Жобалап оқыту жағдайында оқушылардың білімін бақылау мәселелеріне талдау жасау

КІРІСПЕ
1. МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ БІЛІМІН БАҚЫЛАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Оқушылардың білім, біліктілік және дағдысын бақылау әдістері
1.2 Бақылау мен бағалау функциялары
1.3. Информатикадан тест тапсырмаларын құру әдістері мен ерекшеліктері және оқушының білімін бағалау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазіргі заманда үлкен ақпарат ағымында бағдар алып, қажетті ақпаратты өз бетімен тауып, өңдеп, түрлендіруге керек жеке тұлғаның қасиеттерін оқушыларда қалыптастыруда оқытудың жобалау әдісінің ролі үлкен екені белгілі. Жобалар әдісімен оқыту барысында орындалатын ерекше оқу тапсырмасы – жобалар оқыту үрдісіне ізденушілік-мәселелік іс-әрекет сипатын береді. Жалпы білімді жаңарту дәстүрлі оқытудан, адам тәрбиесінің сапаларына өмірдегі ашық қоғамның жаңа шарттарына керекті «білім, біліктілік, дағдыны» айрықша құруды талап етеді.
Жобалар негізінде оқыту – бұл дәстүрлі оқытудан ерекшеленетін, мұғалімнің пәнаралық оқытуды мұқият жоспарлау пайдасына хабарланғандығы, оқушыларға, болашаққа, проблемалармен және өмірдің нақты тәжірибесін интеграциялайтын оқыту үлгісі. Жобалар негізінде оқытуда сыныптарда оқушылар тапсырманы бірігіп орындап, оның нәтижелерін бүкіл сыныпқа ұсынады. Жобаның нәтижесі мультимедиялық презентация, сахна, жазбаша есеп түрінде, Интернет веб-беттерінде немесе макетте дайындалған үлгі әрекетінде болуы мүмкін. Мұғалім психологиялық типтері, білім шамалары мен қабілеттіліктері әртүрлі балалармен жұмыс істейді. Жобалар негізінде оқыту, барлық оқушылардың өз беттерімен орындау және нәтижелі оқытуға мүмкіндік береді.
Жобалау әдісін қолданып оқыту оқушыларға жобалау іс-әрекетін қалыптастыратын дидактикалық, психологиялық, ұйымдастырушылық, басқарушылық құралдарды қажет етеді. Осындай құралдардың бірі – жобалау іс-әрекетін бақылап-өлшеу материалдары болып табылады.
Қазіргі кезде Республикамызда сапалы білім беру мәселесіне үлкен мән беріліп отыр. Білім сапасын тек оқушының білімін бақылау, тексеру арқылы ғана анықтайтынымыз айғақ. Олай болса, білімді тексеру және бағалау жүйелік принципке сай оқушылардың біліктіліктері мен дағдылары білім беру үдерісінің басты құрылымдық компоненті болып табылады да, оқытудың жүйелілігі мен тұрақтылығы білім берудің барлық кезеңдерінде жүзеге асырылуы тиіс деп тұжырым жасауға болады.
1. Перовский Е.И. Проверка знаний учащихся в средней школе. – Автореф.дис...докт. пед. Наук. – М., 1958.
2. Амоношвили Ш.А. Воспитательная и образоваельная функции оценки учения школьников. М., 1984.
3. Педагогика / Под. Ред. П.И. Пидкасистого. –М.: РПА, 1995.
4. Подласый И.П. Педагогика. –М.:Владос, 1996.
5. Оноприенко Н.П. Проверка знаний, умений и навыков учащихся по физике в средней школе. М.,1988.
6. Ингенкамп К. Педагогическая диагностика: Пер. С нем. М.: Педагогика, 1991.
7. Гурьянов Е.В. Учет школьной успешности. Школьные тесты и стандарты. –М.: Работник просвещения, 1926.
8. Костюк Г. С. О зависимости результатов тестирования от формы теста. –В сб.: тесты (теория и практика). Сб. 2/ Под. Ред. М.С. бернштейна и др. –М.:, 1928.
9. Ильина Т.А. педагогика. Курс лекций. Учебное пособие для студ. Пед.инс-тов. –М.. Просвещение, 1984.
10. Розенберг Н.М. Проблемы измерений в дидактике. –Киев. Вица школа, 1979.
11. Беспалько В.П. Основы теории педагогических систем. –Воронеж.?Издво Воронежского ун-та, 1977.
12. Беспалько В.П. Программированное обучение (дидактические основы). –М.: Высшая школа, 1970.
13. Беспалько В.П. слагаемые педагогичской технологии. М.: Педагогика, 1989.
14. Беспалько В.П. Стандартизация образования основные идеи и понятия. //Педагогика, 1993, №5.
15. Сағымбаева А.Е. білімді тексерудің тестілік әдістемесі. //Информатика негіздері. №2. 2002.
16. Александров Г.Н. Психолого-педагогические обоснование возможностей альтернативного принципа построения ответов. Доклад на Всесоюзной конференции по прграммированному обучению и применению технических средств. –Куйбышев, 1966.
17. Данилов И.А. О применении метода выборных ответов для обучения и контроля. Материалы лекций, прочитанных на факультете программированного обучения в Политехническом музее в 1967 г. –М.: Знание, 1968.
18. Портнов М. Тест и протесты. . // Педагогический вестник, 1995. №5.
19. ГАЛКИН ю.и., Файнберг Н.Л. Элементы программировнного обучения по курсу политической экономии. –М.: Изд-во МГУ, 1968.
20. Хубулашвили В.В. Дидактические возможности тестового контроля (Материалы лекций прочитанных в Политехническом музее на факультете программированного обучения). –М.:“Занание”, 1974.
21. матушанский Г.У. Проектирование педагогических тестов для контроля знаний. . //Информатика и образование. №6. 2000.
22. Сағымбаева А.Е., Бидайбеков Е.Ы. Тест құрудың бір критерийі //ИФМ. №5. 1997. (Е.Ы. Бидайбековпен авторлық бірлестікте).
23. Квалификационные требования к учителю информатики. Государственный образовательный стандарт.–Алматы. 1998.
24. Каймин В.А. Научные основы и методика преподавания информатики. Псков. 1992.
25. Даулеткулов А.Б. Олимпиады по информатике. –Алматы. 1999.
26. Сағымбаева А.Е., Нұрбеков Ж.К. Компьютер көмегімен білімді бағалау критерийлерін бір жүйеге келтіру. // “XXI ғасыр басындағы инженерлік ғылым”. Халықаралық ғылыми-практикалық конф. Материалдары. –Алматы, 2001.
27. Сағымбаева А.Е. Тестілеу программасының көмегімен оқушылардың білімін бақылау. . // Хабаршы. №2(6). 2002.
28. Сағымбаева А.Е. Тестілеу программасына қойылатын талаптар. //“Білім беруді компьютерлендіру: проблемалары мен перспективасы” республикалық конф. Материалдары. –Алматы. 1998.
29. Балыкбаев Т.О. Педагогические и технологические основы формирования студенческого контигента7 Монография док. Дисс., Алматы. 2001.
30. Е.К. Балапанов, Б. Бөрібаев, А. Даулетқұлов Информатикадан 30 сабақ. Алматы. “Шартарап”. 1998ж.
31. И. Семакин, Л. Залогова, С. Русаков, Л. Шестакова. Информатика. Базовый курс. Учебник 7-9 классы. –М., Лаборатория базовых знаний. 1999ж.
32. М.И. Ерецкий, Э.С. Пороцкий. Проверка знаний, умений и навыков. –М.: “Высшая школа”, 1978г.
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі заманда үлкен ақпарат ағымында бағдар алып, қажетті ақпаратты
өз бетімен тауып, ... ... ... жеке тұлғаның қасиеттерін
оқушыларда қалыптастыруда оқытудың жобалау ... ролі ... ... Жобалар әдісімен оқыту барысында орындалатын ерекше оқу тапсырмасы
– жобалар оқыту үрдісіне ізденушілік-мәселелік іс-әрекет ... ... ... жаңарту дәстүрлі оқытудан, адам ... ... ашық ... жаңа ... ... ... біліктілік, дағдыны»
айрықша құруды талап етеді.
Жобалар негізінде оқыту – бұл дәстүрлі ... ... ... ... мұқият жоспарлау пайдасына хабарланғандығы,
оқушыларға, болашаққа, проблемалармен және ... ... ... ... ... ... ... оқытуда сыныптарда
оқушылар тапсырманы бірігіп орындап, оның ... ... ... ... ... ... презентация, сахна, жазбаша есеп
түрінде, Интернет веб-беттерінде немесе макетте дайындалған үлгі әрекетінде
болуы ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі балалармен жұмыс істейді. Жобалар негізінде оқыту,
барлық оқушылардың өз беттерімен орындау және нәтижелі ... ... ... қолданып оқыту оқушыларға ... ... ... ... ... басқарушылық
құралдарды қажет етеді. Осындай құралдардың бірі – ... ... ... болып табылады.
Қазіргі кезде Республикамызда сапалы білім беру мәселесіне үлкен мән
беріліп отыр. Білім сапасын тек оқушының білімін ... ... ... ... ... Олай ... ... тексеру және бағалау жүйелік
принципке сай оқушылардың біліктіліктері мен ... ... ... ... ... ... ... табылады да, оқытудың
жүйелілігі мен ... ... ... барлық кезеңдерінде жүзеге
асырылуы тиіс деп тұжырым жасауға ... ... мен ... ... ... ... басты
буыны болып табылады, әдістемелік әдебиетте бағалау – мұғалім мен оқушының
арасындағы «кері байланыс» және мұғалім оқытудың нәтижелілігі жайлы ... деп ... ... ... ... білімі мен біліктілігін
бағалаудың келесі мақсаттары ерекшеленеді:
- оқушылардың білімі мен біліктілігін диагностикалау және түзету;
- оқыту үдерісінің жеке кезеңінің ... ... ... ... оқытудың қорытынды нәтижелерін оқыту.
Олай болса, біздің алдымызда осы жобалап оқыту жағдайында оқушылардың
білімін қалай бақылауға болады деген ... ... ... ... ... – жобалап оқыту жағдайында
оқушылардың білімін бақылау мәселелеріне талдау жасау.
Дипломдық ... ... сай ... ... қойылды:
- оқушылардың білімін бақылау түрлері мен әдістеріне жалпы шолу;
- информатиканы жобалап оқытуға түсінік беру;
- информатикадан жобалардың үлгісін ... ... ... ... ... ... ... «Информатика пәнінен жасалатын жобалар үлгісі оны бақылау және
бағалау» атты электрондық ... ... ... ... ... Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі тараудан,
қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен және ... ... ... ... ... ... МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Оқушылардың білім, біліктілік және дағдысын бақылау әдістері
Үлгерімді тексеру және ... ... ... ... ... ... ... табу қажет, яғни оқушылардың білімі
қай шамада ... ... және ... ... ... ... сонымен қатар шығармашылық қызмет тәсілдерін
қарастырады. Маңызды мағына қалай сол немесе ... ... ... ... ол тұрақты немесе оқта-тектелі қажетті қысымдармен жұмыс
істей ме жоқ па және ... ... ... ... ... ... ... қолданудың қажеттілігін ескереді.
1. Оқушылардың оқу жұмыстарын күнделікті бақылау. Бұл әдіс ... ... ... ... ... ұстайтындарын көруге мүмкіндік
береді, олардың өтіп жатқан материалдарын қалай түсінетінін және
ұғынатынын, есте ... жады ... ... ... пен ... ... ... мен дербестіктерін қандай шамада
көрсете алатынындары.
2. Ауызша сұрақ – жеке, ... және ... Бұл ... ... ... ... ... мазмұны бойынша сұрақтар қояды және
олардың жауаптарына түрткі ... Бұл әдіс ... ... ... ең кең ... түрі ... ... әдістің маңызы мұғалім оқушыларға өткен сабақтың мазмұны бойынша
сұрақтар қояды және олардың жауаптарына ... ... ... ... ... мен ... ... тигізеді. Сондықтан да ауызша
сұрақ оқушылардың білімін тексеру тәсілі сұрақ-жауап болып табылады, ... ... деп те ... ... ауызша сұрау кезінде өткен
материалды жеке бөліктік мағыналы етіп мүшелейді, және оның ... ... ... Көп сабақтан ауызша сұрау (әңгімелесу) ... және ... ... ... сай ... ... және ең көп таралған бұл оқушылардың білімін бақылау ... ... ... өз ... де көзге түседі. Оның ... 3-4 ... ... ... болады. Сондықтан да жаттықтыру
кезінде бұл әдістің әртүрлі әдістемелері, сонымен қатар фронтальді ... ... әр ... балл ... ... ... ... өткен материалды барынша ұсақ бөліктерге ... бұл ... ... ... ... тексеруге мүмкіндік береді. ... ... ... қашқын деп те атайды, өйткені сұрау кезін ... ... ... ... 1-2 ұсақ ... ... өткен сабақтың
көлемін де, тереңдігін де анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... қорытындылады, мұғалім ауызша сұрау үшін бір ғана оқушыны
шақырады, ал төрт бес оқушыға алдын ала ... ... ... ... ... ... Бұл сұрау түрінің нығыздалған деп аталатын
себебі, мұғалім ... ... беру ... ... ... жауаптарын
тексеріп оларды бағалайды, бірнеше нығыздай отырып, біліктілік пен дағдыны,
білімді бақылый отырып көп ... ... ... ... ... ... кезінде білімді жазбаша тексерудің
әдісінің туындауын алып келді. Оның мәні мынада, мұғалім ... ... ... жеке бір ... ... ... ... немесе
тапсырмалары мен мысалдары жазылған карточкаларды таратады, және олар 10-12
минуттың ішінде жазбаша жауаптарын ... ... ... ... ... ... барлық оқушылардың білімін тексеруге мүмкіндік береді. Бұл берілген
әдістің ... ... ... ... ... ... сұраудың белгілі әдістемесі, әр сабақтық деп аталатын,
оқушылардың жекелігін ұсыну болып ... Әр ... балл өзін ... жекеленген оқушылар бүкіл сабақ бойында өздерін көрсете алады.
Сонымен, ... ... ... жауабын толықтырып, нақтылайды
немесе тереңдете алады. Кейін ол мұғалімнің жаңа ... ... ... ... беруге қатысып, мысалдар келтіре алады.
Әр сабақта баллды ұсыну оқушылырдың танымдық ... және ... ... ... мүмкіндік береді, ... ... ... жүйелілік бақылау жасауға болады.
Бақылау жұмыстары. Бұл оқушылардың біліктілігі мен дағдыларын,
білімін ... және ... өте ... ... сонымен қатар олардың
шығармашылық қабілеттіліктері. Бұл әдістің маңызы, оқыту программасында
жеке тақырыптарды немесе бөлімдерді өтіп ... соң ... ... мен ... білімін бақылау және бағалауды жазбаша немесе
пратикалық түрде ... ... ... өткізу барысында бірнеше
дидактикалық талаптардың қатарын сақтау қажет.
Оқушылардың үй жұмысын тексеру. Оқушылардың үлгерімін ... ... үшін ... ... үй ... тексеру қажет. Ол мұғалімге
оқушылардың оқыту жұмысына деген қарым қатынасын ... оқып ... ... ... ... ... ... бар болуы, сонымен
қатар үй жұмысын ... ... ... ... ... және дағдыны, білімді бағалаудың заманға сай әдістері
Программаланған бақылау. ... ... ... ... ... оны ... альтернативтік (француз сөзінен шыққан
alternative «екі мүмкіндіктің біреуі» деген мағына береді) әдіс ... ... деп те ... Бұл ... ... ... ... және әр сұрақтың үш төрт жауабы ұсынылады, бірақ жауаптың ... ғана ... ... ... ...... жауапты таңдау.
Сыныптағы барлық оқушыларға бір уақытта бірнеше ұқсас ... ... жеке ... ... компьютердің көмегімен берілуі мүмкін, олардың
білімдерін бірнеше минуттың ішінде тексеру мүмкін болады. ... ... оң ... ... ... Олардың ең бастысы, оның
көмегімен өтіп жатқан ... ... тек жеке ... ... ... Бұл әдіс білімнің толықтылығы мен көлемін айқындауға
мүмкіндік береді. Дегенмен, ... ... ... ... тексеру
мен бағалау әдістерінің өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... ... ... немесе топтың барлық оқушылары білімді
бір уақытта бақылауға және бағалауға мүмкіндігі бар, және олар көп ... ... және сол ... жиі ... тұра ... ... келесіні
шығарамыз: жоғарыда қарастырылған барлық білімді бақылау мен бағалау
әдістері өз ... ... ... ... сапасын бақылаудағы
жүйелілігі мен тереңдігін жабдықтау қажет.
Оқу материалын меңгеру сапасының ... ... ... ... әдісіне рейтингтік әдіс жатады, біліктілік пен
дағдыларды, білімді бағалаудың тәсілі ретінде. Рейтингті ... ... ... жүйесі болып табылыды және оның нәтижесіне белсенді
әсер етуші.
Бағалаудың рейтингтік жүйесі оқушылардың барлық белсенді әрекеттерін
ескеріп,білімді, ... және ... да ... ... ... ... сапаларын қалыптастырады. Тесттің көмегімен
алған бағалар, көбіне дифференциалдайды. Бағалаудың әдет-ғұрып әдістері
төрт ... ... ... ... ... «жақсы»,
«қанағаттандырарлық», «қанағаттандырарлықсыз»).
Тестілеудің нәтижесі, тестті жақсы ... ... ... ... бар, өзін ... шкалаларда көзге
елестетті. Сонымен бірге оқытудың жетістіктерін өлшеудің жоғары дәлдігі
қамтамасыз етіледі.
Сондықтан рейтинг – жетулердің ... ... ... ... ... ... сай келетін, дұрыс құрастырылған және жақсы ... ... ... ... жүйе – бұл білімді меңгеру шамасын ... ғана ... ... ... зерттеудегі жүйелік әдіс болып табылады.
Тестілеу
Адамзаттың білімін сапалы бақылау, оның мінезін ... ... ... заман мектептері бағасыз ешқандай да амалдай ... ... ... ... алаламайтын қатынасты, оның білімін бағалау
«эмоционалдық ... ... оның ... ... және ... ... ... шеберлігіне байланысты. Жазбаша
тестілеуден, жалпы ең үлкен объективтлік бағалауларға тән ... Екі ... ... бақылау және бағалау үшін салыстыруды қолданса
да болады, ол үшін екеуіне де бірдей тест түрін және ... ... ... тестті алдын ала үлкен топтарда тексеріп аған жөн. Оған дейін оларды
тіпті тест деп те атамайды, жай ... ... ... ... ... ... Тест неғұрлым көп болса, соғұрлым білімді
бағалау сенімдірек ... ... ... ... ... түратын тесттерді пайдаланады, әрбір сұраққа ... ... ... ... Бұл өте ... ... жақсы дайындықты талап
етеді. Бұл бақылаудың жеңілдетілген түрлерін, көп уақыттан бері ... және ... ... ... ... Егер тестті құрастырушылар бұл
нақты программаны ... ... ... онда ... ... ... ... болғанын, онда бағалау жеткілікті объективті болып ... ... ... ... ... ... әр ... білімін ағымдық бақылауға арналған, тағы әр сабақтық тест түрі
бар. Географиялық картадағыдай үлкен және кіші ... ара ... бұл екі тест ... де ара ... бар. Нақ осы әр ... ... ... деген ерекше назарды талап етеді, өйткені қажет болған жағдайда
емтиханның орнын баса алатын мүмкіндігі бар. Материал өтуі ... кері ... ... жоқ. Әр ... тест ... ... тек ұзақ және оның ерекшеліктерін айта кету керек:
1. Тесттің жабық түрін қолдану керек, және жауап нұсқалары болуы ... ... ... бір ғана ... тұруы тиіс, және ол нақты ... болу ... ... ... ... үйлесімді саны 4-6 болады, кейде 8 болуы
мүмкін. Әр жауаптың нұсқасы бір жолдан аспауға ... ... мен ... ... тексеру және бағалау, систематикалық ... ... ... мен ... білім беру ... ... ... ... табылады, оқытудың жүйелілігі мен тұрақтылығы
білім берудің барлық кезеңдерінде ... ... ... ... ... ... ... оқытудың практикалық
рольді орындаудағы айқындалған табыстарға жетуіне байланысты, ... ... ... ... кеңейіп, педагогикадағы оқыту процесстеріне оң
ықпалын жасауға мүмкіндіктерінің ... осы ... ... ... ... ... үшін ... пайда болды.
Оқушылардың білімі мен біліктілігін бағалау оқыту процессінің басты буыны
болып табылады, ... ... ... ... ... ... ... болады.
Әдістемелік әдебиетте былай ... ... ... - оқытушы мен
оқушының арасындағы «кері байланыс» болып табылады, және ... ... ... ... ... Осыған сәйкес оқушылардың білімі ... ... ... мақсаттары ерекшеленеді:
- оқушылардың білімі мен ... ... және ... ... процессінің жеке кезеңінің нәтижелілік есебі;
- әртүрлі деңгейде оқытудың қорытынды ... ... ... ...... жүйелік бақылауға комплекстік
жақындауды ашу және орындаудың негізгі құралдарын ерекшелеу.
Мұғалім сабаққа дайындалу кезінде, бағалаудың ... ... ... оны ... – бұл ... ең басты мақсаты екенін есте сақтауы
қажет. Кімді, қай уақытта, ... ... ... ... қандай
құралдардың көмегімен сұрауды және ...... ... ... ... кезінде ойластыруы қажет. Сонымен қатар, оқушылар олардың
жолдастарын сұрау кезінде оқушылардың немен айналысатынын да ... ... ... ... бағалау жүйесі болу қажет, ол өзіне әртүрлі
құралдар мен қабылдау жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... деңгейі мен сапасын бақылап отыратынын
түсінулері қажет.
Жоғарыда баяндалған оқушылардың білімі мен біліктілігін ... ... ... аударсақ, мұғалімнің бақылау ... ... осы ... көруге болады. Бірақ, оқыту процессінде
қай сала болмасын негізгі әсер ететін жақ ол – оқушы, ал ... ... – бұл ... ... мен ... ... ... барлық сабақ
үстінде болатын, бақылау шараларын қосқанда, оқушының өз мақсатына сай ... ол үшін жеке ... ... ... тек ... қажетті бір
нәрсе деп қана түсінбеуі қажет, керісінше, оны өз алған білімдерін жобалай
алатын кезең ретінде ... ... ... өзінің білімі мен
біліктілігінің сай келетініне көз жеткізу керек. ... ... біз ... ... ... қажет: алған білім мен біліктілік
ұсынылған талаптарға сай келетініне көз ... Бұл ... ... ... ең ... ... ... үшін, нәтижелерді тексеру және баға қоюды оқушылар өздері жасаса
да ... ... ... түрі ... ... сезінуге, өз
қателіктерін табуға, ал баға қою өзін өзі ... және ... ... ... түрі ... ... болмас еді, бірақ, егерде
мұғалім оқушылардың білімі мен біліктілігін бағалауда өз ... ... ... және ... ... деп қана ... білімді бағалау, оқушылардың біліктілігін диагностикалаудың
қажетті құрамдас бөлігі ретінде қосылады. Бұл ... ... ... ... Осыдан бірнеше жыл бұрын педагогтар бағалау
оқушының үлгерімін анықтайтын категориялық – сапа ... ... ... ... ... ... жүйесінің сол немесе басқалай артықшылығын және
жетіспеушілігін көрсететін болу ... ... ... ... айтқан Я.А.Каменский, педагогтардың назарына, бағалау құқығын
ақылмен және өлшеммен ... ... ... ... педагогтардың адамгершілік көңілін үйлестіру оқушылардың барлық
дидактикалық жүйесінен өтіп ... ... ... жүйесі Германияның орта мектептерінде туды.
Әрбір бал оқушының басқа да оқушылардың арасындағы ... ... (1-ші – ... 2-ші – орташа, 3-ші – нашар). Кейіннен орташа
дәреже, көптеген оқушылар саны жатқан, тағы ... үш ... ... ... шкала пайда болды.
К.Д.Ушинский кемшіліктерін сипаттай ... ... сай ... ... ... ... ... мен басым тәсілдер оқушылардың
зерделі әрекетін атады. Әдетте ... бір ... ... ... ал осы ... ... өздерін қандай да бір әрекеттен бос
санайды. Олар босқа уақыт ... ... ... ... ... Ақиқат, мұндай жағдайда оқушы өзінің әуестігі мен ынтасын көрсете
алмайды.
Жаңа демократиялық ... ... ... ... ... бақылау оқыту әдісінің өзіне тән сияқты оқытушының айқын
айтылған, дамытылған бағыты, өзін-өзі ... ... ... ... қажетті болуы. Өткен кезеңдердегі, мектептегі бақылауды өзгертуге
әрекетжасағанменол ешнәрсе бермеді, ... ... мен ... бәрі бір ... айналасында топтала берді – мектепте
бағалауды қолданған дұрыс па әлде бұрыс па? 1918 жылдың ... ... ... ... ... жою ... ... бірге сынақта
жойылып, оқушылардың үлгерімін есептейтін және ... жай ... Осы ... ... ... ерекше есептегіш дәптері
практикада қолданылды, онда ... және ... ... ... ... «қара» деп аталатын тақтада жазылды. Енді «социалистік жарыс» ... сол ... ... бақылаудың орнына, мұғалімнің
жүргізетін әртүрлі өзі есептейтін түрлер кеңінен таралды. Білімді ... ... ... ... ешқандай да бір сынсыз буржуазиялық
мектептен ауыстырылып (бүкіл бригаданың істеген жұмысы ... ... ... ... ... нәтижесінде –
оқытудың сапасының төмендуіне алып келіп.
Орталық Партия ... ... ... ... ... ... сынға салып, мектептегі оқыту-тәрбиелеу жұмыстарын қайта ... ... ... 1932 ... 25 ... ОПК қаулысында «Бастауыш
және орта мектептердің оқыту программалары мен ... ... ... есеп негізінде жеке ... ... ... ... жүйе ... керек» және де оқытушы оқыту
процессі кезінде әрбір оқушының оқуға деген ынтасын бақылауы қажет.
Кейінгі ... ... ... және ... ... ... ... жүргізіліп, біліктілік пен дағдыларды, білімді тексеру ... жаңа ... ... ... жылы – ... ... бес балды диффренциалданған бағалау
жүйесі енгізілді («өте жақсы», «жақсы», «қанағат», «нашар», «өте ... жылы ... ... ... бес балдық бағалау жүйесіне ауыстырылды.
Қазіргі уақытта бес балдық бағалау жүйесі қабылданды.
Оқу өнімділігінің тәуелділігі оның санынан, сапасынан, ... ... ... ... ... ...... жалпы заңдылығы болып табылады. Бүгінгі ... ... және ... ... «тексеру», «есеп» және т.б.
олармен ... ... ... жоқ. Көбіне олар ... ... ... ... береді.
Бақылау – табу, білімді өлшеу және бағалау, оқушылардың біліктілігі.
Тексеру деп – табу және ... ... Сол ... ... ... ... оқытушы мен оқушының арасындағы кері байланысты құрайтын
негізгі дидактикалық ... ... ... ... оқу ... дәрежесінің объективті ақпаратын алуы, өз уақытында тапқан білім
берудегі кемшіліктер мен проблемаларды табуы. Тексеру тек қана ... алу ... мен ... ... мақсат емес, сонымен қатар оқыту
еңбегінің соңғы ауқымдылығы. Бақылау тексеруден ... ... ... ... және ... бағалау (нәтижесі сияқты).
Білімді сандық бағалау, оқушылардың алған біліктілік пен дағдылары
берілген балл (белгі) арқылы ... ал сапа ... баға ... мен ... ... ... ... немесе
кемшілігінің сипаттамасында ұстайды.
Білімді бағалау, біліктілік пен дағды дидактикада анықтауыш ... ... және ... ... ... және ... білім
беру дайындығында бағалау талаптарында қарастырылады.
Үлгерім табельдерінде, класс ... ... және ... ... түрінде бекітеді.
Оқушылырдың үлгерімін бағалау негізінен бақылаулардың нәтижелерінен
көрінеді. Сонымен қатар оқушылардың жұмыстары сапалық жағынан да, ... ... да ... ... ...... оқыту-
танымдық әрекеттерін және мұғалімнің ... ... ... ... ... Бағалау, оқыту процессінің ... ... ... ... бір ... функцияларды орындайды.
Функция – сол немесе басқалай органдардың орындау қажет міндеттерді
жүргізетін жұмыс.
Бағалау функциясы – бұл сол ... ... ... ...... салыстырмалы әрекеті. Бұл байланыста, кейбір
әдіскерлердің ерекшелеген, бағалау функциясын талдаудың мәні ... ... ... Оқытушының маңызы немесе дамытушылығы,
тексеру функциясы ғалымдар көргендей, ... ... ... ... олардың алған мінезін жетілдіреді және жүйелейді. Оқушылар
өздерінің білімі мен біліктілігін сабақ барысында қолданса, жаңа ... ... ... ... түсіндіре алады, бұл оқушылардың тіл
байлықтары мен ойлау ... ... ... ... тигізеді.
Бағалау функциясының тәрбиелеушісі бүтіндей ілеспелі болып табылады,
бірақ басым бола алады, мысалы үшін, егер мұғалім ... ... ... ... ... ... психологиялық ерекшеліктеріне
(ерік пен жадты дамыту, және т.б.) әсер етуге талпынса, оларды бағамен
ынталандыра, ... ... өзі ... ... ... түріне алып
келеді.
Бағалау функциясын бағдарлайтын оқушылар мен ... ... ... ... тұрады, жекеленген оқушылар және бүкіл
сыныпты ... ... ... ... ақпаратпен мұғалімді жабдықтау.
Бақылау шараларының нәтижесі оқушылардың алған ... ... ... жеңу әрекеттеріне бағыттайды, ал ... - ... ... және ... кезінде көмектеседі. Онымен қоймай,
тексерудің нәтижесі оқыту процессінің ... ... ... дирекциясына
және ата-аналарға ақпарат береді.
Ынталандырушы функция. Бағалаудың басқа да маңызды рольдері ойнайтын
жақтарын да ... ... ... ... жұмыстарына, зачетке,
емтиханға арнайы дайындалатындары белгілі. Барлық оқушылар ... ... ... қатысуымен орындайды. Бір сөзбен, бары
немесе бақылауды күту оқушылардың ... ... ... ... әрекеттерінің қосымша мотивтері болып табылады. Бірақ бағалаудың өзі,
айтып кеткендей, ... өз ... ... және ... ... ... оны оқыту мақсатында қолданса, тек қана жазалау мақсатында ғана емес.
Әрине ол өздігімен, оқытудың күй-жағдайы ... ... ... ... ... ... емес, ал оқушылардың жүйелік ... ... ... ... ... ... ... мен
біліктіліктерін ұйымдастыруға болмайды. Бағалаудың ... тек ... іске ... Оқулықтың анықтама материалын, сонымен ... ... ... бағалаудың қолайлы шарттарын жасайды, шынайы бағалауды
бұрынғыша тек мұғалім жасай ... ... ... ... формасы және біліктілігі – бақылау
жұмыстарын орындауда оқушылардың әрекеті көп санды, әртүрлі түрлері ... ... өте көп, ... ... ... өзіне жақсы деген бақылау
түрлерін, жұмыстарын ойластырып, ұсынуға құқылы.
Оқытудың әртүрлі кезеңдерінде бағалаудың әртүрлі түрлері ... ... ... ... ... бақылау және білімді бағалау;
- әр тоқсанның соңында жүргізілетін, тоқсандық ... және ... ... бір жыл ... ... ... білімнің
жылдық қорытындысы;
- түлектік және ауысу емтихандары;
Білімді бақылау және бағалаудың түрлері, әдістері мен формалары
Оқушылардың білімін, біліктілігін және ... ... ... құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады. Көпшілік жағыдайда
бақылаудың қортындысынан бүтіндей оқу ... ... ... ... ... оқу ... ... немесе
оқулықта пайдаланғандай емес, мұғалім қалай сұрайды, ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қырлары
қарастырылады. Бақылаудың жалпы дидактикалық мәселелері С.И. Архангельский,
В.П Беспалько, В.И. Михеева, Б.П. ... Т.И. ... Н.М. ... ... Л.С. ... Г.И. Щукина және тағы ... ... беру ... бақылау мәселесі көптеген ғалымдардың
зерттеулерінде талай жылдан бері орын алып ... ... ... ... мәселелері Қазақстандық
ғалымдар Ғ.М. Мутанов, Е.Ө. ... Е.Ы. ... Т.О. ... ... және тағы басқа еңбектерінде зерттеледі.
“Бақылау” ұғымы оқушылардың білімін, біліктілігін айқындау, өлшеу
және ... ... ... ... ... және ... ... деп
аталады. Сондықтан мұғалімге оқушы біліміндегі жетіспеушілікті дер кезінде
анықтауға мүмкіндік беретін, оқушылардың оқу материалын меңгеру ... ... ... ... ... бақылаудың құрамдас бөлігі болып
табылады. Тексерудің ...... ... ... деңгейі мен
сапасын анықтау ғана емес, сонымен қатар алған білімінің ... ... ... ... ... ... жетістікті бақылауды және тексеру
нәтижелерінің бағасын ... ... жеке ... қалыптасуы мен
дамуын қамтамасыз етуге болмайды. Бақылаудың психологиялық - ...... дер ... көмек көрсету, олардың шығармашылық күшіне,
қабілетіне сенім білдіру, оқушыларды оқу ... ... етіп ... ... және іске ... ... ... мұғалім оқушыларға
ерекше көңіл бөліп, құрмет сезімін білдіруі ... ... ... ... ... ... және оның баяндылығы бойынша оқу
жұмыстарының сапасы туралы толық мәлімет алу өте ... ... ... ролі мен ... орны ... мәселелер отандық, сонымен қатар шетелдік мамандар еңбектерінен
орын алады.
50-жылдардың аяғында Е.И. Перовский кеңсе мектебінде ... ... ... ... білімін бақылау қағидалары мен
өту аясын тұжырымдады, сонымен қатар ... ... мен ... ... ... ... ... бақылаудың диагностикалық, үйретуші,
дамытушы және тәрбиелеуші сияқты негізгі міндеттері көрсетіледі. ... ... ... ... және ... ... ... Оқушының білімін және біліктілігін бақылау мәселесі бойынша
дидактиканың негізгі жетістіктерінің бірі бақылаудың әрбір қызметінің ... ... ... болып табылады.
Диагностикалық қызмет бүкіл бақылау мәселелері үшін айрықша және
аса маңызды ... ... ... ... ...... ... өлшемдерінің бірі. Оның нәтижесі оқытудың әртүрлі ... ... ... игеру барысын сынауға, сонымен бірге оқу ... ... ... ... мен ... ... ... береді.
Бақылаудың маңызды қызметтерінің бірі үйретушілік болып табылады.
Бұл қызмет аясын оқушылардың жаңа білім мен ... ... ... бақылау тапсырмалары арқылы жетілдіру жолындағы іс - ... ... ... ... ... өзі ... түзету, нақтылау жолдары
арқылы жүзеге асады. Бақылау тапсырмаларын орындау барысында оқушылар өткен
материалды ой түйінінен өткізіп, оның жеке бөліктерін ... ... ... Үйретушілік қызметінің рөлін бақылау процесінде оқыту ұғымымен
түсіндіру қажет. Бұл ұғым мынадай құрамдас бөліктерден: бақылау барысында
жаңа ұғымдарды ... алу; ... және ... ... ... ... түсініктерді жіктеу; қосымша ақпарат алу; жаңа жағыдайларда
алған білімді ... ... ... ... ... ... ... іс - әрекетте пайдалану мүмкіншілігінен тұрады.
Бақылау барысында мұғалім оқушыдан ... ... ... - ... ... ... талап еткен жағыдайда
ғана дамытушы қызмет көрінуі мүмкін. Бақылау ... ... ... ... ... кез - ... ... оқушыға жұмыс істеу,
қажетті білімді еске түсіру және оны өңдеу қажет. Бұл процестердің ... ... ... ... бүтіндей жақсартуды бақылаудың қайталаушы және
бекітуші қызметтері ... ... ... ... ... оқу ... қайталауды бақылаудың жалпылаушы қызметі жүзеге
асырады. Кері байланысты алуды және оны ұйымдастыруды бақылаудың ... ... ... мен ... ... мәселесінің маңызды құралының бірі
оның барлық қызметтерін табысты жүзеге асыруға ... ... ... құралдар болып табылады. Ол үшін бақылаудың ... ... ... ... ... ... жеткілікті.
А.С. Аванесов, В.П. Беспалько, Р.М. Соколов және тағы басқа
зерттеушілер оқытуды бақылаудың ... ... ... ... ... және ... ... әдісі бола бермейтінін атап көрсетті.
Бағаның субъективтілігі, бақылау ... ... ... ... ... ... және пәрменді ... және оны ... ... табу мүмкін еместігіне әкеледі,
демек, педагогикалық бақылаудың ... ... ... білімді бақылауды үйымдастырудың үш негізгі ... ... ... ... және ... ... ... ала,
күнделікті, аралық және қортынды бақылау сияқты төрт түрін ұсынады.
Бақылаудың әр түрі ... ... ... ... ... олар бір ... және ... процесінің құрамдас бөліктерімен тығыз байланысты
болады.
Алдын ала бақылау мұғалімді материалдың ... ... ... ... ... ... білімнің негізгі деңгейіне
диагностика жасауға қызмет етеді және алдын ала ... ... ... алғы ... ... ... ... оқыту процесінің оқушының оқу ... ... ... ... ... ... табылады. Күнделікті
бақылаудың міндеттері мынадай:
1) Оқытылған материалды меңгеру көлемін, сапасы мен тереңдігін анықтау;
2) Білімдегі бар олқылықтарды анықтап және оларды жою ... ... ... өз ... жұмыс істеу дағдыларын меңгеру деңгейін анықтау
және оларды жетілдіру ... ... ... ... ... ... арттыру.
Жеке тараулар мен тақырыптарды оқу сапасының көрсеткіші аралық
бақылау болып ... Егер ... ... меңгерудің бірінші
деңгейін, яғни тақырып ... ... ... ... ... болса, тақырыптық бақылау алынған білімді меңгерудің беріктігін
бірталай уақыт өткеннен кейін бақылауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... жалпылаудың
жаңа, неғұрлым жоғарғы дәрежесінде өткізіледі. Қорта келгенде, аралық
бақылау оқушыларға ... ... ... ... және меңгеруге,
оның басқа тақырыптармен байланысын ашуға ... ... ... өзі ... бір ... келтіруге жағыдай жасайды.
Бақылау - бұл педагогикалық басшылықтың және оқушылардың танымдық ... ... ... ... ... ... жеке
адамның дамуы мен қалыптасуын ... ... ... мәні
оқушыларға дер кезінде көмектесу болып табылады. ... ... ... ... ... оқушыларды оқу тапсырмасын нәтижелі етіп
орындауға ынталандыру және іске жұмылдыру.
Дидактикада мынандай бақылау түрлері бар: ағымдық, ... ... өзін - өзі ... бақылаудың мақсаты - сабақтың ... ... ... және әр ... бағалау үшін, бақылаудың нәтижесі бойынша мұғалім
сона жеке ... мен ... ... жұмысын зерттеу. Артта қалған
оқушыларға мұғалімнің оқушылардың ... жаңа ... ... ... ... ... бәрі ағымдық бақылаудың ерекше
айырмашылығы. Оқу материалымен танысу, ... ... ... ... ... ... ... жатқан оқу
материалының сатысына сәйке келетін білімді ғана талап ете ... тағы бір түрі - өзін - өзі ... Әр ... ... нені ... ... қана ... оқу процесінде оқушылармен үнемі
өзін - өзі ... өзін - өзі ... ... ... Нені ... және ... ... жібергенін және мұғаліммен қойылған бағаның
әділ екенін білуі тиіс және өзінің білімін, өз бетінше ... ... ... ... ... ... - өзі тексеру арқылы оқушылардың алған біліміне ... ... ... ол үшін ... бағалау критериімен таныстырып есеп
шығару және тәжірибе жұмыстарының нәтижесін бағалайды. Білімге қойылатын
талаптың және оны ... ... ... ... ... ... саналы қатынасын ... ... ... ... ... бағалауға және түсінуге көмектеседі.
Оқушыларды біртіндеп өз білімдерін мазмұны бойынша бағалауға ... ... ... ... ... ... сапалылығы,
тереңдігі және көлемі бойынша бақылауға, оны іс ... ... ... ... етеді. Қортынды бақылау бақылаушылық міндетін
басқа бақылаудың түрлеріне қарағанда әлдеқайда ... ... ... ... ... ... әдістермен, атап айтқанда,
ауызша, жазбаша, бағдарламалы және тестік бақылау түрінде іске асырылады.
Ауызша түріне жататындар: тақта алдында сұрау, ... ... ... шолып бақылау (ескерту, талқылау, баяндамалар), оқушылардың
өзара бақылауы, сынақ, ... ... ... жүйесінде оқушының білімін бақылаудың кең
таралған түрі бақылаудың ауызша түрі болып табылады. Ауызша ... ... ... ... ... ... тақырыбын қалай меңгергендігін
қысқаша бақылау ретінде өткізіледі. Қортынды ... ... ... ... ... және жеке - ... ... болады. Барлық ресми
емтихандарда бақылаудың ауызша түрі ... роль ... ... ... ... аз ... түрі ... табылады, өйткені ауызша жауап ұзақ
уақыт бойы оны қайтадан талдауға мүмкіндік ... ... ... Алғашқы зерттеулер көрсеткендей, білімді бақылаудың ауызша түрі
нақты (валидті), ... және ... ... ... қарсылық әсері”:
нашар оқитын оқушыдан кейін жақсы оқитын ... ... ... ... ... ... балл шашыраңқылығы 2,95 - тен 3,84 (5 балдық шкалада)
береді. “Сөйлеу қарқынының әсері”: жылдам, баяу – 2,51 - ден 3,38 - ... ... ... сөйлеу қарқынының жоғарылығы оның білімінің
тереңдігін және қабілетінің жоғарылығының белгісіндей ... ... ... ... бақылау кезінде әрбір оқушыға әртүрлі ... ... ... бұл ... ... ... қате қабылдаитыны дәлелденгенін үнемі есте ұстауы
қажет. Өткен материалды қайталау мақсатында өткізілетін мұндай бақылауларды
оқушының үлгерімін бақылауда ... ... ... бір ... ... ауызша емтихан қабылдауға
болмайды, өйткені “жауап ... ... ... ... ... ... ... бақылауда ауызша бақылау жарамсыз құрал болып
қалады.
Дегенмен, оқушыны оқытуда ауызша сұрау ... роль ... ... ... өз ойын айтуға үйретуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... қатар ойлай білуге де ... ... ... ... мәселесін көтергенде мыналарды ескеру керек:
1) Жауапта барлық маңызды нәрселер айтылады ма;
2) Оқулыққа не ... ... ... Ой ... ... ... ... жауабының мынадай жобасын ұсынуға болады:
1) Не туралы сөз болуда;
2) Не алынуы керек;
3) Бұл ... ... ... ... ... ... диктанттар, рефераттар,
карточкалар бойынша жауап беру, тәжірибе жұмыстары, сынақ, емтихан жатады.
Білім беру жүйесінде емтихандық жазба жұмыстары ең жиі ... ... ... ... ... ... бір ауыздан дәстүрлі жазбаша
білімді бақылаудың әділдігі, нақтылығы, сенімділігі жеткіліксіз екені және
сыныптан сыныпқа, ... ... ... ... баға ... ... ... болатыны дәлелденді. Жазба жұмыстарының әділдігі
жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... пән ... емтихан жұмысының бағасына мыналар әсер ... ... ... ... ... Бағалаудың реті;
3) Сыналушы туралы белгілі болған ақпараттың сипаты;
4) Грамматикалық ... ... ... көзқарас;
7) Сыныптың үлгерім деңгейіне қатысты бағалаудың салыстырмалы ... ... ... мен ... зерттеуде жағымсыз қортынды
берді. Баға ... ... ... ... ... ... сынып
үлгеріміне бағдарланған жеке сапа ауқымын алады. Оқушының біліміне алған
бағасы оның білімінің сапасы ... ... ... ... ... ... қатар оқушыны бағалаушы мұғалімге де тәуелді болады. К. Ингенкамп
өзінің зерттеуінде бір ... өзі, егер ол ... ... ... әр
түрлі бағаланатынын, яғни пәннің “қиындығы” оның ... ... ... ... ... ... есепті шығару, бақылау ... ... әр ... жоба - ... жатады. Бағдарламалы
бақылау оқу процесінің табиғи бөлігіне айналды, ол оқушы мен ... кері ... ... ... ... ... ... Әрбір
оқушы бір тақырыпты меңгергеннен кейін басқаларды күтпей, келесі тақырыпты
оқи алады, яғни оқыту саралап оқыту сипатына ие болады. ... ... ... ... пәннің меңгерілмеген тақырыптарын қайта оқуға мүмкіндік
алады, оқыту қарқыны жекешелендіріледі. ... ... ... ... базаның жоқтығына байланысты бағдарламалы бақылау көп
таратылмаған.
Тестік бақылау – оқушының ... ... әділ ... ... арнайы жасалған ғылыми - ұтымды процедура.
Білімді тексерудің әдістері: бақылау, кітапты қолдану, ауызша бақылау,
жазбаша бақылау, практикалық жұмыс, дидактикалық тесттер.
Бақылау мұғалімнің күнделікті ... ... ... ... туралы
мәліметтері, бұл әдіс оқушылардың білім деңгейлері туралы ... ... ... ... ... ... тізбегі, Бақылауды жүргізіп жатқан
кезде ... ... ... ... мен өз ... істеуі туралы мәлімет береді.
Практикалық бақылау әдістерінің мақсаты оқушылардың практикалық
біліктілігі мен ... ... бір ... ... ... білімін
қолдана алу олардың қабілеттігін тексеру. Тесттік бақылаудың жақсы жағы ... ... ... тесттер психологиялық тесттілеу мен
бағдарламалық оқытудың негізінде қалыптасты. Түрі басқа ... ... яғни ... ... алып тастайды.
Дидактикалық тесттер - белгілі бір пән ... ... ... ... ... Сонымен бірге ... ... ... ... ... - ... ... қойылатын сұрақтар. « ия - жоқ », « дұрыс
- дұрыс емес» ... ... ... ... ... ... деңгей - тапсырманы орындауға немесе шешуге арналған сұрақтар.
(конструктивтімен) жауапты, көп нұсқалы таңдауы бар Еркін ... ... жолы ... ... ... - ... немесе типті емес тапсырмаларды шешуге
білімдерін қолдануға арналған сұрақтар ретінде немесе ... ... ... ... ... ... ... .
Төртінші деңгей - белгілі бір типке келтірілетін тапсырмаларды шешу
үшін, Үшінші ... ... ... ... Білімдерін
шығармашылықпен пайдалануға арналған сұрақтар.
Еркін құрастырылатын жауаптардың мәселесі шешілу үшін ... ... ... ... ... ... бойынша немесе
әріптерді енгізу реті ( буквосочетания ) бойынша, пульт арқылы енгізілген
адамның сөйлеу структурасын ... ... ... ... ... қолдану.
Оқушылардың білімді қабылдау деңгейлерін анықтау, педагогикалық процеске
компьютерді енгізгеннен кейін бағдарламалық бақыладың тағы бір ... ... ... ... ... ... ... жүрген дәстүрлі
әдістерді қолданудағы туындайтын ... ... ... ... шешуге болады.
1.2. Тест құрудың теориялық негіздері және тестердің деңгейлері
80-90 жылдары ... мен ... ... ... ... Одағында 20-30 жылдарда қолданылған және қазіргі ... ... ... ... тест әдісіне жұмылдырылды. Оған
қызығушылық бірнеше себептермен түсіндіріледі:
1) ... ... ... үйретушілік міндетінің және
соның ішінде адамға өте қажет таңдау біліктілігінің ... ... оқу ... ... ... ... ... Бақылау процесін интенсивтендіру арқылы ... ... ... ... ... ... жиілігін арттыру және оған жіберілетін сабақ уақытын
қысқарту қажеттігі.
Оқушылардың ... ... ... тест ... 1864 жылы
Ұлыбританияда Дж. Фишер қолданды. Тестілеуді әдіс ... ... ... ... Дж. Каттел ұсынған еді. Ол ... ... ... ... ... ... 1883 жылы Ағылшын психологы Ф. Гальтон
жасаған болатын. Ф. Гальтон оны үш негізде тұжырымдады:
1) ... ... ... көп ... ... ... ... түрде өңдеу;
3) баға эталонын белгілеп алу.
Алғаш тестер XIX-XX ғасырда психология ғылымының шапшаң ... ... ... қолдана бастады. “Тест” ұғымымен алғаш
танысқандар оны ... ... бір ... ... ... сынайтын немесе тексеретін құрал деп білді.
XX ... 20-30 ... ... ... ... өлшеулер теориясының негіздері салынды. Психология үшін тың
жаңа бұл бағыттың пайда болуы ... ... ... шешу ... ... байланысты қолданбалы зерттеулерді жүргізу қажеттігінен туған
болатын.
XX ғасырдың ... ... екі ... пайда болды:
психологиялық тестер және педагогикалық тестер. Психологиялық тестерге ақыл
- ойдың даму ... ... ... (интеллектуальді) тестер жатады.
Педагогикалық тестерге белгілі уақыт аралығындағы белгілі бір пәндерден
алған оқушылардың білімі мен біліктілігін ... ... ... ... ... ... ... белгілі
американдық психолог Р. Трондайк бірінші рет ... ... ... XX ... ... ... кезеңдерңн атап
көрсетті.
1) 1900-1905 жылдар - “іздену кезеңі”. Бұл уақытта Францияда ... ... ... ... ... ... Осы мезгілде әр
түрлі пәндерден педагогикалық тестер жасалынды: арифметикадан –
Стоун тестері, жазу ...... ... және ... жазу ... ... ... жылдар – “тестердің дамуындағы қауырт өсу кезеңі”. Бұл
кезеңде мектеп пәндерінің барлығынан үлгерім тестері ... ... ... әдістемесі зерттелді. Жекеше тестерден тестік
жүйеге өту ... ... Бинэ мен К. ... ... әсер ... елдерінде, әсіресе АҚШ - та мектептегі оқытуда Стен, Кортис,
Монро, Трондайк, Бекингем және т.б. ... ... ... Олардың
барлығы төрт арифметикалық амалдарды білу, дауыстап оқу ... ... ... ғалымдар Т.И Ильина, Г.Г Маслов, П.Я. Гальперин, С.Г.
Шаповалено және ... АҚШ ... ... ... ... ... ... негізделген, олар оқушының танымдық ... және оны ... ... деп ... ... ... ел мектептерінде пайдалану мүмкін емес, өйткені С.Скиннер, С.Пресси,
Н. Краудер және тағы ... ... ... ... негіздері білімді
меңгерудің және біліктіліктер мен дағдыларды қалыптастырудың психологиялық
процестерін ... және ... ... ... ... ... оқу ... құрылымы, пәндердің мазмұны
мен материал көлемі шетелдерден басқаша болғандықтан да оларды ... ... ... ... құру мен қолдану 1925 жылдарда басталды.
Осы жылдың көктемінде кеңес мектептеріне арналған ... тест ... үшін ... ... ... ... ... ерекше тестілеу комиссиясы құрылды. 1926 жылдың көктемінде
бірінші тестер ... ... ... ... мектеп тестерінің
американдық Деройт және Стэнфорд жүйелері алынды.
Кеңестік психологтар мен ... атап ... М.С. ... ... С.Г. ... А.м. ... және басқалар тестілеуді
қолдану мен зерттеуде және тестің сапасын бағалау мәселелері бойынша ... ... Бұл ... Е.В. ... және Г.С. ... ... назар аударатын еңбек болып есептеледі.
Бұл кезеңнің ерекше ... ... ... ... ... ... жүргізуде жалпы көзқарастың бірдей болуы
еді. Тесті осылайша пән аралық бағытта ... ... ... ... ... ... Ол тест саласында теоретик, практик ретінде маңызды
із қалдырды. Оның ... ... және ... ... ... деп аталған оқулығы (1927) тест құру
әдістемесі ... және ... ... ... әдіспен өңдеу
туралы тараулар енгізілген алғашқы ... ... ... ... ... 80 - 90 ... көптеген мамандар әртүрлі
пәндер бойынша оқушылар білімін бақылауда мектеп тестерін қолдану мәселесін
зерттеумен айналысты. Оған ... үлес ... В.А. ... ... З.И. ... А.Е. Гуревич, А.Я. Шульман, В.И. ... ... Р.Н. ... С.И. ... және т.б. болды. Соңғы 10
жыл көлемінде Қазақстан да ... ... ... ... ... ... ... – оқушының білімін, біліктілігі мен дағдысын бақылаудың
немесе оқушы білімінің белгілі бір сапалық қасиеті бар - ... ... түрі ... ... Көп ... ... ... анықталды және
дамытылды. Тест (ағылшынша Test – ... ... ...... ... сыналушының білімін, біліктілігін және дағдысын, сонымен қатар
психофизиологикалық және ... ... ... ... ... ... өлшеу. Осы уақытта әдебиеттерде
бұл терминнің көптеген анықтамалары кездеседі.
Т.А. Ильина тестің мынадай анықтамасын ұсынады: ...... беру ... ... ... жауапты таңдауды талап ететін көп
тапсырмалар беруге ... ... әділ және ... ... ... ... ... мен біліктілігін бақылаудың бір түрі”.
Т.И. Ильина “жекеше тестер жинағынан білімді бақылаудың ... ... және ... толық білмей жасалған тестердің көп
мөлшерін кездестіруге болады” деп атап өтті. ... ... В.П ... ... туралы ой - тұжырымдамаларында оқушылардың игерген білім
сапасын бақылау мәселелерін зерттей келе, тестке мынадай анықтама ... ... іс - ... ... ... ... ... білімді игеру сапасының нақты бағасын анықтау құралы тест ... Ал Н.М. ... ... анықтамасын былайша тұжырымдаған:
“Үлгерім тестісі – білім мен ... ... бір ... ... ... бағытталған тапсырмалар жиынтығы”.
В.С. Аванесов төмендегідей анықтамаларды ұсынды:
“Педагогикалық тапсырма – оқу процесінің сапасын және ... ... ... ... ... ... және дайындық
деңгейін бақылау құралы”;
“Тест – жеке тұлғаның ... ... мен ... ... ... ... тест – оқу пәні ... білімді, білікті, дағдыларды
және түсініктерді тиімді өлшеуге, оның құрылымын сапалы ... ... ... ... мазмұны бар, қиындықтары үнемі артып ... ... ... ...... бір ... ... беретін мәтіннің
бір бөлігі, бақылау материалының техникалық және дидактикалық жағынан
тиімді ... ... ... – бұл ... ... тестің түріне де
мынадай талаптар қойылатын тапсырма: барлық сыналушылар үшін ... ... ... ... мазмұны мен түріне сәйкестілігі;
қысқалығы; тапсырманың – ақиқат ... ... ... қатысты логикалық
түрде тұжырымдалып айтылуы; тапсырма элементтерінің дұрыс орналасуы,
фасеттілігі, ... ... бір ... ... бағаның қабылданған
қалыптағы бірдейлігі”.
В.П. Беспалько еңбектерінде тестік тапсырмалардың ... жете ... Оның ... ... құру және ... мен ... ... үлес қосты.
В.П. Беспалько тестік тапсырмаларды білімге ... ... ... ... тест классификациясын жасаған. Ол классификация
бойынша:
I-деңгейдегі ... ... ... деңгейі, оқушы объектіні
басқа ұқсас объектілерден ... ... ... көмегімен біліктілігін
бақылауға арналған тапсырмалар. Бұларға жататындар ерекшелігіне байланысты
ажыратуға ... ... ... ... меңгерудің сапасын
тексеру үшін төмендегідей тестер қолданылуы керек: альтернативті (тануға
бағтталған), ... алу ... ... ... ... ... оқу объектісінің қасиеттері және
ерекшеліктері туралы ақпаратты зердеде сақтау немесе түсіну дәрежесінде
қабылдау ... ... ... ... ... ... ... құрамды
бөліктерін орнына қоюға арналған, конструктивті тестер, есеп жауабын өз
бетінше ойлап шығарылатын ... ... ... ... ... ... бақылауға
арналған, яғни оқушылар алған білімін іс жүзінде қолданып, жаңа ... ... ... ... ... шығармашылық біліктілігін,
олардың жаңа ақпаратты қабылдауға ... ... ... ... ... Бұған жататындар – проблемалық тестер (1-сурет).
Тапсырманың түрін ... алу ... ... ... ... ... тәуелді болады. Бақылаудың бұл төрт түрі негізгі болып
табылады. Тест тапсырмаларының әр түрлілігіне қарамастан оларға ... ... ... ... ... Оқушы қолданатын ақпарат көзіне дәлме - дәл сәйкес келуі. тапсырманың
тұжырымдамасы жеткілікті ... ... ... ... түсіндіру,
яғни тіл және терминдер, белгілеу, графикалық ... және ... және оған ... ... ... оқушыға түсінікті болуы
керек;
➢ Таңдалған тестілеу стратегиясында белгіленген тапсырманың қиындығының
әділ бағасына сәйкес ... ... ... реттік нөмірі болады;
➢ Логикалық түрде айтылған тапсырма тұжырымдар, оқушы ... ... ... ... ... Тапсырманың негізгі мәнін жеті - сегіз сөзден аспауы және бірден кем
емес бағыңқы ... ... ... ... ... дұрыс жауап эталоны көрсетіледі;
➢ тестің бір тапсырмасын орындауға бір - екі ... қана ... ... Информатикадан тест тапсырмаларын құру әдістері мен
ерекшеліктері және оқушының білімін бағалау
Тарихи тұрғыдан ... ... түрі ... ... ... ... ... бір дұрыс жауабы болады, ал қалғандары дұрыс емес.
Олар 20-жылдың басында қолданыла бастады және тапсырманың жабық түрі ... ие ... ... ... ... емес ... дистрактор деп аталады.
Дистрактордың саны тапсырманың түрімен анықталады, ол бестен аспауы керек.
Егер білетін оқушылар оны ... ... ал ... қате ... ... ... ... жұмыс істейтін” деп есептеледі. Бірақ,
тапсырма орынды ... болу үшін бұл шарт әлі ... ... ... ... ... ... кемшіліктері де бар. Оның
жетістігіне ... көп ... ... балл ... ... ... ... сыналушылардың қиынырақ тест
тапсырмаларына жауапты кездейсоқ ойлап табуы оның кемшілігін көрсетеді.
Осындай тапсырманың нұсқауы “дұрыс жауапты дөңгелектеп ... ... ... саны төрт ... ... аспауы керек, осындай
шектеу қою жауапты кездейсоқ табу ықтималдығының сиректігі үшін жеткілікті
болады.
Тапсырманың бес жауабы бар ... ... ... ... 1. ... саны ... қайталануды іске асыру үшін қандай
оператор қолданылады:
A. for i:=m1 to m2 do ... * while b do ... read ... for i=m1 downto m2 do ... erite ... z ... 3-ке азайту үшін жазу керек:
A. z-3:=z;
B. z+3:=z;
C. z:=z-3;
D. z-3;
E. z:=z+3.
Ашық түрдегі тапсырма. Ашық ... ... ... ... жоқ ... және ... ... орнын сан немесе формуламен
толықтырады. Тапсырма бірмәнді анық жауапты талап ететіндей және екі жақты
түсінік беру ... етіп ... ... бақылау материалы үшін
маңызды болып табылатын термин ... ... ... ... жеті -
сегіз сөзден аспайтын сұрақты тұжырымдау ұсынылады. Сосын құрастырушы
қойылған ... ... ... ... ... тест ... ... сол
сұрақтың көлеміне сәйкес мөлшерде жауап жазады. Ары қарай ... ... ... бір, екі сөз алынып тасталады да олардың орнына ... ... ... үшін бір сөзден тұратын “Толықтыр”
нұсқауын қолдануға болады. Болжам болмағандықтан ашық тапсырмалар сыналушы
үшін ... болу ... ... да, өзі ... ... ... ... ішінен дұрыс жауаптарды талдап алу ... үшін ашық ... бұл ... ерекше қызықтыратындай болып
табылады.
Сонымен қатар ашық ... ... да ... ... ... ... жауапты жазғанда жауаптың синонимін жазып кетуі ... ... ... ... ... ретін өзгертіп алуы мүмкін.
Мұндай жағыдайда орындалған тапсырманың қортынды дұрыс бағалауда, оқушы
жауабына ... ... оны ... жауаппен салыстыратын, мықты
инструментальді жүйені қолдану қажет.
Тапсырманың ашық түріне мынадай мысал келтірейік:
1. Ақпаратты ... ... ... ... ... ... енгізу құрылғысын атап айтыңыз ______________.
3. Ақпаратты өңдеу құрылғысы __________ деп аталады.
Ашық түрдегі операциялық тапсырмаларға мысалдар:
1. a=a*2-командасын орындағаннан ... ... a=8, b=-4 ... ... ... орындалғанға дейін айнымалылардың мәні қандай болады?
_________________.
2. a:=5; b:=a*a; a:=b-a; b:=a+1 командалар ... ... ... ... ... ________________.
Тест тапсырмаларының үшінші түрі “сәйкестікті анықтау” нұсқауымен
берілген тапсырмалар болып ... ... мәні ... бір ... ... жиынның элементтерімен салыстыру. Жиынның ... ... ... тек бір ... ғана ... ... ... бұл түріне мысал келтірейік.
1. Мысалы. Сәйкестікті анықта.
1. s:=0; for i:=1 to 5 do s:=s+i; a) ... p:=1; for i:=1 to 5 do p:=p*i; b) ... s:=0; for i:=1 to 5 do ... c) ... p:=1; for i:=1 to 5 do ... d) 30
5. s:=0; for i:=5 downto 1do s:=s+i; e) ... 1. ... a) цикл ... ... while-do b) ... ... case-of c) ... көшу ... goto d) цикл ... ... ... e) ... ... ... ... жағдайда тапсырма дұрыс орындалған деп
есептеледі. Жабық түрдегі тапсырмалар сияқты бірінші жиын ... ... жиын ... ... ... ... туады. Егер оқушылар
ұқсас емес элементтерін бірден ажырататын болса, онда ... ... ... ... ... ... ... тәжірибемен белгіленеді және осы элементті дұрыс элемент ретінде
таңдаған оқушылардың үлесімен ... ... ... түрі – ... тізбек құруға анықталған
тапсырма, сыналушыдан амалдар немесе процестердің орындалу тәртібін көрсету
талап етіледі. Нұсқау ... ... ... кіретін, “дұрыс
тізбекті құрыңыз” деген сөзді ... ... ... ... ал ... дұрыс тізбек құрылатын код көрсетіледі.
Мысалы: 1. BEGIN;
2. PROGRAMA;
3. READ (A, B);
4. VAR A, B, D: ... ... WRITE ... ... - ... және ... әдебиеттерде
тестілеуді және тест түріндегі тапсырманы ... ... ... ... құралы ретінде қолдануға талдау жасалынуы тегін емес,
өйткені тестік тапсырмалардың бірқатар жағымды, ұтымды жақтары бар.
Тестілеу оқушының ... ... ... ... ... оқыту қортындысының қойылған мақсатқа сәйкестігін көруге мүмкіндік
береді. Егер оқушылардың көпшілігі бірдей бір тапсырманы орындамаса, ... ... ... ... бар ... ... береді.
Тестік тапсырмалар оқу қортындысын бақылауда оқушылардың жекеше
ерекшеліктерін және тақырыпты бүтіндей сыныптың және ... ... ... деңгейіне көңіл қоюға мүмкіндік береді.
Тестік тапсырмалар сұрауға кеткен сабақ уақытын үнемдейді, оның
орнына ... жаңа ... ... жіберіледі. Сонымен қатар оқушылар
орындаған жұмысты тексеруге кеткен мұғалімнің де уақытын үнемдейді.
Тест түріндегі тапсырмалар оқушылардың пәнге деген ... оқу ... ... Әр ... тест ... ... мұғалім қолдану процесіне айтарлықтай әртүрлілік енгізеді. Оқушылар
мұндай тапсырмаларды орындауға зор қызығушылықпен кіріседі.
Тестік ... ... ... ... ... жүйелі түрде,
үнемі бақылауға нақты мүмкіндіктер береді. Бұл ... ... ... уақыт өткеннен кейін емес, жүйелі ... ... ... мәжбүр
етеді.
Тестік тапсырмалардың осындай жақсы жағымен ... ... ... де бар. ... және ... ... Г.Н. Данилов И.А. Портнов М. және ... Н.Л.) ... ... және тестік тапсырмалардың мынадай кемшіліктерін
айтуға болады:
1. Оқушылар дұрыс емес, қате ... көп ... ... талдап оларды еріксіз есте сақтап қалып, біраз
уақыт өткеннен кейін оны ... ... еске ... ... ... ... жұмыс істеп үйреніп алып, алған білімін
сауатты және қисынды жауаптармен толық құрай алмай, айтып бере алмауы
мүмкін.
3. Оқушылар ... ... ... ... ... Оқушылардың дұрыс жауапты сұрақтың мәнімен байланыспай, ... ... саны және т.б., ... емес ... ... белгілері
арқылы айра алуы мүмкін.
5. Оқушылардың дұрыс жауапқа кездейсоқ, қате ойлау нәтижесінде келуі
мүмкін.
В.В. Хубулашвили, ... ... ... ... ... ... Біріншісі тестік тапсырманың жауабын таңдап алуына, екіншісі ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар көбінесе
сапалы емес және барлық талаптарды ... ... ... ... әдістемелік құралдардың жоқтығынан әртүрлі
жинақтардағы жайдан - жай құрылған ... ... ... ... ... құру ... субъективті сипатта болады, көптеген
жағдайда оларды алдын ала талапты бағалау ... ... ... анықтау негізгі мәселелердің бірі
болып табылады. Кездейсоқ алынған тапсырмалар ... тест деп ... тест ... ... ... өлшеу құралы ретінде қарастырылып, қатал
және нақты әдістемелік талаптарды қанағаттандыруы керек. Тестке қойылатын
талаптарды анықтау ... ... бірі ... ... ... ... ... мыналарды жатқызуға болады:
- валидтілік (нақтылық) (сәйкестік, негізділік, дәйектілік);
- анықталғандық (жалпы түсініктілік);
- қолданудағы қарапайымдылық;
- бір ... және ... ... ... ... нақтылық қасиеті деп тапсырмадағы бақылау
сұрағының өз ... сай (тән) ... ... ... ... пән ... сәйкес келе ме? Тапсырма бүкіл пәнді немесе
оның тарауларын ... ма? ... ... дұрыс орындағанымен сол
тапсырмаға сәйкес материалды білу ... ... ... 3 ... ... ... болады:
1) Мазмұнды – тестің мазмұны пәндегі нақты ... ... яғни ... ... ... ... ма деген сұраққа жауап береді.
2) Эмпирикалық – жекеше тестің мақсатын болжау үшін, жекеше құрылған тесті
басқа бір ... ... ... ... – тест негізіне тиісті теориялық тұжырымдамалардың
дұрыстығын дәлелдеу ... ... ... ... түсініктілік) – тест тапсырмаларын
оқу кезінде оқушы ... ... ... ... сәйкес келуі үшін,
қандай тапсырманы ... ... ... ... ... ... ... бақылау тапсырмасының сенімділік қасиеті деп, ... ... ... ... сол сияқты тұтас тапсырмада
және оның бөліктерінде ... ... ... ... ... сол ... бір тапсырмамен, бірақ әртүрлі уақыт ... ... ... деп ... болады.
Жоғарыда тұжырымдалған сенімділік қасиеті кез келген өлшеу
құралына тән екендігін байқау қиын ... ... ... ... ретінде
сызғышты алып қарастырайық, егер кез келген ұзындықты ... әр ... ... ... бір өлшемді ұзындықты басқа бір уақыт
аралығынан кейін өлшесек, онда белгілі бір ... ... бір ғана ... яғни бұл ... сенімділігін көрсетеді.
Ал енді бақылау тапсырмасының сенімділігіне мысал ... ... ... ... ... оқушыларына толық оқытылса, онда
барлық оқушыларға кестенің тек тақ ... ... ... ... және ... уақыттан кейін (мысалы 2 күннен кейін) ... ... ... ... әр жолы ... ... ... реті
бойынша (мысалы, тапсырманы табысты орындағандардан нашар орындағандарға
дейін) тізімдеп көрсек, онда әр ... ... ... ... ... яғни бұл ... ... сенімділік қасиетін көрсетеді.
Тапсырманың сенімді болып, нақтылық қасиеті болмауы мүмкін.
Сонымен ... ... ... ... ... ... болмайды.
Мысалы, оқушылардың көбейту кестесінен білімін тексеру барысында тек ... ... ... ... ... 2*2, 3*3, ... ... онда ол тапсырманың сенімділік қасиеті болды.
Жоғарыдағыдай бірнеше тәжірибелер легін жүргізгенде, ... ... ... ... осы ... ... оқушылардың жалпы көбейту
кестесі туралы білімін ... ала ма? ... жоқ. Егер ... ... ... ... туралы білімін тексеру ... онда ... ... ... ... қасиеті жеткіліксіз болады.
Сонымен тест деп стандартты үлгіде ... ... ... ... ... білім, іскерлік, дағдының,
сонымен қатар дидактикалық және ... ... ақыл - ... ... ... ... ... тапсырмалар жиынтығын
айтамыз.
Тестің қарапайымдылық талабын тесте тапсырманың айқын және тікелей
айтылуының қажеттілігімен түсіндіруге болады.
Тестің танымдық ... ... ... ... ... ... ... бағалау міндеттілігі деп түсіну керек.
Тестің нақтылығы статистикалық әдістермен анықталады. 0,7-0,9
шамасы тестің жоғарғы нақтылығын ... Егер ... ... ... жетсе, онда тестің нақтылығы қанағаттандырарлық, ал одан
төмен болғанда қанағаттандырарлықсыз ... ... ... құрылған және мақұлданған тестер сенімділік
коэффициенті 0,9-ға ... ... ... ... ... оны
орындау қиындығына қатысты болады. Тестің қиындығы тест ... ... қате ... ... арқылы анықталады.
Тестің жеткілікті сенімділік және нақтылық ... тест ... ... тест деп ... ... және нақтылық қасиеттерінен басқа негізгі
сипаттамаларының бірі – тестің ұзындығы. Тестің ұзындығы деп ... ... ... ... ... 2 түрі бар: ұзын ... ... тест. Егер
тест 7-15 тапсырмадан ... онда ... тест деп, ал ... ... тұрса ұзын тест деп аталады. Егер тест өте ұзын болса, онда
негізділігі мен оқушылардың ... ... ал ... ... мен
сенімділігін кемітеді. Егер тестілеу бір жарым сағат уақыт ... ... ... ... тестің сұрақтарына оқушылардың жауап беру ынтасы
төмендейді. Тестің нақтылығы тестің ұзындығына тәуелді болады.
Тестің нақтылығы “гомогенді тест” және “гетерогенді тест” ... ... егер тест бір ... ғана ... ... үшін ... ... сол пәнмен байланысты болса, онда ол гомогенді (біркелкі)
тест деп ... Ал ... ... ... ... ... түрде
тексеруге құрылған тестер гетерогенді (әркелкі) тестер деп ... ... ... ... ... тест топтарынан тұрса, онда олар көп салапы
тест ... ... ... ... ... ... мен әркелкі тестер
мазмұндарына қойылатын талаптарда әртүрлі болып келеді.
Оқушының үлгерімін бағалаудың негізі ... ... ... ... Ол үшін ... жұмысының сапалық және сандық
көрсеткіштері ескеріледі. ... ... ... немесе пайызбен, ал
сапалық көрсеткіштері – ... ... ... ... “жақсы” тәрізді
бағалары арқылы алынады. Әрбір бағалау ... ... ала ... ... ... ... бойынша “өте жақсы” – 5 ... ... ... және ... ... ... сан ... бағалау пкірінің
бекітілген нәтижесі екенін білу ... ... ... ... ... ... ... Бағаны шынайы түрде меңгерілген ... ... ... осы білім мен біліктіліктің жалпы көлемінің
арасындағы қатынасы ретінде түсінгенде ғана бағаның оқыту ... мәні ... Б – оқу ... бағалау, Ш – шынайы меңгерілген ... ... ... Т – ... алынған білім мен іскерліктің ... ... ... ... ... толық меңгеру 100% пен ондай
толық білімнің болмауы 0% арасында ауытқиды. Бұл ... ... ... үшін ... және ... ақпараттардың көлемін өлшеп үйрену
қажет. Бұл мәселе қолайлы практикалық технология деңгейінде ... ... бұл ... ... ... ... ... арттыратын, жеке
тұлғаның қасиетіне әсер ететін бірден бір ... ... ... Дәл ... ... ... ... соған бара -бар өзін - ... ... ... сын ... ... ... ... болады.
Сондықтан, бағалаудың мәні, оның қызметінің әр түрлілігі, оқушылардың ... - ... ... бейнелейтін және оның ашылуын қамтамасыз ететін
көрсеткіштерін ... ... ... бес ... ... ... білім беру мазмұны, оны
меңгеру деңгейі бірыңғай материалды меңгеру ... ... ... ... ... ... мұғалімдер алдыңғы партада отырған оқушыларға көбірек
көңіл бөліп, оларға жоғары баға қояды. Бұл мұғалімнің ... ... ... байланысты болады. Қазіргі кезде оқушылар көбінесе
компьютерге және бақылаудың тестілеу түріне жоғары баға береді, оның ... ... жол ... ... ... ... ... жұмысын бағалағанда әділ және дұрыс бағалауға тырысуы керек. Әр
уақытта қойылатын бағаның не ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі тапсырманың сапасынан ғана емес,
сонымен қатар қортындысын салыстыру әдісінен, яғни әр түрлі ... ... ... саны және бағаларды ... ... ... ... ... ... де көрінеді.
Бес балды жүйе мектеп үшін бірдей білім ... және оны ... ... материалды оқу мерізімінің бірдейлігін қамтамасыз ету
үшін ... ... ... ... ... ... ақпарат беруі
мүмкін. Мысалы жоғары оқу ... ... ... ... ... баға әр түрлі дайындық деңгейлерін көрсетеді.
Сандық ... ...... ... ... бірақ ақпараттың аздығы. Реттік шкалалар, әсіресе, дескриптивті
шкала жоғары ақпаратты және ... ... ... ... ... анықталмағандығы, сараптау жүйесінің міндетті болуы саналады.
Тестілеуде көбінесе салыстырмалы және ... ... ... (2-
сурет).
2-сурет. Бағалау шкаласының түрлері.
Әртүрлі пәндер бойынша жасалған тестер жүйелі әртүрлі ... ... ... ... ... ... біртұтас
жоба - сызба бойынша жасалады. Бұл жоба - сызба мыналарды қамтиды:
1. Тестілеу мақсатын анықтау;
2. ... ... ... нұсқасы түрінде құру;
3. Бақылау тапсырмаларының мазмұнын және оларды қолдану ... және ... ... пікір беру;
4. Сыналушылардың өкілдерімен тәжірибе өткізу арқылы тапсырмалардың
сыннан өтуі;
5. Тестердегі кемшіліктерді жөндеу;
6. Қортындыларды түсіндірудің ... мен ... ... ... ... шараларды міндетті түрде іске асыру тестік
бақылауды тиімді ... ... ... ... ... оқушы білімін тексерудің тиімді бір жолы, тест әдісі
кеңінен ... жүр. Тест ... ... ... ғана ... оның ойын ... жылдам есептеуіне, логикалық ойлау, есептеу
дағдыларының ... тез ... ... ... ... ... етеді.
Қай пәннен болмасын оқушы білімін тексерудің, бағалаудың бір ... ... ... ... ... Тест оқушының білім дәрежесі қандай
екендігін анықтайтын және ол ... ... ... ... ... ... ... тиімді жол. Тестік бақылауда берілген есептерді
есептеу жолы жеңіл, ықшам, шешуге жеңіл, оқушыны ... ... ... ... ... ... емес, қайта оған көмек
көрсету, оны ... ... ... оқытудың сапасын көтеруге мүмкіндік
беру. Екіншіден, тестілеу теориясы мен практикасы тестермен сыналушыларға
арнаулы ... ... ... - ... ... олардың
мәртебесінің кемімеуі мәселесін сол жеке адам ... ... ... де, ... ... ие ... Тест тапсырмалары бағдарламаға сай екеніне көз жеткізеді;
▪ Тест ... тек ... бір ... емес, барлық бағдарлама
курсын қамтитынын байқайды.
Тесті қолдану мына талаптарды қанағаттандыруға тиісті:
1. Тапсырманың тұжырымдамасы мен жауаптары әрі ... әрі анық ... Бір ... 3 - 5 түрлі жауабы болуы тиіс. Олардың ішіндегі ... ... ... басқалары жауабына жақын бірақ дұрыс болмауы шарт.
Кейде бірде - бір дұрыс жауабы болмауы шарт;
3. Сұрақтарға жауап беру уақытын ... ... ... ... ... дәрежеде түсіндіріледі;
5. Бірде - бір сыналушыға басқалармен ... ... ... ... сынаудың нәтижелерін бағалау алдын - ала жасалған жүйе ... ... ... Тестке сынау әр түрлі топтарда мүмкіндігінше бірдей уақытта, яғни бір
топта сынау күннің бір мезгілінде ... ... ... ... және ... ... мағанасы
сыналушылардың әрқайсысына түсінікті болу керек;
9. ... ... ... ... үпай ... болу керек;
10. Тест қолданудың жоспарлы жүйесі болу керек.
Тестпен сынаудың программасы оның мақсатына байланысты. Егер ... ... ... ... ... ... тексеру болса,
онда программа осы тақырып бойынша ... ... ... ... ... қамту деңгейі 80%-тен кем ... ... ... келесі кезеңі жоспар құру.
Әрбір тесті алушы өзінің ... ... жыл ... ... ... ... ... тарау, не бөлім бойынша жасалынған тесті
дайындайды. Бірлестікте қарап бекіту, оны жүзеге асыру екінші ... ... ... ... қиын да көп ... алатын жұмыс
болғанымен, ол оқушы білімін тексерудің тездігі арқасында, мұғалім еңбегін
жеңілдетуге мүмкіндік береді. Жүйелі жүргізілген тест ... ... ... ... ... ... тестілеуге берілген уақытқа тәуелді. Сондықтан,
тестілеудің ұзақтығын анықтап алу өте ... ... ... және ... бақылау оқу процесінің
құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады. Бақылау оқушылардың білімін,
біліктілігін айқындау, өлшеу және ... ... ... ... ... ... - ... мәні-оқушыларға дер
кезінде көмек ... ... ... ... ... ... оқушыларды оқу тапсырмасын ынталандыру және іске жұмылдыру болып
табылады.
Осыған орай дипломдық жұмыста ... ... пәні ... ... ... мақсатында көпдеңгейлі тест тапсырмалары қоры
жасалды.
Дипломдық жұмыста мынадай мәселелер қарастырылып, өз ... ... ... ... ... ... мен әдістеріне жалпы шолу жасалды;
-
- Тестің тапсырмаларын жасау әдістерімен таныстық;
- ... ... пәні ... ... ... жасау тестер қоры
жасалды;
- Көпдеңгейлі тест тапсырмалар ... ... ... ... ... ... пәні бойынша көпдеңгейлі тест тапсырмалары» атты
электрондық бақылау жүйесі ... ... ... кешенді тексеруге
болады.
«Мектеп информатика пәні бойынша көпдеңгейлі тест тапсырмалары» ... ... тест ... қорымен жабдықталған электрондық
бақылау жүйесін мектеп мұғалімдері оқушылардың білімін ... ... ... ... ... - ... ... ары қарай жалғаса беретіні
белгілі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Перовский Е.И. Проверка ... ... в ... школе. –
Автореф.дис...докт. пед. Наук. – М., 1958.
2. Амоношвили Ш.А. Воспитательная и ... ... ... ... М., ... ... / Под. Ред. П.И. ... –М.: РПА, 1995.
4. Подласый И.П. Педагогика. –М.:Владос, 1996.
5. Оноприенко Н.П. ... ... ... и ... ... по ... ... школе. М.,1988.
6. Ингенкамп К. Педагогическая диагностика: Пер. С нем. М.: ... ... Е.В. Учет ... ... ... ... и ... Работник просвещения, 1926.
8. Костюк Г. С. О ... ... ... от ... ... сб.: ... ... и практика). Сб. 2/ Под. Ред. М.С. бернштейна
и др. –М.:, ... ... Т.А. ... Курс ... Учебное пособие для студ.
Пед.инс-тов. –М.. Просвещение, 1984.
10. Розенберг Н.М. Проблемы измерений в ... ... Вица ... ... В.П. ... ... ... систем. –Воронеж.?Издво
Воронежского ун-та, 1977.
12. Беспалько В.П. Программированное обучение (дидактические основы).
–М.: Высшая школа, 1970.
13. ... В.П. ... ... ... М.: ... ... В.П. Стандартизация образования основные идеи и понятия.
//Педагогика, 1993, ... ... А.Е. ... тексерудің тестілік әдістемесі.
//Информатика негіздері. №2. 2002.
16. Александров Г.Н. Психолого-педагогические обоснование ... ... ... ответов. Доклад на Всесоюзной
конференции по прграммированному обучению и ... ... ... ... Данилов И.А. О применении метода выборных ответов для обучения и
контроля. Материалы ... ... на ... ... в ... музее в 1967 г. –М.:
Знание, 1968.
18. Портнов М. Тест и протесты. . // ... ... 1995. ... ... ю.и., Файнберг Н.Л. Элементы программировнного обучения по
курсу политической экономии. –М.: Изд-во МГУ, ... ... В.В. ... возможности тестового контроля
(Материалы лекций прочитанных в Политехническом музее на факультете
программированного обучения). ... ... ... Г.У. Проектирование педагогических тестов для контроля
знаний. . //Информатика и ... №6. ... ... А.Е., ... Е.Ы. Тест құрудың бір критерийі //ИФМ.
№5. 1997. (Е.Ы. ... ... ... Квалификационные требования к учителю информатики. Государственный
образовательный стандарт.–Алматы. 1998.
24. Каймин В.А. ... ... и ... преподавания информатики.
Псков. 1992.
25. Даулеткулов А.Б. Олимпиады по ... ... ... ... А.Е., Нұрбеков Ж.К. Компьютер көмегімен білімді ... бір ... ... // “XXI ... ... инженерлік
ғылым”. Халықаралық ғылыми-практикалық конф. Материалдары. –Алматы,
2001.
27. Сағымбаева А.Е. ... ... ... оқушылардың
білімін бақылау. . // Хабаршы. №2(6). 2002.
28. Сағымбаева А.Е. Тестілеу программасына қойылатын талаптар. ... ... ... мен ... ... ... –Алматы. 1998.
29. Балыкбаев Т.О. Педагогические и технологические основы формирования
студенческого контигента7 Монография док. Дисс., Алматы. 2001.
30. Е.К. ... Б. ... А. ... Информатикадан 30 сабақ.
Алматы. “Шартарап”. 1998ж.
31. И. Семакин, Л. ... С. ... Л. ... ... курс. Учебник 7-9 классы. –М., Лаборатория базовых знаний.
1999ж.
32. М.И. Ерецкий, Э.С. Пороцкий. Проверка знаний, умений и ... ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Біліктерді есептеу6 бет
Бастауыш сынып қазақ тілі сабағында инновациялық технологияларды қолданудың тиімділігі54 бет
Бастауыш сынып қазақ тілі сабағында инновациялық технологияларды қолданудың тиімділігі туралы43 бет
Биология сабағында оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту әдістері66 бет
Жобалап оқыту технологиясы3 бет
Инновациялық технологиялармен оқыту61 бет
Кизельгурдық фильтр арқылы, шараптың бағытын жобалап алу19 бет
Кәсіптік мамандарын даярлаудағы педагогикалық технологиялар62 бет
Орта мектептің химия курсында «Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары» тарауын В.М.Монахов технологиясымен оқыту әдістемесі48 бет
Оқыту технологиялары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь