Еңбек құқығының пәні және әдісі


Жоспар

І Кіріспе

ІІ Негізгі бөлім

а) Еңбек құқығының пәні және әдісі
б) Еңбек құқығының принциптері
в) Еңбек құқықтық қатынастары және еңбекпен байланысты өзге де
құқықтық қатынастар.
г) Жеке еңбек шарты

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге


Жоспар
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
а) Еңбек құқығының пәні және әдісі
б) Еңбек құқығының принциптері
в) Еңбек құқықтық қатынастары және еңбекпен байланысты өзге де
құқықтық қатынастар.
г) Жеке еңбек шарты
Еңбек құқығының пәні мен әдісі
Еңбек құқығы адамның қоғамдық қызметінің негізгі түрін - еңбекке
қатысуын жанама түрде білдіретін құқықтың маңызды саласы болып табылады.
Еңбек құқығы пәнінің негізін еңбекті қолдану жөніндегі жеке-дара қатынастар
құрайды. Олар қызметкер мен жұмыс берушінің арасында қалыптасады және
жұмысқа алу, жұмыс уақыты, демалыс уақыты, жалақы төлеу, еңбек тәртібі және
басқа бірқатар мәселелер бойынша түрлі әлеуметтік байланыстарды қамтиды.
Еңбек процесінің өмірде болу фактісінің өзі еңбек құқықтарымен байланысты
және сондай-ақ еңбек құқығының қолданылу аясына енетін қоғамдық
қатынастардың, тұтас кешенінің пайда болуына объективті түрде алып келеді.
Олардың біреулері еңбек қатынастарынан бұрын (мысалы, жұмыспен қамтылмаған
халықты еңбекке орналастыру жөніндегі қатынастар), екіншілері олармен қатар
жүреді (мысалы, жұмыс беруші, еңбек ұжымы, кәсіптік одақтар және өзге де
ұйымдар арасында қалыптасатын ұйымдастыру-басқарушылық қатынастар),
үшіншілері — солардан туындайды (мысалы, қызметкердің денсаулығына
келтірілген зиянды өтеу жөніндегі іс жүргізу — еңбек қатынастары және
т.б.).
Сонымен, еңбек құқығының пәні еңбекке қабілеттілікті іске асыру,
еңбекті ұйымдастыру мен басқару жөніндегі мемлекеттік және жеке ұйымдарда
азаматтардың еңбегін қолдану жөнінде қалыптасатын жеке-дара да, сондай-ақ
ұжымдық та қоғамдық қатынастарды құрайды.
Еңбек құқығының әдістері саланың пәніне енетін жоғары да аталған
қатынастарды реттеудің жолдары мен тәсілдеріи сипаттайды. Оларға мыналар
жатады: еңбек құқықтық қатынастарын орнықтырудың шарттық сипаты; өзара
міндеттемелерді орын даудың ерекше режимі; еңбек жағдайларын орталықтан
және жергілікті жерде, нормативтік және шарттық реттеуді үйлестіру;
сыйақының ұжымдық және жеке-дара еңбек нәтижелеріне байланыстылығы;
санкцияларды қолданудың соттан тыс тәртібі және т.б.
Құқықтық реттеудің айрықшаланған пәні мен өзіне тән әдісінің болуы
еңбек құқығының құқық жүйесіндегі дербес сала ретіндегі орнын белгілеп
береді.
Еңбек құқығының принциптері
Еңбек қүқығының принциптері — еңбек қатынастарын және олармен тығыз
байланысты қоғамдық қатынастарды реттеу кезінде басшылыққа алынатын
бастапқы постулаттар, идеялар.
Қазақстан Республикасының Конституциясында еңбек саласындағы
қатынастарды құқықтық реттеудің мынадай принциптері баянды етілген: еңбек
бостандығы және өзінің еңбекке қабілеттілігіне еркін билік ету, қызмет пен
кәсіп түрін таңдау мүмкіндігі; мәжбүрлі еңбекке тыйым салу және
жұмыссыздықтан қорғау (24-бап); денсаулықты қорғау құқығы (29-бап);
бірлестіктер бостандығына құқығы (23-бап); құқықтар мен бостандықтарды
заңмен тыйым салынбаған барлық әдістермен қорғау құқығы (13-бап); еңбегі
үшін ешқандай кемсітушіліксіз және жалақының ең аз мөлшерінен кем емес
сыйақы алу құқығы (24, 28-баптар); демалуға құқығы (24-бап). Бұл
конституциялық принциптер еңбек саласындағы қатынастарды құқықтық реттеудің
салааралық принциптеріне жатады, еңбек құқығында осы саланың өзіндік
ерекшелігі ескеріле отырып құқықтар нақтыланады және мынадай түрде
беріледі:
1. Еңбек бостандығы еңбек шарты бостандығының салалық принципіне
ауысады.
2. Денсаулық сақтау құқығы қауіпсіздік пен тазалық талаптарына жауап
беретін еңбек жағдайлары құқығында нақтыланады.
3. Еркін бірлестіктерге құқық — нақ өндірістік кәсіптік мүдделерді
қамтамасыз ету және қорғау үшін кәсіптік одақтарға бірігу құқығы — еңбек
құқығы принципіне ауысады.
4. Өз құқықтары мен бостандықтарын қорғау құқығы ереуілге шығу
құқығын қоса алғанда, оларды шешудің заңмен белгіленген әдістерін пайдалана
отырып жеке-дара және ұжымдық еңбек даулары құқығында нақтыланады.
5. Демалыс құқығы еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін қызметкерлерге
қатысты Конституцияның өзінде, заңмен белгіленген жұмыс уақытының
ұзақтығына, демалысқа және мерекелік күндерге, ақы төленетін жыл сайынғы
демалысқа белгіленген кепілдікпен нақтыланады.
6. Еңбекке ақы төлеу принципі де конституциялық деңгейде сала ретінде
белгіленген, өйткені ол адам қызметінің тек жекелеген нәтижесінің төлемін
алумен ғана емес, оның процесімен байланысты.
Еңбек құқықтық қатынастары және еңбекпен байланысты өзге де құқықтық
қатынастар
Адамдар арасындағы олардың еңбекке тікелей қатысуы мәселесі бойынша
еңбек заңдары нормаларымен реттелген қатынастары еңбек құқықтық қатынастары
нысанында әрекет етеді. Мемлекетгік мекемелермен ұйымдарға қызметкер
ретінде жеке еңбек шарты бойынша жұмысқа алынған тұлғалардың немесе өзге де
жұмыс берушілерде (кооперативте, жеке тұлғаларда) жалдану бойынша жұмыс
істейтін қызметкерлердің еңбегін қолдануға байланысты қатынастар ғана еңбек
заңдарымен реттеледі.
Еңбек шарты негізінде туындайтын еңбек құқықтық қатынастарын
мердігерлік, тапсырма, қызмет көрсету және т. б. шарты бойынша ұйымдар үшін
қандай да бір нақты жұмысты орындаған адамдардың еңбекке қатысуы жөніндегі
басқа қатынастардан ажырата білген жөн. Осы шарттардың негізінде еңбек
қатынастары емес, азаматтық-құқықтық қатынастар туындайды, ал олар еңбек
заңдарымен емес, азаматтық заңдармен реттеледі. Осынау бір құқықтық
қатынастардың ара жігін айырудың практикалық маңызы бар. Мәселен, еңбек
құқық қатынасына түскен қызметкерге жыл сайынғы демалыс беріледі,
сырқаттануына байланысты жұмыста болмаған кезіне ақы төленеді және т.б. Ал
азаматтық-құқықтық шарттар негізінде тек мүліктік қатынастар туындайды.
Еңбек құқықтық қатынастарының мынадай үш елеулі белгілері бар.
1) олар жеке еңбек шартының негізінде нақты кәсіпорынның еңбек
ұжымына қызметкердің кіруімен туындайды;
2) еңбек құқықтық мағынасы бойынша қызметкерді белгілі бір мамандық
(кәсіп), біліктілік немесе қызмет бойынша жұмыс атқару міндетін өзіне
алады, ал кәсіпорын аталған жұмыстың орындалуы үшін қажетті жағдай жасау
міндетін алады;
3) еңбек құқыктық қатынасының екі тарабы — қызметкер де, жұмыс беруші
де ішкі еңбек тәртібіне бағынады.
Еңбек құқығымен реттелетін қатынастар жүйесінде еңбек құқықтық
қатынасы жетекші орын алады. Бірақ, сондай-ақ еңбек қатынастарынан бұрын,
олармен қатарлас жүретін және еңбек қатынастарынан туындайтын қатынастар
бар. Бұл қатынастардың бәрі еңбек қатынастарымен байланыстан тысқары дербес
маңызы болмайды және еңбек қатынастары қазіргі кезде болып отырғанда, не
бұрын болғанда, не олар болашақта болатын болса ғана өмір сүреді.
Еңбек құқығы саласындағы құқық қатынастары жүйесі өзіне мыналарды
қамтиды: еңбек құқықтық қатынастары; ұиымдастыру-басқару құқықтық
қатынастары; ұжымдық-шарттық құқықтық қатынастар; еңбекке орналастыру
жөніндегі құқықтық қатынастар; тікелей өндірісте қызметкерлерді кәсіптік
даярлау және олардың біліктілігін арттыру жөніндегі құқықтық қатынастар;
еңбектің қорғалуын және еңбек заңдарының сақталуын қадағалау жөніндегі
құқықтық қатынастар; еңбек дауларын қарау жөніндегі құқықтық қатынастар.
Аталған барлық құқықтық қатынастар қызметкердің еңбегіне байланысты
туындайды, бірақ пайда болу, өзгеру, тоқтатылу негіздері мен мазмұны
жағынан ерекшеленеді.
Жеке еңбек шарты
Еңбек заңдарының негізгі институттарының бірі жеке еңбек шарты болып
табылады. Жеке еңбек шартының негізінде ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық іс жүргізу құқығының пәні, әдісі, жүйесі139 бет
Азаматық іс жүргізу құқығының пәні, әдісі, жүйесі және қағидалары59 бет
Тұрғын үй құқығының пәні, жүйесі, әдісі, қағидалары, қайнар көздері7 бет
Экологиялық құқығының пәні, әдісі, жүйесі5 бет
Қазақстан Республикасы конституциялық құқығының пәні, әдісі, және бастаулары11 бет
Еңбек құқығы туралы16 бет
ҚР еңбек құқығы36 бет
.Еңбек құқығы14 бет
Еңбек және еңбек құқығы туралы жалпы түсінік8 бет
Еңбек құқығы туралы түсінік11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь