Кәсіпорынның тауарлы-стратегиясын құру есебі

КІРІСПЕ

І. ТАУАРЛЫ.СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ҚҰРУ
1.1 Тауарлы.стратегиясының құру, оның мөні жөне маңызы
1.2 «Ембімұнайгаз» АҚ.ның экономикалық көрсеткіштерін талдау


ІІ. «ЕМБІМҰНАЙГАЗ» КӨСІПОРЫНЫНДА ТАУАРЛЫ.
СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ҚҰРУ ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 Тауарлы.стратегиясының құруды бағалау жөне түгендеу
2.2 «Ембімұнайгаз» АҚ.ның бухгалтериядағы тауарлы.стратегиясының
құруының талдамалы жөне жинақтамалы есебі


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӨДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік есептің ролі мен мөні артуда. Бухгалтерлік есептің мөліметтері негізінде бүкіл шаруашылық қызметтің іс-өрекеті сипатталып, оның табысы мен шығыны есепке алынады, қаржылық жағдайы ашып көрсетіледі. Қазіргі заман бухгалтерлері – бухгалтерлік есеп ауқымында алған терең көсіби білімі арқылы экономикалық талдау мен аудит дағдыларын игеруі, сондай-ақ өндіріс процестерін басқара алуы тиіс. Ол Қазақстан Республикасының азаматтық құқықтары мен заңнамаларды есепке ала отырып, өр түрлі экономикалық шешімдер қабылдап, ұйымның келешектегі қызметін жоспарлай білуі тиіс. Нарықтық қатынастар кезінде ұйымдардың өндірістік жұмыстарын басқару сол ұйым басшыларына байланысты. Қазақстан Республикасында болған жеке жөне өлеуметтік-экономикалық құрылымдық өзгерістер еліміздің есеп жүйесіне көптеген өзгерістер өкелді. Қаржылық жүйенің өзгеруі, экономиканың дамуы, өлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгеруі көсіпорында жаңа мөселелердің туындауына алып келді.
Тауарлы стратегиясының құру көсіпорынның операциялық қызметінің бөлігі болып табылады, сондықтан тауарлы стратегиясының құрудың өзіндік құнын дұрыс анықтау, сыныптау жөне сақтау өте маңызды болып табылады. Қазіргі уақытта нарықтық экономика шарттарына сөйкес дайындықтың бастапқы кезеңінде материалды-өндірістік құруды дайындаудың жөне сатып алудың маңызы зор. Тауарлы-стратегиясының құруды ары қарай оңтайлы қолдану үшін, дайындау жөне тұтыну мақсатына қол жеткізу үшін, бухгалтерлік есеп қызметі тауарлы-стратегиясының құруды сатып алу мен дайындау бойынша ай сайын талдау жүргізуге мүмкіндік беретін толық жөне айқын ақпарат ұстауы қажет. Тауарлы –стратегиясының құру жөнінде мөліметті толық жөне шынайы қалыптастыру бухгалтерлік есептің маңызды мақсаты. Қазір көсіпорындарда материалдарды дайындау жөне сатып алу есебін ұйымдастырудың түрлі төсілдерін таңдау, ай соңында жолда қалып қойған немесе жабдықтаушылардың қоймасынан шығарылмаған материалдардың құнын көрсерту, стратегиясының құндылықтардың нақты өзіндік құнының есептік бағалардан ауытқуларын анықтау жөне оларды өндірістегі шығындалған материалдар мен олардың қоймадағы қалдықтары арасында кейінгі бөлу, пайдаланудағы арзан бағалы жөне тез тозатын заттардың құнын өтеу мүмкіндіктері пайда болуда. Экономиканың қай саласында болмасын ұйымдар мен еңбек ұжымдарының шикізат пен материалдарды ұтымды жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, өндірістік өнімнің өзіндік құнын азайтуға, шығаратын өнімнің халықаралық нарықта бөсекелестікке жарамды етіп шығаруға тауарлы-стратегиясының құру есебінің атқаратын ролі өте зор.
1. Өбдіманапов Ө., «Бухгалтерлік жөне қаржылық есеп принциптері». Оқулық, - Алматы 2006. - 89 б.
2. Радостовец В.К. «Көсіпорындағы бухгалтерлік есеп», - Алматы 2002. - 54 б.
3. Кеулiмжаев Қ.Қ., Өжiбаев З.М. «Қаржылық есеп», Алматы 2001. - 96 б.
4. Кеулімжаев Қ.Қ. «Финансовый учет на предприятии»: учебник/ под.ред. Р.М. Рахимбековой – Алматы: Экономика, 2005. – 282 б.
5. Дюсембаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж. Г «Көсiпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001. - 114 б.
6. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп»: Оқулық, Алматы: Экономика, 2005. - 61 б.
7. Өжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ө., Жұмағалиева Ж.Ғ. «Аудит». Алматы 2006. - 74 б.
8. Рахимбекова Р.М., «Финансовый учет на предприятии»: Учебник. Алматы: Экономика,2005. - 96 б.
9. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: 4-басылым – Минск: 000 «Новое знание», 2000. – 128с.
10. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000. - 78 б.
11. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы // Егеменді Қазақстан, 2006 ж., 2 наурыз – 3-4б.
12. Файл бухгалтера №3-4 (355-356), январь 2008г. 15 с.
13. 16.http://www.buh.ru/
14. www.allbest.ru
15. www.kmg.kz
16. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлiк есепке алу жөне қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 28.22.2007 жыл. 2 б.
17. Бухгалтерлiк есептiң типтiк жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi, Алматы 2007 ж. 8б.
18. Бухгалтерлiк есептiң ұлттық стандарттары-2. Алматы, 2007 ж. 38 б.
19. Қаржылық есеп берудiң халықаралық стандарттары, 2005 ж.
20. Баймұханова С. Б «Қаржылық есеп»; Алматы 2007 ж. 292 б.
        
        Жоспар
КІРІСПЕ
І. ТАУАРЛЫ-СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ҚҰРУ
1.1 Тауарлы-стратегиясының құру, оның мөні жөне ... ... ... ... ... талдау
ІІ. «ЕМБІМҰНАЙГАЗ» КӨСІПОРЫНЫНДА ТАУАРЛЫ-
СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ҚҰРУ ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 Тауарлы-стратегиясының құруды бағалау жөне түгендеу
2.2 «Ембімұнайгаз» ... ... ... ... жөне ... есебі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӨДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ролі мен мөні ... ... ... ... негізінде
бүкіл шаруашылық қызметтің іс-өрекеті сипатталып, оның табысы мен ... ... ... ... ашып ... Қазіргі заман
бухгалтерлері – бухгалтерлік есеп ауқымында алған терең көсіби ... ... ... мен ... ... игеруі, сондай-ақ өндіріс
процестерін басқара алуы тиіс. Ол ... ... ... мен ... ... ала ... өр ... экономикалық
шешімдер қабылдап, ұйымның келешектегі қызметін жоспарлай білуі тиіс.
Нарықтық қатынастар кезінде ұйымдардың ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында болған жеке ... ... ... ... есеп ... ... ... Қаржылық жүйенің өзгеруі, экономиканың дамуы,
өлеуметтік-экономикалық жағдайлардың өзгеруі көсіпорында жаңа ... алып ... ... құру көсіпорынның операциялық қызметінің бөлігі
болып табылады, сондықтан тауарлы стратегиясының құрудың ... ... ... сыныптау жөне сақтау өте маңызды болып табылады. Қазіргі
уақытта нарықтық экономика шарттарына сөйкес ... ... ... ... ... жөне ... ... маңызы зор.
Тауарлы-стратегиясының құруды ары қарай оңтайлы қолдану үшін, дайындау жөне
тұтыну мақсатына қол жеткізу ... ... есеп ... ... ... ... алу мен дайындау бойынша ай сайын ... ... ... ... жөне ... ақпарат ұстауы қажет. Тауарлы
–стратегиясының құру жөнінде ... ... жөне ... қалыптастыру
бухгалтерлік есептің маңызды мақсаты. Қазір көсіпорындарда материалдарды
дайындау жөне сатып алу ... ... ... ... ... ... ... қалып қойған немесе жабдықтаушылардың қоймасынан шығарылмаған
материалдардың құнын көрсерту, стратегиясының құндылықтардың нақты ... ... ... ... ... жөне ... ... материалдар мен олардың қоймадағы қалдықтары арасында кейінгі
бөлу, пайдаланудағы ... ... жөне тез ... ... ... ... ... болуда. Экономиканың қай саласында болмасын ұйымдар мен
еңбек ұжымдарының шикізат пен материалдарды ұтымды ... ... ... өндірістік өнімнің өзіндік құнын азайтуға, шығаратын
өнімнің халықаралық нарықта бөсекелестікке жарамды етіп ... ... құру ... ... ролі өте ... ... ҚҰРУ ... МЕН ОНЫ ТАЛДАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Тауарлы-стратегиясының құру, оның мөні жөне маңызы
Өндіріс процесінде өнім ... жөне ... ... үшін ... бірі – ... ... ... өндіріс құралдарынан ерекшелігі,
өндіріс құралы өндіріс процесіне ұзақ ... ... ... ... ... отырып, өндіретін өнімге өз құнының бір бөлігін ... ... ... ... ... ... ... өзінің бастапқы
құнын түгелдей өндіретін ... ... ... ... жұмыстың өзіндік құнының жартысынан артығы еңбек заттарының
құнынан тұрады. Еңбек заттары өндірістік қор болып саналады. ... ... ... – қол ақша ... жөне өзге де ... өндірістік циклы – бұл ТМҚ – ды иемдену мен олардың ақша
қаражаттарына айналуы арасындағы орта уақыт мерзімі. ... ... ... ТМҚ ... сыныпталады:
- ТМҚ көсіпорынның операциялық ... ... ... табылады
жөне көсіпорынның өндірістік циклында сатылады жөне тұтынылады;
- сату мақсатымен қысқа уақыт аралығында сақталады немесе есепті
күннен бастап 12 ... ... ... ... ... жөне ... ... құруы болады.
Белгілі бір тұтынушыларға ... ... ... құрудың деңгейі
төмен болады. Бұл көсіпорындар тұтынушыларға дайын болуына қарай тауарларды
жеткізеді. Егер құру тез ... ... онда ... құру деңгейін
төмендетуге тырысады. Үлкен өндірістік ... бар ... ... ... ... ... мүмкін. Құруды сақтау (иемдену)
қымбатқа ... ... ... ... кететін шығындар, сақтандыру
шығынадары, ұрлық немесе көсіпорын құлдырауы мүмкін. Екінші ... ... ... ... да ... ... ... дер кезінде қанағаттандыру мүмкін болмайды.
ТМҚ – дың сомаларының ... сату ... ... ТМҚ – көлемінің өсуі
көсіпорынның қиыншылықтарға ... ... ... ... ТМҚ – ды ... алуға шығындалады, бірақ сату жүзеге асырылмауы
мүмкін.
ТМҚ қозғалысы көсіпорын қызметінің нөтижесін бағалауға ... ... ... үшін ... мынадай сипаттамаларға ие болуы
қажет:
- көсіпорынның меншігі болып табылуы керек;
- көсіпорынмен ... ... ... жөне ... ... арналған, олар өрдайым
шығындалып, жаңа құрумен ауыстырылып отырады.
Демек, ТМҚ – ға көсіпорынның дөл сол ... ... ... ... Обьектіні ТМҚ – ға жатқызудың басты критериі бұл осы ... ... ... ... ... ... Сатып алынған немесе
жол үстіндегі құру сатып алушы көсіпорынның ТМҚ – на кіреді, өйткені оларға
меншік құқығы тапсырылады. Меншік ... ... ... қорды сатып алу
келісімшартында қарастырылады ... ТМҚ – ның ... ... ... ... ... бүлінген тауарлар енбейді. Көсіпорынның ТМҚ – ның ... ... ... ... агенттіктеріне тапсырылған ТМҚ
енеді. Комиссия келісімшарты бойынша тауарлар ... - заң ... ... ... комитенттегі тауарлар. Комитенттің тауарды
қалыпты өндіріс процесінде сатуға жөне сатылмаған тауарларды заңды иесіне
қайтаруға ... ... ... комиссионердің қоймасында сақталуы мүмкін
жөне мұндай келісімшарт ... ... ... ... ... ... үш топқа бөлінеді:
- құру;
- аяқталмаған өндіріс;
- дайын өнім.
Саудамен айналысатын ұйымдарда құрудың мынадай түрлері орын алады, олар
шикізат, ... ... ... т.б ... ... тауарлар.
Тауар дегеніміз алдағы кезеңде қайта сатуға арналған көсіпорынның сатып
алынған бұйымдары.Көсіпорын тауарлардың физикалық қалпын ... ... ... ... ... ... жеткізушілер тауарды дайын күйінде
ұынады. ... ... ... шикізат құруы, материалдар, сатып
алынған жартылай фабрикаттар, қосалқы бөлшектер, ... ... ыдыс жөне ыдыс ... ... бұйымдар жөне т.б жатқызылады.
Бұл құру шығарылып ... ... ... ... оның ... қалайды
немесе оның дайындалуына ... ... ... ... нан ... ... ұн).
Көсіпорынның ТМҚ – ның есебін ұйымдастыру үшін құруды сыныптау маңызды
болып ... ... ... ... ауылшаруашылық өнімдері (бидай,
мақта) жөне өндіріс өнімдері (көмір, кен, мұнай) кіреді.
Материалдар дегеніміз – өңдеу, ... ... ... болып
табылады (мақта, қант, металл, ... ... ... ... ... негізігі материалдар;
- қосалқы материалдар.
Негізігі материалдар өндірілген өнімнің заттық негізін қүрайды (мысалы:
лак, бояу), ал ... ... ... ... ... қатысады
немесе шаруашылық қажеттіліктер үшін, техникалық мақсаттар ... ... ... ... материалдардан ерекшелігі,
бұлар өнімнің заттық негізін құрай алмайды. Материалдарды негізігі жөне
қосалқы ... бөлу ... ... табылады, бұл пайдаланылатын өнім
көлеміне байланысты болып келеді. Мысалы бояу өнеркөсіптік ұйымдар үшін
қосалқы ... ... ... ал ... құрылыс көсіпорындары үшін
ол негізгі материал болып табылады.
Қосалқы материалдарды мынадай топтарға бөліп көрсетуге болады:
- отын;
- ыдыс жөне ыдыстық ... ... ... былайша бөлінеді:
- технологиялық (технологиялық мақсат үшін);
- қозғалтқыш (жанар май);
- шаруашылық (жылу үшін).
Ыдыс жөне ыдыс материалдары-бұл өр ... ... ... сақтауға пайдаланылатын заттар (қаптар, жөшіктер, қораптар).
Ыдыс жөне ... ... ... жіктеледі:
- қызмет мерзімі мен құнына байланысты НҚ немесе материалдардың
құрамында ескерілетін ... ... ... ... құрамында ескерілетін инвентарлық емес ыдыстар.
Жеткізу талаптарына сай ... ... ... ... ... ... кепілді болуы мүмкін. Мұндай кезде жеткізуші ... ... ... ал оны ыдыс ... ... ... ... машиналар мен механизмдердің тозған бөлшектерін
ауыстыруға қажетті болып табылады.
Сатып ... ... ... – бұл ... бір ... ... , бірақ дайын өнім болып табылмайтын материалдар. Өнімді
дайындау кезінде олар негізігі материалдар сияқты өнімнің заттық ... ... – бұл ... мен материалдарды дайын өнімге
айналдыру кезінде, өзінің тұтыну құнын толықтай немесе жартылай ... ... ... ... ... өзге де өнім ... берілетін шикізат жөне материал ретіндегі қалдықтар жатпайды.
Қайтарылатын қалдықтарды бағалау келесідей жүргізіледі:
- бастапқы ... ... ... ... ал
егер қалдықтардың негізігі өндісте пайдаланылуы мүмкін болатын
болса, мүмкін ... ... ... ... егер ... ... стратегиясының ресурс ретінде сатылатын
болса, бастапқы материалдың толық құны бойынша бағаланады [11].
Аяқталмаған ...... ... өңдеуді талап ететін тауарлар.
Олардың құны сол уақытқа байланысты жүзеге асырылған шикізаттарға, ... жөне ... ... ... ... үстеме шығындардың
сомасымен анықталады. Технологиялық процеспен анықталған ... ... ... ... ... аяқталмаған өндіріс болып ... – ақ ... ... ... ... ... ... - түйілмеген немесе тапсырыс берушімен қабылданбаған өнімдер жатады.
Дайын өнім – ... ... ... ... ... өткен, қабылдау – тапсыру актісімен рөсімделген, сатуға
арналған, жөне басқа ... үшін ... ... мен ... ... ... ... құны тікелей жөне үстеме шығындардың
сомасымен анықталады.
Үш қордың өзара байланысын келесідей көрсетуге болады:
Шикізат жөне материалдар + еңбек = аятқалмаған ... ... ... ... ... ... – ды есепке алудың мақсаттары.
Қаржылық есеп беруді ... ... ... есебінің басты
міндеті өнімнің нақтылы өзіндік құнын анықтау ... ... ... ... ... таза ... анықтау болып табылады. Бұл
мөселелер (нақты таза табысты жөне құрудың нақты өзіндік ... ... ... ... ... ... есептілікті пайдаланушылар
үшін маңызды болып табылады (өсіресе акционерлер үшін):
- ағымдағы есептіліктегі ТМҚ-лардың құнын анықтау (өзіндік ... ... ... ... ... құрамында көрсетілетін ТМҚ – дың
құнын ... ... ... ... сату ... шығындар ретінде есептен
шығарылу кезіндегі құнын анықтау қажет.
- ңайлатуға, материалдардың бүлінуін ... ... ... өз ... ... ... ... ТМҚ-ды сақтау қоймаларында құруды уақытылы жөне толық ... ... ... қозғалысы жөніндегі операцияларға уақытылы жөне толық
құжаттардың жүргізілуін;
- құруды ... ... ... ... ... жөне тауарлы-
транспорттық шығындарды уақытылы жөне толық ... өнім ... ... ... ... жөне ... ... бақылануын;
- ішкі ресурстарды мобилизациялау мақсатында қажет емес стратегиясының
құрудың шығарылуын;
- қоймаларда сақталатын құру қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... қажетті шарты
болып табылатындар:
- жабдықталған қойма үй-жайларының болуы;
- материалдарды қоймалардың секциялары ... ал ... ... ... ... орналастыру;
- стратегиясының құндылықтарды қабылдау мен босатуға жауапты
адамдар тобын белгілеу;
- тауарлы-стратегиясының ... ... мен ... қол қою ... берілетін лауазымды адамдар тобын
белгілеу [12].
Материалдар есебін дұрыс жөне тиімді ұйымдастыруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... Құжат айналымының айқын жүйесі жөне ... ... ... ету жөне ... ... операцияларды рөсімдеу төртібін
сақтау.
3. Бастапқы ... ... ... ... ... Тауарлы-стратегиясының құруға тұрақты түрде түгендеу
жүргізу.
5. Бухгалтерияға материалдардың есебі учаскесін
компьютерлендіру.
1.2 «ЕмбіМұнайГаз» ... ... ... талдау
Қазақстан өнеркөсібі дамуының басты бағыты – кең байлықтарымызды ... ... ... мен ... ... ... баррельге бағаланатын мұнай қорына ие Қазақстан ОПЕК-ке
кірмейтін елдердің арасында аталған көрсеткіш ... ... ... ... ... ... саны жағдайында Қазақстан алдағы ... ... ... ... мен ... ... біріне
айналуы мүмкін. Мұнай өндіру мен оның экспортының болжамды өсуі халықтың өл-
ауқаты мен ... ... ... ... ... бірі ... ... Өндіру» АҚ (ҚМГ БӨ) Қазақстандағы ірі мұнай жөне
газ өндіруші компанияның ... ҚМГ БӨ ... ... ... ... ... ... орын алады. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ «ҚМГ ... ... ... ... ... табылады жөне 2004 жылдың
наурызында «ӨзенМұнайГаз» ААҚ (ӨМГ) мен «ЕмбіМұнайГаз» АҚ (ЕМГ) ... ... жөне ЕМГ кен ... 2Р категориясы бойынша 240 млн. ... ... ... ие. 2007 жылы ... ... ... ... компанияның дөлелденген жөне ықтимал құруының жалпы көлемі 296
млн. тоннаны құрайды. Бүгінде ҚМГ БӨнің жеке ... ... ... 44 ... бар. Соның ішінде ЕМГ АҚ 39 кенорынын
игерегді. 2007,2008 жылдарда осы ... ... құру ... 1
кестеден көруге болады:
1 кесте
«ЕмбіМұнайГаз» АҚ-дағы тауарлы-стратегиясының құру (мың теңге)
|№ |ТМҚ |2007 |2008 ... |
|1 ... |10 053 765 |7 666 214 ... |
|2 ... мұнай |5 077 854 |3 917 044 ... ... |15 131 619 |11 583 258 ... ... ... ... қызметіне мыналарды жатады:
- көмірсутекті өңдеумен байланысты қызмет;
- ... ... ... ... қызмет;
- басқа да қызмет түрлері [10].
Көсіпорын геологиялық зерттеу жұмыстарын да жүзеге ... ... ... ... ... базасын жетілдіру үшін мұнай жөне
газ құруын ... ... ... ... үшін геолгиялық барлау
жұмыстары Атырау жөне Маңғыстау облыстарында ... ... жаңа ... ... отырып мұнай өндірудің жаңа
механизмдерін ашуға ... ... ... ... көсіпорын мұнайды өңдеуді
идентификациялау үшін ... іс ... ... ... ... келесі төсілдерін қолданады: пластты гидрожару,
перфорация технологиясы, ... ... ... ... үшін ... ... базасын қолданады.
Кен орындар. Республикадағы мұнай газ өнеркөсібінің даму тарихы Өзен
мен Ембі кен орындарының игерілуімен бастау ... Өлі ... ... ... кен орындарында жалпы еңбек өтімі жүздеген жылдарды құрайтын
атақты мұнайшылар өулиеттерінің ... ... етіп ... ... шөгінділері 1899 жылы табылды жөне 1920 ... ... ... Батыс Қазақстанды игеруде шешуші роль ... ... ... ... ... 700-750 мың тонна беріп тұрған Ембі ... ... ... ... ... бірі ... ... бері
мұнай көсіпшіліктерінің аймақтағы маңызы тек арту үстінде. ... ... БӨ (ҚМГ) – дің ... ... ... (ЕМГ)
жөне «ӨзенМұнайГаз» (ӨМГ) өндірістік филиалдары Атырау жөне Маңғыстау
облыстарының дамуына елеулі үлес ... ... ... бірқатары (Оңтүстік Батыс Қамысты,Жаңаталап
Нуржанов) 60-шы ... соңы мен 70-ші ... ... қалғандары 80-
шы жылдардың соңы мен 90-шы ... ... ... ... ... ... ... өндірістік филиалында 39 кен орыны игеріледі.
2007 жылы компания «Қаражанбасмұнай» компанияларындағы акциялардың 50%
сатып алудың нөтижесінде өзінің қызметін ... ... Бұл ... ... орташа төуліктік өндіруге жалпы ықпалы тиді жөне ҚМГ БӨ-нің
төуліктік мұнай өндіруі шамамен алғанда 48 мың ... ... ... кезеңдегі қаржылық жағдайына өсер ететін негізгі
факторларға: мұнайға арналған бағаның динамикасы, валюталық ... ... ... АҚШ долларына айырбас бағамының ауытқуы жөне
елдегі инфляция қарқыны жатады.
Мұнай сату компания ... ... көзі ... табылады. Бизнес,
келешек, қаржылық жағдай жөне қаржы –экономикалық қызметтің нөтижелері
айтарлықтай дөрежеде ... ... ... ... ... кезеңдерде
мұнай бағасы құбылмалылықтың жоғары дөрежесін көрсетті. Компания кірістері
мен таза пайдасы айтарлықтай дөрежеде ... ... ... ... 2001жылдан бастап мұнайға арналған дүние жүзілік баға ... бұл өсу ... баға ... ... ... де
сақталатындығына ешқандай кепілдік жоқ. Келешекте кез ... ... ... (тіпті салыстырмалы түрде көп емес) бизнеске,
келешекке, қаржылық ... жөне ... ... ... ... етуі ... 2008 ... 2007 жылмен салыстырғанда BRENT сортты мұнайға
арналған баға орташа алғанда баррель үшін 7.25 АҚШ ... ... 9.53 млн. ... ... ... 2008 жылы ... ... орындауға қол жеткізді, 2007жылы осындай мұнай
көлемі өндірілген болатын. ... ... ... ... ...
ЕМГ АҚ өндірді. Ұйымның өндірістік өлеуетін ... ... ... іске асырылатындықтан, олардың маңызы өте ... ... ... жөне ... көздерін талдау жөне
шаруашылық қызметті талдау өте маңызды. Талдауға ... ... ... ... баланс, табыстар мен шығыстар туралы ... ... ... туралы есеп, капитал қозғалысы ... есеп ... ... ... ... есеп болып табылады. Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... яғни ұйымның
кассасына немесе есеп шотына сатылған немесе жөнелтілген өнім үшін ... Ұйым ... ... ... ... емес ... ... мүмкін. Мұндай табыстарға: материалды емес активтерді сатудан түскен
табыс, негізгі ... ... ... ... жөне негізгі қызмет түрімен
байланысты емес өзге табыстар. Шығыстарға мыналар ... ... ... шығыстар, өнімнің өзіндік ... ... ... жөне ... сату бойынша шығыстар, пайыз бойынша шығыстар. Табыс жөне шығыс
арасындағы айырма : ... ... ... не ... ... болады [17].
«ЕмбіМұнайГаз» АҚ - 2007, 2008 ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерін қарастырайық.
«ЕмбіМұнайГаз» АҚ-ның 2008 жыл қорытындысы ... ... ... ... ... ... 2 ... көрсетілген:
2 кесте
«ЕмбіМұнайгаз» АҚ 2008 жылғы бухгалтерлік балансы негізінде тігінен талдау
(мың теңге есебінде)*
|Баланс баптары |Жыл ... |Жыл ... |
| |мың тг. ... % |мың тг. ... % ... ... |851 851 741|100 ... 389 |100 ... ... |472 153 922|55.4 ... 845 |48.7 ... ... құру |11 583 258|1.4 | 15  131 |2.1 |
| | | |619 | |
| ... мен ... ҚҚС |5 378 089 |0.6 |11 690 358 |1.6 ... ... ала ... | | | | ... ... ... |4 845 333 |0.6 |4 952 828 |0.7 ... жөне ... да |50 083 867 |5.9 |37 356 601 |5.1 ... ... | | | | ... да ... активтер |378 603 924|44.4 |226 523 024 |31 ... ... жөне |21 658 451 |2.5 |62 459 415 |8.5 ... баламалары | | | | ... ... ... ... 819|44.6 |376 823 544 |51.3 |
|2 ... ... ... құралдар ... 657|29 ... 372 |35.3 ... да ... активтер |1 953 799 |0.2 ... 401 |14 ... ... |18 478 228 |2.2 | - |0 ... дебиторлық | | | | ... | | | | ... емес ... 240 |0.6 |7 921 252 |1.08 |
| ... ... 139|12.1 |2 884 207 |0.39 ... мен ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... да ұзақ ... |4 045 763 |0.53 |3 8432 312 |0.52 ... | | | | ... ... ... 129|100 ... 574|100 ... міндеттемелер |135 332 750|66 |108 335 612|52 ... |18 713 954 |9.13 |21 695 307 |10.4 ... ... ... |59 356 770 |29 |25 551 751 |12.3 ... борыштар |35 184 485 |17.2 |40 457 729 |19.4 ... |22 077 379 |10.8 |20 630 825 |9.9 ... ... ... |70 077 379 |34 ... 962|48 ... |14 135 380 |6.9 |37 972 387 |18.1 ... қалдырылғын салықтар|7 784 439 |3.8 |10715 701 |5.1 ... ... | | | | ... |48 157 469 |23.4 |53 155 847 |24.8 ... ... |646 441 612|100 ... 815|100 ... ... ... 914|40 ... 481|49.3 ... да ... | 580 |0.09 |92 249 |0.01 |
| |988 | | | ... ... ... 710|60 ... 385|50.6 ... | | | | |
* ... көзі: «ЕмбіМұнайГаз» БӨ» АҚ – ның 2008 жылдық есебі
Тігінен талдаудың негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ... ... табылады, яғни жалпы сомадағы жекелеген
көрсеткіштердің үлес салмағын ... ... АҚ 2008 ... балансы бойынша келесідей қорытынды жасауға болады. ... ... ... ... ... ... құрудың
үлесінің өскенін байқаймыз, яғни құрудың жыл басындағы үлесі 1.4 % - ... ал жыл ... 2.1% -ға ... ... Бұл ... үшін тиімді
болып табылады, осыған байланысты құруға сұраныстың өскендігін байқауға
болады.
Ұзақ ... ... ... жыл ... (44.6), жыл соңында да
(51.3) басым болғанын көреміз.
Ұзақ мерзімді активтердің құрамында негізгі құралдардың үлес салмағының
ұлғайғандағын ... ... ... ... ... қарап
жалпы капитал мөлшерінің жыл соңында азайғандығын байқаймыз. Яғни ұйым
сырттан ... ... ... ... 3 кестеден «ЕмбіМұнайГаз» АҚ-ның 2008 жылғы бухгалтерлік балансы
негізінде көлденең талдауды көруге болады.
3 кесте
«ЕмбімұнайГаз» ... 2008 ... ... ... негізінде
көлденең талдау (мың теңге есебінде)*
|Баланс баптары |Жыл басы |Жыл соңы ... |
| | | |+,- |% ... ... ... 741 |734 937 389 |-116914352 |-13.7 |
|Ағымдағы активтер ... 922 ... 845 ... |-24.5 ... ... құру|11 583 258 | 15 131 619|3548369 |30.6 |
|Салықтар менс ... |5 378 089 |11 690 358 |6312269 |117.4 ... ала ... | | | | ... ... ... |4 845 333 |4 952 828 |107 495 |2.2 ... жөне ... |50 083 867 |37 356 601 ... |-25.4 ... берешек | | | | ... да ... ... ... 924 ... 024 |-152080900 |-40.2 |
|Ақша қаражаттары жөне |21 658 451 |62 459 415 ... |188.4 ... ... | | | | ... ... активтер |379 698 819 |376 823 544 |-2875275 |-0.76 |
|жиыны | | | | ... ... ... 657 ... 372 ... |5.13 ... да ... активтер |1 953 799 |102 841 401 |100887602 |51 ... ... |18 478 228 | - ... |-100 ... дебиторлық| | | | ... | | | | ... емес |5 548 240 |7 921 252 ... |42.8 |
|активтер | | | | ... ... 139 |2 884 207 ... |-97.2 ... мен бірлесіп | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... да ұзақ ... |4 045 763 |3 8432 312 |-202451 |-5 ... | | | | ... ... ... 129 |209 179 574 | 3769445 |14 ... ... ... 750 ... 612 ... |1.27 ... |18 713 954 |21 695 307 |2981353 |-16.7 ... ... ... |59 356 770 |25 551 751 ... |2.2 ... ... |35 184 485 |40 457 729 |5273244 |-0.9 ... |22 077 379 |20 630 825 ... |14 ... ... ... 379 |100 843 962 |30766583 |11.2 ... |14 135 380 |37 972 387 ... |1.3 ... ... |7 784 439 |10715 701 |2931262 |1.4 ... бойынша | | | | ... | | | | ... |48 157 469 |53 155 847 |3998414 |- ... ... ... 612 ... 815 |-120683797 |9.3 |
|3 кестенің жалғасы ... ... ... 914 |259 276 481 |-89433 |-0.08 |
|Басқа да ... | 580 |92 249 |-488739 |-9.4 |
| |988 | | | ... ... ... 710 ... 385 ... |0.001 |
|(Жабылмаған зиян) | | | | |
* ... ... ... БӨ» АҚ – ның 2008 ... ... талдау қорытындысы бойынша ұйым активтерінің ... жыл ... жыл ... ... -13 ... ... оған мынадай баптар өсер еткен:ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... бірлесіп бақыланатын
көсіпорындардағы дебиторлық берешектер,ассоцияцияланған компаниялар ... ... ... ... өсер ... ... құрамындағы тауарлы стратегиясының құру 30.6%-ға артқан.
Тауарлы стратегиясының құрудың артуы капитал айналымдылығының жылдамдығын
арттыруға жөне ... ... ... ... етеді Ақша
қаражаттарының 188.4 - ға артқанын көреміз.
Баланстың міндеттемелер бабының құрамында займдар -16.7, ... -0.9, ... ... -0.08, басқа да капитал -9.4 ... ... 2007, 2008 жж. ... ... көрсеткіштерін төмендегі 4 кестеден көруге болады:
4 кесте
«ЕмбіМұнайГаз» АҚ қаржылық-шаруашылық қызметінің негізгі
көрсеткіштері (мың теңге есебінде)*
|Көрсеткіштер |2007 жыл |2008 жыл ... |
| | | |(+,-) ... ... ... ... 787 |486 974 879 |+74767092 ... ... ... 788) ... 485) ... |
|Операциялық пайда ... 999 ... 394 ... ... ... |11 615 497 |27 030 779 ... ... ... ... |(7 595 468) |(5 787 911) |1807557 ... ... ... |(4 060 138) |(8 042 582) |-3982444 |
|Еншілес ұйымдарды сатудан ... |(75 772) |859 828 |784056 ... | | | ... ... мен|(327 788) |17 429 850 ... ... ... | | | ... нөтижелеріндегі | | | ... | | | ... ... ... ... ... 330 ... 358 |+89264028 |
|Табыс салығы бойынша шығыстар |(95 805 113) |(150 511 277) ... |
|4 ... ... ... ... таза ... |122 561 217 |157 119 081 ... ... ... ... 372 ... 657 ... |
|Тауарлы-стратегиясының құру |15 131 619 |11 583 258 ... ... ... |1,59 |1,97 |0,38 ... сыйымдылығы |0,63 |0,51 |-0,12 ... ... |27,24 |42,04 |14,8 ... ... |0,04 |0,02 |-0,02 ... ... |29,73 |32,26 |2,53 |
* ... ... ... БӨ» АҚ – ның 2008 ... ... ... ... отырғанымыздай, 2007 жылмен салыстырғанда 2008 ... ... ... 15415282 мың тг-ге өскен. Ал, шығындар
сомасы 2007 жылға ... 2008 жылы 17436697 мың ... ... 2007 жылы сыйақылар бойынша шығындар 1807557 мың теңгеге ... ... 34557864 мың ... ... Тауарлар мен қызметтің өзіндік құны
2008 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 81,5 %-ға ... Қор ... ... ... ... ... Қор ... жыл
сайын артып отырған, яғни бұл негізгі құралдардың тиімді қолданғанындығын
сипаттайды. ЕМГ АҚ – ның ... оң баға ... ... ... ... ... қор ... коэффициенті 14.4 артып, қор
сыйымдылық коэффициенті ... ... ... ... сыйымдылығы өндірілген өнімнің 1-тг-ге келетін негізгі құралдардың
көлемін сипаттайды.
2008 жылдың ... ... ... ... ... пайдалану қоры 5925 ұңғыманы, 1862 тоғытпалы ұңғыманы құрады
[15].
Компания кен ... ... ... ... суланушылығы мен мұнай
өндіру деңгейінің төмендеуімен сипатталатын игерудің ... ... ... ... табиғи төмендеуінің орнын толтыру мақсатында, сондай-
ақ 2008 жылы мұнай өндірудің жоспарланған көлемдерін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мұнай өндіруді қарқындату, сондай ақ ... ... ... іс ... жүргізді. 2008 жылы компания 179 пайдалану
ұңғымысының құрылысын ... бұл ... жаңа ... іске ... ... 290 мың ... ... ұңғымаға күрделі ... ... ... ... ... ... ... өндіру 542
мың тонна мұнайды құрады,2008 жылы 8.94 мың тонна мөлшерінде ... ... қол ... 14 ... ... ... кесу ... қабаттардың мұнай беруін арттырудың үздік ... ... ... ... ... жөне ... ... полимерлік құрамдарды
пайдалануды қолдануда. ҚМА технологиясын қолданудың нөтижесінде 2008 ... ҚМА ... ... ... ... ... қосымша  561.23
мың тонна мұнай өндірілді.
2009 жылы мұнай ... ... мен ... ... ... ... 2008 жылғы деңгейде сақтала отырып 9.5 млн.
тоннаға жетеді. ... ... ... ... ... үшін 2009 ... өндіруші ұңғыманы бұрғылау сондай ақ бар ұңғымаларда іс- шараларды оның
ішінде қабаттардың мұнай беруін ... ... ... ... ... ... ықпал ету жөне өндіруші ұңғымаларды
өрекетсіздіктен шығару ... іс ... ... ... ... жылы ... ... орнату үшін геологиялық құрылымын нақтылау жөне
объектілерді негіздеу мақсатында болашағы бар блоктарды геологиялық барлау
жұмыстарының ... ... ... отыр. Атап айтқанда, компания Р-9,
Тайсойған кенорындарында, сондай-ақ Өзен жөне ... кен ... ... ... ... ... жұмыстарын жоспарлап отыр. 2009
жылы 850 км. көлемінде сейсмикалық зерттеудерді жүзеге асыру 8 құрылымдық
ұңғымалардың ... ... ... 12600 метр ... ... жылы ... күрделі шығыстары шамамен алғанда 45 ... ... деп ... Келесі кестеде 2008 жылдың 31 желтоқсаны мен
2007 жылдың 31желтоқсанында аяқталған кезеңдер ішінде ... мен ... ... ... жөне сату ... туралы деректер келтірілген:
5 кесте
Мұнай мен мұнай ... сату ... ... дерек (мың теңге)*
|Мұнайды экспорттық сату |2008 жыл |2007 жыл ... ... ... |Мың ... ... ) | ... ... 869 ... 555 ... (мың ... |5 233 |5 075 ... ... ... үшін |58 260 |52 486 ... | | ... бағасы (АҚШ |65.75 |57.57 ... ) | | ... ... ... желісі | | ... | | ... ... ... 248 |92 993 153 ... (мың ... |2 117 |1 663 ... бағасы(тонна үшін |62 559 |55 903 ... | | ... |70.61 |61.32 ... ... | | ... мұнай экспорты |437 551 117 ... 708 ... мен ... ... | | ... сату | | ... мен ... ... |37 401 142 ... |
|ішкі рынокта сату | | |
|5 ... ... ... (мың ... |2 230 |2 551 ... ... үшін |16 768 |17 525 ... | | ... ... |18.93 |19.22 ... доллары/баррель) | | ... ішкі ... сату |37 401 142 |44 705 552 ... мен ... ... | | ... ... | | ... мен ... ... |474 952 259 ... 260 ... | | ... көлемі (мың тоннамен) |9 585 |9 290 ... ... үшін |49 554 |43 498 ... ) | | ... ... |55.93 |47.71 ... | | ... де ... |12 022 620 |8 115 527 ... ... ... 879 ... 787 |
* ... көзі: «ЕмбіМұнайГаз» БӨ» АҚ – ның 2008 жылдық ... жылы ӨАС ... ... ... ... сату көлемі 2007 жылғы
көлемдерімен салыстырғанда ... ... ... ... беру мен ... ... сату көлемдері 2007 жылмен салыстырғанда төмендеді. Сонымен
қатар Каспий құбыр желісі Концорциуымы ... ... ... ... «ЕМБІМҰНАЙГАЗ» АҚ -ДА ТАУАРЛЫ СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ҚҰРУ
2.1 Тауарлы-стратегиясының ... ... жөне ... ... ... ... алу үшін материалдардың
өзірленген номенклатурасы болу керек.
Материалдар номенклатурасы - бұл атауы мен тиісті деректемелері ... ... ... өрбір түріне номенклатуралық нөмір
белгіленіп, дөл жөне тұрақты өлшем ... ... ... ... ... ағымдағы есепте ескерілетін бағасы қойылады.
Номенклатуралық тізім - номенклатура - бағалық деп, ал онда ... - ... деп ... ... өлшем бірлігі мен бағасын тауарлы-стратегиясының
құрудың қалдығы мен қозғалысы ескерілетін барлық құжаттар мен ... ... ... ... ... өте маңызды, себебі сатылған
тауарлы-стратегиясының құрудың өзіндік құны мен ... ... ... ... бағалауға төуелді. Сонымен қатар, баланста көрсетілген ... ... құру ... байланысты. Бағалау төсілдері шаруашылық
субъектінің есеп саясатында орнатылады.
Ұлттық төжірибеде ... ... ... ... ... ... ... [6].
Тауарлы – стратегиясының құру ... ... ... ... ... ... өдісі.
2. Орташа өзіндік құнды есептеу өдісі.
3. ФИФО өдісі.
4. ЛИФО өдісі.
5. НИФО ... ... баға ... ... материалдардың құнын анықтауда № 2 «Құру» ХҚЕС
ұсынған бағалау төсілдерін қолдануға болады:
- арнайы сөйкестендірілген есептеу өдісі ;
- ... ... ... ... ... ФИФО өдісі.
Халықаралық қаржылық есептілік стандартында ЛИФО өдісі баламалы болып
танылады.
Құруды ... ... ... ... ... мен
кемшіліктері бар. Тауарлы – стратегиясының құруды бағалаудың дұрыс өдісін
таңдау көсіпорынның таза табысын да, тұтас ... да , ... ... ... өсер етуі ... ... ... таңдағанда салыстырмалы
қағиданы ұстаған жөн. Бір өдістен ... бір ... ... ... ... ... ... қатар мына жағдайларды да ескеру
керек:
- шаруашылық жүргізуші субьектінің есептік саясатына өзгерістерді
енгізу;
- бір ... ... ... ... жылдың басынан бастап
енгізу;
- дер кезінде тауарлы – стратегиясының құру ... да ... ... ... ... да ... енгізу.
Арнайы сөйкестендірілген есептеу өдісі өдетте бірімен – ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын
(асыл металдардың, асыл тастардың т.б) нақтылы бір стратегиясының құрудың
басын есептеуге арналған. Бұл өдіс ... ... ... ... ... ... ... шығаруды көздейді. Сондай - ақ бұл
арнайы сөйкестендірілген есептеу өдісі ... ... ... ... өндірілгенінен қарамастан арнаулы жоспарлауға арналған
материалдардың өзіндік құнын есептеуге арналған. Бұл өдіс ... ... ... дөлме – дөл ұйымдастыруға мүмкіндік болған жағдайларда
қолданылады. Тауарлы – стратегиясының құруын ... алу ... ... үшін ... көсіпорын қаржылық нөтижесіне ықпал ... ... оның ... болатының шын мөнінде алдын – ала белгіленіп
қойған.
Орташа өзіндік құнын ... ... ... ... ... алынған
өрбір стратегиясының құрудың бағасы олардың стратегиясының құрудың ... шоты ... ... ... мүмкін болмаған жағдайда
жүргізіледі. Стратегиясының құру тобының орташа өзіндік құны ... ... ... ... қалған қалдығының құнымен ай ... ... ... құнының қосындысына, материалдардың ай
басындағы сандарының ... мен ай бойы ... ... ... ... қосындысына бөлу арқылы анықталады.
ФИФО өдісі – есептен ... ... ... олардың алғашқы
кезекте кіріске алынғандарының өзіндік құны ... ... ... ... Бұл өдіс ... ... ... құру бірінші кезекте
кіріске алынған шығыс етіледі деп есептеледі. Яғни барлық ... ... ... ... соң бірі кіріске алынғандығы кезегі бойынша
шығыс етіледі. Бұл жағдайда ай ... ... ... ... ... құны соңғы кіріске алынған материалдардың бағасымен
бағаланады. ФИФО өдісінің артықшылығы ... ... ... ... таза ... ... ... деңгейінен неғұрлым жоғарғысын береді.
Бұл мынаған байланысты: инфляция кезеңінде компаниялар өз өнімдерін өткізу
бағаларын көтереді, бұл ... құру ... өсуі ... ... ... ықтимал. Тиісінше бағаның төмендеу кезеңінде таза табыстың шамасы ең
төменгі болса, мұнын өзі осы өдістің кемшілігі болса керек.
ЛИФО өдісі – ... ... ең ... ... ... ... тобы ... болып шығыс етіледі, немесе ... ... ... яғни ... ... немесе шығыс етілетін
материалдар шаруашылық ұйымда ең соңғы кіріске ... ... ... құны ... ... Ал ай соңында шаруашылық ... ... ... ... алынған материалдардың өзіндік құны
бойынша бағаланады [7].
ЛИФО өдісінің ФИФО өдісінен айырмашылығы инфляциялық үрдістер кезінде
таза табыстың ... ... ... ... Бұл ... ... ... кезең соңындағы құру құны нақты мөнінен алшақтау болады.
НИФО өдісі материалдарды «келесі болып түсті – бірінші болып ... ... ... ... шығаруды көздейді. Бұл өдісте жіберу құны мен
кіріс құнын теңдестіру үшін түзетулер жасау қажет. Қалыпты баға ... ... ... ... өндіріске жіберілген материалдар, олардың
қалыпты бағасы бойынша ... ... жөне ... баға арасындағы
айырма жеке шотта жиналады. ... ... ... ... мен ... көрсетілген.
7 кесте
Бағалау төсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері*
|№ |Бағалау ... ... |
| ... | | |
|1 ... ... ... мен |Көп еңбекті қажетсінетін |
| ... ... ... ... ... |
| |н есептеу өдісі |бағалануына өкеледі. |шығындарға алып келеді. |
|2 ... ... ... ...... |
| ... есептеу |қарапайымдылығы, есептеу|құрудың өзіндік құны да, |
| |өдісі ... ... ... ... өзгеше |
| | | ... ... |
|3 ... ... ... ... өндірістік |
| | ... ... ... алып ... |
| | ... таза ... |пайданы көтереді жөне құру |
| | ... ... ... қиындатады. |
| | ... ... | |
| | ... береді. | |
|4 ... ... ... ... өте ... бағалайды |
| | ... алып ... ... құру есебін |
| | | ... |
|5 ... ... ... мен |Материалдардың өрбір |
| | ... ... ... ... үшін ... |
| | | ... ... |
| | | ... көп ... қажет |
| | | ... ... жөне |
| | | ... ... |
| | | ... үшін ... |
| | | ... талап етеді |
|6 |Қалыпты баға ... ... ... ... құн ... |
| | ... құру ... көрсете алмайды жөне |
| | ... ... ... ... шынайы |
| | | ... ... ... ... ... интернет желісі www.allbest.ru
ЕМГ АҚ – да құрудың барлық ... ... ... құн ... ... ... ТМҚ ... құны есепті кезеңнің басында болған
жөне осы кезең ағымында өндірілген немесе алынған ұқсас ... ... ... ... есептеледі.
Орташа өзіндік құн мұнайдың барлық жабдықтаушылары бойынша өндіріліп,
келесі есептеу арқылы есептеледі:
Кезең ... ...... ... бойынша жиынтық (саны
мен құны) + барлық жабдықтар бойынша ағымдағы айдағы түсім (саны мен құны)
= ... саны мен ... ... ... ... ... бөлу арқылы мұнайдың орташа
өлшемді бағасы анықталады.
Орташа құнды есептеуде келесі міндетті ережелер сақталады:
- ... орта ... ... үшін ... кезең – күнтізбелік ай болып
табылады;
- құрудың орташа құны ... ... түрі мен ... ... ... ... АҚ – ның ... қозғалысын орташа құн өдісімен бағалау*
|Күні |сатып алынғаны ... ... |
| ... ... көзі: ЕМГ АҚ – ның есеп саясаты, 2 ... ... ... ... ... құны ... ... біріктіру
жіберілмейді.
Орташа өзіндік құн өндірісте қолданылып, сатылымы қоймаға түсу ... емес ... ... ... қолданылатын құру үшін қолданылуы
керек.
Құрудың орташа өлшем құны ... ... ... ... ... Мөліметтер базасына өрбір материалды-жауапты
тұлғаның ай ... ... ... ... жөне құны бойынша, ай
ағымында ... ... ... ... кірісі мен шығысы
бойынша операциялар енгізіледі.
Қойманың материалды-жауапты тұлғалары құрудың ... ... ... бір рет ... ... ... ... Кіріс
бойынша құжаттарды енгізгеннен кейін жүйе автоматты түрде оның жаңа орташа
құнын қалыптастырады. Ол бойынша құру ... ... ай ... ... құру бойынша анықталған орташа құн қалыптасады. Орташа құн
жайлы мөліметтер бастапқы болып табылғандықтан есепті айдағы кіріс ... ... ... ... ... бағдарламалық өнімде
қалыптастырылған тура орташа баға ... ... ... бірінші күніне
қоймалық есеп карточкаларына ауыстырылады. Ал ... ... ... ... құру ... ... жазбалардан кейін қояды [9].
Өткізудің ықтимал таза құны.
Құрудың өзіндік құны өтеусіз болуы мүмкін егер:
- құру ... ... егер олар ... ... ішінара ескірген болса;
- сату бағасы төмендесе;
- сатуды аяқтауға немесе жүзеге ... ... ... ... құны өткізудің ықтимал таза құнына өр жылдың 31 желтоқсанындағы
жағдайы бойынша жылына 1 рет жүргізілетін тест ... алып ... ... ... ... құны оларды сатудан немесе қолданылудан алынуы
мүмкін.
Құнды өткізудің ықтимал таза ... алып ... ... бойынша
резерв» есептеу арқылы жүргізіледі, ол құру есебі бойынша өрбір ... ... тест ... ... ... ... ... 1360
шотының 1361-1369 субшоттарында жүргізіледі, олар құру есебі ... ... ... ... ... бойынша резервін есептеу, ... ... ... Дт 7420 «Құнсызданудан болған шығындар»;
- Кт «Активтердің ... ... ... құру құны – ... ... ... азайту бойынша көрсетіледі.
Өткізудің ықтимал таза құнын анықтауда мыналар есепке алынуы керек:
- есепті кезең аяқталғаннан кейін ... ... ... құнының немесе бағаның ауытқуы;
- қолда бар ... ... жөне ... ... ... жөне өзге ... құнынан төмен бағаланса, онда олар қосылатын дайын өнім өзіндік
құннан жоғары ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құны мүмкін
өткізудің ықтимал таза құнынан артуын көрсетеді. Шикізат өткізудің ықтимал
таза құны мөлшеріне ... ... ...... есеп ... элементі болып табылады. Өрбір
көсіпорын бухгалтерлік есеп пен бухгалтерлік есеп ... ... ... ету үшін ... пен ... ... ... Түгендеу – бұл мүліктің заттай нақты қолда ... ... ... есеп ... ... ... Түгендеу барлық шаруашылық операцияларының құжаттарда жөне жүйелік
бухгалтерлік ... ... ... ...... ... ... енгізуге мүмкіндік береді. Түгендеу ҚР – ғы бухгалтерлік есеп жөне
есеп беру туралы ... жөне ... ... ... стратегиясының
құруды, ақша қаражаттары мен есеп айырысуларды түгендеу жөніндегі ... сай ... ... ... ... ... ... тауарлы стратегиясының құндылықтардың,
ақша қаражаттары мен ... ... ... ... ... есептің деректерімен салысытыру арқылы сақталуына
бақылау жасау.
- сапа стандарттарына ... ... яғни ... ... ... жоя ... ТМҚ – ды анықтау;
- баланста ескерілген ТМҚ – дың шынайы құнын, кассадағы, есеп
айырысу шоттарындағы, валюталық шоттарындағы, салықтар ... жөне ... ... жөне ... ... ... ... мынадай жағдайларда міндетті болып табылады:
- көсіпорынның мүлкі жалға берілгенде;
- жылдық қаржылық есептемесін жасар алдында;
- материалды жауапты адам ауысқан жағдайда;
- ұрлық – ... ... ... өрт ... табиғи апаттардан кейін.
Мүлікті тексеруді қамту толықтығына қарай ... ... жөне ... мүмкін. Толықтай түгендеу түгендеу жүргізілген кезде мүліктің барлық
түрлері тексеріледі. Ол жылдық есептемені ... ... жыл ... түрде жүргізіледі.Ішінара түгендеу кезінде белгілі бір сақтау
орындарындағы ... бір ... ... түрі ... ... ... ... түгендеу жоспарлы жөне жоспардан тыс ... ... ... ... есеп беру ... сөйкес
жүргізіледі. Жоспардан тыс ... ... ... ... Түгендеуді тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... түгенделетін мүлікті, бағаның қалыптасу
төртібін, бастапқы есепті жақсы білетін, төжірибелі қызметкерлер енуі ... ... ...... ... ... күйін, олардың қоймалық жөне бухгалтерлік есепке
алынуын қамтамасыз ететін бақылудың бір ... Оны ... ... ... жөне ... режимділігіне қарамастан барлық ұйымдар ... ... ... ... ... ... тізімін жасайды. Түгендеу тізімі ... ... ... ... ... ... басқалардың) нақты қолда барын көрсету үшін қолданылады. Түгендеу
тізімін ... ... ... өрбір тұрған орны мен
стратегиясының жағынан жауапты ... ... ... ... ... ... стратегиясының жағынан жауапты адамнан қолхат
алынады. Тауарлы-стратегиясының құндылықтар түгендеу тізімінде өрбір ... ... ... ... ... ... артикулы, сорты жөне саны
көрсетіледі. Түгендеу ... ... ... ... ... мен ... өнімдерге тиісті актілер жасалады. Нысанның соңғы
бетінде комиссия төрағасының қолын қояр ... ... ... ... ... түскен жағдайда құжаттардың соңғы
номерлерін жазу үшін екі бос жол қалдырылады. Егер кем шыққан материалдар
түгендеу ... ... онда оны ... енгізеді. Белгіленген
төртіппен рөсімделгеннен кейін ... ... ... ... үшін ... беріледі [2].
Тауарлы-стратегиясының құндылықтарды түгендеу, өдетте, белгілі бір
қоймада тұрса ғана жүргізіледі. ... ... ... бір ... екінші түріне ретсіз ауысуға жол берілмейді.
Тауарлы-стратегиясының құндылықтар бір стратегиясының жауапты ... ... ... ... ... ... ... түгендеуді сақтау орны
бойынша жүйелі ... ... ... ... ... соң, сақтау
орнына кіруге пломба қойылып, ... ... ... үшін ... ... ауысады.
Түгендеу жұмыс комиссиясының төрағасы немесе оның тапсырмасы ... ... ... ... (қоймашының) жөне басқа да
стратегиясының ... ... ... ... нақты бар-жоғын оларды міндетті түрде қайта ... ... ... тексереді. Тізімдерге стратегиясының жауапты ... ... ... ... ... ... есепке алу деректері
бойынша деректер ... жол ... ... түскен тауарлы-стратегиясының құндылықтарды
стратегиясының жауапты адамдар ... ... ... ... ... жөне ... ... кейін түскенін тізімге енгізіп,
кіріске алды.
Бұл стратегиясының ... ... ... келіп түскен тауарлы-
стратегиясының құндылықтар» деген атауы бар жеке тізімге ... ... ... кімнен түскені, кіріс құжаттарының күні мен ... ... ... мен ... ... Сонымен бір мезгілде кіріске алу
құжатында түгендеу комиссиясының төрағасы қол қойып, «Түгендеуден ... ... ... онда осы ... ... ... тізімінің
жасалған күні көрсетіледі.
Егер көсіпорында түгендеу ұзақ уақыт бойы жүргізілген ... ... жөне ... ... мен ... ... рұқсатымен ғана
түгендеу процесінде тауарлы-стратегиясының құндылықтарды материалды жауапты
тұлға түгендеу комиссиясының ... ... ... ... Бұл
құндылықтар «Түгендеу кезінде ... ... ... ... жеке ... ... ... Түгендеу тізімі
түгендеу кезінде түскен тауарлы-стратегиясының құндылықтарға ... ... ... ... ... ... ... қолы қойылып, белгі соғылады.
Басқы көсіпорындарға тиесілі, бірақ ... ... ... тауарлы-
стратегиясының құндылықтарды да өз ... ... ... ... өткізіледі. Жауапты сақтауға қабылданған
(өткізілген) тауарлы-стратегиясының құндылықтарға ... ... ... да, бұндай құндылықтардың жауапты ... ... ... ... ... ... ... келе
жатқан, тиелген, сатып алушылар мерзімінде ақы ... ... ... ... ... ... ... шоттардағы сомалардың негізділігін егжей-тегжейлі тексеру
арқылы жүргізіледі. Бұл шоттарда ... ... ... ... жөне ... ... түрде рөсімделген
құжаттармен расталған қалдықтары болуы ... ... келе ... ... ... ... төлем талаптарымен немесе оларды
алмастыратын құжаттармен; тиелгендері – ... ... ... ... ақы ... мерзімі өткізілгендерді – банк мекемесінің міндетті
растауымен; басқа ұйымдардың қоймаларында ...... ... ... ... ... сақтау туралы рөсімделген ... ... ... өнім ... ... жатқандары – түгендеу
күніне қайта рөсімделген сақтау қолхаттарымен расталады.
Сатып ... мен ... ... үшін тиелген тауарлар,
орындалған ... ... ... ... үшін ұзақ ... бойы ақы ... ... кешіктірудің себебі ... ол ... ... ... ... ... тауарлы-стратегиясының
құндылықтардың кіріске тіркелмеу фактілері анықталған кезде, оларды алған
адамдардың түсініктемелері талап етілуі ... жөне ... ... ... ақы ... тауарлы-
стратегиясының құндылықтарға арналған түгендеу тізімдерінде өрбір жеке тиеу
бойынша сатып алушының аты, тауарлы-материалды құндылықтардың ... ... ... ... ... нөмірі жөне шот-фактура бойынша
сомасы жүргізіледі.
Басқа көсіпорындардың ... ... ... осы ... ... ... ... негізінде түгендеу тізіміне өткізіледі. Осы ... ... ... атауы, мөні, сорты, нақты құны (есепке алу
деректері бойынша), жүкті ... ... ... ... ... нөмірлері мен күні көрсетіледі. Жауапты сақтауында ... ... ... ... ... ... ... түгендеу тізімдерінің көшірмелері алынған кезде түгендеу
тізімдерінің көшірмелерін комиссия нақты бір ... ... ... ... ... құжаттары бойынша белгіленген
санымен салыстырылады [7].
Басқа көсіпорындарда ... ... ... ... ... ... ... көсіпорынның атауы,
құндылықтардың атауы, саны, есепке алынған ... ... ... ... ... ... берілген күні, құжаттардың нөмірлері мен күні
көрсетіледі.
Түгендеу Барлау Өндіруге (алдағы ... БӨ) ... ... үшін ... ережелер негізінде жүргізіледі. Қарастырылып
отырған ЕМГ АҚ да БӨ – дің өндірістік ... ... ... ... сай түгендеу жұмыстарын ұйымдастырады.
Түгендеу жоспарлы жөне жоспардан тыс ... ... ... көсіпорында жылына бір рет 31 ... есеп беру ... ... ... тыс ... материалды жауапты тұлға ауысқан кезде,
ТМҚ– дың ұрлануы , жоғалуы, ... ... ... ... апат ... ... ... кезінде жүргізіледі.
Түгендеу жүргізудің басты мақсаты:
- ТМҚ – нақты құнын анықтау;
- ТМҚ – ... ... ... ... ... ТМҚ ... жөне ... жөніндегі ережелер мен ... ... ... ... ТМҚ-ның бөлшектеп бастапқы сапасын жоғалтқан жөне өтімсіз ТМҚ
анықтау.
Өтімсіз ТМҚ – лар ... ... ... өз қасиеттерін жоғалтқан,
ұзақ уақыт тұрып қалған құру болып табылады.БӨ – де ... ... ... ... бас ... ... бөлімшелердің басшылары;
- өндірістік филиалдардың, соның ішінде ЕМГ АҚ – ның жөне ӨМГ ... ның бас ... ... департаментінің директоры;
- бас директордың бұйрығымен ... ... ... мүшелері.
Жоспарлы түгендеуді жүргізу үшін алдымен « Арнайы бақылак ... ... ... ... ... 2 комиссия тағайындалады: орталық ... ... Бұл ... ... бас ... ... ... комиссиясының негзігі міндеттеріне:
- жұмысшы комиссиясымен жүргізілетін ТМҚ – дың ... ... ... ... ережелерге сай жүргізілуін қадағалау;
- түгендеудің нөтижелерін уақытылы қарастыру.
Жұмысшы түгендеу комиссиясының негізгі міндеттеріне:
- түгендеуді ... ... сай ... түгендеуді тиімді өрі уақытылы жүргізу;
- ... ... 7 ... ... ... ... ... комиссиясының құрылымы былайша анықталады, бір қойманы түгендеу
үшін 4 түгендеу комиссиясының мүшесі қатысуы тиіс. Өр ... ... ... ... осы ... ... ... түгендеу
жұмысы аяқталғанға дейін сақталуы ... Егер ... бір ... ... ... ... рөсімделіп, себебі көрсетілуі қажет.
Жоспарлы түгендеуге сақтау орындары мен қоймаларды дайындау.
Мұндай түгендеу түрі ТМҚ – ды ... ... жөне ... ... мақсатымен жасалады. Түгендеу туралы бұйрық бекітілгеннен кейін
есепті жылдың 1 ... ... ... ... тұлғалар қойма
мен сақтау орындарын түгендеуге өзірлей бастайды. ... ... ... ... дайындау бірнеше қадамдардан тұрады:
1 қадам. ТМҚ – ды қалпына келтіру. ... ... ... ТМҚ – ... ... ... өдістермен орындайды:
- өрбір ТМҚ – дың атауы жөне орналастырылған орны болуы қажет;
- ... ТМҚ – да ... ... яғни ярлыкта ТМҚ – дың атауы мен
өлшем бірлігі көрсетіледі.
1. қадам. Стратегиясының жауапты тұлға өтімсіз ТМҚ – ды ... ... ... ... ... сай ... ... материалды құру өтімді материалды құрудан бөлек саөталуы
қажет;
- өтімсіз ... құру ... ... ... ... ... өтімсіз стратегиясының қордың нөмірі, атауы, саны
көрсетілген ярлыгы болады. Ярлыкта көрсетілген өтімсіз құру ... ... құру ... ... ... ... ... 31 қазаннан кейін кірістелетін ТМҚ – ға орын ... ... ... ... ... қажет:
- кірістелетін ТМҚ – дың орны оқшауланған жөне ... ... ... ... ТМҚ – дың орны бөлек болуы қажет.
4. қадам. Түгендеу ... ... ... ... ТМҚ – ... жөне ... ... жағдайда келесідей ережелер сақталуы қажет:
- шығысқа шығарылатын ТМҚ – дың орны оқшауланған жөне жабық ... ... ... ТМҚ – дың орны бөлек болуы қажет.
5. қадам. Материалды жауапты тұлға қоймаларды жауып, ... ... ... ... бекітеді. Қомаларды пломбалау түгендеу
комиссиясының мүшесінің қатысуымен жүзеге асырылады [12].
Осы барлық қадамдардан кейін ... ... ... ТМҚ – дың ... мен қоймалардың түгендеуге дайындығы туралы құжат дайындайды.
Түгендеу жүргізбестен бұрын өтімсіз құруды анықтап алу ... ... ... құру ... есеп ... компьютерлік
бағдарламасында өтімді қор болып анықталып, ал түгендеу нөтижесінде өтімсіз
қор болып танылуы мүмкін. ... ... ... үшін ... ... ... 30 ... пен осы жылғы 30 қыркүйек арасындағы
материалдардар қозғалысы ... ... ... Өтімділік коэффициенті
келесі формуламен анықталады:
ӨК = Ш / (ӨМК+Т)*100
(2),
мұндағы: ӨК – өтімділік ...... ... ... ... ...... жылғы 30 қыркүйектегі материалдар көлемі,
Т – кезең ... ... ... көлемі.
Егер 0 < ӨМК < 40% болса, онда материалдардың айналымдылығы аз. Мұндай
материалдар ... ... ... ... 40 %< ӨМК < 100% ... онда материалдар өтімді болып табылады.
Бухгалтерлік жазуларды түгендеуге дайындау. Стратегиясының бухгалтер 25
қазанға қолда бар ТМҚ - ға ... ... ... ... ... ... ... ТМҚ – дың орын ауыстыруын немесе ... 26 ... күні ... ... ... ... 2
данада ТМҚ – дың атаулары мен өлшем бірліктері көрсетілген тізім ... 27 ... күні ... ... ... ... ... түгендеуге дайындығы жөнінідегі құжатты дайындап
береді. Өндірістік филиалдардың (ӨФ) стратегиясының бухгалтерлері жөне ... ... ... толықтылығына жөне дұрыстығына
жауапты болып табылады [3].
ТМҚ – ды түгендеуге өлшеу құралдарын дайындау. Тиімді өрі ... ТМҚ ... ... ... үшін ... ... ... құралдары болуы
қажет. Өлшеу құралдарына: калькулятор (2 данада), ... ... ... жөне т.б ... ... тексеріліп, сұйық немесе қатты
заттарды өлшеуге арналған болуы қажет.
Түгендеу жазбаларын рөсімдеу реті. ТМҚ – дың ... ... ... ... ... егер бір өлшем бірлігінен екінші өлшем
бірлігіне айналдырулар ... ... онда олар ... парақта
көрсетіледі жөне параққа комиссия ... қол ... ... ... Түгендеу жазбаларында түзетулер болмауы қажет,
егер олар бар болған жағдайда комиссия ... ... ... ... қою арқылы түзетулердің дұрыстығын растайды.
Қоймаларда түгендеу аяқталған соң комиссия мүшелері мен ... ... ... қатысқандықтарын растап қол қояды, егер материалды
жауапты тұлғада ескертулер бар ... онда ол ... ... ... жазбалары өрбір қоймаға бөлек – бөлек ... ... ... расталған түгендеу жазбалары төртінші комиссия
мүшесіне тапсырылады жөне ... ... ... ... ... ... – ды ... бойынша қорытынды. Біріншіден түгендеудің нөтижесімен
орталық комиссия мұқият ... ... ... комиссиясының
төрағасының тапсырысы бойынша комиссия мүшелері түгендеу нөтижесіне талдау
жүргізіп, сөйкесінше қорытынды жасайды. ... ... ... ... ... ... бас ... қызметтік хат тапсырады. Бас
директор ұсынылған ... ... ... ... ал ӨФ – дың
стратегиясының бухгалтерлері бас ... ... ... ... ӨФ – дың бас ... ... дұрысытығын
тексереді.
Түгендеу нөтижелерін бухгалтерияда мынадай төртіппен реттейді:
- артық қалдықтар мен жетіспеушіліктердің өзара ... ... ... ... мен кредиті бойынша бейнеленеді;
- артық болып шыққан құндылықтар кірістелуі тиіс жөне олардың ... ... мен ... тұлғалары ашылады;
- артылып қалған құндылықтардың сомасына «Материалдар» бөлімшесінің
шоттары дебеттеліп, «Негізгі емес ... ... ... шоты ... ... ... ... мен бүліну сомасына «Басқа
дебиторлық қарыздар» ... ... ... ... мен ... ... аралық шот дебеттеліп,
«Материалдар» ішкі ... ... ... ... ... салдарынан нормалардың шегінде стратегиясының
құндылықтардың ... ... ... ... ... ... ... шотының «Құндылықтардың
бүлінуінен болған жетіспеушіліктер мен ... ... ... ... жөне ... құрылыс», «Жалпы жөне өкімшілік
шығыстар», «Басқа шығыстар» шоттары жөне басқалары дебеттеледі;
- кему нормаларынан тыс жетіспеушілік құндылықтардың бүлінуінен ... ... ... құндылықтардың ұрлануынан болуы мүмкін
жөне соған себепті болған тұлғалар табылмауы мүмкін, сондықтан оған
жауапты адамға ... ... ... ... жағдайда «Басқа
дебиторлық қарыз» шотының «Құндылықтардың ... ... мен ... аралық шотының кредитінен, «Жалпы
өкімшілік шығыстар» шотының дебетіне есептен шығарылады.
Стратегиясының құндылықтарды ұрлау, ... ... ... ... материалдарды бүлдіру кезінде шеккен зиян белгіленген төртіп
бойынша айқындалады.
9 ... ... ... ... шоттар корреспонденциясы
|Рет |Шаруашылық операциялардың мазмұны |Шоттар корреспонденциясы |
|№ | | |
| | ... ... |
|1 ... ... ... |1310, 1350 |6280 |
| ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... ... |1280, 2180 |1310, 1350 |
| ... ... | | |
|3 |70 % ... құны ... зиянына |7210 |1280, 2180 |
| ... ... | | |
|4 |Бір ... ... ай ... 7210 шоты |5510 |7210 |
| ... жыл ... жабылады | | |
|5 ... 30 % ... жазу |1250, 2150 |1280, 2180 |
|6 ... ішішен 20 % кінөлі кассаға салады |1010 |1250 |
|7 ... 10 % ... ... |3350 |1250, 2150 |
| ... ... | | ... «ЕмбіМұнайГаз» көсіпорынының бухгалтериядағы тауарлы-стратегиясының
құруының талдамалы жөне жинақтамалы есебі
ТМҚ – дың бухгалтерияда есепке алынуының 2 ... ... ... ... ... ... өрбір түрі бойынша кірісі мен
шығысы көрсетілген ... есеп ... ... ... ... ... ... мұнда
материалдар тек қүндық өлшемде ғана емес, сонымен қатар ... ... Ай ... соң ... ... ... аналитикалық
шоттардың айналым ведомостілері ... жөне ... ... ... айналым қалдықтарымен жөне қойма карточкаларындағы
көрсеткіштермен салыстырылады. Екінші өдісте барлық ... жөне ... ... нөмірлері бойынша топтастырылады жөне ... ... ... ... ... ... ... Бұл төсілді қолдану қиынырақ болып табылады, өйткені айналым
ведомостісіне жүздеген материалдардың ... ... ... тура
келеді.
Алайда, сальдолық өдіс прогрессивті өдіс болып табылады. Сальдолық өдіс
кезінде бухгалтерия аналитикалық карточкаларда да, айналым ведомостілерінде
де ... ... ... ... ... тек аналитикалық
есеп регистрлері ретінде қолданады. Көсіпорында қоймадан тізілім бойынша
келіп түскен құжаттар алдын ала ... ... ... ... ... құжат деректері көсіпорында белгіленген есептік
топтар бойынша (орман материалдары, темір жөне т.б.) топтастырылады. ... жөне 1330 ... - ... ... ... тауарлы –
стратегиясының құндылықтардың кірісі мен ... ... ... ... есебінің жинақтаушы ведомостісінде өрбір топ
бойынша ... ... ... ... ... ... ... ай басындағы қалдық;
ө) Құжаттарды өткізу тізілімінен ай ішіндегі топ бойынша тауарлы –
стратегиясының құндылықтардың кірісі;
б) ... ... ... ай ішіндегі топ бойынша ... ... ... шығысы;
в) Есептеу жолымен анықталған ай соңындағы қалдық.
Жинақтау ведомостісі бухгалтерия мен қойма ... ... үшін ... ... есебі материалдардың талдамалы есебі
карточкаларында жөне қалдықтар ... ... ... ... ... келу керек, өйткені қоймадағы жазулар (қалдықтар кітабы мен
жинақтау ведомосы) бір ғана құжаттардың негізінде жүргізілген. Бухгалтерия
жинақтау ... ... өдіс ... ... ... ... ... құндылықтарының қалдығы мен қозғалысы
туралы ... ... ... ... ... деген №10 ведомостісі жасалады. №10 ведомостісі материалдардың
қозғалысын есепке алу үшін қажет. Бұл ведомостіде орналасу ... ... ... мен ... көрсетіледі. Сонымен қатар бұл
ведомостіде келіп түскен жөне шығысталған материалдардың нақты ... ... №10 ... екі бөлімнен тұрады: 1-бөлім нақты
өзіндік құн бойынша ... ... мен ай ... ... түскен
материалдардың есептік құнын көрсетуге арналған. Бұл деректер өр түрлі
журнал – ... ... ... ... ... ... тиеп-түсіру жұмыстарының шығынын, теміржол алымдарына төлемді
жөне материалдарлды сатып алу құнынан тыс ... ... ... қоса
алғанда, стратегиясының құндылықтарды сатып алуға жөне өзірлеуге жұмсалған
шығындар ескеріледі. Дөл осы ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құны жөне ай басындағы
есептік бағасы бойынша қалдығын ... Оған ай ... ... түскен
материалдардың құны қосылады. Одан кейін нақты құнның есептік баға бойынша
құннан ауытқуының сомасы мен пайызы анықталады. ... ... ... ... ... ... ... пайызы – бұл ауытқу сомасының
материалдардың есептік құнға қатысы. Ауытқу «+» немесе «-» таңбасымен болуы
мүмкін.№10 ... ... ... ... ... жері ... участкелер) бойынша кірісін, шығысын жөне қалдығын
ақшалай өлшеммен көрсетуге арналған. Бұл деректер ... ... ... ... ... негізінде толтырылады, ал
оларда – стратегиясының құндылықтардың калдығы есептік бағамен келтірілген.
Тап осы жерде олардың нақты ... ... ... ... ... ... ... шоттарға есептен шығарылуға тиіс ауытқу
сомаларының бөлінуі ... ... ... ... ... ... бағалар мен ауытқулар бойынша материалдар құнының сомасы ретінде
анықталады. ... бөлу ... ... ... Есептік кезеңнің соңындағы стратегиясының құндылықтар қалдығының
есептік құнына қатысты ауытқулар сомасы анықталады.
2. Қалған сома ... ... ... ... есептеп шығарылған
баланстық шоттар бойынша ведомостінің басқа бөлімдерінде бөлінеді:
а) 7470-шотқа – есептелген пайызбен:
ө) 8111-шотқа – ... ... ... 8310 - ... ... ... ... болса, онда ауытқудың
сомасы есептік бағасы бойынша ағымдағы айда осы шотқа есептеп ... ... №10 ... ... айда ... сол айда
қолданылған ауытқу пайызын көбейту жолымен анықталады. Көптеген материалдар
жұмсап, ... ... ... Барлық қалған шоттарда (8310,
7210) ауытқулар есептен шығарылмайды.
Бухгалтериядағы құру есебі ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын
бағдарламалық өнімге 1300 ... ... ... ... ... ... жөне ... енгізу аптасына 1 реттен артық емес
жүргізіліп отырады.
Бағдарламалық өнімдегі материалдарды өңдеу ... ... ... ... ... ... Өр шот бойынша аналитикалық есеп тізімдемесі (қалдық, кіріс пен ... ... ... ... Шот ... материалды-жауапты тұлға бойынша қолда бар ... ... ... ... ... ... құру қозғалысы тізімдемесі (қалдық,
кіріс , шығыс, қалдық).
4. Материалды-құндылықтар қозғалысының айналым тізімдемесі.
Сальдолық тізімдемелерге ай ... ... ... материалды жауапты
тұлғаның қолы қойылуы керек.
Дербес компьютерінде қоймалық ... ... ... функцияларын
жүргізетін жөне талап етілетін ақпаратты алуды қамтамасыз ететін келесі
операциялар циклы жүргізілуі керек:
- ... ... ... ... ... ... құрудың нақты өзіндік
құнын қалыптастыру жөне кіріс құжатын жазу (кіріс ... ... ... жіберуге негіздеме (талапнама) – ... ... ... жіберуге жөнелтпе құжатты жөне шығыс
қоймалық ордерді қалыптастыру;
- ішкі ауыстырылымға ілеспелі жөнелтпе құжаттарды құру;
- өндіріске ... ... жөне ... ... ... ... кезеңдегі түсімдер мен өткен кезеңдердің сальдолық қалдықтарын
ескерумен ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлік жөне құндық
лимиттердің есебін іске ... ... ... ... енгізу;
- бухгалтерлік жөне қоймалық есептерді салыстыру ... ... мен ... беру» модульдер арасында
автоматтандырылған өзара байланысты қамтамасыз ету;
- есеп ... ... 1300 ... ... ... ... ай сайын айналым-сальдолық
ведомостін құру;
- есеп саясатында көрсетілгендей, 1300 шоытының өрбір ... ... ... құру ... ... ... ... айналым сальдолық ведомостін шығару;
- автоматтандырылған төрітптемеде баланстан тысқары есепте ескерілетін,
қызметкер бойынша жеке есептілікте киінетін арнайы киім ... ... ... ... ведомостін алу.
1320 шоты «Дайын өнім». Бұл шотта өзіндік өндірістің ... ... ... өнім ... үшін келесі субшоттар ашылған:
- 1321 – шикі мұнай;
- 1322 – бензин;
- 1323 – тазартылған тұз;
- 1325 – ... ... 1327 – ... ... 1328 – ... ... 1329 – өзге де ... өнімдері.
Дайын өнімді кірістеу үшін негіз болып – ... ... ... шығарылымы, тиеп жөнетілуі жөне мұнай қалдықтары ... ... ... ... ... 1320 шоты бойынша сандық есеп қайта
өңдеушінің баланстағы дайын өнім мөлшеріне сөйкес келуі керек.
Алынатын өнім түріне байланысты ... өнім ... ... ... ... ... ... қайта өңдеу құны .Дайын өнім ... ... ... ... ... құн өдісі бойынша есептеледі. Мұнай өнімі,
байытылу пайызы бойынша ... ... өнім ... табылмайды.
Сатылған өнім өзіндік құнына дайын өнімді жіберу немесе шығысқа ... құн ... ... есептеледі [18].
Аталған өнімнің барлығы экспортқа шығару мақсатында шығарылады. Алайда,
дайын өнімнің кейбір түрлері басқа өндірістерге шикізат ретінде қолданылуы
мүмкін.
Қайта өңдеу ... ... тиеп ... ... өнім 1329.1 ... ... ... ауыстырылады. Тиеп –жөнелту күні ... ... ... күні ... ... ... өнімді есептеу үшін келесі субшоттар ашылған:
- 1329.1 – шикі мұнай;
- 1329.2 – бензин;
- 1329.5 – тазартылған тұз;
- 1329.6 – ... ... 1329.7 – ... ... 1329.8 – ... су;
- 1329.9 - өзге де мұнай өнімдері.
Тиеп-жөнелтілген дайын өнім ... ... ... ... құн
өдісімен есептеледі. Есептілік тиеп-жөнелтілетін дайын өнімнің сандық жөне
ақшалай түріндегі субшоттар , сатып алушылар , ... ... ... ... ... коды ... ... тұрады:
1. Сатып алушының атауы.
2. Сатып алушымен келісім номері.
3. Мөміле түрі.
4. Конвертор.
5. Жабдықтың номері.
6. Қайта өңдеушінің атауы.
7. Кең ... ... ... баптары.
9. Шығын баптарын кіретін ҚҚС.
Дайын өнім тиеп-жөнелтілген болып ... ... ... ... инвойс – проформа, тиеп-жөнелту құжаттары, сапа
сертификаттары.
Тауарлар. Бас ... бұл шот ... ... ... ... ... ... тауар түрі үшін келесі субшоттар ашылған:
Компанияның қоймасындағы тауарлар үшін:
- 1331 - ары қарай сату үшін сатып ... ... 1332 - ... ... ... ... ... 1333 - келісім бағалары бойынша тауарлар;
- 1334 - келісім бағалары ... ЖШС ... -дан ... ... 1335 - келісім бағалары бойынша ЖШС «Ада Ойл» -дан коммерциялық шикі
мұнай;
- 1337 - коммерциялық шикі ...... ... жөне орташа
өлшенген құны бойынша серіктес көсіпорындар араларындағыдағы айырма;
- 1338 - өзге ... ... 1339 - ... (тамақ өнімдері жөне өнеркөсіптік тауарлар).
Аналитикалық есеп коды келесі деңгейлерден тұрады:
1) ... ... ... бірыңғай классификаторына сөйкес келетін шығын баптары;
3) тауар бағаларындағы 1 % ҚҚС;
4) шығын баптарына кіретін 12 % ҚҚС.
Сатып алынатын тауарлардың ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылары болып ЖШС «ИПЦ-Мұнай», ЖШС «Ада Ойл» ... ... ... табыстау, қабылдау-табыстау актілері бойынша
жүргізіледі.
Тауарларды есептеу орташа өзіндік құн ... ... құн ... жалпы құнын мұнайдың жалпы көлеміне бөлу ... 1 т – на ... ... баға ... ... ... ... Тауар шығысы мен оның сатылған өнімнің өз құнына шығысқа шығару
бұл тауарды мөміле бойынша сатып алушы мекен ... ... ... тиеп-
жөнелту жабдықтау болып табылады. Тиеп-жөнелту құжаттарында ... ... ... көлемі анықталады.
10 кесте
Тауарлар қозғалысы бухгалтерлік есебінің шоттар корреспонденциясы*
|№ |Шаруашылық операциялардың ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
|1 ... алынған тауарларды |1331-1339 |3310 |
| ... алу | | |
| ... ... бірігіп бақыланатын |1331-1339 |3320,3330 |
| ... ... | | |
| ... ... ... |1339 |3395 |
| ... ... тұлғадан алынатын |1339 |1253 ... ... ... |
|2 ... ... ... төленуге жататын |1331-1339 |3393 |
| |кедендік баж | | |
|3 ... ... ... ... ... |3393 |
| ... ... | | |
|4 ... ... ... ... |1331-1339 |5020 |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
| ... жөне жеке ... ... |1339 |6220 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... алумен тікелей байланысты |1331-1339 |3310,3395 |
| |көліктік-дайындау жөне басқа да шығындар | | |
|6 ... ... ... ... ... | | |
| ... тауарлар: | | |
| |- ... алу ... |1339 |1253 |
| |- ҚҚС ... |1421 |1254 |
|7 ... ... ... ... |1339 |6286 |
| ... алу | | |
|8 ... ... ... жөне |7212 |1339 |
| ... бүлінуі: | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... есептелінген ҚҚС |7212 |3131 |
| ... | | |
|9 ... сату | | |
| ... ... ... құнына |7012 ... |
| ... ... ... |1211 |6012.8 |
| ... ... ... ... |6030 |1211 |
| ... ... жеңілдіктер | | |
| |ҚҚС ... |1211 |3131 |
| ... ... ... ... ... |1211 |
| | |1060 | ... |Өзіндік қажеттіліктерге тауарларды қолдану |7211 |1339 ... ... апат ... ... ... |7479 |1331-1339 |
| |шығару: | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... залал сақтандыру ұйымдарымен|7479 |1331-1339 |
| |қайтарылған | | ... ... ... ... есеп ... 2 ... ... ұйымның өндірістік-шаруашылық қызметінде тауарлы-
стратегиясының құру маңызды роль ... ... құру ... ... жөне ұйымның шығындарын болжауға мүмкіндік береді.
Өндірісте өнім өндіруге тауарлы-стратегиясының ... ... ... Бұл ... ... ұлғайғандығын көрсетеді.
Тауарлы-стратегиясының құру есебін ұйымдастыруды ... ... ... ... ... келесідей қорытындылар шығаруға болады:
Зерттеліп отырған «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның қабылданған есеп саясаты
негізінде, мұнай ... ... ... ... ... алыну
ерекшеліктері қарастырылды. «ЕмбіМұнайГаз» АҚ үлкен ... ... ... ... ... ... ақша ... аяқталмаған өндіріске
инвестициялап отырады. Тауарлы-стратегиясының құру ... ... ... ... роль атқарады, яғни оның негізі деп айтсақ та
болады. Көсіпорынның балансына ... ... ... ... АҚ ... бухгалтерлік балансына тігінен, көлденең жөне көсіпорынның шаруашылық
қызметінің негізгі көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... жағдайы тұрақты деп бағалауға болады. Қазіргі уақытта көсіпорын
есеп стандарттарының барлық ... мен ... ХҚЕС – ... ... қажетті іс шараларды жүзеге асыруда. Оның ішінде
бюджеттендіру жөне өкімгерлік есеп – ... ... , ... ... жөне ... ... ... есептемелердің жаңа нысандарын
ізірлеу бойынша айтарлықтай жұмыстар жүргізіп отыр.Көсіпорында ... ... ... үшін ... блок құрылған. Коммерциялық блоктың
негізігі мақсаты сапалы тауарлармен, жұмыстармен жөне ... ету ... ... Аталған коммерциялық блоктың негізгі міндеті
тауарлы стратегиясының құндылықтардың ... жөне ... ... ... табылады.
Зерттеу нөтижесінде төмендегідей ұсыныстар жасауға болады:
Біріншіден, шаруашылық жүргізуші субъектінің ... есеп ... ... мөні ... ... тауарлы-стратегиясының құрудың өрбір
түрі бойынша сату жөне сатып алу құны; пайдалануға берілген жөне есептен
шықкан кезі; құнның ... ... ... ... ... жөне ... қаржылық есептілікті пайдаланушылар үшін уақытша
пайдаланылмай тұрған ... құру ... ... ... ... ... ... Ө., «Бухгалтерлік жөне қаржылық есеп принциптері».
Оқулық, - Алматы 2006. - 89 ... ... В.К. ... ... ... - Алматы 2002. -
54 б.
3. Кеулiмжаев Қ.Қ., Өжiбаев З.М. «Қаржылық есеп», Алматы 2001. - 96 ... ... Қ.Қ. ... учет на ... ... ... Рахимбековой – Алматы: Экономика, 2005. – 282 б.
5. Дюсембаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., ... Ж. Г ... ... ... ... 2001. - 114 б.
6. Назарова В.Л. «Шаруашылық ... ... ... ... ... ... 2005. - 61 б.
7. Өжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ө., Жұмағалиева Ж.Ғ. «Аудит». ... - 74 ... ... Р.М., ... учет на ... ... Алматы:
Экономика,2005. - 96 б.
9. Савицкая Г.В. ... ... ... ... ... ... 000 «Новое знание», 2000. – 128с.
10. Сейдахметова Ф.С. ... ... ... Алматы 2000. - 78
б.
11. Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... жолдауы // Егеменді Қазақстан, 2006 ж., 2 наурыз – 3-4б.
12. Файл бухгалтера №3-4 (355-356), январь 2008г. 15 ... ... ... www.kmg.kz
16. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлiк ... алу жөне ... беру ... ... 28.22.2007 жыл. 2 б.
17. Бухгалтерлiк есептiң типтiк жоспары, ... ... ... ... 2007 ж. ... Бухгалтерлiк есептiң ұлттық стандарттары-2. Алматы, 2007 ж. 38 ... ... есеп ... ... ... 2005 ... ... С. Б «Қаржылық есеп»; Алматы 2007 ж. 292 б.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның тауарлық стратегиясын құру жолдары29 бет
Бизнес-жоспар құру61 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
Ақау, ысырап және тауарлы-материалдық қор қалдықтарының есептері4 бет
Ақшалай қаражаттардың кәсіпорынның жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызын анықтау және оларды басқару стратегиясын жетілдіру67 бет
Ақшаның пайда болуы және оның тауарлы табиғаты15 бет
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын 2007-2009 жылдары iске асыру42 бет
Компаияның инвестициялық стратегиясын қалыптастыру32 бет
Корпорацияның қаржылық стратегиясының мәні мен мазмұны9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь