Лаңкестікпен күрес мәселесi

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.Лаңкестіктің ұғымы және белгілері
1.1.Лаңкестіктіңұғымы пайда болу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.2.Лаңкестікті шығу тарихы мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3.Лаңкестік және халықаралық лаңкестік экстремистік ұйымдар ... ... ... .17

2. ЛАҢКЕСТІКТІҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ
2.1.Лаңкестік әрекеттердің қылмыстық құрамы және оның ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
2.2. Лаңкестікті басқа қылмыс түрлерінен шектеу және ажырату мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
2.3. Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасындағы лаңкестік әрекеттер үшін жауапкершілік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39

3.Халықаралық лаңкестікпен күрес жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық.
3.1. Халықаралық лаңкестікпен күрес жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42
3.2.Лаңкестікпен күрестiң халықаралық. құқықтық механизмдерi ... ... ... .49
3.3. Орта Азияда және Қазақстанда халықаралық лаңкестікпен күресу ... ... .51
3.4. Дайындалып жатқан лаңкестік акт жайлы ақпаратты тіркеудің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
3.5. Банктер мен өзге де несие ұйымдарының халықаралық Лаңкестікті қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы тәжiрибесi ... ... ... ... ... ... ...62

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..72
Зерттеу тақырыбының өзектiлiгi. Лаңкестікпен күрес мәселесi бүгiнде әлемдегi ең өзiктiде өткiр мәселелердің бiрi болып табылады. Сондықтан да бұл келеңсiз құбылыстың пайда болу негiздерi мен оны болдырмауға немесе алдын алу және лаңкестікпен ұтымды күрес жүргiзу құқықтық механизмдерiн қарастыру мақсатында халықаралық деңгейде үнемi iзденiс, iс шаралар ұйымдастырылып отыру қажет.Сол себептен де халықарылық лаңкестікпен күрестiң құқықтық теориялық негiздерiн саралау, әрине, отандық зерттеушiлер үшiн өзектi, әрi тың тақырыптардың бiрi болып табылады. Жалпы соңғы он жылда белсендi зерттеле бастады. Алайда бұл тақырыптың құқықтық – теориялық аспектiлерi аз зерттелген. Осы тұрғыдан алғанда менiң дипломдық жұмысымыздың тақырыбына арқау болып отырған халықаралық лаңкестікпен күрес мәселесi өзiнiң өзектiлiгiн айқын аңғартады.
Бүгiнде Қазақстан өз дамуының жаңа тарихи кезеңiнде тұрып, дербес мемлекет ретiнде өзiнiң, тәуелсiздiгi, жер аумағының тұтастығын, ұлттық қауiпсiздiгiн қорғауға бағытталған үлкен iс шаралар ұйымдастырды, соның бiрi халықаралық лаңкестікпен күресу, оның алдын алуды реттеуге арналған заңдар қабылдап үлгердi, алайда сол елiмiздiң тәуелсiздiгiнiң алғашқы жылдарында қабылданған заңдар, әрине, бүгiн өзiнiң мазмұндық сапасы бойынша жаңа заман талабына толық жауап бере алады деп айтуға болмайды. Сондықтанда халықаралық лаңкестікпен күрестiң құқықтық негiздерiне жаңаша, қайта құқықтық – теориялық сараптау жасаудың объективтi қажеттiлiгi туындап отыр. Қазақстан Республикасында лаңкестік оқиғалар соңғы уақытта орын алуда, айта кетер болсақ Мамырдың 17-сі күні Ақтөбеде жергілікті уақытпен таңғы 9.30 шамасында жарылыс болды.
Қазір бұл фактіге қатысты қылмыстық іс қозғалып, тергеу амалдары жүргізілді. Лаңкестік – жұртты, елді, мемлекеттік органдарға қорқытуға, шошытуға бағытталған шара. Осы тұрғыдан алғанда Ақтөбедегі болған бұл жарылыс – нағыз лаңкестік, – дейді саясаттанушы. Сол сияқты Тараз қаласындада лаңкестік оқиғалар орын алып жеті адам қаза тапты. Менің ойымша, бұл жерде белгілі бір діни секталардың қатысы болуы мүмкін. Себеп – оларға, олардың іс-әрекетіне мемлекет бақылауының дәрменсіздігі.Ал мұндай мақсаттарды жүзеге асыру, әрине, халықаралық лаңкестікпен күрес мәселесiнiң құқықтық негiздерiнiң әрi ұтымды, әрi реттеудiң әлемдiк деңгейдегi озық үлгi, әдiс- тәсiлдер мен жаңа прогрессивтiк жолдарын қарастыруды қажет етерi сөзсiз. Бұл бағытта, егемен ел, әлем таныған дербес мемлекет ретiнде Қазақстан Республикасы лаңкестіке, экстремизiмге қарсы заңнама негiздерi мен теориясы мейiлiнше, жедел қайта қарастырудың маңызы зор деп бiлемiз.
1)МахановаҚ.А. 15-тарау. Қылмыстылықпен күресудегi мемлекеттердiң ынтымақтастығы.Халықаралық құқық. Дәрiстер курсы. –Алматы. ҚазГЗУ, 2003. 285 бет.[1] 5-бетте
2)Мейрқұлова Г. Террористiк (ланкестік) ұйымдардың жалпы сипаттамасы.// Жас ғаламдардың халықаралық ғылыми-тәжiрибелiк конференциясының материалдары.-Астана, 2006. 58 бет.[2] 8-бетте
3) WWW.Tеrrorism. ru/Internet.[3] 9-бетте
4) Салимов К.Н. «Современные проблемы терроризма» [4]13-бетте
5) Ст.814 «Акта патриота США 2001г.» [5]13-бетте
6) Ст.814 «Акта патриота США 2001г.» [6]13-бетте
7) Хан Г.Б., Хан И.Г., Кунгейбаев Р.Р. Терроризм и антитеррористические законы. // - Алматы, 2007. 25-43 бет.[7]14-бетте
8) Заң «Экстремизмге қарсы күрес іс қимылдары.//Егеменді Қазақстан // М; 2005.26 бет.[8] 15-бетте
9) Н. Ә.Назарбаев «Сындарлы он жыл» - Алматы, 2003.[9] 15-бетте
10) А.Б.Тоқсанбаев Интерпол «Международный терроризм- Алматы, 2004. 124 бет.[10] 15-бетте
11) А.Б. Тоқсанбаев. Интерпол «Международный терроризм- Алматы, 2004. 127-128 бет. [11] 17-бетте
12) Аргументы и факты Қазақстан// № 39, 2004 6 бет.[12] 17-бетте
13) Заң «Экстремизмге қарсы күрес іс қимылдары.//Егеменді Қазақстан // М; 2005.26 бет.[13] 17-бетте
14) Аргументы и факты Қазақстан// № 39, 2004 6 бет.[14] 18-бетте
15) Закон и время// № 6, 2001. 66 бет.[15] 18-бетте
16) Зан газеті// № 76, 2004.[16] 18-бетте
17) Конституция Республики Казакстан.- Алматы, 1998.[17] 18-бетте
18) Зан газеті// № 76, 2004.[18] 18-бетте
19) Конституция Республики Казакстан.- Алматы, 1998.[19] 18-бетте
20) //Заң газеті// № 5, 2004.[20] 19-бетте
21)Мейрқұлова Г. Террористiк экстремистiк ұйымдардың жалпы сипаттамасы.// Жас ғаламдардың халықаралық ғылыми-тәжiрибелiк конференциясының материалдары.-Астана, 2006. 58-61 бет.[21] 19-бетте
22) Закон РК «О борьбе с терроризмом» от 13.07. 1999.[22] 20-бетте
23) Ағыбаев Қылмыстық құқық. Ерекше бөлiм: Оқулық. Өнделген, толықт., 2- бас. –Алматы. Жеті жарғы, 2003.250-253 бет.[23] 20-бетте
24) Борчашвили И.Ш. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше бөлiм: Дәрiстер баяны/ И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б. Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС «Издательство «Норма-К», 2007. 507-508 бет.[24] 21-бетте
25)Қарбеков Қ.С.233-бап. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексiне түсiнiк. – Алматы: ЖСШ «Баспа», 2001.449 бет.[25] 24-бетте
26)Ағыбаев Қылмыстық құқық. Ерекше бөлiм: Оқулық. Өнделген, толықт., 2- бас. –Алматы. Жеті жарғы, 2003.253-254 бет.[26] 25-бетте
27)Қарбеков Қ.С.233-бап. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексiне түсiнiк. – Алматы: ЖСШ «Баспа», 2001 449 бет.[27] 26-бетте
28)ҚР Денсаулық сақтау Министрінің 2004 ж. 20 желтоқсандағы «Сот-медициналық сараптама жүргізу және ұйымдастыру Ережесін бекіту туралы» бұйрығы. [28] 27-бетте
29) Борчашвили И.Ш. 6-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше бөлiм: Дәрiстер баяны/ И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б. Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС «Издательство «Норма-К», 2007. 262-265 бет.[29] 28-бетте
30)Борчашвили И.Ш. 10-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше бөлiм: Дәрiстер баяны/ И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б. Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС «Издательство «Норма-К», 2007. 512-515 бет.[30] 31-бетте
31)Борчашвили И.Ш. 10-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше бөлiм: Дәрiстер баяны/ И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б. Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС «Издательство «Норма-К», 2007. 521-525 бет.[31] 34-бетте
32)Борчашвили И.Ш. 10-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше бөлiм: Дәрiстер баяны/ И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б. Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС «Издательство «Норма-К», 2007. 543-545 бет.[31] 36-бетте
33)Әбiлезов Е.Т. 9-тарау. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексiне түсiнiк.-Алматы: ЖШС «Баспа», 2001.448 бет.[33] 37-бетте
34)Томин В.Т., Ваулин Э.Д. К вопросу о производстве следственных действий в стадии возбуждения уголовного дела «За дальнейшее укрепление социалистической законности»: ОВШМ МВД СССР.-С.33-35.[34] 38-бетте
35) Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества государств в борьбе с международным терроизмом//Право и государство. №3. 2000. 79-80 бет. [35] 38-бетте
36)Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. гл.2. Международно-правовые механизмы борьбы с терроризмом.// Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии. Алматы: Дайк-Пресс, 2002. 113 бет.[36] 38-бетте
37)Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества государств в борьбе с международным терроизмом//”ПРаво и госдуартсво”, №3, 200. 79-80 бет. [37] 39-бетте
38) Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества государств в борьбе с международным терроизмом//Право и государство. №3. 2000. 79-80 бет.[38] 41-бетте
39) Маханова Қ.А. 15-тарау. Қылмыстылықпен күресудегi мемлекеттердiң ынтымақтастығы.Халықаралық құқық. Дәрiстер курсы. –Алматы. ҚазГЗУ, 2003. 286 бет.[39] 42-бетте
40) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің халықаралық іс, қорңаныс және қауіпсіздік жөніндегі Комитеті және Қазақ мемлекеттік заң университеті (Қазір Қазақ гуманитарлык-заң университеті) 1999 ж. 16 сәуірінде "Терроризммен күрес жөніндегі Заң жобасы: ұйымдастырушылық және құқықтық проблемалары" деген такырыпта ғылыми-практикалық конференция өткізді. Конференция материалдары "Право и государство" журналында жарияланды, 2000 ж. №3, 58-81-беттер.[40] 45-бетте
41) Сборник документов по международному праву. Алматы, 1998, 552-558-беттер[41] 45-бетте
42) Ляхов Е.Г. Проблемы сотрудничества государств в борьбе с международным терроримом. М., 1979. 28-30 бет.[42] 46-бетте
43) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің халықаралық іс, қорңаныс және қауіпсіздік жөніндегі Комитеті және Қазақ мемлекеттік заң университеті (Қазір Қазақ гуманитарлык-заң университеті) 1999 ж. 16 сәуірінде "Терроризммен күрес жөніндегі Заң жобасы: ұйымдастырушылық және құқықтық проблемалары" деген такырыпта ғылыми-практикалық конференция өткізді. Конференция материалдары "Право и государство" журналында жарияланды, 2000 ж. №3, 58-81-беттер.
Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. гл.2. Международно-правовые механизмы борьбы с терроризмом.// Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии. Алматы: Дайк-Пресс, 2002. 110-115 бет. [43] 48-бетте
44) Шерматова С. Исламский фактор в руках политических элит// Ислам на постсовестком пространстве: взгляд изнутри.-М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001. 210 бет. [44] 52-бетте
45)Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие.-Алматы:Атамура, 2003. С.21[45] 56-бетте
46)Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие.-Алматы:Атамура, 2003. С.30[46] 56-бетте
47)Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год. Послание Президента народу Казахстана.-Астана, 4 апреля 2003 г.//Огни алатау. 2003. 8 апреля[47] 56-бетте
48) Некоторые рекомендации по переговорам с террористами по телефону/ Борьба с преступностью за рубежом. 1994. №7С.16-18.[48] 57-бетте
49)Кокурин Г.А. Теоретические и практические основы поисковой деятельности в процессе раскрытия и расследования преступлений: Дисс. ... д-ра юрид. наук. Екатеринбург, 2001., Иванов К.Г. Теоретические проблемы и практика поисковой деятельности в раскрытии и расследовании преступлений: Автореф. Дисс. ... канд. юрид. наук. Екатеринбург, 2002.[49] 59-бетте
50) Кокурин Г.А. Криминалистические и оперативно-розыскные основы поисковой деятельности в процессе раскрытия и расследования преступлений: Монография. Екатеринбург, 1999. С.32.[50] 59-бетте
51) Накипова А.Ш. Об особенностях фиксации информации о готовящемся акте терроризма // Д.А. Қонаев атындағы университет хабаршысы. №1(18) 2006. 141-143 бет.[51] 59-бетте
52)Аушарип Г.Контроль за деятельностью банков и кредитных организаций в целях противодействия финансированию международного терроризма в Респбклике Казахстан и иммунитет государства./ Материалы научно-практической конференции. Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилева. Астана: Данекер, 2004. 43-48 бет.[52] 64-бетте
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................5
1.Лаңкестіктің ұғымы және белгілері
1.1.Лаңкестіктіңұғымы ... ... шығу ... мен
түрлері.........................................................11
1.3.Лаңкестік және ... ... ... ... ... ... әрекеттердің қылмыстық құрамы және оның
ерекшеліктері...............................................................
..........................................22
2.2. Лаңкестікті басқа ... ... ... және ... ... Республикасының қылмыстық заңнамасындағы лаңкестік
әрекеттер үшін
жауапкершілік...............................................................
............39
3.Халықаралық ... ... ... мемлекетаралық
ықпалдастық.
3.1. Халықаралық лаңкестікпен күрес жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық
нысандары...................................................................
....................42
3.2.Лаңкестікпен күрестiң ... ... Орта ... және ... халықаралық лаңкестікпен
күресу.........51
3.4. Дайындалып жатқан лаңкестік акт жайлы ақпаратты ... ... мен өзге де ... ұйымдарының халықаралық Лаңкестікті
қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы
тәжiрибесi...........................62
Қорытынды...................................................................
.................................68
Пайдаланылған
Әдебиеттер..............................................................72
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының ... ... ... ... әлемдегi ең өзiктiде өткiр мәселелердің ... ... ... да бұл ... ... ... ... мен оны болдырмауға немесе алдын алу ... ... ... ... ... механизмдерiн
қарастыру мақсатында халықаралық ... ... ... ... ... отыру қажет.Сол себептен ... ... ... ... ... ... әрине, отандық зерттеушiлер үшiн өзектi, әрi
тың ... бiрi ... ... ... ... он
жылда белсендi ... ... ... бұл ...... ... аз ... Осы тұрғыдан
алғанда менiң ... ... ... ... болып
отырған ... ... ... мәселесi ... ... ... ... өз ... жаңа тарихи кезеңiнде
тұрып, дербес ... ... ... тәуелсiздiгi, жер аумағының
тұтастығын, ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бiрi халықаралық лаңкестікпен
күресу, оның алдын алуды ... ... ... ... ... сол ... тәуелсiздiгiнiң алғашқы
жылдарында қабылданған заңдар, ... ... ... ... ... жаңа ... ... толық жауап бере
алады деп ... ... ... ... лаңкестікпен
күрестiң құқықтық негiздерiне жаңаша, ... ... ... ... жасаудың ... ... ... ... Республикасында лаңкестік оқиғалар соңғы уақытта орын
алуда, айта кетер болсақ Мамырдың 17-сі күні Ақтөбеде ... ... 9.30 ... ... болды.
Қазір бұл фактіге қатысты қылмыстық іс ... ... ... Лаңкестік – жұртты, елді, мемлекеттік органдарға қорқытуға,
шошытуға бағытталған шара. Осы ... ... ... ... бұл
жарылыс – нағыз лаңкестік, – ... ... Сол ... Тараз
қаласындада лаңкестік оқиғалар орын алып жеті адам қаза ... ... бұл ... ... бір діни ... қатысы болуы мүмкін. Себеп –
оларға, олардың іс-әрекетіне мемлекет бақылауының дәрменсіздігі.Ал ... ... ... ... халықаралық лаңкестікпен күрес
мәселесiнiң ... ... әрi ... әрi ... деңгейдегi озық үлгi, әдiс- ... мен ... ... ... қажет ... ... ... ... ел, әлем ... дербес мемлекет ретiнде
Қазақстан ... ... ... ... ... мен теориясы мейiлiнше, жедел ... ... зор деп ... ... лаңкестікпен күрес мәселесi ... ... ... ғана ... ... ... ... өлшем ... ие ... отыр ... бұл сала ... жаңа ... ... ... теориялық және құқықтық ... ... ... ат ... ... ... ... негiздерi жалпы әлемдiк
деңгейдегi ең ... әрi ... ... де ... ... деп ... атап ... Өкiнiшке орай,
соған қарамастан, Қазақстан ... ... ... ... ... ... - ... кешендi ... әлi ... ... ... ... сол ... бұл сала ... арнайы
монографиялық еңбектер мен диссертациялық зерттеулер жоқ. Қарастырып
отырған ... ... ... ... ... ... материалдардың тапшылығына қарамастан бiздер
осы мәселеге ... ... - ... ... жүзеге
асыруға ұмтылыс жасап отырмыз.
Лаңкестікпен ... ... ... зерттеудiң басты
мақсаты ... ... ... ... ... шығу
тегі мен түрлерін және оның ... ... ... ... бұл ... ... ... ашып
көрсету болып табылады.
Осы мақсаттарға қол ... үшiн ... ... түсiнiгiн, пайда болу негiздерiн, лаңкестіктің
шығу тегі мен ... ... және ... лаңкестік
экстремистік ұйымдарды, лаңкестік әрекеттердің қылмыстық құрамын ... ... ... басқа қылмыс ... ... ... ... ... ... қылмыстық
заңнамасындағы лаңкестік ... үшін ... ... ... ... ... және ... құқықтық
негiздерiн, лаңкестікпен ... ... ... ... және де осы ... ... ... қарастыру. Осы ... ... ... ... ... - ... және ... мәселелердi
зерттеу, оларға талдау ... ... және ... ... ... заңдардың сапалық ... ... ... орын ... жетiспеушiлiктердi анықтап,
зерттеу нәтижесiнде қол ... ... ... ... және ... ... ... болып табылатын арнайы сиппатағы ... ... ... ... тәжiрибелiк ұсыныстар
жасау т.б. ... ... ... ... ... жұмыстың
әдiстемелiк негiзiн ... ... ... ... ... ... ... нақты тарихи, салыстырмалы-
құқықтық талдау, әлеуметтiк ... ... ... құрайды.
Зерттеудiң ... ... ... және ... ... ... және тәжiрибелiк мәнi бар ... ... ... ... негiзгi тұжырымдар жасалды:
-Лаңкестіктің әлемдiк ... әлi ... ... аса ... қылмыстың жаңа бiр түрi ... ... ... тек ... ... ... ретiнде қарастырылмау тиiс, сондықтанда ... ... ... ... ... халықаралық
лаңкестікпен күреске үнемi халықаралық ... ... ... ... ... ... құқықтық негiзi болып ... ... ... ... лаңкестікпен күресуге
бағытталған халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жолындағы
қол жеткiзген ең ... ... ... айла ... ... ... және кең ... ... ... пайда болуына негiз болатын мемлекетаралық
жанжалдар мен ... ... ... алып ... ... ... iс шаралар ұйымдастырлуы
қажет деп бiлемiз.
Диплом ... ... және ... ... ... 75 ... ... Құрылымы жағынан жұмыс кiрiспеден, үш
бөлiмнен және он ... ... мен ... ... ... Лаңкестіктің ұғымы және белгілері
1.1 Лаңкестіктің түсінігі пайда болу негіздері
Лаңкестік латынның ...... ... ... ... ... халықаралық лаңкестікке мынадай анықтама берген:
"Адамдардың орынсыз өліміне әкеп ... ... мен ... ... ... қызметін бұзатын және халықаралық
байланыстардың, кездесулердің, сондай-ақ, мемлекеттер ... ... ... ... ... халықаралық көлемдегі қоғамға
қауіпті әрекет"[1- ҚазГЗУ, 2003. 285 ...... ... ең ... ... ... ... табылады. Мұндай қылмыстар көп ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер әр түрлі болуы мүмкін, бірақ
оның бәрін біріктірген екі ... ... бар. Оның ... лаңкестік —
мемлекеттік өкімет билігін ... ... ...... ... ... яғни ... ұйымдасқан, қатыгездік әрекеттері
арқылы ... ... ... ... ... туғызу болып
табылады
Әлемдегі барлық мемлекеттер лаңкестік, ақша белгілерін ... әуе ... ... алу және ... кету, есірткі және психотропты
заттардың ... ... ... және басқа халықаралық сипаттағы
қылмыс түрлерімен күресуде ынтымақтастықты белсенді түрде жүзеге асыруға
бірлесіп мүдделілік ... ... ... ... ауыр ... біріне
жатады. Қылмыстың бұл түрімен күрес 1937 ж. басталды. Осы ... ... алу және оны ... ... ... ... конвенцияда лаңкестік деп танылған және жазалануға жататын әрекеттердің
тізімі көрсетілді. Аталған конвенция күшіне енбесе де, ол ... ... ... конвенциялардың қабылдануына негіз болды.
Халықаралық лаңкестік актілеріне ... ... ... ... ... ... және халықаралық қорғаудағы басқа да
тұлғаларды өлтіру, ... ... ... ... штаб-
пәтерлерін жару, жоғарыда аталған тұлғалардың үй-жайлары мен ... ... ... ... ... ... көшелердегі және т.б. диверсиялар.
Бұл қылмыс түрінің субъектілеріне жеке тұлғалар да, лаңкестік ұйымдар
да жатады[1].
Қоғамдық ... ... ... үрейлендіру мемлекеттік
органдарды, шет мемлекеттің немесе ... ... ... ... ету ... ... ... қастандық жасау, сондай-ақ дәл сол
мақсатта оның мемлекеттік немесе өзге де ... ... ... не ... үшін кек алу ... ... немесе қоғам қайраткерінің өміріне
қастандық жасау осы ... ... ... аса ... ... табылады. Бұл тұрғыдағы халықаралық қылмысты ... ... бір ... ... ... ... адамдар немесе
мемлекет, қоғам қайраткерлері болады. Адамның, белгілі бір шешім қабылдауға
ықпалының болған болмағаны нақты жағдайларға ... ... ... өрт қою ... өзге де ... істегенге дейін
тиісті органдарға хабарлап, көрсетілген зардаптардың ... ... ... ... өкімет органдарына лаңкестік актісі ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін
әрекеттерді істегендерді мемлекеттік органдарға дер кезінде ескерту жасаған
адам деп білеміз. ... ... ... ... ... ... жәрдемдесуге адамның өзінің жарылысты, өртті, ... не ... өз ... ... алуын тойтаратын әрекеттері
жатады.
Осыларды істеген адамның іс-әрекетінде өзге қылмыс құрамы (мысалы
қаруды, жарылғыш заттарды, ... ... ... ... ... ... ... т.б.) болмаса, ол лаңкестік үшін халықаралық қылмыстық
жауаптылықтан босатылады.
Лаңкестікті насихаттау немесе лаңкестік актісін жасауға ... ... ... ... ... ... ... үшін
жеке халықаралық қылмыстық жауаптылық көзделген.
Лаңкестікті насихаттау деп ... ... ... ... ... көпшілік арасында осындай іс-әрекеттерді істеу үшін жүргізілген
әр түрлі ұйымдастырушылық қызметтерді айтамыз.
Жария ... ... деп ашық ... ... ... ... актісін
жасауға бағытталған тікелей-әрекеттерді айтамыз.
Материалдарды тарату деп бөтен ... ... ... ... ... ... сол ... актісін жасауға итермелейтін
мазмұнда жазылған мәтіндерді үлестіруді айтамыз.
Лаңкестік ұйымға лаңкестік іс-әрекетті жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін
мойындайтын ұйым, сондай-ақ осы ұйымның ... ... ... оның ... ... бірі ... ... жүзеге асыратыны болса онда оларда ... ұйым ... осы ... ... ету деп, ... ... ... оған адамдар
тартқан, осы топтың қызметін тікелей ұйымдастырған іс-әрекеттерді айтамыз.
Лаңкестік акт - ... ... өрт қою ... ... ... ... ... зиян келтіру не қоғамға қауіпті зардаптар ... ... өзге де ... жасау немесе жасаймын деп қорқыту,
егер ондай ... ... ... бұзу, халықты үрейлендіру не
Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының, шет ... ... ... ... ... ... ету мақсатында жасалса,
сондай-ақ адам өміріне дәл сол мақсаттарда қастандық ... сол ... ... қоғам қайраткерінің өміріне оның мемлекеттік немесе өзге де
саяси қызметін тоқтату не осындай қызметі үшін кек алу мақсатында қастандық
жасау ... ... ... дайындауға қатысқан адам, егер ... ... дер ... ескертуімен немесе басқа
жолмен ... ... ... ... болдырмауға жәрдемдессе
және егер ол ... іс- ... өзге ... ... ... ... ... босатылады.
Заң лаңкестік әрекетке-адамдардың қаза болуы, ... зиян ... не ... қауіпті басқа зардаптардың ... ... ... зиян ... не қоғамға қауіпті басқа
зардаптардың болу қаупін ... ... ... өрт қою немесе
өзге де іс-әрекеттер жасауды, егер осы ... ... ... ... ... не ... органдарының
шешім қабылдауына ықпал ету ... ... ... аталған іс-
әрекеттерді дәл сол мақсатта жасаумен ... іске ... ... ... ... ... мағынасына сәйкес лаңкестікті адамдар
көбірек шоғырланатын құнды ... ... ... ... ... ең ... белгілі бір маңыздылығы ... не ... ... ... ... ... ... немесе басқа, адамдардың қаза болуы не елеулі мүліктік зиян
келтіру ... ... өзге де ... қауіпті салдардың ... ... ... да ... осы ... ... тәсілдері
болып табылады ( гранатамен ататын немесе ... ... ... ... ату, ... ... не газбен жабдықтаушы
жүйелерді ... ... ... ... ... қорқыту деп аталған пиғылдың
шын екендігін оны дәлелдейтін ... ... ... (жарылғыш
заттар алу, жарылғыш қондырғыларды ... т.б) ... ... ... ... ... ... айтуды түсінеміз. Адамдардың
қаза болу, елеулі мүліктік зиян ... не ... ... басқа
зардаптардың орын алу қауіптілігін төндіру ... ... ... ... қауіпті басқа зардаптардың қатарына мыналарды жатқызуға
болады, тұрғын ... ... ... ... ... ... төңіректің үлкен жерлерін су басуы, апат, катастрофа,
апат, ... ... ... ... ... ... ... адамдардың қаза болуына, елеулі зиян келуіне немесе
қоғамға ... ... ... орын ... ... қауіп
төндіретін жарылыс, ... не ... ... ... ... ... халықаралық қылмыс ретінде ... ... ... ... тану үшін ... не басқа зиянды
зардаптардың міндетті түрде орын алуы ... ... ... қаза ... ... ... зиян ... қоғамға қауіпті ... ... орын ... ... жарылыс, өртеу не басқа ... ... ... ... қорқытатындығын түсініп біледі және нақ ... ... ... мақсаты, яғни қоғамдық қауіпсіздікті ... ... не ... ... ... ... ықпал
ету- оның негізгі ... ... ... ... ... сол сияқты халықты ... ... ... ... ... ... ... өздерінің өмірі, денсаулығы, мүлкінің сақталуы үшін
үрейлендіруге ... ... ... органдардың шешім қабылдауына ықпал ету
мақсаты ... бұл ... ... үшін ... ... әрі тиімсіз әрекеттер жасауға не шешімдер қабылдауға мәжбүр
қылатындай ... ... ... ... ... ... ұғым мен ... дінін жиі
байланыстырып қарастырады, алайда шын мәнінде, исламның өз ... ... жоқ, ... ... ... ... тағы бір
себеп саяси радикализм болуыда мүмкін. Қоғамдық ... ... ... түрі белгілі бір ... ... ... ... ... ... әсер ... 58 бет]
Сонымен, лаңкестік проблемасы бүгінгі ... ... ... ішкі ісі деп ... Бірақ ұлттық қылмыстылықпен күресу
жағдайы қазіргі уақытта жекелеген мемлекеттерге ғана ... ... ... ... қылмыстардың өсуімен күрделеніп, мемлекеттердің бірлесіп
күресуін және күнделікті өзара ... ... ... Мұндай
ынтымақтасуды бірқатар факторлар қажет етеді.
1.2 Лаңкестіктің шығу тегі мен ... ... болу ... ... ... екі ... бар: ... және әлеуметтік. Бірінші пікірді ұстанушылар адамды –
оған зорлау түйсігі және агрессияшылдық тән деп, тек қана ... ... ... Ал ... пікірдің (әлеуметтік) ұстанушылары
қоғамдағы лаңкестіктің пайда болуының себептерін көреді: адамдардың саяси,
экономикалық, әлеуметтік, рухани өмірін.
Лаңкестік ... ... ... ... ... және ... саяси соғыстың қандай түрі нақты жемістерді алып келгенін анықтау қиын.
Мемлекет институтының пайда болуымен және ... ... ... ... ... болуымен бірге ланкестік саяси соғыста кеңірек
қолданыла бастады. Осындай жағдай азамат тарихында ... ... ... ... ... және Орта ... Европа, Ресей мемлекеттерінің
тарихы дәлел болады.
Мемлекеттік төңкерістердің классикалық тәсілі б.з.д. 44 ... ... және Марк Юний ... ... Гай Юлий ... ... сөз
байласу болды. Цезарьды өлтірудің себебі – оның өте ... ... ... ... ... ... алуға себеп болған оның саяси белсенділігі
болды. Ол фактілі түрде монарх болды, бірақ ... ... ... ... ерте ... болған лаңкестік топтардың бірі – жаңа ... ... ... әрекет еткен сикарийлер сектасы болды. Осы топ
римляндармен бейбітшілікте болған еврейлік шонжарлардың ... ... қару ... қанжарды немесе қысқа қылышты – яғни ... Осы ... ... ... ... ... байланысы көрінеді.
Сикарийлер сияқты бірдей идеологияны ассошафиндердің ... ... де ... болатын. Олар халифтерді, префекттерді
губернаторлармен басқарушыларды өлтірген.
Осы уақытта Индияда әр түрлі құпиялы қауымдастықтар өмір сүрген. ... ... ... өздерінің құрбандарын жібек жіппен
қылқындырып өлтірген. Олардың осындай өлтіру әдісі Кали құдайына ... ... ... ... Осы ... ірі мүшесі былай деп айтқан:
«егер де кімде кім бір рет болса да құрбан шалудың тәттілігін ... ... да ... ... ... де немесе оның қолында әлемнің бүкіл алтыны
болса да – ол ... Мен өз ... ... лауазымды иеленіп жақсы жұмыс
істегенмін. Бірақ сектаға оралғанда ғана өзімді өзім деп ... ... ... қоғамдастықтардың бірінің атауы – ол
құпиялы қоғамдастық «Триада», оның ... он ... ... аяғында
қаланды, яғни тікелей айтатын болсақ, ... ... ... үш ... ... алған кезде. Бастапқыда ол маньчжурлардың билігін
жойып қайтадан императорлық ... Минь ... ... үшін ... ... құрылды. Осы қоғамдастық ... ... ету ... ... ... ... өзін-өзі басқару құралына
айналып, өзіне көптеген әкімшілік және сот ... ... ... ... ... тюрбандар көтерілісінен кейін маньчжурлармен –
жүздеген ... тірі ... ... ... ... ... ... жүргізілді. Осының нәтижесінде ... ... ... және ... баспана іздеуге мәжбүр болды. Британдық
биліктердің мәліметтері бойынша Гонконгтың ... ... ... әр ... ... ... еді. ХХ ... басында Триадалардың өмір
сүруінің легальды базасы маньчжурлардың репрессияларымен бұзылған еді.
Триада ақырындап өзінің ... ... ... ... ... ... рэкетке, контрабандаға, теңіз ... ... 1911 жылы ... ... ... патриоттықтан
криминалдыға ауысты.
Католиктермен протестанттардың арасындағы діни соғыстың ... – ХVІ ... ... түн ... ... король Карл ІХ
және оның анасы Екатерина ... 1572 жылы 24 ... ... ... ... қырылуын ұйымдастырды. Осы түні Францияның
астанасында 2 мыңнан астам гугеноттар өлтірілген. Ал жалпы мемлекет бойынша
екі ... ... 30 ... жуық ... өлтірілді.
Римдік Папалар осы хабарламаны ынтамен қабылдады ал ағылшын королевасы
Екатиранаға қарсы күрескен папа ... ХІІІ ... жаңа ... ... келген.
Осындай түрмен, сол ... ... ... ... ... және ішкі ... құрамдас бөлігі ретінде болған
еді.
Ресей мемлекетінде Иван ... ... ету ... ... ... жауап ретінде «крамоланы» жою ... ... ... ... ... ... ... болды. Осы мақсатпен царь жарғысы бойынша
арнайы басқару аппараты және ... ... 6 мың ... ... әскер
құрылды.
Лаңкестік баяғыдан бастап саяси күштер жұмыс істегеніне қарамастан,
тарихшылардың ... ... ... ұғымы Француз буржуазиялық
революцияның «якобиндік» кезеңінде пайда ... ... 1793 ... 1794 ... ... ... және ... билік етуі»
дегенді білдірген. Массалық лаңкестіктің жану кезінде бір ... ... жуық ... ... Айып ... ... процесін
жеңілдету үшін гильотинаны қолдануға келісім берілген.
Сонымен қатар мемлекеттік ... ... ... ... Ол
1795 жылы ол демонстранттарды атуға бұйрық беріп, ... ... ... ... ... ... ХІХ ғасырдың екінші жартысынан басталады:
70-ші 90-шы жылдары анархисттер «іспен ... ... ... ... ... ал ... ... идеясы қандай да бір
мемлекеттік билікті жоққа шығарудан тұрды. ... оның ... ... ... ... ... Прудон, Штирнер, Кропоткин болды.
Анархисттер тек қана мемлекекеттік емес, сонымен ... ... ... ... ... бас тартады, және қоғамдық ... ... ... ... ... ... туралы айтады. 90-шы жылдары
анархисттер «іспен пропаганданы» Францияда, Италия, Испания Америка Құрама
Штаттарында ... ... ... ... ... лаңкестік әлемнің көптеген
мемлекеттер қоғамдық өмірінің ... ... ... Осы ... немесе ұлттық сипаттағы лаңкестік ұйымдар ... ... ... орыс ... ... (Ирландия), Турция
(Македония), Австро-Венгрия ... ... ... ... ... және АҚШ анархисттері. Олардың жетекшілері лаңкестік
арқылы әлеуметтік әділеттікке, ... ... ... ... және ... ... болады деп санаған. ХІХ ғасырдың аяғына
таман Европа және ... ... ... анархисттердің
әрекеттерінен зардап шеккен.
Революциялық дәуірдің бітуімен лаңкесшілер де революционерлер ... ... ... ... туғызатын себептер жойылған жоқ.
«Бомба философиясы» және «іспен пропаганда» концепциялары өз жалғасын
фашизм теориясында тапты. Осы фашизм ... ... және ... ... ... пайда болды. Ол зорлаудың, шовинизм, ... ... ... ... және ... аппараттың бүкіл
билік етудің күрделі нысандарын қолданатын, ең ... ... ... ... ... Германияда диктатураның құрылған
механизмі өзіне аса қатыгездігімен ерекшеленген лаңкестік ... СА, СС, ... ... трибунал» және т.б.
Бірінші дүниежүзілік соғыс лаңкестіктің иедологиялық түсінігінде бір
бөлінуші ретінде болды. Осы соғыстың аяқталуымен ... ... ... және ... ... ... және ... қозғалыстарын қаруға алды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін лаңкестіктің нысандарын алатын
ұлттық-революциялық-босату қозғалыстары ... ... ЭТА ... Ирландық Республикалық армия, бұрынғы Колониялардың және жақын шығыс
мемлекеттер қатарының ұлттық-босату ... ... ... ... ... және т.б. ... қол ... кезеңде тағы бір жаңа тенденция пайда ...... ... бір саяси мақсаттарға жету үшін қолданылады. Мысалы
Израиль және Палестина арасындағы, Индия және ... ... ... ... ... Пиночет және Зия-уль-Хактың ішкі
лаңкестікті , Пол Пот және Иенг Сари лаңкесшілер және ... ... да ... ... ... кейбір топтары
үшін ол кәсіп түрі, өмір сүруінің ... ... ... бағыты да
ауысады, яғни, басқа мемлекеттің аумағындағы даудың және ... ... ... ... ... бостандығы үшін күресушілер»
Аврахамао Штернмен құрылған) деп талатын синоиттік лаңкестік ... ... ... Палестинадағы британдық шенеуніктер, әскері
қызметшілер және полицейліктерге қарсы ... ... ... жүздік
боевиктері болған.
Лаңкестіктің глобальды, үлкен масштабтарын назарға ала отырып, ... ол ... ... өлім ... ... деп айтуға болады.
Лаңкестік акттің субъектісі ... ... ... және ... ... байланысты лаңкестікті кейбір түрлерін көрсетіп
бөлуге болады.
1) Идеологиялық лаңкестік. Ол миниритарлы ... ... ... ... ... ... азшылықтардікі, ол қоғамнан қоғамға ауысады және ол
бір мемлекетте маргиналды және ... ... ал ... ... ... көзқарасында бар және билікте де болуы мүмкін.
Идеологиялық лаңкестіктің ... ... ... ... ... ... легитимді емес фундаментальды және догматикалық
концепциясы жатыр. Осындай лаңкестік түрінің мысалдары ретінде келесілерді
келтіруге ... орыс ... ... ... германдық
консерватисттер, фашисттер, Италиядағы неофашисттер, ... ... ... ... ... ... және т.б.
2) Патетикалық лаңкестік – ол саяси мақсаттарда лаңкестікті қолдану.
Сондықтан да ... ... ... объектілері дәрменсіз
адамдардың көп көлемі. Яғни, саяси күштер немесе ... ... ... жасаса онда билік тез болады. Яғни, осында ауруханалар, босану
үйлері, ... ... ... ... ... ... үшін ... Яғни, саяси лаңкестікте әрекет етудің басты объектісі адамдар
емес, ол саяси жағдай. Қазіргі ... ... ... ... бас ... олар бір бірімен өзара байланысты және бір ... ... ... мен ... әр түрлі болса да олардың
әдістері мен нысандары сәйкес келеді. Мысалы, ... ... ... ал ... ұйымдар – сицилийлік мафиямен өзара
әрекет етеді. Көп жағдайларда саяси лаңкестік ... ... ... ... ... алу үшін ... қару жарақты заңсыз
сатудың қылмыстық әдістерін қолданады. Осыдан басқа, тұтқынға алу, белгілі
журналисттерді өлтіру ... ... ... ... ... ... ... қандай сипатта болады – қылмыстық па әлде саяси?
3) ... ... ... ... ... ... табылатын
лаңкестіктің түрі. Осы жерде мажоритарлық топтың ... ... ... топ ... сөз ... ... Этноланкестіктің жарық
мысалдары – Баскілер (ЕТА), сицилийлік сепаратисттер, ирландықтар, ... жаңа ... ... ... ... Діни ... Осында лаңкестіктің және революцияның субъектісі
діни азшылық немесе биліктердің қарсы ... ... ... ... ... ... Осы ... сектанттардың дуализмі және олардың
тұжырымдамалары орын табады: «таңдалғандар», «құтқарылғандар» ... ... ... ... ... ... ... лаңкестік.
5) Криминалды лаңкестік. Жай бандитизмге қарағанда криминалды лаңкестік
теоретикалық түрде ... ... алға қою ... ... ... ... ... сипаттағы талаптармен бірге ...... бір ... ... кету үшін жүру құралдарын беру, бас бостандығынан
айыру жерлерінен босату және т.б.
6) Ядролық ... ... ... қауіпі әлемдік
қоғамдастықпен әлі 1960-1970 жылдары танылған болатын. Дәл сонда БҰҰ МПА-ны
қабылдау туралы алғашқы ... ... ... Осы ... әзірлеу
Атомдық энергия бойынша халықаралық агенттікке (АЭХА) тапсырылған болатын.
Осылай, 1980 жылы наурызда АЭХА-мен ... ... ... қорғау туралы Конвенцияға 68 мемлекет қол қойды.
Құжаттар және ... ... ... ету ... ... мемлекеттерде қылмыстық және лаңкестік топтардың
әрекет ету салдарының кеңеюі үшін ... ... ... Осы ... ... мыңдаған мамандардың тартылуымен одан әрі қиындатылды. ... ... ... ... ... ... себептер бойынша жоғалған
болып саналатын ядролық қару қауіптің қайнар көзі болуы мүмкін[4].
2001 ... 11 ... ... ... АҚШ ... деп аталатын лаңкестіктің жаңа ... ... ... ... ... және мемлекеттік мекемелердің қорғалған
компьютерлік торларына зиян келтірудің және ... ір ... ... түсінігі өзіне бес жылдан жиырма жылған ... ... түрі ... жазамен немесе аса көлемді айыппұлдармен
жазаланатын, 5 мың ... ... ... зиян ... ... қол
сұғушылықтарды қосады[6].
Сонымен қатар, конгресс «биоланкестік» ұғымын да ... ... ... ... көп жағдайларда ұқсас. Бірақ оны
жүргізудің актілері төмен. Мысалы, 2001 жылы ... АҚШ ... ... Мемлекеттік лаңкестік. Ол екі нысанда көрініс табады: ... және ... ... ... лаңкестік - жалғыз-лаңкесшілердің ... ... ... ... ... Олардың акциялары бір мемлекет
шегінде әр түрлі саяси мақсаттарға жету үшін бағытталған. Осында ... екі ... ... ... ... тікелей қолданылуында көрініс табатын тікелей зорлық-зомбылық
(соғыс, қаруланған ... ... ... ... Ішкі мемлекеттік
лаңкестіктің тікелей зорлық-зомбылығының мысалдары: жоғарыда ... ... түн, ... Иван Грозныйдың билік ету кезіндегі
опричнина, Француз буржуаздық революция ... ... ... кейін «terror» термині кеңірек ... алды және ... ... ... ... жүйесі деп белгілей бастады.
2) күшті тікелей қолдануды ... ... ... ... ... ... саяси араласу, экономикалық блокада) бірақ тек қана
күшті қолдану ... ... ... әсер ету, ... ультиматум)
жанама зорлық-зомбылық.
Кейбір қазіргі мемлекеттер лаңкестік тәжірибесін мемлекеттік саясат
шеңберіне қосып, лаңкестікті халықаралық қатынастарға ... 1972 ... Бас ... халықаралық лаңкестік бойынша Арнайы комитет құрды.
Осы комитеттің докладында ... ... ... ... ... ... колониализм, расизм, апартеид және
геноцид саясаты, агрессия, ... ... ... ... ... бұзу және ... ... қатынастарда мемлекеттік лаңкестіктің тәжірибесі
және ... ... ... ... ... бұзу және ішкі
істерге ашық араласу саясаты норма болды. Осы әрекеттер БҰҰ ... ... ... Декларациясының және мемлекеттер мен халықтардың
өзара қатынастарының ... ... ... ... бұзылуы
болып табылады. Мемлекеттік ... АҚШ, ... және тағы ... ... ... және ішкі ... ... құрамдас
бөлігі.
Соңғы кезде лаңкестіктің осы түрі глобальды масштабтарға ие ... ... ... және ... ... ... үлкен
материалды зиян тигізеді, мәдениет ескерткіштерін жояды, ... ... ... ... да нысаны сияқты халықаралық лаңкестік
тәртіпсіздік зорлық-зомбылықта көрініс табады.
Халықаралық лаңкестіктің түрлері – трансұлттық және ... ... ... ... ... ... ... емес лаңкестік ұйымдардың әр түрлі акцияларын білдіреді.
Бірақ ол жеке дара жүзеге асырылады және халықаралық ... ... ... ... ... ... ... табады және оның қатысушылары қандай да бір ... ... және ... ... ... ... ... ұйымдарға қарсы бағытталады.
Аумақтық белгі бойынша лаңкестіктің негізгі үш түрі бар: ... ... ... алу, ... ... күштеп өзгерту, су құралдарын
алып кету және олардың үстінде адамдарды ... алу), ... ... ... ... ... алу және т.б.) [7, 25-43 ... әдебиеттерде лаңкестікті бөлудің басқа да түрлері кездеседі.
Мысалы, ... болу және ... асу ... ... «европалық»,
«латиноамерикандық», «жақын шығыстық»; әрекеттердің мақсаттары және ... ... ... ... ... (көптілік, топтық, жеке
даралық); материалды зиян бойынша ... аса ... ... зиян ... ... саны ... және
қолданылған тәсілдер бойынша және т.б.
1.3 Лаңкестік және халықаралық ... ... ... ... 26 ... 2005 ж. ... ... қарсы күрес іс—қимылдары» 1 ... 8 ... ... деп тану сот тәртібімен жүзеге ... Егер ... ... ... мен ... біреуі болсада
осы ұйымның басшы органдарының бірінің ... ... ... ... ұйым ... деп ... экстремистік деп тану туралы өтінішті ... ... ... ... ... немесе азаматтары береді.
Мемлекет органдарының экстремизімді анықтау және оның ... ... ... ... ... және ... ... асырғаны
үшін жауаптылыққа тартылған адамдарды есепке алу. Экстремизм және (немесе)
заңды тұлғаның, жеке және ... ... ... бірлестігінің мынадай
экстремистік мақсаттарды; Қазақстан ... ... ... ... ... оның ... ... қол
сұғылмауын және бөлінбеуін бұзады, мемлекеттің ұлттық ... ... ... ... ... ... ... алуды немесе
өкіметті күшпен ұстап тұруды, заңсыз әскерилендірілген құрылымдарды құруды,
оған басшылық жасауды және қатысуды, қарулы ... ... және ... ... ... ... ... алауыздықты қоздыруды
сондай- ақ азаматтардың қауіпсіздігіне, өміріне, денсаулығына, имандылығына
немесе құқықтарымен бостандықтарына қатер төндіретін ... ... ... діни ... ... ... ... (немесе) жасау[8,26,бет]
Заңсыз әскериленген құрамына ұйымдастыру Қазақстан Республикасының
Қылмыстық кодексінің 236 ... ... ... ... отряд, жасақ немесе өзгеде топ) құру, сондай-ақ ... ... үшін ... ... ... және әскерилендірілген
құрама деп аталатын немесе суық ... ... ... берік
ұйымдасқан адамдардың тобын айтамыз[9].
Лаңкестік немесе экстремистік топтардың ... ... ... ... ... пен ... идеясы бар. Ұлтшылдықтың кез-
келген түрі лаңкестіктің ... ... ... ... ... ... Бір ... екінші ұлттың үстемдігін орнату үшін лаңкестікті қол ... ... ... ... ... ... ұйымдардың таралуына себепше
ретінде діни фундаментализм жиі-жиі ауызға алынады [10,124 ... ... ... ... халықаралық лаңкестік
ұйымдардың ірі ... ... ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық кодексінің
235 бабында Ұйымдық топты ... ... ... ... құру және ... ... қоғамдастыққа қатысу (235 бап)
көрсетілген қылмыс құрамы ... ... ... ... рет ... ... ... жеке адам, қоғам мемлекет үшін аса қауіпті
тудыратыны ... ... ... орай ... ... ... ... қауіпсіздік болып табылады. 1992 жылы ... ... бір жола ... ... орналасып алды. 1995
жылы Шешен Республикасына ... араб ... ... ... ... осы ... ... лаңкестік шараларды немесе басқада
соғыс қимылдарының тәсілдеріне шешен содырларын үйретіп, алдын-ала ... ... ... ... ... ... ... экстремистік ұйымдарға мына ұйымдар жатады:
- Хамас (исламдық қарсыластық қозғалысы) 1987 жылы ... ... ... ... ... ұйымнан жеке дара бөлініп шығып
құрылған ұйым ... ... осы ... лаңкестік ұйым лаңкестік
іс-әрскеттерін 1967 ... ... ... ... ... үшін
деп түсіндереді;
- Хезболлах (жоғарғы тәңір партия) ол 1982 жылы ... ... ... ... ... ... бұл радикалды шиіттік
топ, орналасулары Ливанда негізделген ирандық ... ... ... ... ... әрі қарай дамуын көздеп отырған
партия, жөнінде ... ... ... ... ... ... ... топ 1980 жылдың аяғанда
Усаман бен Ладен ... ... ... ... ... Одағы
Ауғанстанға баса көктеп кірді деген пікір оймен, Кеңестер ... ... ... ... ... үшін экстремистік топтар құрылды,
оның ішінде мұсылман-сунниттерді ... ... ... қарсы қастандықтар жасау үшін ынталандырып отырған, осы ұйым
қаржылау жоғынан көптеген ықпал тигізіп топтарды жинақтап ... ... ... ... ... ... бірі-
бір тұтас ислам мемлекетін құру—яғни дүние жүзінде халифат құру.
-Өзбекстан ислам қозғалысы (ИДУ) бұл қозғалыстардың негізгі ... ... ... мемлекетіне ауыстыру. Ислам жауынгерлерінің
коалициясы өзінің қылмыстық әрекеттерін ... ... ... ... ... ... тұғырнамасы Батысқа және Израильге
саяси қарсылық, ал, негізгі мақсаты Өзбекстан ... ... ... ... ... ... тізіміне көптеген ұйымдар ... ... ... Аль-Аксы;
- ... ... топ ... ... ... суиниттік экстремистік;
- Күрт жұмысшы партиясы 1974 жылы құрылған;
- «Аум ... ... ... 1987 жылы Секо Асахаро құрған
діни ұйым ретінде кейіннен лаңкестік топқа айналған.
Негізінде ... ... ... ... ... байланыста
жұмыс жасайды[11, 127-128 бет.]
. Әлемдік лаңкестіктің дамуына ... ... ... бар. ... ... ... ... отырған Ауғанстан мен Ирак ... ... ... ... ... ... қойылған Мысалы, Ауғанстанда жан-
жақты дайындықтан өткен лаңкестер әлемнің ... ... ... ... дерек бойынша Ауғанстандағы оннан астам ... ... ... 20 ... ... 15 ... содырлар дайындықтан
өткен. Ауған жерінде дайындалған лаңкестер 90-шы ... аяқ ... ... ... ... ... ... Пәкістан сияқты
мемлекеттердің аумақтарында лаңкестік қимылдар жасады.
Қазақстан Ресиубликасында лаңкестермен күресудің барлық ... ... ... ... (ДКБ) бойынша Қазақстан, Ресей
және басқа Орта Азия ... ... ... ... ... ... ... келісімдерге Қытай, Ресеймен бірге Орта Азия
мемлекеттері Шанхай ынтымақтастық одағы (ШОС) арқылы да ... ... ... ... ... ... отыр.
Антиланкестік әрекеттердің барлық мемлекеттерінің саяси тұрғыдағы
басым бағытына айналуы лаңкестердің алдын-алудың кепілі болмақ[12,6 бет]
Қазақстан Республикасы «Экстремизмге қарсы ... ... осы ... ... 2 ... ... ... мен бостандықтары экстремизмнен
қорғауға, зкстремизімге болғызбауға анықтауға,оның жолын кесуге және
зардаптарын ... ... ... ... асыруға ықпал ететін
себептер мен жағыдайларды анықтауға және жоюға бағытталған ... және осы ... 3 ... ... ... ... ... құруға тиым салу қарастырылған[13,26
бет].
Соңғы кезде Қазақстан Республикасы ... ... ... кейбір әрекеттері алаңдатушылық білдіреді. Экстремистік
ұйымдардың түпкі пиғылын ... үшін ... ... ... Азиядағы халықаралық лаңкестік ұйымдар өздерінің іс-қимылдарында
діни экстремистік идеяларды насихаттауды кеңінен қолданады. ... және ... ... елдерде болған оқиғалар дәлел болып
табылады.
Экстремистердің негізгі мақсаттарының бірі-мемлекеттің ішкі саясатын
тұрақсыздандыру. Қазақстан аумағында діни экстремистік ұйымдардың ... өз ... ... ... ... ... ... құрылысты қабылдамайтын, оны биліктен кетіруді көздеген діни
экстремизм кең етек алған жоқ. Лаңкестік ... іске ... ... лаңкестік топтарда байқалған жоқ. Алайда, Оңтүстік Азия аймағында
белсенді жұмыс жүргізіп ... ... ... ... «Өзбекстан
ислам қозғалысы» ваххабиттер сияқты діни ұйымдардың өкілдерінің
насихатшылық әрекеттері. Оңтүстік ... жиі ... ... «Хизб-ут-Тахрир» сунниттік діни партиясы 1953 жылы Иерусалимде ... ... ... ... ... ұйым ... аударғанда
«Исламдық азат партиясы» деген мағынаны білдіреді. «Хизб-ут-Тахрир» діни
ұйымның негізгі мақсаты ... ... ... ... Осы ... ... ... орталығы Лондонда орналасқан.
Алғашқы рет Кеңестер Одағы кезінде Орталық Азия мемлекеттер ... ... ... ... ... дін ұйым ... 1979 ... болды[15,66 бет.]
.
Қазіргі кездегі экстремистік ұйымдардың мүшелері ислам емес
мемлекеттерді ... оның ... ... ... ... ... Осы ұйымның өкілдерінің насихатшілік әрекеттері. Оңтүстік
Қазақстан облысында жиі ... ... ... ... ... топ мүшесіне қылмыстық іс қозғалып сотталды[16].
Көптеген дамыған елдерде шет елдік діни ұйымдарға, дін ... ... ... ... ... тиым ... кезде ислам экстремизм мен лаңкестік деген ұғым ... ... ... ... атап айту керек. Дейтұрғанмен исламның
өз басында ешқандай агрессияшылдық жоқ, ... ... ... ... бір себеп саяси радикализм болуыда мүмкін. Қоғамдық көңіл күйдің
радикалдауының кез-келген түрі ... бір ... ... ... ... тәсілдерінің радикалдануына әсер етеді.
Экстремистік ұйымдардың негізгі ... ... ... ... ... үгіт-насихат, өз қатарына жақтаушылар тарту,
ел арасына іріткі салу мақсатындағы түрлі ... ... ... ... алып отырғандығына баса көңіл ... ... ... ... 5 ... 5 ... шет елдік діни
бірлестіктерін немесе орталықтарын Қазақстан Республикасының аймағында діни
іс-әрекеттерін жүзеге асыруға ... ... діни ... ... ... ... Республикасының тиісті ... ... алу ... діни ... ... алды [19].
Шетел миссионерлік діни орталықтарының өкілдерінің Қазақстандағы
қызметтері қауіпсіздік органдарының қатаң бақылауында ... ... ... ... діни ... секталарға дамыған елдер тиым салыңған.
Солардың үлгісімен діни әдебиетінде елді бөлшектеу идеясы бар ... ... деп ... ... ... ... пайдалы. Діни
секталардың қызметіне, әдебиетіне, идеологиясы мен іс әрекеттеріне сараптау
жасайтын арнаулы мемлекеттік комиссия құрылып, сол ... ... ... ... ... ... ... сол себептен
баспасөз бен ақпаратта ... мәні және діни ... ... ваххабизм, исламизмнің салдарлары туралы Қазақстан халқына
түсіндіру немесе ... ... ... ... ... ... мен топтар колдау көрмесе,
лаңкестердің елімізде әлеуметтік базасы болмайды[20]. Ал, ... ... ... ... ... қатысы жоқ екендігі мәлім,
дегенмен Қазақстан немесе алдын алу ... ... ... ... ... ... жамылғы етіп, қылмыстық ... ... ... ... ... жоқ ... адамдар нақақтан-нақақ
қаза табуда[21,58-61 бет.]
. Діни эмиссарлардың құран торына көп ... ... ... ... сақтау арнайы қызметтердің ғана жұмысы емес, ... ... де ... екендігі белгілі.
2. Лаңкестіктің ҚЫЛМЫСТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ
2.1 Лаңкестік әрекеттердің ... ... және ...... ... ең қауіпті қылмыс түрі болып табылады.
Мұндай қылмыстар көп жағдайларда ұлттық шектен шығып халықаралық ... ... ... әр ... ... ... бірақ оның бәрін
біріктірген екі түрлі элемент бар. Оның біріншісі ...... ... ... ... ...... жүзеге асыру
арқылы яғни лаңкестердің ұйымдасқан, қатыгездік ... ... ... ... қорғансыздық сезімін туғызу болып табылады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 233-бабы бойынша:
"Лаңкестік, жарылыс жасау, өрт қою ... ... қаза ... ... зиян ... не ... қауіпті өзге де зардаптардың туындау
қаупін төндіретін өзге де ... ... егер осы ... ... ... ... үрейлендіру не Қазақстан Республикасы
мемлекеттік органдарының, шет мемлекеттің немесе халықаралық, ... ... ... ету ... ... сондай-ақ аталған
іс-әрекеттер дәл сол ... ... деп ... ... ... ... қаза болуы, елеулі
мүліктік зиян келтіру не ... ... ... ... ... елеулі мүліктік зиян ... не ... ... ... болу ... ... жарылыс жасауды, өрт қою ... де ... ... егер осы іс-әрекеттер қоғамдық
қауіпсіздікті бұзу, ... ... не ... ... қабылдауына ықпал ету мақсатында жасап, сондай-ақ, ... ... дәл сол ... ... ... іске асыру ... ... ... тікелей объектісі — қоғамдық қауіпсіздігі қамтамасыз
ететін, реттейтін қоғамдық қатынастар. ... ... ... ... ... сезім мүдделері осы қылмыстың қосымша
тікелей обьектісі ... ... ... ескертуінде: «Лаңкестік актісін
дайындауға қатысқан адам, егер ол мемлекеттік ... дер ... мен ... ... ... ... актісінің жүзеге асырылуын
болдырмауға жәрдемдессе және егер оның ... өзге ... ... қылмыстық жауаптылықтан босатылады», — делінген.
Жарылыс жасау, өрт қою немесе өзге де іс-әрекеттерді істегенге ... ... ... ... ... қаупін болғызбауды
тиятын, сөйтіп мемлекеттік өкімет ... ... ... бойынша
төнген қауіпті тойтаруға нақты мүмкіндік ... ... ... ... ... ... дер ... ескерту жасаған
адам деп білеміз. Басқа жолмен ... ... ... ... ... адамның өзінің жарылысты, өртті, қылмыскерлердің
қару-жарақты, не мүлікті өз ... ... ... ... ... ... ... адамның іс-әрекетінде өзге қылмыс құрамы ... ... ... ... құрылымдарды заңсыз сақтау, өткізу,
алу, оларды ... т.б.) ... ол ... үшін ... ... ... немесе лаңкестік актісін жасауға жария түрде
шақыру, сондай-ақ, ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылық көзделген.
Қылмыстың тікелей объектісі — қоғамдық қауіпсіздік. Қылмыс заты
лаңкестікті ... әр ... ... ... ... ... ҚР ҚК ... 1-бөлігінде
қарастырылған «мемлекет немесе қоғам қайраткерінің ... ... ... өзге де саяси қызметіне не нақ сол ... кек алу ... ... ... ... акт ретінде
бағаланды, заң шығарушы толық көлемінде, яғни ешқандай ... ... ҚР ҚК ... ... ... Осыдан келіп,
жоғарыда аталған әрекеттерді жасау кезіндегі қылмыстық қол ... ... деп ... ... тура ... Осыдан келіп,
жоғарыда аталған әрекеттерді жасау кезіндегі қылмыстық қол ... ... деп ... ... тура ... Егер ... ... 167-бабының 1-бөлігі Ерекше бөлімінің ... ... және ... қарсы қылмыстар» деп аталатын ... ... онда қол сұғу ... ... ... жүйесі, ал қосымша объектісі – ... ... ... өмірі мен денсаулығы деп танылады, ал енді қылмыстық
қол сұғу ... ... ... ... ... Қосымша
объектісі сол күйінде өзгеріссіз қалды. Сөйтіп, ҚР ҚК ... ... ... ... және лаңкестік ұғымына заңға
қайшы әрекет жасаудың барлық ... ... ... ҚК ... ... бойынша саралау үшін ... ... ... ... ... ... қылмыстың жасалу
мақсаты қоғамдық қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... ... шет мемлекеттермен
немесе халықаралық ұйымдардың шешімдер қабылдауына ықпал ... адам ... қол ... ... ... ... ... өміріне қастандық жасау, оның мемлекеттік ... де ... ... ... не ... қызметі үшін кек алу
мақсатында жүргізіледі. Мемлекет ... ... ... ... мақсатта қол сұғу басқа қылмыстың белгісін құрайды, мысалы
ҚР ҚК ... ... ... Лаңкестік актінің міндетті ... ... оның ... ... де ... ... ... Бұл қылмыс жәбірленушінің ... ... өзге де ... ... не ... қызметі үшін кек алу ... ... ... ... ... ... көрсетілген қылмыс объективтік
жағынан: 1) адамдардың қаза болуы, елеулі ... зиян ... не ... ... зардаптардың болу қауiпін төндіретін жарылыс жасау, өрт қою
немесе өзге іс-әрекеттер жасау; 2) ... ... ... ... арқылы сипатталған. Жарылыс жасау, өрт қоюдан басқа өзге де ... ... ... ұшырауын, күйреуін, ғимараттардың, мәдени
және діни құрылыстардың ... ... ... ... ... ... радиоактивті, химиялық,
бактериологиялық немесе басқадай ... ... ... ... құрылыстарға, алаңдарға су жіберіп, толтыру сияқтылар
жатады.
Лаңкестіктің объективтік жағынан ... ... — осы ... ... ... зардаптардың, нақты орын алуы ... болу ... ... ... ... ... Яғни ... жарылыс жасау немесе өзге де әрекеттерді жүзеге асыру арқылы іс-әрекет
істелгенімен, заңда көрсетілген зардап орын алмаса да, қылмыс аяқталған ... ... ... ... адамдардың, қаза болуы, елеулі мүліктік
зиян келтіру не қоғам үшін қауіпті басқа зардаптардың болу ... ... тұр. ... ... ... ... ... болып табылады.
Қылмыс объективтік жағынан алғанда ... ... ... ... ... ... үшін топ, ұйым құру ... оған басшылық ету
арқылы жүзеге асырылады. Лаңкестік ұйымға ... ... ... ... ... ... өзінің іс-әрекетінде лаңкестікті пайдалану
мүмкіндігін мойындайтын ұйым, сондай-ақ осы ұйымның ... ... ... оның ... ... бірі лаңкестік
іс-әрекетті жүзеге асыратыны болса онда оларда ... ұйым ... ... ... ... өрекет арқылы: лаңкестікті
насихаттау; лаңкестік ... ... ... ... ... соларға
байланысты материалдарды тарату арқылы жүзеге асырылады.
Лаңкестікті ... деп ... ... ... ... ... ... арасында осындай іс-әрекеттерді істеу үшін жүргізілген
әр түрлі ұйымдастырушылық ... ... ... ... деп ашық ... ... ... лаңкестік актісін
жасауға бағытталған тікелей-әрекеттерді айтамыз.
Материалдарды тарату деп бөтен адамдарға ... ... ... ... ... сол лаңкестік актісін ... ... ... мәтіндерді үлестіруді айтамыз.
Көрсетілген әрекеттерді жасаумен қорқыту деп аталған пиғылдың
шын ... оны ... ... ... ... ... алу, ... қондырғыларды орнату, т.б) қуаттай отырып,
лаңкестік ... ... ... ... ... түсінеміз. Егер
қуаттай отырып, лаңкестік әрекетті жасау туралы ... өзі ... ол ... қауіптігі және шынайылығы нақты әрекеттермен
қуатталмаса, қылмыстың объективті ... ... ... ... ... қорқыту да орын алмайды. Адамдардың қаза
болу, ... ... зиян ... не ... ... басқа
зардаптардың орын алу қауіптілігін төндіру ... ... ... ... ... ... ... жағының қажетті белгісіне заң — қоғамдық
қауіпсіздікті бұзу, халықты қорқыту не ... ... ... ... ... ... ... қабылдауына ықпал ... ... ... ... ... лаңкестік тек қана тікелей қасақаналықпен
жасалады. Кінәлы адам заңда ... ... ... ... болу ... туғызғанын немесе соны жасаймын деп ... ... ... және соны ... асыруды тілейді.
Қылмыс субъективтік жағынан тікелей қасақаналықпен және лаңкестік
актісін жасау немесе оны ... ... ... Қылмыстың
субъектісі — 16-ға толған есі дұрыс адам.
Адам өзінің ... ... ... не қоғамдық бірлестіктің
басшысы бола отырып не бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... лаңкестік актісін жасауға жария
түрде шақырудың ауырлататын түріне жатады (233—1-бап 2-белігі).
Қызмет ... ... ... ... 228, ... ... ... ақпарат құралдарына — газет, журнал,
телерадио хабар т.б. жатады.
Лаңкестік топ құру, оған басшылық ету және оның ... ... ... ... ... жасау үшін топ құру
(лаңкестік топ) сондай-ақ оған ... ... үшін ... Қылмыстық
кодекстің 233-2-бап 1-бөлігінде көрсетілген.
Қылмыстық, топтың түсінігі Қылмыстық ... 31 ... ... берілген. Ал осы топқа басшылық ету деп, лаңкестік ... ... ... ... осы топтың қызметін тікелей ұйымдастырған іс-
әрекеттерді айтамыз. Қылмыс құрамы ... ... ... ... ... ... деп ... Қылмыс субъективтік жағынан тікелей
қасақаналықпен істеледі.
Сонымен, ҚР ҚК 233-бабы 3- ... «б» ... ... ... жағы ... екі ... ... осы
норманың қалған басқа тармақтары мен ... ... ... (лаңкестікке қатысты кінә ... ... ... ... ... ... ... өзге де ... ... ... өзге де саяси ... не ... ... үшін кек алу ... ... ... қайраткерінің өміріне ... ... де ауыр ... (абайсызда адам өлімінен басқа) екі немесе
одан да көп адамның денсаулығына ауыр дене ... ... көп ... орта ... ... ... ... құралдарының жұмысын ұзақ
уақытқа тоқтату, жарылыс жасау немесе өрт қою арқылы құрылыстарды жою т. б.
әрекеттер жатады. Абайсызда адам ... ... ... ауыр зардаптарға әкеп
соққан лаңкестіктің субъективтік жағы кінәның екі ... ... ... ... ... әрекеті — қасақаналық, ал одан болатын зардапқа
қатынасы абайсыздық болады. Егер кінәлының әрекеті және одан ... ... адам ... ... қатынасы қасақаналықтан құрылатын болса, онда оның
әрекеті қылмыстардың жиынтығы (ҚК-тің 96-бабы 2-тармағының, тиісті ... ... ... сараланады.
Қылмыстың субъективті жағы тікелей ниеттің ... ... ... қаза ... ... ... ... немесе қоғамға қауіпті басқа зардаптар орын алатындай ... ... ... не ... ... ... немесе
осындай әрекеттермен қорқытатындығын түсініп біледі және нақ ... ... ... ... ... — 14-ке толған, есі дұрыс кез келген адам.
Заң тұрғысынан алғандағы ... ... ... ... ... ... ... сақталатын жерлерде
жүзеге асырылатын немесе ең бастапқыда-ақ ... бір ... ... не ... ... ... жарылыс жасау, өртеп
жіберу немесе ... ... қаза ... не елеулі мүліктік зиян
келтіру қаупін немесе өзге де ... ... ... орын
алуын тудыратын басқа да ... осы ... ... ... табылады ( гранатамен ататын ... ... ... ... ... ату, электрмен, сумен не газбен ... ... ... ... қауіпті басқа зардаптардың қатарына мыналарды жатқызуға
болады, тұрғын үйлер, ... ... ... ... ... орналасқан төңіректің үлкен жерлерін су басуы, ... ... ... ... немесе радиоктивті заттармен
ластануы, т.б.
Лаңкестік адамдардың қаза болуына, ... зиян ... ... қауіпті басқа зардаптардың орын ... ... ... ... ... не басқа әрекеттердің жасалу сәтінен
бастап ... ... ... ... ... ... ... тану үшін өлімнің не басқа ... ... ... орын алуы ... ... ... ... 233-бабының 2-тармағына осы қылмыстың
ауырлататын түрлері: бірнеше рет; атыс ... ... ... ... үшін ... ... Қылмыстық кодекстің 11-бабында
бірнеше рет істелген қылмыстың түсінігі ... Атыс ... ... ... 1998 ... 30 ... қару түрлерінің айналымынан мемлекеттік бақылау жасау туралы
Заңында берілген.
Осы ... ... ... екінші бөліктерінде көзделген әрекеттер: а)
жаппай қырып-жоятын қаруды, радиоактивті материалдарды қолдануға немесе
қолданамын деп ... және ... ... ... мен ... сондай-ақ адамдарды жаппай қырып-жоюға әкеп соғуы ықтимал өзге де
іс-әрекеттерді жасауға немесе жасаймын деп қорқытуға ... б) ... ... ... өзге де ауыр ... әкеп ... онда бұл ... ауырлататын түрі үшін жауаптылық ... ... ... жоятын
қарудың, радиоактивті материалдар, уландыру ... ... ... ... ... ... 243,247, 265, 267, 280-баптарында
берілген.
Қоғамдық қауіпсіздікті ... ... ... не ... мемлекеттік органдарының, шет мемлекеттің немесе халықаралық
ұйымның шешімдер қабылдауына ... ету ... ... өміріне қастандық
жасау, сондай-ақ дәл сол мақсатта оның мемлекеттік немесе өзге де ... ... не ... қызметі үшін кек алу мақсатында мемлекет немесе
қоғам қайраткерінің ... ... ... осы ... ... ... түрі ... табылады. Бұл тұрғыдағы қылмысты ... ... бір ... ... ықпал ететін адамдар немесе
мемлекет, қоғам қайраткерлері ... ... ... бір ... қабылдауға
ықпалының болған болмағаны нақты жағдайларға ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саясатымен тікелей айналысатын ... ... ... ... ... айтамыз. Оған ... ... ... ... Министрлер, Вице-
министрлер, Жоғарғы Сот төрағасы, Жоғарғы Сот мүшелері, Кон-ституциялық
Кеңестің ... оның ... Бас ... ... ... ... Кенесінің жауапты қызметкерлері, облыстың әкімдері
және т.б.
Қоғамдық қайраткерлердің ... әр ... ... ... ... жетекшілері немесе көрнекті мүшелері жатады.
Қылмыс субъектісі — 16-ға ... кез ... есі ... ... ... ... бөлігінде - қылмыстың ауырлататын түрі — лаңкестік топтың
қызметіне немесе ол ... ... ... ... үшін
жауаптылық көзделген. Кінәлы адам қасақана түрде ... ... ... ... ... ... ... қатысады. Лаңкестік акт
- жарылыс жасау, өрт қою немесе адамдардың қаза болуы, елеулі мүліктік зиян
келтіру не ... ... ... ... қаупін төндіретін өзге де іс-
әрекеттер ... ... ... деп ... егер ондай іс-әрекеттер
қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, ... ... не ... ... ... шет ... ... халыкаралық ұйымдардың
шешім қабылдауына ықпал ету мақсатында жасалса, ... адам ... ... ... ... ... сол ... мемлекет немесе ... ... оның ... ... өзге де ... қызметін
тоқтату не осындай қызметі үшін кек алу мақсатында қастандық жасау болып
табылады[26,253-254 ... ... ... ... ... не қоғамдық
бірлестіктің басшысы бола отырып жасаған, осы баптың бірінші немесе екінші
бөліктерінде көзделген ... ... осы ... ... ... өте ... түрі болып табылады. Қылмыс субъектісі арнаулы
лауазым иесі ... ... ... басшылары.
Лаңкестік актісін дайындауға қатысқан адам, егер ... ... дер ... ... немесе басқа
жолмен лаңкестік ... ... ... болдырмауға жәрдемдессе
және егер ол ... іс- ... өзге ... ... ... ... ... мақсаты, яғни қоғамдық қауіпсіздікті ... ... не ... ... ... қабылдауына ықпал
ету- оның негізгі белгісі болып ... ... ... ... сол ... ... қорқыту
мақсаттары тұлғаның қоғамды дүрбелең ... ... ... өздерінің өмірі, денсаулығы, ... ... ... ... ... ... ... қылмыс түрлерінен шектеу және ажырату
мәселелері
Лаңкестікті диверсиядан (ҚК ... ... — бұл ... ... ... мен қорғаныс
қабілетіне нұқсан келтіру мақсатында адамдарды жаппай қырып-жоюға, ... зиян ... ... құрылыстарды, қатынас жолдары
мен құралдарын, байланыс құралдарын, ... ... ... ету
объектілерін қиратуға, немесе зақымдауға бағыттылған жарылыс жасау, өрт қою
немесе өзге іс-әрекеттер жасау, сол сияқты осы мақсатга жаппай улау ... мен ... ... (ҚК ... ... объектісі Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі
мен қорғаныс қабілеті болып танылады.
Бұдан бұрын анықтама берілгендей, Қазақстан Республикасының ... деп ... ... мүдделерін іс жүзіндегі және болады-ау деген
қауіптен қорғаудың жай-күйі» танылады.
Дегенмен, бұл қылмыстың құрамын қарастырғанда, ең әуелі ... ... сөз ... ... ... 1998 ... 26-маусымдағы (28.04.2000 ж.
өзгертулерімен) «Қазақстан Республикасының ұлттық ... ... ... ... деп «Қазақстан Республикасы
ұлттық экономикасының, оның тұрақты дамуы мен экономикалық дербестігіне
иуіп төндіретін сыртқы және ішкі ... ... мен ... жай ... ... ... қорғаныс кабілеттілігі жайында ... оның ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
2005 жылғы 7-қаңтардағы «Қазақстан Республикасының қорғанысы және Карулы
Күштері туралы» Заңының ... ... ... ... деп
«республиканың егемендігін, аумақтық тұтастығы мен оның шекараларының
дербестігін қорғауға ... ... ... ... ... экологиялық және әлеуметтік құқықтык сипаттағы мемлекеттік
шаралар жүйесі» ... ... ... кәсіпорындар, құрылыстар мен ... ... ... ... ... ... ететін
объеістілер және басқалар көрінеді.
Диверсияның объективтік жағы диспозицияда қарастырылған төмендегі
мына әрекеттердің бірін ... ... ... ... қырып-жоюға, олардың денсаулықтарына
зиян келтіруге бағытталған жарылыс жасау, өрт қою ... өзге де ... ... ... ... мен ... ... тіршілігін қамтамасыз ететін объектілерді бұзуға
немесе бүлдіруге бағытталған әрекеттер;
- жаппай ... ... ... ... ... ... нысаны (адамдарды жаппай қырып-жоюға, олардың
денсаулықтарына зиян келтіруге бағытталған жарылыс ... өрт қою ... де ... ... Республикасының қауіпсіздігі мен қорғаныс
қабілетіне нұқсан келтіру мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... қатардан шығарумен
(қазаға ұшырату, денсаулықтарына елеулі дәрежеде зиян келтіру) көрінеді.
«Денсаулыққа зиян келтіру» ұғымын қылмыстық ... ... ... ... ... ... тұрғыдан алғанда адамның
денсаулығына зиян келтіруді дене мүшелерінің бүтіндігіне немесе ағзалары
мен тіндерінің қызметіне ... ... ... ... ... ... білуғе болады.
ҚР Денсаулық сақтау Министрінің 2004 ж. 20 ... ... ... ... және ұйымдастыру Ережесін бекіту туралы»
бұйрығына сәйкес денсаулыққа келтірілген зиянның ... ... ... заң жауаптылық белгілейді.[28].
Екінші нысандағы диверсия заңда керсетілген халықшаруашылығы
объектілерін бұзуға ... ... ... жасалған әрекеттермен
сипатталады.
Бұзу дегенді қалпына келтіру мүмкін емес немесе экономикалық ... ... ... ... ... ... ... келтіру деп
түсінуге болады.
Бүлдіру дегенді жөндеу арқылы қалпына келтіруге ... ... үшін ... ... ... жолмен зиян
келтіру деп түсінуге болады.
Диверсияның бастапқы екі нысанының әдістеріне заң шығарушының ... ... ... ... мен өрт қою ғана ... ... ... ҚР ҚК
171-бабының диспозициясында көрсетілген адамдарды жаппай қырып-жою, олардың
денсаулықтарына зиян келтіруге ... ... бұзу мен ... өзге де әрекеттері жатады. Сонымен бірге өзге әрекеттерге,
мысалы, апат пен зілзала, ... мен ... жөне ... ... ... ... ... — формальды, бұл қылмыстың аяқталуы
заңда көрсетілген әрекеттерді жасаған ... ... ... ... зардаптары жасалған әрекетті саралауға әсер етпейді, бірақ кінә
дәрежесін анықтау мен жаза тағайындау кезінде ескеріледі.
Диверсияның үшінші нысаны жаппай ... ... яғни ... ... ... және ... да ... улы заттар арқылы қатардан шығару.
Уландыру — адамның ағзасына улы заттардың өтіп кетуі салдарынан ауру-
сырқаулық ... ... ... ... ... жағдайда адамның өлімге
үшырауында.
Диверсияның бұл нысаны басқа түрлері сияқты ... ... ... ... ... ... басталған сәттен аяқталған деп саналады.
Диверсияның төртінші түрі ... ... ... ... 2002 ... 4-желтоқсандағы «Халықтың ... ... ... ... ... ... деп ... науқастылық деңгейін елеулі түрде кебейтетін жұқпалы ауруларды
жаппай тарату» деп түсіндіріледі. Бұл ... ... ... ... ... белгісі аурудың тек санында ғана емес,
оның сипатына байланысты. Мәселен, обамен, ... ... ... өзін ... деп атауға болады.
Бұл нысандағы диверсияны адамдардың жұқпалы аурулармен ауыра бастаған
кезінен-ақ аяқталған деп санауға болады.
Диверсияның бесінші ... ... ... ... 2002 ... 12-шілдедегі «Ветеринария туралы» Заңы негізінде
эпизоотия деп «тиісті бір ... ... ... ... ... және ... да ... жаппай тарату» деп түсінуге болады.
Диверсияның субъективтік жағы тура ниетпен сипатталады. ... ... ... ... ол ... әрекетті саралауға әсер етпейді.
Диверсияның субъектісі болып жасы 16-ға толған есі ... жеке ... ... ... ... ... ... қылмыстық әрекеттерге
ұқсас, атап айтқанда, көптеген адамның өміріне қауіпті тәсілдермен жасалған
кісі өлтіру (ҚК ... ... ... ... ... жою ... бүлдіру (ҚК 187-бабы), көлік ... мен ... ... жарамсыздыққа келтіру (ҚК 299-бабы). Бұл ... ... ...... ... ... зиян келтіруінде. Сонымен бірге оны ... ... ҚР ҚК ... ... ...... ... қауіпсіздігі мен қорғаныс қабілетіне нұқсан келтіру жоқ.
Диверсияның ... (ҚК ... ... — ең ... ... ... ... қоғамдық қауіпсіздікті бұзуды,
халықты үрейлендіруді мақсат тұтады; ... ... ... ... ... ... денсаулығына зиян келтіруге, елдің
қауіпсіздігі мен қорғаныс қабілетіне нұқсан ... ... ... ... ... 262-265 ... ... кепілге алудан ҚР ҚК 234-бабы ажырату
Халықаралық сипатқа ие болған қауіпті қылмыстардың бірі адамды
кепілге алу ... ... ... ... қауіптілігі қоғамның қауіпсіздігіне, көптеген
жағдайда адамдардың ... ... ... ... ... мен ... кол сұғумен көрінеді.
Қылмыстың объектісі қоғамдық қауіпсіздік, косымша объектісі ... ... онын ... мен ... қылмыстың объективтік жағы кепілге алынған адамды ... ... ... ... ... ... ... да бір іс-әрекет
жасауға немесе қандай да бір іс - ... ... ... ... ... адамды кепілге немесе кепілдік ретінде ұстаумен көрінеді.
Адамды кепілге алу деп, бір немесе бірнеше адамды кез ... ... ... ... ... күш ... ... шектеу танылады,
оларды босатудың қажетті шарты күш көрсетушінің талаптарын орындау болып
табылады.
Адамды кепілге ұстау деп, кепілге ... ... ... ... кедергі жасауды тануға болады.
Қылмыстың бұл құрамының жәбірленушісі болып ... ... ... ... жағдайына (лауазымды, лауазымы жоқ адам да)
қарамастан кез келген адам, Қазақстан азаматы да және шет мемлекет ... бола ... ... кепілге алынған адамның бостандығы ... ... ... оның ... ... ... бастап аяқталған деп
танылады.
Бұл қылмыстың субъективтік жағы кінәнің тура ... ... ... ... адам ... ... кепілге алып және ... ... ... ... және осы әрекетінің нәтижесінің болғанын
тілейді.
Осы құрамның субъективтік жағының міндетті белгісі ... ... ... қойған арнайы мақсаты болып табылады. Ондай мақсат кепіл
адамды босатудың шарты ретінде ... ... ... азаматтарды
қандайда бір әрекет жасауға немесе одан қалыс қалуға мәжбүр етуі. Мысалы,
тұтқындалған немесе ... ... ... үшін ақша ... ... ... қару ... мемлекет шегінен шығып кету, халықаралық
келісім-шарттар немесе міндеттемелер жасасудан бас тарту.
Қылмыстың субъектісі 14 ... ... адам бола ... ҚК ... ... осы ... ... түрін
қарастырады. Сараланған белгілер ретінде заң ... ... ... ... ... тобының алдын ала сөз байласуы бойынша;
ә) бірнеше рет;
б) ... ... ... ... күш ... отырып;
в) қаруды немесе қару ретінде пайдаланылатын заттарды қолдана отырып;
г) көрінеу кәмелетке толмаған адамға қатысты;
ғ) айыптыға жүктілік жағдайы көрінеу ... ... ... ... ... ... адамға қатысты;
е) екі немесе одан да көп адамға катысты;
ж) пайдакүнемдікпен немесе жалдау арқылы жасалса.
Егер қатысушылар арасында осы ... ... ... алдын ала
келіскен болса, онда адамды кепілге алу адамдар тобының ... ала ... ... ... деп саналады (ҚР ҚК 31-б. 2-бөл.).
Егер бұрын адамды кепілге алу қылмыс жасаған адам заңмен белгіленген
тәртіп бойынша қылмыстық ... ... ... не ... үшін ... ... ... алынып тасталмаған болса немесе
сондай қылмысы үшін қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... кепілге алу қылмысын бірнеше рет жасады деп танылады.
Өмірге немесе денсаулыққа ... күш ... деп, ... ... ... ... ... орташа ауырлықтағы немесе
ауыр зиян келтіруді тануға ... ... ... ... осы ... ... отырып адамнын
денсаулығына немесе өміріне зиян келтіруді түсінуге болады.
Қару ретінде пайдаланылатын өзге де заттарға адам ... ... кез ... ... ... мүмкін. Атап айтқанда, оларға тұрмыстық-
шаруашылыққа арналған құралдар, мысалы, балта, шалғы, айыр, күрек, ... ... ... және ... ... ... толмаған адамға қатысты дегенді жасы 18-ге жетпеген
адамды кепілге алу. Көрінеулік белгісі кепіл ретінде ұстап отырған ... ... ... ... жүктілік жағдайы көрінеу мәлім әйелге ... ... ... ... мәні жоқ) 234-бабының осы тармағы бойынша ... ... үшін ... ... ... екенін білуі керек.
Кінәліге жәбірленушінің жүкті екені оның сырт ... ... ... ... ... медициналық құжаттарымен танысу
нәтижесінде мәлім болуы мүмкін. Кепілге алынған әйелдің жүкті екенін ... ... ҚР ҚК ... ... ... саралануы мүмкін.
Көпе-көрінеу дәрменсіз күйдегі адамға қатысты ... ... ... ... күй жәбірленушінің дене құрлысының белгілі бір кемшілігін
және өзге де ... ... ... дене ... ... ... жоқ, ауыр ... және басқалар) қылмыскерге қарсылық
көрсете алмайтын халін білдіреді.
Екі немесе одан да көп адамға қатысты кепілге алу бір ... ... одан да көп ... кепілге ұстаумен сипатталады. Екі немесе одан ... ... ... алу ... ... және бір ниетті қамтымаған жағдайда
болса онда ол кепілге алу әрекетін бірнеше рет жасалған деп ... ... ... жалдау арқылы жасалған кепілге алу кінәлі
адамның ... бас ... ... сол үшін ... ... ... табуды немесе материалдық шығындарынан құтылуды (қарыз, ақы ... ... ... ... ... кінәлі адам осы көрсетілген әрекеттерді ... ... ... үшін ... ҚК ... 3-бөлігі осы қылмыстың ерекше сараланған құрамы —
осы баптың бірінші және ... ... ... әрекеттерді
ұйымдасқан топ жасаған не олар абайсызда адам өліміне немесе өзге де ... әкеп ... ... ... топ ... ҚР ҚК ... 3-бөлігінде берілген.
Кепілге алынатын адамды өлімге әкеп соқтыруды заң шығарушы кінәнің
абайсыздық нысанымен байланыстырады.
Өзге де ауыр зардаптар деп ... не оның ... ... ... ірі материалдық шығын келтіру, халықаралық шиеленіс
тудыру және басқа осы сияқты ... ... ҚК ... ... ... адам алу кезіндегі қылмыстық
жауаптылықтан босату негіздемесі анықталады[30,512-515 бет].Ондай ... ... ... өз ... немесе өкіметтің талап етуі бойынша
босатқан ... егер оның ... өзге ... ... ... жауаптылықтан босатылуы болып табылады.
Лаңкестікті бандитизмнен — ҚР ҚК237-бабы ажырату
Бұл қылмыстың қоғамдық қауіптілігі бандиттік құраманың ... ... ... ... ... тудырады, олардың заңды
мүдделеріне қатер ... ... ... және өзге ... ... ... ыңғайсыздық тудырады, мұның бәрі қоғамның
психологиялық тұрақтылығына және оның қызметіне берекесіздік
жағдай туғызады.
Бандитизмнің объектісі ... ... ... ... ... объективтік жағы тұрақты қаруланған банда құрумен (ҚР ҚК
237-6. 1-бөл.); банданы басқару (ҚР ҚК 237-6. ... ... ... 237-6. ... ... ... шабуылдарға қатысумен (ҚР ҚК 237-б. 2 –
бөл) көрінеді.
Банда — ... ... ... ... шабуыл жасау үшін алдын
ала біріккен, екі немесе одан да көп ... ... ... ... және ... ... ... Банда – бұл
төмендегідей белгілер тән ұйымдасқан қылмыстық бірлестіктің ... ... екі ... одан көп адам ... ... қарулануы;
- азаматтарға немесе ұйымға шабуыл жасау мақсатының болуы.
Екі немесе одан да көп адамның қатысу белгісі бар банда деп ... ... екі ... ... жасы 16-ға толған болуы керек, ... мен ... 13, 14, 15 ... болса да жеткілікті.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2001 жылғы 21-маусымдағы
Соттардың бандитизм және ... да ... ... ... үшін
жауаптылық туралы заңнамаларды қолдануының кейбір мәселелері туралы» № 2
нормативті ... ... ... ... ... оның орнықтылығы, оның мүшелерінің ... ... ... ... ... ... ... қызмет нысандары
мен әдістерінің бірқалыптылығы, оның ұзақ уақыт әрекет етуі куә.
Банда өте ... ... ... ... бір ғана қылмыс жасау үшін
құрылуы мүмкін.
Банданың міндетті белгісі оның мүшелерінде оқ-дәрімен атылатын немесе
қолдан немесе ... ... суық ... ... ... және ... ... Бандалардың шабуыл ... ... ... ... қару деп тану үшін ... 1998 ... ... ... ... ... мемлекеттік бақылау ... №339-1 ... ... алу ... ... кем дегенде банданың бір
мүшесінің қару ... және ол ... ... ... ... ... Қажет ... ... ... ... жататындығын анықтау үшін арнайы сараптама тағайындауға
тура келеді. ҚР ҚК 237-бабы бойынша саралау үшін ... ... ... ... суық қаруға немесе оқ-дәрімен ... ... ... ... мүшелерінің бәрінің қаруланған немесе
қаруланбаған мән - ... мәні ... ... ... ... ... бірі ... басшының немесе бандаға қатысушының ... және оның одан әрі ... ... ... қаруларды, оқ-дәрілерді, жарылғаш заттар мен жарғыш кондырғыларды
заңсыз айналысқа салу сияқты мұндай әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... ҚР ҚК 251-бабы бойынша
қосымша саралауға жатпайды.
Бандаға қатысушының өзге де ... үшін ... қару ... әрекет жасауын (мысалы, қару сату, қару ұрлау) ҚР ҚК 237 ... ... ... жиынтығымен және Ерекше бөлімнiң тиісті
баптарымен саралауға болады.
Тұрақты қарулы топ (банда) құру деп ... іс ... ... топ
құру (банда) құруға кез-келген белсенді мақсаттылықпен бағытталған әрекет
жасау танылады. Бұл ... ... ... ... байланыс
құралдарын, құжаттар, көлік және өзге де ... ... ... мен ... жоспарлар жасау, адамдар
жалдау арқылы көрінуі мүмкін. Тұрақты қарулы топ (банда) құру оның қандайда
бір ... ... ... ... қарамастан қылмыстың
аяқталған құрамы деп танылады. ... ... ... процесінің өзін оны құруға дайындық деп түсіну керек.
Егер осы құрама нақты бір ауыр ... аса ауыр ... ... ... адам ... ... ... болса, онда кінәлі ... осы ... ... ... деп ... ... қарулы топ (банда) құруға бағытталған ... ... ... ... ... оны болдырмауға бағытталған
қимылдарының салдарынан не басқа да бәр себептермен мұндай топты ... ... ... ... онда ол ... ... топ ... дайындалу деп сараланады.
Банданы басқару деп, банданың нақты бір қылмыстық ... ... және ... ... етумен қатысты шешімдер
қабылдауы танылады. Оларға, мысалы, мыналар жатады: шабуыл жасау жоспарын
құру, нақты бір шабуыл жасауға ... ... ... ету бір адаммен де, бірнеше адаммен де жүзеге
асырылуы ... ... ... басшылық етуі туралы дәлелдемені анықтай алмау
банданың болғанын жоққа ... ... ... да ... мүмкін. Мұндайларға саны аз бандаға
қатысушылардың өз араларына топ ... ... ... ... ... бәрі бірдей ортақтасып шешу жағдайларын жатқызуға
болады және олар ... ... қоса ... ... ... Республикасы Жоғарғы Сотының 2001 жылғы 21-маусымдағы
аталған нормативті қаулысының түсіндірмесіне сәйкес, ҚР ҚК ... ... ... банда құру мақсаты азаматтар мен ұйымдарға шабуыл ... ... ... ... заң ... жасау барысында қандай
қылмыстардың бандамен жасалатынын көрсетпейді, бұл тікелей азаматтардың не
ұйымның ... ... ... өзге де ... ғана емес және ... ... қоркытып алушылык, бөтеннің мүлкін құрту немесе бүлдіру
болуы да мүмкін.
Бандитизм кезіндегі ... ... деп, ... күш ... оны қолданамын деп қоркытумен жасалатын қылмыс нәтижесіне жетуге
бағытталған әрекет танылады.
Осы қылмыс ... ... да ... белгілері бар жағдайдағы және
адамдар ... және ... күш ... ... ... ұйымға шабуыл жасап, ондағы мүліктерді құрту ... ... ... өрт қою және т.т.) ... де ... ретінде
таныған жөн. Бұл жерде банда құрамының шабуыл жасаушысы қылмыстық ... ... ... ... кез ... ... күш көрсетуге өзір
болатынын ескеру керек. Қаруланған банданың шабуыл жасауы деп ... ... қару ... ғана ... ... жағы ... тура ... нысанымен
сипатталады, яғни кінәлі адам өзінін, банда құрып, оны ... ... ... ... оның ... ... қатысқанын ұғынады, сол
әрекеттерінің нәтижесінде қандай зардаптардын болатынын болжай біледі және
соның ... ... ... атап өтілгендей, бандитизмнің субъективтік
жағының міндетті белгісі ... ...... ... ұйымдарға
шабуыл жасау.
Бандитизм субъектісі 16 жасқа толған, есі дұрыс жеке адам. Егер банда
жасаған қылмыстық әрекетке 14 жастағы жеткіншек ... ... онда ... үшін ... ҚР ҚК ... ... ... қылмыстар жасағаны үшін 14
жастан жауаптылық белгіленген қылмыс үшін ғана ... ҚР ҚК ... ... ... ... ... ҚК 31-бабының 5-бөлігінің талаптарына қарай, банданы құрған не ... ... ... ҚР ҚК ... ... бойынша, сондай-ақ
белгілі бір ниетпен қамтылған бандамен жасалған қылмыс жасағаны ... ... ... ... ... ... ... тиісті
баптары бойынша сараланады. Сонымен бірге, Қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімінің тиісті ... ... ... ... ... ... ... қоса орындаушы болған басқа жағдайларда ҚР ҚК 28-бабына
сілтеме жасай отырып жүзеге асырылады.
Бандамен жасалған қылмысқа ... ... ... ... ... әрекеті ҚР ҚК 237-бабының 2-бөлігі ... ... ... ... Жоғарғы Сотының 2001 жылғы 21-маусымдағы № 2
нормативті қаулысының түсіндірмесіне сәйкес, ҚР ҚК ... ... ... ... ... оны ... құрылымның құрамына
кірумен, оны ... ... ... ... етумен,
объектілер іздестірумен, ақпараттар тауып берумен және сол ... ... ... ... ... ... адамның банда қызметінің қылмыстық сипатын білген және
оның нақты қылмыс жасауға қатысқан-қатыспағанына қарамастан оған қатысуға
(мүшелікке) келісім ... ... ... ... қылмыс деп танылады.
Бандаға қатысушылардың (мүшелердің) әрекеттерін ҚР ҚК 237-бабынын 1-
бөлігі бойынша және Қылмыстық ... ... ... тиісті баптары
бойынша саралауға болады.
Бандамен жасалған қылмысқа қатысқан адам ... ... ... ... ғана ҚР ҚК ... ... қылмыстық
жауаптылықққа тартылады. Қылмыстық құрылымның болғаны туралы хабардар
болмаған жағдайда ол тек қана өзі ... ... үшін ғана ... мүшесі болмаған және оның жасаған шабуылдарына ... ... ... ... деп саралауға болмайды.
ҚР ҚК 237-бабының 3-бөлігі өз қызмет ... ... ... ... ... (мысалы, ішкі істер органының қызметкері, әскери
қызметші), сол ... ... емес ... ... ... жеке ... күзет қызметтері, түрлі қаржы немесе коммерциялық
құрылымдардың және тағы басқалардың қызметкерлері) жасаған бандитизм үшін
жоғары ... ... ... ... ... ... болса, онда мұндай
әрекет ҚР ҚК 96-бабы және ҚР ҚК 237-бабының ... ... ... ... ... ... алу үшін ... белгілердің мән – жайларына қарау керек. Бандитизм мен алдын ала
сөз байласқан топтардың қару ... ... ... ... бір
бірінен осы қылмыстарды сипаттайтын белгілердің жиынтықтарымен ... 521-525 ... ... ... үшін бандыға қатысушылардың ... ... ... ... ... ... ... мен
жоспарлау, және сондай – ақ қаруланғандық міндетті түрде болуы керек.
Лаңкестікті радиоактивті материалдарды ұрлау немесе қорқытып ... ҚР ҚК ... ... ... ... қауіптілігі радиоактивті материалдарды ұрлау
қорқытып алуға байланысты ... ... зиян ... ... ... ... ... радиоактивті материалдар
айналысы саласындағы қоғамдық қауіпсіздік болып ... ... ... ... ... ... болып көрінеді.
Қылмыстың пәні ... ... ... ... ... жағы ... ... ұрлау немесе қорқытып алу
сияқты заңға қайшы әрекеттермен керінеді.
Ұрлау — бұл ... ... ... материалдарды заңсыз
жолмен қайтарымсыз алып қою немесе өзінің не үшінші біреудің пайдасы ... ... Алып кою ... ... ... алдау немесе сенімді
теріс пайдалану) саралауға әсер ... ... ... алуды күш қолдану арқылы ... ... ету деп ... болады. Не жәбірленушінің немесе оның ... ... ... мәліметтерді таратамын деп қорқыту арқылы ... ... ... жою ... ... деп те тануға болады.
Радиоактивті материалдарды ұрлауды оларға ие болу сәтінен бастап, ал
қорқытуды ... ... беру ... ... ... ... қылмыс деп санауға болады.
Ие болу дегенді адамның радиоактивті материалдарға ... ... ... ... санауға болады.
Қылмыстың субъективтік жағы кінәнің тура ниетімен ... ... ... ... 16 ... толған, есі дұрыс, жеке
адам.
ҚР ҚК ... ... ... ... саралаушы
белгілері:
а) адамдар тобының алдын ала сөз байласуы бойынша жасау;
б) бірнеше рет ... адам өз ... ... пайдаланып жасау;
г) өмірге немесе денсаулыққа қауіпті емес күш қолдана отырып, ... күш ... деп ... ... жасау
Радиоактивті материалдарды ұрлау немесе қорқытып алуға бір ... ... ... үшін екі ... одан да көп ... күні ... ... (ҚР ҚК 31-6. 2-бөл.) адамдар тобының алдын ала ... ... ... ... деп ... ҚК ... ескертуінің 3-бөлігіне сәйкес, осы Кодекстің ... ... рет ... ... деп осы баптарда, сондай-ақ осы
Кодекстің 248, 255, 260-баптарында ... бір ... одан ... ... ... өз ... ... пайдалануы деп, мемлекеттік ... емес ... ... ... ... ... ... немесе қорқытып алуын тануға болады. Олар лауазымды да
лауазымды емес те адам болуы мүмкін. Мысалы ондай адамдарға ... ... ... ... материалдармен айнлысатын адамдар:
осы заттар сақталатын жердегі ... ... ... ... ... ... ... немесе денсаулыққа қауіпті емес күш қолдану деп, соққы берумен
ұрумен, бостандығын шектеу ... ... ... ... ... денсаулығының қысқа мерзімді бұзылуына немесе онша елеулі ... ... ... ... ... ... танылады.
Күш қолданамын деп қорқыту күш қолданамын деп сескендірумен көрінеді.
ҚР ҚК 248-бабының 3-бөлігі — осы қылмыстың ерекше ... ... ... ... ... мән-жайлар ретінде ҚР ҚК 248 - бабының
1 және 2 ... ... ... ... жасау деп
анықтаған:
а) өмірге немесе денсаулыққа қауіпті күш ... ... ... күш ... деп қорқыта отырып;
ә) ұйымдасқан топ жасаған әрекеттер.
Өмірге немесе денсаулыққа қауіпті күш қолдану деп, ... ... ... ... ... ауыр ... келтіруді тануға
болады. Ал қорқыту деп ... ... ... денсаулыққа қауіпті күш
қолданамын деп сескендіруді тусінуге болады.
Радиоактивті материалдарды ұрлау немесе ... ... ... жасауы деп, қылмысты бір немесе бірнеше қылмыс жасау үшін күні ... ... ... тобы жасаса, ол ұйымдасқан топтын жасауы
танылады (ҚР ҚК 31-6. 3-бөл.) [32, 543-545 ... ҚК ... ... «в» ... ... ... не қорқытып алғаны үшін екі немесе одан да көп рет ... ... ... ... ... ... күші ... Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасындағы лаңкестік
әрекеттер үшін жауапкершілік
Егер бұрын әрекет еткен ... ... тек ... немесе
қоғамдық қайраткерлерге қарсы жасалған ... үшін ... жаңа ... ... ... оның ... ... нақты адам мен
азаматқа қатысты жасалған лаңкестік ... ... үшін ... ... ... кодексінде лаңкестік үшін
жауапкершілік екі нормада 167 және 233-баптарда ... ... ... ... 167-бабы ҚазКСР Қылмыстық кодексінін 52-бабының орнына
келсе, 233-бап жаңадан енгізілген.
ҚР ҚК 233 –бабаның 1-бөлiгiне сәйкес, лаңкестік, яғни ... ... ... ... зиян келтiру, не қоғамға қауiптi
басқа зардаптардың болу ... ... ... жасау,
өрт қою немесе өзге де ... ... егер осы ... ... ... ... ... қорқыту не
мемлекеттiк органдардың ... ... ... ... ... ... ... iс-әрекеттердi дәл сол
мақсатта жасаймын деп ... –үш ... ... ... ... бас ... ... жазаланады.
Дәл сол ... ... ... ... ала сөз ... бойынша;
б) бiрнеше рет. Бірнеше рет жасау деп екі және одан да ... ... ... жасауы танылады, сонымен бірге оның алдындағы
жасаған ... ... үшін ... ... ... бойынша қылмыстық
жауаптылықтан босатылғаны, лаңкестік үшін қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... не ... ... ... жасағаны үшін
соттылығының алынып тасталған немесе жойылғаны анықталуы керек.
в) атыс ... ... ... ... ... ... он
екi жылға дейiнгi ... бас ... ... ... ... немесе екiншi бөлiктерiнде көзделген
әрекеттер, егер ... ... топ ... ... қырып-жоятын қаруды, радиактивтiк ... ... ... деп ... және ... қырып - жоюға әкеп ... ... өзге ... ... ... жасаймын деп қорқытуға ұштасса;
в) ... адам ... ... басқа ауыр
зардаптарға әкеп ... –он ... он бес ... дейiнгi
мерзiмге бас бостандығынан айыруға ... ... үшін ... ... ... осы ... жөніндегі қорқытуды да қарастырады. Бұл жерде қорқыту нақты және шын
болуы керек.
Егер лаңкестердің ... осы ... ... ел
аумағының көлемiнде орын алса ... осы ... ... ... ... ... iстi тергеу барысында ... ... ... ... ... мен ... ... ескерген дұрыс.
Лаңкесттіке қатысты қылмыстық iс ... ... ... ... асыруға жол ... ... ... ... ұсыныстар көптен берi ... ... ... кең ... түсiп жатқаны
белгiлi.
Сонау алпысыншы жылдарда ... ... ... ... ... ... ... бар деп
танылған күдiктi ... ... ... және ... ... ... ... деп ... ... ... мен Ф.Н. ... ... ... 33-35].
Лаңкесттіке қатысты қылмыстық iстi ... ... ... ... ... осы лаңкестік әрекеттерге ... ... мен өзге де ... ... ... ... күресудің қылмыстық-құқықты мәселелерде
мемлекеттердің серіктестігіне максималды өзара көмек ... және ... ... ... ... ... кеңейтуі үшін
негіздер жасап, қылмыстық сот төрелігі саласындағы өзара көмек ... ... ... серіктестігі лаңкестікті соттайды.
Халықаралық құқықтың нормалары және ... ... сай ... ... ... қадірлеуді қамтамасыз етуге жол береді.
Яғни, құқық субъектілері арасында сенушілікті бекіту үшін.
Қазақстан Республикасы ... үшін ... ... ... бар, жаңа ... ... бойынша, мемлекеттердің
серіктестігіне белсенді ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы лаңкестердің экстрадициядағы құқықтық көмекті көрсету туралы
шарттарды жасайды.[35,79-80 бет].
1971 жылы ... ... ... алу және олар үшін ... ... 13 ... (АМҰ Конвенциясы) бірінші аумақтық
Конвенциясы бекітілген болатын.
1982 жылы заңсыз акциялардан, ... ... ... ... қарсы
лаңкестік акциялардан қорғауға бағытталған Рим конвенциясы қабылданды. Осы
Конвенцияның 3 бабында «әрбір ... ... ... егер ол ... ... а) ... басып алады немесе күшпен немесе күш ... ... ... нысанын қолданып бақылауды жүзеге асырса; б)
белгілі бір қылмыс ... ... ... ... ... ... Осында, 5 бапқа сәйкес «осы қылмыстардың ауырлық сипатына қарай
әрбір мемлекет-қатысушы қылмыстарға сәйкес жазалар көздейді».
Осыдан басқа, Рим ... 7 ... ... ... егер оның ... ... немесе
қылмысқа деп саналатын адам болса және ... ... ... етсе өзінің
заңнамасына сәйкес ол оны қамауға алады».[36,113 бет].
3. Халықаралық ... ... ... ... Халықаралық лаңкестікпен күрес жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық
нысандары
Лаңкестік – халықаралық қатынастарға жағымсыз әсер ететін, қазіргі
әлемнің ... ... бірі ... ... ... ... саны өсіп, ал лаңкестер қолданған әдіс, ... әр ... ... ... ... ... ... және қоғамға қауіптілік деңгейіне
байланысты ұлттық құқық бойынша және ... ... ... ... ... яғни оның ... халықаралық құқық бойынша көзделеді.
Лаңкестікпен күрес барлық мемлекеттерге ... ... ... құқықтың нормаларында жүргізілуі керек. Лаңкестік проблемасын
жоюдың негізгі жолы мемлекеттердің серіктестігі арқылы жатыр.
Мемлекеттердің лаңкестікпен ... ... ... деңгейлерден өтті, және олардың ерекшеліктерін біліп халықаралық
терроизмді жоюдың келесі қадамдарын көрсетуге болады.
Осы зерттеліп ... ... ... ... ХХ ... ... ... бөлігінде 30-щы жыларда халықаралық заңнаманы бірыңғайлау
бойынша халықаралық конференциялардың жұмысынан басталды. [37, 79-80 ... жылы V ... ... ... ... ... болатын - әлеуметтік ұйымды жою мақсатында, халықты лаңкесшілдік
жасай алатын, әр түрлі тәсіл ... Осы ... ... ... бұзушылықты жасауға бағытталған заттарды дайындау, ... ... ... ... 1934 жылы ... ... ... королі Александр І және Францияның премьер-министрі
– Луи ... ... ... ... ... ... бірінші
рет айтқандығын айта кеткен жөн болады. 1937 жылы Ұлттар Лигасының ұсынысы
бойынша юрисдикция институтына маңызды өзгерістер енгізілген, ... ... ... ... серіктестіктің мәселері толық реттелген
“Лаңкестікті алдын-алу және ол үшін жаза ... ... ... ... Сот құру ... ... ... Халықаралық
ұйымдастық тараптар арасындағы келісімдер, арбитражды немсе сот талқылауы,
Ұлттар Лигасының ... ... ... ... ... негізінде
дипломатиялық каналдар бойынша дауларды реттеудің ... ... ... 1937 ... Конвенциялар халықаралық өзара әрекеттесудің жаңа
элементтері болып табылды. Осыған қарамастан, соңғылары ... ... ... ... ... қолданыста болатын келісімдерге мысал болды.
Лаңкестікпен күресудегі ... ... ... әрекеттердің координациясының объективті болып ... ... ... және ішкі ... ... нақты мүмкіндіктермен байланысты. Қылмыстылық қызметті жою,
қылмыстық қудалаушылықты және жазалаушылықты ... ...... ... ... ... ... Осында ұлттық-құқықтық және халықаралық-
құқықтық тәсілдердің әрекеттесуі, келісуі тиімді болады.
Егер бұрын, ... ... ... ... ... жеке шешімдердің
жағдайлары, нақты жағайлар бойынша ... ... ... ... ал ... он жылдықта, проблемаға жүйелі тәсіл байқалады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, серіктестіктің қазіргі жолдарын, келесідей
анықтауға болады.
1. ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі.
2. Біріккен Ұлттар Ұйымының, оның арнайы мекемелерінің потенциялын
қолданумен мемлекетаралық ... ... ... қосып жүру.
3. Серіктестіктің әмбебапты және локальды тәсілдерін қолдану. Екі жақты
деңгейдегі серіктестік ... ... ... ... ... және ішкі ... ... келісуі,
серіктестің қылмыстық-құқықтық және қылмысты-іс жүргізушілік аспкектілерін
анықтау.
Жоғарыда айтылған, серіктестіктің құқықтық нысандары келесі механизммен
қамтамасыз етіледі. Біріншіден, ... ... ... ... ... шаралар ажет. Екіншіден, ... ... ... құқық бұзушылықтан юрисдикция орнату. Төртіншіден,
серіктестік мәселелерінде ... ... ... ... ... көрсету.
Халықаралық лаңкестікпен күресте ... ... ... ... ... ... ... Осы шаралар өзіне, құқық қорғау, тергеу және сот органдары
арасындағы серіктестікті ... және ... ... ... негізгі
құқытары мен бостандықтарын құрметтеу мәселелері қарастырылады. ... ... ... бойынша құқық қорғау органдарындағы
қызметшілердің ... ... және ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың объекті болып
табылатындықтан, ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы, 1992 жылы құқықтық саладағы
парламент аралық серіктестік туралы ... ... 1994 жылы ... шешімді күніне енгізу үшін, қылмыстылық жауаптылыққа тарту
үшін, қылмыс жасаған тұлғаларды беру ... ... 1996 жылы ... қорғалуы бар, соның ішінде дипломатиялық агенттерге қарсы
қылмыстарды алдын алу және ... ... ... ... ал 1996 ... аманаттарды басып алумен күресу бойынша Халықаралық конвенцияға қосылды.
Лаңкестік туралы заңды ұлттық ... ...... ... ... халықаралық стандартты жасау үшін біздің
мелмекеттіміздің қазіргі басылымы болып табылады.
Келесі тұжырымдарды келтірейік:
а) ... ... деп - ... ... және
кездесулерді жүзеге асыруды қиындататын және ... ... ... көлік байланыстарын қиындататын, мемлекеттердің ... ... және ... ... қызметін бұзатын,
адамдардың өліміне алып ... ... ... қоғамға қауіпті
әрекеттердің жиынтығын айтамыз.
Осындай тұжырым ұлттық заңнама ... ... ... ... ... көз ... ... өзінің мазмұны ойынша
әлдеқайда кеңірек.
б) Алтернативты нұсқа ... ... ... лаңкестік –халықаралық
құқық, шет ел мемлекеттер, немесе халықаралық органдар, ... ... ... ... ... ... және ... құралдары,
басқа шетелдік халықаралық объектілерге сәйкес қорғалатындарға қарсы
мемлекет территориясында ... ... ... ... және ... ... тобымен) жасауы.
в) Лаңкестік акт – мемлекеттік қоғамдық құрылысты өзгерту, ... және ... ... ... ... ... қайраткелер, халық немесе басқа объектілерге қатысты белгілі ... ... ... және ... ... ... актті адаммен
(адамдар тобымен) жасау.[38, 79-80 бет].
Әлемдік тәжирибе, лаңкестікпен ... ... ... ... ... линияны ұстанып ғана жетуге болатыны көрсетеді. Бірақ, ... ... ... ... шеңберлерінде жүргізілу керек.
Халықаралық лаңкестік проблемаларына ... ... ... ... ... мен қосалқы органдары және арнайы
құрылған органдары (аd hoc) ... ... ... жж. ... Соты Ирандағы кепілге алынған американдықтардың ісін қарады;
1986 ж. сот ... ... ... ... ... суларын АҚШ-
тың миналауы туралы талап-арызы бойынша шешім қабылдады. БҰҰ ... ... ... ... ... ... байланысты
мемлекеттердің шағымдарын қарады, мысалы Израильдің ... ... ... ... ... ... (1983 ж.) ... Қарастырылып отырған
мәселеде БҰҰ Бас Ассамблеясының негізгі қарары ретінде 1972 ж. ... ... ... ... ... ... ол БҰҰ мүше
мемлекеттерінің халықаралық лаңкестік проблемасына ... ... және оны ... үшін ... ... жөніндегі Арнайы Комитетке
мандат берді. Лаңкестік актілердің, әсіресе дипломаттарға қатысты, ... жаюы ... 1973 ж. ... ... бар ... ... ... агенттерге қарсы қылмыстарды тоқтату мен жазалау
туралы» ... ... ... 286 ... Бас ... 1987 ж. 7 ... және 1989 жылдың
4 желтоқсандағы қарарлардың да маңызы аса зор. Оларда БҰҰ ... ... да ... ... ... халықаралық лаңкестік проблемалары
жөніндегі арнайы ... мен ... құру ... ... ... ... ... осындай проблемаларды шешуде БҰҰ-ның қосалқы
органдары белсенділік танытты, оның ішінде, ... ... алу ... ... ... жөніндегі БҰҰ Комитеті.
Халықаралық лаңкестікпен күресудегі ынтымақтастыққа ... ... ... - ... да өз ... ... ... және
тигізуде. Интерполдың халықаралық лаңкестікпен күрестегі қызметінің
негізгі ... ... ... және осы ... ... ... оның шешу ... айқындайтын саяси-заңдық негізін жасау болып
табылады. ... ... ... ... пен ... ... ... шеңберінде жасалатын қылмыстарға байланысты ... шешу де ... ... бұлтартпау шаралары туралы мәселелерді шешуге
бағытталған мемлекеттердің кез келген әрекеттері халықаралық ... ... ... ол өз ... ... құқықтың:
мемлекеттердің дербес теңдігі, ішкі ... ... қол ... ... және ... ... қамтамасыз ету сияқты
қағидаларының негізінде жүзеге асырылуы керек.
Халықаралық лаңкестікпен ... ... ... ... ... ... жиі ... әрекеттерін
айқындауға мүмкіндік туды:
- елшілік, миссиялар, халықаралық ұйымның ... ... ... ... ... мүліктерді бұзуға немесе құртуға және адамдарға дене ... ... ... ... ... әуе-жай, вокзал, мәдени
орталықтар, өндірістік ғимараттар, сауда және кәсіби қызметпен айналысатын
орындардағы бүлдіру актілері;
- ... ... ... хаттар және басқа да пошталық
жолдаулар ішіне салынған жарылғыш құрылғыларды ... ... ... ... ... ... кез келген бүлдіру
актілері;
- халықаралық лаңкестік ... ... ... және оған ... ... ... ... сөз байласу және басқалары.
Халықаралық лаңкестік ... ... ... мыналарды жатқызады: адамдарды кепілге алу, ... ... ... ... ... (теңіздегі лаңкестік),
сондай-ақ заңсыз басқыншылық және ядролық материал қолдану. ... ... ... кең ... және ... нысандарының әр
түрлілігіне байланысты мемлекеттер олармен ... ... ... ... ... ... сипаттағы жеке қылмыстар деп
бөледі.
Халықаралық заңдылық пен құқықтық тәртіптің ... ... ... және ... ... - ... органдар мен ұйымдардың, халықаралық қатынастың барлық
қатысушыларының қызметіне ... ... ... ... Егер ... ... күресте ең алдымен ішкі мемлекеттік құқық нормалары
ішінара, халықаралық құқық нормалары негізінде әрекет ... ... ... ... сот органдары, прокуратура және басқалары) және кейбір
ведомствоаралық ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардан басқа, халықаралық құқық ... ... ... ... ... ... жағдайларда
нормалар негізінде әрекет ететін сыртқы қатынас ... ... ... қатысады.
Халықаралық лаңкестікпен күрес жөніндегі келісімдердің тиімділігінің
артуын қандай да бір ... ішкі ... ... ... ... яғни трансформациялануынан байқауға болады.
Қазақстан Республикасы халықаралық лаңкестікпен күресуде ... ... ... ... ... 1995 ... оның ... 1-баптың 1-тармағында: «1. ... өзін ... ... ... және ... мемлекет
ретінде орнықтырады: оның ең қымбат қазынасы -адам және ... ... мен ... - деп жарияланған. Соған орай, ... ... ... ... ... ... ... қағидаларына келсек, олардың ... ... пен ... ... қатынастарға жағымсыз әсер ететін халықаралық
лаңкестіктің ... алу және ... үшін ... асуы ... ... ... тапқан. 8-бапқа сәйкес, Қазақстан Республикасы
халықаралық құқық қағидалары мен ... ... ... ... пен тату ... ... жасау, олардың
теңдігі мен бір-бірінің ішкі ... ... ... дауларды
бейбіт жолмен шешу саясатын ... ... ... бірінші болып
қолданудан бас тартады.
Сонымен, ... ... 1995 ж. ... ... ... ... ... қатынасы күш қолдану
немесе күш қолданамын деп қоқан-лоққы жасаудан өзара бас тарту ... ... ... ... негізіне құрылған.
Осы қағидалар халықаралық ... ... ... ... ... және ... пен ... халықаралық ұйымдарға Қазақстан Республикасының кіруіне және
қатысуына бағдар болады.
1992 ж. 25 ... ... ... ... мен ... арасында достық, ынтымақтастық және өзара көмек туралы Шартқа
қол қойылды, оны Қазақстан сол ... ... ... ... 34-бапта:
«Елдер ұйымдасқан, оның ішінде халықаралық қылмыстылықпен, лаңкестікпен,
қарақшылықпен, нашақорлықпен, ... ... мен ... ... теңіз кеме қатынасы мен азаматтық авиацияға қарсы бағытталған
актілермен күресудегі ынтымақтастықты ... және ... деп ... ж. осыған ұқсас шарттар Қазақстан ... мен ... ... ... ... 1993 ж. ... ... ... және ... ... 1994 ж. Қазақстан
Республикасы мен Украина арасында достық, ынтымақтастық және өзара көмек
туралы ... қол ... ... ... ... ... ... біріккен әрекеттер ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметі мен Иран ... ... ... 1999 ж. 6 ... Тегеранда қабылданған
«Ұйымдасқан қылмыс пен лаңкестікпен күресудегі ынтымақтастық ... Осы ... ... ... ... пен ... ... халықаралық ынтымақтастықты дамытудың маңыздылығы» ерекше
атап көрсетілген. Тараптар осы ... ... ... ... және
өз қызметтерінің негізгі бағыттарын айқындаған:
- ұйымдасқан қылмыспен және ... ... ... алдын алу және тергеу;
- құжаттар, ақша, бағалы қағаздарды ... қолдан ... ... ... оқтар және жарылғыш заттар ... контрабандасымен күрес.
Тараптар сондай-ақ ішкі істер министрліктері мен басқа ... ... ... ... ... осы ... қатысушы-
мемлекеттер аумағында кезекпен сессия өткізіп тұруға уағдаласты.
Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Герман Федерациялық Республикасы
Үкіметінің (бүгінгі таңда ... ... 1995 ж. 10 ... ... ... ... ... және басқа да қауіпті қылмыстар
түрімен күресуге ынтымақтастық» ... ... 10 ... жасалған.
Келісімнің кіріспесінде «1992 ж. 22 қыркүйегінде қол ... ... мен ... ... ... ... негізі туралы» Бірлескен мәлімдеме негізінде тараптар «екі ел
арасындағы байланыстарды ... үлес ... ... ... ... мен ... заттарды шектен тыс пайдаланумен, әуе
жолымен заңсыз шығып кетудің тиімді ... алу және ... ... ... - деп ... ... ... шегі әр ... ішкі ... ... ... күресу мақсатында жоспарланып жатқан және жасалған лаңкестік
актілер, олардың ... ... ... лаңкестік топтар туралы
ақпараттар ... ... ... ... ... ... елеулі қауіп
төндіретін қылмыс деп жарияланған. Осы шартқа орай, адамдардың әуе жолымен
заңсыз кіруімен күресу және ... ... ... ... ... саралау жүргізу жөнінде жұмыс тобы құрылды. Қатысушы екі елдің
осы ... ... ... құзыретті огандар айқындалды.
Халықаралық лаңкестіктің мемлекетаралық қатынастарға бүлдіруші әсер
ететінін, оның ... ... ... ... ... іскер ынтымақтастыққа, халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке
тұтастай ... ... ... ... ... әрбір мемлекеттің өзін
қорғау реакциясын түсінуге болады. Ол ішкі мемлекеттік деңгейде ... ... ... сол ... халықаралық заңдылық пен құқықтық тәртіптің
нормативті-құқықтық негіздері мен бірлігін нығайтуға жәрдемдесетінін айтуға
болады.
Қазақстан Республикасынын «Лаңкестікке ... ... ... 1999 ... ... Республикасында лаңкестікке қарсы күрестің құқықтық және
ұйымдастырушылық негіздерін, мемлекеттік ... және ... ... ... ... ... сондай-ақ азаматтардың
лаңкестікке қарсы күресті жүзеге асыруға байланысты ... ... ... ... Онда мынадай ұғымдар ... ... ... «халықаралық лаңкестік», ... ... ... ... ұйым», «лаңкесші», «лаңкестікке қарсы
операциялар», «арнаулы мақсаттағы бөлімшелер» және т.б. [40, 58-81-беттер].
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... 1971 ж «Лаңкестік актілерінің алдын алу және оларды
жасағаны үшін жазалар туралы» ... ... 1976 ж. ... ... ... ... 1987 ж. Оңтүстік Азияның аумақтық
ынтымақтастық Ассоциациясы мақұлдаған ... ... алу ... ... Араб ... 1991 ... «Халықаралық сипатта
болатын тұлғаларға қарсы қылмыс нысанындағы және қорқытып талап етушілікпен
байланысты, лаңкестікпен актілерінің алдын алу және ... ... ... ... ... қатар, мемлекеттер лаңкестікпен күресуге бағытталған
екіжақты шарттар да бекітеді. Атап айтсақ, 1995 ж. 10 сәуірде ... ... мен ... ... ... ... «Ұйымдасқан қылмыспен, лаңкестікпен және қылмыстардың басқа да
қауіпті түрлерімен күресудегі ынтымақтастық туралы» келісім
бекітілді.[41,552-558-беттер].
Лаңкестікпен күресу үшін ... ... да ... Мысалы,
БҰҰ жүйесінде халықаралық лаңкестік жөнінде арнайы комитет құрылған. Оның
35 мүшесі бар. Бұл ... ... ... ... ... ... жобалары дайындалады. БҰҰ Бас Ассамблеясы Комитет
дайындаған ұсыныстардың негізінде мемлекеттердің әрекеттерін лаңкестікпен
күресуге бағыттайды.
3.2 ... ... ... ... ... ... ... ұлттық және халықаралық
деңгейде де бар. Бірақ 2001 жылғы 11 қыркүйектегі ... ... ... ... ... лаңкестікпен күресу туралы арнайы
заңдары мүлдем жоқ екенін немесе осы заңдар бүгінгі күннің ... ... ... тек қана кейбір мемлекеттерде ғана, лаңкестікке қатысты
заңдар бар. ... ... ... ... күресу туралы ең жақсы
заң Ұлыбританияда (2000 жылы ... ... 2000 ... ... ... шешімдеріне әсер ету немесе адамдарды саяси, діни,
немесе идеологиялық көзқарастар бойынша қорқыту ... ... ... деп ... ... ... ... жататын, әрекеттерге
жатады: «өлімге қауіп-қатер, халықтың денсаулығына және ... ... ... зиян келтіру».
ХХ ғасырда әлемдік ұйымдастық лаңкестікпен күресудің ... ету ... ... ... ... ... алдында Ұлттар Лигасының эгидасында лаңкестікті
алдын-алу және лаңкестік әрекеттер үшін жазалау туралы Конвенция,
Халықаралық ... (1937 ... құру ... ... ... Олар
іске аспады, бірақ «халықаралық лаңкестік», «ұлттық шекералардан тыс
лаңкесшілердің ізін қуу механизмі», «лаңкесшілерді беру» ... ... ... ... ... және лаңкестік әрекеттер үшін жазалау
туралы Конвенциясына бірінші рет лаңкестікпен күресу бойынша халықаралық-
құқықтық нормалар және ұлттық заңнаманы үйлестіру ... ... ... ... ... ... және ... қайраткерлердің өмірін
қорғауға аударылады және жалпы халықты лаңкестікпен қорғауға назар
аударылмайды.[42, 28-30 ... ... БҰҰ ... ... ... ... серіктестігінің көпжақты жүйесі бар. Жерде, ... ... ... ... ... 11 Конвенциялар және протоколар әрекет
етеді. Олардың ішінде ... ... ... қол ... ... ... ... 1963 жылғы Токиялық, 1970 жылғы
Гаагтық және 1971 ... ... ... ... және ... ... 1988 жылы қабылданған
халықаралық әуежайлардағы заңсыз зорлық-зомбылықты актілермен күрес туралы
Протокол байланысты болады. 1991 жылы жалпы қоғамдық ... ... ... ... тану және алдын-алу мақсаттарында ядерлы
материалды қорғау туралы Конвенция және жарылатын ... ... ... ... ... ... ... европалық деңгейде 1978 жылы 4 тамызда
лаңкестікпен күресу бойынша аумақтық ... қол ... ол ... ... Онда лаңкестік ұғымынының ... ... ... ... ... тура ... ... Республикасының ұлттық қауіпсіздігі туралы» ҚР
Заңының 5 бабында Қазақстан Республикасының ұлттық ... ... ... «шет ... ... ... ... сондай-ақ жеке адамдардың Қазақстан Республикасының ұлттық
қауіпсізідігіне нұқсан ... ... ... ... және өз де ... ... ... ... оның ... әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық
және рулық араздықты немесе алаусыздықты қоздыру». Осыған сәйкес, 19 бапқа
сәйкес «қылмысқа, ... ... оны ... ... сыбайлас жемқорлық
пен лаңкесшілдіке қарсы күресті күшейту» меншіктің нысандарына байланысты
емес ... ... ... тұлғалардың және азаматтардың
әрекеттерімен шешімдерінің қоғамдық қауіпсізідігін қаматамасыз ... бірі болу ... ... 10 ... «Лаңкестік және экстремизм көріністерін алдын-
алу және кесу бойынша шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің
Жарлығына мемлекеттік билік ... ... ... мақсаттар қойылған:
«- халықаралық қатынастарда екі жақты және көпжақты форматтары ... ... ... ... және ... ... қолдану және
әкелу-әкету бойынша бақылауды күшейту;
-туристтік және бақса миграционды ағымдарға мемлекеттік реттеушілік
және бақылау бойынша шаралардың жүйесін ... ... ... мониторинг жүргізу;
-мемлекетте таратылатын әдебиеттің діни экспертизасын жасауды
қамтамасыз ету;
-халықаралық авиационды, ... жол, өзен және ... ... ... ... ... ... және азаматтығы жоқ тұлғалардың Қазақстан
территориясында болу тәртіптерін сақтауға қатаң бақылауды қамтамасыз ету;
-жоғары оқу органдарының ... және ... ... ... ... білім беру мектептерінің бітіруші класстары үшін дінтану
негіздері бойынша бағдарлама және оқулықты әзірлеу;
-оңтүстік, оңтүстік-батыс және ... ... ... қосымша пункттерін жасау;
-діни бірлестіктермен және діни білім мекемелерімен, сонымен
қатар, ... ... ... ... және білім ұйымдарының
заңдылықты сақтауды тексеру;
-Лаңкестікпен күресу бөлімшелерінің нығайту, сонымен ... және ... ... алу және ... кесу ... жедел
іздестіру қызметін күшейту;
-легалды емес мигранттарды мемлекет шекалараларына ... ... ... ... және ... ... ... ғимараттарын,
өмірмен қамтамасыз ету аумақтардың объектілерін және басқа да стратегиялық
объектілердің және ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін шаралар кешенін әзірлеу және
іске асыру».
Лаңкестік және экстремизммен күресу және ... ... ... актілердің қатарына 2000 жылғы 16 ... ... ... және ... ... ... стратегиясы туралы» Қазақстан
Республикасы Президентінің Жарлығы ... ... және ... ... процессінің дамуында Стратегияны жүзеге асыру үш ... ... ... - ... 2001 ... ... 2-ші кезең 2002-
2003 жылдарды, 3-ші кезең 2004-2005 жылдарды қамтиды.
Экстремизм және ... ... ішкі ... ... ... ... ... Қазақстан лаңкестікпен күресудің саласында
халықаралық шарттардың қатарына қол ... ... ... бірі болып 2000 жылы 21 сәуірде қабылданған «Қазақстан
Республикасы, Қырғыз Республикасы, ... ... және ... ... ... саяси және діни ... ... ... және ... ... да ... тұрақтылық қауіп қатерлерімен күресу бойынша бірлескен әрекеттер
туралы келісім шарт» табылады.
Көрсетілген төртжақты ... ... ... ... ... ... бойынша бірлескен шаралар ретінде келесі көрсетілген:
1. Тараптар лаңкестік, саяси және діни ... ... ... ... ... ... немесе лаңкестерді
біртектілікті бұзу, трансұлттық ұйымдасқан қылмыстылыққа қарсылық ... ... ... ... ... ... және ... қатар олардың азаматтарының
өміріне, құқықтарына және заңды мүдделеріне қауіп ... ... ... ... құзыретті органдарының серіктестігінің
тиімділігін көтеру бойынша шаралар ... ... төрт ... ... ... 2000 ... Қазақстан «1992 ж. 15
мамырдағы ұжымдық қауіпсіздік туралы ... ... ... туралы
және оның қазіргі геосаяси жағдайға бейімделу туралы Меморандумға» қол
қойды.[43, 110-115 ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі нысандарымен күрес саласында халықаралық келісімдердің
инициаторы болды.
3.3 Орта Азияда және ... ... ... ... ... ... ... болған Орта Азиядағы жаңа тәуелсіз
мемлекеттер тек ... ... ғана ... сонымен қатар
әлеуметтік мәдениетті және идеологиялық проблемалардың қатарымен кездесті.
Соңғы жылдардағы Орта ... ... ... ... ... ... ... факторға айналды. Осында исламдық
экстремизм және лаңкестіктің Ортта Азиялық аумаққа енуі, ... және ... ... ғана ... ... ... ТМД елдерінің экспортының
нәтижесі болды.
ТМД елдері қатарында ... ... ... ... әр ... ... ... туы жеке мемлекеттердің яғни, Грузиядағы
Аджария, ... ... ... ... ... ... ... автономияны алу және ... ... ... ... дін ... тікелей қатысуымен Дағыстан ... ішкі ... және клан ... ... болды. Исламдық
экстремизмнің және лаңкестіктің таралуы, соңында Ресейдегі екі “шешендік”
соғыстардың негізгі себебі болды.
Ортаазиялық кеңістіктегі діни ... және ... ... ... ... бар, ... жалпы түрде былай көрсетуге
болады.
Бірінші. Коммунистік идеологияның ... ... ... ... ... ... Орта ... мемлекеттерде ерекше
білінетін идеологиялық вакуум құрылған. Осы вакуум те ... ... ... ... ... ... ... күштер ретінде
дамуға және тұрақтануға тырсыты.
Екінші. Жеке мемлекеттілігін алған халықтардың ұлттық санасының ... ... ... Түркменістан және Өзбекстан сияқты
моноэтикалық жағдайдағы мемлекеттерде ... ... ... ... ... бірі ... ... да Орта Азияның
осы мемлекеттеріндегі басқарушылық режимдер исламдық дәстүрлердің қайтадан
туулудың процессін әр ... ... ... осында осы процесстің жағымсыз
процесстеріне көңіл бөлінбеді. Кейбір ... ... ... өсуі ... ол діни ғана ... сонымен қатар саяси билікке ... ... ... ... ... исламдық әлемден әлсіз ... ... ... ... алып ... шетелдіктің мұсылмандық елдер мәдени ықпалды кеңейтуден басқа,
материалдық мақсаттарды шығара бастады. ... ... ... бай ... ... жетуге қызығушылық “біртекті исламдық
әлемді” құру иедологиялық комуфляждың астында тығылды.
Төртінші. ... ... қиын ... әлеуметтік-экономикалық
түрдегі қияндықтар, кейбіреулердің экономикалық артта қалушылығы “исламдық
социализмнің” жеке лозунгтарын қолданған, қайшылықты қозғалыстардың өсуіне
көмектесті.
Экономикалы либерализация халықтың ... ... ... ... осы мемлекеттердің өмір деңгейінің
бөлінуімен бірге болды. Исламның ... ... ... ... ... бейсаналық реакциясы болды.
Нарықтық ұйымдастыруларға аусуымен байланысты Орта ... ... ... ... ... ... ... посткеңестік мемлекеттердің көбісінде “жабайы” капитализм орнады.
Жеке жағдайларда қоғамдағы моральдық ... ... алып ... адамдар
арасындағы қарым қатынастардың барлық нормалары төңкерілген болатын.
Ислам идеологиясы мұсылмандық ... ... ... ... ... ... жағдайларына бейімделген, ол үшін қоғамдық
мінез-құлықтың моделін қалыптастырды.
Орта Азиялық мемлекеттердің қатарында болып жатқан, халықтың ... ... осы ... ... одан әрі күшейтті.
Бесінші. Орта Азияның мұсылмандық қауымдастықтарының көбінде құқықтық
мемлекеттің элементарлы нормалары жүзеге асырылуын ... ... ... нормасы және атрибуттары болды. Ортаазиялық
мемлекеттер қатарының ... ... ... ... ... ... ислам нормаларына аппеляция беруге мәжбүр болды. Осының нәтижінде
мұсылмандық халықтың ... ... ... ... ... ... ... көз қарас қалыптаса бастады.
Алтыншы. Орта Азиялық мемлекеттердің қатарында исламдық экстремизмнің
әр түрлі нысандарының таралуының бір себебі осы ... ... ... ... байланысты болып келеді.
Орта Азия мемлекеттерінде жеке этностардың мүдделерін келістірілген
коммунистикалық интернационализм және ... ... ... ... кеңес уақытында полиэтникалық мұсылмандық қауымдастықтар
осы маңызды қоғамдық регуляторсыз қалды.
Осы жағдайда, адамдарды этникалық жақ ... ... ... Орта ... ... ... ... және
шоғырланушылық күш болды. Исламның туы астында мультиэтникалық мұсылмандық
қауымдастықтарда қоғамдық өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынастарды реттеудің құралы
болды.
Жетінші. Исламның саясиландыруының біліну факторы болып – оның ... жету жету үшін Орта ... ... ... жеке саяси
топтарымен оның белсенді түрде қолданылуы табылады.
Жеке жағдайларда ... дін ... ... сипатты алған, саяси
және басқа қызметпен ... ... ... ... ... ...... саяси жүйелердің
тиімділігінің төмендеуі болып табылады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... – халифат” құру идеялары
пайда болды. Мысалы, Өзбекстанның Фергандық дала сияқты аумақта ... енуі ... ... алды. Өзбекстанның Исламдық
қозғалыстың (ӨИҚ) экстремисттердің әрекеттері осы аумақта ... ... құру туы ... ... Сондықтанда, Таншекентпен экстремистті
түрде қойылған ӨИҚ көшбасшылары исламның ... ... ... ... және Қырғыстандағы Банкенттік
оқиғалармен бірге Өзбекстан территориясындағы ӨИҚ ... ... Азия ... діни ... енуі ... ... алатыны туралы
дәлелдейтін белгіленуші фактілердің бірі болғанын айта кеткен дұрыс.
Тоғызыншы. Орта Азия мемлекеттерінің кейбір көшбасшыларының ... ... ... ... алмау, осы процесстерге қарсылық
білдіру бойынша шараларды қолданбау жағдайды одан әрі ... ... ... мелмекеттері және Орта Азия мемлекеттері арасынданғы дәстүрлі
байланыстарлың үзілу тенденциясы – ... ... ... діни ... ... тиімді қарсы тұра алмайтынын
уағдаласты.
Орта Азия далаларындағы діни ... және ... ... ... ислам саясиландыруының процессі – үш негізгі кезеңде
өтті.
80-ші жылдардың аяғын 90-шы ... ... ... ... ... Азия ... ... территориясында исламдық діннің кең көлемді
өрлеуімен сипатталды. Осы мемлекеттердің ... діни ... ... олар ... ... ... ... және мемлекеттің тарихи-мәдени дамуындағы ерекшеліктермен
ажыратылған болатын.
90-шы ... ... ... ... екінші кезең, әскер
конфликттілерден Орта Азиядағы діни фактордың күшеюімен байланысты.
Оларды ең маңыздысы, ... ... ... ... ... діни ... ... сырттан ұқсас болады, Тәджікістандағы
азаматтық соғыс. Шынымен, ол өзара соғыс ... ... ... 2000 ... ... ... үшінші кезең, Орта
Азия мемлекеттерінің қатарында діни топтардың ... ... ... ... ... ... ойындарда геосаяси көлемде қолданыла бастады.
Осы процесс Орта-Азиялық аумақтың геосаяси картасында әлемнің ықпал ... ... ... ... ... ... Азия ... исламдық экстремизмнің енуі және ... ... ... ... ... ... үш сценариін
бөліп көрсетуге мүмкiндік береді:
- кландық-аумақтық;
- билікті-оппозиционды;
- сыртқы конфликтке “енгізу” сценариі.
Кландық аумақтық ... ... діни ... және ... Орта ... басты түрде Тәджікістанда таралған. Ол үшін ... база ... ... ... ... ... ... аумақтық элиталар табылды. “Тәджікістан бұрынғы Кеңес Одағының
территориясындағы теңдесі жоқ ұйымдастық ... 1991 жылы ... ... ... 1922 жылы КСРО құрылған аумақтарға бөлiнді.
Суверениттердің парады оған ... ... ... ол жай ... ... ... қызылдармен (кеңес номенклатурасының және бұрынғы
тәртіптің ... ... ... ... және ... ... ... соғысқан сияқты. Бірақ қарсыластарды
бірінші кезекте, партияға жатқаны бойынша емес, ... жері ... ... ... ... ... ... мемлекетте сезімді
саяси күш болып табылатын ислам дін басыларды қолдауды тапқан болатын.
Тәджікістанның тәуелсіз ... ... ... бастап діни баспада
исламның қоғамдық-саяси рөлінің ашық насихаты жүргізілген.
Тәджіктердің ... ... ... ... ... ... кландық-аумақтық қолдануы Тәджікістанда
жоғары ұйымдастырылған және ұжымдық сипатта болды.
Осылай, исламдық насихат аумақтық ... ... ... ары
қарай дамыту үшін қолданылған. Исламисттерде исламды сезімді саяси күшке
айналдыруды қамтамасыз еткен авторитетті ... ... ... ... ... ... жаңа ... көшбасшы, республика
мұсылмандырының біртекті сайланған басшысы, ... ... ... ежелгі кландардың бірінің өкілі – Али Акбар Тураджонзада болды.
Дін экстремизм ... ... ... ... – діни ... ... құру және ... жасау болды – басында
Қайта өрлеудің Исламдық партиясы, ал кейін Тәджік оппозициясының бірігуі
(ТОБ).
Мұсылмандық ... ... ... ... ... исламдық
оппозицияның ықпалын одан әрі күшейтті. Сол кездегі мемлекеттің басшысы
Набиев 1992 жылы ... ... ... ... ... сайлауды жүргізу және республикаға жеке казиат беру ... ... ... және ... ... ... сценарий
Өзбекстанда болып жатқан саяси процесстермен байланысты. Діни ... ... ... ... сценарий бойынша
таралуы көптген факторларға байланысты.
Өзбекстан территориясындағы діни ... және ... ... нысандарының таралуының қайнар көзі – жақын орналасқан мемлекеттер
территориясынан ... ... ... топтарының енуі болды.
Осылай, 1998 жылы Тәджікістандағы көтеріліс басылғаннан кейін, ... ... ... ... ... ... ... тобы өзбек биліктеріне белгілі бір қайшылық ретінде ... ... ... ... ... ... ... көзі – исламның дәстүрлері өте қатты болатын Ферғандық ... ... ... және ... ... ... ... осы
аумақтағы исламдық экстремисттердің қатарын толықтыруы үшін әлеуметтік база
болып табылды.
90-шы ... ... діни ... Наманаган облысында ауыр
қылмыстардың қатарын жасады. Осылай, Наманған мемлекеттік шенеуніктерді
өлтіру ... 1999 ... ... ... акттардан, 1999 жылғы
тамызда көрші Қырғыстанның Банкеттік аудандағы күрестерден, Өзбекстанның
шекарасына ... ... ... ... ... ... үшін ... сыртқы және ішкі саясаттың басты бағыттарының бірі
болды.
Діни экстремизм және лаңкестік таралуының процессіне “енгізу” ... осы ... ішкі ... жоқ, Орта ... ... ... бірінші қадамдар – 90-шы жылдардағы ... ... ... және ... ... болды.
Осылай, Қырғызстанның 10 жыл тәуелсізідігі ішінде, мешіттердің саны 2500-ге
жетті. РҚ арнайы қызметтің мәліметтері бойынша, Қырғызстанға ... ... араб ... мұсылмандық мазмұны бар он мыңға жуық ... ... араб ... ... ... да әр ... ... буклеттер және әр түрлі листовкалар жергілікті халық
арасында тез таралады. Осының нәтижесінде соңғы ... ... ... 300-ге жуық ... негізінен Ош және Джала-Абад облыстарының
тұрғындары – ... ... ... және ... үшін ... халқын исламдау бойынша бірінші иедологиялық қадамдардан
кейін, 90 жылдардың аяғында осы мемлекетті діни экстремизм және лаңкестікті
тарату ... ... ... ... әрекеттер қолданылған.
Орта Азия аумағында діни экстремизм және лаңкестіктің таралудың
көрсетліген ... ... ... ... байқалады
ХХ ғасыр бойы лаңкестік бір емес әсерді тудырды. Және тек қана алдыңғы
ғасырдың соңында ғана “ХХ ... ... ... ... ие ... ... көрініс табуының нысандарын өзгертіп, әлемнің бүкіл
бөліктерінде ... ... ... ... ... оларды
табудың күрделілігін ұлғайтып, дүниежүзінің әрбір нүктесіндегі мақсаттарға
қарсы бағытталған.
Қазіргі лаңкестіктің феномені халықаралық масштабтағы ... ... ... ... ... Қазіргі кезде лаңкестік
мемлекеттермен де, жеке топтармен де ... ... ... шешу үшін
қару және әдіс-тәсіл ретінде қолданылады.
Қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... ... болып, дәстүр бойынша мыналар ... ... ... ... және көру ... ... ... қарағанда, кеңірек аудиторияны тікелей қамту; азаматтар халық
құрбандар болып ... ... ... басу; қоғаммен
танылатын нормалардың ... ... ... ... нысандарына жету.
Неге лаңкестік өзінің қазіргі нысандарында саяси мәселелерді шешудің
кеңінен таралған зорлық-зомбылықты тәсіліне ... ... ... ... ... берген кезде, көптеген батыс ... ол ... көп ... ... ... деп ... лаңкестік, бірінші кезекте, әлемнің ... ... ... таң ... 80-ші ... ... ... демократияларға қауіп төндіре бастады, бірақ он жыл ... ... ... ... ... ... ... қауіп азайды.
Алайда, 90-шы жылдардың ортасынан бастап әлемнің әртүрлі бөліктеріндегі
лаңкестік актілердің саны қайтадан өсе ... 90-шы ... ... ... көз ... ... Азия және ... ең қауіпті болды.
Олардан кейін Жақын Шығыс және Американдық континент тұрды. Осы ... ... бір ... осы ... ТМД және ... ... ... ең қауіпсіз
болды. Бірақ кейін лаңкестік жануының ... Жер ... ... ... ... Осыдан басқа, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... масштабта өзгерістер тудырады.
Лаңкестік таралуының өсіп жатқан қаупіне ... ... ... ... ... халықаралық қатынастардың бүкіл жүйесінің қайта
қаралуын бастауға мәжбүр болды. Халықаралық қауіпсіздіктің бүкіл жүйесінің
дамуында жаңа ... ... ... Осы ... ... кейбір
қадамдарға ғана тоқталайық.
Осы қадамдардың бірі 1999 жылы қарашада БҰҰ ... ... ... болатын. Және оған сәйкес енді БҰҰ дүниежүзінің
әрбір ... ... ... ... кесу бойынша шешімдерді
қабылдай алатын болған. Онда бүкіл әлемде қауіпсізідiкті қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... кеңесі өзінің резолюциясында барлық мемлекеттердің
үкіметтеріне лаңкестікпен күресу бойынша шартта ... ... ... ... ... күресу мәселері бойынша 2000 жылы БҰҰ Бас
ассамблеясының арнайы сессиясын ... ... ... ... АҚШ ... ... ... лаңкестік топтардың тізіміне көп көңіл аударды. 1999 ... ... рет ... бен ... жетекшіленетін “Аль – Каида” тобы кірген
болатын.
Әрине, ... ... ... шекті сипатта болмайды. Ресми тізімге
құжаттамалары бар АҚШ Конгресімен бекітілген басқа да талаптарға жауап
беретін ... ғана ... ... ... шет ... болу ... және ұлт туралы Заңмен анықталатындай ... ... ... осы ... АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігі және экономикалық
мүдделеріне немесе американдық азаматтардың ... ... ... ... ... ұйымның “қара тізімге енгізілуі” ол ... ... ... ... ... ... азаматтарға
және заңды тұлғаларға оған ... ... ... көрсетуге тыйым
салынады, АҚШ-тың қаржылық институттарын оның активтерін ... ... ... ... кіруге және АҚШ-та жүруге ... осы ... ... ... ... ... ... айналысатындығы туралы айтады, бірақ осымен күрес болып
жатыр. АҚШ осы бағытта жұмыс істеп ... жаңа ... ... ... ... ... бойынша өздерінің серіктестіктерімен.
Лаңкестік ұйымдар тізімінен басқа АҚШ ... ... ... ... тізімін жыл сайын жасайды. Осы
тізім негізінен әлемдегі лаңкестіктің ... ... ... жарық
түсіртеді.
2000 жылы Бүкіл әлемдік ... және ... ... маңызды қадам жасалынды. БҰҰ Веналық ... ... ... Бүкіләлемдік антикриминалды және
антитеррорлық форумының (БААФ) бірінші отырысы ... Өз ... және ... күштердің біртұтас халықаралық фронттың
қалыптасуының идеясын дүниежізінің 38 мемлекеті, БҰҰ, ... және ... ... ұйымдардың жетекшілері қолдады.
БААФ-тың Халықаралық ұйымдастырушылық комитетінің бірінші отырысына
Австрия, Белоруссия, ... ... ... Израиль, Латвия,
Ресей, Швейцария, Украина, АҚШ және басқа да мемлекеттердің ... және ... және ... ... өкілдері қатысты.
Сол 2000 жылы БҰҰ-ның Веналық бөлімшесінің негізінде, ... ... ... үшін ... ... ... ... ғылыми зерттеу ұйымдарын және қоғамдық
қозғалыстарды біріктіруге ... ... ... ... ... ... құрылды.
Лаңкестікті таратуға қарсы күресте әлемдік қауымдастықпен көрсетілген
және басқа да қадамдар, ... ... ... белгiлі бір
түрмен өзгертті. Бірақ, АҚШ-тағы 200 жылдағы 11 ... ... ... ... ... қатынастар жүйесіндегі жаңа
кезеңнің басталуын білдірді. Жақында ... ... ... ... ... емес әсерді тудырады.
Қазіргі кезде қазіргі әлемдегі өзгерістердің салдарын және геометриясын
анықтау әлі ерте.
Осы оқиғаларға қорытынды ... ... ... ... та осыны жою немесе алдын алу үшін арнайы операциялар қажет.
Бірақ тек фундаментальды ... ... ... ... жою мүкін емес. Оны қаржылық ағымдардың толығымен табумен де
жоюға болмайды. Осы ... ... бір ... ғана ... ... ... Дайындалып жатқан лаңкестік акт жайлы ақпаратты тіркеудің
ерекшеліктері
Қылмыстылықпен ... ... ... ... қауымдастық лаңкестік
күрес мәселелеріне көп көңіл аударады. Себебі, «халықаралық ... өмір ... ... және ... ... ... алда
тұр»[45].
Лаңкестіктің қауіптілігі - қылмыстың құрбандарына келтірілетін тікелей
қауіп та ғана ... Ол ... ... де аз емес зиян келтіреді.
Лаңкестермен қоғамға келтіретін қорқыныш, атаусыз және ... ... ... күшсіздіктің сезімі, мемлекеттік құрылымдарың өздерінің
азаматтарын қорғау ... ... ... – осылар қоғам
дамуының қазіргі кезеңіндегі лаңкестіктің ... ... ... ... ... Н.Ә. ... әділетті түрде өзінің «Сынды
он жылдық» атты кітабында айтады: «лаңкестік өзінің ... ... ... сезімін келтіреді, ал осы сезім барлық ... ... ... да бітпейтін және фатальды қауіп сезімін қалдырады»[46].
«Соңғы уақыттағы оқиғалардан ... ... ... ... ... ... ... мүдделері тек
қана мемлекеттік емес, сонымен қатар мемлекетаралық деңгейде басымдылықта
болатынын көруге болады»[47].
Лаңкестік акт туралы ... ала ... ... ... ... Ол келесідей қорытындыланады, яғни, осындай хабарламалар қоғамда
қорқыныш атмосферасын жасайды, қоғамдық ... ... ... және ... ... күшсізідігі туралы ой туғызады, үрей,
тәртіпсіздік, ... ... ... соғуды туғыздырады. Осыдан басқа,
лаңкестік акт туралы алдын ала ... ... ... ... ... эвакуационды-жабу шараларын жүргізуге құқық қорғау
органдарының маңызды күштерін алады және билік, ... ... ... ... ... қалыпты жұмысын бұзады.
Дайындалып жатқан лаңкестік акт туралы хабарлама ішкі ... ... ... ... ... ... немесе жанама: яғни,
басқа құқық қорғау органдарына, жарылыс қаупі бар ... ... ... ... ... ... ... жазбахатты тапқан жеке
тұлғалардан.
Телефон бойынша жарылыс қаупі туралы тікелей ... ... ... ... ... ... ... болса да ұзарту керек және
кейіннен аноннимді іздеуді жеңілдету үшін, сонымен қатар қауіпті жүзеге
асыруды болғызбау үшін және құқық ... ... ... ... беру үшін ... максимальды мәліметті алу керек.
Хабарламаның келуі кезіндегі алынған мәлімет ... ... ... ... бір ғана ... ретінде болады. Хабарламаны алатын
тұлғаның қызметі сапасынан кейіннен қылмыс ашылады ма жоқ па, тәуелді.
ІІО (әсіресе ... және ... ... ... ... көбісіндегі техникалық қамтамасыз етудің
жеткілісіздігіне байланысты, біздің пікірімізше, сұрақтары бір уақытта
ананоммен ... ... ... ... формуляарды әзірлеу қажет.
Кезекшілік қызметте жазып алатын құрылғысы бар телефон болса да формулярды
да толтыру керек. Осындай формулярлар шет ел құқық қорғау ... ... ... ... ... ... ... туралы хабарлама келген кезде
толтырылатын форма өзіне келесілерді қосу керек: хабарламаның келген нақты
датасы және ... ... ... ... ... қалааралық);
хабарлама алынған телефонның нөмірі; хабарлама ... ... ... ... ... нөмірі; абонент сөздері (айтылғандай нақты
жазылған); сұрайға арналған сұрақтар; телефон шалған адамның дауыс ... ... ... мәліметтер; қоңыраумен болған мән-жайлар
туралы ... және ... ... ... туралы хабарлаған тұлғамен сөйлесу кезінде
тікелей толтырылуы керек. Тек қана еске ... ... ... ... ... ... потенциалды қызығушылығы бар телефондық
қоңыраудың және сөйлесудің ерекшеліктер уақытпен ұмытылуы мүмкін.
Осындай формулярлар тек құқық ... ... ... ғана ... тиіс. Біздің пікірімізше, дайындалып ... акт ... ... ... ... не істеу керектігі туралы
жадынамасы бар осындай формуляр заңды тұлғалардың (кәсіпорындар, мекеме
және ... ... де ... болуы мүмкін. Осындай жадынама-
кепілдемелерді бірінші ... ... ... қаупіне тиетін
объектілерде (оқу ... ... және т.б.) ... ... ... ... сонымен қатар, «лаңкесшімен» сөйлесу бойынша және осы
сөйлесудің аяқталу бойынша әрекеттердегі кепілдемелерді сақтау ... және істі ... ... ... ... ... ... Осыдан басқа
кәсіпорындар, мекеме және ұйымдардың қызметкерлерімен ... ... ... ... ... ... ... телефондық сөйлесулерді
жүргізудің методикасы мәселелері бойынша ... ... ... – іздеушілік жұмыстың нәтижелігі ... ... ... және ... ... жабдықтауымен артатыны
мәлім, яғни осындай объектілерге білім, денсаулық сақтау, ... ету, ... ... ... кәсіпорындар, телефондық станциялар
және т.б. жатады.
Толтырылған формулярдың және сонымен қатар телефондық қоңыраудың дауыс
жазылуының жедел анализі кезінде ... ... ... ... ... келесідей аспектілерге аудару керек:
1) қауіп-қатердің мазмұны;
2) телефон шалған адамның дауыс және сөйлеу ерекшелігі;
3) телефондық сөйлесу кезінде ... ... ... және ... ... - ... ... түрлеріне
криминалисттік сипаттаманы жасаған кезде бағыт беретін іздеу мәліметін ... ... ... ... және ... ... ... анализі –
жынысы, жасы, ұлты, эмоционалды жағдайы сияқты қылмыскер ... ... ... ... ... ... ... адам
тұлғасының сипаттамалары бойынша диагностикалық мәселелерін шешу мақсатымен
фоноскопиялық сараптаманы ... ... ... және ... ... және ... ... алынған мәліметтердің дәлдігін одан
әрі дәлелдеп бере алады.
Телефондық сөйлесу болған шулар ... ... ... ... ... ... анықтау кезінде көмектеседі. Осылай, мысалы,
автокөлік двигательдерінен шу, даладағы шу көшеде орналасқан ... ... ... ал ... ... болмауы пәтерлік
телефоннан қоңырау шалғанын білдіреді.
Дайындалынып жатқан жарылысы туралы жазбаша ... ... ... ... ... және ... әрекеттерін (мысалы, қағазда
(конвертте) қолдар іздерінің таңбалары, ... ... және ... ... ... барлық іздердің сақталынуы туралы шараларды
қабылдау қажет. Хабарлама алынған конверт және хаттың өзі ... ... ... ... ... тез ... ... күшіне байланысты,
хабарламаны берген тұлғаны анықтау нақты күрделілікті туғызатынын айтып өту
керек. Және осыған байланысты ішкі ... ... ҰҚК ... ... ТЖА ... ... ... және басқа
қызметтермен әсіресе бастапқы деңгейде өзара ... ... ашу үшін ... ... ... жетекші
қызметтерінің, ішкі істер, ТЖА және дайындалынып жатқан лаңкестік ... ... ... келетін қызметтердің қызметкерлерінің
әрекеттеріне үлкен маңыздылық беріледі, себебі, хабарламаны ... ... ... жасау мүмкіндігі бар: жынысын және жасын ... ... ...... ... акт ... ... эмоционалды жағдайын анықтау.
Сөйлеудің мазмұндылығы осы ...... дені сау ... ба, әлде ол ... ... есірткілік мастықтағы адамның ба
екенін анықтауға болатындығын айтып өту керек. Осылай, 2001 жылы 29 ... ... ... Ішкі ... ... кезекші бөліміне №27
орта мектепте салынған жарылыс құрылғысы бар екендігі туралы ... ... ... ... ... авторы анықталған – осы
мектепте оқитын, психиатриялық диспансердегі ... ... ... ... ... осы ... алдында жасалған жарылыс
құрылғылары туралы бес анонимді қоңырауларға қатыстылғы анықталды.
Хабарлама түскен телефондық аппараттың орналасқан жері ... ... ... тобы ... ... ... ... адам ұсталған ба
әлде ұсталынбағанына тәуелсіз, ... ... ... ... ... ... және ... да заттардан қол саусақтарының іздерін
алу бойынша шаралар қабылданады, және осында сезіктінің оның ... ... ... ... болуына назар аударылады.
ІІО, ҰҚК, ТЖА және басқа қызметтердің ... ... ... ... ... ... ... көмектесетін техникалық
құрылғылармен қамтамасыз ету тек қана қылмысты ашқанда ғана ... ... ... ... ... де ... маңызда болады.
Осы қарастырылып жатқан қылмыстың ерекшілігі, бастапқы ... ... ... көп ... ... да бір ... ... Тергеушінің қолында дайындалып жатқан ... акт ... ... ... қолданылған телефондық құрылғылардан алынған қол
саусақтарының ... ... және ... ... кей ... ғана
болады. Осы себептерге байланысты сезіктінің жасалынған қылықтағы қатысуын
дәлелдеуде кейбір қиыншылықтар пайда болады.
Осындай жағдайларда ... ... ... жазылуы
дәлелдемелі мағынада болады. ... ... ... тасушыларды
сақтауды қамтамасыз ету шараларына көп көңіл бөлінеді. Сезіктіні анықтау
жағдайында, дайындалып жатқан жарылым туралы ... ... ... ... ... ... үшін ... дауыстың
экспериментальды үлгілер алынады.
Осылай, дайындалып жатқан ... акт ... ... алу
кезеңінде нақты іздестіру жағдайлары туындауы мүмкін [49]. ... ... ... ... өзіне «жүру барысын, іздеу шараларын және
олар өтетін ... ... ... ... ... ... жиынтығын» қосады.[50]
Осы кезең үшін келесідей іздеу жағдайлары тән: ... ... ... ... жері және ... ... ... басқа
да мән жайлары (лаңкестік акттің уақыты, жарылыс құрылғысының сипаттамасы
және т.б.) ... ... ... ... ... емес ... мәліметтердің жоқтығы.[51] Осы көрсетілген жағдайлар жарылысы
құрылғысын ... ... әсер ... ... мен өзге де ... ... ... лаңкестікті
қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы тәжiрибесi
1991 жылы 16 жылтоқсанда тәуелсіздікті жариялаумен ... ... ... ... ... субъектісі болды. Жас тәуелсіз ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздік жүйенің және
сытқы экономикалық қызметтің ... ... ... алдында
тұрды.
2001 жылғы қыркүйектегі оқиғалар Қазақстан Республикасының сыртқы саяси
бағытына белгілі бір ықпал етті. Біздің мемлекет Нью-Йоркте, Вашингтон ... ... ... ... ... ... ... алып,
халықаралық терроизммен күресуге және барлық осындай актілерді жою шешімі
туралы жариялады.
2001 жылы 24 ... ... ... ... ... ... ... Сегізінші ассамблеясының ашылуында, «Орта
Азия мемлекеттерінің алдында тұратын проблемаларды ... ... ... ... бермеу керек». «Лаңкестің әрбір нысанда
жойылу керек». «Біз, лаңкестікпен ... ... ... ... - деп ... ... Президенті.
Қазіргі тәжірибе дәлелдейтіндей, халықаралық лаңкестікпен күресу
мәселелеріне, ұлттық шекаралардан шығып, ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер тығыз
байланысты болып келеді.
Осыған байланысты, лаңкестікке қарысылық көрсету мәселесін шешкенде
лаңкестік қызметтің көмегіне ... ... және ішкі ... ... жабу ... ... ... қалыптастыру,
ұлттық заңнаманы реформалау және құқық қолданушы тәжірибемен жұмыс істеу
сұрақтары ең ... ... ... уақытта мемлекеттердің көбісімен лаңкестік және экстремисттік
топтарға қаржылы ... ... ... ... ... және ... бойынша қызмет белсенді түрде ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратты алмастыру каналдарды
жақсарту, лаңкесшілдік ... ... ... ... ... іске асырылуына көмектесетін тұлғаларды немесе ұйымдарды жақсарту
өте маңызды болып табылады.
Әлемдік қаржылық ағуларға халықаралық ... ... ... ... - 2002 жылы 2 ... Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Ә. Назарбаев қол қойылған және 2003 жылы 24 ... ... ... ... «Лаңкестікті қаржыландырумен күрес
бойынша Халықаралық конвенцияны» қолдануға болады. Конвенцияның 8 бабына
сәйкес ... ... ... ішкі ... принциптеріне сәйкес Конвенция
саласына кіретін, қылмыстарды ... ... ... ... ... табу, немесе алу үшін қажетті шараларды қолдану керек.
Лаңкестікті тамақтандыратын қаржылық ағуларды кесу ... ... және ... ... бойынша жұмыс алдыңғы ғасырдың 90-
шы жылдардың ортасынан басталған болатын. Оның ... ... ... ... ... ... (АМҰ) сияқты
халықаралық ұйымдардың қатары тұрған еді.
Лаңкестікпен күресу «Үлкен сегіздік» ... 1996 жылы 30 ... ... ... ... қорытынды құжаты бойынша,
мемлекеттерге лаңкестік қызметті қаржыландырумен күресу бойына келесідей
шараларды қолдануға туралы ұсыныс жасалған: ... ... және ... ... ... әлеумметтік және мәдениетті мақсаттары бар ұйымдар
арқылы, лаңкесшілерд және ... ... ... ... ... ... ... алу және жолын кесу. Осы ішкі
мемлекеттік тәсілдерге, мысалы, банктік ... ашу ... ... ... мониторинг және бақылау жатады.
Халықаралық лаңкестікті қаржыландыруда соңғы емес рольді – Иллинойс
штатында ... ... ... ... деп ... ... ұйым ... Халықаралық лаңкестікті қаржыландыруда
АҚШ территориясында әрекет ететін басқа да ... ... ... мысалы, глобальды көмектің Қоры, «Әулие жер» деп аталатын көмек
және ... ... ... ... тек АҚШ территориясында ғана емес,
сонымен қатар басқа да мемлекеттер қатарында әрекет етеді.
Халықаралық ... ... ... ... тау ... кесу ...... қылмыскерлердің қажетті қаражатты табу
тәсілдерінің әр түрлігінде көрініс табады. ... ... және ... қайнар көздер болуы мүмкін.
Сонымен бірге, ХХ ғасырдың 90-шы ... ... ... АҚШ-та
халықаралық криминалды синдикаттармен және ... ... ең ... және ... тәсілі – ол ақшаны жылыстату мен күрес
екендігі білді.
Тәжірибиде ... ... және сол ... да өте ... ... ... бар. Мысалы халықаралық лаңкесшілдер (немесе, оларды
қолдайтын ... ... ... немесе европалық банкілермен
корреспонденттік қатынастар бар, ... ... ... ... ... ... ... арқылы қаражаттар тікелей Америка
Құрама Штаттарына барады. Исламдық банкілер пайыздарды төлеу және ... жеке ... ... ... мұсылмандық құқықтың негізінде
әрекет етеді. Оындай банкілер, ХХ ... 70-шы ... ... Азия ... Шығыс бойынша кең таралған еді, ал қазір бүкіл әлем бойынша ... ... ... бен ... ... болып табылатын «Эль Шамаль»
банкі сипатты болып табылады. Осыдан басқа, 2001 ... 11 ... ... істі ... ... ... ... халықаралық
қаржылық жүйеде тесіктерді белсенді түрде қолданғаны белглі болды. ... ... тор ... қаражаттарды араластырмай ғана, ұлттық
банкілер («хавала») деп аталатын жүйе бойынша ақшаларды жіберу ... ... ... сияқты қыин тәсілдерді қолданады. Осы жүйенің ... ... ... ... ... ... алып, Қазақстанға ақшаны жылыстату және
лаңкестікті қаржыландырудың қарлысықты тиімді нәтижесін құр ... ... ... ... ... ... бар.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының заңнамасында лаңкестікті
қаржыландыруға қарсылық ... және ... ... табылған ақшалай
қаражаттары легализациялауды көздейтін Заң жоқ.
Шынымен, Қазақстанның ұлттық ... ... ... үшін ... ... ... ... болмауы, кемістік
болып көрінеді.
Біздің көз қарасымыз бойынша,кредитті ұйымдар және ... ... ... ... ... ... берген органдарға хабарлау
міндеттілігін ... ... ... және ... ... ... ... (жылыстату) қарсылық білдіру туралы»
Заңды әзірлеу дұрыс болатын еді.
Сезіктілер категориясына - ... ... ... жай емес,
экономикалық пайдасы жоқ, өте тәуекелді, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттермен
операцияларды жатқызамыз (FATF). ... ... ... ... ... операциялардың тізімін орнату қажет.
Бір уақытта заң жобасыына ... ... ... ҚР ... ... ... жауаптылықты, сонымен қатар сезікті
операиялар туралы ҚР ... ... ... ... болған
тұлғалардың (мысалы, банк, ... ... ... ... ... жылмымайтын мүлікті тіркеуі жүзеге асыратын,
аудиторлар, нортаристар, ... және ... ... ... нарығыны профқатысушылары, ломбарды, ақшалай аударымдарды жасайтын
ұйымдар, казино және инвестиционды қорлар) ... ... ... ... заң жобасы қаржылық теріс пайдаланушылық ... ... ... (FATF), 1998 ... 13 ... 1189, ... 28 қыркүйектегі 1373, БҰҰ Қауіпсізідк Кеңесінің революцияларына және
басқа да ... ... ... ... ... сай болу ... және кредитті ұйымдар операциялардың көрунішілігінде, өзінің
имиджін ұстауда және ... ... ... кезде дұрыс түсінуге
қызығу керек.
Кредитті ұйымдар қаржылық-шаруашылық қызметтің тиімділігін және ... ... ... және басқарушылық ақпараттың толықтылығын және
оны іске асырудағы заңнамы ... және ... ... ... ... ... керек.
Заң жобасында «банкттік шотты банкпен бір ... ... ... ... Егер банк ... ... қылмыстық кірістерді легализациямен
немесе лаңкестікті ... ... ... ... ... ... көрсе немесе сезіксе». Банк сол ... ... ... ... бұзу туралы хабарлау керек.
Осыдан басқа, сезікті қаржылық ... ... ... ҚР
өкілетті органдарына банкттар, кредитті ұйымдар, биржалалар сақтандыру және
қайтадан ... ... және ... ... жүйенің субъектілер
тапсыру керектігін ұмытпау керек.
Заң кредитті ұйымдарды ҚР ... ... ... ... ... ... ... операциялар және сонымен қатар сезікті
операцйиялар бойынша санауларды және осындай ... ... ... ... номері туралы мәлеметтерді құжатты түрде тіркеу
керектігін міндеттеу керек.
«Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... 51 ... ... орналасқан заңды немесе жеке тұлғаның ақшасына
немес басқа да ... ... алу, тек қана ... рұқсат етлген,
атқарушы өндіріс органдарының қаулыларында және сонымен қатар қаулылар,
шешімдер және ... ... ғана ... ... ... және қылмыстық жолмен алынған кірістерді
легализациялауға ... ... ... ... ... жобасында
қаржылық операциялардың мониторингін жүзеге асыратын және ... ... ... ... ... құзыреттің
мемлекетік органын қарастыру қажет.
Біздің көз қарасымыз бойынша терроризмді қаржыландыру ... ... ... кесу ... 2003 ... 25 ... Қазақстан Республикасы
Президенті Жарлығымен құрылған, Қазақстан Республикасның экономикалық және
сыбайлас жемқорлық қылмыстылығымен ... ... ... ... жұмыс істеу керек.
Сонымен брге 2003 жылғы 31 желтоқсанда ... ... ... ... ... Ұлттық банкі қаржылық
нарықты және ... ... ... реттеу және бақылауды іске
асрыатын «Қаржылық нарық және қаржылық ұйымдарды ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасы Агенттігінің» бөліну жолымен
қайтадан құрылған болатын. Қаржылық ... ... ... ... жеке ... ... құру осы қызмет саласын реттеу дамуындағы
маңызды қадам болып табылады. Әлем тәжірибесі ... осы ... ... ... ... және ... ... қызметтер үшін
тиімді екенін көрсетеді.
Осыған байланысты, қаржылық нарық және қаржылық операцияларды реттеу
және бақылау ... ... ... ... ... территориясында болып жатқан, барлық ... ... ... ... ... және ... операцияларды жүзеге
асыратын және лаңкестік қызметті қаржыландыруды іздейтін құзыретті ... ... және ... операцияларды реттеу және бақылау бойынша
Қазақстан Республикасының Агенттігі қаржылық ағуларды бақылаушыға ... ең ... ... ... деп ... көз ... бойынша, осындай құрылымдардың серіктестігі
банкттарды және кредитті ұйымдарды ... ... ... ... ... ... ... легализациялауды
болғызбауға жол береді.
Осыдан басқа, «Лаңкестікпен күрес туралы» Заңның 7 бабында экономикалық
және ... ... ... ... ... ... ... Республикасның Агенттігін қаржылық операцияларды жүзеге асыратын
және лаңкестік қызметті қаржыландыруды анықтайтын орган ретінде көрсету
керек. [52, 43-48 ... ... ... ... ұйым ... ... қаржыландыруға қарсылық білдіру мақсаттарында банкттік
мекемелерді қызметін тікелей бақылай ... ... ... тек қана
Қазақстанның мемлекеттік және банкттік мекемелерімен және ... ... ... ... іске аса ... Осында Қазақстан
Республикасының суверенитет және иммунитетітің маңызы болады.
ҚорЫтынды
Лаңкестіктің мақсаты, яғни қоғамдық ... ... ... не ... органдардың шешім ... ... оның ... ... болып табылады.
Қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, сол сияқты ... ... ... қоғамды дүрбелең күйге ұшыратуға, қалың
көпшілікті ... ... ... ... ... үшін
үрейлендіруге ұмтылумен сипатталады.
Лаңкестік әрекеттер әр ... ... ... ... оның бәрін
біріктірген екі түрлі ... бар. Оның ... ...... ... күйретуге бағытталған; екіншісі — лаңкестікті жүзеге асыру
арқылы яғни ... ... ... ... ... үрей, қорқыныш, қорғансыздық сезімін туғызу болып табылады.
Лаңкестердің ... ... ... ... ... ... аумағында діни лаңкестердің
экстремистік ұйымдардың ... ... өз ... жіберген
оқиғалар анықталды, Қазақстанда ресми мемлекеттік құрылысты қабылдамайтын,
оны биліктен ... ... діни ... кең етек ... ... ... іске асыруды мақсат тұтқан ... ... жоқ. ... ... Азия ... белсенді жұмыс жүргізіп
жүрген “Хизб-Тахрир”, “Таблиги Джамаат”, ... ... ... ... діни ... ... ... әрекеттері.
Оңтүстік обылыстарында жиі байқалуда.
Қазіргі кездегі лаңкестердің ... ... ... емес ... ... оның ... ... ислам халифатын”
орнатуды көздейді. Осы ұйымның өкілдерінің ... ... ... ... жиі ... ... ... экстремистік пиғылдағы топ мүшесіне қылмыстық іс қозғалып сотталды.
Көптеген ... ... шет ... діни ... дінн ... аумағында жұмыс жасауына қатаң тиым салынған.
Қазіргі лаңкестіктің феномені халықаралық масштабтағы саяси зорлық-
зомбылықтың ... ... ... ... ... ... де, жеке топтармен де саяси мәселелердің қатарын шешу ... және ... ... ... ... халықаралық масштабта лаңкестік акцияларды өткізудің
жалпы мақсаттары болып, дәстүр бойынша ... ... ... ... ... және көру ... лаңкестіктің тікелей
құрбандарына қарағанда, кеңірек аудиторияны тікелей қамту; азаматтар халық
құрбандар болып ... ... ... ... ... ... шектеріне шығатын лаңкестердің ... ... ... ... өсіп жатқан қаупіне жауап ретінде ... ... ... ... ... бүкіл жүйесінің қайта
қаралуын бастауға мәжбүр болды. Халықаралық қауіпсіздіктің бүкіл ... жаңа ... ... ... таратуға қарсы күресте әлемдік қауымдастықтың барлық
әрекеттеріне келісімділік және жүйелілік беру үшін ... ... ... ... Ал ... актуальдігі қазір өте өткір сезініле бастады.
Қазіргі уақытта Қазақстаннның діни ... ... ... ... ... ... ... Коммуникациялық қазіргі құралдары біздің
мемлекеттімізді ... ... енуі үшін ... жасайды, соның
ішінде радикальды исламның енуіне де бар.
Қазақстандағы діни экстремизмнің және ... ... екі тобы әсер ете ... ... ... ... ... ішінде жағдайдың өткірленуімен байланысты. Ал екіншісі Орта Азия
аумағындағы ... ... яғни ... ... ... ... ... санауы және Қазақстандағы ішкі
жағдайдың анализі, экстремизм жағынан исламның радикалды ... ... ... ... ... ... ... біздің мемлекетіміздің алдында тұратын шақыруларға ... ... ... діни ... және ... ... ... радикальды исламның ... ... ... ала ... ... ... ... оқиғалардан кейін мемлекет Президенті
Н.Ә. Назарбаевтің бұйрығы бойынша экстремизм және ... ... ... ... Республикасының қауіпсіздік Кеңесінің комиссиясы
құрылған еді. «Экстремизм және лаңкестік көрінулерінің алдын-алу ... кесу ... ... ... ... ... Президентінің
арнайы Жарғысы қабылданды.
Жарғының шығуы және комиссияның құрылуынан бастап экстремизм ... әр ... ... ... және ... кесу бойынша біздің
мемлекетімізде шаралар қолданылған болатын. Құқық қорғау ... ... ... ... діни ... заңдылықты сақтау
бойынша тексеріс жүргізілді, мемлекеттік шекараның ... ... ... және ... бақылау күшейтілді, миграционды және
туристтік ағымдарды реттеу ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне бақылаудың күшейтуі
бойынша шаралар іске асырылған. Есеңгірететін ... ... ... ... ... көбеюінің және ... ... ... алдын алу мақсаттарында Қазақстанның құқыққорғау
органдары және арнайы қызметтер нақты ... ... ... Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Қызылорда және Маңғыстау облыстарында
жаңа 30 ... ... ... ... ... ... Ұлттық қауіпсіздік комитетінің шекаралық қызметінің
бөлімдерімен бөлімшелері пайда болды. Яғни, екі шекаралық отряд, ... ... және ... ... ... ... шығарылған.
Оңтүстік бағытта мемлекетттік шекараны жабу үшін Оңтүстікті ... ... ... ... Ішкі Істер Министрлігінде арнайы
бөлімше – «Сұңқар» құрылды, ал шекараға жақын аудандарда ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде Қазақстанда біздің мемлекетіміздің
территориясында экстремисттік әрекетке жол ... ... ... ... ... бағытта қабылданған шаралар белгілі ... ... ... деңгейде және дүниежүзілік масштабта қосылды.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы шеңберінде Қазақстан ... ... ... осы ... ТМД ... ... ... біртұтас Антитерорлық орталық құрылды.
Қазақстанмен Орта Азиядағы проблемаларға ... ... ... ...... және ... қоғамдастықтың
назарына аудару үшін белсенді әрекеттер жасалған. Аумақтық ынтымақтастықты
одан әрі ... ... 2000 ... ... ... ... - Өзбекстан, Қырғызстан және Тәджікістанмен лаңкестікпен
күресудің бірігушілік әрекеттері бойынша ... қол ... ... ... ... Ресеймен, Қытаймен, Шанхай форумының
шеңберінде Орта ... ... ... ... маңызды болып
келеді. Лаңкесшілермен мен экстремисттерге мәліметтердің ... ... ... және экстремисттік қызметтке қарсылық көрсету бойынша ... ... осы ... ... ... ... ... және қабылдау – осының барлығы ... ... ... ... бағыттар болып табылады. Осылай,
бүгінгі күні Казақстанның сыртқы саяси ... ... ... ... ... бойынша мәселелерге назар аударылады.
Қазақстандық тарап бойынша ұжымдық қауіпсіздік туралы ... ... ... ... ... ... туралы шарттың тиімділігін көтеруге ... ... қол ... Азия ... экстремизм және лаңкестік таралуының негізгі
қайнар көзі болып саналатын, ... көп ... ... ерекше
маңызын назарға алып, Қазақстан өз уақытында осы мемлекетте жағдайды реттеу
бойынша ұсыныс білдіргені туралы ұмытпау керек. Қазақстандық келу ... ... ... ... тоқтатуға және Ауғанстан бойынша БҰҰ
Қауіпсіздік Кеңесінің арнайы сессиясын ... ... ... ... бұрыннан бері айтылып келе жатқан еді. Өмірдің өзі осы көзқарасты
дәлелді. Және қазіргі күнге дейін ... ... ... ... ... ... ... дайындығы туралы айтады.
Жалпы, Қазақстан бүгін көп жағына Орта Азия ... ... ... ... ... ... болады. Осы, біріншіден,
осы жылдар бойы біздің мемлекетіміздің Президенті Н.Ә. Назарбаев жүргізіп
жатқан ... ... ... ... Орта-Азиялық аумақта экстремизм
және лаңкестікпен таралуымен күреске қатысты айтатын болсақ, Қазақстанның
биліктері оның әрбір нысандарымен ... да ... ... ... және ... ұлттық белгі жоқ, ол ұлттықтан тыс. Дәл
осында біздің ... ... ... ... ... ... ... 15-тарау. Қылмыстылықпен күресудегi ... ... ... ... ... ҚазГЗУ, 2003.
285 бет.[1] 5-бетте
2)Мейрқұлова Г. Террористiк (ланкестік) ... ... ... ... ... ғылыми-тәжiрибелiк конференциясының
материалдары.-Астана, 2006. 58 бет.[2] 8-бетте
3) WWW.Tеrrorism. ... ... ... К.Н. ... ... терроризма» [4]13-бетте
5) Ст.814 «Акта патриота США 2001г.» ... Ст.814 ... ... США ... ... Хан Г.Б., Хан И.Г., ... Р.Р. ... и антитеррористические
законы. // - ... 2007. 25-43 ... Заң ... ... ... іс қимылдары.//Егеменді Қазақстан // М;
2005.26 бет.[8] 15-бетте
9) Н. Ә.Назарбаев «Сындарлы он жыл» - Алматы, 2003.[9] 15-бетте
10) А.Б.Тоқсанбаев Интерпол ... ... ... 2004. ... ... А.Б. ... Интерпол «Международный терроризм- Алматы, 2004.
127-128 бет. [11] 17-бетте
12)[3] ... и ... ... № 39, 2004 6 ... ... Заң ... қарсы күрес іс қимылдары.//Егеменді Қазақстан //
М; 2005.26 бет.[13] 17-бетте
14) Аргументы и факты Қазақстан// № 39, 2004 6 ... ... ... и ... № 6, 2001. 66 бет.[15] 18-бетте
16) Зан ... № 76, ... ... ... ... ... ... 1998.[17] 18-бетте
18) Зан газеті// № 76, 2004.[18] 18-бетте
19) Конституция ... ... ... ... ... //Заң ... № 5, 2004.[20] 19-бетте
21)Мейрқұлова Г. Террористiк экстремистiк ұйымдардың жалпы
сипаттамасы.// Жас ... ... ... материалдары.-Астана, 2006. 58-61 бет.[21] 19-бетте
22) Закон РК «О борьбе с ... от 13.07. ... ... Ағыбаев Қылмыстық құқық. Ерекше бөлiм: Оқулық. Өнделген, толықт., 2-
бас. –Алматы. Жеті ... ... ... ... Борчашвили И.Ш. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы. Ерекше
бөлiм: Дәрiстер ... И.Ш. ... және Р.Б. ... ... ... ЖШС ... ... 2007. 507-508
бет.[24] 21-бетте
25)Қарбеков Қ.С.233-бап. Қазақстан ... ... ...... ЖСШ ... 2001.449 ... 24-бетте
26)Ағыбаев Қылмыстық құқық. Ерекше бөлiм: Оқулық. Өнделген, толықт., 2-
бас. –Алматы. Жеті ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексiне
түсiнiк. – Алматы: ЖСШ «Баспа», 2001 449 бет.[27] 26-бетте
28)ҚР ... ... ... 2004 ж. 20 ... «Сот-
медициналық сараптама жүргізу және ... ... ... ... [28] 27-бетте
29) Борчашвили И.Ш. 6-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық ... ... ... ... И.Ш. ... және Р.Б.
Құлжақаеваның жалпы редакциялауымен. ... ЖШС ... 2007. 262-265 ... ... И.Ш. ... ... Республикасының қылмыстық құқығы.
Ерекше ... ... ... И.Ш. Борчашвилидiң және Р.Б.
Құлжақаеваның ... ... ... ЖШС ... 2007. 512-515 бет.[30] 31-бетте
31)Борчашвили И.Ш. 10-тарау. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... И.Ш. Борчашвилидiң және ... ... ... ... ЖШС ... 2007. 521-525 ... 34-бетте
32)Борчашвили И.Ш. 10-тарау. Қазақстан Республикасының қылмыстық ... ... ... ... И.Ш. ... және ... жалпы редакциялауымен. –Алматы: ЖШС ... 2007. 543-545 ... ... Е.Т. ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық
кодексiне ... ЖШС ... 2001.448 ... ... В.Т., Ваулин Э.Д. К вопросу о ... ... в ... ... уголовного дела «За дальнейшее
укрепление социалистической законности»: ОВШМ МВД ... ... ... Ж.О. ... ... сотруднитчества государств в борьбе с
международным терроизмом//Право и государство. №3. 2000. 79-80 бет. [35] ... А.Г., ... М.С. гл.2. ... ... с ... ... ... взгляд из
Центральной ... ... ... 2002. 113 бет.[36] 38-бетте
37)Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества государств в ... ... ... и госдуартсво”, №3, 200. 79-80 бет. [37]
39-бетте
38) Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества государств в ... ... ... и ... №3. 2000. 79-80 ... ... Маханова Қ.А. 15-тарау. Қылмыстылықпен күресудегi мемлекеттердiң
ынтымақтастығы.Халықаралық құқық. Дәрiстер курсы. ... ... ... ... ... ... Республикасы Парламенті Мәжілісінің халықаралық іс, қорңаныс
және қауіпсіздік ... ... және ... мемлекеттік заң университеті
(Қазір Қазақ гуманитарлык-заң ... 1999 ж. 16 ... ... ... Заң жобасы: ұйымдастырушылық және құқықтық
проблемалары" деген такырыпта ғылыми-практикалық конференция ... ... ... и ... ... жарияланды, 2000
ж. №3, 58-81-беттер.[40] 45-бетте
41) Сборник документов по международному праву. Алматы, 1998, ... ... ... Е.Г. ... сотрудничества государств в борьбе с международным
терроримом. М., 1979. 28-30 бет.[42] 46-бетте
43) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің халықаралық іс, ... ... ... Комитеті және Қазақ мемлекеттік заң университеті
(Қазір Қазақ гуманитарлык-заң университеті) 1999 ж. 16 ... ... ... Заң ... ... және ... ... такырыпта ғылыми-практикалық конференция өткізді.
Конференция материалдары "Право и государство" журналында ... ... №3, ... А.Г., ... М.С. гл.2. Международно-правовые механизмы
борьбы с ... ... ... ... ... ... Алматы: Дайк-Пресс, 2002. 110-115 бет. [43] 48-бетте
44) Шерматова С. Исламский ... в ... ... ... ... на
постсовестком пространстве: взгляд изнутри.-М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001. 210
бет. [44] 52-бетте
45)Назарбаев Н.А. Критическое десятилетие.-Алматы:Атамура, 2003. ... Н.А. ... ... 2003. ... ... ... и ... политики на 2004 год. Послание
Президента народу Казахстана.-Астана, 4 апреля 2003 г.//Огни алатау. 2003.
8 апреля[47] 56-бетте
48) Некоторые рекомендации по переговорам с ... по ... с ... за ... 1994. ... 57-бетте
49)Кокурин Г.А. Теоретические и практические основы поисковой деятельности
в процессе раскрытия и расследования преступлений: Дисс. ... д-ра ... ... 2001., ... К.Г. ... ... и ... ... в раскрытии и расследовании преступлений: Автореф.
Дисс. ... канд. юрид. ... ... ... 59-бетте
50) Кокурин Г.А. Криминалистические и оперативно-розыскные основы поисковой
деятельности в процессе раскрытия и расследования преступлений: Монография.
Екатеринбург, 1999. С.32.[50] 59-бетте
51) ... А.Ш. Об ... ... ... о готовящемся
акте терроризма // Д.А. ... ... ... ... ... 141-143 бет.[51] 59-бетте
52)Аушарип Г.Контроль за деятельностью банков и ... ... ... противодействия финансированию международного терроризма в Респбклике
Казахстан и иммунитет государства./ ... ... ... ... ... ... Л.Н. ... Данекер, 2004. 43-48 бет.[52] 64-бетте
-----------------------

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 92 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуропалық Одақ елдерінің ішкі саясатындағы лаңкестік мәселесімен күресу62 бет
Ресейдегі лаңкестікпен күрес мәселелері және шешілу жолдары98 бет
АҚШ пен НАТО: ланкестікпен күрес7 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының құрылуы: ланкестікпен күрес тәжірибесі73 бет
БҰҰ9 бет
Діни экстремизм мен терроризм 10 бет
Саяси экстремизм мен терроризмнің идеологиясы16 бет
Экстримизмге қарсы күрес3 бет
Қазақстан Республикасының халыұаралық жағдайдағы қауіпсіздік мәселесі84 бет
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь