Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысуды жетілдіру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1
1.тарау. ТАРАУ. «БУРУНДАЙ.АВИА» АҚ.НЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ.ЭКОНОМИКАЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1. «Бурундай Авиа» АҚ.ның есеп саясаты
1.2. Техникалық.экономикалық көрсеткіштерін талдау
1.3. «Бурундай Авиа» АҚ.ның бухгалтерлік есебінің жалпы сипаттамасы

2.тарау. ЖАБДЫҚТАУШЫЛАРМЕН ЖӘНЕ МЕРДІГЕРЛЕРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙДА ОЛАРДЫ ЕСЕПКЕ АЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
2.1. Ғалымдар мен практиктердің еңбектеріндегі жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың есебін жетілдіру мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ..4
2.2. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың мәні және қолма.қолсыз есептесу нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

3 .тарау. ЖАБДЫҚТАУШЫЛАРМЕН ЖӘНЕ МЕРДІГЕРЛЕРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУДЫҢ ТӘРТІБІ
3.1. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды есепке алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
3.2.Есептеу мен басқа да кредиторлық қарыздармен есептесулердің есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
3.3. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды құжаттық ресімдеудің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
3.4. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды 1С бағдарламасымен жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қаржылық есептің халықаралық стандарттарының еңгізілуіне байланысты қазіргі шаруашылық жағдайында бухгалтерлік есеп басқару шешімдерін қабылдауда маңызды орын алады. Қоғамдар мен ұйымдар өздерінің шаруашылық қызметі барысында меншікі капиталдармен қатар басқа тартылған капиталдарды да қолданады. Сол тартылған капиталдың бірі болып қоғамның жабдықтаушылар мен мердігерлердің алдындағы берешек қарыздары саналады Қазіргі кезде, жабдықтаушылар мен мердігерлер, сатып алушылармен тапсырыс берушілермен есептесуге ерекше көңіл бөлінеді. Бұл жағдай ұнемі шаруашылық құралдардың айналымы мен түрлі есептеулердің үзіліссіз жанарып тұруына ықпал етеді. Кең таралған есептеудің бір түрі болып жабдықтаушылармен шикізат, материалдар, тауарлар және де т.б. құнды заттар үшін есеп айырысу табылады.
Кез келген қоғам үзіліссіз және ырғақты жұмыс істеп тұруы үшін оны уақтылы керекті материалдармен жабдықтап отырудың маңызы зор болып табылады. Ұйымды материалдық қорлармен жабдықтау эканомикалық және әлеументтік дамыту жоспарларына сәйкес жүргізіледі. Қоғам өнім өндіруші ұйымдармен, сондай-ақ делдалдық ұйымдармен өзіне керекті материалдық қорлармен және техника мен қамтамасыз ету жөнінде келісімшартқа отырады.
Ендігі жерде тұрған мәселе, ол қоғамың қызмет көлемін үлғайтып, ал экономикалық - өндірістік қатынастарда болатын партнерлар санын көбейту, сөйтіп ішкі нарықта өз қызметтеріне сұранысты ұлғайтып, ұзақ шаруашылық қызмет атқару болып табылады.
Қоғамдар жабдықтаушы немесе мердігерлермен келісім-шартқа отырарда қоғамдарда кемшіліктер, келіспеушілік болмас ұшін, алдымен оны зерттеп танысып алу керек. Сонан кейін түсініспеушілік болмас үшін сол қоғаммен келісім-шартқа отыру керек. Жабдықтаушылар мен мердігерлермен уақытылы және дұрыс есеп айырысу өте маңызды. Егер қоғамдар жабдықтаушылар мен мердігерлермен дер кезінде есеп айырыспаса, онда келісім-шарт бойынша өсімақы төлеу міндеті жүктеледі, осыдан келе, қоғамның шығындарының ұлғаюына әкеліп соқтырады да, қоғамның беделін түсіруде көрініс табады. Жоғарыда айтылғанның бәрі дипломдық жұмыстың өзектілігін дәлелдейді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты– жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың теориялық негіздері мен тәжірибелік аспектілерін зерттеу. Осы қойылған мақсатқа сәйкес дипломдық жұмыста келесі мәселелер қарасытылады:
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу операциялардың
мәнін ашу;
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысудың құқықтық реттеуін зерттеу;
- жабдықтаушылармен есеп айырсуда құжаттардың ресімделуін қарастыру;
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырсудың жетілду жолдарын іздестіру.
1. «Бухгалтерлік және қаржылық есеп туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 28.02.2007ж. № 234- III
2. «Аудиторлық қызмет туралы» ҚР Заңы 05.05.2006 ж. өзгерістер мен толықтырулар – 24.02.2011
3. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексі. Алматы,2010 ж
4. «Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп» Алматы, 2010 ж
5. А.Ә. Ілияс және Ә.Б. Сәуленбекова «Төлем жүйесі теория және практика» Алматы, 2007 ж
6. Әдіғали Әбдіманапов, Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері Алматы, 2006ж
7. Б.С. Мырзалиев және Р.С. Әбдішүкіров. «Бухгалтерлік есеп жүргізудің қазіргі әдістері» Алматы, 2007 ж
8. Б.С. Мырзалиев және Р.С. Әбдішүкіров. «Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдару» Алматы, 2010 ж
9. Байболтаева Н.Ә. «Бухгалтерлік есеп принциптері» Алматы,2002 ж
10. Бухгалтерлік есеп стандарттары №2 19-бөлім.«Жалдау»
11. В.К.Радостовец,Т.Ғ.Ғабдулин;В.В.Радостовец,О.И.Шмидт,Қоғамдағы бухгалтерлік есеп, Алматы,2003 ж
12. В.Л.Назарова, Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп
13. Д.О.Абленов, Аудит негіздері
14. Қ.К.Кеулімжанов;Н.А.Құдайбергенов, Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері,
15. Маймұханова С.Б. «Қаржылық есеп» Алматы, 2007 ж
16. Проскурина «Шағын және орта кәсіпке арналған есеп саясаты» Алматы, 2007 ж
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Қазақстан Университеті «Алатау»
“Есеп және Аудит” кафедрасы
Диплом алдындағы тәжірибе бойынша есеп беру
Тақырыбы: «Жабдықтаушылар мен ... есеп ... ... ... ... ... проф. Бейсембаева А.К.
Алматы, 2012 жыл
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................... 1
1-тарау. ТАРАУ. «БУРУНДАЙ-АВИА» АҚ-НЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1. «Бурундай Авиа» ... есеп ... ... ... ... ... ... АҚ-ның бухгалтерлік есебінің жалпы сипаттамасы
2-тарау. ЖАБДЫҚТАУШЫЛАРМЕН ЖӘНЕ ... ЕСЕП ... МӘНІ ЖӘНЕ ... ... ... ... АЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
МӘСЕЛЕЛЕРІ
2.1. Ғалымдар мен практиктердің еңбектеріндегі ... ... есеп ... ... жетілдіру
мәселелері..............................4
2.2. Жабдықтаушылармен және ... есеп ... мәні және ... ... -тарау. ЖАБДЫҚТАУШЫЛАРМЕН ЖӘНЕ МЕРДІГЕРЛЕРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУДЫҢ ТӘРТІБІ
3.1. Жабдықтаушылармен және ... есеп ... ... мен ... да ... ... ... есебін
ұйымдастыру.................................................................
............................................22
3.3. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды ... ... және ... есеп ... ... ... халықаралық стандарттарының еңгізілуіне байланысты
қазіргі шаруашылық жағдайында бухгалтерлік есеп ... ... ... орын алады. Қоғамдар мен ұйымдар өздерінің шаруашылық
қызметі барысында меншікі капиталдармен қатар ... ... ... ... Сол тартылған капиталдың бірі болып қоғамның жабдықтаушылар
мен мердігерлердің алдындағы берешек қарыздары ... ... ... мен мердігерлер, сатып алушылармен тапсырыс берушілермен
есептесуге ерекше көңіл бөлінеді. Бұл жағдай ұнемі шаруашылық құралдардың
айналымы мен ... ... ... ... ... ... ... таралған есептеудің бір түрі ... ... ... ... және де т.б. ... ... үшін есеп айырысу табылады.
Кез келген қоғам үзіліссіз және ырғақты жұмыс істеп тұруы үшін
оны уақтылы керекті материалдармен ... ... ... зор ... ... ... ... жабдықтау эканомикалық ... ... ... ... ... Қоғам өнім өндіруші
ұйымдармен, сондай-ақ делдалдық ұйымдармен өзіне керекті ... және ... мен ... ету ... ... ... жерде тұрған мәселе, ол қоғамың ... ... ... ал
экономикалық - өндірістік қатынастарда болатын партнерлар ... ... ішкі ... өз ... сұранысты ұлғайтып, ұзақ шаруашылық
қызмет атқару болып табылады.
Қоғамдар жабдықтаушы немесе мердігерлермен ... ... ... ... ... ... алдымен оны зерттеп
танысып алу керек. Сонан кейін түсініспеушілік болмас үшін сол ... ... ... ... мен мердігерлермен уақытылы және
дұрыс есеп айырысу өте маңызды. Егер ... ... ... дер ... есеп ... онда келісім-шарт бойынша
өсімақы төлеу ... ... ... ... қоғамның шығындарының
ұлғаюына әкеліп соқтырады да, қоғамның беделін түсіруде көрініс ... ... бәрі ... жұмыстың өзектілігін дәлелдейді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты– жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп
айырысудың теориялық негіздері мен тәжірибелік ... ... ... ... ... ... жұмыста келесі мәселелер қарасытылады:
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу операциялардың
мәнін ашу;
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп ... ... ... ... есеп ... ... ресімделуін қарастыру;
- Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырсудың жетілду жолдарын
іздестіру.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... кодексі,
ХҚЕС-ы және тағы басқа әдебиеттер ... ... ... АҚ-НЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ
СИПАТТАМАСЫ
1. «Бурундай авиа» Акционерлік қоғамның бухгалтерлік есебінің жалпы
сипаттамасы
Диплом алдындағы тәжірибеде «Бурундай Авиа» ... ... есеп ... ... ... ... шаруашылық
қызметіне талдау жүргізу мысалында ашуға талпыныс жасалды. Сондықтан,
алғашқы бөлімде ... ... ... ... ... мен бухгалтерлік
есебінің жалпы сипаттамасы беріледі.
«Бурундай Авиа» АҚ Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... «Бурундай Авиа» өз қызметін 1990
жылдан бері атқарып келеді.
«Бурундай Авиа» Қазақстандағы авиа компанияларының ... ... 500 аса ... ... етеді.
«Бурундай Авиа» Жарғысы бойынша акционерлік қоғамның (бұдан ары қарай -
Қоғам) қызметінің мәні төмендегіше көрсетілген: Қоғам өздерінің ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның ішкі
нормативтік құжаттарымен қарастырылған құзыры ... және ... ... ... ... Қоғамның американдық авия
копаниялармен халықаралық ... ... ... ... ... қатнастар орнатылған. Акционерлік Қоғамның бизнес ... ... ... ... қарастырылады.
Қоғамның органдарына мыналар жатады:
- Жоғарғы орган – Акционерлердің жалпы жиналысы;
- ... ...... ... ... ...... Бақылау органы – Ішкі аудит қызметі.
Қоғамның бухгалтерлік есебін жүргізу мен қаржылық есептілігін ... ... ... ... есеп пен ... есептілік
туралы заңнамасымен белгіленеді. ... ... жыл ... ... ... ... және ... үшін аудиті Қазақстан
Республикасының аудиторлық қызмет жөніндегі заңдарына сәйкес жасалған өткен
жылғы жылдық ... ... ... етеді. Басқарма қаржылық
есептіліктен басқа жалпы жиналысқа аудиторлық есепті табыс етеді. ... ... ... ... ... ... жалпы
жиналысы өткен күнге дейін отыз күннен кешіктірмей алдын ала бекітуге тиіс.
Қоғамның жылдық қаржылық ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Қоғам жылдық қаржылық есептіліктің аудитін жүргізуге міндетті. ... ... ... ... бастамасы бойынша қоғам есебінен не
ірі акционердің талап етуі бойынша оның есебінен жүргізіледі, бұл ретте ірі
акционер аудиторлық ұйымды дербес ... ... Ірі ... ... ... аудит жүргізілген жағдайда, Қоғам аудиторлық ұйым ... ... ... ... ... міндетті.
Егер Қоғамның Басқармасы Қоғамға аудит жүргізуден жалтартса, ... ... ... ... ... ... сот ... тағайындалуы
мүмкін.
Қоғамның алдына қойған негізгі міндеті: максималды табыс алу, ол үшін
қоғам өзінің сату және өткізу ... ... және ... ... жетілдіреді, содан оның қаржылық жағдайы бір қалыпты тұр.
Қоғамның заңды мәртебесі:
1. Қоғам Қазақстан Республикасының Әділет Министрлігінің ... ... ... ... тұлғаның құқықтарын иеленеді.
Қоғам өз қызметін Қазақстан ... ... ... Республикасының «Акционелік қоғамдар туралы» Заңына
сәйкес атқарады.
2. Қоғам жұмыскерлерінің жылдық орташа саны 25 ... көп ... бір ... ... ... құны айлық есеп көрсеткішінің
жиырма бес мың есесінен ... ... ірі ... ... ... ... өз жарғысымен және қатысушылардың жалпы ... ... ... ... ... құқықтарға ие, қызметін атқару үшін қажетті ... ... ... ... ... шоттары, мөрі,
мөртаңбалары, бланктері, таура белгілері, т.б.) бар.
4. Қоғам коммерциялық ұйым болып табылады, қызметінің мақсаттырна ... өз ... ... ... ... және жеке мүліктік емес
құқықтарды иеленуге, міндеттерді қабылдауға, соттарда арыз беруші
ретінде әрекет етуге құқылы.
5. Қоғам ... ... ... және одан тыс ... мен ... құруға, басқа заңды тұлғалармен
бірлестіктерге ... ... ... ... заңды
тұлғалардың қатысушысы болуға құқылы.
6. Қоғам өз ... ... ... ... ... қолданыстағы заңнамасына сәйкес өтеп алынуы мүмкін
барлық мүлкімен жауап береді. Мемлекет пен оның органдары ... ... ... бермейді. Қоғамның қатысушылары оның
міндеттемелері бойынша жауап бермейді және өздерінің енгізген
салымдарының құны шегінде ... ... ... ... ... ... капиталрға салымын толық енгізбеген
Қоғамның қатысушылары әр бір ... ... ... құны ... оның міндеттемелері бойынша ортақ
жауапкертшілік көтереді.
Қоғам қатысушыларының құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... және Қазақстан Рсепубликасының
заңнамасымен белгіленген тәртіпте Қоғамның істерін басқаруға қатысуға,
2. ... ... ... сайлауға, тағайындауға, кері шақырып
алуға және с айлануға;
3. ... ... ... ... ... ... және ... танысуға;
4. Қатысушыларының Жалпы жиналысының құзыретіне сәйкес оған жарғымен және
Қазақстан Рсепубликасының заңнамасымен қарастырылған тәртіпте Қоғамның
қызмет мәселелері жөнінде ұсыныстар жасауға;
5. ... ... ... және ... ... шешіміне сәйкес Қоғамның жарғылық капиталындағы үлесіне
сәйкес Қоғамның қызметінен кіріс алуға;
6. Қоғамның жарғылық капиталындағы өзіне тиесілі ... ... ... ... ... ... ... (соның ішінде кепілге алуға);
7. Қоғам тараған жағдайда несие берушілермен есеп айырысқаннан ... ... ... немесе Қоғамның барлық қатысушыларының келісімі
бойынша осы мүліктің бірбөліні заттай алуға;
8. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... арқылы Қоғамке қатысуын тоқтатуға.
Қоғам қатысушылары міндетті:
1. Қоғамның құрылтай шартымен және жарғымен қарастырылған тәртіпте,
мөлшерлерде және мерзімдерде жарғылық ... ... ... ... ... құжаттарының талаптарын сақтауға;
3. Құрылтайшартының талаптары мен Қоғамның ... ... ... ... ... ... және ... шартымен белгіленген тәртіпте
Қоғамның қызметне қатысуға, оның ... ... ... жүзеге асыру шегінде өзіне қабылдаған міндеттемелерді
орындауға;
5. Қоғам коммерциялық құпия деп жарияланған мәліметтерді таратпауға;
6. Қоғамке ... ... ... ... бас ... ... Қазақстан Рсепубликасынң заңнамасымен, құрылтай
құжаттырмен және ... ... ... ... басқа да құқықтарға ие болып, міндеттерді көтеруі мүмкін.
Қоғамның мүлкі:
Қоғамның мүлкі құрылтайшылардың (қатысушылардың) енгізген ... ... ... Қоғамның кәсіпкерлік және шаруашылық
қызметтен алынған ... ... ... ақ ... ... тыйым салынбаған басқа көздерден құралады.
Қоғам негізгі қорлардан, айналымдағы қаражаттардан, ... да ... ... ... Республикасының заңнамасымен қарастырылған
тәртіпте иелік ету, пайдалану және өкімдік ету құқығын ... ... ... қызметін қамтамассыз ету үшін қатысушылардың ақшалай
салымдарының ... ... ... капиталы құралады. Қоғамның
мемлекеттік тіркелуі ... ... ... толығымен құралады. Қоғамның
жарғылық капиталы барлық қатысушылардың қосымша пропорционал ... ... ... жеке ... ... есебінен, барлық қалған
қатысушылардың келісімі болған жағдайда бір немесе бірнеше ... ... ... ... Қоғамның құрамын жаңа қатысушыларды қабылдау
арқылы ұлғайтылады. Қоғамның жарғылық ... ... ... ... ... ... ... немесе жекелеген
қатысушылардың үлестерін ... ... бір ... өтеу ... Қатысушылардың Жалпы жиналысы жарғылық капиталды азайту туралы
шешім қабылдаған күннен бастап екі ай ішінде Қоғам ... ... ... хабарламаны барлық несие берушілеріне жіберуге немесе
Қоғам ... ... ... ... ... ... хабарландыру
беруге міндетті. Қоғамның жарғылық капиталы мемлекеттік тіркелген кездегі
заңнамамен белгіленген ең аз ... ... ... жол берілмейді.
Қоғам қатысушыларының жарғылық капиталдағы үлестері және ... ... ... ... ... үлесі) Қоғамның жарғылық
капиталындағы салымдарына пропорционал болады және ... бір ... ... ... беріледі. Қоғам қатысушысы Қоғамның мүлкіндегі үлесін
немесе оның бір ... ... ... ... ... ... ... немес басқа жолмен беруге құқылы. Қоғамның қатысушысы өз
үлесін Қоғамның бас қатысушылардың алдындағы ... ... ... ... салу ... ... мәмілелерді жасау үшін Қоғамның
немесе басқа қатысушылардың келісімі ... ... ... ... ... ... қоладныстағы заңнамамен қарастырылған тәртіпте
қатысушының үлесін немесе оның бір бөлігін артықшылықпен сатып алу құқығын
пайдаланады. ... ... ... ... ... ... ... ретінде үлесін (оның бір ... ... ... ... ... шеттетуіне немесе үлесті
(үлестің бір бөлігін) кепілге салуына жол беріледі. Кез ... ... ... ... ... ... қатысушысының Қоғамнан шығуына алып
келеді. Қолданыстағы занамамен белгіленген тәртіпте ... ... ... ... құрамына кіруін білдіреді.
«Бурундай Авия» Қоғамның бухгалтериясы бухгалтерлік ... ... ... ... ... және тауарлық ... ... ... ... ... есеп айырысу есебі;
ақша қаражатының есебі (кассалық опрециялар есебі және есеп ... ақша және ... ... ақша ... есебі),
сатыпалушылар мен тапсырысшылармен, сондай - ақ ... ... есеп ... ... ... ... талдау
Қоғамның тұрақты қаржылық ... ... оның ... өзара қарым-қатынасы үлкен әсер етеді. Сондықтан ... ... ... ... болу - ... ... ... шарты болып табылады. Әрине, акционерлер өз жинақ ... ... ие және ... ұқыпты төлейтін қаржылық тұрақты
қоғамдарға салады. Инвестициялық тартымдылығы ... ... тек ... ... емес, болашақта да қоғамның қаржылық жағдайы көршісіне ... ... ... мен ... ... және төлем қабілеттілігі жоғарғы
қоғамдармен келісім-шартқа үлкен ықыласпен отырады. Тіпті ... ... ... ... қоғамның жағдайы тұрақты болғанын қалайды, себебі
тек ... ... ғана ... мен басқа да міндетті төлемдерді уақтылы
және толық төлей алады.
Осылайша, ... ... ... ... ... және оның
іскерлік қарым-қатынастағы потенциялын анықтайды, қоғамның өзінің және оның
Қоғамтердің қаржылық және басқа қатынастар ... ... ... ... ... ... Қоғамның
қаржылық жағдайының объективті дұрыс бағасын алудың ең жақсы тәсілі, бұл ... ол ... даму ... ... оның шаруашылық қызметіне
кешенді түрде баға беруге мүмкіндік береді және осындай жолмен ... ... ... ... ... ... ... арасында
байланыстырушы қызмет атқарады.
Қоғам осы мерзімге дейінгі уақытта қаржы ресурстарын қаншалықты дұрыс
басқарады деген сұраққа жауап ... ... осы ... ... уақытта
қаржы ресурстарын қаншалықты дұрыс басқарады. Қаржы ресурстары жағдайының
нарық талаптарына сай ... және де ... ... байланысты
қажеттіліктерге жауап бере алуы өте ... ... ... ... қаржылық
тұрақтылықтың жетіспеушілігі қоғамның төлеу қабілетінің жоқтығына және оның
дамуына қажетті қаражатының болмауына, ал көп болуы – дамуға кедергі ... ... ... және ... қоғам шығындарын көбейтуіне әкеліп
соқтыруы мүмкін.
Нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуші ... ... ... ... мақсаты келесілер болып табылады:
• Қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру ... ... мен ... қалыптасу көздері арасындағы сәйкестігі,
оларды таратудағы рационалды және пайдаланудағы ... ... ... ... оның ... және ... ара қатынасын;
• Қаржы-есептік және несие ережесін сақтау;
• Қоғам активтері және оның міндеттемелерінің құрылымын зерттеу;
• Ағымдағы активтердің айналымдылық ... оның ... ... және ... есебі;
• Баланстың өтімділігін, қоғамның қаржылық тұрақтылығын және төлеу
қабілеттілігінің абсолюттік және ... ... ... ... ... ... табысының салыстырмалы көрсеткіштерін, сондай-ақ олардың
деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды есептен шығару;
• Қоғамның іскерлік белсенділігін ... ... ... жағдайының тұрақтылығын ұзақ және қысқа мерзімді
болжау, яғни оның қаржылық стратегиясын анықтау.
Қаржылық жағдайды талдау ... ... ... ... ... болып табылады.
Қоғамның пайдасы өндірістің тиімділігін сипаттайтын қорытынды көрсеткіш
болып табылады. Қазіргі нарықтық экономика кезінде қоғам қызмет ... ... ... ... анықталады.
Қоғамның табыстылығы абсолюттік және қатынасты көрсеткіштермен
сипатталады.
Табыстылықтың абсолюттік ...... ... пайда сомалары болып
табылады. Кіріс көрсеткіштерінің жүйесі қаржы нәтижелер туралы абсолюттік
көрсеткіштерден ... ... ... ... ... зиян болады. Кірістің
абсолюттік көрсеткіштері: өнім ... ... ... ... кіріс; негізгі
қызметтен түскен кіріс; негізгі емес қызметтен түскен кіріс; салық салынуға
дейінгі жай қызметтен түскен кіріс; салық ... ... жай ... ... ... ... түскен кіріс; таза кіріс.
Кіріс көрсеткіштерін талдаудың негізгі міндеттеріне жататындар:
Табыстылық абстрактілік көрсеткіштің жоспарының ... баға ... ... ... ... ... ... әсер ететін
факторлардың шамасын шешу және ... ... бөлу ... ... кірістің өсу резервтерін шешу; қоғамның болашақта
дамуына байланысты кірісті ... ... ... ... ... ... әр ... коэфиценттерді зерттеу және олардың деңгейіне
факторларды қарастыру.
Қоғам табыстылық көрсеткіштеріне қоғамның активтерінің, ұзақ ... ... ... өндірістік қорлардың, негізгі өндірістік
қорлардың, айналым өндірістік ... сату ... ... негізгі қызметті, меншікті капиталдың, сондай-ақ, ... ... ... есеп ... ... мен ұсыну үшін мекеменің басшылығы қаржы
жағдай, оның нәтижелері мен қаржылық жағдайдағы өзгерістер жайлы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты табыс алу болып
табылады. Табыс- нарықтық жағдайда шаруашылық экономиканың ең ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік
қанағаттануы болып табылады. Қаржылық нәтиже табыс немесе зиян түрінде
болады. ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп стандартының 5-ші «Табыс» деп аталатын
стандартында ... ... ... ... ... ... қаржылық нәтижесі
(табыс немесе зиян) мен негізгі емес қызметтің ... ... ... ... тұрады:
Әрбір шаруашылық субъектінің жарлығына байланысты оның негізгі қызметі
анықталады. Мысалы, өнім өндіру, қызмет көрсету, ... ... ... ... жүк және жолаушыларды тасымалдау. Негізгі ... ... ... анықтаймыз:
Дайын өнімді (жұмыстар мен қызметтерді) сатудан түскен табыс – сатылған
өнімнің өзіндік құны болып табылады.
Жоғарыда аталған көрсеткіштерді ... ала ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметін талдауды қарастырайық. Ол
үшін Қоғамның 2010 ... және 2011 ... ... ... Екі
жылдық көрсеткіштерін салыстыру ... ... мен ... ... есеп ... ... жүргізілгендігін көрсетеді.
Кесте 1 - «Бурундай Авиа» Акционерлік ... ... ... |Көрсеткіштер |2010 ж. |2011 ж. ... |Өсу |
| | | | |(+, -) ... |
|1 ... көрсетуден |65749656 ... ... |150,2 |
| ... ... (мың.тг) | | | | |
|2 ... ... ... ... |9105141 |117,68 |
| |өзіндік құны (мың.тг) | | | | |
|3 ... ... ... |1425629 ... ... |267,65 |
|4 ... шығындар |9649104 |11589423 |1940319 |120,1 |
| ... | | | | |
|5 ... ... |4607195 ... |21960869 |576,66 |
| |түскен кіріс (мың.тг) | | | | |
|6 ... емес ... |- |- |- |
| ... кіріс (мың.тг) | | | | |
|7 ... ... |4607195 ... ... |576,66 |
| ... | | | | |
|8 ... ... |94 |105 |11 |111,7 |
| ... ... | | | | |
|9 ... ақы қоры |38895520 |43494000 |4598480 |111,82 |
| ... | | | | ... ... ... |413782 |414228 |446 |100,1 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... құралдардың |544 069 ... |3627 |100,66 |
| ... ... құны | | | | ... |Қор ... |120,84 |180,31 |59,47 |149,21 |
* ... ... есеп беру құжаттары негізінде
1-кестедегі мәліметтер бойынша қызмет көрсетуден түскен кіріс 2010
жылмен салыстырғанда 33006329 мың ... ... ... өнімнің өзіндік
құны 2011 жылы 9105141 артып отырғаны кестеде көрсетіп тұр. ... ... мың ... өсуі ... көрініс болып табылады. Сондықтан кіріс
те ұлғайып отыр, яғни 2010 ... ... 2011 жылы 21960869 ... Бұл ... ... ... жұмыс атқарылып жатқанының
көрінісі. Жұмысшылардың орташа саны 111,7%-ға өскен. Сондықтан, ... ... 2010 ... ... 2011 жылы ... өсті. Жұмысшылардың
орташа жылдық еңбек ақысы 446 мың теңгеге ұлғайды. ... ... ... құны ... ға ... ... көрсетілген. Қор
қайтарымы 59,47 мыңға өсті.
Қызмет көрсетуден түскен кірістің өзгеруіне ... ... ... ... ... үшін келесі кестені құрамыз:
Кесте 2 - «Бурундай Авиа» Акционерлік Қоғамның еңбек ресурстарын тиімді
пайдалануын талдау*
|№ |Көрсеткіш ... |2010 |2011 ... |Өсу |
| | ... | | | ... |
|1 ... ... ... |65749656 |98755985 |33006329 |150,2 |
| |түскен ... | | | | | |
|2 ... ... |94 |105 |11 |111,4 |
| ... ... саны | | | | | |
|3 ... ... |тг |699464 |940533 |241069 |134,4 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
* ... ... есеп беру құжаттары негізінде
Кестедегі мәліметтерден байқайтынымыз, қызмет көрсетуден түскен
кірістің өсуі 2 ... 1 - ... ... 11 ... өсуіне, 2-
қызметкерлердің орташа жылдық еңбек өнімділігінің 241069 ... ... ... бұл компанияда еңбек ресурстары тиімді пайдаланған,
себебі еңбек өнімділігі 2010 жылмен ... ... және ... ... ... есебінен қызмет көрсетуден түскен кірістің өсу
резервтері есептелінеді.
Қорыта келгенде, халықаралық қаржылық есеп стандарты бойынша кірістер
мен ... ... мен ... ... барысында «Бурундай Авиа»
Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайындағы бәсекелестік қабілеті мен оның
іскерлік ... ... ... ... өзінің және оның
Қоғамтердің қаржылық және басқа қатынастар ... ... ... ... анықталды.
1.3 «Бурундай Авиа» АҚ-ның есеп саясаты
Қазақстанды экономикалық жаңарту мен ... ... ... нығайтудың қосымша құралы ретінде ... ... ... қатынастар дамуының стратегиялық ... есеп пен ... ... айрықша талаптар қояды. Сондықтан қазіргі ... есеп ... ... ... ... ... ... Ол «Бухгалтерлік есеп» туралы, «Салық және бюджетке төленетін басқа да
төлемдер» туралы, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... тізбегінде
бекітілген ортақ принциптер мен ережелер, ... ... ... есепке алу жөніндегі Ұлттық комиссиясының
бухгалтерлік есепке алу жөніндегі шығарған нұсқаулары, ... ... ... ... Оның ... ... ... бухгалтерлік есепке алу жүйесі халықаралық ... ... ... ... ... стандартпен есеп саясатын
құрудағы мақсат – қаржылық есеп берудегі есебін ... ... ... ... ... ... ... ету
мақсатымен Республикадағы ... ... ... жүргізу
ерекшеліктерін ескере ... есеп беру ... ... ... ... ... енгізу.
Бухгалтерлік есеп әдістемесі үшін бухгалтерлік табыстың шамасы мен ... ... ... ... ... бар ... ... және оны
түсіндіру маңызды мәселе ... ... Оның ... ... ... қаржылық қорытынды есеп мемлекеттік салық ... ... ... ... ... ... ... үшін ағылшын-американдық
модель таңдалды. Қабылданған бухгалтерлік есептің жаңа ... ... ... ішкі және ... ... назарын көбірек бұруға
мүмкіндік береді.
Акционерлік қоғамдардың есеп ... ... мен ... ... ... ... есеп берудің төмендегі
концепцияларымен қарастырамын:
- Қоғамның қаржылық қорытынды есебін жүргізу мақсаты;
- Бухгалтерлік ақпараттардың сапалық сипаттамасы;
- ... ... ... алу принциптері;
- Қаржылық қорытынды есеп элементтері.
Еліміздің бәсекелестікке қабілетті 50 ... ... ... ... ... ... ... қатарына бухгалтерлік есепке
алу жүйесінің халықаралық стандартқа көшуі де жатады.
Оның ішінде еліміздің бухгалтерлік есепке алу ...... есеп ... ... ... қоғамымыздың объективті
экономикалық заңдылықтарын анықтау және ол заңдарды пайдалану шараларын
дұрыс белгілеу үшін ... есеп ... ... ... ... қатар бухгалтерлік есеппен ... ... ... мен ... іскерлік, экономикадағы саясат пен шешімі,
стратегиа мен ... ... ... ... ... ... ... табылады. Осы күнгі ұйымдардың барлығы кәсіпкерлік мақсатпен
әрі өнім өндіріп, әрі ол ... сату ... ... табу ... ... ... ... талдау, түсінік беру және ұйымның
даму бағытын анықтауға, басқару ... ... үшін ... ... ... ... дайындау болып табылады.
Біріккен сауда ұйымдарға (БСҰ) кіру шеңберіне көшу ... ... 1 ... –ын ... ... » ХҚЕС (ІҒRS) болып табылады. БСҰ-на
Қазақстан ... ... ... мен ... Бастапқы
Балансты қалыптастыруы қажет, ондағы мақсат бастапқы баланс кейіннен ХҚЕС-
ын қолдану үшін ... ... ... ... ХҚЕС ... алғашқы қаржылық есептілікті ... ... есеп ... есептік күнгі ХҚЕС талаптарына сәйкес келуі тиіс
және есеп беру методологиясы осы стандартта айқындала түседі. ... ... ... ... ... ... басталатын кезеңдерге
қолдануы тиіс деп нақтылайды.
ХҚЕС1 «ХҚЕС бастапқы қолдану» басты мақсаты жалпы бағыттағы ... ... үшін ... ашу ... ... ... ... қаржылық есепті ұсынудың жалпы ерекшесі;
- қаржылық есеп ... ... ... қаржылық есеп мазмұны бойынша минималды талаптар;
- қаржылық ... ... ... ... ... ... ХҚЕС-тан мүмкін ауытқулары бойынша ұсыныстар.
Әдістеме –латын ... ... ... ... құбылыстарды
зерттеу әдістер жалпыламалары.
«Әдіс» термині «бір нәрсеге жету ... ... ... ... ... нәтижелерінің функционалданушылық кешенді
түрлі әдістермен зерттеу.
Әдістеме сөзі қоршаған ортадағы құбылыстардың өзгеру ... ... ... ... ... ХҚЕС ... ... ол қаржылық есеп берудегі ақпараттарды
даярлауға негізделген. Ал мұның байланысы ... ... ... ... ... қызмет атқару үшін ХҚЕС қолдануы.
Осыған байланысты халықаралық стандарттармен жұмыс ... ... ... (талаптарын) негізінде жұмыс жасауды талап ете
алмайды.
ХҚЕС-ң жалпы ... ... бір ... ... ... ... есеп беру ... ақпараттарды пайдаланушыларды
ақпаратпен қамтамасыз ету.
Қаржылық есетің есеп ақпарат ... ... ... мен ... ... сондай-ақ шаруашылық
өміріндегі материалдық құндылықтардың ... ... ... ... ... ... болған фактілерге сүйенеді. Бухгалтерлік ақпарат
жүйесі ... ... және ... ішкі ... есебі) болып бөлінеді.
Қаржылық есеп жөніндегі ... ... есеп беру ... қажет
ағымдағы шығыстар және ұйымның табыстары мен дебиторлық және кредиторлық
қарыздардың көлемі туралы, ... ... ... мен одан ... қаржыландыру көздерінің т.б. жағдайларынан құралады. Қаржылық
есепті барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер жүргізуге міндетті және оны
ашық бұқаралық ақпарат ... ... ... ... Дер ... ... ... және сапалы жүргізілуінін қамтамасыз ету қажет.
Ол үшін шаруашылықта болып ... ... ... және оның ... үшін ... есеп әдістері мен өлшеуіштерін білу керек.
Есеп әдістеріне жататындар: ... ... ... ... екі ... жазу және ... жүйесі, баланстық тәсіл және
қорытынды қаржылық есеп. Ал жалпы есеп жұмысында қолданылатын ... ... зат ... ақша ... және ... ... ... есептің мақсаттарын теориалық аспект бойынша
есептің даму кезеңдерімен ... ... ... болады:
1) меншік иелерінің мүліктерінңің амандығын сақтау;
2) ұйымдардың тиімді басқаруын қамтамасыз ететін бақылау құралы ретінде;
3) қаржылық ... ... яғни ... ... және ... салдарын анықтау;
4) экономикасы дамыған шет елдерге тән бухгалтерлік ... ... ... қайта бөлу құралы ретінде қарайды. Осы
төртінші мақсатты жүзеге асыру үшін екі шартты жүзеге ... ... ... субъектілердің қаржылық есеп беру есебінің ашықтығы;
- дамыған бағалы қағаздар нарығы.
ХҚЕС-тің әдістемесінің ... ... ... ... ... яғни ... мағнасын ашу,
пайдаланушылардың кезекті өзекті проблемаларын оңай жолдармен есеп кезінде
қолдану. Атап ... ... ... ... жеңіл түрде
қолдану.
Акционерлік қоғамдағы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтық кодексіне, ҚР Президентінің
Заң күші бар «ҚР Ұлттық Банкі туралы»Жарғылығына сәйкес және қаржылық ... ... ... субъектілердің қаржы-шаруашылық
қызметінің Типтік шот жоспары, басқада нормативтік және құқықтық ... ... ... Осы аталған құжаттардың негізінде ұйымдар
өз есеп ... ... ... – ол ... басқару органдарының бухгалтерлік есеп
жүргізі және қаржылық есептемесін ашып көрсету туралы әдістемелер жиынтығы.
Есеп саясатын құру ... ... ... ... және ол ... ... әсер етеді. Шаруашылық субъектілері сиақты Қазақстан
Республикасының ұйымдары бухгалтерлік есепті және ... ... ... ішкі және ... пайдаланушыларына есептік саясат жүргізеді.
2000 жылы Кеңеспен шығарған ХҚЕС-ты үш буклеттер: ХҚЕС, ... ... және ... ... ... мен ... Осыған байланысты
Есеп саясаты ХҚЕС кешенділігіне және ... ... ... және орта кәсіпкерлік субъектілеріне қолдануға мүлдем ... ... ... ... жасалуда.
Есептік саясатты жүргізу барысында 1- «ХҚЕС бастапқы қолдану» ... ... да ... ... ... қоғамдар өз қаржылық
жағдайларына байланысты өздеріне қажет және әрі пайдалы әдістерді таңдап
алулары керек.
Есеп ... ... ... ... тұрады:
-есептік саясаттың жалпы жағдайы;
-есептік саясаттың нормативтік құқықтық базасы;
-есептік саясаттың таратылытын есептік ... ... және ... ... мен ... ... құны (нарықтық құны), ағымдағы құны (нарықтық құны), ... ... ... құны), дисконтталған құны] тану;
- ұйым қызметінің табыстары мен шығыстарын тану тәртібі және ... пен ... ... ... есеп беру консолидациаланған тәсілдері (егер ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын бухгалтерлік есеп принциптерін ұйымдастыру, оларды
әрбір қаржылық есептеме баптарына пайдаланылады.
Есеп саясаты өз құрылымы мен ... ... ... үш дәстүрлі
блоктардан тұрады:
1) жалпы бөлім;
2) ұйымдастыру бөлімі;
3) әдістемелік (методологиялық) бөлімі.
«Жалпы ережелер» ... ... ұйым ... ... ... қаржылық жағдайлар, қызмет нәтижелері және осы ұйымның қаржылық
жағдайындағы өзгерістер ... ... ... ... етілуі туралы оның есеп саясатының негізгі мақсаты;
• таңдап алған есеп саясаты арқылы қаржы есептілігінің халықаралық
қаржы есептігінің барлық талаптары мен ... ... ... түсіндірмелеріне жекелей, сондай-ақ жиынтық
түрінде сәйкестігін қамтамасыз етуге тырысуды көрсету.
«Әдістемелік ... ... ... ... ... ... ... баламаларға орай нақты тәсілдердін қамтуға тиіс.
Акционерлік қоғамның есеп ... ... ... ... түсіндірме жазбада ашылуға тиісті бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... жиынтық қаржылық есеп жасау қағидаттары;
• материалдық (негізгі құралдар) және материалдық емес активтерді
тану және амортизациясы;
• заемдар бойынша шығындары және ... ... ... ... ... ... меншік;
• қаржылық құралдар және инвестициалар;
• қорлар;
• салықтар, оның ... ... ... ... салықтар;
• резервтер (күмәнді борыштарға, кепілдіқызмет көрсетуге және ... ақша ... және ... ... ... маңызды қателер, сипаты, ағымдағы кезең үшін және барлық өткен
кезеңдерге берілгендер үшін түзету көлемі;
• есеп саясатындағы ... ... ... мыналар кіруі тиіс:
а) есеп саясатын өзгертудің себептері;
ә) ... ... ... ... ... ... жылға қаржылық есепке енгізілген бұрынғы есептік кезеңдердің
тиісті деректерінің ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға және оның қызметкерлерінің лауазымдық міндеттерін
бөлуге, бухгалтерлік есеп жүргізудің ... ... ... ... және басқаларды сипаттауға жауапты тұлғаларды анықтайтын
елеулі мәселелерді қамтиды.
Егер де ағымдағы кезеңде есептік саясатта ... ... оның ... ... ашып ... ... ... болған нәтижелер «Бөлінбеген
пайда (жабылмаған залал)» шотында ХҚЕС-тың көшу күніне орай танылуы қажет.
Қаржы есептемесінің ... ... ... қаржылық жағдайында,
оның қызмет нәтижесі мен ақшалай қаражат ағынында үрдістерді анықтау
мақсатында ... ... ... ... көрсеткіштерін салыстыру
мүмкіндігіне ие болуы керек.
Есеп саясаты ... ... ... мынадай: қабылданған
халықаралық стандарттардың заңға сәйкес қашан талап етілген ... ... өте ... әрі ... ақпаратты қашан ұсынған жағдайда
ғана өзгеруі мүмкін.
Есеп саясатының өзгерісін:
* ... ... ... Преспективті (келешекті) тәсілдеме қолдануға брлады.
8 «Таза табыс(залал), Есеп ... ... ... мен ... ... ... Есеп саясатының өзгеруі ретроспективті
немесе переспективті тәсілдемесі бойынша жүзеге асуы мүмкін.
Ретроспективті ... егер жаңа есеп ... ... ... болса, онда солай жаңа Есеп саясаты барлық оқиғалар мен
операциаларға қолданылуы керек ... ... ... ... өзгеріс енген күннен бастап болған оқиғалар мен
операциаларға жаңа есеп саясатының қолданылуын білдіреді. Мейлі ол бастапқы
кезеңде ... ... ... ... таза ... ... ... кезеңнің залалы болсын, сол себепті қолда бар сальдо қайта
саналмайды.
ҚЕХС ... ... ... ... ... ... ... құн ретінде қайта бағаланған құн немесе әділ құн;
• Қызметкерлерге сый ... ... ... ... Құрамдастырылған қаржы құралдары;
• Еншілес, бірлескен және қауымдастырылған компаниалардың
активтері мен ... есеп ... ... ... ... ... қолданып жүрген
есептік нысандарға енгізілген кейбір көрсеткіштерді түзету талап етіледі.
Бұл халықаралық стандарттар бойынша алдағы уақытта есеп ... ... ... ... Кіру балансын қалыптастыру тәртібі ... ... ХҚЕС ... ... талап етілетін барлық ... ... ... ХҚЕС бойынша танылу талап етілмейтін барлық активтермен
міндеттемелерді ... ал бұл ... ... ... ... негізгі құралдарды тану өлшемдеріне сай келмейтін
объектілер;
38 ХБЕС- на сәйкес материалдық емес ... тану ... ... ... ХЕБС- на сәйкес, өтпей жатқан тауар –материалдық босалқылар.
3. Ұлттық ережелерге сәйкес танылған есептілік ... ... ... ... ... элементтерінің бір түрі ретінде
жіктеу, алайда қазіргі ... ... ... міндеттемелердің немесе
меншікті капитал элементтерінің басқа түрі көрсетіледі.
4. Активтер мен міндеттемелер ... ... сай ... ... қаржы құралдары, оның ішінде дебиторлық берешек және ... ... ... ... ... айырмалар)(21-ХБЕС);
- кейінге қалдырылған салықтар(12-ХБЕС);
- резервтер (бағалау міндеттемелері)(37- ХБЕС);
- негізгі құралдармен материалдық емес активтердің құнсыздануы(36-
ХБЕС);
-кіріс(18- ... ақы ... ... ... ... Акционерлік қоғамдардың алғашқы қаржы есептемелері ХҚЕС-на
сәйкес ең кемінде бір жылға салыстырмалы ақпаратты енгізуі ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайына, есептік
кезеңдегі ақша ағымы мен қаржы нәтижелеріне қалай ықпал еткенін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы Акционерлік қоғамдардың БСҰ кіру
табалдырығында Есеп саясаты Кеңес ... ... және 1973 ... ... ХБЕС ... ... ескергендері жөн.
Қорыта келгенде, Акционерлік қоғам қызметінің ... ... іске ... ... ... ... ... деңгейдегі алдағы мақсатымен шешіліп, басқару техникасының
аспектілерімен қарастырылуы міндетті. Сондай-ақ есеп ... әр ... ... орын ... қаржылық есеп беруде дұрыс ... мен ... ... ... ... және мердігерлермен есеп
айырысудың экономикалық мәні және қазіргі ... ... ... ... ... еңбегіндегі жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп
айырысудың толық жетілдіру сұрақтары
«Қазақстан аудит орталығы» ... ... ... В.В.Радостовецтың ойы бойынша, жабдықтаушы мен тапсырыс берушінің
арасындағы есептесуде басты проблемасы талапқа көну келісім-шартын бұрыс
құруда деп ... ... көну ... ... ... ... деп аталатын, төлемсіз шешу ... кең ... ... ... ... Цессия келісім-шарты бойынша бір
заңды тұлға қайтару негізінде міндеттерінің құқысын атқару ... ... ... ... ... ... мөлшерде тапсырады. «Бастысы, кез-
келген цессия келісім-шарт ... ... ... - ... ... құқыңының негізін және ретін тапсыруы. Бұл жерде, цессия келісім-
шартында екі жақта, мысалға: тек, ... ... ... саны немесе
тауардың сапасы, басқа тұлғаға берілу талаптары көрсетілуі керек емес,
сонымен ... ... ... ... жағдайлардың туындауына негіз болған
нақты құжаттарды атауы ... Бұл ... ... ... ... қосымшалары болуы тиіс».
Цессия келісім-шартына отырғанда заңнамалық актілерде анықталған шек
қоюларды да ... жөн. ... ... басқа тұлғаға алимент төлеу талап
құқысын және өмірге немесе денсаулыққа зиян келтіруге жол беруге ... ... ... ойы ... жабдықтаушылармен
есептесуде өте жиі кездесетін проблема - жабдықтаушыға үсынылған шот ... ... ... ... ... операциялар бойынша
жазуларының қате жазылуы. «Тауарды алған кезде мынадай жағдай ... ... ... ... ... қате ... көрсеткен
-өз нақты бағасынан төмен, осының бәрі ... ... ... ... ... алушы жабдықтаушыға жетпеген соманы қолма-қол ақшамен төлеп,
жабдықтаушыдан касса чегін алады.
Жеке заңгерлік агенттігінің директоры Р.А.Маметовтың ойынша, ... бірі ... және ... актілерді қолдану жөнінде туындауы
мүмкін. Бір заңдарда және ережелерде баяндалған ерекшеліктерде ... ... ... бөгет болатын және уәкіл етілген ... ... ... ... шот – фактура дайындап ҚҚС төлеу кезінде ҚР ... және ... ... ... ... төлемдер жөнінде» және «Шот-фактура дайындау,
қолдану және ҚҚС төлеу ережелері» Заңының 65 бабы ... ... ... ... ... ... мөрі ... қажет (ҚР «Салық
және басқа да бюджетке ... ... ... ... ... 65 ... ... келісім бойынша және ҚР статистика жөніндегі
агенттігімен өнделген: «Шот-фактура ... 2 ... ... пен бас ... ... қатар басқа да тауарларға мысалы
жауапты тұлға қол қоя ... және ... мөр коюы ... ҚР ... және ... да бюджетке төленетін қажетті төлемдер
жөнінде» ... тап осы ... ... ... ережелерінің арасында
қайшылық анықталады.
1) Егер, Заң шот – ... ... ... ... ... онда ережелер тек мөрді кесімді түрде қажеттілік етеді.
2) Шот-фактура берілгенде жабдықтаушының ... қолы ... ... ... ал ... ... ... тауарларға жауапты
тұлғадан басқа жабдықтаушы бастығының қол қойюы қажет деген.
Біз білгенімізше, Жабдықтаушылармен және мердігерлер, ... ... ... ... есептесуі қоғам мүлігінің үлкен бөлігін құрайтын
өндіріс ... ... ал ... ... ... кейбір салаларда
өнімнің өз құндылығы 90 және ... көп ... ... есеп ... ... ... үлкен маңызы бар,
олардың қалпын бақылауы, ... ... ... ... ... ... ... ықпал көрсетеді.
Теңге курсының азат жүзу бағытына ауысқанда, біздің республикамыздағы
көптеген қоғамдар өнім ... ... ... ... ... Осыған
байланысты ғалымдар мен белгілі қоғамдарының мамандары бағаға және
Жабдықтаушылармен және ... есеп ... ... ... ... көптеген мақалалар жазған. Солардың бірін толық
қарастырайық:
Экономика ... ... ... ... және мердігерлермен есеп айырысуы кезіндегі қателіктері»
еңбегінде, есеп айырысу операцияларымен ... ең кең ... ... яғни операцияларды дұрыс ... ... ... ... ... ... ... және айналым
қаражаттарының арасындағы шекараны анықтамай, пайда табу ... ... ... ... Ф.С. ... ... ... жарғыларында пайдаға асыруға келмейтін немесе ескірген ... ... ... туралы тарауларды көрсетпегендігін қателік ... ... ... ... ... ... ... ішінде пайда табу
мақсатында сатылады. Бұл жағдайда келісім шарттар жарамсыз деп ... ... ... ... ... осы ... бюджетке түсуі
мүмкін. Сондықтан Ф.С.Сейдахметова айыппұлдардан аулақ болу ... ... ... ... ... ... ... сату оның
тек бір ғана құқығы деп ... ... ... ... Е.Л.Шуремов өзінің «Қорларды бағалау
тәсілдері» атты еңбегінде ... ... ... ... бірі ... ... көрсетілген қызметтерінің өзіндік
құнының есебін, яғни ТМҚ-ң, қызметтерінің әртүрлі ... ... ... ... және кең ... ... ... ашып
көрсетеді.
Ал, профессор Кеулимжанов өзінің «ҚР – дағы ... ... ... ... кейбір сұрақтары» атты еңбегінде басқалай шығындарының
есебі туралы сұрақты ... ... ... құны ... оны сатып
алуға кеткен, яғни пошлиналарды, комиссиондық ... ... ... да ... ... ... ... алу құны нақты материалдық өзіндік құнына тікелей жолмен
қосылатын болса, онда бір ... ... ... ... ... Сондықтан оның ойынша, басқалай шығындарды жеке ... ... ... дейді.
«Диасс Аудит» ЖШС-нің бас маманы Одинцов А.М. көптеген қоғамдарда аудит
жүргізе отырып, олардың ... ... ... ... ... ал ҚР Мемлекеттік комитеті жиілетіп айтып
отырады. Одинцов қоғамдарға аудиттік тексерістерді жиі жүргізіп, көптеген
есептік ... ... ... ... ... ... ... үнемдеп, оларды өндірісті жаңартуға және қосымша материалдар
сатып алуға бағыттауын ... және ... есеп ... мәні және қолма-
қолсыз есептесу нысандары.
Қоғамдар және жеке тұлғалар есеп айырысуды қолма-қол және қолма-қолсыз
түрде ... ... ... есептесудің жүйесі Қазақстан Республикасында
банктік операциясына сәйкес жасалады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... төлем тапсырмаларымен есеп айырысу;
2) аккредиттік есеп ... ... ... талап тапсырмалары арқылы есеп айырысу;
4) чектермен есеп айырысу;
5) вексель ... есеп ... есеп ... ... таңдар кезінде қоғам, Жабдықтаушылармен және
мердігерлер, сатып алушылар мен тапсырыс ... ... есеп ... ... ... ескертіледі. Банк мекемесі есептесудің қандай
түрін таңдау негізін қадағалайды. ... және ... ... ... орналасуына байланысты есеп ... ... ... болады. Қалааралық - бөлек банктермен қызмет көрсетілетін, әр
түрлі қоныстанған пунктілерде орналасқан кәсіорындардың ... ... ... ... басты түрі - тапсырма-талаптармен төлеуі,
аккредитивтер, ерекше шоттардан, ақша аударымы. Қалалық – бір ... ... ... ... бір ... ... орналасқан
қоғамдардың арасындағы есептесулер. Олар есеп айырысудың түрі – ... ... ... ... ... ... және
чектермен.
Ақшасыз есептесудің көп ... ... ... ... онда көрсетілген соманы бенефициардың ... ... ... ... банк алушының ақшаны аударғаны туралы
тапсырмасы ... ... Онда ... түрде аударылатын ақшаның сомасы
көрсетілу тиіс. Қызмет пен жұмысты және тауарлы- материалдық құндылықтарды
өтеу үшін есеп айырысу ... ... ақ ... пен ... ... ... жасаған кезде, аванстық төлемдер жасаған кезде төлем тапсырмаларын
пайдаланады. Төлем тапсырмаларының есептесудің жедел, мерзімінен бұрын ... ... ... ... бөлінуі мүмкін. Жедел төлемдер: аванстық
төлемдер, яғни тауар тиелгенге ... яғни ... үшін ... ... жолымен; ірі мәмілелер кезіндегі ішінара ... ... ... ... ... ... төлемдер шарттық қатынастар
аясында тараптардың қаржылық жағдайына зиян келтірмейтіндей етіп ... ... ... және ... операциялар арқылы
есептесуді іске асырады. Тауарлы операциялар: ... ... ... ... алу, құрылыс-монтаж жұмыстарын орындауы. Тауарсыз операцияларға
коммуналды мекемелермен, ғылыми-зерттеу т.б. ... ... түрі екі ... ... келісім-шартпен анықталған
жағдайда; жабдықтаушы сатып ... ... ... және ... ... ... ... аккредиттік түрінің ерекшелігі төлем ... ... ... ... ... ... өнім ... кейін іске
асырылады.
Аккредитив-бұл сатып алушы банктің бөлімшесінің, ... ... ... аккредитивті шот ашуға тапсырмасы, ... ... ... арызда қарастырылған және арызда көрсетілген сомаға
сәйкес төлеуі. Акредитивтермен төлеуі жабдықтаушы банкісінде мерзім ... ... ... ... ... ... шот тізімдеріне
қарсы және көлік немесе тауарларды түсіруін куәландыратын қабылдау-тапсыру
құжаттар арқылы ... ... ... ... ... ... ... ашылғанда:
Дт1060 Кт1030
2)Аккредитив есебінен Жабдықтаушылардың шоты төленді:
Дт3310 Кт1060
3)Аккредитив қайтарылды:
Дт1030 ... ... - ... есеп ... ... бұл түрінде
құралдарды сатып алушыға қызмет көрсететін банкке есеп ... ... ... Бұл ... ... төлемді банк арқылы ТМҚ-ға белгілі соманы
алу, жасалған жұмыстар және көрсетілген қызметі үшін төлеушіге ... ... ... ... - ... ... акцеппен және
акцепсіз жүзеге асырылады. Акцепт есеп ... ... ... ... Төлеушінің акцепт шотынан ... ... ... өнім ... ... стандартсыз болған жағдайда
бас тартуға құқы бар. ... ... ... ... ... ... ... түскенде, өнімдер сапасыз ... ... ... жартылай бас тартуға болады.
Чектермен есеп айырысу. Шот иесі ... ... ... ... ... чек ... ... аударарда, жазбаша тапсырмасы есеп
айырысатын чек болып табылады. ... түрі ... есеп ... және ... ... арасында тұрақты, шаруашылық
қарым-қатынас орнаған уақытта өзара есептесе алады.
Бұл түрдің маңызы, тапсырыс беруші болашақ құрылыс ... ... ... тең ... ... – біржақты сөзсіз орындалатын ақша міндеттемесін қамтитын қатаң
нысанда белгіленген төлем құжаты.
Аударма және жай ... ... ... ... сатып алушылардың борыштарының жабылуына, яғни ақша
келіп түскен мерзімінде (пайызсыз):
Дт: 1030 Кт:1210
2) Сатып алушы және ... ... ... ... үшін борыштарын
төледі:
Дт:1030 Кт:1280
3) Борыш сомасы бұрын алынған аванс сомасына шегерілді:
Дт:1610 Кт:1210
Жай ... ... ... етуі ... ... белгіленген
мерзімде келешекте вексельде көрсетілген ақша сомасын вексель ұстаушыға
төлейтіні туралы ... ... ... ... ... ... (тратта)- вексель берушінің ... ... ... ... ... ... ... немесе оның
бұйрығы бойынша келешекте белгілі бір уақытта, не ұсынған кезде, вексельде
көрсетілген ақшаны төлейтіні туралы ... ... шарт ... міндеттемесі.
Ақшасыз есептесудің қолдануы қолма-қол ақшаның қажеттілігін қысқартады,
ақша айналымының шығындарын төмендетеді, банктегі азат ақшалы құралдарға
көздеуіне жағдай жасайды, ... ... ... қамсыздандырады.
3-тарау. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың
тәртібі
3.1. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуы.
Қоғам өз өндірісінің тиімді және ... ... ... ету үшін
өзінің материалдық-техникалық базасын жасайды, яғни ... ... ... ... ... ... және ... даму
жоспарларына сәйкес жүргізіледі. Қоғам өзінің ұдайы өндірісін қамтамассыз
ету үшін өнім ... ... ... делдалдық ұйымдармен
келісімшартқа отырады.
Демек, қоғам жбдықтаушылармен және ... есеп ... ... ... мен ... ... қысқа мерзімді берешек»
шотын пайдаланады, онда есеп ... ... ... ... (алдын-ала төлем ақы, инкасса, ... ... ... алынған материалдық, босалқы қорлар,
атқарылған жұмыстар мен қызметтер үшін есеп ... ... ... ... бойынша Жабдықтаушылардың акцептелген шот-фактурасы және
дебиті бойынша есеп айырысу, валюталық және ... ... ... төлем ақысы жазылады.
1. ТЕРМИНДЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР
Келісім-шарт – осы жеткізілім келісім-шарты, №1 ... ... ... ... шарттары), бұдан кейінгі жазбаша
келісімдері жеткізілім келісім-шартының ажырамас бөлігі ... ... ... ... ... ... – осы келісім-шарт бойынша Сатып алушы сатып алатын ... ... ... №1 ... оның ... ... күні – банк операцияларын жүргізу үшін келісім-шарт тараптарына
қызмет көрсететін банктердің ашық жұмыс күні.
Инкотермс 2000 – ... ... ... ағымдағы сауда
терминдерін талқылауға арналған Халықаралық ... ... ... ...... №1 ... көрсетілген Инкотермс
2000 сәйкес тауарды жеткізу шарттары.
Межелі орын –жабдықтаушы тауарды сатып алушыға тапсыру орны.
Тауарлы-көліктік құжаттама – ... ... ... ... оның ... ... №1 ... көрсетілген.
2. КЕЛІСІМ-ШАРТ МӘНІ
Жабдықтаушы келісілген уақытта тауарды сатып алушыға тапсыруға, ал
сатып алушы тауарды қабылдап және оның ... ... ... ... тауар құны, саны және басқада ... ... ... №1 ... ... ... ... кезінде қаржылай күйлі ... ... және де ... ... үшін ... ... ... жеткілікті біліктілігі, білімі болуына кепілдік
береді.
3. ТАУАРҒА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР
Жабдықтаушы тауар меншігіне құқығы бар және оны толықтай ... ... ... қандай да бір жауапкершіліктен, ... ... азат ... ... ... Қазақстан Республикасының аймағынан тыс жерде шығарылса,
жабдықтаушы тауарды сатып алушыға заңды түрде тапсыру ... ... ... ... жеткізу Базисіне сәйкес кедендік төлемдерді
төлеуі тиіс.
Тауар жаңа және бұрын пайдаланылмаған, ақауларсыз болуы тиіс, келісім-
шарт ... және ... №1 ... ... ... ... тиіс.
Тауар сапасы дайындаушының техникалық сипаттамасына сәйкес ... ... ... ... ... ... қорабы тауардың кез келген зақымдарынан сақтығын қамтамасыз ... ... ... және көліктің кез келген түрінде тасымалдау кезіндегі,
мүмкін асып тиеуді, тиеу-түсіру жұмыстарын, ... ... ... ... ... ... отырып. Жабдықтаушы тауардың сай емес
қорапталуынан ... ... ... ... ... қазасына сатып алушы
алдында жауапты.
Тауар, және оның қорабы, өшпейтін сырмен, ... ... және ... ... ... ... ЖЕТКІЗУ ШАРТЫ
Жабдықтаушы тауарды уақытта және келісім-шарттың №1 қосымшасында
көрсетілген жеткізу Базисіне сәйкес жеткізуге ... ... ... ... тауарды бөлшектеп немесе уақытынан
бұрын жеткізу туралы келісімінің жазбаша хабарламасын ... ... ... және ... ... жеткізуге рұқсат етілген. Тауардың
жеткізу мерзімін және ... бір ... ... рұқсат етілмейді.
Тауарды жеткізу күні келісім-шарт тараптарының уәкілетті өкілдері қол
қойған жөнелтпе құжатында ... күн ... ... ... межелі орынға тасымалдануын өз есебінен және ... ... ... ... ... агентімен ұйымдастыруға
міндеттеледі. Жабдықтаушы жұмысқа тартылған көлік агенті ... ... ... ... ... алушының жазбаша сұратуы бойынша жабдықтаушы сұратуды қабылдаған
күннен ... 2 (екі) ... ... ... жеткізілуіне қатысты ақпаратты
ұсынуға міндеттеледі.
Тауарды тиелімінен 2 (екі) күннен кешіктірмей, жабдықтаушы ... ... ... ... ... құралы түрі, тауардың межелі орынға
жеткізілудің есептелінген уақыты жөнінде ... ... ... ... ... көрсетілген мекенжайға тауардың ілеспе құжаттамасын
көшірмесін жіберуі тиіс.
5. ТАУАР БАҒАСЫ ЖӘНЕ КЕЛІСІМ-ШАРТТЫҢ ЖАЛПЫ ҚҰНЫ
Тауар ... және ... ... құны ... ... ... бағасы тұрақты және келісім-шарттың әрекет ету мерзімінде ... ... ... сатып алушыға тапсыру, сонымен бірге тасымалдау,
қораптау, тауардың ілеспе құжаттамасын ресімдеу, жеткізу ... ... ... ... ... шығарылуы еркін қолданыста болуына
қатысты шығындар ... ... ... ... ... ... АҚЫ ... ШАРТЫ
Келісімшарт бойынша жеткізілген тауар төлемдері межелі орында сатып
алушы тауарды қабылдағаннан кейін жүзеге асырылады.
Ақы төлеу ... ... ... заңнамасына сәйкес
дайындалған жабдықтаушының қабылданған шот-фактура түпнұсқасы ... ... ... ... ... бойынша міндеттемелерін орындау
мерзімі 30 (отыз) банк жұмыс күнін құрайды.
Ақы төлеу келісім-шарттың №1 ... ... ... ... ... есеп айырысу арқылы жүзеге асырылады.
Ақы төлеу бойынша міндеттемені орындау күні «Buzachi Operating Ltd.»
(Бузачи Оперейтинг Лтд.) компания ... ... ақша ... ... болып табылады.
Тауарлы-көліктік құжаттаманы, сонымен бірге ... ... ... ... ... ақы ... бойынша міндеттемені орындауды
осындай мерзімін өткізу уақытына ысырылады.
Келісім-шарттың әр тарабы заңнамамен жүктелген салықтар және басқа да
төлемдерді ... жеке ... ҚҚС (ФНО 300.00) ... ... ... ... ... келісім-шарт шарттарына және ҚР салық заңнамасына
сәйске анық ақпаратты көрсетуге ... ... ... ... ... және ... және басқа
міндетті төлемдерді төлеуге қатысты пайда болатын мемлекеттік органдар
тарапынан шағымдар, ... ... ... ... сот ... ... ... ҚҚС бойынша мәлімдеме қосымшаларында ... ... ... ... ... ... ... ТАУАРДЫ ҚАБЫЛДАУ
Тауарды қабылдау межелі ... ... ... және ... ... ... ... кейін 96 (тоқсан алты) ... ... ... ... тапсыру - қабылдау кезінде межелі орында қорапты ашады, №1
қосымшаға сәйкестігін тексереді, тауарлы-көліктік ... ... ... ... ... ... ... және қабылдау айғағын
белгілейтін құжатты ресімдеп, оған қол қояды.
Саны бойынша қабылдау жүкқұжатқа, қораптау парағына, шотқа, таңбалауға,
төлсипатқа сәйкес жүзеге ... Саны ... ... ... ... ... және тауар бірлігін тексеру арқылы жүзеге асырылады. Саны
бойынша тауарды қабылдау қорытындысы бойынша тараптар жүк ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір зақым табылса,
ол туралы белгі қойылады. Сатып алушы тауарды қабылдап және ... ... қол қою ... сапасы бойынша сатып алушының ... ... ... ... ... кезде, сатып алушы сәйкессіздік
анықталған кезден бастап 48 ... ... ... ... осы ... ... ... тиісті шағым актісінің екі көшірмесін
дайындайды.
Шағым актісі сатып алушының шағымын қанағат ... ... ... ... ... мен ... алушының арасында тауар жетіспеушілігіне
қатысты және ... ... болу ... ... дау ... ... пікірі шешуші болады. Тәуелсіз сарапшыны шақыртуға және
сараптама өткізуге кеткен шығындарды ... ... ... ... жетіспеушілігіне тікелей сатып алушының кінәсінан ... ... ... осы тармақта көрсетілген шығындарды бөлудің
басқа тәртібі бойынша қосымша жазбаша ... ... ... ... ... алушының тауардың ақауларын жоюға
бағытталған талаптарының негізі болады (сатып алушының дұрыс қолданбауы,
сақтауы ... ... ... әрекеті, немесе жеңілмейтін күш есесбінен
осындай ақаулар туындаған жағдайдан басқа).
Жабдықтаушы тауар қабылдау кезінде өз өкілінің қатысуын қамтамасыз ... Егер ... ... ... ... қол ... бас ... Сатып
алушы өкілімен дайындаған шағым актісі бір жақты толтырылған ... ... қол ... егер ол ... қатысқан болса, шағым
актісі жабдықтаушыға міндетті болады. Осы жағдайда сатып ... ... ... ... ... 5 (бес) ... күні ішінде шағым актісін
жабдықтаушыға жібереді.
Егер тауардың кейбір кемшіліктер кепілдік ... ... ... ... факс ... ... ... себеп көрсетілген шағымын, сондай-
ақ сатып алушы кемшілік пайда болған ... ... ... ... және ... ... жіберуі тиіс. Жабдықтаушы жоғарыда
айтылған шағымды алған ... ... 1 (бір) ... күні ... факс ... ... ... жөнінде растау хатын жіберуі тиіс.
Жабдықтаушы сатып алушыдан хабарлама алғаннан кейін ... ... ... 3 (үш) жұмыс күні ішінен кешіктірмей біріккен комиссия
өткізуге өз ... ... ... етуі тиіс. Жабдықтаушы және сатып
алушы өкілдері сатып алушының шағымын ... ... ... ... ... өкілі келмей қалса не себепсіз бас тартса, не шағым
актісіне қол қоюдан бас ... ... ... ... ... бір ... ... шағым актісі жабдықтаушының тауардың ... ... ... ... ... ... алушы шағым актісін жасалған уақыттан
бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде ... ... ... ... ... ... кемшіліктерін түзетуді талап
етсе, жабдықтаушы тауардың ... ... ... алушыға жібергеннен
кейін сақтау ережелерінің дұрыс қолданбауы салдарынан пайда болғанын немесе
үшінші тараптың не дүлей күш ... ... ... ... жағдайдан
басқа кезде, жабдықтаушы шағым актісін тараптар қол қойғаннан кейін ... ... ... ... ... кейін 1 (бір) ай ішінде тауарды
өз ... ... ... ... ... тауарды ауыстыру не
қайтаруға кеткен шығындарды өзі өтейді.
8. МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІ ОРЫНДАУ КЕПІЛДЕМЕЛЕРІ
Тауардың ... ... ... жабдықтаушы сатып алушыға
жеткізілмеген тауардың әр күнінің, яғни осындай жеткізілім болатын ... ... ... ... жеткізілген күніне дейін ... ... 0,1% (нөл ... ... бір) ... айыбын төлейді.
Егер тараптардың келісілген мерзімінде тауардың ... ... ... не ... ... ... сатып алушыға
жеткізілмеген тауардың әр күнінің, яғни осындай жеткізілім болатын күннен
бастап межелі ... ... ... ... дейін жеткізілмеген
тауардың құнынан 0,1% (нөл бүтін оннан бір) тұрақсыздық айыбын төлейді.
Егер жабдықтаушы тауарды ... бас ... ... ... 8.1 ... көрсетілген тұрақсыздық айыбына қосымша сатып
алушыға келісім-шарттың жалпы ... 10 % (он ... ... ... ... тауар жеткізілімін 30 (отыз) күннен астам мерзімге
созып алған жағдайда, сатып алушы келісім-шартты ... ... ... ал жабдықтаушы сатып алушыға жеткізілмеген тауардың құнынан 10 %
(он пайыз) көлемінде айыппұл төлеуге міндетті.
Егер ... ... ... ... алушы жабдықтаушыға төленбеген
соманың әр кешіктірілген күнінің, яғни ... ... ... ... ... ... ... шығарғанға дейінгі төленбеген сомадан
0,1 % (нөл бүтін оннан бір пайыз) тұрақсыздық ... ... өз ... ... ... тиісті орындамау салдарынан
болған нақты шығынның болғанын сатып алушы растаған жағдайда, жабдықтаушы
сатып ... ... ... ... көлемде өтеуге міндетті.
Егер жабдықтаушы тұрақсыздық айыбын төлеуден бас тартса, сатып алушы
берілген соманы жабдықтаушыға ... кез ... ... ... ... ... ... құжаттаманың дұрыс ресімделуіне жауапты.
тауарлы-көліктік құжаттаманың ресімделуі ... ... ... ... ... ... жеткізу мерзімін өткізіп алу, тауарды
қабылдауды ... ... ... да ... зардапты жабдықтаушы толық
көлемде өтеуі тиіс.
8.1, 8.4 және 8.5 ... ... ... ... ... бойынша тараптардың міндеттемелерді әрі қарай орындамауына
негіз бола алмайды.
Тараптардың келісімі ... ... ... ... есеп ... ... мүмкін.
9. ДҮЛЕЙ КҮШ ЖАҒДАЙЛАРЫ (ФОРС-МАЖОР)
Тараптар келісім-шарт ... ... ... не жартылай
орындалмауына жауап беруден босайды, егер ... ... ... ... және ... әсер ... ... және төтеп бере алмайтын күш себебінен ... ... ... ... өрт, ... табиғи апаттар, соғыс не көтеріліс,
мемлекеттік органдардың төтенше жағдай жариялауы, блокада, экспорт-импортқа
шектеу салу ... ... ... тиісті жағдайда орындай алмайтын тарап келесі
тарапқа осы ... ... ... осы жағдайдың әрекет уақыты ... ... ... ... күш жағдайының дәлелі болып дүлей күш
болған және осы ... ... ... шеккен елдің мемлекеттік органының
не мекемесінің сертификаты саналады.
Дүлей күш жағдайына душар болған ... ... ... орындау мерзімі келісім-шартқа әсер ететін уақытқа
ауыстырылады.
Егер ... күш ... ... 30 ... ... ... асып
кетсе, сатып алушы жабдықтаушыға жазбаша хабарлама жіберу ... ... ... ... бас тартса болады. ... ... ... күш есебінен кеткен шығындарға өтем талап ете алмайды.
Осындай жағдайда ... ... ... келісім-шарттың
міндеттемелерінен бас тарту туралы ... ... ... ... болып есептеледі.
10. ҚОЛДАНЫЛАТЫН ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ДАУЛАР ШЕШІМІ
Келісім-шартты орындау кезінде ... ... ... ... шешіледі, және туындаған уағдаластықтар, қол қойылғаннан кейін
келісім-шарттың ажырамас бөлігі ... ... ... ... ... ... аясында туындаған кез келген талас пен келіспеушіліктер
қазіргі қолданыстағы регламентке сәйкес ... ... ... ... құрамында бір арбитр болады. Аралық соттың
өтетін орны Алматы қаласы, Қазақстанның Халықаралық ... ... сот ... орыс ... ... ... Республикасының мүліктік құқығымен реттеледі.
11. КОММЕРЦИЯЛЫҚ ҚҰПИЯ
Жабдықтаушы сатып алушының алдын ала жазбаша келісімінсіз ... ... ... ... мәлім болған келісім-шарт,
оның орындалуы туралы не сатып алушы туралы кез ... ... ... жариялай алмайды.
Жабдықтаушы тапсырыс берушінің келісімінсіз құпия мағлұматты өзінің
жабдықтаушы, ... ... ... орындауға
тартылған тараптарға келісім-шартты ең кем дегенде қажетті мәліметті бере
алады. Дегенмен жабдықтаушы үшінші ... ... ... мәселесінде
тиісті талаптар қою керек, яғни бұндай ... ... ... ... кем болмауы тиіс. Жабдықтаушы тармаққа сәйкес
ол құпияны ... ... ... ... ... қажет.
Егер жабдықтаушы соттың шешімі немесе құзіретті ... ... ... заңнама бойынша құпия мәліметті ашуға тура келетін
болса, онда жабдықтаушы:
1) көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... түрін, уақытын келісу керек, немесе (егер ол мүмкін емес
болса) осындай мағлұматты ашудан кешіктірмей ... ... ... ... ... ... тиіс;
2) қолданылатын заңнама талаптарын орындау үшін ең аз ... ... ... ... ... ... ... кез келген созуды қоса
келісім-шарттың барлық уақытында, келісім-шарт тоқтағаннан кейін 3 (үш) жыл
ішінде өз ... ... ... Жабдықтаушы келесі мәліметтердің
құпиялығын сақтауына міндетті емес:
1) 1.жабдықтаушының ... ... ... ... ... не ... мәлім ақпарат;
2) 2.сатып алушының алдында құпияны ... ... емес ... ... мәлім болған мағлұмат;
3) 3.заңнама талаптарына не құзіретті орган бұйрығына сәйкес ашылуы тиіс
мәлімет; немесе жариялауға ... ... ... ... ... ӘРЕКЕТІ
Келісім-шарт қол қойылған күннен бастап күшіне енеді және тауардың
жеткізілуі бөлімінде №1 ... ... ... ... ... ... ... қолданылады, ал тексеру және есеп
айырысу бөлімінде толық атқарылғанға ... ... ... ... ... алады.
Келісім-шарт сатып алушы бастамасымен бір жақты бас тарту арқылы
бұзылуы мүмкін. Шарт жабдықтаушының хабарламаны ... ... ... 5 ... күн ... кейін бұзылған болып есептеледі, егер ... да ұзақ ... ... әрекетінің тоқтатылуы тараптардың міндеттемелеріне,
құпиялылығы және таластарды шешу ... ... ... және ... міндеттемелер тоқтаған кезде өз күшін сақтайтын басқа да ережелерге
қатысты ... ... ... ... ... екі тараппен қол қойылғаннан кейін келісім-шартқа
байланысты болған келіссөздер мен хат ... өз ... ... ... тек қана ... ... өзгертілуі немесе
толықтырылуы мүмкін. Міндеттемелердің өзгертілуіне және толықтырылуына әсер
ететін осы келісім-шартқа кез келген ... ... ... ... ... ... келісім түрінде ресімделуі мүмкін және тараптардың
мөрі басылып өкілетті өкілдері қол қоюы ... ... ... және ... үшінші тұлғаларға
беру тек қана қарсы тараптың жазбаша келісімімен жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... және ... ... 14 бөлімінде көрсетілген мекенжайға ... мен ... факс ... ... ... ... ... жіберілуі мүмкін, егер мұндай хабарламалар факс ... ... ... ... ... ... 15 (он бес) күннен
кешіктірілмей түпнұсқасы ұсынылуы жағдайында. Факс және электрондық пошта
арқылы ... ... ... ... тең ... күші бар ... Факс ... берілген құжаттар соттық дәлел ретінде сотқа беріле
алады, мына жағдайда, егер мекенжайды, жіберілген күнін көрсететін ... алу ... ... ... факстың қойған деректемелер
бар болған жағдайда.
Тараптардың бір-біріне жіберетін хабарламаларының түпнұсқалары, сондай-
ақ тапсыру-қабылдау ... ... ... ... ... түрде тіркелуі тиіс. Жабдықтаушы тапсыру-
қабылдау актілерінің, шот-фактуралардың түпнұсқаларын есеп бөліміне кіріс
нөмірі және ... күні ... ... ... ... тиіс. Тіркелмеген
құжаттар қабылданбайды, сәйкесінше сатып алушы оны төлемейді. Осы ... ... ... жүктеледі.
Сатып алушының жазбаша сұрау салуы бойынша жабдықтаушы Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... орындау кезінде тапсыруға міндеттеледі. Егер мәліметтің
дерексіздігі анықталса, жабдықтаушы дерексіз ... ... ... ... ... ... Өкілетті органның шағым жасауына байланысты кауіп
төңу төңбеуіне ... ... ... бойынша мәліметтің
дерексіздігіне қатысты жабдықтаушы сатып алушыға 100 (жүз) ... ... ... ... төлеуге міндетті.
Бұл Келісім-шарт мәтіні орыс және қазақ ... екі ... Егер ... оқу ... орын ... орыс ... күші
басымырақ.
Өнім жеткізушілермен есеп айырысулар есебі арнайы ... ... ... ... әрбір шот-фактурасы немесе төлем-талап
тапсырмалары бойынша жүргізіледі, ал бұл өз кезегінде ... ... ... айырысуларды бақылап отыруға мүмкіндік береді.
Келіп түскен шот-фактураларды алдымен ... ... ... ... ... ... құндылықтардың түсуіне қарай журналда кіріс
құжаттары бойынша есепке алынады да, қоймаларға босалқы қорлардың ... ... ... байланысты сұрау салудың нәтижесінде алынған
деректер негізінде келіп түскен күнін жазып ... ... ... ... деректерімен мезгіл-мезгіл тексеріп отырады. Журнал бойынша
сондай-ақ жол үстіндегі материалдық құндылықтардың ... ... ... ... ... ... ... кіріс
ордерлері, материалдық құндылықтардың түсуіне қарай жазып отырады. "Ескерту
" ... ... ... ... бас тартуы немесе ішінара акцептелген
сомасы және басқалары жөніндегі мағлұматтар ... ... ... ... ғана ... ... бойынша тіркеу нөмерін көрсете отырып, ... ... ... ... беріледі. Осында олардың деректерін
Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп ... ... ... ... ал ол үш кезең бойынша ... ... ... келтіріліп
отыр).
Бірінші кезеңде журналға акцептелген шот-фактура және басқа да есеп
айырысу ... ... ... ... жазулары жазылады. Бұл ретте тіркеу
нөмері мен төлем-тапсырмаларының (шот-фактура) нөмері, жабдықтаушының
атауы, ... ... ... жазылады. Содан соң жабдықтаушының
шот- фактурасын жергілікті жабдықтаушыдан немесе станциядан (айлықтан )
өзге ... ... ... алу үшін ... ... ... журналға қоймадан бухгалтерияға ... ... ... ... ... ... құжаттары(наклоднойлары),
материалдар қабылдау туралы актілері) негізінде жазылады. Журналда осы
құжаттардың нөмерлері келіп түскен құндылықтардың ... ... ... ... бағасы бойынша алынған құны және тауарлы- ... ... ... ... ... ... ... шоттар шегінде
төлем талап-тапсырмаларында (шот-фактураға) сәйкес алынған ... ... ... ... мұқият тексерілуі және төлем-тапсырмаларындағы (шот-
фактурадағы) материалдық құндылықтар санына сәйкес келуі ... ... ... ... ... ... көлік ұйымының кінәсінен
құндылықтардың жетіспейтіні немесе бұзылуы ... ... ... сомасын 3310 шоттың кредитінен 1280 дебетіне есептен шығарылады. ... ... ... есеп ... ... яғни ... ... дейін анықтайтын болса, онда оның сомасына ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... есеп журналы | |
| | ... ... ... |Көлік құжаты |Тауар құжаты(тауарлы көлік | ... | | ... ) | |
| | | ... |
| ... |нөмері | ... ... ... Әсем |5.10 |* | * | * | * ... ... |* |* |* |* |* ... Габиден |22.10 |2 |* |* |* ... ... |* |* |* |* |* ... ... ... мен ... (негізгі құрал-жабдықтарды
жөндеу, жүктерді тасымалдау, су, электр энергиясы) берушілермен ... ... ... операцияларда көрсетіледі. Жұмысты орындағаны
немесе қызметті көрсеткені үшін ... ... ... ... ... оның не үшін берілгені көрсетіледі.
3-кезеңде журналда шот-фактурасының төленгені көрсетіледі. Төлем туралы
белгілер банктегі есеп айырысу және ... ... ... ... ... ... Бұл орайда, шоттың қай күні төленгені ... қай ... ... ... ... ... аяғында
журналдың жиынтығы есептелінеді және төленбеген шоттар бойынша қалдықтары
шығарылады.
Журналдың қорытындысы 4 ... ... ... ай ... жиынтығы,
айдың басындағы, жол үстіндегі материалдар шегеріліп тасталады; айдың
аяғындағы жол үстіндегі материалдар және ... ... ... ... ... ААҚ ... ұйым ... жылдың ақпанында 3310«Жабдықтаушылар мен мердігерлерге ... ... ... берешек» шотының кредиті бойынша есеп ... ... ... ... ... ... |3310 ... |
|нөмері |айырысу |ушы |құжаты ... ... ... ... | |(не ... ... |төмендегі |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | ... | | | |1317 |1350 | | |
|7 ... |21600 |7300 ... ... | | | | | |7 | ... ... ... ... ... ... |
| ... не|сомасы, ... ... |
| ... |тг | |
| ... | | |
| | | ... |
| | | ... | |
|"Мұнай" АҚ | |12700 |3.09 |12700 ... ... | |13400 |7.09 |13400 ... | | | | ... ... АҚ| |17472 | * | * ... ... | 24000 |24000 |25.09 |24000 ... ... | | | | ... | | | | |
| ... | 24000 |67572 | |50100 ... ... | | | ... | |67572 | * |50100 ... және ... есеп ... есебі бойынша
шоттардың корреспонденциясын қарастырайық:
- Тауарлы-материалдық құндылықтарды алынғаны үшін (ққс ... ... ... (Құрылыс материалдар және
басқалар), 1330-1350 шоттары дебеттеледі, сондай-ақ осымен бірге шот-
фактурасына енгізілген ққс сомасына 1420 шотында дебеттеліп, 3310 ... ... ... шот-фактурасына; 3310-шот дебеттеліп,
1030,1050- шоттар кредиттеледі.
- Төленген шот-фактура бойынша қосылған құнға салынған салықтың ... ... ол ... 3130 шоты ... 1420 ... ... ... мен қызметтері үшін акцептелген
шот-фактурасына сондай-ақ 3310-шоттың кредиті ... ... ... ... мына төмендегі шоттардың дебеті бойынша көрініс табады.
2930 "Аяқталмаған құрылыс" шоты өздерінің күрделі құрылыстары ... мен ... ... ... және ... ... ... қалыптастыру үшін, сатып алған жас малдар мен
ірі малдардың құнына;
1210 "Сатып алушылар мен ... ... ... ... ... шоты ... алушы тікелей (транзитпен) жеткізген
тауарлар құнына; баспа-бас операциялар тәртібіне есепке алынған ... ... де ... мерзімдіді дебеторлық ... ... және ... қойылған талаптарының сомасы;
1610 "Берілген қысқа мерзімді активтер" шоты - ... ... ... ... сомасы;
7110 "Өнімдерді сату және қызметтер көрсету бойынша шығыстар", 7210
"Әкімшілік шығыстар.
Мына төмендегі шоттардың ... ... ... ... 1210 ... алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді
дебеторлық берешегі", 1610 ... ... ... ... 1070 ... ақша ... 1050 "Жинақ шоттардағы ақша ... ... ... ... ақша ... 1010 ... ақша
қаражаты" шоттары бойынша Жабдықтаушылар мен мердігерлердің шоттарының
тиісті шоттардан төленгенін ... есеп ... ... ... ... ай аяғында
3310- шоты бойынша талданған қалдықтар көрсетіледі. Талдама есептің
құрылымы ... ... ... есеп ... ... ... ... алуды қамтамасыз ету үшін және есеп айырысуын
жедел бақылау үшін мына төмендегі шоттардан қалыптасады, атап ... ... ... есеп ... жөніндегі Жабдықтаушылардың құжаттарынан;
фактураланбаған қалған жабдықтардан; мерзімінде ... есеп ... ... ... ... вексельдер бойынша берешектерді анықтама түрінде
көрсетеді: ... ... ... төлеу мерзімі өткен вексельдер бойынша,
жолдағы материалдар (соның ішінде жүк айналымының нормативтен тыс мерзімі).
3.2.Есептеу мен ... да ... ... ... ... да ... қарыздар мен есептесулердің есебі мына төмендегі
шоттарда жүргізіледі: 3350, 3360, 3380, 4150, 4160, 3210. Осы ... ... біз ... тарауда толығырақ тоқталамыз.
Сондықтан біз олардың кейбіреулеріне ғана өте қысқаша ... ... ... өзі де ... тауарларда біршама көрініс тапқан
болатын.
Жеке басты және мүлікті сақтандыру бойынша есеп айырысулар.
Сақтандырушыларға ... ... ... сондай-ақ заңмен
тыйым салынбаған өзгеде көздерінен сақтандырушылар қалыптастыратын ... ... ... да ... есебінен сақтандыру өтемдерін төлеу
арқылы белгілі бір сақтандыру жағдайларының туындаған ... жеке ... ... ... ... ... ... қатынастары болып
табылады.
Сақтандыру бойынша бөлінеді:
- міндеттілік дәрежесіне қарай: ... ... ... ... ... жеке, мүліктік;
- сақтандыру төлемін жүзеге асырудың негізі бойынша: жинақтық ... ... ... заң ... қарай жүзеге асырылатын сақтандыру
түрі болып табылады. Міндетті ... ... заң ... ... ... ... ... мен шарттарын
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
Өз өмірін және денсаулығын сақтандыру міндеті азаматқа заңдармен ... де ... ... ... кезінде сатушы сақтандырушымен сақтандырудың осы
түрін реттейтін заңдарына сәйкес жасалады. Бірақ ... ... ... гөрі ... ... шарттарды ұсынуға құқылы.
Міндетті сақтандыру шартын сақтандырудың нақ осы түрін жүзеге асыруға
арналған лицензиясы бар сақтандырушылар ғана ... ... ... ... ... сақтандырушы үшін міндетті болып табылады.
Сақтандырудың міндетті түрлері ... ... ... осы түрін реттейтін заңдармен белгіленеді.
Ерікті сақтандыру - тараптардың ерік ... ... ... ... түрі ... ... ... сақтандырулардың түрлері,
шарттары мен тәртібі тараптардың келісімі бойынша белгіленеді. Сақтандыру
объектісі азаматтардың немесе ... ... ... сай ... ... заңға қарсы мүдделерін сақтандырылмауға тиіс.
Өз өмірін, денсаулығын, еңбек қабілеттілігін ... кез ... ... ... ... болып келеді.
Мүліктік сақтандыруға мүліктік ... және ... ... ... ... қоса ... ... басқа мүдделері сақтандырылуы мүмкін.
Жинақтық сақтандырушы келісім-шартта ... ... ... не ... жағдайы туған кезде төленетін сақтандыру болып
табылады, ал жинақтық емес, сақтандыру тек қана ... ... ... ... ... бұл ... сомасы, оны сақтандыру жағдайы келіп
жеткен кезде, сақтандырылған ... ... ... ... ... ... жауапты екендігін білдіреді.
Сақтандару сыйлығы- бұл ақшаның сомасы, оны сақтанушы ... ... ... міндеттемесі бойынша сақтандыру келісім-шартымен
анықталған деңгейінде жасалатын төлем.
Сақтандыру төлемі – бұл ... ... оны ... ... ...... ... жеткен кезде немесе туындаған кезде,
сақтандырылған сомасы бойынша толық ... ... ... бұл ... мен ... ... ... шартын
орындаумен және жасаумен байланысты сақтандыру мекемесінің ... ол екі ... ... асырылуы мүмкін: өмірін сақтандыру және
жалпы сақтандыру.
Өмірін сақтандыру ерікті ... ... ... ал ол екі ... ... ... ... және аннуитетті сақтандыру.
Жалпы сақтандыруға медициналық, автомобилдік, азаматтық-құқықтық ... ... ... және ... ... ... есеп айырысу есебі 3410
шотында жүреді.
Сақтандыру төлемін есептеген кезде, 7110, 7210, 8110, және ... 3410 шоты ... ... ... сақтандыру
жарнасын аударған кезде 3410 шоты ... 1030 шоты ... ... ... ... жағдай туындаған кезде, 24
сағаттың ішінде сақтандыру ұйымы коммисия құрып, оған келесі ... ... ... ... ... ... болған жағдайдың сипаты туралы медициналық қорытындысын;
- лабораториялық ... ... ... пен ережелердің, нұсқаудың көшірмесін;
- мемлекеттік еңбек инспекторының қорытындысын;
- тағы басқа да құжаттар;
Бір жылғы ... ... ... ... ... жалақының негізінде
есептелінеді. Жәрдем ақыны есептеу үшін бір ... ... ... ... ... ... Енді біз осы ... байланысты шоттар
корреспонденциясын қарастырып көрейік.
|Қа-та|Шаруашылық операцияларының мазмұны |Сомасы, ... ... | ... ... | | |ясы |
| | | |дт |кт |
|1 | |3 |4 |5 ... ... етудің барысында болатын сәтсіздік|900000 |7210 |3410 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... сыйлығы |900000 |3410 |441 |
| ... | | | ... ... жағдайында душар болған |2958840 |7210 |3210 |
| ... бір ... ... ... | | | |
| ... | | | ... |Бір жолғы жәрдем ақысы төленеді |2958840 |3210 |1010 ... ... ... ... ... ... |1030 |6280 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... бір мысал ... ... ... 2011 жылы қаңтарда "Альянс" сақтандырушы компаниясымен
өзінің меншігіндегі ... ... ... ... шартқа отырған.
Келісім-шартты жасау барысында сақтандырушы компанияның басқармасы мүліктің
обьектісі бойынша ... ... ... ... келісе отырып, сол
кезге қалыптасқан сақтандырушы 2000000 теңге сақтандырудың ... ... оның ... ... ... құны 200000 ... құраған.
Сақтандыру жағдайы жеткен кезде "ГЕО" ЖШС қоймадағы материалға 700000 теңге
төлейтін болып ... ... ... - ... бір жылға жасалған.
Сақтандыру сыйақысын екі рет ... ... ... ... ... 5
қаңтарда 50%, ал қалған 50% келесі үш ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... мүлікті көрулерінізді сұранамын қоймадағы материалды, |
|ол мына мекен жай ... ... қ. ... ... к., ... ... ... алынған, зиянның қаншалықты болғанын ... ... ... ... ... апат, су құбырларының, |
|жылу жүйесінің авариясы (астын сызу керек). ... ... ... ... 16 ... 2011ж. ӨҚБ, IIБ ... ... бөлімі (ӨҚБ), Матазалка к.,10 ... жайы және ... ... ... ... ... ... |
|мекен жайы және ұйымның атауы ... жеке ... ... ... зақымды алған сөресі, бөлме ішіндегі ... ... ... ... ... ... ... сомасын менің бет есебіме (есеп айырысу ... ... |
| ... банктегі бет есебім №146879, БИК 19051956 Лбе 17. ... ... 2011ж ... |
| |
| ... ... |
| ... ... (зақымданғаны) ... ... ... ... ... ... осы осы акті ... "ГЕО" ЖШС |
|құрылыстын жойылуы туралы, "Альянс" сақтандыру ... ... №АК ... ... ... ... ... ... ... ... органдарының жасаған құжаттарының негізінде, |
|болған ... ... оның ... ... ... ... ... өрттін шыққаны|
| ... ... 16 ... 2011ж. ... ... ... жойылған, |
|оқиға мына ... ... ... қ., ... батыр к,, 17 үйінде |
| ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ЕСЕПТЕЛІНГЕН ... ... ... ... ... ... немесе одан қалған мүліктің бөлігі ... ... ... ... сипаттамасы ... ... ... % ... ... құны ... құны, тг ... ... ... тг |
| |
|1 |
|2 |
|3 |
|4 |
|5 |
|6 |
|7 |
| |
|1 ... ... ... ... ... ... ... шатыры түгелдей жанып кеткен |
|78,0 ... ... |
| |
| ... тиісті сақтандыру төлемінің жиыны 546000 (бес жүз қырық алты мың) ... ... ... ... ... ... ... хабарланған уақыты ____________________________________ ... ... ... ... Басқармасы Бекенов,РК ... ... ... тек ... мүлікті орнына келтіруді
көздейді, оның сомасы 546000тг құраған.
Енді біз осымен байланысты шоттар корреспонденциясын құрастырмыз.
|Қа-тар|Шаруашылық опреациялардың ... ... ... ... |тг ... |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... |2000000 |1630 |3410 |
| ... ... шартқа сәйкес, | | | |
| ... | | | ... ... СК ... ... |2000000 |3410 |1030 |
| ... | | | ... ... ... жататын, сақтандыру |166667 | |1630 |
| ... ай ... ... | | | |
| ... (2000000/12) | | | ... ... ... ... |546000 |1030 |6280 |
| ... ... ... | | | |
| ... (СК) ... ... | | |
| ... | | | ... ... ... ... Төлуге жататын пайыздың есебі 3380
шотта жүреді.
Төлеуге жататын пайыздардың барлық түрлерін (банктерден алған несиелер
бойынша, ... ... ... ... ... беру ... ... қағаздар және басқалары бойынша) есептелген кезде 7310 "Сыйақылар
бойынша шығыстар" шоты дебеттеледі де, 3380 ... тиіс ... ... ... төлеген кезде ... ... мына ... ... ... шоттардағы ақша қаражаты.
1050-шоты-Жинақ шоттардағы ақша қаражаты.
1010-шоты- Кассадағы ақша қаражаты.
Төлеуге жататын пайыздардың талдамалық ... есеп ... ... машинограммада немесе айналым тізімдемесінде жүргізіледі,
онда әрбір пайыз ... яғни ... ... жеке ... шоттары ашылды.
Басқа да есептелген шығыстар есебі. Мұндай шығыстардың 3220
"Еншілес ... ... ... ... ... берешек"- шотында
жүргізіледі. Осы шотта меншікті негізгі құралдарды жөндеуге ... ... ... ... құрал- жабдықтарды жөндеуге арналған
резервтерді есепке алуға аударылған, сондай-ақ өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жөндеуге арналған резервтер, бірінші
кезекте, өндірісінің маусымдық сипаты бар қоғамдарда ... ... ... ... жыл бойы ... мөлшерде жүзеге асырылады.
Ондай резервтер басқа да қоғамдарда құрылуы мүмкін. Жөндеу қоры жөндеудің
барлық ... ... ... ... ... жылдық сметасы бойынша құрылады. Ай сайын өндіріс ... ... ... ... ... ... ... сомасы 1/12
бөлігі жатқызылады.
Негізгі құрал-жабдықтарды жөндеуге арналған резервке аударылған кезде
7110 ... сату және ... ... ... ... ... құрылыс"шоттары және басқалары дебеттеледі де, 3220 ... ... ... ... ... ... шотының," Негізгі
құрал-жабдықтарды жөндеуге жұмсалатын шығыстар" деген шоты ... ... ... ... ... төлемақысымен байланысты
нақты шығындар, өнімнің (жұмыстардың, қызметтердің) өзіндік құнына
қосылмайды, ... оның ... ... 8300 ... ... ... жөндеу жұмыстары), 3310
"Жабдықтаушылар мен мердегерлерге берілетін ... ... ... ... ұйымдардың көмегімен атқарылған жөндеу жұмыстары) шоттарының
кредитінен, ... ... ... ... арналған
резерв" деп аталатын субшотының дебетіне жатқызылады.
Жалға алынған негізгі құрал-жабдықтарды жөндеуге арналған ... ... ... жалға беру шартының ережелері бойынша күрделі
жөндеу жұмыстары жүргізілуі мүмкін. Бұл шығындар жөндеудің сметалық құнын
негізге ала ... ай ... тең ... ... ... ... құру ... тиісінше 7110, 2930 шоттары дебеттеледі де, 3220-шоты
кредиттеледі.
Жүргізілген күрделі жөндеу ... ... ... ... және 1630 ... де ... мерзімді активтер" шотының кредитінде
көрініс ... ... ... ... шығындар соңғы шоттан жүзеге
асырылуына қарай есептен шығарылады. ... ... да ... ... құрылып, пайдаланылады.
Қоғамда құрылған резервтердің барлық түрлері есепті жылдан ... 1 ... ... ... ... өтуге тиіс. Резервтерді
түгелдеу ... ... ... ... мен ... ... ... алған объектілерді қоса алғанда)
жөндеуге арналған резервтерді түгендеген кезде, жылдың ... ... ... ... ... ... ... кейін
резервтің артық есептелген сомасы қаржы нәтижелеріне қосылады. Түгелдеу
комиссиясы есеп айырысудың негізділігін тексереді және ... ... ... ... ... ... ... Бұл резерв бойынша жыл аяғында
қалдық болмауы ... ... ... ... ... қоғамның негізгі және
көмекші өндірістеріне қызмет көрсету жөніндегі ... ... ... ... тәртібінде өнімнің өзіндік құнына
қосылған шаруашылық ... осы ... ... ... ... тиісті.
Жер қойнауын пайдаланушылар өз операцияларын ... ... ... жою үшін ... ... құруы мүмкін. Бұл қордың
қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... 8410 (Тиісті суб шот) дебеттеліп, 3220 шоты кредиттеледі,ал
осы құрылған резервтік қорының сомасын аударған кезде 1070 шоты ... 1030 шоты ... Жер ... ... өз ... байланысты болатын шығындарын жойған кезде 3220 шоты дебеттеледі
де, 3310, 3350, 3140, 8040 шоттары кредиттеледі.
3220-шот бойынша операцияны тізімдемеде немесе ... ... ... жазуды бастапқы құжаттар негізінде жүргізеді. Резервтін әрбір
түрі бойынша талдамалық есеп ... ... ... ... да ... ... есебі. Бұл аталған қарыздың есебі 3210
"Әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер"- шотында жүргізіледі.
Осы шоттың кредиті бойынша мыналар көрсетілуі ... банк ... қате ... сомалары көрсетіледі. Бұндай сомалар
есепке алынған кезде ақша қаражаттарының шоттары ( 1050, ... және ... ... Қате ... ... ... ... 1050, 1030- шоттардың кредиті бойынша 3210- шоттың
дебеті бойынша көрсетіледі.
- Қоғамке ... ... ... ... ... резерв
капиталы есебінен жасалған үлестеріне сәйкес есептелген табыс сомасына
5510 "Есептік жылдың ... ... ... ... жылдардағы бөлінбеген пайдасы (жабылмаған залалы)",
шоттары ... де, ... ... ... ... ... салығының сомасына 3210-шоты дебеттеледі де, ... шоты ... ... дайын өнімдер мен сатып алынған тауарлар, сондай-ақ
орындалған, бірақ тапсырыс беруші қабылдамаған ... мен ... ... ... ... ... сомасы 3130 "Қосылған құн
салығы" шотының дебеті, 3210-шоттың кредиті бойынша көрсетіледі;
- Қызметкерлердің жіберген ... ... ... ... ... ... 3350 "Еңбекақы төлеу бойынша ... ... ... ... 3210- ... кредиті арқылы
көрсетіледі.
- Ағымдағы жыл ... ... ... сомасына:7110 "Өнімдерді
ұстау және қызметтер көрсету бойынша шығыстар" , 7210 "Әкімшілік
шығыстар" шоттары ... ... ... ... ... ... Сатылған тауарлардың қайтарылған кезде есептелген қарызына – 6020 шоты
дебеттеліп, 3210 шоты кредиттеледі;
- Егер де ... да, ... да ... берілсе, онда 3210 шоты
дебеттеліп, 6030 шоты кредиттеледі.
- 3210 шоты бойынша ... есеп ... және ... есеп ... ... ... әр-бір кредиторлар
бойынша жүреді.
3.3. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды 1С
бағдарламасымен жетілдіру
Жабдықтаушылардан материалдық құндылықтардың ... ... мен ... орындауы тапсырыс берушілер (сатып ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Келісім-шарттарда мыналар айтылады: ... ... ... ... мен ... ... ... талаптары, материалдық құндылықтардың немесе қызметтердің
сандық және құн ... ... ... ... ... аумағындағы ішкі Қазақстандық Жабдықтаушылар бойынша сатып
алушылар мен тапсырыс берушілер арасындағы есеп айырысу тәртібі Қазақстан
Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... жеткізулер бойынша ... есеп ... ... ... ... ел ... ... елімізде
қабылданған сатушылар мен сатып алушылардың тауарға қатысты заңды құқықтары
мен міндеттерін айқындайтын шарттар (дайындаушы ... ... ... ... франко-станция және тағы
басқалары) негізінде қалыптасады.
Экспорттық-импорттық жеткізу шартары Халықаралық ... ... ... халықаралық сауда шарттары негізінде қалыптасады.
Бұл шарттарға сәйкес ... ... ... ... ... кімнің
ұйымдастыратыны және төлейтіні, осы жұмыстарды жүзеге асыру ... ... ... ... ... жағдайында кімнің тәуекел және
жауапкершілік алатыны нақты көрсетіледі. ... ... ... сатып алу тек екі жолмен ғана жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... ... жақтан сатып алу үшін қоғам өзінің
сенімді тұлғасын ... Оған ... алу және ... ... ... ... есепті түрде қолма-қол ақша беріледі, осы арқылы ол
қоғамдар арасында жеткізу шарты немесе жабдықтаушы ... ... ... хат ... ... ... ... құндылықтарды ала
алады (материалдық құндылықтарға алдын ала төлем жүргізілді ме, жоқ ... ... ... ... ... ... ... алушы
мен жеткізушінің географиялық орналасуына тәуелсіз өзіндік ... ... ... жолы ... ... ... ... қашықтығы
және/немесе жеткізулердің тұрақтылығы) ... ...... іске асырады. Басқа жақтан материалдық құндылықтарды алу бойынша
қандай да бір ... ... үшін ... сенімді тұлғасына
(экспедиторға) сенімхат беріледі. ... ... ... сәтте-ақ
арнайы журналдарда тіркеледі. Сенімхатты тек бухгалтер ғана әрекет ету
мерзімін және ... ... ... ... көрсете отырып, нақты
жеке тұлғаға бере ... ... ... қолы ... ... және басшының қолдарымен куәландырылады да, қоғам ... ... ... материалдардың, құрал-жабдықтардың екінші нұсқа
бойынша түсуін темір жолмен, ... ... ... ... ... да ... ... жүзеге асыруға болады. Делдал арқылы жеткізу тек
жеткізу туралы келісім-шарт болған жадайда ғана ... ... ... үшін ... алдын ала төлем, аккредитив, шек, қолма-қол ақша
түрінде немесе бартерлік ... ... ... ... ... ... кейін іске асыруға болады. Бұл шарт (келісім-шарт) ... ... ... ... және ... ұсынылуы бойынша
экспедитор темір жолдың жүк бөлімінен, өзен портынан, әуежайдан жүкті
немесе ... ... ашу, ... ... және ... құқығын ала алады.
Экспедитор жүкті қабылдаған ... ... ... ... ... ... бар-жоғын, сондай-ақ түсірілген жүк санының ... ... ... сәйкестігін тексеруі тиіс. Егер жүкті
қабылдау кезінде оның ... ... ... ... ... ... ... пломбалардың немесе тағы
басқалардың жоқтығы анықталса), экспедитор ... ... ... ... ... ... (таразышымен) бірге тексеріс жүргізілуін
талап етуі қажет.
Шикізат пен материалдардың жетіспеуі, ... ... ... ... екі ... (біреуін экспедитор алып кетеді)
коммерциялық акт жасалады, ол көлік ұйымына наразылық беру үшін ... ... ... ... ... ... жалғанған (акт, жүкқұжат, түбіртек
және тағы басқалары) және ... ... ... ... ... ұсыныс
жасалған наразылық хаты жолданады. Көлік ұйымдарына наразылық беру ... алты ... ... белгіленген. Көлік ұйымдары мәселені үш ай ішінде
қарап, арыз берушіге өзінің шешімі туралы ... ... ... бас ... ... ... қалса, арыз берушінің бас тартуды
алған уақыттан немесе наразылық хатына жауап беру мерзімі ... ... екі ай ... ... ... ... түсіруге құқығы бар.
Келісім бойынша (төлем әдісін келіскеннен кейін) экспедитор ... ... ... бір уақытта тікелей жеткізушінің өзінен
ала алады. Экспедитор алынған жүкті ілеспе ... ... ... ... ... жеткізген жағдайда автошаруашылық жүргізушісі
жеткізушінің өкілі болып саналады және қоймашыға ... ... ... бір ... ... Түсірілген жүкпен қатар сатып алушының
мекен жайына ілеспе құжаттар да ... ... ... ... ... жүк шарт ... бұза ... немесе белгіленуі бойынша түскен
жағдайда) жүк №002 баланстық шотына жауапты сақтауға қабылданады да, ... ... ол ... ... ... ... ... материалдар жабдықтаушыдан материалдарды қайтару туралы, оларды
басқа мекен жайға жіберу немесе сол жерде сату туралы құжаттар ... ... осы ... ... болады.
Жабдықтаушылар мен сатып алушылар шарт талаптарын орындамағаны немесе
бұзғаны үшін, есептесу құжаттары төлемінің кешіктірілуі және негізсіз бас
тарту үшін ... ... ... және ... ... ... жауапкершілік алады.
Төлемге және жеткізуге тәуелсіз түрде материалдық құндылықтарды
кіріске алу ... ... ... жауап беруі тиіс. Жабдықтаушылардан
кез келген түрінде осы ... ... ... ... ... қабылдау ілеспе құжаттардың деректеріне ... ... ... ... ... ... және ... қарау әдісімен
жүргізіледі. Түскен материалдардың саны мен сапасы ... ... ... ... ... ... актісі жасалады. Актіні қоғам
басшысы тағайындаған арнайы комиссия мүшелері, қоймашы және ... ... оған ... ... ... әрі актінің негізінде жеткізушіге
тиісті наразылықты ... ... Егер ... ... ... қоймашы екі данада кіріс ордерін немесе қабылдау фактурасын
жасайды. Қоймашы кіріс ордерлерін ... ... ... ... ... ол 2 ... келсе) алғанын куәландыратын мөртабан қоя алады.
Экспедитор қоймаға ... ... ... ... ... қабылдау жөніндегі белгісі бар барлық құжаттарды өзіне
берілген сенімхатты есептен шығару үшін ... ... ... ... есеп беру үшін экспедитор материалдық құндылықтарды
сатып алу фактісін ... ... ... ... тапсыру
фактісін (қабылдау фактурасы, кіріс ордері) немесе өндіріске беру фактісін
(талап) растайтын құжаттарды қоса ... ... ... есеп ... ... ... ... жауапкершілік туралы шарт
жасасқан материалдық жауапты тұлғалардың ... ... ... олардың әрқайсысының жекелеген атауына ... ... ... ... ... Кәртішкелерде материалдың
атауы, номенклатуралық нөмірі, көлемі, ... ... ... ... ... алынған бағасы, баланс шоты, қор нормасы және басқа да деректер
ескеріледі.
2.4. Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп ... ... ... жасау
1С "Бухгалтерия" бағдарламасымен жұмыс жасау барысында синтетикалық
агенттіктерге, салық бөлімдеріне және тағы сол ... ... ... есептеуді ары қарай қалыптастыру мақсатымен
барлық параметрлерді толтыру қажеттілігі туындайды.
Бухгалтерлік есеп тіркелімдерін толтыру кезінде нысанның әр ... және ... ... ... ... ОКУД мен ОКПО ... ... толтыру. Өйткені бұл мәліметтер қандай іс-әрекет бойынша
операциялар жасалғанын көрсетеді және статистикалық есептілікті құрастару
үшін аса қажет. Іс-әрекетін бірнеше түрлерін ұйымдастыру үшін ... әр ... ... ... бөлек жүргізіледі. Ұйымның өзіндік
параметрлерін толтыру аса маңызды болып келеді. Банктердің ОКПО, РНН, ШЕН,
БИН, БИК- ... ... ... алу ... нөмірін, мемлекеттік тіркеу
куәлігін толық көрсету- есептеудің барлық түрлері бойынша дұрыс толтыруға
себебін ... ... ... ... ... ... ... аты
➢ РНН
➢ ИИН , БИК және қызмет етуші банктің аты
➢ ҚҚС
Кассалық операциялардың есебі
Күні, айы, жылы, белгіленген, құжат ... ... ... тағы ... сол ... негізгі параметрлерден басқа кіріс пен шығыс
кассалық ордерлерді толтыру барысында "ақша ... ... ... ... ... қажет, өйткені бұл бөлім қаржылық есептің "ақша
қаражатының қозғалысы туралы" есебімен тығыз байланыста.
"Қосымша" графасында операция қандай құжат негізінде жүргізілуі, ... бұл ақша беру ... онда ... ... басшының баяндау визасы, егер
де ол түсім болса, онда есептік нөмірі болады. Осы құжаттырдың негізінде
ақша ... ... ... ... ... кассалық операциялар бекітілген
бастапқы құжаттар негізінде және төмендегі әрекеттердің орындалуымен іске
асады.
Кіріс кассалық ... ... ... ... ордер
Терезе ашылады
Толтыру :
➢ Күні ( ақша қаражаттарының түсу күні )
➢ Ұйым ( ... аты ... ... түрі ( ... ақша ... ... ... Корреспонденттік шот (1010 –шотпен кореспонденттік шоттың №
көрсетіледі )
➢ Негіз
➢ Сома
Баспа ... қою Ок ... ... ... касса құжаттары ... ... ... ... ... Күні ( ақша ... ... күні )
➢ Ұйым ( біздің ұйымымыз )
➢ Қозғалыс түрі ( қайдан, кімнен ақша қаражаттары түсті )
➢ Корреспонденттік шот
➢ Беру
➢ Негіз
... ... ... қою Ок ... кітап
Есептеу нәтижелері кассалық кітап ... қай ... ... ... ... ... Валюта
Ұйымдастыру
Ақпартізім- ведомасть
Есептеу нәтижелері ... ... ... Нөмір шоты
➢ Дәуір
Ұйымдастыру
Карточкалық шоттар 1010
Есептеу нәтижелері ... ... ... ... ... Шот ( ... 1, субконто 2)
➢ Валюта
Ұйымдастыру
Аванстық шот
Журналдар ... ... ... ( ... )-1 терезе :
➢ Күні
➢ Қызметкер
➢ Аванстың тағайындауы
➢ Алынған
... ... қою шот ... ( кестелік нөмір )-2 терезе :
|Күні |кімге, не ... ... ... |
| | | | | ... ... қою Ок ... ... шоты ... ... ... ... құжаттарын толтыру, әсіресе төлем тапсырмасын толтыру барысында
стандарттық міндетті өлшемдермен қатар салық пен басқада міндетті
төлемдерді бюджетке аудару кезінде "Бюджеттік ... ... ... ... ... ... Бұл мәліметтер салық және жылдық деклорацияның
есептілігін қалыптастыруға қажет.
Салық органдарымен өзара есеп ... ... ... ... жеке ... ... түрде бюджеттік жіктеу кодын көрсетіп беріледі.
Келесі міндетті түрде толтыруды қажет ететін графа- төлемді
тағайындау коды. Бұл код банктік жүйедегі ақша ... ... және ... ... жүйесінде бірыңғай болып келеді. Сонымен қатар, төлем
тапсырмасын толтыру ... ... ... ... маңызда болып келеді.
Бұл параметрлер (өлшемдер) өндірістің бекітілген төлем саясатымен сәйкес
көрсетіледі. Төлем ... ... ... ... беруші мен
мердігердің төлеуі", "Бюджеттік есеп айырысу ", "Еңбекақыны есеп картасына
аудару", тағы басқа сол сияқты ақша қаражатының қозғалыс түрлерін көрсету
қажет. Банктің ... ... ... ... алумен сәйкес
хронологиялық ретімен енгізіледі. Үзінді көшірмелерді толтыру кезінде
өткізу түрін, ақша қозғалысының ... ... ... ... ақша ... сараптамалық есептілігі соған байланысты болып келеді.
1030- шоттың есеп ... ... ақша ... ... ... көруге болады.
Еңбекақы төлеу бойынша жұмыскермен есеп айырысуды есепке алу.
Еңбекақыны төлеу ай сайын ... ... ... ... ... ... ... туралы мәліметтің дұрыс толтырылуы аса
маңызды. Егер қызметкер мүгедектер қатарында болып, салық ... ие ... ол ... ... ... ... ұяшыққа
заңнамаға сәйкес жеңілдікті көрсету қажет. Егер жұмыскер шет ел азаматы,
зейнеткер, немесе кәмілетке толмаған ... бұл ... да ... ... ... (тағайындалған еңбекақы, СИК, РНН тағы басқа
жеке мәліметтер)
Қызметкерлерге еңбек ақы төлеу барлық есептеу түрлерімен жүзеге асады.
Еңбекақы мөлшері, премя (сый ақы), ... ақы, ... ... тағы ... ... ... барлық түрлері 1С кітапшасында көрсетіледі және
бұл есептеулерге салықтың қай түрі салынды ... ... ... ... демалысы 10% міндетті зейнетақы жарнасымен салынбайды.
Есептеу ведомосін толтырудың жалпы бөлімінде өткізудің түрін қай
мекемеге қатысты ... есеп ... ... ... алу ... яғни ... ... ақпаратынан өндіріс бөліміне немесе қосалқы мекемеге тиесілі
жалақы мөлшері.
Ақпартізім-ведомость
Есептеу ақпартізімінде кесте бөлімін толтыру командасын таңдаған
кезде осы бөлімшенің барлық қызметкерлерінің еңбек еткен ... ... егер ... ... айы ... ... еңбек еткен күндер саны
жазылады. Әр қызметкерге байланысты барлық басқа есептеулер аталған
ақпартізімде қосымша есептеулерімен жүзеге асады.
Есептеу ақпартізімінде ... ... ... қалу ... ... ... жеке есеп айырысу парағынан не табыс салығын,
әлеуметтік аударымдарды есептеу құжаттарынан көруге болады. ... қалу ... ... ... ... мәселелері бойынша ақпартізім құру
тиісті ақпартізім жасалумен жүзеге асады.
Еңбек ақы ... ... ... ... ашылады
Толтыру ( жалпылар )-1 терезе :
➢ Ұйым
➢ Шығындардың шоты ( -7210,8110,8310) қандай қызметшілерге еңбек ақы
төлеу ... ... ( ... және негізгі емес)
➢ Қызмет түрі
Жұмысшылардың уақыт кестесі
1. нормасы
2. ... ... ... жұмысшы сағаттар ____________
Толтыру ( кестелік бөлім )-2 терезе :
|№ |табельдік |қызметкер |еңбекақы мөлшері ... ... |
| ... | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ұйымдардың қызмет көрсетуі
Өзге ұйымдардың Қызмет көрсетуі туралы мәліметтер шот-фактура,
актілер және жүкқұжаттарды толтыру арқылы ... ... ... пен қызметтерге бойынша толтырылуы. Есепке ҚҚС сомасы мен ... ... ... ... қызметтері
Журнал ... ... ... Шет ... ... ( ... )-1 ... :
➢ Күні
➢ Негіз
➢ Түсінік
➢ Контрагент
Толтыру ( кестелік бөлім )-2 терезе :
➢ Күні
➢ Сома
шотты өткізу ... қою Шот ... - ... ... ... Шот - фактураның нөмірі
|Аты |Шығын шоты |
| |Суб 1 |Суб 2 |Суб 3 ... |НДС |
| ... шот | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... ақы ... ашылады
Толтыру ( жалпылар )-1 терезе :
➢ №
➢ Күні
➢ Ұйым ( сатып алушының немесе ... ... ... Есеп ... шот ( ... аты, сатып алушы мен тапсырыс берушінің
шоттарының № )
➢ Контрагент
➢ Негіз
➢ Төлеу кодын тағайындау
➢ Номенклатура ... ( ... , ... , өнім , ... ... және тағы басқа )
Толтыру ( кестелік бөлім )-2 терезе :
№ |ТМҚ |Саны |Өлшем
бірлігі |баға |сома |сома ... |ҚҚС % |ҚҚС | | | | | | | | | | | ... ... мен ... берушінің өзара есеп айырысудың есебі
Сатып алушымен тапсырыс берушінің өзара келісім ... ... ... шығарылады, төлем түскеннен кейін шот- фактура және жүкқұжат жазылып
беріледі. Шот-фактураны толтырған кезде тиісті "Жасалған жұмыстар актісі"
негізі ретінде таңдап алу ... сол ... ... көрсетілген шот-
фактураның сомасы кестелік бөлімге автоматты түрде толтырады. Сонымен қатар
ҚҚС сомасы есептеуге жіберілсе, ҚҚС-сыз сома өндірістің табысы болып
келеді. Аталған мәліметтерді ... ... ҚҚС ... ... құруға
және салық комитетіне берілетін шот-фактуралар тізімін жасауға мүмкіндік
береді.
Шот – фактура
Операция ... ... шот ... ашылады
Толтыру ( жалпылар )-1 терезе :
➢ Күні
➢ Ұйым ( ... ... ... ... беруші )
➢ Есеп айыратын шот
Сатып алушы
➢ Контрагент пе
... ақы ... ... ( ... арқылы ақы төлеу шарттарын
көрсету )
➢ сенім хаттың №
➢ Номенклатура ... ( ... , ... , өнім , ... ... және тағы ... ... етілген қол қоюдың
✓ Бастыққа
✓ Бас бухгалтерге
Жүк жіберуші
Жүк алушы
Пункті тағайындау ( мекенжай )
Жіберу ... ( ... ( ... ... )-2 терезе :
№ |ТТҚ |Саны |Өлшем
бірлігі |баға |сома ... ... |ҚҚС% |ҚҚС | | | | | | | | | | | ... ... ... ... тауарлардың есебі ... ... ... ... ( ... )-1 ... :
➢ №
➢ Күні
➢ Ұйым
➢ Қойма
➢ Бөлімше ( ... және ... емес ... ... Орындау шоты (1210)
➢ контрагент
➢ Негіз (келісім-шарттың №, егер келісім-шарт бар болса № көрсету,жоқ
болса жоқ екенін көрсету ... ... ... ... хаттың №
➢ Берілгеннің ( сенім хатның беру күнің көрсету )
Толтыру ( кестелік бөлім )-2 терезе ... |ТМҚ ... ... ... ... ... ҚҚСсыз |ҚҚС% |ҚҚС | | | | | | | | | | | ... ... ... ... ... ... ... түсуі
Терезе ашылады
Толтыру ( жалпылар )-1 терезе :
➢ №
➢ Күні
➢ Ұйым
... Түсу ... ... ... ( ... № , егер ... жасалмаған болса,
"келісім-шартсыз"- деп жазу)
➢ Айналым түрі ( жалпы , салық ... , ... ... ҚҚС ... пен тауар, ҚҚС-сыз тауар )
Толтыру ( кестелік бөлім )-2 ... ... ... ... қоймама :
№ |ТМҚ |Саны |Өлшем
бірлігі |баға |сома |сома ҚҚСсыз |ҚҚС% |ҚҚС | | | | | | | | | | | ... ... ... және ... ... ... Жабдықтаушылар- бұл жеткізіп беруші. Олар қоғамға
шикізат, материал, тауарлық-материалдық қорларды ... ... есеп ... ... ... толтырады ол "Шот-
фактура". Жабдықтаушы ұйымдар өз өнімдерімен тауарларын ... ... ... ... ... жөнелтілген өнімдер, т.б үшін ақшаның
түсетіндігіне толық сенім білдіре алмай тәуекелшілікке түсуі де мүмкін.
Осыған ... ... ... өнімдерді (тауарлар, жұмыстар, қызметтер)
сату есебінен ... ... ... жабу ... ... болады.
Әр түрлі қызмет түрлерін көрсетушілер (электр қуатын, буды,
суды, газды және т.б. босатушы) және әр қилы жұмыс ... ... жай ... және т.б.) ... болып саналады. Мердігерлермен
есеп айырылысқанда мынадай құжат толтырады ол ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтерді орындауы тапсырыс ... ... ... ... шаруашылық келісім-шарттары негізінде жүргізіледі.
Келісім-шарт – осы ... ... №1 ... ... ... ерекше шарттары), бұдан ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады және
бірыңғай құжат болып қаралады.
Келісім-шарттарда ... ... ... материалдық
құндылықтардың, атқарылатын жұмыстар мен қызметтердің ... ... ... ... құндылықтардың немесе қызметтердің
сандық және құн көрсеткіштері, есептесу тәртібі (төлем шарттары).
Жабдықтаушы-мердігерлермен есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... қызметтер
үшін аккредетивтер, чектер, вексель тәртібімен ... ... және оның ... тыс ... ... ... есеп ... есеп айырысу алдында аккредитив және
чектермен төлем жасау ... ... ... ... ... бойынша
шетелдік Жабдықтаушылармен есеп айырысу операциялары бойынша жүреді, ... ... ... ... ... акцептелмеген жағдайында
импорттық тауарлар жеткізіледі.
Сонымен қорыта келгенде, кредиторлық берешек дегеніміз – осы ... деп ... ... ... қызметкерлер мен жеке тұлғаларға
берешегі. Берешектері олардан ... ... ... ... пайда болған кредиторларды жеткізушілер деп атайды. Қоғамның
қаржылық жағдайына кредиторлық ... ... ... оның ... мен ... яғни бұл ... ... қалыптасқаны ықпал етеді.
Кредиторлық берешектің пайда ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Кредиторлық берешек үнемі
есептесу тәртібінің бұзылуы нәтижесінде қалыптаса бермейді, сол ... ... ... нашарлатпайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Бухгалтерлік және қаржылық есеп туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы 28.02.2007ж. № 234- III
2. «Аудиторлық қызмет туралы» ҚР Заңы ... ж. ... ...... Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа ... ... ... кодексі. Алматы,2010 ж
4. «Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп» Алматы, 2010 ... А.Ә. ... және Ә.Б. ... «Төлем жүйесі теория және практика»
Алматы, 2007 ж
6. Әдіғали Әбдіманапов, Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері
Алматы, ... Б.С. ... және Р.С. ... «Бухгалтерлік есеп жүргізудің
қазіргі әдістері» Алматы, 2007 ж
8. Б.С. ... және Р.С. ... ... ... ... ұйымдару» Алматы, 2010 ж
9. Байболтаева Н.Ә. «Бухгалтерлік есеп принциптері» Алматы,2002 ж
10. Бухгалтерлік есеп стандарттары №2 19-бөлім.«Жалдау»
11. ... ... ... ... В.Л.Назарова, Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп
13. Д.О.Абленов, Аудит негіздері
14. Қ.К.Кеулімжанов;Н.А.Құдайбергенов, Бухгалтерлік есеп теориясы және
негіздері,
15. Маймұханова С.Б. «Қаржылық ... ... 2007 ... Проскурина «Шағын және орта кәсіпке арналған есеп саясаты» ... ... ... ... ... ... жаңа Есеп саясаты мәмілелерде
немесе оқиғаларда қолданылады.
Егерде жаңа Есеп саясаты қалайда әрқашан қолданылатын болса, жаңа
Есеп саясаты осындай ... ... ... бастап, барлық баптарда
қолданылуы тиіс.
Преспективтік тәсілдеме
Ретроспективті тәсілдеме
8 «Таза пайда немесе залал,Есеп саясатындағы ... ... ... сәйкес
Есеп саясатының өзгеруі

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың аудиті35 бет
Сатып алынған тауарлардын есебі мен бағалануы41 бет
Қазақстандағы қолма - қолсыз есеп айырысудың қазіргі даму жағдайы мен даму перспективалары34 бет
Қолма-қол ақшасыз есеп айырылысу нышандары23 бет
Қолма-қолсыз есеп айырысу34 бет
Қолма-қолсыз есеп айырысу туралы28 бет
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
Бюджетпен есеп айырысудың аудиті35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь