Бастауыш сынып ана тілін оқытуда қазіргі технологияларды қолдануға болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4 1. Бастауыш сынып ана тілді оқытуда қазіргі технологияларды қолдануға
болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастырудың
теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.1. Оқытудың қазіргі технологияларының философиялық, психологиялық
және педагогикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.2. Бастауыш сыныпта қолданылатын оқытудың қазіргі технологияларының
негізгі ерекшеліктері мен сипаттамалары және оларды таңдау критерийлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49
2. Бастауыш сыныпта ана тілді оқытудың қазіргі технологияларын
қолдануға болашақ мұғалімдерді дайындаудың жолдары мен
шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 70
2.1. Бастауыш сыныптың болашақ мұғалімдерін оқытудың қазіргі технологияларын қолдануға дайындаудың мақсаты, мазмұны, құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70
2.1.1 Болашақ мұғалімдерді өзінің кәсіптік білімін жетілдіруге дайындау.
оқытудың қазіргі технологияларын меңгертудің қажетті шарты ... ... ... ... ... ... .70
2.2 Болашақ мұғалімдерді оқытудың қазіргі технологияларын қолдану арқылы оқушылар белсенділігін арттыра білуге дайындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 84
2.3 Бастауыш сынып ана тілді оқытуда қазіргі технологияларды қолдануға болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастыру мақсатында жүргізілген тәжірибелік. эксперимент жұмысының мазмұны, кезеңдері мен нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..92
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...105
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .108
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...115
Зерттеудің көкейкестілігі. Қазақстан Республикасы 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында: «Жоғары білім беруді дамытудың негізгі үрдісі мамандар дайындаудың сапасын арттыру, қарқынды ғылыми зерттеу қызметін ықпалдастыратын инновациялық білімді дамытуды, жоғары оқу орындары зерттеулерінің әлеуметтік сала мен экономикалық қажеттіліктерімен тығыз байланысты, білім берудегі ақпараттық технологияларды жетілдіру болып табылады», - деп атап көрсеткендей, білікті мамандарды даярлау - өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Осыған орай ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына жолдауында: «Ұлттық бәсекелестікке қабілеттілік бірінші кезекте оның біліктілік деңгейімен айқындалады. Әлемдік білім кеңістігіне толығымен кіруге білім беру жүйесінің халықаралық деңгейге көтеруді талап ететіні сөзсіз» - деп көрсетті. Мұғалімдердің біліктілігін неғұрлым сапалы деңгейде көтеру, білім беру жүйесінің қызметкерлерін қайта даярлау жөніндегі республикалық және аймақтық институттардың материалдық – техникалық базасын нығайту қажет. Келешекте мұғалім мамандығы ең беделді, әрі жоғары ақы төленетін мамандардың бірі болуы керек. Әрине мұғалімнің өзі де уақыт талабына сәйкес болуы міндетті екендігін айырықша атап көрсетті. Қазақстан Республикасының Президентінің тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға аралған мемлекеттік бағдарламасында: «Мемлекеттік бастауыш, орта және жоғары кәсіптік білім беру жүйесіндегі жағдайы одан әрі де жақсартуды талап етеді. Бұл жекелеген пәндерді оқыту сапасы мен қатар, олардың санына да қатысты». Сондықтан жоғарыда қойылған талаптарды орындау үшін жоғары оқу орындарында құзыретті білікті мамандар даярлаудың жаңа оқыту технологиялары ұсынылып, жаңа тұрапатты мұғалімдер үлгісі жүзеге асырылуы қажет. Кез келген елдегі білім беру жүйесі қоғамның әлеуметтік – экономикалық және мәдени дамуына ықпал етуге бағытталған, себебі мектеп жоғары оқу орны болашақта қоғамның экономика, мәдениет, саяси өмірі салаларында белсенді қызмет ететін адамдарды дайындайды. Сондықтан білім берудегі негізгі буын – мектептің рөлі өте маңызды.
1. Көшербаев Қ.Е, Ахметов Ә.Қ, Әбілқасымова А.Е, Рахымбек Х.М.
Қазақста Республикасында жоғары білімді дамыту стратегиясы. Алматы, «Білім», 1998
2. Хомерики О.Г, Поташник М.М, Лоренцов А.В.
Розвитие школы как инновационный процесс: Методическое пособие для руководителей оброзовательных учреждений / под ред. М.М.Поташкина М: Новая школа, 1994
3. Журавлев В.И. ХХVІІ съезд КПСС и проблемы развития методологии педагогической науки – М,Педагогика, 1988
4. Арламов А.А. Условия и критерии эффективности внедреия достижений педагогический науки в школьную пратиу. Автореф.дис... к.п.н – М, 1985
5. Бургин Л.С. Инновации и новизка в педагогике / Советская педагогика, 1989 № 12
6. Журавлев В.И. Взаимосвязь педагогической науки и практии – М,Педагогика. 1984
7. Загвязинский В.И. Учитель как исследователь – М, 1980
8. Загвязинский В.И. Педагогическое творчество учителя – М, 1988
9. Юсуфбекова И.Р. Педагогическая инноватика как теория инновационных процессов в системе оброзавания Вып 3, М – 1990
10. Юсуфбекова И.Р. Педагогическая инноватика: проблемы И перспективы развития / Всб «Научные достижений и передовой опыт в области педагогики и народного образования» Вып 6, М – 1992
11. Кваша В.П. Управлеие инновационными процессами в образований – Автореф. дис... к.п.н. – Минск, 1994
12. Кругликов А.Г. Методологические проблемы и последований структуры инновационного процесса – М, 1982
13. Поляков С.Д. В поисках педагогической инноватики – М, 1993
14. Лапин Н.И. Системо – деятельностная концепция исследований повоовведений – М, 1986
15. Пригожи А.И. Нововведеия: стимулы и припятствия –
М, Политаздат, 1989
16. ҚР жалпы білім беретін мектептердегі білім мазмұнының тұжырымдамасы – Алматы, Республикалық баспа абинеті, 1995
17. Қазақста Республикасында гуманитарлық білім беру тұжырымдамасы – Алматы, Қазақстан, 1994 – 40б
18. Қазақста Республикасы жоғары білім беру мемлекеттік стандартының тұжырымдамасы. – Алматы, 1998 – 96б
19.Кумбс Ф.Г. Кризис образоваия: системной анализ. – М, Прогресс, 1970
20. Марев Ив. и др. Кибернетика и педагогика. – София, 1980 – 75с
21. Машбиц Е.И. Психолого – педагогичесие проблемы компьютеризации обучения. – М, Педагогиа, 1988 – 191с
22. Талызина Н.Ф. Современная высчая школа. 1977, т.1 (17) – С.94
23. Стефаовская Т.А. Педагогика: Наука и искусство. Курс лекций. Учебное пособие для студетов, преподавателей, аспирантов. – М, Изд-во «Совершенство», 1988 – 368с
24. Жүнісқызы К. Жаңа бастауыш білім мазмұнын тәжірибеге енгізудің кейбір мәселелері // Бастауыш мектеп – 1998 № 1 – 9 – 14б
25. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінде ана тілінен білім беру тұжырымдамасы. – Алматы, 1990 – 45б
26.Байзақова Е.М. Развитие методов обучения в истории начальной школы Казахстана (1920 – 1930 г.г.) Автореф.дисс. ... к.п.н. – Алматы, 1995 – 25
27.Дайрабаева А.Е. Қазақстанда дидактикалық ойлардың дамуы (ХІХ ғасырдың екінші жартысынан Қазан төңкерісіне дейін) п.ғ.к...автореф. – Алматы, 1994 – 24б
28. Мұханбетжанова А.Ө. Бөкей ордасында бастауыш білім берудің дамуы (ХІХ ғасырдың ортасынан ХХ ғасырдың басына дейін) п.ғ.к...дисс. автореф. – Қарағанды, 1999 – 26б
29. Тілепалдиева А.К. Становление и развитие системы начального образования в Казахстане (1917 - 1941) Дисс...к.п.н. – Алматы, 1986
30. Оспанов Т.Қ. Перспективность и преемстенность в обучении как условия активизации образовательной подготовки учащихся Автореф.дис.... к.п.н. – Алматы, 1990 – 24с
31. Майғаранова Ш. Научно – педогогичесие основы развития начального образования в республики Казахстан (1960-1980 г.г.) Автореф... к.п.н. – Алматы 1995 – 27с
32. Тұрғынбаева Б.А. – Оқыту барысында бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту. п.ғ.к.... дисс.автореф – Алматы, 1998 – 26б
33. Аймагамбетова Қ Бастауыш сыныптарда дүниетануды оқытудың ғылыми - әдістемелік негіздері. п.ғ.к.... дисс.автореф – Алматы, 1998 – 322б
34. Рахметова С Бастауыш сынып оқушыларының тілін дамытудың ғылыми - әдістемелік негіздері п.ғ.к.... дисс.автореф – Алматы, 1994 – 430б
35. Сейілова Ш Қазақ мектептерінде ана тілдік білім берудің даму жолдары (1920-1936) п.ғ.к.... дисс.автореф – Алматы, 1970 – 132б
36. Жадрина М Базистік оқу жоспары - жалпы білім беруді жаңартудың тұтқасы // Бастауыш мектеп. 1998 № 8-9. 11-13б
37. Менчинская Н.А. Проблемы учения и умственого развития – М, 256с
38. Богоявлеская Д.Н. Психологический анализ педагогического общения в системе работы Н.С.Лысенковой // Вопросы психологии – 1987 № 3 7 – 13с
39.Самарин Ю.А. Очерки психологии ума. – М. Изд-во АПН РСФСР, 1962 – 164с
40.Кабанова - Меллер Е.Н. Формирование приемов умственной деятельности и умственное развитие учащихся – М, 1968 – 214с
41. Давыдов В.В. Теория развивающего обучеия – М, 1996 – 274с
42. Давыдов В.В. Психологическая теория учебной деятельности и методов начального обучения, основанных а содержательном обобщении – М, 1992 – 186с
43. Эльонин Д.Б Психологическая обучения, младшего шольника. – М, Знание, 1974 – 218с
44. Ожегов С.И. Словарь русского языка – М, Руссий язык, 1990 – 912с
45. Лихачев Б.Т. Педагогика. Курс лекций: Учебное пособие – М, Прометей, 1992 – 528с
46. Беспалько В.П. Слагаемые педагогической технологии – М, Педагогика, 1993 – 192с
47.Монахов В.М. Тенологические основы проетирования и конструирования учебного процесса. – Волгоград.: Перемена, 1995
48. ЮНЕСКО. Доклад ЮНЕСКО о положении дел в мировом образовании за 1991 год – Париж, 1991
49. Чошанов М.А. Гибкая техология проблемно – модульного обучеия – М, Народное образование, 1996 – 160с
50. Селевко Г.К. Современные образовательные технологии – М, Народное образование, 1998 – 255с
51. Кларин М.В. Педогогическая технология в учебном процессе – М, 1989 – 205с
52. Сепеш Л. Неоторые вопросы технологии обучения при подготовке преподавателей в Венгрии // Современная высшая школа. – Варшава.
1978 №1 (21) – 83с
53. Обучение и учеба. Педагогические записи вузов, ФПК, Будапешт, 1974 – 234с
54. Талызина Н.Ф. Технология обучения и ее место в педагогической теории // Современная высшая школа.-Варшава, 1977.- №1 (17)-93с
55. Оконь В. Гуманитарный аспект технологии обучения // Современная высшая школа-Варшава, 1977- №1 (17) 98с
56. Қабдықайырұлы.Қ, Монахов В.М, Оразбекова Л.Н, Әлдібаева Т.Ә. Оқытудың педагогикалық жаңа технологиясы- Алматы Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың білім акдемиясының Республиалық баспа кабинеті,
1999-149б.
57. Левитес Д.Г. Практика обучения : Современные образовательные технологии.-М. Изд-во «Институт прктической психологии»- Воронеж: НПО «МОДЭК», 1998-288с.
58. Караев Ж.А. Мектепте оқытудың педагогикалық жүйесін жетілдірудің әдіснамалық негіздері // Бастауыш мектеп. -1996-№7.
59. Российская педагогическая энциклопедия: В.2тт./ Гл. ред. В.В Давыдов М: Большая Российская энциклопедия, 1998-672с
60. Кусаинов Г.М. Новая педагогическая технология: методология, теория и практика: Монография.- Усть-Каменогорск: Изд-во ВК ИЦРО «ХХI век», 1997-242с
61.Горячев Б.В. Управление лекционно- семинарской и зачетной системой в школе: Учебное пособие. –М., 1994.-112с
62.Қараев Ж.А. Оқытудың педагогикалық технологиясының жаңа тұрпатты мектептерді дамытудағы ролі.// Бастауыш мектеп, 1997.-№1.-19-22б.
63.Жүнісова К. Жаңа білім мазмұнының негізі-дамыта оқыту идеясы.// Бастауыш мектеп, 1996.-№1.-3-14.
64.Баржақасиев Ә., лесбаева А., Бәйдібекова Е. Бағдарламалап оқыту.
//Бастауыш мектеп, 1996-№4-21-24б
65.Баймұханов Б., Мубараов А. Математиканы оқытудағы сабақтастық. // Бастауыш мектеп, 200.-№1-25-26б.
66. Қайыңбаев Ж. Жаңа буын оқулықтар мен әдістемелік кешендері.// Бастауыш мектеп, 2000. -№1,2-9-12б.
67. Педагогические тенологии в образовании: Материалы обл. Науч. Методич. Конферен. 26-27 апреля 1994. часть 1. Мурманск, 1994.-91с.
68. Педагогические инновации и технологии. Материалы 2 обл.науч.прак. Конф./ Редкол.В.М.Абросимов (отв.ред.).и др. БОИУУ. Белгород, 1994.-103с
69. Зайцев В.Н. Технология совершенствования учебных умений //Начальная школа, 1997.-№5.-85с.
70.Селевко Г.К. Современное образовательные технологии. Учебное пособие для педагогических вузыв и институтов повышения квалификации.
-М.: Народное образование, 1988.-225с.
71. Коваленко В. Г. Диактические игры на уроках математики.-м., 1990.
72. Пидкасистый П.И., Хайдаров Ж.С. Технология игры в обучении развитии- м.: РПА,1996.
73.Самоукина Н.В. Организационно- обучающие игры в образовании .-М..Нар. обр., 1996.
74.Эльконин Д.Б Психология игры.-М.,1979.
75. Яновская М.Г. Творческая игра в воспитании младшего шольниа.-М.,1974.
76.Ахметов Н.К. Теория и практика игрового обучения в подготове учителя. Автореф. ...д.п.н. Алматы,1996.-48с.
77.Оконь В. Основы проблемного обучения .- М., Просвещение, 1968.-208с.
78.Рубрика «Проблемное обучение в практику» // Вестник высшей школы.-1984-1985.
79.Булгаков В.И. Проблемное обучение –понятие и содержание.// Воспитание школьников. -1985.-№8.
80.Ильницкая И.А. Проблемные ситуации и пути их создания на уроке.-М.: знание, 1985.
81.Махмутов М. және басқалар. Проблемалық оқыту .-М.: Педогогиа, 1975.-240б.
82.Гайштут А.Г. Приемы интенсификации обучения математие в4-5-классах.-Киев, 1980.-73с.
83.Шаталов В.Ф. Үштіктент қалай құтылдық.-Алматы,1989.-134б.
84.Шаталов В.Ф. Педагогическая проза,-М.: Педагогика, 1980.-540б.
85.Шаталов В.Ф. Эксперимент продолжается.-М.: Педагогика, 1989.
86.Развитие учащихся в процессе обучания \Под.ред. Л.В.Занкова.-І-ІІ кл. –М.: Изд-во АПН, РСФСР, ІІІ-ІҮ кл-М.: Просвешение, 1967.
87.Занков Л.В. Дидактика и жизь.-М.: Педагогикаү 1968.
88 Зверева М.В. О системе начального обучения направленной на общее развитие учащихсч // Психологическая наука и образование.-1996.-№4.-49-51с.
89. Индвидуальные варианты развития младших школьников //Под.ред. Л.В. занкова и М. В.Зверекой.-М.:Педагогика. 1973.
90. Монахов в.М., Гуреаич В.Ю. Оқу материалдарының құрылымы мен көлемін оптималдау.// Советская педагогика,-1981.-№12.37-39с.
91.Монахов в.М., Гуреаич В.Ю.сабақтар жүйесінің тиімділігі.-М.: 1980.
92.Махамбетқазин Е. Білім: алаңдау мен үміт.-Өскемен, ИЦМУ,1997.
93.Утепкалиев С. Методика обучения младших школьниов самостоятельному решению текстовых задач по математике. Дим...к.п.н.-Алматы, 1997.-17
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
......................................................4 1. Бастауыш
сынып ана тілді ... ... ... ... ... ... қалыптастырудың
теориялық
негіздері...................................................................
.......................13
1. Оқытудың қазіргі технологияларының философиялық, психологиялық
және ... ... ... ... ... қазіргі технологияларының
негізгі ерекшеліктері мен сипаттамалары және ... ... ... ... ана ... ... қазіргі технологияларын
қолдануға болашақ мұғалімдерді дайындаудың жолдары мен
шарттары....................................................................
........................................70
2.1. Бастауыш сыныптың болашақ мұғалімдерін оқытудың қазіргі
технологияларын қолдануға дайындаудың мақсаты, мазмұны,
құрылымы....................................................................
...............................................70
2.1.1 ... ... ... ... ... ... ... қазіргі технологияларын ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы
оқушылар ... ... ... ... ... ана тілді оқытуда қазіргі технологияларды ... ... ... ... ... ... ... жұмысының мазмұны, кезеңдері ... ... І Р І С П ... ... Қазақстан Республикасы 2015 жылға дейінгі
білім беруді дамыту тұжырымдамасында: «Жоғары білім беруді ... ... ... ... сапасын арттыру, қарқынды ғылыми
зерттеу қызметін ықпалдастыратын инновациялық білімді дамытуды, ... ... ... ... сала мен ... ... ... білім берудегі ақпараттық технологияларды жетілдіру болып
табылады», - деп атап көрсеткендей, білікті мамандарды даярлау - ... бірі ... ... ... орай ҚР ... Н.Ә.Назарбаев
Қазақстан халқына жолдауында: «Ұлттық бәсекелестікке қабілеттілік бірінші
кезекте оның біліктілік деңгейімен айқындалады. ... ... ... ... ... беру ... халықаралық деңгейге көтеруді талап
ететіні сөзсіз» - деп ... ... ... ... сапалы
деңгейде көтеру, білім беру жүйесінің қызметкерлерін қайта ... ... және ... ... ... ... ... нығайту қажет. Келешекте мұғалім мамандығы ең беделді,
әрі жоғары ақы төленетін мамандардың бірі болуы керек. Әрине мұғалімнің ... ... ... ... ... ... екендігін айырықша атап көрсетті.
Қазақстан Республикасының Президентінің тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-
2010 жылдарға аралған ... ... ... ... және ... ... білім беру жүйесіндегі жағдайы одан әрі ... ... ... Бұл ... пәндерді оқыту сапасы мен қатар,
олардың санына да қатысты». Сондықтан жоғарыда ... ... ... ... оқу ... құзыретті білікті мамандар даярлаудың жаңа
оқыту технологиялары ұсынылып, жаңа тұрапатты мұғалімдер ... ... ... Кез ... ... ... беру жүйесі қоғамның әлеуметтік –
экономикалық және мәдени дамуына ықпал ... ... ... ... оқу орны ... қоғамның экономика, мәдениет, ... ... ... ... ... адамдарды дайындайды. Сондықтан білім
берудегі негізгі буын – мектептің рөлі өте маңызды.
Қазақстан Республикасының «Білім ... ... ... ... жеке ... ... ... және кәсіби шыңдауға
бағытталған рөлі атап көрсетіле ... ... ... оқушылардың
мемлекеттік білім беру стандартында көзделген деңгейден төмен емес ... ... ... ... ... жеке шығармашылық қабілеттерінің
көрініп, дамуы үшін жағдай жасауға міндетті», - делінген.
Дәстүрлі ... ... ... ... ... ... меңгеруіне кепілдік бермейтінін мектеп тәжірибесі көрсетіп
отыр. Сондықтан, жаңартылған әдістемелік жүйенің ... ... іске ... оны технологияландыру қажеттігі туындады.
Педагогикалық технология, оқыту технологиясы туралы мәселелер соңғы
жылдары педагог – ... ... ... әр ... ... ... жаңа ... бастапқы бір формасы болып табылатын
бағдарламалап оқыту мәселелері А.И. ... ... ... ... В.Оконь, Б.Скиннер, Н.Ф.Талызина және тағы
басқалардың еңбектерінде көрініп дамыды.
Дамыта оқыту бағытындағы ... ... ... ... ... ... ... жеке –
бағдарлы оқыту технологиясының ... ... ... ... жекелеп, даралап, саралап оқыту технологиясы
А.А.Бударный, Р.Б.Вендровская, А.А.Кирсанов, А.В.Петровский, ... жан – ... ... ... ойлау іс - әрекеті), Н.Д.Хмель (ұжымдық танымдық
әрекет) сияқты ғалымдар ынтымақтастықты педагогикалық ... ... ... жаңашыл педагогтар С.Н.Лысенкова, Е.И.Соседова, В.Ф.Шаталов
мұны тәжірибеде жүзеге асырды.
Оқытудың модульдік ... ... ... ... ... ... ... технологиясының теориясы мен тәжірибесіне
байланысты ... ... ... Б.А.Қойшыбаев,
П.И.Пидкасистый, Ж.С.Хайдаров және басқалардың еңбектерінде зерттелген.
Қазіргі заманда білім ... оны ... ... шешу нақты, ғылыми – теориялық және практикалық бағыттағы
реформаны ... ... ... беру жүйесін прогрессивтік және
динамикалық бірлікте тұтас, интегративті дамытуды ... мен ... ... процесін, жоғары тиімділіктегі ... ... ... ... ... ... ... тікелей
тәуелді. Осыған байланысты іргелі ғылыми зерттеулердің неғұрлым өзекті де
зор ... бар ... ... ... өркениет дамуының
қарқынына және бүкіл дүние жүзінде соңғы ... ... ... ... сәйкес дамуда. Ал, жақын болашақтағы Қазақстан Республикасының
дүниежүзілік процесте алатын орны оның үкіметі мен халқының ... ... ...... ... әрі ... мол қажет
ететін материалдық өндірістері басым дамыған мемлекетке ... ... ... мақсат қоюға бел байлауымен айқындалады. Сондықтан,
мұғалімдер қауымына зор жауапкершілік, ... ... ... ... шешу ... мектептерде оқушыларға берілетін ғылым
негіздерін олардың болашақ іс-әрекетінің берік негізі әрі ... ... ... ... ... ... мазмұнын жаңартумен қатар,
оқытудың әдіс-тәсілдері мен әр алуан құралдарын ... ... ... жаңа ... ... педагогиалық жаңалықтарды
тәжірибеге батыл енгізуді талап етеді.
Осыған орай педагогикалық ... ... ... ... ... үнемі жаңарып отыратын өзгерістерге икемді, ... ... ... ... ... мұғалімдерді дайындау
– оларды кәсіби дайындаудың ең көкейкесті аспектісінің бірі және педагогтың
жеке тұлғасын қалыптастыру ... ... ... ... Бұл ... ... ... зерттеу жұмыстарын зерделеу
барысында мұғалімдерді дайындаудың бірнеше бағыттары бар ... ... ... жалпы педагогикалық білігі мен кәсіби сапасын
қалыптастыру (О.А. Абдуллина, С.И.Архангельский, Н.В.Кузьмина,
В.А.Сластенин, Г.А.Уманов, Н.Д.Хмель және ... ... ...... даярлығын
жетілдіру (В.В.Гоноболин, В.И.Гинецинский, М.И.Дьяченко,
Г.Қ.Нұрғалиева, А.И.Щербаков т.б.)
➢ Мектепте ... ... ... ... ... ... ... М.С.Бургин,
В.И.Загвязинский және басқалар),
➢ Мұғалімдердің ғылыми - әдістемелік дайындығын жетілдіру
(А.Е.Әбілқасымова, ... ... ... ... ... ... және ... Педагогикалық инноватика және оны меңгеруге мұғалімдерді
даярлау (М.М.Поташник, ... ... ... ... және басқалар).
Соңғы жылдары республикамызда бастауыш буын ана тілін оқыту
мәселелері С.Рахметова, ... ... ... ... еңбектерінде қарастырылды.
Сондай – ақ, бастауыш сынып мұғалімдері мен ... ана ... ... ... ... ... С.К.Селевко,
Б.А.Тұрғынбаева, М.Жанпейісова, Л.С.Подымова және басқалардың еңбетерінде
зерттелді.
Бүгінгі таңда республикадағы және аймақтағы ... ... ... жағдайында мектепте ана тілін оқыту
мазмұнын жетілдіру, оқытудың озық технологияларын қолдану айырықша ... ... ... ... ... ... сынып мұғалімі бастауыш мектеп ана
тілінен құрылымы мен атқаратын қызметін біліп, бұл ... ... ... мен жаңа ... ... әдістерімен қарулануы тиіс.
Жоғарыда аталған ғалымдар еңбектері мен зерттеулерінде ... ... ... ... ... ... ... тілі сабақтарында оқыту технологияларын қолдануға даярлау бағытында
ғылыми еңбектер, диссертациялар өте аз екені мәлім.
Сонымен қатар, ... ... ... ... мектептеріндегі осы
жағдайды талдау кезінде біз ... ... ... түрінен қол
үзіп, ғылым мен техниканың қарқындап ... ... ... ... үшін, білім берудің барлық сатысында, оның ішінде білім негізі болып
саналатын бастауышта ана тілін оқыту ... ... ... ... қажеттігін байқадық. Сөйтіп, оқытудың қазіргі
технологияларын бастауыш сыныпта қолдану және ... оған ... әлі де ... ... зерттеуді, оның нақты жолдарын көрсетуді
керек етеді.
Алайда, осы ... ... ... ... ... ана тілінен білім беруде оқыту технологияларын қолданудың жүйелі
әдістемесі жасалмаған, ... ... ... ... ... Осыған сәйкес бастауыш сынып оқушыларына ана тілінде
білім берудегі оқыту ... ... мен ... ... ... ... ... арасында және
бастауыш сыныптағы ана тілі сабақтарында ... ... ... ... ... ... мен оны ... асыруға байланысты
әдістеменің жоқтығы арасында ... бар ... ... ... қазіргі кездегі талаптарын ескере отырып, бастауыш сынып ана ... ... ... ... ... ... даярлығын
қалыптастыруды теориялық - әдістемелік жағынан зерттеу қажет екендігін
көрсетті.
Осы айтылғандардың ... ... ... ... ... зерттеу тақырыбын «Бастауыш ... ана ... ... ... ... болашақ мұғалімдердің даярлығын
қалыптастыру» деп тұжырымдауға негіз болды.
Зерттеудің ... ана ... ... ... қолдануға бастауыш сыныптың болашақ ... ... ... ... ... әдістемемен қамтамасыз
ету.
Зерттеу нысаны: жоғары оқу орындарында болашақ бастауыш сынып
мұғалімдерін ана тілді оқытуға ... ... ... ана ... ... қазіргі технологияларын
қолдануға бастауыш сыныптың болашақ мұғалімдерінің даярлығын қалыптастыру.
Зерттеудің ғылыми болжамы: Егер жоғарғы оқу орындарында кәсіби
даярлық процесінде ... ... ... ... ... ... теориялық біліммен қаруланып, тікелей іс-әрекеттерінде ... ... ... ... әдістемесін меңгерсе және дайындық
сапасын ... әсер ... ... ... тартылса, онда
студенттердің болашақ кәсіби қызметінде оқытудың қазіргі технологияларын
қолдану арқылы ана ... ... беру ... ... өйткені қазіргі кезде
жаңа технологияларды қолдану негізінде ғана ... ... ... ... беруге болады.
Алға қойылған мақсатқа және тұжырымдалған болжамға ... ... ... ... ... ... сынып ана тілді оқытуда қазіргі технологияларды ... ... ... ... қалыптастырудың теориялық
негіздерін қарастыру;
- ана тілде бастауыш ... ... ... бар ... таңдаудың критерийлерін айқындау;
- бастауыш сынып ана тілін оқытуда қазіргі ... ... ... ... ... жасау және оның тиімділігін
педагогикалық эксперимент арқылы тексеру.
Зереттеудің деректі ... ... ... ... білім, жеке адам мен оның ... ... ... ... зерттеу еңбектері, Қазақстан Республикасының
Конституциясы, «Білім ... ... ... ... бастауыш
білімнің мемлекеттік стандарты, Қазақстан Республикасы ... орта ... ... Қазақстан Республикасы жалпы орта ... ... даму ... оқу ... ... мен ... құралдары, озат мұғалімдердің іс-тәжірибелері.
Зерттеу әдістері: философиялық, педагогикалық, ... ... ... теориялық талдау жасау, ... оқу ... ... ... ... ... ... байқау, бақылау, студенттерге практикалық тапсырма беру,
тәжірибелі, ... ... ... мен ... ... жиналған материалдарды ана тілдік тұрғыда өңдеу.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен теориялық маңыздылығы:
- мұғалімдердің қазіргі ... ... ... ... ... ... ... бастауыш сыныптарда ана тілді оқыту ... ... бар ... іріктеліп, оларды таңдау
критерийлері айқындалды;
- ... ... ... ... ... ... ... мазмұны мен әдістемесі негізделді.
Зерттеудің практикалық маңыздылығы:
Зерттеу нәтижелерін жоғары оқу орындарының бастауыш ... мен ... ... педагогикалық колледждердің оқу-
тәрбие процесінде пайдалануға болады.
Қорғауға ұсынылатын қағидалар:
1. Бастауыш сынып ана тілін ... ... ... ... мұғалімдердің даярлығын қалыптастырудың ғылыми -
әдістемелік ... ... ... болашақ мұғалімдерін ана тілді оқыту барысында
қазіргі технологияларды қолдануға дайындау әдістемесі.
Диссертацияның құрылымы:
Диссертация кіріспеден, екі ... ... 3 ... 5 ... әдебиеттер тізімінен және 4 қосымшадан тұрады.
Кіріспеде зерттеу тақырыбының көкейкестілігі, зерттелу ... ... мен пәні ... ... ... ... ... теориялық және практикалық маңызы, ғылыми ... ... ... ... ... баяндалды.
«Бастауыш сынып ана тілін оқытуда қазіргі технологияларды ... ... ... ... ... ... атты
бірінші тарауда зерттеудің проблемасына байланысты ғылыми ... ... және оны оқу ... ... ... жинақталған тәжірибеге талдау жасалып, білім берудегі инновациялық
бағдарлар, оқу процесін технологияландыру ... ... ... ... ... философия, психология және
педагогика сияқты іргелі білім салаларындағы мәні ашылды; педагогикалық
технологияны қолдану ... ... ... мен ... ... ана ... оқытудың қазіргі технологияларын қолдануға
болашақ мұғалімдерді дайындаудың жолдары мен ... атты ... ... ... ... ... ... қазіргі технологияларын
қолдануға дайындауда кәсіптік ... ... ... ... ... сыныптың болашақ мұғалімдерінің оқытудың ... ... ... ... мақсатында жүргізілген
педагогикалық эксперимент жұмысының мазмұны , ... ... ... , ... ... оқу ... мектеп
практикасына енгізілгені туралы айтылып, ... ... озат ... даму ... сипаттама берілді.
Қорытындыда теориялық және эсперименттік жұмыстардың нәтижелеріне
негізделген ... мен ... ... ... ... ... арнайы курс және
семинар бағдарламалары, жоғары оқу орнында ... ... ... қолдануға әсері, студенттерге берілетін тапсырмалар ... ... ... ... ... ... қазіргі
технологияларын қолдануға дайындаудың ... ... ... ... әсіресе, оқу –ағарту, білім
беру саласындағы ізгіліктендіру мен ... ... ... ... жаңартуды, білім ... ... ... ... ... ... деңгейін өзгертуді
қажет етіп отыр. ХХІ ғасыр шебінде жаңа ... ... ... ... ... ... – даярлау сапасына
ықпалын ... да ... ... ХХІ ... ... ... маңыздылығы жөнінен елдің стратегиялық
ресурстарымен бәсекелесе ... ... ... ... ... ... ... және жаңа
технологияларды жасаудың жоғары білікті ... ... ... болып отыр [1].
Болашақтың және қазіргі заман ... ... ... ... оның ... ... ... беруді
көздейтін, жаңалыққа сергек, өз ... ... ... қарайтын
педагогикалық күрделі құбылыстардың барысын идеялық адамгершілік
тұрғыдан шеше ... ... ... ... ... талапкерлігі мен өздігінен еркін дамуын ... және ... ... педагогикалық ынтымақтастық
орнатуға ... бар, ... ... ... ... ... ... инновациялық қызметі мен ... ғана ... ... ... мен ... жаңа
үлгілерін , ... ... ... ... тек қана ... ... өзгертіп, оны жаңа
ізденіс - шығармашылық ... ...... ... ... отыр. Міне , осындай жаңа ... ... ету ... оқытудың жаңа технологиясын қолдануын реттеудің ғылыми-
теориялық ... ... - ... басты мақсатымыздың бірі. ... ... да ... ... ... қазіргі ... ... және ... ... 2030 ... ... ... халқымыздың
рухани , ғылыми және шығармашылық қабілеті ... ... ... Қазақстанның дамуындағы ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... Білімнің айрықша басымдылық
алуы қазіргі қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... экономиялық даму ... ... жаңа ... жаңа ... беру ... ... ... жаңа білім беру философиясы және жаңа ... сай ... ... Бұл үшін ... ... ... ... бағыттары жөніндегі білім керек.
Елімізде ... ... ... ... ... ... бастады. Педагогикалық білімнің жаңа бір ... ... ... ... жаңа ... мен ... ... даму процесін зерттейді. Оны
мектептегі ... ... ... деп ... да ... ... ғылыми білімнің жаңа ... ... ... пән ретінде білім беру ... ... құру ... ... ... жаңалықты ендіру мәселесін ғылыми
жағынан негіздеуге бет ... отыр ... ... негізін қалаушылар неміс ... ... ... И.Шумпетер. Бұл жаңа ... ... ... және технологиялық ... еніп ... ... процестің толық жазбасын
И.Шумпетер 1911 жылы ... ... « жаңа ... ... ... , 30 ... кейін «инновация » ұғымына
алмастырылды. ... - ... ... жаңа түрлерін,
өндірістің, ... жаңа ... ... мен ... ... деп түсіндірілді.
Кейіннен 1969 жылы чехословакиялық Валента Ф. «инновация » ... ... ... ... ... ... ... жаңа жағдайға көшу деген анықтама береді. 50- ... 60 ... ... ТМД ... ... ... кең өріс ... әлеуметтік оқу пәніне айналып ... ... ... ... енген , әлі ... ... ... ... » ... ... ХІХ
ғасырда пайда болып, белгілі бір мәдениет ... ... енуі ... ... осы мәні бүгінгі күнге дейін ... ... ... ... - ... - жаңалық) жаңару , ... ... ... ... береді [2].
Жаңалық ендіру- белгілі бір ортаға тұрақты жаңалық элементінің
енуіне орай бір ... ... бір ... ауысуындағы мақсатты
өзгеріс.Кейіннен, ... ... ... ... ... ... , ... және практикада
пайдалануы жөніндегі ілім ... ... [3]. ... ... ... ... ... әсерінен
тұйыққа тіреліп, ... ... ... ... ... ... шығармашылыққа , шығармашылық құндылыққа
ерік беріп, педагогикалық инноватика өз ... ... ... ... ... әлем ... ... қызметінен, журналдар , ... ... ... ... ... ... БҰҰ ... Азияның педагогикалық ... ... ... қоры, инновациялық орталықтар.
Инновация ... ... ТМД ... ... айналысып жүрген ... ... ... ... ... тереңдетуге мүмкіндік
туғызып отыр. Педагогикалық инноватиканы ... ... оның ... ... әлі ... шешілмеген мәселелердің
бірі. Өйткені, педагогика теориясы ... ... және ... ... қарастырады, ал әдіснама
болса ... ... ... ... ... ... Сонда педагогикалық инноватиканы білім ... ... ... ретінде құрастыруға ... ... ... бет бұру ... ) ... ... ... және жеке адамның, қауымның практикалық қызметі , ... ... ... ... ... В.И.Журавлев[6], В.И.Загвязинский
[7,8], Н.Р. Юсуфбекова ... ... ... ... ... мұғалім қызметіндегі жаңа идеяның пайда болуы,
оның уақыт ... орай ... , ... ... ... ... жаңалық нәтижесін анықтаудың
күрделілігі толықтай қарастырылған.
Жаңалықтың ... ... мен ... оның ... ... ... ... жаңалықты қабылдауы , ... ескі ... ... ... әлі де ... ... етеді.
Педагогикалық инноватика тақырыбына біршама диссертациялық
жұмыстар да ... ... А.Г. ... ... ... ... ... басқару мәселесі қозғалса, М.В.Кларин
қазіргі шетел ... оқу ... жаңа ... ... С.Д. ... ... тәрбие саласындағы
инновациялық процесс мәселесіне ... [11; 12 ; 13; ... ... авторларының (Барер М., ... В ., ... К ... У . т.б) ... әр ... ... жаңалықтар
енгізу нәтижесінде білім беру ... ... ... және ... ... ... ... ғалымдары (Э.Роджерс т.б) жаңалықты таратудың әлеуметтік-
психологиялық ... ... ... ... қатысушылардың оған
қатысына , дайындығына және ... ... ... ... ... ... инновация мәселесі ұзақ уақыт
экономикалық ... ... ... келеді. Бертін ... ... ... ... ... тек ... мен техника
саласында ғана ... ... ... ... ... және т.б.
салаларда да кеңінен өріс алып, ене ... ... ... ... ... ... тек ... инновациялық
процесс сатысында емес, кешенді түрде ... ... ... [14; 15].
Педагогикалық инноватика мәселесімен айналысып ... ... ... ... біз ... оқу ... ... педагогикалық
инноватиканың құрамдас ... ... ... ... ... жылдары айтарлықтай көңіл ... ... ... қарала бастады.
Қазақстан Республикасында гуманитарлық ... ... (1994); ... ... беру ... ... (1995); Қазақстан Республикасы жалпы білім ... ... (1995); ... ... ... дамыту тұжырымдамасы (1997); ... ... ... ... ... оқу жоспары (1996); ... ... ... ... ... ... мазмұны тұжырымдамасы
(1996); Қазақстан Республикасы Білім туралы заң (1999) ... ... осы ... ... қызмет жасауда . Осы
ресми ... ... ... технологиялары мәселесі бойынша
талдау жасайық. «Білім ... заң, ... ... ... т.б. ... аталған негізгі ... ... ... басты қағидалары – ізгілендіру ... ... ... ... ... айқындап
алу , одан әрі осы мақсатқа бағындыра ... ... ... ... ... құралдарына жаңа талаптарды анықтау .
Оқытудың мақсаты- өз бетімен дами ... әр ... ... ... ... ... , белсенді жеке тұлғаны , ... ... ... ... ... ... ... құрылымына, она іріктеп ... ... ... өзгерістер енгізуді талап ... Мұны ... ... , ... теориясының асиомалары болып саналатын ... жаңа ... ... да ... ... ... ... парадигмасына да өзгеріс енуі қажет ... сөз. ... ... ... ... ... өз бетімен белсенді
ізденіп, қызмет жасау әдістері және ... ... ... Республикасы жалпы білім беретін мектептері ... ... : ... ... білім берудегі
негізгі мақсат ... ... өмір ... ... іскер,
өзіндік ой толғамы бар, адамгершілігі ... ... ... Республикадағы әлеуметтік экономиалық ... ... беру ... жаңалықтар енгізуді қажет етеді, »-
делінген [16].
Республиа мектептерінде ... ... ... ... қоғамға үйлесімді жаңа адам ... ... ... ... азаматы:
-дүниеге диалектикалық көзқарастың негізі ... ... ... ... білім жүйелерін;
-жаңа ... ... ... ... бағалай білуге,
дереу ... ... ... ... ... ... өз ... талдай білуді т.б.
меңгеруге ... Сол ... , ... ... жаңарту
тұжырымдамасының негізгі бағыттары: ... ... ... ... ғылымның динамикалық ... ... ... , ... мен сезімді дамытудың барлық өрісін ... ... ... , ... негізгі салмақты
оқушылардың шығармашылық ойлауы мен еңбектенуі ... ... ... ... ... ... білуге тәрбиелеу; төртіншіден,
жалпы адамзаттың және біздің елдегі басқа халықтардың тарихы мен мәдениетін
ескере отырып, ... ... ... ... ... , ... ... дүниетанымын , адамгершілін байыту
және олардың өсуін ... етіп ... ... жалпы білім беретін ... ... ... ... әлеуметтік талабының ... ... ... ... ... ескере,
даралап және саралап оқытуды негізге ала отырып, ... ... көп ... ... жүзеге асыру. ... Орта ... ... ... «Бастауыш
мектептің негізгі міндеттері-баланың жеке ... ... ... ету; оның ... ... ... оқуға
деген ықыласын, іскерлігін қалыптастыру, оқу, ... ... ... ... берік дағдыларын меңгерту, »-
дей келіп, ... жаңа ... ... ... мен
педагогикалық технологиялар мәселелері ... ... ... беру
үшін қазіргі ... ... ... ... ... Ал,
Қазақстан Республикасында гуманитарлық білім беру ... ... – ХХІ ... ... ... ... ... өзі әлеуметтік қатынастарды ... ... қол ... ... ... отыр , әрі ... алдымен әлемнің тұтқасы ретінде адам аса ... ... ... ... ... жету ... зиялылықты
қалыптастыруды, сезім, көңіл-күй мәдениетін ... , ... мен ... ... бір ... ... сан қырлы процесс-гуманитарландыру болып ... ... ... ... күні осы ... мәдениетті, бүгінгі білім,
тәрбие ... ... ... қалыптастырған қоғамға ... ... ... ... ... беру ... стратегиялық
мақсаты мемлекеттің әлеуметтік және ... ... ... ... ... іс жүзінде шеше алатын, жоғары білімді әрі
бәсекеге түсуге ... ... ... ... неғұрлым
қолайлы жағдай жасау болып табылады.
Қазақстанның мәдени және экономикалық өміріндегі ... ... ... ... ... технологиялық экономиканы ғана емес,асқақ рухани
құндылықтарды да жасай алатын мамандардың жаңа ... ... ... ... жоғары білім беру жүйесін түбегейлі қайта құрумен ... оқу ... ... ... ... ... ... белгіленген қоғамымыздың жаңа әлеуметтік тапсырыстары,өз
кезегінде,оқу бағдарламаларын өзгертуді,сондай-ақ ... ... ... көтеріп,бүгінгі күнге сай ... ... ... оқытудың жаңа технологияларын енгізуді көздейтіндігі Қазақстан
Республикасы жоғары білім беру ... ... ... ... ... беру жүйесінің негізіне алынған шығармашылық әрекетінің
басқаша методологиясы және ол ... ... және ерік ... адамның рухани дамуын талап етеді, ал мұнда білім ... өзі ... ... ... ... тәжірибеде «технология» ұғымының ену тарихына
көз жіберсек, бұдан 15 -20 жыл ... ... ... ... мүлдем дерлік қолданылған жоқ.Дәстүрлі педагогика өкілдері
«технология» ... үрке ... ... оған дейінгі түсінік бойынша
технология деп белгілі бір объектінің ... ... еді, ... ... шарты орындалған кезде нәтижеге кепілдік берілетін.
Бірақ педагогтар бұл категорияны педагогикалық құбылыс ретінде ... деп ... ... ... ... өте жаңа ұғым ... Оқыту
процесі технологияландыру туралы ойды, осыдан 400 жыл бұрын Я.А.Коменский
айтқан ... Оның ... ... ... ... ... яғни нені
үйретсе де, оқытса да табыссыз болмауы керек. Оқытудың мұндай механизмін,
яғни нәтижеге қол ... оқу ... ... «дидактикалық
машина» деп атады. Оған мақсат қою, осы мақсатқа ... ... бұл ... ... ... табу ... ... Сөйтіп,
мақсат – құрал – оны қолдану ережелері – нәтиже модулі шықты. Бұл – білім
берудегі кез ... ... ... ... ... ... элеметтерін Г.Писталоцци ... ... – та ... ... қызығушылық үстіміздегі ғасырдың
30 – шы жылдарындағы ... ... ... ... ... басталып, «білім берудегі технология» термині пайда болды. Бұл оқу
процесінде техниканы пайдаланумен пара – пар еді. ... ... ... ... ... ... жаңа ... беру технологиясы»
термині пайда болды, бұл оқыту мен тәрбиелеуді қалай құру керек дегенге
саяды. ... 60 – шы ... ... және ... ... білім
берудегі реформаларға байланысты «оқу процесінде ... ... ... ... ... ... ... «педагогикалық
технология» термині пайда болды.
Оқыту технологиясы, жоғарыда айтқанымыздай, бұл – ұзақ ... ... ... ... ... ... мен адасу, жарқын ойлардың жылт
еткен кездейсоқ жарқылы мен терең сенім, ұзақ жылғы ... пен ... ... ... үйреншікті әдет қалыптасты. Қоғам тарихы технология
саласындағы көптеген революцияны біледі. ... ... ... ... ретінде танылған ғылыми – техникалық ... ... ... ... ... ... табиғатқа, қоғамға, адам
өміріне игі әсерін тигізді, ... жаңа ... ... ... ... келді. Мұндай ірі ғылыми – техникалық
революциялар қатарына нәрселердің мироқұрылымын ... ... ... құрылымдар, өндірісті автоматтандыру, қалдықсыз өнім өндіру
және қалдықты қайта өңдеу жатады.
Қазіргі заманғы ғылыми- ... даму адам ... ... ... ... ал ... ... теориялық және технологиялық
өзгерістердің жалпы ... ... ... өзегі ретінде
дүниенің ғылыми бейнесін білдіреді.
Оқытудың технологиясы ... ... ... ... ... ... білімді еңбекпен ... ... ... ... мақсатты өмір сүруге ұмтылуға әсер
етеді.
Педагогикалық технологияның білім ... ... ... де, ... технологиясының мәртебесі әлі ... ... ... ... ... талдау жасап
үңілсек, қазіргі кезде «оқытудың педагогикалық технологиясы» ұғымы ғылыми
білім берудің ... мен ... ... ... көреміз.
Педагогикалық технология ұғымының қалыптасуы мен ... ... ... ұғымының мәні түрліше қарастырылады,
яғни оқыту технологиясын техникалық ... ... ... ... ... педагогикалық технологияны ғылыми тұрғыдан ұғынуға дейін
түрліше пікірлер бар, олар ... ... ... ... Дж. ... П.Я. ... В.В. Давыдов, М. Кларин, Н.А.
Менчинская, З.И. ... Л.В. ... т.б. ... ... оқыту технологиясы- оқу ақпараттарының пайда болып
көріну, өзгеру, өңделу әдістері мен ... ... ... ... барысындағы мұғалімнің оқушыға қажетті техникалық және ... ... ... әсер ету ... туралы ғылым. Біздіңше, төменде
берілген анықтамадан «оқыту технологиясы» терминінің мағынасына неғұрлым
тереңірек үңілуге болады.
Оқыту ... алға ... ... ... ... ... оқытудың әдіс, құрал және түрлерінің жүйесі арқылы
оқыту мазмұнын жүзеге асыру жолы. Сөйтіп, оқыту ... ... ... ... ... байланысы мен себептілігі жатыр, ал қажетті мазмұнды
тиімді әдістер мен ... ... мен ... ... сәйкес іріктей білу мұғалімнің педагогикалық шеберлігіне
байланысты. Барлық ... ... біз ... ... және loqos- ғылым, заң, бір сөзбен айтқанда технология дегеніміз-
шеберлік (өнер) туралы ғылым екенін көреміз.
Оқу барысында ... ... ... ... сөз ... әр ... ... туады. Соның нәтижесінде отырғандар октимистер ... ... ... ... ... үшін технология қасиеті бар
машина тәріздес, оны іске ... ... ... ... тән ... ... сала ... Көзді ашып жұмғанша болашақта бүкіл әлемді
таң қалдыратындай, соншалықты терең де көлемді ... ... ... ... ... көп ... бір мезгілде осынша білім беретін болғандықтан,
өте арзанға түсіп, ... ... ... ... ... ... үшін ... оқыту барысында қолдану басқаша машина
түрінде елестейді, ол- зиянды ... ... ... ... ... Өздігінен
басқарылатын машина басқалардың өз бетінше ойлау қабілеттерін ... ... ... кері әсер ... ... нәтижесінде
баланың ақыл-ойы, бағалау қабілеті, жеке тұлға ретіндегі дамуы ... мен ... жеке ұзақ ... тұрақты жұмыс істеуінің қажеттігін
тудырады. ... ... ... ... ... қалдыруы мүмкін.
Біздің пікірімізше, бұл екі көз ... ... де ... ... ... өте тар ... түсінеді. Шындығында, бұл ұғымның кең
мағынасы білім беру жүйесі мен ... ... ... ең ... ... ... ... мүмкіндік береді[19].
Қазіргі заманғы оқыту технологиялары ... ... ... негізінде жасалған дамытушы, тұлғалық бағдарлы,
мақсатты технология болып табылады. Оқу ... ... ... талабына ғана негізделген рационалистік немесе технократтық деп
аталатын дидактикалық парадигмамен әдіснамалық ... ... ... ... оқу материалын меңгерудің неғұрлым тиімді
тәсілін іздестіру. Нақ осы модель ... ... ... ... мүмкін жолдары пайда болып, ол кейіннен оқыту
технологиясы ұстанымдарына ұласты.
XXI ғасыр өркениет ... ... ... ... кезеңін ауыстыру білім жүйесін ауыстыру қажеттігін, білім үлгісін
қайта қарауды алға тартады. Мұнда ... ... ... және ... ... ... ... Бұл –ақпараттық ... ... ... ... ... ... адамның денсаулығына
мұқият қарау дәуірі. Адамзат дамуының жаңа кезеңіне жаңа білім беру ... ... ... жаңа ... беру философиясы және жаңа білім үлгісі сай
келуі тиіс [1].
Мектеп әлеуметтік институт ... ... ... мен ... бейнелейді. Ол саясаттан, идеологиядан тыс, ... ... өмір ... мүмкін емес. Сондықтан, кез келген жалпы педагогиалық
білім беру технологиясы, белгілі бір ... ... ... ... педагогикалық технологияны методологиялық тұрғыдан
қамтамасыз ететін құрамға ... ... ... ... ... ... мақсаттар жүйесіне енетін философиялық негіз анық байқалады.
Жеткілікті ... ... ... көзқарас білім беру мазмұнында,
оқу пәнінің мазмұнында көрініс табады. ... ... ... ... ... жоқ. Ортақ философиялық негіз болмағандықтан,
мектептегі білім беру мазмұны дүниенің тұтас бейнесін бере ... ... мен ... ... ... ... ... себебі идеясы жағынан бір-біріне қарама- ... ... ... әдіс қолданылуы мүмкін.Сондықтан да, бір технологияның өзі әр ... ... ... жағдайға бейімделгіш, икемді болуы мүмкін
(мысалы: ойын).
Қазіргі заманғы қоғамдық білім саласында білім беру ... ... ... ... бар. ... ... мен
идеализм, диалектика мен метафизика, сциентизм мен табиғи сәйкестілік,
гуманизм және антигуманизм, ... және ... ... ... ... ... оның бәрінің негізінде
сипаттама беру мүмкін ... ... ... да ... ... ... бір ... негізге сүйенетінін байқауға болады.
Оқу процесі көп уақыттан бері ... және ... ... Оқытуда мұғалім мен оқушы еңбегін жетілдіріп, оның
тиімділігін арттыратын көрнекілікке ұмтылу, әр-түрлі ... ... ... ... ... бері іске асып келеді. Дегенмен қазір, ғылыми-
техникалық ... ... , ... ... ... ... мәнге ие болуда. Оқу процесінің сапалы да жаңа жағдайлары мен
мүмкіндіктері – ... ... ... ... тағы басқалар
пайда болды.
Қазіргі заманғы жаңа аппараттардың пайда болуы ... ... ... оқу ... өзінен-өзі оқу процесінің
жаңартудың (модернизация) түп қазығы бола ... Оқу ... ... алғышарты жоғары теориялық және әдістемелік талаптар
негізінде жасалған дидактикалық материал және оның ... ... ... ... осының өзі дидактиканың техникалық және
технологиялық ... ... ... бар ... – оқытудың
технологиясы тұрғысынан зерттеудегі басты бағыт болып табылады ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым маңызды фактор болып табылады. Педагогикалық білім берудің
технологиясын жақсарту-қоғамның мәдени сана-сезімін және оның ... ... ... ... ... ... беру жуйесінде
оқыту технологиясын қолданудың үнемі жетілдіріп отыру үшін психологиялық-
педагогиалық бағалау өлшемдерінің модификациясы мен ... ... ... берудің мақсаты мен оқытудың шарттарының, сонымен қатар
пәнді оқытудың құралдарының ... ... ... Бұл үшін ... оқу ... мен жеке ... шығармашылық дамуына қойылатын
талаптың артуына байланысты қоғам мен білім беру саласында ... ... ... білу ... ... ... өзгерісі мен білім беру жүйесінің, білім
беру мақсаты мен формаларының, оқыту мазмұны мен технологиясының ... ... беру ... ... ... ... ... беру
жүйесіне әсер ететін:
- педагогикалық білімге деген сұраныстың өсуі;
- педагогикалық білім ... ... ... ... қажеттілігі;
- педагогикалық білім берудің ерекшелігі мен икемділігі, кәсіптік
еңбектің мақсаты мен жағдайға бейімделуі;
- педагогикалық білім ... ... ... ... келу
қажеттілігі;
- дәстүрлі әдістеменің тиімділігінің төмендігі;
- қоғамның жеке тұлғаның ... ... ... ... өсуі;
- оқытудың жаңа технологиясын ендіруге кері әсер етіп отырған
психологиялық ... яғни бір ... ... ... ... ... ... педагогтық мамандықты таңдаудағы ынта-
ықыластың тұрақсыздығы;
- педагогикалық ... ... ... тиімсіздігі,
қаржыландырудың нашарлығы тағы басқа факторлармен ... ... ... ... ... бар. Жаңа ... бойынша оқу
қызыметін басқарудың, педагогикалық қарым-қатынастың және ғылыми ақпаратты
қабылдап, ... жаңа ... ... ... ... ... педагогикалық жүйені жобалау
тұрғысынан анықтау үшін жобалаудың білім беру аймағында оқыту ... ... ... компоненттерін жасаумен шектелмейтінін ескеру ... ... ... ... ... даму ... оқу іс-
әрекетінің қалыптасу ерекшеліктерін және ... ... ... ... ... ... қызмет те атқарады.
Оқыту бағдарламасын жобалаудың әдіснамалық қызметі ... ... ... бағалау өлшемдері тұрғысынан
қарастырылуы мүмкін. Бұл бағалау ... ... оқу және ... ... ... ... ... үлгісінен педогогикалық
технологияның даму мүмкіндіктерін ... ... Бұл үшін ... ... оқу ... ... әрекеті жүйесіне нақты ғылым ... ... жеке ... ... оқыту үлгісін түзу қажет.
Осылайша, оқыту технологиясының әдіснамалық қызметі ... ... ... ... және жобаны жүзеге асыру
арқылы анықталады. Оқыту бағдарламасы оқыту-педагогикалық қызметтің жобасы
ретінде ... ... ... ... әлі ... ... ... бейнелейді;
- ең болмағанда нормативті түрде жүзеге асырылған болуы мүмкін;
- сәйкес іс- әрекеттің орындалуының қолайлы деңгейін ... ... ... ... ... ерекшеліктерді оқыту технологиясының дамытушылық қызметі сияқты
өзіндік ... ... ... Технологияның бұл сипаты
дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... маңызды белгісі болып табылады.
Педагогикалық технология ғылым мен тәжірибенің арасынан аралық орын
алады. Осы мәселені ... бірі Н.Ф. ... ... ... ... ... ғылым болуы тиіс, ол ... ... ... ... ... қолданылу жүйесі анықталу
керек », - деп жазды [22].
Оқыту технологиясы ... ... ... және ... ... ... стратегиясы мен тактикасы болып
табылады.
Оқыту мен тәрбиелеуді технологияландырудың келесі бірі ... ... ... ... ... ... ... беру процесінің
негізі –іс-әрекет. Соңғы кезде ... ... беру ... ... мазмұны, әдіс түрлері мен оқу ... ... ... ... ... ... берудің мазмұнына оқыту технологиясының
маңызды бөлігі ретіндегі оның ... ... де ... ... ... кіреді. Педагогикалық технологияларды өзгерту және
жетілдіру барысында әр түрлі бөліктер әр ... ... ... ... ... ... ... өзгереді, ал мазмұны
тек құрылымы, мөлшер-шамасы, логикасы жағынан ғана өзгереді. ... ... ... нәтижесінде білім берудің мақсаттары,
мазмұны мен түрлері ... ал ... мен ... өзгерісі оқытудың
процессуалды бағытын қайта қарауға әкеліп соғады.
Педагогикалық процесс мазмұны өзіндік тарихы бар ... ... ... ... төрт ... ... ... –жеке тұлғаның жан-жақты және гармониялық дамуы –бұл
философиялық бағдар. Тұжырымдық модельдеуші ... жеке ... ... ... - әр ... ... анықталатын педагогикалық стандарт.
Мұндағы ең басты нәрсе –жеке тұлғаның гармониясы мен ... ... ... ... ... ... ... дамудың, білім
берудің, қалыптастырудың нақты ... ... ... жеке тұлғаны
нақты оқу пәніне:оқыту мазмұны, нақты сапалар мен ... ... ... де ... ... оның нақты қызметі айқын көрініп
тұрады: біріншіде-философиялық деңгейді түйсіну- прогностикалық қызмет;
екіншіде-стандартты, педагогикалық ... ... ... ... ... үшіншіде- педагогикалық процестің нақты міндеттерін
анықтау- педагогикалық мониторинг; ... ... ... ... бөлігі ретіндегі оқытудың, ... ... ... ... ... ... оқу ... мазмұны оның
тұтастығынан шығады, көп деңгейлілігін, ... ... ... ... ... көрінісі және өзгермелілігі әр
деңгейде көрінеді.
Мектептердегі білім мазмұны ... ... ... ... жаңа адам үлгісін тәрбиелеуге бағытталуы тиіс.
Қазақстан Республикасының қазіргі жаңа ... ... ... ... ... ой-өрісін, дене тәрбиесін, оқушылардың ... ... ... ... ... ... жалпы
адамзаттық және мәдени дәстүрге араласа білуге тәрбиелуді қамтамасыз
ететін, сондай-ақ өз ... өмір ... ... ... ... ... және ... жүйесін түсінеміз [16].
Осы заманға ұлттық мектеп білім мазмұны тұжырымдамасының методологиясы
таным процесінің философиялық теориясынан, жеке ... ... ... іс-әрекет туралы ілімнен, түрлі оқу пәндерін ... ... ... мен ... ... процесс теориясының
негізгі қағидаларынан келіп шығады.
Қазіргі уақытта жалпы білім қоғамдық қажеттілік қана емес, сонымен
қатар, жеке ... ... де ... оның ... ... ... ... қатысып, білімін одан әрі жетілдірудің мөлшері болып табылады.
Сондықтан да, жалпы білім ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда дамитын әрбір оқушының талғам-тілегін, оның
табиғи биологиялық генетикалық ... ... ... ... ... барынша ескере отырып, жеке ... ... ете білу ... басшылыққа алынады.
Жаңартылған білім мазмұнының ғылыми-әдістемелік негізіне дамыта оқыту
идеясы алынған. Дамыта оқытудың ерекшелігі оқушыда ... ... ... қалыптастырудың қажеттілігін жоққа ... ... ... ... ... ... бөліп қарастыруды, яғни білімдік міндеттің
басымдылығын қолдамайды, оқыту оқушының дамуын қамтамасыз ететін ... ... ... приоритет етіп қояды. Дамыта ... ... ... ... жеке бас ... дамытудың құралы деп қарастырылады. Ол
мазмұнда оқушы меңгеруі тиіс теориялық ұғымдар мен түсініктер жүйесі, оны
саналы ... ... ... және ... ... ... және бұл мазмұн оқулықта көрініс табуы шарт.
Оқу ... ... ... ... ... және іс-әрекет
тұрғысынан алғандағы сипаты жұмыс әдісі, ұстанымдары оқытудың мақсаты мен
мазмұнына ... әр ... ... ... ... Бұл дамыта оқыту мен
дәстүрлі оқытуды салыстырғанда өте айқын ... ... ... ... ... ... оқушыға түсіндіруге,
орындалатын жұмыстың тәсілдерін өзі істеп ... ... ... бәрі анық, түсінікті болуына, сабақта оқушының түсініктерді ... ... ... ... дәл істей, орындай ... ... ... ... ... ... көрсеткіші-
оқушылардың ешбір сұрақ қоймай, «түсіндім» деп бас ... ... ... ... ... ... ... иесі» мұғалім де, оқушы мұғалім
әрекетін дәл қайталайтын «еліктеуші», яғни ойсыз «орындаушы» ... ... ... мұғалімнің басты міндеті- оқу материалы мазмұнын
оқушыға дайын күйінде жеткізу, түсіндіру, ... ... ... түрде
көрсету емес, оқушымен бірлесе, жалпы іс-әрекетті ұйымдастыра отырып, алға
қойған міндеттерді түсіну, оларды шешудің тәсілдерін, ... ... ... оқу ... ... оқушының қабілеттілігі мен табиғи
алғырлығын, ынтасын ... ... мен ... ... ... ету, ... ойын қалыптастыруға қажетті білім, білік және
дағдылармен қаруландыру арқылы кез келген ... ... ... және ... отыратын заман талабына бейімделе алатын түлекті тәрбиелеу.
Ғылыми – техникалық прогресс дәуірінде ана тілдің негізін меңгеру жас
ұрпаққа білім беру мен ... ... – бір ... болып табылады
[25]. Ана тілін оқып білу адамның ақыл – ... ... ... әсер ... ... оқып білу барысында оқушылар: 1) логкиалық ой қорытуға, өзінің
ойын дәлелдеп жеткізуге және берілген ереже ... ... ... , өз
жұмысын жоспарлап, оны орындаудың тиімді жолдарын іздестіруге үйренеді; 2)
табандылық пен ... ... ... ... ... ... пен ой ... және оны тексере алу, өзінің ... мен ... ... баяндап беру сияқты жеке адамның бойына қажетті әдет-
ғұрыптарға ... тілі жас ... ... ... береді, нарық заманында өмір
сүруге үйретеді. Осы айтылғандар негізінде жалпы білім ... ... ана ... ... ... ... оның жас ... білім
берудегі және олардың одан әрі дамытып тәрбиелеудегі орны мен ... ... ... ... ... ... ана ... идеялары мен әдіс, тәсілдері және олардың ... ... ... ... ... ... танудағы рөлі туралы
түсінікті қалыптастыру;
- қазіргі қоғамның толық жарамды мүшесі ... ... ... ой ... ... ... келу, басқа қасиеттерді қалыптастыру
және одан әрі ... ... ... ... ... күнделікті өмірде және еңбек ... ... ... ... ... ... оқып білуге, үзіліссіз
оқып білу жүйесінде ... ... одан әрі ... жеткілікті
болатын ана тілінде білім және іскерліктерді ... ... ... ... ... ... мәселесі еліміз егемендік
алып, өз тарихымызды түгендеуге бет ... ... ең ... ... ... ... Е. Байзақова, А. Дайрабаева. А. Мұханбетжанова,
А. Тілепалдиеваның, бастауыш мектеп ... ... Қ. ... ... т.б., ... ... ... оқыту әдістемесі
Т.М.Әбдікәрімова, Қ. Аймағанбетова, К. ... М. ... ... Т.Қ. ... С. ... О. ... Б. ... Тойлыбаев, Ш. Сейілова және т.б. ... ... ... ... ана ... оқыту мазмұнын жетілдіру, оқу-
әдістемелік кешен дайындау мәселесімен С. Рахметова, П. ... ... Т. ... ... олар дайындаған оқу-әдістемелік кешен
1992-93 оқу ... ... ... ... ... ... ... 30-шы бабында: «мемелекет білім
берудің жалпыға міндетті қалыптарын белгілейді. Кез келген оқу ... сол ... сай ... ... деп атап көрсетілген. Қоғамның
басқа салаларында жиірек пайдаланып келген «стандарт» ұғымның ... ... ... енуі, нақтырақ айтылуы соңғы он жыл ... ... ... дәуіріндегі білім беруде бұл ұғым ... ... оның ... ... ... ... берудің мемелекеттік
нормалары болды. Ал, қазір заман талабына байланысты сол ... ... ... берудің мемелекеттік стандарты дегеніміз осы
салада мемелекеттік ... ... ... параметрлер жүйесі.
Параметірлерге білім мазмұнының ... мен ... оқу ... ... ... ... оқу ... көрсеткіштері, оқу
нәтижелерінің өлшемдері тағы басқалар жатады. Мемелекеттік норма ретінде
қабылданатын параметірлер оқу-тәрбие процесін ... мен ... әр ... ... ... ... байқататындықтан,
білім беру стандарты бірнеше деңгейде тұжырымдалады. Білім беру мазмұнының
теориялық тұрғыдан негізделген тұжырымдамасы- тұтас алғанда оқу ... ... Оқу ... оқу процесіне іштей тән болып келетін негізгі
тұжырымдық ережелерді ашып ... ... ... оқу ... ... мемелекеттік стандартының басты деңгейде тұжырымдалуы болып
табылады [36]. Базистік оқу жоспары ... ... бес ... ... ... ... көрсететін және әр түрлі оқу ... ... ... ... ... ... айтқанда, адамзат
жинақтаған әлеуметтік тәжірибенің жас ұрпаққа беретін үлгісі ретінде заман
талабына сай жетілдірілген ... ... ... ... құрал. Бұл
нормативтік құжат оқушылардың өз ... ... , ... ... ... ... ... басқаруына, ынта-ықыласына сай
білім алуына мүмкіндік береді. Сөйтіп, ... мен ... ... тең дәрежеде бір-біріне сай келеді. Технологиялық ... ... ... ... ... тағы бір ... ... -өте маңызды
дидактикалық құрал, ол-оқудың мазмұны мен технологиясының тұтастығын жүзеге
асыруда ... рөл ... ... ... ... ... ... мектеп оқулықтарының жаңа үлгілері пайда болды, ... ... ... әр ... қоса ... берудің сапасын
одан әрі арттыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі заманғы оқытудың технологиялық үлгілері оқытуды ұйымдастырудың
ізгілік, дамытушылық, жеке ... ... ... ... ... ... оқытудың тек бір мәселесін,
мысалы, проблемалық ... ... ... т.б. ... ... ... оқушылардың жас ерекшелігіне орай бейімделген
дамыта оқыту сияқты тұтас технологиялар да орын ... (Л.В. ... ... В.В. ... ... ... оқыту процесінің барлық компоненттері
айқындалады. Жеке қарым- қатынас жасау ... бір ... ... ... ... ... мүмкін. Өзіндік бағыт ұстаған дамытушы
технологиялардың негізгі тиімділігі ... және ... ... ... және ... біліктілікті қалыптастыру, білім беру
процесінің құндылығын бағалауды қамтамасыз ету, ... ... ... Бұл ... дидактикалық сипаттамалары оқыту-
педагогикалық процестің төмендегі ерекшеліктері ... ... бір ... ... құру және ... ... оқу мүмкіндіктерін есептеудің әртүрлілігі;
-оқу қызыметін саралап басқару;
-оқу процесін демократиялық жолмен ... ... ... ... ... беру ... оның
мақсаттарының, мазмұнының, ... ... ... ... ... ... ... технология адамның психиалық дамуын анықтайтын деректер,
алғашқы себептер туралы түсініктерден ... ... ... ... ... байланысты технологияларды төмендегіше бөлуге болады:
-психиканың дамуы биологиялық тұқым қуалау арқылы ... ... ... ... ... қалыптасуы адамның әлуметтік тәжірибесіне, оқып-үйрену
нәтижесіне байланысты деп қарастыратын ... ... ... ... ... тәжірибесіне, өзін-өзі психологиялық
жағынан жетілдіруіне ... ... ... ... ... ... және оның ... материя емес деп ... ... ... ... ... жеке адамның қоғамдық ... ... және оның ... ... ... өзінше
түсіндіретін бір қатар тұжырымдамалар бар.
Оқудың ассоциативті –рефлекторлы тұжырымдамасы И.М.Сеченов пен ... ... ... ... ... қызыметінің негізгі
заңдылықтарына сүйенеді. Бұл ... ... мәні адам ... ... ... ... Ассоциативі –рефлекторлы теория бойынша:
*білімді игеру, дағдылар мен біліктерді қалыптастыру, адамның тұлғалық
қасиеттрін дамыту оның ... әр ... ... және ... ... ... алу, ... мен біліктерді қалыптастыру, қабілеттерді дамыту
(яғни ассоциациялардың түзілу процесі) белгілі логикалық тізбекпен жүзеге
асады, оның негізгі кезеңдері ... оқу ... ... оны ой елегінен өткізіп, ішкі байланыстары мен ... ... ... материалды есте қалдыру;
в) алған білімді практикалық іс-әрекетте қолдану;
*оқуда ең жоғары нәтижеге мынадай шарттарды орындау арқылы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
ә) оқу материалын белгілі бір жүйемен беру;
б) жаттығулар ... ой ... және ... ... ... ... үйрету;
в) білімді практикада пайдалану.
Бұл тұжырымдаманың негізін салып, оны одан әрі дамытқан ғалымдар И.М.
Сеченов, И.П. Павлов, С.Л. ... ... Д.Н. ... ... Е.Н. ... В.В. Давыдов, Д.Б. ... ... ... ... меңгеруінің ассоциативті-рефлекторлы
тұжырымдамасы шеңберінде ұғымдарды қалыптастыру теориясы құрылған (Д.Н.
Богоявленский, Н.А. ... Е.Н. ... және ... ... ... оқу ... негізі алған білімді жинақтап қорыту және
белгілі бір ұғымдарды қалыптастыру болуы тиіс. Бұл ... ұғым ... ... ... білімді жинақтау және
абстракциялаудың ... оқып ... ... ... ... ... ... қабылдау, түсінік қалыптастыру, ұғымды жалпылау және оны іс-
әрекетте пайдаланудан ... ... 60-шы ... ... ... оның
ішінде бағдарламалау оқытуды енгізуге алғаш қадам жасала бастады. Оның
мәні оқушылардың ... ... да ... байланыста болуын мақсат ете
отырып жүйелеу, ... ... ... ... ... отыруы арқылы
оқушының қате жібермеуімен айқындалады.
Бағдарламалап оқытудың негізіне сол ... АҚШ та кең ... ... ... ... ... ... поведение- мінез-құлық деген сөз.
Бихевиоризмнің негізін салған американ психологы Д. ... Ол ... ... ... кейбір психологиялық процестерді жануарлардың зерттеу
нәтижесі мен әдістерін адамға ... ... ... ұсынды.
Бихевиористер психологияның негізгі міндеті тірі организмге әсер ет мен
жауап ... ... ... ... ... ... ... әсерге жауап реакциясын
бақылау және эксперименттік эерттеу болып табылады.
Технократтық ... мен ... ... ... пайдалы мінез-құлық
қалыптастыру, болашақ өмірге қажетті біліктерді жинақтау деп ... ... ... барлық талаптарды қанағаттандыратындай оқыту
технологиясы педагог пен оқушының ... ... ... ... педагогикалық жағдайды жүзеге асыруға бағытталған.
Егер бұрын ... ... мәні ... ... және білім берумен
шектелсе, қазіргі метепте әр оқушыны жеке тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... бала бірдей емес, дегенмен
олар мектепте ... ... беру ... толыққанды интелектуалды дамуға
бірдей құқыққа ие. ... ... ... ... ... ... модельдерді енгізу тоқтаусыз жүріп келеді, олар
ерікті модель (Р. Штейнер, Ф.Г. Кумбс, Ч. ... В.С. ... ... ... ... (Л.В. ... М.В. Зверева, И.И.Аргинская, И.В.
Нечяева) дамытушы модель (В.В. Давыдов, Д.Б. ... В.В. ... ... ... ... (А.М. Матюшкин, М.Н. ... Г.И. ... ... (В.П. ... П.Я. ... И.П. Калошина, Н.Ф.
Талызына, С.И. Шапиро). Бұл ... ... ... сияқты екенін
байқауға болады. Ерікті модель «субъективтік таңдауға максимум ... ... ... критериіне, қалыптастырушы модель керісінше
«субъетивтік таңдауға минимум еркіндік, ... ... ... ... ... ... ... ұғымы біздің педагогикалық
лексиконымызға берік еніп келеді.
Педогогикалық технология- педагогика ғылымының ... ... және ... зерттеп, айқындаушы және педагогикалық ... бір ... Ол- ... ... ... ... нәтижелеріне
қол жеткізу жолындағы мақсат, мазмұн, әдістер мен құралдардың ... ... ... ... ... ... ұғымы үш деңгейде
қолданылады.
Жалпы педагогикалық (жалпы дидактикалық) деңгей. Педагогикалық
технология берілген аймақтағы, оқу ... ... беру ... ... Бұл ... ... жүйе мен ... оған оқытудың
мақсаты, мазмұны, құралдары мен әдістерінің ... ... ... мен ... ... өздерін алмағанда) іс-әрекеттерінің
алгоритімі кіреді.
Жеке пәндік- әдістемелік деңгей. Бұл жерді ... ... пән ... ... ... яғни ол бір пән, бір ... ... шеңберінде оқыту мен тәрбиелеудің белгілі бір мазмұнын жүзеге
асыру үшін ... ... мен ... ... ... ... ... Мұнда оқу-тәрбие процесінің
жекеленген бөлігінің технологиясы ... жеке ... ... ... қалыптастыру технологиясы, жеке тұлғалық
қасиеттерді тәрбиелеу технологиясы, сабақ технологиясы, жаңа ... ... өз ... ... ... ... әдебиеттерге жасалған талдау көрсеткендей,
қазіргі педагогикалық теорияда «педагогикалық технология» ... ... жоқ, оны ... ... ... ... енді ... аудиовизуальды құралдармен қамтамасыз етіп, компьютерлендіру, ал
келесі бір көзқарас бойынша дидактикалық жобалар мен педагогикалық ... ... ... дәрежесін көтеру болып табылады. Осының бәрі бұл
ұғым, құбылыстың көп ... ... яғни оны ... ... ... ... қажет етеді. Мұндай бағыт-
бағдарға жүйелілік, іс-әрекеттік және жеке ... тән. ... ... ... да болсын істе, ... ... ... ... ... [44], Б.Т. ... ... оқу процесіне белгілі бір мақсат көздей әсер ететін
педагогикалық ... деп ... Ал, ... ... ... ... ... бірліктердің белгілі бір жүйесі ретінде
көрсетеді. Ол Б.Т. ... ... ... ... ... құрылым емес, қайта бала мен ... ... ... ... қарым-қатынасының өзегі, мазмұнды ұйымдастырушы құрылым
дейді. Педагогикалық технологияның мәні- шығармашылық қабілеттің дамуы ... ... ... ... ... ... ... «педагогикалық технология-оқу
процесін жүзеге ... ... ... [46] ... ... ... ... «Педагогикалық технология- бұл оқушы мен мұғалімнің оқу
процесін жобалап және ұйымдастыруда бірігіп қызмет ... ... ... әбден ойластырылған педагогикалық іс-әрекеттің үлгісі», ... ... ... бойынша «педагогикалық технология- бүкіл оқыту
процесі мен білімді техникалық және адам ресурстарын олардың ... ... ... ... формасын оңтайландыру міндеттерін ескере
отырып, меңгеруді жүзеге асырудың жүйелі әдісі» [48].
В.М. ... ... бұл ... ... ... іскерлік,
әдістердің жиынтығы, жағдайдың өзгеруі»- десе, М.Чошанов ... ... ... ... ... деп ... ... [49].
Г.К.Селевконың пікірінше, педагогикалық технология үш түрлі ... ... ... ... және нақты. Бірінші жағдайда ол
педагогика ғылымының ... ... ... және ... ... ... ... жобалаушы бөлігі, аймағы болып табылады.
Екінші орайда, ол процестің жүру алгоритмі, жоспарланған ... ... ... ... мен ... ... ал үшіншіден,
барлық жеке, заттық және әдіснамалық құралдардың жұмыс істеп, жүзеге асуы
ретінде [50]. ... ... ... ... ... ұтымды
жолдарын іздейтін ғылым ретінде де, оқытуда қолданылатын тәсілдер ... ... ... ретінде де және нақты жүзеге асатын оқыту
процесі ретінде де түсінуге болады. М.В. Кларин: ... ... ... ... қол жеткізу жолындағы қолданылатын барлық
қисынды ілім амалдары мен әдіснамалық құралдарының жүйелі ... ... ... ... деп жазды [51]. ... ... ... ... ... ... ... жалпы әдіснамасы
негізінде мемелекеттің қазіргі ... ... беру ... ... отырған
талаптарына сәйкес анықталып, іріктеліп, реттелген оқытудың мазмұн, түр,
әдіс-амалдарының, дидактикалық ... ... ... ... оқыту технологиясы дамуын үш кезеңге бөледі [52,53].
Бірінші кезең –оқытушы оқыту процесін ... ... бір өзі ... тиіс ... Екінші кезең- кітап басып шығаруды тапқаннан ... ... ... ... әр ... ... материалдар
көмекке келді. Қазіргі кезеңде оқыту ... одан әрі ... ... ... ... материалдан басқа оқыту
техникалық құралдары қосылды.
Н.Ф. Талызинаның пікірінше: ... ... ... оқу ... ... ... ... мақсатқа жетуде ... нақ өзі» ... ... тұрғысынан қарағанда оқыту технологиясы-бірқалыпты
жоспарлы ұйымдастырылған және оқытудың техникалық құралдарын ... ... ... оқу ... мен ... ... ... айналысады»,-
деп жазды белгілі дидакт В. Оконь [55]. ... ... ... оқу ақпараттарын қалыптастырудың, өңдеудің, таратудың,
қабылдаудың, ... есте ... және ... ... ... ретінде елестетуге болады. Бұл технологиялық процесті
шартты түрде ... ... ... ... ... білігіне
апаратын жарқын жол ретінде де ... ... ... ... ... Ол педагогикалық тәжірибенің нақты жағдайында керемет
оқу процесін жүзеге ... ... ... мен оқып ... ақиқат
қызметін бейнелейді. Басқаша айтқанда, оқыту технологиясы-оқу іс-әрееті мен
оқытуды ұйымдастырудың амал,әдіс, тәсілдерін қолдану теориясы [56].
Д.Г. ... ... ... беру ... ... мақсатқа жетуге кепілдік беретін реттелген қызмет жүйесі».
Бірақ бұл өте ауқымды анықтама. Оған тәрбиелеу ... да, ... ... да, ... технологиясы да кіреді. Педагогикалық (білім
беру) технология-бұл оқытудың межеленген нәтижесіне жетудің педагогиалық
және экономиалық ... ... ... ... ... ... ... жүйемен
сәйкесті дидактикалық процестер кешеннің ... ... ... ал педагогиалық жағдаяттарға сай қолданылатын әдіс, тәсілдер оның
құрамды бөлігі ғана. Оның үстіне ... ... ... жетуге
кепілдік бере алмайды [58].
Берілген анықтамалардан байқауымызша, технология мұғалім мен ... оның ... ... ... және ... ... Сол ... педагогикалық технологияның ... ... ... ... ... ... бөлім: оқудың жалпы және нақты мақсаттары, ... ... ... ... ... процесін ұйымдастыру;
оқушылардың оқу әрекетінің әдістері мен түрлері; мұғалімнің ... ... ... іс-әрекеті; оқу процесінің диагностикасы.
Қазіргі заманғы педагогикалық технология төмендегідей негізгі
әдістемелік талаптарға сай ... ... ... ... ... ... оны жеке
функционалды бөліктерге бөлу және ... ... ... ... арқылы көрсететін шартты бейнесі.
2.Әр педагогикалық технология тәжірибе игерудің белгілі бір ғылыми
тұжырымдамасына ... ... ... беру ... жету ... ... болу керек.
3. Педагогикалық технологияның барлық жүйелік ... ... ... ... өзара байланысы,тұтастығы.
4.Оқу процесін жобалау, ... ... ... ... ... кезеңді диагностика , нәтижелерді түзету мақсатында
әдістер мен құралдарды түрлендіру мүмкіндігі ... ... ... осы сапалары оған басқарылымдық (меңгерушілік) сипат береді.
5. ... ... ... ... бәсекелестік жағдайда
қызмет етеді. Сондықтан, белгілі білім стандарттарына сай ... ... ... ... , ... аз болуы керек.
6. Педагогикалық технологияны басқа білім беру мекемесінде басқа
субъектілердің де ... ... ... ... яғни ол қайта
қолданылатындай болуы тиіс.
Педагогикалық технологияның ... ... оқу ... қойылған
мақсатқа жетуге кепілдік беретіндігінде. Мақсатқа жетудің негізгі бағдары-
кері байланыс. Осыған сәйкес оқытуға технологиялық қатынаста мыналарды атап
өтуге ... қою және ... ... ... ... жетуге орай
айқындау;
-оқытудың барлық барысын және оқу материалын оқу мақсатына сәйкес
дайындау;
-ағымдағы ... ... ... ... жету ... ... ... бағасы.
Сөйтіп, оқыту технологиясы мектепте оқыту процесіне ... ... ... ... талап секілді психологиялық –педагогикалық «іс-
әрекеттердің жүйелі кешені ретінде пайдаланылады. Ол оқушылардың ... ... оқу ... игі әсер етумен қатар, педагогиканы нақты
ғылымға жақындату, мұғалімдердің интеллектуалдық, шығармашылық ... ... ... ... ... ... әсер ететіндей оқу-тәрбие процесінің басты күре тамырының ролін
атқарады. Былайша айтқанда, педагогикалық
технология- оқу-тәрбие ... ... ... ... факторлардың үйлесімділігі оқыту мен тәрбиенің тиімділігін
қамтамасыз ететін ... ... ... ... Бұдан, оқыту
технологиясы дегеніміз педагогикалық тәжірибеде оқыту мен тәрбиенің ... ... қол ... жолындағы тұтас дидактикалық жүйе құрайтын
амалдар мен іс-әрекеттер тізбегі.
«Педагогикалық ... ... ... және ... ... ... ... анықталған белгілері мен құрамдас
бөліктерін салыстыра ... «оқу ... ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынасының оқушының өз бетімен
жұмыстануы мен ... ... ... ... ... ... ... жүйесі»- деп анықтама бердік. Оның педагогикалық
технологиядан айырмашылығы оқу процесін жүзеге ... ... ... ... тек ... ... ғана іске ... технологиясы мұғалім мен оқушының тек оқу-оқыту іс-әрекетіне ғана
негізделеді, ол-мұғалімнің ... ... ... мен ... ететін тұрақты да қайталамалы амал, әдіс, іс-әрекеттердің
жүйесі. Сонымен бірге оқу ... жеке ... ... жалпы
дидактикалық категорияға айналады. Мысалы, оқу материалындағы ең негізгі
мәнін ажырата білу ... ... ... ... пен ... жұмыстана білуін дамыту технологиясы,(мақұлдау, қолдау, мадақтау,
ынталандыру технологиясы, ... өз ... ... нашар оқитындарға
көмек ұйымдастыру тәсілдері). Сөйтіп, оқу технологиялары көбіне ... ... ... іс-әрекеті есебінде сабақ ... Ең ... оқу ... ... ... ... ынтасын арттырып, қызығушылығын, белсенділігін көтеру жолында сол
бойда қолданылатын қысқа ... қана ... ... оқушының оқу танымдық қызметінің құрылымы ... ... ... де ол ... ... ... мен ... жүйенің» негізгі айырмашылықтары
әрбір белгінің байқалу дәрежесімен анықталады дей ... ... ... белгілерін айқындап берді. Олар: диагностика және
нәтижелік ... ... және ... ... ... жетуге
кепілдік береді үнемділік оқу уақытын ұқыпты пайдаланып, мұғалім еңбегін
ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді
Түзету –жедел кері байланыс мүмкіндігіне жол ашып, ... ... ... анықтайды.
Егер педагогикалық технологияда бұл ... ... ... ... ... өте ... болады не мүлдем болмайды.
Педагогикалық технология немесе оқыту технологиясы дидактикалық немесе
әдістемелік жүйенің негізгі бөлігі болып табылады. Мысалы, егер ... ... ... ... «не үшін ... керек», «қалай оқыту керек?»
деген міндеттерді шешуге ... ... ... ... тек
соңғысын, яғни «қалай нәтижелі оқыту керек?» деген сұраққа ғана ... ... ... ... ... ... ... философиялық негізіне, психологиялық даму факторына , меңгерілу
тұжырымдамасына, жеке тұлғаның қалыптасу бағдарына, мазмұны мен құрылымының
сипатына, ұйымдастырылу түріне, ... ... ... ... ... ... қолданылып жүрген әдестеріне, дәстүрлі жүйені
жетілдіру бағытына және оқушының категориясына ... ... ... ... отыр [50]. Сол ... біз ... ... ,
бүгінгі күні оқыту технологиясының дәл нақты жіктелуі жоқ. Дегенмен, екі-
дәстүрлі және жаңа технология болып бөлінеді.
Педагогикалық жүйеде ... ... ... ... ... туралы тұжырымдары кең қолдау тапты. Педагогикалық жүйе
деп белгілі бір қабілеті бар дара ... ... ... әрекетті ұйымдастыруға қажет құралдар, мазмұн ... ... ... ... бірлігін айтады. Білім беру салаларында
жүйенің тұтастық, демократиялық, ... ... ... ... ... жасауда үнемі ескеріп отыру керек. Мұндағы ең ... ... ... табылады. Жаңа педагогикалық технологияның жобалық
моделін жасауда белгілі бір ұстанымдарға ... ... ... ... ... ... ... негіз қалаушы басы,
бастапқы жағдай ... ... ... ... ретінде анықталады.
Педагогикалық энциклопедияда тәрбие ұстанымдары мен оқыту ұстанымдары
бөлек ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра отырып бағыттайды»,- делінген ... ... ... ... ... ... Ғ.М. ... пеагогикалық технологияны жобалаудың төмендегідей ... ... ... ... ... ... ... ұмтылу. Бұл
ұстаным оқытудың мынадай мәнінен туындайды: оқыту аяқсыз қалмау ... ... ... ... ... ... бір ... мен білікті
игеруі тиіс.
2.Білімді (ақпаратты) перманенттік және ... ... ... алдыңғымен тығыз байланысты: неге үйрендің- өзгеге де соны үйрет.
Егер оқушы мұғалімнен , жолдастарынан немесе немесе ... ... ... ... тиіс ... ... ... материал) сол
бойда өзгелерге айтып бере алса, сонда ғана ... ... ... ... ... және өзара көмек ұстанысмы. ... ... ... ... әр ... әр адам ... мүддесін
ойлау тұрғысынан ұйымдастырылады.
4. Ұжым құрамының (оқу тобының) әр ... жас және әр ... ... ұстанымы. Ұжымдағылардың жас ерекшеліктерінің әртүрлі болуы ... ... ... игі әсер ... ... бірдей жаста болуы білім мазмұнының жұтаңдығына әкеледі.
Егер сыныптағы барлық ... ... ... ... ... онда өзара
бірні- бірі оқытуы шектеулі болады.
5.Оқытудың әр қатысушының ... ... ... ... ... белгілі бір табиғи шығармашылық болады, тек жаңа ... көшу ... ғана әр ... бойындағы қабілет ашылуына
мүмкіндік туады.
6. Оқу тапсырмаларының әр түрлі (өзгермелі) болу ... ... ... ... ... міндет)әркімнің қабілетіне ,
қызығушылығына қарай ... ... ... жету мүмкін емес.
7. Білім беру процесіне әр ... ... ... ... Бұл ... ескі ... көзқарас
бойынша ыңғайсыз көрінуі мүмкін, жаңа ... ... ... ... оқытып үйретеді.
8. Оқыту процесін интернационалдандыру ... ... екі ... ... ... ... ... адамдарды қоршаған
ортаны да өзгертті. Екі және ... ... ... ... ... интернационалдық тәрбие берудің мықты құралы. ... ... да ... олар ... жаңа педагогиклық
технологияны , жаңаша ... ... ... ... ... ... ... «оқыту технологиясы» анықтамаларын
көптеген ғалымдар үш маңызды ережеге біріктіреді, ... ... ... ... үлгі ... ... дәл
анықтау негізінде жоспарлау;
-мұғалімнің қызметі мен оқушыға қалыптасқан ықпалын ... ... ... ... ... ... үлгі ... мен оқытудың нәтижесін сәйкестендіру.
Сөйтіп, қазіргі заманғы жаңа ... ... ... ... ... ... бар.Біріншіден, постиндустриялық қоғам
білім берудің күрт көпшілік сипат алуын және оның ... ... ... ... орай ... ... ... Екіншіден,бұл
жаңа парадигманың бекітілуі адам өмірінің барлық саласында, оқытудың
жолдары мен құралдарында ... ... ... ... ... ... ... екінші мыңжылдықтың аяғы мен үшініші мыңжылдықтың
басында үстемдік құратын танымның ... ... ... ... ... ... ... Үшіншіден,
қазіргі заманғы информатика құралдары мен телекоммуникация ... ... ... әр ... қиындық дәрежесі мен олардың өмірге
көзқарасының ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Жалпы, оқыту технологияларын сабақта қолдану оқушылардың білім сапасын
арттырып қана қоймайды, оларды жеке тұлға ретінде ... өз ... Тек ... ... ... ... таңдап, қолдана
білу керек. Келесі парагроф осы мәселеге ... ... ... ана ... қолдалынатын оқыту технологияларының негізгі
ерекшеліктері мен сипаттамалары және оларды таңдау критерийлері.
Еліміздің егемендік алуы нәтижесінде ... ... ... ... ... ... беру саласында ... ... мен ... ... осы күнге ... ... ... ... жол ... ... дәстүрлі дәстүрлі білім беру ... тек ... ... дағдылардың белгілі жиынтығын меңгертуге ғана ... жеке ... ... ... ... ... ... бөлінбеді.
Қазіргі кезде біздің республикамызда білім берудің жаңа жүйесі жасалып,
әлемдік білім беру кеңістігіне енуге ... ... Бұл ... ... оқу – ... процесіндегі елеулі өзгерістерге байланысты болып отыр:
білім берудің мазмұны жаңарып, жаңа көзқарас, басқаша қарым-қатынас, ... ... ... беру ... жаңа процестік біліктермен, ақпараттарды ... ... ... шығармашылық және нарық жағдайындағы
білім беру бағдарламаларының нақтылануымен байи ... ... ... ... және ... ... және радио
байланыс- қазіргі заманғы компьютерлік құралдарға ығысып орын беруде;
-баланың жеке басын тәрбиелеуде оның жан ... ... ... ... ... қалыптасуына көңіл бөлінуде;
-мектеп, отбасы және қоршаған әлеуметтік ортаның бала тәрбиесіндегі
бірлігіне ұмтылыс жасалуда;
-қоғамдық біліммен ... ... ... ... және ... ... мән берілуде.
Адами қарым-қатынастар оқу-тәрбие процесінің нәтижелерін белгілейтін
маңызды фактор болып табылады. Сондықтан, жаңа ... ... ... ... мен демократияландыру- мектептегі оқу процесін
жетілдірудің басты ұстанымдары.
Балаларға ізгілік тұрғысынан қарау ... ... ... ... ... ... алаңдау; баланың болашағына, қабілетіне
сену; ынтымақтастық, қарым-қатынас ... ... ... ... ... баланың кемшіліктеріне шыдамдылық көрсету.
Қарым-қатынастарды демократияландыру дегеніміз-мұғалім мен оқушының тең
құқықта болуы; оқушының еркін таңдауына ... ... ... ... өзіндік көзқарас құқығы; қарым-қатынас стилі, тиым ... ... ... тең басқару, зорламау ұйымдастыру, шектемеу-еркін
таңдау ... ... ... ... ... ... жаңалықтарды өмірге
келтірген, оқушылармен, ата-аналармен қарым-қатынасты т.б. ... ... аса бай ... ... Бұл ... 80-ші ... ... педагогтар тобы ұсынды. Олардың жинақтаған
іс-тәжірибесінде қазіргі заман мектебінің ең ... ... мен ... ... ... педагогикалық тәжірибе мен ғылымның
жетістіктері көрініс тапты. Қазақтың көрнекті ұстаздарының ... ... ... қызметінде баламен ынтымақты ... ... ... ... ... ... ... нақты үлгісі жоқ, реттеу- атқару ... Ол ... ... мен ... ... мен
шашыранды түрде беріліп келедіп келеді, оның идеялары барлық ... ... ... енгізілген, ол Қазақстан Республикасы
орта білім ... ... ... ... ... ... ... технология деп қарастыру керек, ол-
жаңа педагогикалық ой-өрістің нышаны, прогрессивті идеялардың қайнар көзі
және қазіргі көптеген ... ... ... ... ... ... ... 1) балаға тұлға ретінде ізгілікті
қарым-қатынас; 2) ... ... және ... ... 3) тәрбиелеу тұжырымдамасы; 4) ортаны педагогикаландыру бағытында
жүзеге асады.
Ізгілікті бағыт мектептің ... ... жеке ... ... ... оның ... ... мен мүмкіндіктерін ашуға, еркіндік
пен әділдікті, мейірім мен бақытты тілейтін ішкі жан дүниесіне ... ... ... ішкі ... мен ... ... етіп, оларды тұлғаның толық және еркін дамуына пайдалану.
Ынтымақтастық педагогикасының ... ... және ... ... ... ... ... және «қалай оқыту мәселелерін
шешуге баытталған процесс ... ... ... ... мен ... ... ... дидактикалық идеяларында көрініс тапты: ... ... ... ... ... ... ... оза оқыту,
П.Эрдинеевтің ірі блоктар идеясы, Л.В. ... ... ... Л.С.
Выготскийдің жақын даму аймағы т.б.
Ойлау механизімінде білім екі түрлі қызмет атқарады: жаңа ... ... ... ... ... ... заттардың,
құбылыстардың, идеялардың немесе олардың қасиеттерінің ... ... ... уақыт-кеңістік қатынастарын тағы басқа
зерттеуде байқалады.Оқу процесінде білімнің реттеуші қызметі ... ... оқу ... еске ... ... ... сұрақтарға
бірыңғай жауаптар алуға бағытталған. Бұдан шығатын қорытынды: қоғамда
жобалық педагогика- ... ... ... пен ... ... ... ... жүйесі қажет. Мұндай ойлау стилінің
негізгі ерекшелігі-кез келген мәселені талдай білу, жүйелі ... ... ... ... ... ... осындай шешімдерді
дамытудың мүмкін болатын жолдарын болжау тағы да ... ... ... ... ... ... ... өзгерістеріне әрқашан дайын
болуымен қоса, өмірде кездесетін проблемалық ... ... ... ... ... ... оқушылардың бойында шығармашылық пен қызмет ... ... ... ... іс- ... да өзгеруіне соқтырып отыр. Білім беру жүйесі ... ... ... ... іс-әрекетке тәуелді.Сондықтан, мұғалім тек дайын
білімді беруші, жеткізуші емес, оқушының оқуына, дамуына ... ... көзі ... ... әрекетін ұйымдастырушы болуы тиіс.
Сонымен, оқытушының өзінің шығармашылықпен ойлау қабілеттері оқу
процесін қайта құрудың басты ... ... ... Ол үшін ... ... ... болып табылатын методологияны меңгерген, шығармашыл тұлға
болуы тиіс. Бірақ әзірге мұғалімнің ... ... ... ... ... ... ... те, психологиялық та
дайындығы жеткіліксіз.
Қазіргі заманғы оқытудың жаңа ... ... оқу ... ... қайта даярлауға жұмсалатын қыруар қаржыны үнемдеп,
кездесетін ... ... ... өндіріс үшін жағымды, қалыпты
психологиялық климат қалыптастыру ... ... ... ... жаңа технологиясы тағы бір мемлекеттік маңызы бар ... ... ... ... ... ... республика оқу орындары педагогикалық ұжымдары ұсынылып отырған
көп нұсқаулыққа байланысты өздерінің ... ... кез ... ... ... ... ... алды.
Бұл бағытта білім берудің әртүрлі нұсқадағы мазмұны, құрылымы, ғылымға
және тәжірибеге негізделген жаңа ... жаңа ... бар. ... оқыту технологияларын оқу мазмұны мен оқушылардың жас және
психологиялық ... орай ... ... ... ... ... блім беру саласындағы оқытудың озық ... ... ... ... болу ... ... Жаңа ... мұғалімнің интелектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, ... және ... да ... ... ... ... игі әсерін
тигізеді, өзін- өзі дамытып, оқу-тәрбие процесін тиімді ұйымдастыруына
көмектеседі.
Жалпы білім беретін мектептер үшін ... ... ... ... ... ... тиіс (В.П. Беспалько):
а) педагогикалық технология оқытудағы педагогикалық экспромттарды жоюы
қажет;
ә) оқушының оқу ... ... ... мен мазмұнын анықтайтын
оқу тәрбие процесінің жобасына ... ... оқу ... ... ... ... ... оның меңгерілу
сапасын дәл тексеріп бағалауды қажет етеді;
в) практикада оқу ... ... ... етуі ... ... таңдап, іріктеу оқушының оқу- танымдық іс-
әрекетін басқарудың негізгі бір буыны. Б.В ... ... ... ... ... қолдануды ұсынады:
- дидактикалық қағидаларды- ұстанымдарды, әдістерді, құрал, түр,
амал-тәсілдерді т.б. таңдау технологиясы;
- ... ... ... ... даралап оқыту технологиясы [61 ]
Сабақ біздің заманымызда да оқытудың ... ... ... ... бірақ оның ерекшеліктері мен мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... түрлерін жетілдірудің түрлі жолдары
пайда болып, оқыту процесін ғылыми тұрғыдан басқаруға, оқу ... ... ... ... ... ... соңғы жылдарда мерзімдік
баспасөз беттерінде оқытудың қазіргі технологиялары ... ... ... ... келеді. [62;63;64;65;66;67;68;69;70].
Қазіргі заманғы оқыту технологияларын меңгеру өте күрделі де ұзақ
процесс. Кейде ол ... ... ... ... ... ... ... мұғалімге оқыту технологияларын үйретуді арнайы
кәсіби тұрғыдан ұйымдастыру керек. Бір ... өзін әр ... ... ... дәл нұсқау бойынша немесе шығармашылық пен іске ... Бұл ... ... ... ... тұлғалық компоненті,
белгілі бір ерекшеліктері ... ... әсер ... ... бірге оқушы
әрекеті оның қабылдауы, ынтасы, құштарлығы негізгі роль атқарады.
Оқыту технологиясын таңдап, іріктеу -оқушының оқу-танымдық іс-әрекетін
басқарудың негізгі бір ... ... ... ... осы ... берудің даму бағытымен тенденцияларын қамтитын 50-ден ... ... ... жүргенідігі мәлім. Олардың бәрін бірдей
кез келген ... ... ... ... ... ... Сондықтан,оқыту
технологияларын таңдап, іріктеудің белгілі бір өлшемі, критерийі болуы
керек.
Т.К. Селевконың ... ... ... ... ... біз ... ... ана тіліне қолданылатын бірнеше оқыту
технологияларын іріктедік (1-сурет) [70].
Бастауыш ... ана ... ... ... ... ... тәсілмен оқыту ... ... ... ... ... арқылы
технологиясы ... ... ... ... ... ... ... арқылы ... ... ... ... ерте ... бастап күні бүгінге дейін
қолданылып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді.Бұл әдіс, әсіресе, ... ... және ... тыс ... ... жылдарға дейін ойын әдісін оқыту процесінің тиімділігін
арттырып, оқушылардың белсенділігін көтеру мақсатында ойын әдісі ... ... ... ... бір ... ... бір ... өткенде, ұғымдарды
меңгеру барысында өзіндік технология ретінде ;
-барынша көлемді бір технологияның элементі ретінде ;
-тұтас ойын сабағы ... ... ... жаңа ... ... ... тексеру кезеңдерінде қолданылатын оның бөлігі ретінде;
-сыныптан тыс жұмыстар технологиясы» ... ... ... ... ... ... ... әдістері мен
амалдарын қамтиды. ... ... ... ... ... –оқытуда алдына белгілі бір педагогикалық нәтиже ... ... және оның оқу ... ... ... Ойын арқылы оқыту
сабақта оқушыны оқу әрекетіне қызықтырып, ынталандырады.
Сабақта ... ... ... ... ... ... мақсат оқушылар алдына ойын ... шешу ... оқу ... ойын ... бағындырылады, яғни оқу
материалы ойын құралы ретінде пайдаланылады, оқу ... ... ... ... ойын ... ... асыратын жарыс, сайыс
элементтері енгізіледі; дидактикалық мақсаттың орындалуы ойын нәтижесінен
көрінеді.
Оқу ... ойын ... ... ... орны мен ролін
анықтау,ойын мен оқу ... ... білу ... мұғалімнің
ойынның атқаратын қызметі мен жіктелуін түсінуге тікелей байланысты ... ... ... дене ... және ... ... еңбек, әлеуметтік және психологиялық болып жіктеледі, ал ... ... ... ... ... ... ... үйретуші, дайындаушы, бақылаушы және жалпылаушы;
ә) танымдық, тәрбиелік дамытушылық;
б) репродуктивтік, продуктивтік, шығармашылық;
в) коммуникативтік, ... ... ... ... және ... ... ... түрі көп,біз олардың ... және жиі ... ғана ... ... және ... (еліктегіш). Ойындар мектепте
оқылатын, оның ішінде бастауыш сыныпта ... ... ... тән ... ойын ... оқыту технологиясын қолдану үшін оған лайық
орта болу керек, яғни пәндерді оқыту ... ... ... затсыз
үстел үстінде, бөлмеде,көшеде, табиғатта ойналатын ойындар үшін өзіне
ыңғайлы жағдай туғызған жөн. Ал, ... және ... ... ... ... ... орны ... тағы да басқа
жағдайлары болу ... ... ... [77;78;79;80;81;82]
Проблемалы оқыту кезінде мұғалімнің жетекшілігімен проблемалы жағдай
жасалып, оқушылар оны ... ... ... ... осы ... ... кәсіби білімді, дағды мен біліктерді меңгеріп, ойлау
қабілеттерін дамытады.
Проблемалы оқыту ынталандырудың ерекше проблемалы түріне негізделеді,
сондықтан ... ... ... ... ... ... жағдайдың тізбегі ретінде берілуін талап етеді.
Ғылыми білім логикасының түп-төркіні ... ... ... ... ... ... мазмұнның белгізідігіне қарай,
проблемалықтың деңгейіне қарай, ақпарат ... ... ... да әдістемелік ерекшеліктеріне қарай әртүрлі болуы мүмкін. Проблемалы
оқыту технологиясы- бұл проблемалы жағдайларды, ... ... ... ... ... ... Педагогикалық
проблемалы жағдай белсенділікті оятатын әрекеттердің, таным обьектісінің
жаңалығын, маңыздылығын, сұлулығын және ... да ... ... ... ... ... Психологиялық –проблемалық жағдай
жасаудың өзіндік жеке ерекшеліктері бар. Тым қиын не тым ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды оқу процесінің барлық, яғни жаңа ... ... жаңа ... ... ... кездерінде ойластыруға
болады. Мұғалім проблемалы жағдай (ситуация) туғызып, оның шешімін іздеуге
оқушыларды бағыттайды.Сөйтіп, бала өз оқуының субьектісіне ... ... бала жаңа ... игеріп, әрекет әдістерін меңгереді.
Оқу материалын схемалы және ... ... ... ... ... ... негізгі ұстанымдары: әлсін-әлі қайталау; міндетті
кезеңдік бақылау; қиындық ... ... ірі ... оқыту;
қыспақсыз (зорлықсыз) оқыту; тіректерді ... ... ... ... ... қателерді түзеуге
мүмкіншілік жасау; барлық балалар дарынды; ... ... ... мен ... ... ... материал ірі мөлшермен енгізіледі;
-материал блоктарға жинақталады; оқу материалдары сема конспектілер
түрінде ... ... оқу ... технологиялық схемасы 2-суретте
көрсетілген.
Теориялық блок
Ақпарат енгізу ... ... өз ... ... ... ... ... ... ... өзара
барлық түрлері ... ... ... ... ... ... сурет.
Оқушылардың толық және жаппай белсенділігін қамтамасыз ететін оқу
әрекеті ... ... В.Ф. ... біршама еңбек сіңірді.Бұған
оқушылардың динамикалық дағдылы ... ... ... ... болады. Оқушылардың дағдылы оқу іс-әрекетінің ... ... ... ... ... ... ... қолдану нақты кезеңдер бойынша қосымша бір қатар амалдар ... ... ... ... ... ... Оқушылар әртүрлі
жазбаша, ауызша бақылау жұмыстары, үйдегі және сыныптағы тапсырмалар арқылы
мезгіл-мезгіл міндетті ... ... ... ... ... және ... ... сырттай бақылаумен үйлестіріле жүзеге асырылады: әр оқушы
тұрақты, мерзімді ... ... ... ... ... ... ... жасалады, нәтиженің жариялылығы қамтамасыз етіледі, екілік
қойылмайды, оқушылардың ... баға алып қалу ... ... ... ... ірі блокпен енгізу ұстанымы бойынша
беріледі, бұл туралы біраз уақыттан бері көптеген психологтар мен дидактар
(Н.Р. ... ... В.В ... П. М ... т.б.) ... ... ... жақын ұғымдардың бір-бірінен бөлек, бірінен ... ... бір ... ... ... ... қатынастың екінші
түрінің»-абстрактіліктен нақтылыққа қарай бағытталған ... ... ... ... ... дәлелденген.
В.Ф Шаталов технологиясының негізгі ... ... ... ... ... ... ... білімді алғаш рет немесе
екінші рет қабылдау, тіпті өте білікті маман сабақ ... ... ... ... ... бере ... және бұл оның ұзақ есте
сақталуына, демек , сол ... ... ... ... ... бермейді .
Ойлау мен есте ... ... ... көрсеткендей есте сақтауға бекіну,бірнеше рет
қайта жаңғырту,жүйелеу жаңа материалдың терең меңгерілуіне себін тигізеді.
Шаталов технологиасы теорияны оқытуда көп ... ... ... беретін дидактикалық ұстаным болып табылады. ... ... ... ... ... ... көбірек
уақыт бөлінеді. Ең басты нәтиже ... ... ... оқу ... технологиясы жоғары өнегелі тұлға қалыптастырудың негізі болатын
ізгілік ұстанымына құрылған. Ол мынадай қағидалардан көрінеді: әр ... ... ... бағаны түзетуге мүмкіндіктер беру, оқу- оқыту
жағдайында келісіп, кикілжіңсіз жұмыс істеу.
Оқушының алған әр бағасы білімді есепке алудың ашық парағына ... ... ... ... есебі қызметін атқарады да, ал бағалар шифр
мен жазылған мінездеме іспеттес ... ... ... ... ... мәні бар. Бұл ... бір маңызды ерекшелігі ... өз ... кез ... ... ... бағаға көтере
алатындығында, яғни ашық перспектива ұстанымы ... ... баға ... ынталандырып, жағымды әсер беруі тиіс. «екіліктер» жағымсыз
көңіл- күй туғызады, мұғаліммен келіспеушілік ... ... ... жойылып, жек көру сезімі пайда болуы да ... ... ... ... жоя ... ... технологиясы:
(Л.С.Выготский, В.В Давыдов, Л.В. Занков) [86;87; 88 ;89]
Бастауыш мектептің ... ... ... ... ... ... пікірінше, оқушыларды дамыта оқыту, яғни оқушыны оқу ... ... ... ... ... ... ... Дәстүрлі
әдістің негізін сыныптық- сабақ жүйесі ретінде Я.А ... ... жаңа ... 50-60 ... ... Отандық педагогикада)
пайда болып, осы заманға Л.С Выготский, М.Н ... Д.Б. ... ... Л.В. ... тағы ... ... жалғасты. М.Н Скаткин
бастауыш сыныпта оқушыларға өз беттерімен ... ... ... ... берілетін материалдарды проблемалық мәселе ретінде ұсынуды
дұрыс деп есептейді. Ғалым-дидактик В.В. Довыдов М.Н ... ... жаңа ... ... мақұлдап, оқушылардың теориялық
түсініктерін қалыптастыру мүмкіндіктерін, бала психикасын ... ... ... ... алға ... Осы тұжырымдарды мұғалімдердің озат
тәжірибесімен ұштастыра отырып, қазіргі бастауыш сыныптарының ... ... ... ... шешімін күтуде.
В.В Давыдовтың пікірі бойынша ... ... ... ... ... жолын іздестіру арқылы шығармашылық тәжірибені
меңгертуге болады. Соның нәтижесінде білім, білік және ... ... ... Осы жағдайда бастауыш сыныпта тәрбиелеу мен оқыту
баланың жеке бас ... ... ... ... ... ... ... жүйе ретінде қарастыруды
ұсынды. Оның құрылымы мынадай: оқу қызметі оқу мақсаты мен ... ... ... ... ... оқу ... (ұғымдарды
түсіну), оқуды игеру, бақылау, оқылатын материалды ... ... ... ... дағдылар мен біліктер жатады.
Л.В.Занковтың дамыта оқыту жүйесі 50-шы жылдарда ... ... ... ... мектеп баланы психикалық тұрғыдан дамыта алмай
келеді. Ол бірнеше жылға ... ... ... білім берудің
жайы мен оны одан әрі ... ... ... ... ... ... рет даму-мектеп жұмысының басты өлшемі деген идея
туып, дамыта оқытудың өзіндік жүйесін ... ... ... ... оқыту жүйесін жеке тұлғаны жеделдете,
қарқынды, жан-жақты дамыту жүйесі деп те ... ... ... Оқу ... негізгі себебі танымдық
қызығушылық болып табылады. ... ... ... ... ... ... және жеке, ақпараттық және проблемалық, түсіндірме және
ізденгіштік сияқты әдістерін үйлестіруді талап етеді.
Дамыта оқыту оқушыларды ... ... ... ... құптайды, сабақ
беруде дидактикалық ойындар, ... ... ... ... есте
сақтауі тіл байлығын дамытуға арналған оқыту әдістерін қолдануды ұсынады.
Дамыта оқыту жүйесіндегі сабақ. Сабақ ... беру ... ... ... қала береді, бірақ Л.В.Занков жүйесінде оның атқаратын
қызметі, ұйымдастыру формасы елеулі ... ... Оның ... ... ... ... тек жаңа ... хабардар ету мен білік, білім,
дағдыны тексеруде ғана ... жеке ... ... да ... ... өз бетімен ойлауына негізделген әрекеттер жүзеге
асады;
-мұғалім мен ... ... ... ... ... ... ... көрсетуіне
жағдай жасау. Бұл мақсат төмендегі жолдар арқылы жүзеге асады:
-мұғалім ... ... ... ... ... тәжірибесін ашатын оқу қызметін ұйымдастырудың
сан-алуан формасы мен ... ... ... ... ... ... ... талқылайды;
- оқушыны ынталандырып отырады, тапсырманы орындауда қателесуден, дұрыс
емес жауаптан қорықпау үшін түрлі тәсілдерді пайдалануға үйретеді;
- сабақ барысында ... оқу ... ... ... түрі мен формасын
таңдауға көмектесетін дидактикалық материалдар пайдаланып отырады;
-тек соңғы нәтижені ғана емес, ... ... ... де ... ... ... ойлауға, пайымдауға, жоспарлай білуге жетелейтін
сипатына көңіл бөлу;
-оқушылардың тапсырманы орындау ... ... ... ... ... ... іздеуі, шығармашылықпен ізденушілік;
-мұғалімнің оқушылардың өз бетінше ойлануын, ізденуін қажет ететін
тапсырмаларды алдын-ала даярлап, үйден ... ... ... ... (ситуация) туғызып, оқушы белсенділігін
арттырып, дербестігін тәрбиелеу, табиғи талантын ашуға ... ... ... ... жалпы мақсаты мен ұйымдастыру
құралдары оның тақырыбына, мазмұнына көздеген жеке ... ... ... оның ... мүмкіндіктеріне бағыштай отырып,
мұғалім бұдан ... ... ... қандай әдіс тиімді болғанын, бұл
процестің ... ... ... ... және ... өз ... ... мәнін түсіну дәрежесін білуі керек. Л.В. ... ... ... барысын анықтаудың төмендегідей көрсеткіштерін
ұсынады:
-байқағыштық- ... ... ... функциялардың дамуының
бастапқы негізі;
-ойлаудың дерексіздігі –талдау, жинақтау, абстрактілеу, жалпылау.
-практикалық әрекет- материалдық обьект жасай білу.
В.В.Монаховтық оқытудың модульдік ... ... ... да ... ... ... ... құрылымдық,
тиімділік, оңтайлылық талаптарын қанағаттандыруы тиіс.
-Кез келген білім беру технологиясы нақтылы тақырыпта, ... ... ... ... ... ... модульде
жүзеге асырылады;
-Әр мұғалім өзінің педагогикалық қызметінде авторлық ... ... ... яғни ... ... ... ... пайдаланады.
Технологияны таңдау мынадай қағидаларға негізделеді:
-мектептің, жеке мұғалімнің ... ... ... ... процесін модульді жобалау ұстанымы;
Әр мұғалім «шашыраңқы» әдістемелік ... кең ... иесі ... мұны өзі ішінара ғана сезінеді; технологияны жобалау процесінде
осы ... ... ... «түгелденеді»
Жобаланған технологияның тиімділігі шешілетін мәселенің барлық
өлшемдері бойынша қажетті нәтижелерге жету экспериментті түрде, ... ... ... ... жүзеге асады.
Бұл технология мынадай кезеңдерден тұрады.
Бірінші кезең- «Оқытудың жаңа технологиясының теориялық негіздемесі»
пакетін дайындау. Пакетте төмендегі ... ... ... ... қою ... болашақ іс-әрекетін талдау; оқытудың мақсаты,
міндеттердің сипаты, берілген жастағы оқушылар тобының ерекшеліктері; нақты
педагогикалық технологияның ... мен ... ... тұжырымдарын,
технологияны жүзеге асырудың болжамын іріктеп таңдау; осы білім беру
аймағындағы оқытудың ... ... ... , оқу ... ... ... ... схемасы (модульдер түріндегі оқу
жоспарлары мен бағдарламалары); нақты даму ... ... ... нәтижесі мен жемісі.
Екінші кезең- «берілген дидактикалық модуль ... ... ... ... ... ... белгілі бір
тәртіппен орындалатын, нәтижесінде технологиялық процестің ... ... ... ... ... ... ... модуль (ДМ) – кезеңдер мен оқу- тәрбие процесінің типтік
жоспарлануы мен жобалануы. Оның ... мен ... ... ... ... ... ... түрін таңдау (іріктеу);
-берілген дидактикалық модульге қажетті білім мен ... яғни ... ... ... және оны ұйымдастырудың
ерекшеліктері;
-әр оқушының берілген дидактикалық модулін меңгеруге дайындығы мен
ықылас танытуы;
- ... ... ... (ынталық) құрылымын
қалыптастыру үшін материалдар жинастыру және дайындық, оның дидактикалық
модуль мазмұнына ... және ... ... нақты жоспарлау және жобалау;
- оқу ақпараттарының блоктарын меңгеру және өз бетінше оқу- танымдық
іс-әрекет арқылы жаңаны тану;
- жалпы білім беретін ... ... ... деңгейіне жету үшін
қажетті нақтылы оқу материалдарын меңгеру (базистік деңгей ДМ шеңберінде
бірыңғай ... ... ... ... ... мен көлемін тексеру және дидактикалық
модуль үшін қажетті оқу уақытының есебін шығару;
-жекеленген оқушылар үшін оқу материялын ... ... ... ... (оқу процесінің көп деңгейде жіктелуі ),
-әр оқушының оқу материалын өз бетінше меңгеруімен тануының жеке
траекториясын, ... ... ... (оқу ... ... ... обьективтілігі ).
Үшінші кезең- «Берілген дидактикалық модульді жүзеге асырудағы
мұғалімнің әдістемелік ... ... ... ... ... ... ... жасақталуы, жүйеленуі және толығуы, қолданбалы бағдары) оқу
тәрбие процесін жобалау мен ... ... роль ... мұғалімінің оқу процесінің логикалық құрылым ретінде
ұғымын ... ... ... ... есті , сөйлеуді,
қызығушылықты дамытуға бағытталған шағын мақсаттарды ... ... ... тұрады.
Технологиялық карта- осы сыныптағы болашақ оқу процесінің жобасы.
Технологиялық ... ... ... ... ... ... оқу
процесінің мақсаты, диагностика, үй тапсырмасының мөлшері, ... ... ... сияқты басты параметр қамтылады. Технологиялық
картаны меңгеру арқылы мұғалімге нақтылық, анықтық, құрылымдық ... ... ... ... бола бастайды. Технология мұғалімнің бүкіл оқу
жылында пайдаланатын әдістемелерді жоспарлауына көмектеседі. Технологиялық
жобалаудың негізгі нысаны (объект)-оқу ... ... ... ... әр пәнде әртүрлі: ең азы 6-8 сағат, көбі 22-24
сағат. Дәл ... ... ғана оқу ... заңдылықтары айқын көріне
алады. Мұғалім оқу мақсаттарын белгілеуге қатысып, оқу процесі жобасының
тең иегері ... Бір ... ... ... ... ... ... мақсаттар
қойылуы мүмкін.
Мұғалім мұндай шағын мақсаттарды мынадай түрде белгілейді:
«...білу», «... үйрену», ... ... ... ... ... ... Әр ... бойынша оқу процесінің жобасы
технологиялық картамен сабақтың ... ... ... ... ... сонымен қатар, білім беру міндеттері мен стандарттық
талаптарды ... ... ... ... ... үй ... ... ететін оқу тапсырмалары жүйесінің мазмұны мен құрылымын түзу жатады.
Төртінші кезең –«Берілген дидактикалық модульді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мен әдістер» пакетін түзу. Бұл ... ... ... ... ... ... мен білігіне қойылатын дәстүрлі бағдарламалық
талаптарды ... ... ... ... ... Бұл үшін
меңгеру мақсаты мен критерийіне сәйкес оқушылар ... мен ... ... ... тест ... қажет.
Технологияда диагностика – белгіленген нақты мақсатқа жеткендігін
(жетпегендігін) анықтау, талдау. Диагностика барлық уақытта жазбаша ... (10 ... ... емес)
Тексеру жұмысы төрт тапсырмадан тұрады. Екі алғашқысы ... ... ... ... ... орындағандардың білімі мемлекеттік
стандартты «қанағаттандыратындығын» ... ... ... ... ... тапсырма- «жақсы», төртінші тапсырма- «өте жақсы» ... ... ... ... тапсырмалар жоғарыдағы үш
деңгейді анықтайтындай етіп жасайды. ... өте ... ... ... ... ... кезең- «Оқытудың жаңа технологиясын меңгеру мәдениеті». Бұл
пакетке:
-барлық жобалау- педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінің жетістігінің әдістемелік-
ұйымдастыру шарттарын көрсету;
-оқу-тәрбие процесінің аяқталуын тексеру және жобаны тәжірибеде ... ... ... түзету.
Педагогикалық технология оқу процесімен- мұғалім мен оқушының іс-
әрекетімен тығыз байланысты. Оның құрылымына мыналар ... ... ... ... ... ... ... және жалпы мақсаты;
-оқу материалының мазмұны.
б) процессуалдық бөлім- технологиялық процесс:
-оқу процесін ұйымдастыру;
-оқушылардың оқу қызметінің әдістері мен формалары;
- мұғалім жұмысының ... мен ... ... ... ... ... ... диагностикасы.
Осы заманғы сабаққа қойылатын маңызды ... ... ... ... ... Осыған байланысты әр сабақ сайын, уақытты көп
оздырып алмай, ... ... ... қолма-қол тексерудің бірден-бір тиімді
амалы тестілеу әдісі. Тестілеудің білімді тексеру ... ... ... дау ... [92]
Бұл әдісті ана тілі курсының барлық тақырыптары бойынша ... ... ... ... материалды тексеру кезінде
қолданған дұрыс.
Қорыта айтқанда, әрбір педагогикалық ұжым ... ... ... ... ... педагогикалық технологияларды
қабылдауы тиіс.
2 тарау ... ... ана ... ... ... ... ... мұғалімдерді
дайындаудың жолдары мен шарттары
Қоғамда болып жатқан әлеуметтік- экономикалық ... ... беру ... мен ... оқушыларды әлемдік даму деңгейіне сәйкес
келетін белгілі бір біліммен қаруландыруды және ... ... ... ... шешу және ... кезде білім берудің мемлекеттік
стандарттарының жасалуы, оқушылардың стандарт ... кем емес ... ... ... ... дәстүрлі әдіс- тәсілдерін өзгертіп, озық
технологияларды қолдануды, ... ... ... ... ... ... ... оқытудың жаңаша ... , жаңа ... ... ... етеді.
Осыған орай, бастауыш сынып ана тілін оқытуда ... ... ... ... ... ... күннің ең өзекті
мәселелерінің бірі ... ... оқу ... ... ... бойынша
жүзеге асырылуы қажет.Зерттеу жұмысының екінші ... осы ... ... ... ... мұғалімдерін оқытудың
қазіргі технологияларын қолдануға дайындаудың
мақсаты, мазмұны, құрылымы
2.1.1 Болашақ мұғалімдерді өзінің кәсіптік ... ...... ... меңгертудің қажетті шарты
Қазіргі кезде отандық ... ... ... ... ... тек жалаң теорияға ғана сүйеніп, өмірден ... бір ... ... ... ... өзгеше жаңа бір бағыт өріс алып
келеді. Бұл бағыт педагогикалық ынтымақтастық, екі ... ... ... ... ... ... т.с.с. әртүрлі аталып жүр.Ұзақ
уақыт бойына рухаи ... ... ... ... ... осы ... мәдениетті, өнегелі жеке тұлғаны тәрбиелеуге арналған ... ... ... ... ие болады.Жеке тұлға бойына үздіксіз кәсіби
педагогикалық білім ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Біз жасаған ... ... және ... өз ... ... алу ... өскендігі -
әлеуметтік – мәдени, педагогикалық процестің заңдылығы, мектеп пен ... ... даму ... ... ... деп ... түрде айта
аламыз.
Мұғалімнің өздігінше кәсіби білім – көтеруі жалпы мәдениет пен кәсіби
тілектерін өтеу, ... ... ... ... ... ... ... жан – жақты, жеке және кәсіби маңызды танымдық
қызмет.Түптеп келгенде, бұл ... жеке ... ... игі әсерін тигізері сөзсіз. Бастауыш сынып мұғалімдерінің өз
бетінше білім жетілдіру ... мен ... ... ... біз ... ... - ... ұстанымдарына негізделген құрылымдық модель ретінде
қарастырамыз. Онда біріншіден, оқу – ... ... көп ... ... ... ал ... ... жүйе ретінде қарастырылады. Мұғалімнің
өз бетімен кәсіби білім жетілдіруге дайын болуы білім ... ... ... үшін ... іс - ... пен амалдарды қолдана отырып, өз
кәсібі ме ... ... ... ... қарым – қатынасын
анйықтайтын деңгейі арқылы анықталады.Өзін маман әрі жеке ... ... ... ... еш ... ... ... қасиет, қабілеттерін саналы
түрде дамытып, жетілдіруден жалықпайды. Жеке ... өз ... ... ... оның ... ... және ... деңгейі байқатады.
Өзінің танымы мен сезімін бағалауы негізінде жеке қызметі мен іс - әрекетін
басқаруға бағытталған адам ... ... ... оның сана – ... ... табылады. Сана – сезім адамның өзін - өзі бағалауына тығыз
байланысты.Өзін - өзі ... ... ... ... өз ... табуы екі
талай.Педагогикалық рефлексия-бұл тек өзіне және өзінің іс-әрекетіне баға
беру ғана ... ... ... ... ... – қатынасқа түскен өзге
жандардың да өз - өздерін ... ... ... өзін - өзі ... ... ... мен потенциалдық мүмкіндіктерін аша білу үшін қажет.
Бастауыш сынып мұғалімдерінің өз бетімен білім жетілдіру ... ... және ... ... ... ... ... бөлікке жалпы мәдениеттілік,пәндік, психологиялық-
педагогикалық және әдістемелік ... өз ... ... ... Бастауыш
сынып мұғалімінің жалпы мәдениеттілік білім ... ... ... толы ... ... ие болуға арналған. ... ... ... өте ... ... ... айналаны қоршаған ортаның
өзі- бағалы педагогикалық білім көзі ... ... ... ... ... өз білімін көтеруі ісінде арнайы кәсіби ... ... ... ... ... жиі ... ... сынып мұғалімінің
сынып жетекшісі әрі бірнеше пән мұғалімі ретінде қызмет етуі, оның пәндік
және ... ... ... күштерін біріктіре пайдалануына ... ... ... ... көтеруі өз мамандығына байланысты
әдебиеттерді оқу, арнайы курс, семинарларға қатысуы арқылы ... ... өз ... ...... ... ... педагогикалық
және психологиялық әдебиеттермен тереңірек танысып, оқып үйрену болып
табылады. Осы бағытты арнайы зерттеу мен одан ... ... ... бұл аспектінің білім көтерудің өте бір әлсіз буыны ... ... ... әдістемелік жағынан білім көтеруі пәннің оқытылу
әдістемесін одан әрі тереңдету, ... ... ... ... табылады.
Бұл арнайы әдістемелік әдебиетті, оқулықтарды, педагогикалық тәжірибені
оқып үйрену арқылы, өз қызметін талдап ... ... ... ... ... ... жиі ... бірақ барлық жағдайда бірдей
алынған ақпарат ... ... ... ... ... тұрғысынан
талданбай,тек еліктеушілік сипатта қала береді.
Мұғалімнің өз ... ... төрт ... қызметі
айқындалған,олар: жалпы мәдениеттілік тұрғысынан білім көтеру,педагогикалық
перспективті және өзектілік ... ... ... ... өмірінің
табиғи қажеттілігі болып табылатын тұрақты танымдық қызмет тұрғысынан жалпы
мәдениеттілік ... ... бұл ... ... ... талап
етпейтін, мұғалім өмірінің күнделікті тіршілігіне айналған ... ... ... ... ... ... балалар әдебиетімен
танысу,әртүрлі танымдық және ақпараттық телехабарларды ... ... ... көрмелерге, мұражайларға барып тұру, лекторий, курстарға
қатысып,экскурсия т.б. шығып отыру.
Мұғалімнің өз бетінше білім көтеруіне педагогикалық баспасөз бен ... ... ... ... отыру және оларды жүйелеу оқу тәрбие
процесінде пайдалану үшін әртүрлі материалдарды топтастырып, жинақтап ... ... ... ... қалыптасқан мұғалім үшін ... ... ... ... тірлігіне айналады. Кәсіби перспективтік
өздігінше білім алу-бұл ... ... ... ... ... негізінде пайда болған белгілі бір ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы жұмыс
істеуі.
Өзектілік тұрғысынан педагогикалық өздігінше білім алу ... ... ... қажет ететін педагогикалық қызметтегі кейбір елеулі,
маңызды, бірақ жекелеген қиындықтармен жұмыс.
Мұғалімнің өз бетінше ... ... ... ... компоненттерінің
әрқайсысы әртүрлі деңгейде қалыптасқан болып, соның нәтижесінде барлық ... ... алу ... көп ... ... алу ... көрінуі мүмкін.
Кәсіби және өздігінен білім алудың кейбір тұстарын ... ... ... әрі өзара байланыста танып білудің қажетті шарты болып
табылады.
Өздігінше білім көтеру қызметінің компоненттік құрамы олардың ... ... ... алға қойған мақсатқа ... ... ... ... ... өз ... кәсіби білімін көтеруіне
байланысты мақсатқа жетуі, біздің ойымызша, мынадай функционалдық құрамдас
бөліктердің болуын ... ... ... ... және ... ... жеке адамның келешек өз бетімен білім алуының
бастапқы деңгейі ... ... ... мәдениеті мен оларды іс ... ... ... кәсіби білім мен біліктілігінің жеткіліктілігімен
анықталады.
Мұғалімнің өздігінен кәсіби білімін көтерудегі ең басты функционалдық
компоненті,біздің ... ... жеке адам ... ... байланысты қалыптасатын мотивациялық компонент. Кәсіби
қызметтің қалыптасуы мен кәсіби таңдау қандай ... ... ... ... өзгерістерге ұшырайды,мотивтердің өзара қатынасы мен
жеке мәні өзгереді, содықтан олардың даму процесінің ... ... ... маңызы зор.
Студенттер мен жас мұғалімдердің кәсіби және өз ... ... ... дамытуда олардың бойына төмендегі қасиеттерді қалыптастырудың
маңызы зор:
-үздіксіз білім берудің жеке және қоғамдық маңызын ... ... ... ... ... ... асырудағы мұғалім қызметінің
- әлеуметтік мәні мен жауапкершілік,борыш сезімдерін педагогтік
саналылықпен сезіну;
- ... ынта мен ... ... ... ... өз ... кәсіби білім алу қажеттілігі және оның технологиясын ... ... ... алу егер ... ... оның ең ... байлығына,
өзін сенімді сезінуінің, өзінің бағасын ... ... ... ғана ... болады. Кәзіргі кездегі кәсіби дайындықтың өзекті
мәселесінің бірі-бұл жеке тұлғаның кәсіби қызметінде үнемі ... ... ... ... ғана ... ... ... саналы
түрде ұғынуы.
Ерікті адамгершілік компонент бәрінен ... ... ... әрі ... қалыптасуымен анықталады.Психологиялық тұрғыдан алғанда
адамның «мені»- жеке тұлғаның психологиялық, мінез-құлықтық және ... ... ... тек ... ... ... ғана ... адамның мінез-
құлқының детерминациясының маңызды факторы, бұл адамдармен ... ... ... ... ішкі жан ... ... ... бағалау мен тәртіпке салу, өзін-өзі жетілдіріп,
дамытып, өз ... ... ... ... ... ... ... мен ретке келтіру қасиеті қалыптаспаған, ұстаз ... ... ... бір ... ... ... іс-
әрекеттерге барады. Жағдайдың үнемі өзгеріп отыратындығын ... ... ... ... ... ғана қызмет атқарады.
Қалыптасқан «мен» концепциясыз мұғалім (яғни өзіндік ... өз ... ... бай, ... ... субьект ретінде
көріне алмайды. Сана ... ... ... ... артуына байланысты мұғалім өз қызметін ұйымдастыруы мен
бағыттауына сыртқы мінез-құлық ... ... ... ... Бұл
тұрғыдан алғанда «мен» ... ... ... ... ... өз ... тұрақты көтеруге арналған жеке ... ... ... факторы ретінде көрінеді. «Мен» концепциясын жетілдіру
негізінде мұғалім өз ... ... ... рөл ... ... ... рөл ... тиіс екендігін сезінеді. Бұл оған бүгінгі ... ... ғана ... жеке және ... ... ... болашақ «мен» бейнесін
де қалыптастырады. Демек, «мен» концепциясы өзінің табиғатында адамның жеке
тұлғалық анықталуын ... ... ... ... ... жүзеге
асыру үшін ұйымдастырып, бағыт алған қызметінің факторы ретінде алға
шығады. Өзін-өзі ... ... жеке ... ... ... даму деңгейімен
бара-бара мұғалім өзінің ... ... ... нәтиже мен
ескішілдікке берекесіздікке жол бермейді. Қызмет субьектсі ретінде педагог
тұлғасының қалыптасуы ... ... ... ету ... мен ... ... байланысты. Бұл педагогикалық қызметте
өзін-өзі таныта білуге мүмкіндік беретін, сол арқылы өз ... ... ... ... ... ... Басқаша
айтқанда, өзіндік педагогикалық бағыты айқын танылады. Жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... шешімді орындау
қажеттілігі, яғни ерік-жігер таныту жеке тұлғаның өзін-өзі ... ... ... ... жұрт ... ... түсіну арқылы
немесе өзінің жеке талап тілегіне орай жүзеге асуы тиіс. Ерік-жігердің ... ... жеңе білу ... ... ... ... жету жолында кездескен қиындықтарды жеңе ... ... мен ... ... ... осы. Ерік-жігер
әрқашанда адамгершілік ... ... жеке бас ... кәсіби
тұрғыдан қажеттілік болмаса, онда студент не мұғалім өзінің педогогикалық
қызметі барысында кездескен ... мен ... ... ... ... оқу ... оқу процесін ұйымдастыруда айтарлықтай
қиындық келтіреді, мұны ... ... ... ... ... ... алуға деген ынтаның әсері зор. Ерікті адамгершілік компоненттің
құрамында бір нәрсені білуге ... ... сын ... ... ... ... істей білу қасиеттері айырықша орын алады. Бұлар мұғалімнің
кәсіби шеберлігн ұштауында ең маңызды, мәнді ... ... ... ... ... ... тән, ал ... білім алу бұл
шығармашылық қызметтің айқын шарттарының бірі.
Бастауыш сынып ... ... ...... ... ... танымдық іс-әрекетке байланысты жағымды эмоция
маңызды орын алады. Эмоция өзінің бағыттылығына байланысты өз бетінше ... ... ... ... не ... әсер ете алады. Шығармашылық
жолындағы қиындықтар мен ... ... осы ынта ... ... бетімен білім алуға дайындаудың ұйымдастырушылық компоненті
қызметтің формалары мен таным көздерін таңдай білу, өз ... мен ... ... алу, ... ... ... ... ретке келтіру, өзін-
өзі бағалау мен бақылауға деген қабілеттер ... ... ... ... ... ... ... –ала анықтайтын алгоритмдерді
меңгеруге бағытталған іс - әрекеттер компонентті құрайды.
Жеке тұлғаның сана – ... ... үш ... ... болады:
1) Адамның жеке жауапкершілігіне, моральдық таңдауына байланысты
философиялық - әдістемелік , тарихи – ... ... Жеке ... ... ... ... ... аспект.
3) Өзін - өзі сезіну және өзге адамдарды танып ... ...... ... ... ... ... санасы – бағалау мен қимыл, іс
- әрекетті таңдауға мүмкіндік ... ... ... ... шешу – ... ... ... қалыптасу шарттарының
бірін таңдауға мүмкіндік жасайды.
Студенттердің танымдық қызметін тиімді, педагогикалық мақсатқа сәйкес
талдаулар мен ізденістер барысында педагогикалық ... топ ... ... ... ... ... ... кәсіби
сана – сезім механизмдерін, яғни өзін - өзі ... ... ... өз ... ұстануға әкеліп соғады. Ақиқат жағдаймен
салыстырғанда үлгілік жағдай толық ... үзік – үзік ... ... ... ... шындық ретінде бастан кешіру арқасында
олардың арасында айқын белгіленген шекара болмай, жай бірқалыпты ... ... ... ... ... студенттерді даулы жақтар
арасындағы жағдайда талдау жасап, басты заңдылықтарды ашуға жұмылдырады.
Екі жақты диалог проблемалық ситуацияны талдауға шығарып, ... ... ... өзге ... іс - ... ... өзін - өзі түсінуге көмегін
тигізеді. Ойлау, талдау ... ... ... ... шешімдер
нұсқаларын ой елегінен өткізу ғана емес, өзінің жеке ... ... ... ... Ашық ... ... ... арқылы пәндер мазмұнын
реттеу педагогикалық мәселелерді шешуде дәстүрлі деңгейден жеке адам
пікірі ... ... ... жасайды. Рерттеп – бағалаушы қарым ... ... ... ... ... ... және этикалық мұраттарына сәйкес үлгіде талдау жасайды. Бұл жерде
студенттердің ... ... – ақ жеке ... ... ... ... білімі, сенімі айқын көрінеді.
Диалог барысында құндылықтарды ұғыну, баға беру пікірлері ... ... ... қарама – қайшы процестер негізінде қалыптасады. Бір ... ... ... ... бір ... іштей келісу не келіспеу,
белгілі бір кәсіби – этикалық көзқарасты талдау немесе сынап – ... ... ... дамып отырады.Диалогтың құндылығы студенттердің
мәселенің мазмұнын ұғынып, ынта туғызуы ... ... ... ... ... болуында. Құндылық иерархиясында болып жатқан
өзгерістер белгілі бір ...... ... ... әрбір нақты ситуацияда өзінің «менін» және ... ... ... ... ... және өзге ... жаңа ... – қатынас, өзін - өзі
айқындау мен ретке келтіруде жаңаша көзқараспен қараудың маңызы зор. Сана
– сезім аспектісінде жеке ... жан ... ... жеке ... қарым – қатынас бірлігі (гармониясы) ашыла түседі.
Педагогикалық өзін - өзі ... ... сана мен сана ... ... ғана емес, сонымен қатар өз - өзіне сын тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... «ойша»
қатысу, алынған шешімді дәлелдей білу студенттерге болашақ мамандығын
меңгеруге, ... емес ... ... бір дәрежеде
педагогикалық дайындығының болуына, болашақ мамандығына деген құлшыныс,
ұмтылыс көзін байқауларына әсерін тигізеді.
Осы ... ... 1 және 2 ... ... ... - ... Болашақ мұғалімдерді оқытудың қазіргі технологияларын
қолдануға кәсіби дайындау
Дайындық ... ... ... түрі ... ... ... ... - ... білім беретін
және - ... ... ... ... ... ... ... мәдениет деңгейін-
арнаулы педагогикалық ... дегі ... ... оқу ... ... ... оқыту әдістемесі;
- педагогикалық рухани - ... ... ... ... - ... тану
мен қарым-
мәдениеттің ... ... ... ... ... мұғалімдерді - ... ... ... ... ... баулу. ... ... ... ... ... ... ... ... ... оқу ... және педагогикалық ... ... ... ... және ... педагогикалық-психология-
- зерттеушілік қызметін - ... ... ... өз бетімен
қалыптастыру; және ... ... ... ... өз ... - ... ... ... ... көтеру қажеттілігінің қатынас бағытындағы ... ... және ... мен ... ... озат ... ... деректер- - ... мен ... ... ... ... ... технология- ... ... ... ... ... ... ... жұмысы;
-педагогикалық талдау мен дағы ... мен ... ... мен ... ... ... ... ... ... қазіргі технологиясын қолдануға жеткілікті даярлығы бар
болашақ бастауыш сынып ... ... ... ... өз ... ... білім алумен
шұғылдануының және оқытудың қазіргі технологиясын қолдануға дайындығының
үлгісі
Мақсатты болжамдау-бастауыш сынып мұғалімі еңбегінің ... ... ... ... жеке жәе кәсіптік тұрғыда жетілдіру.
Нәтижелер
Атқаратын қызметі – ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... жетістіреді немесе оны
жоғары
жүзеге ... ... ... ... мәдени
-кәсіптік қызметтің жеке өзіндік ... ... әсер ... ... ... және ... жек ... пайым-
дауға ... ... және ... ... ... ... ... жеке
дамуындағы
саналық өзге-
Мазмұнды компоненттер: ... ... ... ... - ... ... мәдениеттік;
қалған педаго-
-психологиялық-педагогикалық; - ... ... ... ... ... ... - ... ... ... ... ... гейі ... білім көтерудің/алудың/ жеке адамның базалық ... ... және ... ... кәсіптік білімі және оны практика
шылық
ғын ... ... та- да ... ... және кәсіптік қызығушы- ... ... ... ... ... ... болуы, өзіндік білім көте- ... ... ... және ... ... қорғай білуге, талдауға, тұжы-
ден қанағат ... ие ... ... ... ... лік, ... ... жеке және ... қою және оның ... ... ... оны шеше ... өзін-
жасауға қабілеттілік; қызығу- өзі ... және өзі ... ... дербес- шығара білу, оқу түрлерін және
тік, мақсатқа ... ... ... алу әдістерін
ерітілік, басталған істі аяғына ... ... ... ... сүйгіш-
тік, шыдамдылық.
Ұйымдастырушылық.
өзінің уақыты мен жұмысын жоспарлай білу; қызмет жүйесін қайта құра
білу; ... ... ... ... білу: кітапханада жұмыстану,
қажетті ғылыми материалдардың қазірігі заманғы классификациясын тү-
сіп, компьютерлік ақпараттарды пайдалана білу.
Жетістіктер ... ... және оның ... ... ... беруі; педагогикалық бағыт; ... ... ... ... ... және пе-
көтеру
дагогикалық ... ... ... ... педагогтың қызметте шығармашылық
орта
пен ... ... ... ... ... ... жеке және кәсіби тұжырым-
даманың қалыптасуы.
Өз білімін ... ... ... білім
бе-
көтерудің -курстар, лекторийлер, ... ... ... ... ... әдебиет-
жүйесі, ашық ... ... ... ... ... ... ... құралда-
дербестік:өзін-өзі
ры, баспа, радио;
оқыту, ... ... ... ... ... оқытудың қазіргі технологияларын қолдану
арқылы оқушылар белсенділігін арттыра білуге дайындау.
Болашақ мұғалім қызметтің әрқилы түрімен таныса отырып, оларды кәсіби
тұрғыдан ұғынып, ... ... ... ... өз ... ... ... ретінде қарастыру мақсатында ... ... ... ... оқу ... ... арттыру – оқыту
әдістерін ... ... ... ... бұл ... жалпы мен
жекенің қарым – қатынасы ретінде шектелмеуі ... ... ... өте кең ... ол ... , ... ... және де басқа аспектілерді қамтиды. Бұл ұғымның ... ... мәні ... әдістемелік жүйесінде басты компонент болып
саналатын ... ... ... ... ... ... белсенді оқу қызметін ұйымдастыру әдістемелер жүйесінің
басқа компоненттері мен ... бір – ... ... ... ... ... ... оқушылардың белсенділігі деген ұғымды ... ... ... ... ... жағымды эмоционалды
атмосферасын жасау сияқты ...... ... ... ... ... ... атмосфера оқушылардың дене және
ақыл – ой күштерінің қуат алуына жағдай жасайды. Осы соңғы мәселені мысал
ретінде қарастырайық:
Оқушының ... ... ... алғы ... ... ... ішінде:
- мұғалімнің белсенділігі;
- мұғалімнің барлық шәкіртіне деген мейірбанды қарым – қатынасы;
- оқу – ... ... мәні ... тиіс ... мен олардың мазмұнын нақты ... білу ... ... ... жандандыру;
- оқушылардың табысты атқарылған істің пайдалылығының ... ... ... ана тілінен);
- сынып ұжымының оқу – тәрбие процесінің нәтижесін әр ... ... ... ынталылығы;
Сонымен қатар, оқу жұмысында жетістіктің ... ... ... баға алу ... жағымсыз эмоциялар да оқушыға кері әсер етіп, олардың
өз күшіне деген сенімін жоғалтатынын, жігерді ... ерік – ... ... әсер ... ... ... Өз ... билей алмайтын
адамның жақсы оқуы мүмкін емес. Сондықтан мұндай эмоцияны жойып, оқушы
белсенділігін ... үшін ... жеке дара ... ... оған ... беру, оның ішінде, мысалы, ана тілі сабағында әр ... ... ... арттыру, бара – бара бұл жұмыстың танымдық ...... ... жұмыстану керек.
Оқу процесінде жеке адамның белсенділігі сыртқы және ішкі болып екіге
бөлінеді. Білімді терең меңгеру үшін тек ... ... ... ... Бұл оқушы белсенділігін арттырудың тек қажетті,
бірақ ... ... ... Өте оңай ... ... ... ... түрде ішкі белсенділікпен үйлестірілуі тиіс. Сонымен,
бастауыш сынып оқушыларының оқу ... ... ... белгілей отырып, біз оқытудың жетілдірілген әдістерімен қатар
белсенділікті арттырудың жеке ... де ... ... ... біз ... ... ... деген мықты қызығушылық,
инициатива таныту мен өз бетінше танып білуге құштарлық, оқу ... ... ақыл – ой ... алға ... мақсатқа жету жолында шоғырлануы деп
білеміз. Демек, оқушылардың белсенді қызметінің мәні ... ... ... оқуға деген қызығушылық, оқу кезіндегі ... ... ... ... ... құштарлық, танымдық мақсатқа жету жолында ақыл –
ой және дене ... ... ... білу ... Бұл ... ... тек ... түрде ғана. Мысалы, оқуға қызығушылық өзге құрамдас
бөліктерді жүзеге асырудың негізгі ... Сол ... ... ... де бір – ... тығыз байланысты. Дегенмен, осы көрсетілген
құрамдас бөліктерді зерттеу, олардың бір – ... ... ...
бастауыш сынып оқушыларының сабақ үстіндегі белсенділігінің мәнін анықтап,
оның бағытын белгілеуге көмектеседі. ... ... ... ... мұғалімнің іс - әрекеті арқылы жүзеге асады,
екіншіден, оқыту мен ... ... ... жету ... ... мен ... Үшіншіден, бұл қызмет оқытудың қазіргі
технологиялары әдістері, құралдары мен ... ... ... ... бұл ... мақсатқа сәйкес оқуға ... ... және ... – сабақ жүйесінде оқу қызметінің
басқа да құрамдас бөліктерінің жүзеге асуын ... ... ... оқу ... ... ... ... оның бағыт –
бағдарын көрсетеді. Төменгі сынып оқушыларының оқуға деген ... роль ... ... ... ... өз ... ... мән берген жөн. Ал, ... ... ... белсенді оқу
қызметінің бірнеше құрамдас бөліктерін ... ... үшін ... ... қарастырылады. Төменгі буын оқушыларына ана тілін үйретуде оқыту
технологияларын ... ... ... белсенділіктерін арттырып,
қызығушылығын тудырары сөзсіз.
Бұл ұсынылған іріктеу ... ... ... ... ... олардың бастауыш сынып ана тілінде ... ... ... кесте
Бастауыш сынып ана тілінде қолданылатын оқытудың қазіргі технологиялары
|Технологияның аты, |Мақсаты ... ... мен ... | ... ... |
| | | ... ... |- ... ету ... – оқушы, |- балаға жеке |
|педагогикасы ... ...... |ізгілік қарым – |
| ... ...... – оқушы; |қатынас; |
| ... ... ... ... |
| ... өту; ... ... |белсендіруші және |
| ... ... ... бір – ... кешені; |
| ... ... ... ... ... |
| |нан ... ... мен|көретпеуі. |педагогикаландыру. |
| ... ... | | ... ... беруді |Баланы оның жеке |Бала табиғат пен |Ана тілдік ... ... ашу ... ... |ана ... түсіну; |
|техноло- |арқылы азамат етіп |сы, ... ...... ... ... ... |мықтылық , |қаракеті; өзге ... ... мен ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ие; ... |
| ... ... |бала психикасы | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... еркіндіккке | |
| | ... | ... Ойын ... |- ... ... іс- ... ... |
|оқыту технологиясы |тәрбиелік |әрекет-тің ... |
| ... ... ... |
| ... ... жеке ... . |
| | ... ... ... ... |
| | ...... ... |
| | ... ... драмалық, |
| | ... ... ... ... ... |- Бала ... |- Оқыту дамудың |- Дамыта оқыту жеке |
|технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ар – |керек ... ... ... ... |- ... |сәйкестікте |
|Д.Б.Эльконин, |сезім ... ... ... ... ... ... ... зор. |бағытталған. |
| ... ... | |- ... ... |
| ... т.б. ... ... ... |
| ... | ... жүйе. |
| |- ... ... | | |
| ... ... ... | ... ... ... |- Технология мұға |- Технология оқу ... ... ... ... оқу ... ... ... |жылында ... ... ... |- алға ... |тын ... |мазмұнын басқару |
| ... ... ... |технологиясы, оқу |
| ... ... ... ... неғұрлым |
| ... |- ... ... жобалап, |
| |- ... ... ... ... ... Бұл |
| ... ... бере |негізгі объект оқу|технологя бес кезең |
| ... ... ... тары ... ... асады.|
| ... және ... ... | |
| |- ... алдын |модуль; | |
| |алу және ... ... Әр ... | |
| ... жүйесін жасау;|өзінше қамтитын | |
| |- ... ... ... | |
| ... іске ... | |
| ... жаңа | | |
| ... | | |
| ... | | ... ... ... ... ... |- ... қайталау, |Мазмұны: материал |
|арқылы оқыту ... ... ... |ірі ... ... |- Жеке ... ірі |енгізіледі, блоктау,|
|(В.Ф.Шаталов) |қарамастан барлық |блокпен оқыту, ... ... ... ... ... ... деңгейдегі |тірек конспект. |
| | ... лық ... ... |
| | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... үйде өз |
| | | ... ... ... | | |2. ... |
| | | ... ... ... |- Білім, білік, ... |1. ... ... ... – оза ... меңгерту; |ынтымақтастық |алғашқы бөлігін |
|оқыту |- ... ... ... – ала ... ... |стандарт көлемінде | |2. Оза ... |
| ... ... | | |
| |- ... ... | | |
| ... ... | | ... ... |Әр ... оның |- ... |- ... ... ... оқыту |қабілеті мен ... ... ... білім |
|технологиясы |мүмкіндік деңгейіне ... мен ... ... |
| ... оқыту. |икемділігін одан |тиіс; |
| | |әрі ... ... |
| | ... өзін - |- ... ... | |өзі ... ... ... |
| | ... ... |- ... ... |
| | ... ... |
| | ... |- ... ... |
| | ... |міндетті деңгейдегі |
| | |- ... ... ... |
| | ... ... ынта |іріктеу. |
| | ... | |
| | |- ... ... | |
| | ... ... |
| | |оқу ... | ... ... технологиялары мұғалімнің «дайын білімді» баяндауынан
гөрі, оқушыға ... не ... өз ... ... ... ... Осы
жағдайды ескере отырып, біз бастауыш ... ана ... ... ... мен ... ... оқу ... негізгі түрлеріне тоқталуды
жөн көрдік. Жоғарыда атап өткеніміздей, төменгі сынып оқушыларының ... мен ... ... мақсатындағы оқу қызметінің қарқынын
арттыру үш кезеңнен тұратын арнайы әдістемелік ұсыныс ... ... ... жаңа ... ... ... жаңа ... беру және
білімді бекіту. Бұл ұсыныстар оқытудың әдіс – ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы жүзеге асырылуы
тиіс. Осының арқасында жаңа сабақ ... ... ... ... ... сабақтардың орнына жоғары да аталған оқу процесінің
кезеңдерінен ... ... ... ... ... ... бола ... үйге берілген тапсырманы тексеру мен қайталау оқушылардың жаңа білім
алуына дайындығының құрамдас бөлігіне айналады).
Оқушы мен ... ... ... ... оқушыларға ұсынатын
тапсырмалары, практикалық жұмыстар т.б. арқылы ұйымдастырылып, жүзеге ... Енді ... ... формасына және дамушылық алғы шарттарына сәйкес
оқушыларға ұсынылатын оқу тапсырмаларының түрлеріне ... ол ... ... ... ... оқып үйренудегі басты қозғаушы күш –
оқу барысында кездесіп отыратын танымдық және сарамандық тапсырмалар мен
оқушының білім, ... ақыл – ой ... ... қарама – қайшылықтар.
(М.А.Данилов).
2. Балалардың жаңа біліммен қаруланудағы белсенділіктері. Олардың
білімнің логикалық негіздерін ... Жаңа ... алу үшін ... ... мен анықтама, қасиеттерді қайта жаңғыртып, нақтылап, ойша
пайымдап, еске түсірмейінше, ескі мен ... ... ... ... алғы ... ... ... кезде жаңа білімді меңгеруге әзірлік
барысында үш түрлі дайындық тапсырмаларын ұсынуға ... жаңа ... алу үшін ... болатын қайталауға, нақтылауға, оқушының
білетін материалдарын толықтыруға аралған тапсырмалар.
ә) бұрыннан белгілі оқу материалдары мен жаңа ... ... ... ойлауға берілетін тапсырмалар;
б) оқулықта берілген жаңа оқу танымдық міндеттерді меңгеруге ... ... ... ... ... ... ... бастапқы оқыту оқушылардың танымдық ... ... ... көздерімен, таным әдістерімен, зерттеушілік
шығармашылық ... ... ... белгілі бір заттар мен
құбылыстарды салыстыра отырып, ұқсастық пен ... таба ... ... ... жүзеге асыруға қолайлы жағдай туғызыды,
нәрселерді салыстыру, сәйкестендіру, қарама-қарсы қою, ... ... ... мен ... ... ... ізденіс логикасымен анықталатын тапсырмаларды
оқушыларға бере ... ... ... міндетті түрде жалпылауды
тексеруге, қорытынды ... ... ... ... Осынның арқасында
оқушыларды ана тілі ... ... ... ... ... ана ... ішкі логикалық құрылымын, онның
тәжірибемен, өмірмен байланысын түсінуге жетелейді.
Қарастырылған барлық қазіргі заманғы оқыту техологияларына ... ... ... ... жасауға болады: сабақта бастауыш сынып
оқушыларының оқу іс - ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
2.3 Бастауыш сыныптың болашақ мұғалімдерінің ... ... ... ... ... ... жүргізілген
тәжірибелік- эксперимент жұмысының мазмұны, кезеңдері мен нәтижелері.
Болашақ мұғалімдердің оқытудың ... ... ... ... ... және осы ... ... бұрын- соңды
қалыптасқан жүйесінің болмауы бұл бағытта арнайы ... ... ... ... ... ... технологияларын қолдануға
дайындығын қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны арнайы
кезеңдер бойынша ... ... ... ... ... жұмысы 2005- 2007 жылдары Қазақ мемлекеттік қыздар
педагогикалық институты мен ... ... ... орта ... Экспериментке Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты
педагогика факультетінің бастауышта оқытудың ... мен ... 25 ... мен Тасашы орта мектебінің 8 ... ... және 167 ... тартылды.
Эксперимент мақсаты:
- студенттердің қарастырып отырған мәселеге дайындық деңгейін
анықтау;
- болашақ ... ... ... ... ... қолдануға дайындығын қалыптастыруға арналған әдістемені
тәжірибеге ... ... ... әдістеменің тиімділігін тексеру.
Эксперимент анықтау (2005-2006ж.ж.), қалыптастыру(2006-2007ж.ж.) және
қорытынды (2007ж) ... ... ... ... ... – болашақ
бастауыш сынып мұғалімдерінің ана тілін оқытудың технологияларын қолдануға
даярлығының жайын зеттеу және ... ... ... ... ... ... ... қолданылды.Солардың
негізінде болашақ мұғалімдердің 60 %-і ана тілі сабақтарында ... ... ... төмен екендігін,20%- і ... ... және ... ... ... ... байқатса,20%-ғана оқытудың технологиялары туралы теориялық
білімін бастауыш сынып ана ... ... ... ... ... барлығын
аңғартты.Бұл кезеңде бірде-бір студент жоғары деңгей көрсете алмады. Сол
сияқты мектеп мұғалімдерінің ... ... ... ... да оқыту технологияларын қолдануға даярлық деңгейінің төмендігі
жоғары оқу орнында оқыған кезде ... ... ... ... ... дәрежеде ... ... ... бастауыш сынып ана тілін оқытуда
қазіргі технологияларды қолдануға даярлығын қалыптастыру үшін ... ... ... алу ... ... мақсатқа негізделген қалыптастыру
экспериментін жүргізу қажеттігі туды.
Педагогикалық ... ... ... біз ... ... ... мұғалімдерін оқытудың қазіргі технологияларын
қолдануға дайындаудың ... ... ... етіп ... ... ... шешу арқылы жүзеге асырдық:
- болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің оқытудың ... ... ... қалыптасуы үшін жоғары оқу
орнында оқытылатын жалпы ... және ... ... ... ... ... ... технологияларын меңгеруге дайындау мақсатын
көздейтін арнаулы курс бағдарламасын жасап,оқу процесіне ... ... ... ... ... ана ... барысында қолдануға дайындау мәселесі өте күрделі де ... ... ... ... мұғалімнің оқытудың қазіргі технологияларын
қолдануға даярлығы өз дәрежесінде қалыптасса,оқушылар білімінің де ... ... өмір ... сай ... ... ... дәлелдеуге ұмтылдық.
Қалыптастыру эксперименті үш кезеңде жүргізілді.
Әр кезеңнің соңында бақылаулар алынып,олардағы зерттеліп отырған сапа
деңгейінің өзгерісі ... және ... ... ... ... ... отырылды.Бірінші кезеңнің басты мақсаты болашақ
мұғалімдердің өз мамандығының нысанасын белгілеп,іс-әрекет,жеке тұлғаның
даму теорияларын меңгеріп,қазіргі ... ... ... ... ... ... ... кезеңде бастауыш мектепте ана
тілін оқыту барысында ... ... ... ... ... қалыптастыруды жүзеге асыруда жоғары оқу орындарында
оқытылатын қоғамдық,психологиялық,педагогикалық және ... ... ... ... ... ... педагогикасы мен
әдістемесі мамандығына арналған оқу жоспарлары,бағдарламалары ... ... ... ... ... ... ... үшін алынатын пәндер іріктелді,мұғалімдердің өз
пәндері ... осы ... ... жұмыстары,педагогикалық тәжірибе және
студенттердің ғылыми-зерттеу ізденістері кезінде атқарылатын жұмыстар
анықталды және атқарылған ... ... ... мен ... оқу ... ... ... мұғалімді оның қызметінің ... ... ... ... көзқарасын
қалыптастыруға бағытталды.
«Бастауыш мектеп ана ... ... ... ... типтік
бағдарламасында бастауыш сынып оқушыларына ана ... ... ... ғана ... ... технологияларын қолдану
жөнінде нақты мақсат,ұсыныстар,ғылыми негіздегі қажетті оқу-әдістемелік
құралдардың жоқтығын атап ... ... ... ... ана ... ... қолдануға даярлығын қалыптастыруға мүмкіндік
бермейді.Сондықтан бастауыш мектеп ана ... ... ... ... сабақтарында студенттерге берілетін оқытудың ... ... ... ... ... жасалды. (2 кесте
және қосымша В)
2 кесте
Оқытудың қазіргі технологиялары бойынша студенттерге
берілетін тапсырмалар жүйесі
| Тапсырманың түрі ... ... ... ... тілі пәнінің оқу ... ... ... ... |икемділігі қалыптасады; ... ... ... жаңа ... ... мектеп”,“Начальная |іздестіруде жинақтылыққа ... ... ... ... ... ... | ... Ана тілін оқытуда қолданылатын |Әр оқыту технологиясының ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне |маңызын түсінеді. ... ... | ... ... аяқталғаннан кейін бақылау алынып,оның нәтижесін алғашқы
экспериментке дейінгі бақылау нәтижесімен ... ... ... ... ... ... ішкі ... ұға бермейтінін,қазіргі заманғы оқыту құралдарын,оқытудың қазіргі
технологияларын пайдалану,компьютерлік техникамен жұмыс істеу ... ... ... ... ынталарының төмендігі,олардың оқу
процесінің тиімділігін арттырудағы ролін жете ... ... ... ... ... ... сапаның қалыптасу деңгейінде
өзгерістер өте аз болды.(3-кесте)
3 кесте
Бірінші кезеңнен кейінгі бастауыш сынып ана ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу
деңгейі(% ... | ... ... |
| ... ... |Бірінші бақылау |
| ... ... ... топ |Бақ.тобы |
| ... ... ... ... ... |13 (52) | 14 (58,3) | 11 (44) | 12 (50) |
| | | | | ... |9 (36) |(25) |(40) |9 (37,5) |
| | | | | ... | |3 (16,6) |4 (16) |3 (12,5) |
| |3 (12) | | | ... | | | | |
| | |- |- |- |
| |- | | | ... кезеңде оқытудың қазіргі технологияларын қолдануға дайындықты
қалыптастыру үшін ... ... ... осы ... ... ... ... мамандықтары және оның
талаптары,қоғамдағы өзгерістерге, ғылым мен техниканың дамуына орай болашақ
мұғалімнің өмір талабынан кенже ... ... ... ... ... ... жайлы ұғым ... ... ... ... елеусіз болуы
заңды.Бұдан жұмысты одан әрі ... да ... ... ... ... ... бұрын жинақталған тұтас педагогикалық процестің
теориясы туралы білім жүйесінің қалыптасып,жетілуі және ”Бастауыш мектепте
ана тілін оқытудың қазіргі технологиялары“ атты ... ... ... ... ... ... даярлаудағы ролін анықтау мақсат етілді.
(Қосымша ... ... ... ... және бүкіл
педагогикалық процеске талдау жасауды үйренуі қажет.
Педагогикалық жоғары оқу ... ... ... ... курсы педагогикалық қызметтің дәстүрлі тәжірибелеріне ... ... ... ... өз ... дендеп
енгізуге бет бұруда.Сондықтан,болашақ мұғалімдерге институт қабырғасында
оқытудың қазіргі технологияларын қолданудың жолдарын ... ... ... ... ... ... ... сапасын арттыруда арнайы курстардың
маңызы ... ... ... беру саласына да айтарлықтай
өзгеріс әкеліп отырған уақытта күнделікті болып жатқан жаңалықтан хабардар
болу,педагогика саласындағы ,оның ішінде әр ... өзі ... ... ... жаңа ... ... ... отыру мұғалімге аса қажет.
Арнайы курстің мақсаты- ... ... ... ... ... ... ... деген қызығушылығын,
сүйіспеншілігін арттыру.
Арнайы курсты зерделеу мынадай міндеттерді ... ... ... ... ... ... білімін,шеберлігін
жетілдіріп,үнемі ізденіс үстінде жүруге жол ашады,дағдыландырады;
- әртүрлі жаңа технологиямен танысу,студенттердің ... өз ... ... пікір қалыптастыруға,ана тілден сабақ беру
кезінде өзінің іс-тәжірибесін жинақтауға,өзіндік технологиясының
қалыптасуына ... ... ... біржақты көзқарастан,яғни әр ана тілдің ерекшелігін
ескерместен барлығында бір технологияны үйреніп,қолданудан
сақтап,әр ... ... орай ең ... ... жол ашты.
Ұсынылып отырған арнайы курс белгілі бір технологияны танып үйретуді
өзіне мақсат етпейді,ол тек ... ... ... ... ... ... өз бетінше
ізденуге,жан-жағына ойлы көзқараспен қарай білуге ... ... ... мен ... ... мен ... таныстырады.
Сонымен,жүргізілген педагогикалық эксперимент жоғары оқу орнының оқу
процесінде ... ана тілі ... ... ... ... ... арнайы курстардың мүмкіндіктерін ашып
берді.Арнайы курстың жоғары оқу орнындағы пән ... орны мен ... ... мынадай тұжырым жасадық:арнаулы курс,біріншіден,оқу
жоспарында көрсетілген ғылым ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі болуы тиіс.
Қалыптастыру экспериментінің екінші кезеңін аяқтағанда,яғни ... ... ... ... ”Бастауыш мектепте ана тілді оқытудың
қазіргі технологиялары “ атты ... ... ... ... қазіргі технологиялары туралы көптеген ... ... ... ... ... ... бақылау
нәтижесінде эксперименттік топтардағы болашақ бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... қалыптасуында
біршама ілгерілеушілік байқалды.(4 кесте)
4 кесте
Екінші кезеңнен кейінгі бастауыш сынып ана тілді ... ... ... ... ... дайыедығының қалыптасу
деңгейі(% есебімен
|Деңгейлер | ... ... |
| ... ... ... |Екінші бақылау |
| ... ... ... ... |Экс.топ |Бақ.топ |
|Төмен |13 (52) |14 (58,3)| 11 (44) | 12 (50) | 7 (28) |12(50) |
| | | | | | | ... |9 (36) |6 (25) |10 (40) |9 (37,5) |3 (12) ... |
| | | | | | | ... | | | | | |2 (8,3) |
| |3 (12) |4 (16,6)|4 (16) |3 (12,5) |(44) | |
| | | | | | |- ... | | | | | | |
| |- |- |- |- |4 (16) | ... көрініп тұрғандай,эксперименттік топтарда дайындық
деңгейітөмен студенттердің саны ... ... ... ... ... технологияларын қолдануға дайындығы жеткілікті
деңгейдегі ... саны ... ... ... ... аз ... студенттер пайда болғанын көреміз.Мұндай өзгерістер-студенттердің
оқытудың қазіргі технологияларын меңгеруге деген ... ... ... нәтижесі.Бұл кезеңде студенттердің ынтасы,білуге құштарлығы
айтарлықтай өскені байқалды.
Дегенмен, қалыптасу деңгейінің ... ... ... ... оқытудың қазіргі технологиясын қолдануға дайындығын
қалыптастыру үшін тек теориялық бағыттағы жұмыстар жеткіліксіз. Себебі әлі
де болса төменгі ... ... ... ... баршылық (24,3 %) , ал
жоғары деңгейдегі студенттер өте аз (14%). Сондықтан, болашақ ... тілі ... ... ... технологияларын қолдануға
дайындаудың практикалық жағын да қарастыру қажеттігі туындады.
Қалыптастыру ... ... ... ... ... ... білімдерін практика кезінде пайдаланып, оқытудың ... ... ... практикалық тұрғыда жүзеге асуын
қамтамасыз ететін ... Бұл ... ... 2-4 ... ... алынды. Алғашқы 2 курстағы тәжірибелер кезінде
студенттер оқушылармен жұмыс істеудің әліппесін үйреніп, өзінің мұғалімдік
қызметке икемділігін ... ... дәл осы ... ... олар ... ... қолдануды сабақ беру кезінде жүзеге ... ... ... әзірлігі бар екенін көрсетті. ... ... ... ... мақсатқа сай, ... ... ... ... ... әдіс- тәсілдерді тиімді
пайдалануды, оқытудың ... ... ... ... ... ... зор. Ондай мақсатқа жету үшін төмендегі бағытта
жұмыстар жүргізілді:
- ... ... ... ... ... ... тәжірибе өткізілетін мектепке, ондағы студенттерге жетекшілік
ететін бастауыш сынып мұғалімдеріне, ... ... ... ... меңгергеніне байланысты. Сондықтан,
педагогикалық тәжірибені өткізуге ... ... ... ... ... ... ... жинақтаған, оқыту құралдарының
қазіргі заманғы түрлерімен мүмкіндігінше жабдықталған, оқушыларға білім
беруде өзіндік ... бар, ... ... ... өз ... тиімді пайдаланатын, өзгенің ғана емес өзі кейбір ... жаңа ... ... ... бар ... ... айтқанда, педагогикалық тәжірибе арқылы студенттерді
ана тілді
оқытудың ... ... ... ... ... мол, ... оқытудың қазіргі технологиясы жайлы алған теориялық ... ... ... ... пайдалану;
- оқытудың қазіргі технологияларын қолданып сабақ өткізу жоспарын жасап
үйрету;
- оқытудың қазіргі технологиясын ... ... ... ... ... іске ... сияқты біліктерді қалыптастыруға болады.
Сөйтіп, біздің пікірімізше, педагогикалық тәжірибе- студенттерді
оқытудың ... ... ... ... ... ... бірлігін қамтамасыз ететін негізгі жол.
Эксперимент соңында болашақ мұғалімдердің осы ... ... ... мақсатында қайтадан тапсырма беріліп, сауалнама жүргізілді.
Жүргізілген зерттеу жұмысы бастауыш ... ... ... ... тиімділігі болашақ мұғалімдер дайындау барысында
арнайы ұйымдастырылған жұмыстардың жүйелілігіне тікелей байланысты екенін
көрсетті.
Зерттеу жұмысының қорытынды ... ... ... ... технологияларын қолдануға дайындық деңгейінің ... ... ... ... сыналған оқытудың қазіргі технолгияларын
қолдануға болашақ мұғалімдерді дайындау ... ... ... ... ... және тұжырым жасалды. Болашақ
мұғалімдердің оқытудың ... ... ... ... ... ... және 3-суретте көрініс тапты.
5-кесте.
Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің ана тілді ... ... ... ... ... |Бақылау нәтижелері ... | |
| ... ... ... |Үшінші |
| ... ... ... |(саны,%) |(саны,%) |
| ... топ (25) ... тілі ... оқу ... оқу ... және |
|бағдарламасына, мазмұныа талдау |оқу құралдарына талдау жасау ... ... ... Қай тақырыпты өткенде қандай | ... ... ... | ... | ... ... ... өткенде| ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... ... жаңа ... ... оқытудың қазіргі |іздестіруде жинақтылыққа, жүйелілікке|
|технологиясы мәселесі бойынша шыққан ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... | ... Технологияны пайдаланып сабақ | ... ... ... ... | ... оқыту технологиясына талдау | ... | ... ... ... ... |Әр ... мәні мен ... |
|идеялары. ... ... ... оқыту элементтерін | ... бір ... ... | ... ... | ... ... оқыту технологиясының: | ... ... | ... Тұжырымдамасы талдап беріңіз. | ... ... ... ана тілді оқытудың қазіргі технологиялары» атты
арнайы курс бағдарламасы
| |Тараулар мен сабақтардың ... ... ... |
| |Тақырыптары ... | |
| | | ... ... |
| | | | ... |
|1 ... ... ... | | | |
| ... ... |14 |10 |4 ... ... | | | |
| ... бір саласы |4 |2 |2 ... ... ... «Оқыту |2 |2 |- |
| ... ... ұғым | | | ... ... ... ... | | |
| ... жәе ... | | | |
| ... зерттелуі |4 |2 |2 ... ... ... ... | | | |
| ... деңгейіндегі білім беру рөлі| | | |
| ... ... ... |2 |2 |- ... |Бастауыш сыныпта ана тілін оқыту |2 |2 |- |
|2 ... ... | | | |
| ... жәе оның сабақта | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... |20 |10 |10 ... ... | | | |
| ... ... ... |- |- ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | | |
| |Ә) Ойын ... ... ... |16 |2 |- |
| |Б) ... ... ... |2 |- |2 |
| |В) ... бірліктерді |2 |2 |- |
| ... ... | | | |
| |Г) ... ... оза оқыту |2 |- |2 |
| ... | | | |
| |Ғ) ... ... ... |2 |2 |- |
| ... | | | |
| |Д) ... ... технологиясы |2 |- |2 |
| |Е) ... ... ... ... | | | |
| ... |2 |2 |- |
| ... ... ана тілі |2 |- |2 |
| ... қолданудың маңызы, | | | |
| ... ... |2 |2 |- ... |Ана ... оқытуда қазіргі | | | |
| ... ... ... мен| | | |
| ... |14 |8 |6 ... ... ... меңгерудің | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... |2 |2 |- ... ... технологиясы бағдарламасына | | | |
| ... ... ана ... | | | |
| ... кешеніне талдау |2 |2 |- ... ... ... ... | | | |
| ... мен ... | | | |
| ... ана тілі сабақтарында |4 |2 |2 ... ... оқу ... | | | |
| | |4 |2 |2 ... | | | | |
| | |2 |- |2 |
| |46 |28 |18 |

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 121 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Болашақ педагогты жеткіншектердің көркемдік мәдениетін қалыптастыруға даярлау82 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Бастауыш сынып оқушыларын ана тілі сабағы арқылы отансүйгіштікке тәрбиелеу64 бет
Болашақ заңгерлердің кәсіби ақпараттық-технологиялық даярлығын жетілдіру27 бет
Заңгердің кәсіби іс-әрекеті жайлы7 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь