келбетіне сай, тек ... ғана емес ... ... өзін ... ... ... Дәл осы ерекшелігі батыс
Европа елдерінің сәніне електемеуіне себеп болды.
Бірақ Ламанованың ертедегі орыстар мен орыс ... ... ... ... ... ... ... заманғы шығармашылық
терең ойы өзгеруінің басты (мура) ... ... ... ... ... ... модельерлердің шығармашылық ұраны Надежда Петровна
Ламанованың белгілі формуласы: ... ... ... мата». Оның
көптеген сәндері қолөнер маталарынан орыс халқының мотивінен дайындалады.
Надежда ... ... мен ... ... Парижде 1925 жылы
Дүниежүзілік көрмеде өздерінің халықтық тұрмыстығына ... ... ... сай ... үшін оған ең ... ... марапатталды. Оның
әрбір сәні жіңішке арқаннан, баудан, сабаннан жасалған, бас киімнен,
сөмкеден, ... ... ... ... кенеп, қабыршықтан
жасалған моншақтармен әшекейленді.
Кеңестік сәннің негізін қалаған, шығармашылық бағыт бағдар берген
Надежда ... ... ... ... және ... ... ... суретші А.Экстер және Н.Махарова, Гореленковалармен
тікелей байланысты.
Өзінің ой-мақсаты мазмұнды, қолданылатын матасының ... ... ... ... ... ... ... тұрды.
20-жылдарға тән мынадай сұрақтар туындайды. Астарлап айтқанда, әр
түрлі мамандық ... және ... ... ... ... ... әр түрлі киім үлгілерін, ... ... ... дәрігерлерге, өрт сөндірушілерге,
құрлысшы, сатушыларға ... ... ... де қасиеттерін жоймаған көптеген комбинезон
қалталарымен сыдырмалары қолданылып жүр.
20-жылдардағы мата ... ... ... сәнді костюмдерге шикізат болған: кенеп,
қатты сүлгі, боз, шыт, солдаттардың ... ... ... жүн, ... ... ... жаңа экономикалық саясат және ... ... ... алғашқы маталар пайда, бола бастайды. Көбіне мақта
маталары (шыт, сәтен, т.б.) мөрлі суретімен шыға ... ... ... ... ... ... сай гүлді суретті жаңа өрнектер
енгізді. Олардың шығармашылық ізденістері еңбек ... ... жаңа ... ... ... Бұл ... қарама-
қарсы салыстыру түрі ритмі эмоциясы ... ... Бұл ... ... ... ... обларына ротетарлық мәдениетті
көп мыңдаған ғасыр бойы келе жатқан мәдениетке қарсы қоюы қате.
Осы ойға сай салтымыздың гүлді оюын ... ... ... ... Мұндай маталарды безендіру үшін тіпті бөтен форманы тәсіл
тақырыптар суреттер қолданылды.
20 жылдардың соңында ... ... тағы да ең ... ... және ... ... ... аударды.
1930-40 жылдары біздің елімізде тұрақты жеңіл өнеркәсіптің фундаменті
қаланды.
Екінші бес жылдық ... ... ... ... ... ... ... жылы ХVIII-съезінде ВКП (б) жеңіл өнеркәсіптің ... ... жаңа ... ... ... ... ... Бірақ 1930
жылдардың басында жеңіл өнеркәсіп халық сұранысын қанағаттандыра алмады.
Кеңес қоғамының сән ... ролі ... ... ... ролі ... тәрбиелік мәні бар костюмдер ... ... Дәл осы ... 1934 жылы ... ... лаборатория базасында «Мосбелье» тресін сән үйі ... 1936 жылы ... ... ... матаны безендіру мен сурет
факультетінде киімді конструкциялау ... ... ... ... жыл ... база сән үйі іс ... техникалық тігін
фабрика тресі «Москвиевейде» Москвалық сән үйі құрылады.
Ұлы Отан соғысы тұрмыстық костюмнің процесін бірнеше жылға ... 1944 жылы ... ... ... ... ... ... үйі құрылады. 1945 жылы Ленинград сән үйінде тек он модельер жұмыс
істей бастайды.
Соғыс жылдары тоқыма ... ... ... ... ... ... ... кейінгі кеңес костюмінің дамуына бұрынғы дәуірдегі бейнесі
формасындағы ассортимент әсер етті. Киімдерде ... ... ... ... ... ... тігілген жұмыс көйлегі, костюмдері әр түрлі
матадан комбинироват еткен маталар мода сән ... ұзын ... ... ... жылдары Европа елдерінде «бейбітшілік» киіміне айналған формалы
киімдер ... ... ... киімдерді кескін және ассортимент костюміне
ауыстырылды.
Осы ... жаңа сән ... ... ... Минскеде, Тибилисиде ашылды.
1949 жылы Москваның сән үйі бүкіл кеңестік сән үйі ... ... жылы ... рет ... ... ... ... Бірақ
40 жылдың алғымен 50-жылдардың басында ... ... ... ... ... ... ойсыз костюмді сәндеу қате болып табылады.
Осы сыңаржақ пікір сән мен конструрированиені жалпы киім ... 50 ... ... сән даму үшін қате ... құтылды.
Оның басты тақырыбы киімді жалпы өнеркәсіпке ... ... ... ... ... сай ... стиль болды. 50
жылдардың аяғында әйел киімінің силуэті тіке жейделік ... ... ... ... ... ... болды.
Бұл жаңа силуэттің маталармен және химиялық талшық тамаша көрінуіне
мүмкіндік берді.
Ең алғашқы еңбектері кеңес модельдерінің тоқыма костюмдері болды. ... ... ... ... ... және ... арналып Москвада 1957
жылы жасалды. Жарқын түрлі-түсті қымбат емес матадан ... ... ... сұранысқа ие болды.
1958 жылы бүкіл әлемдік конкурста киімге жаңа талаптар ... емес ... ... киім ... ... заманғы ұлттық сән
мотивінде. Бірінші және ... ... ... одағының сән үйіне В.Аралова
«Пиахта» және «Суздаль» сәні үшін алады. Екі ... де ... ... жейде
тәрізді болды.
60-жылдары кеңес өнер костюмі ең жоғарғы дәрежеге ... ... ... ... күшейді. Дәл осы ... ... ... ... ... ... өнер костюмдері өзінің алдағы позициясымен
көптеген қиындықтан жол ... ... ... бүкіл суретшілерінің аты шыға бастайды. Олар В.Зайцев,
Л.Телегина, Е.Стерлигова, С.Кочарова, Осмеркина және ... ... ... ... өнерімен өздерінің шығармаларында қоғам мүддесіне
сай эстетикалық отанның жарқын бейнесін көрсете білді.
Ұлы ... ... ... ... ... ... ... революциямен азамат соғысын көзге елестеткендей
болды.
Суретші Н.Понтелимонованың ... два ... ... буденный
формасы полевой сөмке, былғары белдік, және қазіргі заманға сән жастар
киіміне жарық ... ... ... ... ... ... ... суретші Н.Селиванова костюм
ұсынды. Онда қызыл бейкаларымен, ілінетін ... ... ... сол
заманның даңқын дәріптейді. Бұл шығармашылық мұра жастардың ... ... ... В.Зайцев орыс халқының мотивіне сай сарафан сериясын ... ... ... орыс ... ... «Москвалық қыз»
Рябушкинадан алынды. Бірақ осы сән ... сол ... сай ... ... жылдардың тағы бір сән ерекшелігі мынадай терең ... ... Олар ... ... ... ... ... даңғылы, Орыс
ертегісі, Өзбекстан»
Осмеркенаның Москвада 1967 жылы өткен бүкіл одақтық ... атты ... ... ең ... баға ... ... костюмінің дамуында
үлкен жетістікке жеткізген тек қана мата мен костюм суретшілері ғана ... ... да ... асты. Сән үлгілерін өңдеуде өнеркәсіп
өндірісінде ... өте ... роль ... ... ... ... сән ... соның ішінде бір
конструкциялау негізіне ауысты. Осы ... ... ... ... ... арнайы суретті конструкторында негізгі өнеркәсіп коллекция
сәндері болады.
70-жылдары өнеркәсіп кеңес ... ... оның ... ... ... ... ... шығарған жаңа формалы және типті
киімдерді жалпы өндірістік өнеркәсіптер меңгеріп, ... ... сай ... ... ... ... ... үлгілері туындады. Әр
адамның талғамымен өнер ... ... ... ... ... өзін көрсету қабілеті болды.
Модельерлердің шабыттары әртүрлі құбылыстары, қоғамдық өмір, өнер,
спорт, классикалық және халықтың сурет ... ... ... ... мата, қолдан тоқылған шілтер және кесте, былғары бұйымдар, ... ... ... ... адамгершілік қасиеттері болған.
80-жылдары әртүрлі стильді шешімде костюмдер тәжірибелі, эмбебапта,
шығармашылыққа қабілеттілігін байқатты.
Ғылыми техниканың жетістігімен жасанды аң ... ... ... тағы да басқа материалдар шығарды. Арнай түрлі ... ... ... және ... трикотаж, маталары
шығарылды. Қазіргі кезде осы 40-50 жылдардағы сән ... ... ... осы киім ... ... Ол ... ... кештерге
байланысты көптеген киім үлгілері болған. Ол киімдерде жеңдері жағалары
көпірмелі, қатпарлы ... ... ... кең ... ... ... ... негізгі бөліктерінің, өзі әртүрлі тұрғыда қалыптасты. ... мен ... ... ... ... айырмашылықтар жоқ деп
айтуымызға болады. Сол кездердегі киім ... ... ... ... костюмдер негізінде қазіргі жастарымыздың көптеген ... біте ... көне ... ... ұлттық мәдениетіміздің атам
заманнан бергі қалыптасу ерекшеліктерін, халықтың ... ... ... ... ... ауыз ... сияқты біртұтастыққа жетелейтін секілді.
Негізінде киім өзінің қарапайымдылығымен үйлесімділігімен жүріп
тұруға ыңғайлылығымен ... Ал оның ... ... ... інжу ... ... ... қондырылып соғыла тән алқа, тамақша сырға, үкі аяқ,
білезік сияқт зергерлік заттардың ... ... неше ... ... ... талғамды байқататын нәзік, әсемдікке деген
әуесқойлықты көрсетеді.
Бұл жайттардан киімнің табиғатындағы екі жақтылықты — ... ... ... әсемдікке құштарлықты аңғаруға болады. Олай дейтініміз —
материалдық өндірістің өзі барлық жағдайда халықтың эстетикалық қызметімен
біте қайнасып жататын ... ... ... киімдер жиынтығы мен салтанаттық кеш
киімдерінің пішімінде айтарлықтай өзгерістер баршылық. ... ... ... ... ... ... ... зерлі-оқалы, кестелі бас
киімдері биіктеу ... Ал аяқ ... биік ... ... ... ... өрнектелген болып келеді. Оның үстіне салтанаттық кеш
киімдер құрамында алтын, қүміспен, ... ... ... қиыршықты түрлі-
түсті әшекейлі моншақтармен өрнектеледі. Ал ... ... ... ... шыт, ... ... дөйтерісі секілді қарапайым
материалдардан тігілсе, ал ... ... ... ... ... атлас, масаты, жібек, седеп маталар кәмшат, сусар, ... ... ... ... жылқы шегеріні пайдаланылған.
Киімдегі әлеуметтік ерекшеліктерді оған пайдаланылған материалдың
құндылығымен, киімдер жиынтығының ... ... ... ... ... шеберлері, модельерлері негізіне салтанаттық кештерге киімдер
жиынтығын тіккенде іс тапсырушының талғамын жас ... ... ... киім ... ... дәуір талғамынан өтсе де ғылыми тұрғыдан әлі толық екшеле
қоймаған ... ... ... ... түсуді қажет етеді.
1.1. Костюмнің халықтық сәндік өнерде алатын орны
Қазақтың ұлттық ... де ... ... сырымен, сұлулығымен,
сәнімен осындай сан ғасырлық тарихтың иісін сақтаған, бедерін жеткізген.
Қазақтың ұлттық ... ... ... қандай, халық болғанын
айтқызбай немесе өзін көрмей білуге ... дер ... ... ... ... жауынгер, жаугер, батыр, жаужүрек халық болғанын көрсетеді.
Өйткені тірлігі ... ... ... ... ... жүрген көбінесе
мамыражай, жайма шуақ жүре алмаған. Аты ауыздықпен су ... өзі ... ... ... үшін ... ... ... қу толағай бастанып
өмір сүрген.
Осынау ұлан-байтақ алып сахараны оған көз тіккендерден қорғап қалу
бабаларымызға оңайға түспеген. ... ... ... мал бағу ... оның киімдерінен аңғарылып тұрады.
Ұлттық киімдерді талмай зерттер ... ... қыр мен ... ... ... ... ... тамырлы мәндеріне бойласақ ұлттық киімдерден
тұнып ... ... мен ... оқып едік.
Сонымен қатар қазақ киімді сәндік пен салтанаттық да өлшемі санаған.
Осы дипломдық жұмысты, ... ... деп ... ... байланыстыруға тура келеді.
Костюм — бұл киімнің, аяқ киімнің, бас киім бөліктерінің ... мен кию ... ... ... негізінде жасалған белгілі
бір бейнелі — көркемдемек жүйесі.
Костюм белгілі бір тарихи кезеңдегі белгілі бір техникалық ... ... ... ... қоғамның моральдық-этикалық және
эстетикалық түсініктерін белгілейді.
Неғұрлым тар шеңбердегі костюм деген ұғым ... ... ... ... ... ... ... үйлесімі іспетті театрлық,
салтанаттық ерлер немесе әйелдер костюмінің мәні ретінде қолданылады.
Ансамбль қоғам өмірінің ... ... оның ... ғылым мен
техникалық даму деңгейін мода бағытын және басқаларды алудың ... ... ... ...... ... ... — өздері бірдей бір түсті материалдан жасалған
белгілі бір ... ... киім ... ... ... ...... өзі форманың белгілі бір
классикалық идеясы санның байланысы мен дамуына, келісіміне, костюм киген
адамның ... ... ... эмициялық-көркемдік шешімін ашуына құрылған
киім модельдерінің жүйеге келтірілген жиынтығы.
Киім зат секілді адаммен бірге өмір сүріп, оның ... ... ... Оның дербес тарихы жоқ. Костюм тарихын адам қоғамы мен адам
қатынастарынан тыс қарастыруға әсте ... ... — әр ... ... ... ... ... халықтардағы
киімнің, жасап келе жатқан барлық кезеңіңдегі оның формасының ... ... ... оның ... бір жағынан дәуірдің жалпы
стиліне, екінші жағынан модасына байланысты.
Әрине халықтың костюм дәуірінің ... ... ... ... апарып
таңуға болмайды, сөйтсе де әлемдегі әр түрлі елдердің дәстүрлі ... ... ... де сән ... үшін ... жаңалықтардың
негізгі бастауы болып отыр және де қандай жағдайға болмасын арналып
тігілген ... ... де ... ... ... ... Мәселен,
жастар арасында өте кең тараған киімдер мен аяқ ... кең ... ... ... ... шаруалардың дәстүрлі киімдеріне ұқсас,
көптеген киімдердің үлгілері эскимостар мен ... ... ... ... ... ... жылы етіктерді Кавказдық тау ... және ... ... ... та жүр ... тоқылған бас
киімдер, тоқыма кеудешелер, жылы шұлықтар — ежелден бері ... ... өмір ... қой ... ... ... тән киімдер болып
табылады. Тіпті сырт киімдерінің үлгісінен келіп шыққан. Бұл жерде ... ... ... ... ... емес — сән мен ... ... жалпы алғанда біреулердің қажет мен талғамына ... ... ... ... қойылды, ұнасымды, қолайлы, яғни өз мүмкіндігіне
толық сәйкес келетін ... ғана ... (сән) — ... сөзі ... ... ... ... мағынасы ол
уақытша келісімді сәнді киіне білеу деген ұғым ... ...... ... бір ... ... ... — ең бірінші қажеттілікке жатады оны өндірумен әр ... ... ал ... ... көп ... ... Осы ... сән экономикалық құбылыс.
Басқа да өнер түрлері сияқты, костюм жасау да өнер ... ... ... жекелеген елдердің, дәуірлердің, тұтас адамзаттың
көркемдік мәдениетінің бір түрі. ... ... адам ... ... ... ... тәрбиесіне, сәні міне мәдениеті мен мінезіне бір сөзбен
айтқанда, әр адамның ... ғана тән ... ... Сән ... үшін ішкі ... бір ... жан ... айнасы ал
сәнге жеген талғам — Сіздің тәрбиеміздің жемісі жетілгенін, ... ... ... ... бойы ... келеді.
Костюм массасы, оның ауыр немесе жеңіл секілді болып көрінуі әр түрлі
себептерге ... ... ... ... ... ... ... көп болған сайын тұлға соғұрлым зор болып көрінеді, ... ... жоқ ... ... ауыр тұлғаның өзі еркін, жеңіл ... ... ... ... ... жылтыр, қоңырқай, бедерлі, түкті
маталар жеңіл, ... ... ... ... ... ... адамды
ірілендіріп көрсетеді.
1.2. Костюм формасы мен силуэті
Форма — ол заттың сырт көрінісі, сырттай бейнесі.
Жұмсақтығына, икемділігіне, ... ... ... ... ... ... ... форма дегенде адам денесінде немесе
манекенде бейнелейтін киімнің конфигурациясын ұғынамыз.
Форманың құрылымы, конфигурациясы, ... мен ... түрі оның ... ... ... Бұл ... ... тұрақсыз.
Форманың негізгі бөліктері — олар киімнің түрін анықтайтын бөліктері.
Форманың қосымша бөліктері — олар бұйымның аталмыш түрі үшін ... ... ... ... ... ... оның көрінісін біршама
түрлендіре түседі.
Сәндік ... ... ... қосымша бөліктерінің көрінісін
өзгертіп, күрделіндіреді және түрлендіре түседі.
Форманың конфигурациясы — бұл оның ... ... ... ... ... ... бетіндегі барлық нүктелердің орналасу
жағдайы ... да бір ... ... осыған байланысты форма
конфигурациясын нақты сипаттау қиынға соғады. Форманың сыртқы контурларын
сипаттау үшін ... және ... ... ... ... ... ... конфигурациясын сипаттаудың құрама тәсілі кең
өріс ала бастады.
Иығына қарай киімнің кеңдігі мен бойы арасындағы қатынасы ... тұсы ... киім ... мен қолтықтың төменгі жағының кеңдігі мен
және орналасуы бойынша адам денесінің ара-қатынасы ... Бел, ... етек жағы ... киім ... ... ал ... мен ... дененің ара өлшемдерінің арақатынасы белгіленеді.
Бүйір тұсының беткі жағы конфигурациясының сипаты ... ... ... ... өлшемі — мұның өзі форманың немесе оның көлемді кеңдік ... ... ... ... сан ... ... ... түрі — оның өзі форманың сыртын белгілеп, оны алуан
түрлі элементтермен толықтырудың сипаттамасы. Осы ... ... ... ... ... жоқ ... ... және қандай да бір
элементтермен қүрделілендіре түскен сырт секілді түрлерге бөлінеді. Беттің
күрделі ... ... ... тігу ... ... Формалар —
тігіс беті және түршелермен, перделермен, құрақпен, кеңірдекпен, ... тағы ... ... ... беті бар ... бөлінді.
Сәндік — конструктивтік құралдар — олар қажетті аумақты форманы
жасауға қатысатын және ... ... оны ... түсетін құралдар.
Функциональды — сәндік құралдар — олар белгілі бір қызмет ... ... ... ... ... ... жиынтықтағы ізденіс және жасалу негізі
Композиция — бүкіл элементтері өзара байланыста және ... ... ... ... құрылымы
Форма материал мен декор киім композициясының негізгі элементтері
болып табылады.
Киімнің құрылымы, өлшемі, конфигурациясының, ... мен бет ... ...... және ... ... функциональдық
— декоративтік элементтермен өңдеу мәнері оның формасын сипаттайды.
Киім дайындауға қолданылатын материалдар қасиеттері мен алу ... ... ... ... ... ... былғары, мех, шілтер және
т.б.
Әрбір материалдың тек ... ғана тән ... бір ... химиялық және геометриялық қасиеттері болады.
Олар оның мақсаты мен қолданылатын ... ... ... ... ... ... (латын сөзі «соmроzіtio»
— шығару, құрастыру) басқа да өнер туындылары секілді костюм белгілі ... ... ... ... тән ... әдістердің көмегімен
тігіледі.
Суретші өзінің идеяларын дәнекер ретінде беретін ... ... ... ... ... ... ... түсі, жарқылдауы мен фактурасы жатады.
Композиция элементтерінің арасында да ... ... ... ... ... ... мен оның констукцияларының қоршаған орта мен адам
арасында да болатын үйлесім ... ... ... ... шарттардың
бірі.
Киімнің өте жақсы жобаланған композиция үйлесімді тұтас, өзінің бүкіл
элементтері өзара байланысты, теңестірілген, ... ... ... ... ... үшін міндетті болып саналатын бірқатар
қасиеттер де болады.
Композицияның үйлесімді тұтастығы іскер, ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылады.
Композицияның екінші бір маңызды белгісі оның тектоникалығы болып
табылады.
Тектоникалық — ... өзі ... ... ... ... ... ... ақиқат түрінде бейнеленуі.
Композиция жасау жұмысы бұйымның жалпы және ... ... ... ... ... бегілеуден басталады.
Үйлесімді композицияның маңызды қасиеті оның тепе-теңдігі болып
табылады — ... ... ... барлық элементтер өзара теңестірілу
болады. Композицияның ... ... ... ... оның
орталығына қатысты үлестіруге ... ... ... ... ... ... ... тұтастығының оның аяқталуының
қажетті шарты.
Композиция тұтастығындағы басымдауы басты бөлік ... ... ... ... ... ... ... бір
белгілері немесе қасиеттері бойынша қол ... ... ... жан-жақты ұғымды қамтиды латын сөзі «сотроzіtiо»
— шығару, құрастыру) басқа да өнер туындылары ... ... ... ... ... ... ... тән айқын мәнерлі қүрал әдістердің
көмегімен тігіледі.
Біз журналдардағы мақалаларды, ... асты ... оқи ... (сұлба) сөзін жиі кездестіреміз. Ол — ... ... ... ... ... ... ... сөзі. Костюм сұлбасын айналдыра
қарағанда—ақ бұрынғы ғасырлардағы ... ... ... өткен
онжылдықтарындағы костюмдерді оңай ажыратамыз. Қазіргі заманғы костюмдер
сияқты барлық ... ... ... ... ... трапециялы, үшбұрышты, сопақша тәрізді биіктігі мен көлеңденеңі
адам сұлбасының пропорциясына ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, мәселен, тік сұлба ... мен ... ... кәдімгі тік төртбұрыш ... Бұл ... бір ... ... ... болатын жалпы әсерді айтамыз.
Тіке сұлба өте-мөте кең тараған, ол етек жағына қарай ... ... ... ... ... ... сияқты. Оны барлық жастағы және әр
түрлі тұлғалы адамдарға ұсынуға ... ... ... сән өте сирек ұсынады және ол дене ... ... ... ... жағымсыз көрінетіндіктен, ... ... ... костюмнің аса маңызды бөліктерін сырт
көзге баса ... ... ... ... сызықтар құрастыру
сызықтарына тәуелді, көбіне олармен бірігіп кетеді.
Шикі сызықтар костюм киген тұлғаның ... ... ... ие. ... бойлық тігістер тұлғаның толықтығын жасырып,
елеусіздендіріп көрсетеді. Киімде пропорцияның маңызы өте зор.
Пропорция — ... ... ... және адам тұлғасымен
салыстырғандағы ара қатынасы. ... ... ... ... ... ... жағаның бас киімнің, ұсақ бөліктерінің көлемдері
костюмдегі тұлғаны сырт көздің қабылдауына, оның ... тура ... ... әсер ... Адам тұлғасының табиғи пропорциясына жақын
арақатынас ең әдемі, жетілген ... ... ... ... ... ... ... 8 рет, «бүктеледі» ал жақын сызығы тұлғаны
шамамен 3:5 қатынасында екіге бөлінді.
Нақ осы ... ... ... сөз ... Ежелгі орыс және Көне
Греция сәулет өнерінің мәңгі өлмес сұлулығын еске ... ... ... ... ұқсамайды және сонымен бірге, өзінің үйлесімімен,
пропорциялардың, сызықтардың әшекейлерінің керемет шешемі табиғатқа ... ... ... Костюм адаммен бірге үнемі ғимарат мекен ... ... Ал ... ... қаладағы сәулет жерінің туындығы,
кәдімгі табиғат аясында болады. ... әр ... ... сәулет өнері
мен костюм өз уақытының көркем стилін бейнелейді, ал халықтық костюм ... ең бір ... ... ... ... жасайтын бойына
сіңіріп, ғасырлар бойы сақтап келеді.
Костюм массасы, оның ауыр ... ... ... болып көрінуі әр түрлі
себептерге байланысты. ... ... ... ... ... неғұрлым көп болған сайын тұлға соғұрлым зор болып көрінеді, ал
артық ештеңе жоқ ... ... ауыр ... өзі еркін, жеңіл болып
көрінеді. ... ... ... ... ... ... бедерлі, түкті
маталар жеңіл, ақшыл, жұқа, тегіс, жылтыр ... ... ... көрсетеді.
2.2. Шығармашылық жиынтықтағы түс гаммасын таңдау.
(Мата фактурасы)
Киім ... ... ... ... мен алу тәсілі
жөнінен мейлінше алуан түрлі: маталар, трикотаж былғары, мех, шілтер, жібек
және ... ... тек ... ғана тән ... бір физикалық,
механикалық, химиялық және геометриялық қасиеттері ... Олар ... мен ... саласын анықтайды.
Суретші өзінің идеяларын дәнекер ретінде ... ... ... ... ... ... ... әдемілігі,
қалыңдығы, түсі фактурасы жатады. Фактура — ... бет ... ... Ол майда, түкті, күңгірт, жарқылдауық, мөлдір, ... тағы сол ... ... ... ... форманы көзбен көріп, түйсіну үшін зор мәні ... ... ... ... роль ... ... ... көрінісі
тарихи костюмде орын алған бант кестелер, аппликатциялар және т.т. түрінде
ешқандай сәндік ... ... ... ... ... ... ... тек, өзіне ғана тән фактурасы
болады. Қазіргі заманғы эстетикалық ... ... ... ... ... және қарапайымдылықты талап
етеді.
Әрбір фактура өз бойына белгілі бір көркемдік бейненің ... ... ... ... ... зерлі матаны, немесе еруге киетін
киім үшін бәрінен де орынды болатын атласты ілестіре жүреді.
Киімнің көлемі мен ... ... ... үшін материал
фактурасының мәні зор. ... өңді ... ... ... арттырады. Тығыз, бұлыңғыр, жарқырап тұрған ақ (атлас) та киім
көлемін көзге ... етіп ... ... ... комбинациялары: күңгіртті жарқырауық
(күңгірт күдеріні жалтыр былғарымен бірлестіре ... ... ... ... ... материалдарды өзара үйлестіре отырып, мүдделі композициялы
тиімділікте жетуге болады.
Материалдың үшінші сипаттамасы ... ... ... ... ... бұйымның композициялық шешімнің әдісін анықтауды
суреттің көп ретте айқын білдірілген бейнесі сипаты ... ... ... басты тақырыбы болады.
Өңдеу түрін таңдау бүйымның түрі, мен мақсатына оның ... ... ... ... мен ... ... тек түрін ғана
емес, сонымен бірге оның ... ... ... ... ... орны мен пайдалану тәсілдеріне байланысты.
Форма бөліктерінің үйлесімді бірлестігіне сәулеткерліктің ... ... ең ... ... — түсі болып табылады.
Ол адамдардың сезіміне, жағдайына, көңіл күйіне өте күшті әсер етеді.
Адамның түсті қабылдауы, айналадағы ... орта ... ... ... түс — ... ... қанның өмірдің символы, ... ... ... ... байланыстырылып,
қобалжуды, қауіпті, өмірге қастандықты білдіреді. Қара түс — ... ... ... ... пен болудың жоқтығын, өзінің дәстүрлі
мағынасы — қара түнді, қараниетті қатыгездікті ... ... де ... ... мағынасы бар, бірақ олар өте ... ... ... де кейбір жағдайда ұлттық киімдердегі дәстүрлі
үйлесімділік, арнаулы киімдерде ... ... ... ... ... белгілерінде «түс заңдылығы» сақталады.
Осы заманғы костюмде матаның әр алуан түстері қолданылады.
Кейбір бұйым түсіне (әсіресе сары) байланысты мен ... ... ... ал енді бір ... ... ... көк) ... көзге
онша көп түсе бермейді.
Костюм тіккенде түсінің қасиеті міндетті түрде ескеріледі. Ашық,
таза, жылы ... ... ... ... ... бірге жеңілдетіп
ал қоңырқай, суық түстер алыстатып, кішірейтіп, ... ... ... ... ... ... таңдағанда ұмытуға болмайтын бірнеше
қарапайым ережелер бар. ... ... жас ... ... тараған жазылмаған шектеулер де бар, ашық ... ... ... ... ал егде ... ... ... қарапайым түстерді
өздеріне лайық көреді.
Бұрынырақтағы қазақтарда күнделікті киімдер үшін мақта, жүн, маталары
мен киіз ... ... ... ... киім түрлеріне
былғары тері пайдаланылған.
Қандай да киім ... мата ... оны ... ... ... ... атқаратын қызметі мол.
Қандай киімді жобаламасақ та сөз матадан басталатыны түсінікті.
Қолда мата тұрмаса немесе оның қандай ... ең ... ... үлгі ... ... емес.
Матаның маңызды қасиеттерінің бірі оның иілгіштігі және ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... білдіреді.
Матаның композициялық акцепті форманың құрылуына яғни матаның ... ... ... ... ... ... ... білуге
болады.
Матаның түстік шешімі ең маңызды болып табылады, өйткені түс арқылы
модельдің ... мен қай ... ... ... жатқанын білуге
болады.
Костюмнің композициясының шешілуіне тағы бір маңызды рол ... ол ... ... ... ... композициясының шешілуіне кілт болуы да
мүмкін. Осы ... ... ... киім ... әр ... ... нышаны
болғанын жаза кеткен жөн.
Қазақ түстердің өзін ... ... ... ... бекер таңдамаған. Қай түсті қандай жағдайда қолдануы ойластырылған.
Бояулардың қаншама түрін біле тұрып, ... сол ... ... ашқан, оған әлеуметтік мән берген.
Қазақтың ұғымында көк түс аспанмен астасады. Жасыл түс — көзге оянған
көктемді, қызыл түс — ... отты ... ... Сары түс — ... ... Ақ түс — ... ... танытқан.
Сонымен қандай түс болмасын негізсіз түспеген. Олардың әрқайсысының
өз ролі, айтар ойы ... Олар ... ... болмасын жан-жақты әлеуметтік
мән берген. Оның ішінде киім әшекейінің болуларына дейін ұмытпаған.
Бұл дипломдық жұмысқа ... ... түсі — ... көк ... бұл түс ... жас ерекшелігіне және жынысына байланысты болады.
Көбіне жастарға оның ... ... ... ... сән ... ... ... табылады. Ақшыл көк түс — ... ... ... ... болады. Материалды сырттай қарағанда жалтыр
және көзге әсем көрін
Қорытынды
Қазақ халқы қай заманда да таланттан кенде ... ... ... бері ... көз жүгірткен жан осынау жұмыр жерді мекендеген ауыл
иесінің қалай дамып қалыптасқанын қалыпсыз аңғартар еді.
Сән әлемін әлбетте дербес ... ... ... ... ... тек
сәнді киім тіктіруден ғана тұрмаса керек. Алдымен сәнді ... ... ... ... ... ... ... молайып жатса, онда адамдар
сөз жоқ жақсы киініп жүргенді қалайды.
Бұйымдардың ... ... ... олардың техникалық және
эстетикалық деңгейі, пайдалануға шыдамдылығы артуы тиіс. Тігін ... мен ... ... киім ... ... ... жастар
талаптарына сай мектеп бітіруші түлектерге арнап киім коллекциясын ұсынып
отырмыз. Яғни ... ... ... ... әзірлеуде киім композициясы мен көркемдеп жобалау,
бұйымды конструкциялау, модельдеу мен тігу технологиясы ашып ... шығу ... мен ... ... жас ... киім
үлгілерінің түрлеріне шолу жасалынды.
Пайдаланылған әдебиеттер
Негізгі:
1. Н.Ә. Назарбаевтың 1-наурыз 2006 ... ... өз ... ... ... қарсаңында» атты Қазақстан халқына жолдауы.
2. К ... ... ... ... и ... ... Президента
Республики Казахстана Н.А.Назарбаева в ... ... ... ... 27.05.2006. Каз. Правда. № 131-132
3. Қазақстан Республикасының "Білім туралы заңы" 1999 ж.
4. Қалыбекова А.А. ... и ... ... ... ... ... ... 2005.-200 стр.
5. Әбдіғапбарова Ұ.М. Қазақтың ұлттық ою-өрнектері (оқу ... 1999ж., 152 ... ... Ш. ... ... ... ... б.
7. Бағжаева С. Әйел және балалар киімдерін сәндеп өңдеу. Алматы: 1999.231б.
8. Бейсенбаева А.А. Пәнаралық байланыс негізінде оқу ... ... ... ... ... баспа кабинеті; 1995 ж., 117 бет.
9. Байбатшаева А.Е., Жолдасбекова С.А. Тоқыма материалдарының негіздері.
Шымкент: ОҚМУ, 2002 ж-71 ... ... С.А. ... ... ... ... ... ОҚМУ 2003. 114 б.
11. Қабдықайырұлы Қ. және басқалар. Оқытудың педагогикалық жаңа
технологиясы. Алматы. 1999ж. - 149 б.
12. Қоянбаев М., ... С. ... ЖОО ... оқу ... ... атындағы ЕАУ Астана, 1999-321
13. Құтпанбаев Ә. Еңбекке ... және ... ... ... ... 2001 ж. 94 ... Қоңыратбай Т. Кәсіп және мәдениет. /Оқу құралы/. ... ... ... ... ... ... ... кабинеті, 2000 ж. 110 бет.
15. Ғаббасов С. Халық педагогикасының негіздері ... ... ... ... ... ... Г.И. ... преподавания технологии с практикумом. Учеб.
Пособ. М.: Издательский центр «Академия», 2004.- 480 ... ... А.С. ... ... ... мен ... ... 47 б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай тұлғасы8 бет
Дәстүрлі өнердегі діни нанымдар мен сенімдердің көріністері27 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
І. Есенберлин романдарының халықтық сипаты50 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет
Іс қағаздарының қоғамда алатын орны9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь