Қазақстан экономикасындағы өңдеуші кәсіпорындар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.КӘСІПОРЫН ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ҚЫЗМЕТТІН НАҚТЫЛАУ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1.Қазақстан экономикасын жаңарту: басымдықтары, міндеттері және кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Өңдеуші кәсіпорындардың экономикалық тиімділік көрсеткіштері
және оған әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ӨҢДЕУШІ КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ҚЫЗМЕТІН ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

2.1. Қазақстан Республикасында өңдеуші өнеркәсіптің қазіргі жағдайын экономикалық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.2. «FoodMaster» ЖШС.нің экономикалық тиімділігін бағалау ... ... ... ... ...28

3. ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ЖАҢАРУ ЖАҒДАЙЫНДА ӨҢДЕУШІ КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

3.1.Қазақстанда өңдеуші кәсіпорындардың тиімділігін арттыру тетіктері...33
3.2. «FoodMaster» ЖШС қызметінің нәтижелілігін жақсарту жолдары ... ... 36

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42
Өңдеушi өнеркәсiпте және қызмет көрсету саласында бәсекеге түсуге қабiлеттi және экспортқа негiзделген тауарларды, жұмыстар және қызмет көрсетулер өндiрiсi, шикiзаттық бағыттан бас тартуға ықпал ететiн экономика салаларын әртараптандыру жолымен елдiң тұрақты дамуына қол жеткiзуге; ұзақ мерзімді жоспарда сервистiк-технологиялық экономикаға өтуге болады. Бәсекеге түсу қабiлетi дегенiмiз қазақстандық кәсiпорындардың экспортқа шығарылатын өнiмдердi өндiру қабiлетiн бiлдiредi. Басқаша айтқанда, өңдеушi өнеркәсiптiң өнiмi осындай әлемдiк стандарттарға сәйкес келуi керек және баға бойынша бәсекелесуге қабiлеттi болуы тиiс.
Шикізаттық ресурстар өндірісі мен экспортын белсенді дамыту ұлттық экономиканың дағдарыстан шығуына және экономикалық өсудің жоғары қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Бүгінгі күннің басты стратегиялық міндеті – экстенсивтіге негізделмеген, жоғары технологиялы өндіріске және ұлттық экономикалық жүйенің жаңа ұйымдық құрылысының бәсекелі артықшылықтарына шығу есебінен экономиканың өсу сапасына көтерілу.
Қазақстан Республикасы Үкіметі қызметінің орта мерзімді кезеңдегі стратегиялық мақсаты орнықты даму қағидаттарының негізінде еліміздің бәсекеге қабілеттілігін арттыру болып табылады [4].
Үкімет күш-жігерді Қазақстанның халықаралық бәсекеге қабілеттілігін және еліміздің азаматтарының өмір сүру сапасын арттыру үшін қолайлы институционалдық және экономикалық жағдай жасауға барынша бағыттайды. Бұл Қазақстанның таяу он жылда әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіруі жөніндегі стратегиялық міндетті шешуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында айтылғандай, қолымызда бар мүмкіндіктерді айқындау және пайдалану, сондай-ақ жаңа бәсекелестік артықшылықтар қалыптастыру арқылы Қазақстанды жаһандық экономикаға ойдағыдай кіріктіру, өндіруші сектордың тиімділігі мен макроэкономикалық қайтарымдылығын едәуір арттыру қажет. Сондай-ақ әртараптандыру, инфрақұрылымдық дамыту және жоғары технологиялық одан әрі индустрияландыру негіздерін жасау арқылы Қазақстан экономикасының өсуі мен тұрлаулылығын басқаруға көңіл аудару қажет.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауына сәйкес еліміздің әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің клубына қарай ілгерілеуі үшін Қазақстанды жеделдете жан-жақты жаңғырта жаңарту қажет.
Бұл жолда Қазақстан мен өңірдің нақты жағдайын ескеріп, әрі әлемнің озық мемлекеттерінің жетістіктерін өзімізде іске асыра отырып, біздің:
Біріншіден, қандай да бір табыстарға қолымыз жетіп үлгерген секторларды жаңғырта жаңарту қарқынын жеделдете түсуіміз қажет;
1. «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан» Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2007 жылдың 28 ақпанындағы Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007 ж. 28 ақпан
2. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2006 жылдың 1 наурызындағы Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2006 ж. 1 наурыз
3. Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық
дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы
4. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қазақстан Республикасын дамытудың 2006 – 2008 жылдарға арналған бағдарламасы
5. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы
6. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі аумақтық даму стратегиясы
7. Қазақстан Республикасы Үкіметінің экономиканың басым секторларында пилоттық кластерлерді жасау мен дамыту жөніндегі жоспарларды бекіту туралы: 2005ж. 25 маусым №633 қаулысы. Қазақстан Республикасының Президенті мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің Актілер жинағы – 2005ж. №26
8. ҚР-ның статистикалық жинағы - 2005ж.
9. ҚР-ның статистикалық жинағы - 2006ж.
10. Алшанов Р. «Жаңа экономикаға барар жолда». Егемен Қазақстан -2004ж. 24 желтоқсан
11. Алшанов Р. «Қазақстан және даму өрісі». Егемен Қазақстан - 2002ж. 31 шілде
12. Алшанов Р. «Қазақстан экономикасы дамудың жаңа кезеңінде». Егемен Қазақстан - 2004ж. 5 мамыр
13. Арыстанбеков Қ. «Қазақстанның дамуы қай деңгейде?: Әлем және Қазақстан». Егемен Қазақстан – 2005ж. 13 қыркүйек
14. Ашанұлы Қ. «Экономикамыздың дамуына инвесторлардың да үлесі бар: Елбасы Жолдауына орай». Ана тілі – 2005ж. ақпан №6
15. Әбдірахман Н. «Біз бәсекеге қабілетті ұлт бола аламыз: Қазақстан Республикасының премьер-министрі Д.Ахметов». Жетісу – 24 қыркүйек
16. Әліпбай С. «Экономикамыздың даму қарқыны күткендегімізден де жоғары». Егемен Қазақстан – 2003ж. 30 сәуір
17. Әшімбаев М. «Жаһандану дүниесі және Қазақстан». Егемен Қазақстан – 2004ж. 28 сәуір
18. БайзақовС., Райхан Н. «Қазақстан экономикасын кластерлер көтереді». Ақиқат – 2005ж. №5
19. Байсақалова Н. «Көрер көз болса жетістіктер жеткілікті». Алматы ақшамы – 2006ж. 29 шілде
20. Бораш Қуат «Өңдеуші өнеркәсіпсіз өсу болмайды». Егемен Қазақстан 2006 ж. 12 қаңтар
21. Еспаев Сәкен «Қазақстан экономикасы: нәтижелер, басымдықтар, міндеттер». Егемен Қазақстан 2006 ж. 31 қаңтар
22. Есполов Т. «Бәсекелестік бағытымен – орнықты экономикаға». Егемен Қазақстан – 2006ж. 14 сәуір
23. Мауқараұлы А. «Экономиканың мақсаты – дүниежүзілік стандартқа жету: Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ-нің ректоры Ә.Ә.Әбішевпен сұхбат». Қазақстан Заман – 2005ж. 9 қыркүйек
24. Райхан Н. «Қазақстан экономикасы жедел жаңармақ». Абай – 2005ж. №3
25. Сағадиев К. «Жедел жаңару жолында: Жаңа экономика және әлеуметтік мемлекет туралы». Егемен Қазақстан – 2005ж. 23 ақпан
26. Сағадиев К. «Он бес жылда ел жаңа». Егемен Қазақстан 16 желтоқсан 2006 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
...........................................3
1.кәсіпорын экономикасының қызметтін нақтылау және
жоспарлау...................................................................
......................5
1.1.Қазақстан экономикасын жаңарту: басымдықтары, міндеттері және
кезеңдері...................................................................
..............................................5
1.2. ... ... ... тиімділік көрсеткіштері
және оған әсер ететін
факторлар...................................................................
.....11
2. Қазақстан Республикасында өңдеуші кәсіпорындардың қызметін және
экономикалық тиімділігін
талдау......................................................................
............22
2.1. Қазақстан Республикасында өңдеуші ... ... ... ... ЖШС-нің экономикалық тиімділігін
бағалау...................28
3. Қазақстан экономикасының жаңару жағдайында өңдеуші кәсіпорындардың
экономикалық
тиімділігін
арттыру.....................................................................
..........33
3.1.Қазақстанда өңдеуші ... ... ... ... «FoodMaster» ЖШС қызметінің нәтижелілігін жақсарту жолдары........36
Қорытынды...................................................................
...............................40
Пайдаланылған әдебиеттер көздері.........................................42
КІРІСПЕ
Өңдеушi өнеркәсiпте және ... ... ... ... ... және ... ... тауарларды, жұмыстар және қызмет
көрсетулер өндiрiсi, шикiзаттық бағыттан бас тартуға ... ... ... ... ... ... ... дамуына қол жеткiзуге; ұзақ
мерзімді жоспарда сервистiк-технологиялық экономикаға өтуге ... түсу ... ... ... ... экспортқа
шығарылатын өнiмдердi өндiру қабiлетiн бiлдiредi. Басқаша айтқанда, өңдеушi
өнеркәсiптiң өнiмi осындай әлемдiк стандарттарға сәйкес ... ... ... бойынша бәсекелесуге қабiлеттi болуы тиiс.
Шикізаттық ресурстар өндірісі мен экспортын белсенді дамыту ұлттық
экономиканың ... ... және ... ... ... ... етуге мүмкіндік береді.
Бүгінгі күннің басты стратегиялық міндеті – ... ... ... ... және ... ... жаңа ... құрылысының бәсекелі артықшылықтарына шығу ... өсу ... ... ... ... ... орта ... кезеңдегі
стратегиялық мақсаты орнықты даму қағидаттарының негізінде еліміздің
бәсекеге қабілеттілігін арттыру болып ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін
және еліміздің ... өмір сүру ... ... үшін ... және ... ... ... барынша бағыттайды. Бұл
Қазақстанның таяу он жылда әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 ... ... ... стратегиялық міндетті шешуді қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді.
Президентіміз Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... бар ... ... және ... ... жаңа бәсекелестік артықшылықтар қалыптастыру арқылы Қазақстанды жаһандық
экономикаға ойдағыдай кіріктіру, ... ... ... ... ... ... ... қажет. Сондай-ақ
әртараптандыру, инфрақұрылымдық дамыту және жоғары ... одан ... ... ... арқылы Қазақстан экономикасының өсуі мен
тұрлаулылығын басқаруға көңіл аудару қажет.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... ... ... ... елу елдің клубына қарай ілгерілеуі ... ... ... ... ... ... жолда Қазақстан мен өңірдің нақты жағдайын ескеріп, әрі әлемнің
озық мемлекеттерінің жетістіктерін өзімізде іске асыра отырып, ... ... да бір ... ... жетіп үлгерген
секторларды жаңғырта ... ... ... түсуіміз қажет;
Екіншіден, жаңғырта жаңартуды ешқандай алалаусыз Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... [1].
Курстық жұмысының мақсаты қазіргі экономикалық даму жағдайына сай
экономика салаларын ... және ... ... ... ... ... және жоспарлау.
Алға қойылған мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілуі ... ... ... ... өңдеуші кәсіпорындардың экономикалық
тиімділігін арттырудың теориялық негіздерін қарастыру;
- Қазақстан Республикасында өңдеуші кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... өңдеуші өнеркәсіптің қазіргі жағдайын
экономикалық талдау;
- кәсіпорынның экономикалық тиімділігін бағалау;
- Қазақстанда өңдеуші кәсіпорындардың тиімділігін арттыру тетіктерін
анықтау;
- кәсіпорынның экономикалық тиімділігін арттыру ... ... ... Оқаев Қ.О., Мамыров Н.Қ., Дәуренбекова А.Н., ... ... ... ... және ... экономистері зерттеген. Бірақ әлі
шешімін таппаған мәселелер бар, сондықтан тақырып зерттеуді қажет етеді.
Зерттеу объектісі ─ «FoodMaster» ... ... ... ... теориялық және әдістемелік негізін өнеркәсіптік
кәсіпорын экономикалық тиімділігін арттыру мәселелері бойынша ... ... ... еңбектері, монографиялары, оқулықтары мен оқу
құралдары, мерзімді баспасөздегі мәліметтер мен ақпатраттар, сондай-ақ
арнайы заңдар, ... ... ... ... мен
Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің ... ... ... ... ... ... мәліметтері, сүт өнімдері
саласында қызмет ететін «ФудМастер» ЖШС-нің жылдық есептемелік құжаттары
құрайды.
Курстық ... ... ... үш ... ... ... ... мен қосымшалардан тұрады.
Кіріспеде тақырып өзектілігі, зерттелу дәрежесі, жұмыстың мақсаты және
теориялық әдістемелік негіздері туралы айтылған.
1. Экономиканы ... ... ... ... ... ... ... негіздері
1.1. Қазақстан экономикасын жаңарту: басымдықтары, міндеттері және
кезеңдері
Өнеркәсіп - шаруашылықтың шешуші саласы. Ол еңбек ... ... ... ... шикізат, отын, электр энергиясын өндірумен
шұғылданады. Ол қоғамымыздың ... ... ... ... салаларының индустриялық негізін онан әрі нығайтуда
маңызды рөл атқарады. Қазақстан өнеркәсібінің жетекші салалары – ... ... ... отын, химия индустриясы, машина жасау, тамақ және жеңіл
өнеркәсіп.
Қазақстан экономикасының бір ерекшелігі, ол – жергілікті ... ... ... ... ... Бірақ мұнда өңдеуші өнеркәсіптен
гөрі, өндіруші өнеркәсіп басым, оның себебі, жер қойнауы шикізатқа өте ... ... ... ... дұрыс қызмет атқарылмауында. Ендігі
мақсат алдағы уақытта пайдалы қазбалардың жаңа кендерін игеріп қана ... ... ... орын алып ... ... ... және ішкі ... өзгерістерге байланысты экономиканың
тұрақты түрде өзгеріп отыруы заңды құбылыс. ... ... ... оның ... ... ... анықтау арқылы экономиканың ... ... ... құру ... ... нақты жүргізілсе, солғұрлым оның
дамуы бірқалыпты және ... ... ... ... бір ... ірі ... болмасын, іргесі нық экономикалық жүйе ... ... ... ... қаржы және валюта нарықтарында жиі кездесетін тұрақсыз
жағдай, минералдық шикізаттық ресурстарға деген ... ... ... ... тұрақты дамуына теріс ықпалын тигізуі мүмкін. Сондықтан
да осындай жағдайларға тап болмас үшін, тек бір ғана ... ... Сол ... ... және ішкі ... ... ... отырып, ел экономикасын әртараптандару қажет. Әртараптандыру сипаты
елдің әлеуметтік – экономикалық ерекшеліктеріне ... Оның ...... ... жоғары пайда үшін күрес, өз капиталын
орналастыруға лайықты ... ... ... ... ... ... ... тигізеді. Әртараптандыру нәтижесінде өнеркәсіп көпсалалы
сипат алады. Өйткені, компанияларға кешенді өндірісті ... ... ... ... ... ... аз саладан барынша пайдалы салаға құйылуы
капиталдың дәстүрлі нарығына соқпай-ақ әртараптандыру арқылы жүріп жатады.
Әртараптандыру көмегімен ... ... ... ... айналады.
Көптеген мемлекеттер экономикасы ... ... олар ... ... ... ... ... Кез келген
мемлекет үшін экономикасы қаншалықты әртараптандырылғандығы өте маңызды.
Өйткені әртараптандыру экономиканың ... ... ... жандандыру
берілген мемлекеттің жалпы экономикалық-әлеуметтік, адами көрсеткіштер
дәрежесін анықтайды.
Елбасының 2007 ... ... ... ... ... жаңа ... жүйенің, демократиялық құқықтық мемлекеттің
іргетасын қалыптастырып, осы заманғы қоғамдық институттарды нығайттық, өмір
сапасы мен ... ... ... ... Біз ішкі ... ... дамудың әлеуметтік базасының сенімділігін қамтамасыз ... ... ... құрдық. Қазақстан өңірде геосаяси тұрақтылық пен
халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі маңызды міндеттерді
атқаратын ... ... ... және ... ... ретінде
орнықты [1].
Дегенмен оған жету үшін талай қиындықтарды бастан ... тура ... ... ... ... ... ... ең қиын
жағдайлар экономика саласында болды, ең ... ... да осы ... ... ... ... ... алғашқы
басталар шағында алдымен экономикаға көңіл бөлу керек ... ... ... кейінгі іс-қимылдың ең басты бағыты, шешуші басымдылығы
осы экономика саласы деп атап ... Бұл ... ... еді. ... ... ғана емес, әр елді, әр халықты тұрмыс билейді. Ал тұрмыстың негізі
экономикада, оның ... ... ... Сондықтан қоғам алдына
қоятын мақсатың, оның орындалуы ел экономикасының мүмкіндігіне байланысты.
Саясат та экономиканың ... ... ... ... ... ... ... салалары
өте мардымсыз дамыды. Жер астынан алынған, жер үстіндегі байлық та ... ... ... өңделіп жатты. Сол кездері Қазақстан
экономикасына ... ... 3/4 ... ... ... ... еді. Біз ... Одақ экономикасына деген шексіз тәуелділіктің,
оның бұйымдарына деген үлкен ... ... ... [15].
Сонымен, республикааралық экономикалық байланыстар үзілді, ... ... ... ... өз ... жасалған бұйымдар да
бұрынғыдай басқа республикалардан көлемді сұраныс ... ... ... экономикалық кеңістік күрт шектеліп, азайды. Мысалы, 1992-
1993 жылдары ... ... ... ... ... жартысына жуығы, ал жеңіл өнеркәсіп пен кейбір өңдеуші
салаларда 60-тан 80% дейіні жартылай жұмыс ... ... ... тоқтап тұрды.
Елде жұмыссыздық барынша өсіп, экономика дағдарысқа кірді [14].
Тәуелсіздіктің ... ... ... орын ... ... ... мен сипаты осылар болды. Қазақстандағы жалпы ... (ЖІӨ) ... ... 40 ... жуық ... ... ... себебі елдің экономикалық байланыстарының үзілуінен болды. Тек ... ... ... ... ... да осындай тұжырымға тоқтады.
Кешікпей нарыққа көшудің ауқымды реформалары ... ... ... ең ... мәселесі мемлекеттік мүлікті ыдыратып,
меншікті жекешелендіру болды. Қай елде болса да бұл өте ... ... ... осы ... ... жылдар емес, ондаған жылдар
кеткенін әлем тарихынан ... ... ... ... меншікті
жекешелендіру науқаны бізде, Қазақстанда, 8-9 жылдың ішінде орындалды. 1995-
1997 ... ... ... 60%-на ... ... 2001 ... ... секторында кәсіпорындардың 74,4%, елдегі ... ... ... істеп, олар республикадағы жалпы өнімнің 83%-ын
шығарып отырды. Кейін бұл көрсеткіштер тағы да ... Ал ... ... қай саласын алсақ та олардың негізін қалайтындар
жекешеленген ... мен ... ... ... реформалар негізінде нарық экономикасы қалыптасты,
олардың тиісті тетіктері жасалды, институттық орындары мен ... Даму ... ... орнай бастады. Әлем экономикасында
қалыптасқан өркениетті үлгі негізінде ... ... ... олар ... ... бастады. Нәтижесінде Еуропа Одағы, басқа
елдер Қазақстан нарық ... елі деп ... ... ... жекешелендіру көптеген қайшылықтармен ... ... ... ... ... ... арзан
бағамен сатып алушылар аз болған жоқ, осының салдарынан бай мен ... ... ... наразылығын тудырды.
1997-1998 жылдардағы әлемдегі, әсіресе, Оңтүстік Азия ... ... ... ... ... ... да ... тигізді. Дегенмен, 1999 жылы кейбір көріністері белгі беріп, 2000
жылдан бастап Қазақстан экономикасы үзбей тұрақты даму ... ... ... әр ... ... ЖІӨ 10% шамасында өсіп, даму ... ... ... ... ... ... ЖІӨ-нің екі есе өсуіне
жоспарлағанымыздай 10 жылда емес, 8 жылда қол ... ... бар ... даму жолы ... ... ... да ауқымды шаралар
белгілеп, оларды іске асыруға жол ашты. Қазақстанның табиғи ... ... ... ... туған мүмкіндіктерді
пайдалана отырып, жаңа экономиканы түбегейлі және жан-жақты жасақтау осы
тұрақты даму ... ... ... жыл ... ... даму мысалы бола алады. 2005 жылы
Қазақстанда ... ішкі ... ... ... Азия мен ... жеті
мемлекеттің ЖІӨ-дерінің жиынтық көлемінен асып ... Жан ... ЖІӨ 5 ... жуық – 1994 ... 700 ... 2005 ... 3400
долларға дейін өсті. 2006 жылы ЖІӨ-нің жылдық өсімі ... ... ... ... арта ... 2005 ... деңгейге қарағанда 10,6%-ды құрады.
Бұл ретте халықтың жан басына шаққандағы ЖІӨ 2006 ... ... 5083 АҚШ ... ... ... көлемінің өсімі 2006 жылы 2005 жылмен
салыстырғанда 7%-ды құрады, өңдеуші ... – 7,3%, ... ... ... Ауыл ... ... өнімі көлемінің өсімі 2006 жылы өткен жылмен
салыстырғанда 7%-ды ... ... ... 5%-ға, байланыс қызметтері
20,4%-ға ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарының көлемі 20,1%-ға ұлғайды.
Сыртқы сауда айналымы 2006 жылы 37%-ға, оның ішінде экспорттың көлемі
37,3%-ға, импорт 36,4%-ға өсті.
Жұмыссыздардың саны 2,4%-ға азайды. ... ... ... ... қарағанда 7,8%-ды құрады. Халықтың ... ... ... бойынша 10%-дан астам өсті.
Қаржы секторы экономиканың ең серпінді дамып келе ... ... ... табылды. Алдын ала деректер бойынша экономикаға кредиттердің
көлемі 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 82,7%-ға - 4736 ... ... ... Банк ... ... ... 2006 жылы ... 2007 жылғы 1 қаңтарда 3115 млрд. теңгені құрады.
Ұлттық Банк пен Үкімет қабылдап жатқан шараларға ... жылы ... ... ... түрде жоғары деңгейде сақталды –
8,6%. Инфляция өсімінің түйінді факторларының ішінде банк жүйесінің ... ... және ... ... өсуі, мемлекеттік бюджет
шығыстарының едәуір қарқынды өсуі, инфляция импорты байқалып отыр.
Ұлттық қордың активтері 14 млрд. АҚШ ... ... ... Алтын-
валюта резервтерінің көлемі олардың есебінен 33 млрд. АҚШ долларынан ... 10 ... ең ... жалақы 25 есеге жуық өсті; зейнетақылардың
орташа айлық мөлшері 4,6 есе ұлғайды; жеке ... ... мен бір ... ... ... ... іс ... 36 есе
өсті. 2005 жылы ... ... ... ... мәдениет, әлеуметтік қамсыздандыру қызметкерлерінің, сондай-
ақ мемлекеттік қызметшілер жалақысының мөлшері орташа есеппен 30 ... ... ... Қазақстандағы жалақы ТМД елдерінде Ресейден кейін
ең жоғарылардың бірі екенін атап өту қажет [17].
Қолымыз жеткен жетістіктер ... ... ... ... экономиканың ғаламдануы аясында Қазақстан экономикасы бiрқатар
проблемаларға тап ... ... ... ... ... ... бiр ... шикiзат бағыттылығы, әлемдiк экономикаға ықпалдасудың
әлсiздiгi, ел iшiндегi салааралық және ... ... ... iшкi ... ... мен қызметтерге деген тұтыну сұранысының
мардымсыздығы ... ... ... және ... ... ... ... техникалық және технологиялық тұрғыдан
артта қалушылығы, ғылым мен өндiрiстiң арасында ... ... ... және ... ... ... - ЗТКЖ) қаржының аз бөлiнуi, менеджменттiң экономиканы Ғаламдану
процестерiне және сервистiк-технологиялық ... ... ... ... ... жеңу үшін ашық ... ... және оны жаңарта
отырып жетілдіру қажет. Осы жөніндегі ... ... ... - ел ... ... орын алып ... ... тек қана табиғи ресурстарды игере беру емес, ... ... ... ... ... ... өте терең өңдейтін өндіріс
салаларын дамыту. Екіншісі – тек қана ... ... ... оның ... ... ең тиімді үлгілерін енгізу, қазіргіден де жаңа, білім мен
ғылым, инновациялық технологиялар ... ... ... ... Яғни жаңа ... ... Жаңа экономика дегеніміз білім мен
ғылым негізінде дамыған экономика, яғни тек ... ... ... ... ... білім қосып, ол ғылыми жаңалыққа айналып, ғылым жаңалығы жаңа
технология туғызып, соның негізінде дамитын ... ... да ... ... дамудың ең тиімді жолы. Әлем тәжірибесіне
сүйенсек, қазіргі таңда ... ... жаңа ... жаңа ... ... ішкі өнімнің 75-80%-ы жасалынады. АҚШ-та, Жапонияда,
Германияда, Канадада, Швеция, Финляндия, Норвегия елдерінде осы ... ... ... дамып келеді. Осы жолға Азия елдері де түсу
қамында.
Мемлекет ... ... екі ... осы олқылықтардың орнын
толтыруға, яғни өңдеуші өнеркәсіп салаларында бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... Президент ұлт
алдына орасан үлкен мақсат қойып отыр: біз ... ... ... ... ... 50 ... ... кіруіміз керек. Бұл нақты және шынайы
мақсат. Қазір біз бәсекелестік қабілет ... ... ... тұрмыз.
Әлемнің бәсекелестікке қабілеті алғашқы 50 елінің ... ... үшін ... қабілет бойынша жоспар қажет. Елбасы ... ... ... ... одан әрі ... мен ... келешекке есептелген бірнеше бағдарламалар қабылданып, іс-
шаралар жүзеге асырылуда.
Қабылданған ... ... ... Қазақстан
Республикасының Индустриялық- инновациялық дамуының ... ... ... атап ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентiнiң "Елдегi жағдай
туралы және 2002 ... ... iшкi және ... саясаттың негiзгi
бағыттары туралы" ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларына сәйкес әзiрлендi.
Тұтас алғанда Стратегияны iске асыру үш кезеңде: бiрiншi - 2003-2005
жж., екiншi - 2006-2010 жж., ... - ... жж. ... асырылады.
      Бiрiншi кезең (2003-2005 жж.) басты түрде дайындық сипатындағы iс-
шараларды жүзеге асыруға байланысты болады. ... ... ... ... ... ... Республикасының қолданыстағы заңнамасына
өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу, жаңа заңдар әзiрлеу, ... ... ... ... ... ... ететiн мемлекеттiк
институттар құру, мамандарды ... ... ... ... ... жобаларды айқындау көзделедi.
Екiншi кезең (2006-2010 жылдар) Стратегия iс-шараларын экономиканың
барлық салаларында белсендi iске ... ... ... Бұл ... ... ... мен ... жетiстiктер негiзiнде қуаттарды
құру, сондай-ақ қажеттi мамандарды даярлау жөніндегі мәселелерiн ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк бюджет пен
мемлекеттiк қаржы институттарының қаржы ресурстары бiрыңғай бағытта ... ... ... қайта жаңғырту, жұмыс iстейтiн кәсiпорындарды
кеңейту және жаңа өндiрiстер құру ... ... ... ... ... iрi, орта және шағын кәсiпорындарды ... ... ... ... құру ... ... ... индустриялық-
инновациялық даму стратегиясын iске асырудың алғашқы нәтижелерiн көредi.
      ... ... ... ... iлгерiлеуге
қарамастан экономиканы дамыту негiзiнен мұнай мен газды ... ... өсiмi ... ... етiледi.
Болжам бойынша 2010 жылы 2000 жылмен салыстырғанда ЖIӨ екi еселенуi
саласындағы стратегиялық мақсат ... мен ... ... ... ... есебiнен iске асады.
Yшiншi кезең (2011-2015 жылдар) Стратегияны iске асыру бөлiгiнде аса
өнiмдi болады. Осы кезеңде iске ... ... және жаңа ... мен
рыноктардағы ҚҚТ дамыту жүзеге асатын болады. ... мен ... және ... өсу ... ... мен газ ... өсiмiнен
асып түседi. Экономика салалары мен экспорт ... ... ... ... ... ... ... атап өтсем. Экономиканың өсу қарқыны жылына кемiнде 8,8-9,2%-ды
құрайды. Бұл ... ... 2015 жылы ЖIӨ ... ... ... ... ... өңдеушi өнеркәсiпте орташа жылдық
өсу қарқынын 8-8,4%-ке дейiн жеткiзуге, 2000 ... ... 2015 ... ... ... 3 есе ... және ЖIӨ энергия сыйымдылығын 2
есе төмендетуге мүмкiндiк бередi.
1.2 Өңдеуші ... ... ... ... ... әсер ... ... тиімділігі – белгілі бір уақытта өндіріс ресурстарының
барлығын ... ... ... ... ... жалпы көрінісі.
Кәсіпорын тиімділігі шығындардың ең төмен деңгейін сақтай отырып,
еңбек өнімділігін жоғарылатуды, өндірістік ... ... пен ... ... ... және ең жоғары нәтижелерге жетуді сипаттайды
[11].
Экономикалық тиімділікті бағалау үшін өндіріс нәтижелері шығындармен
салыстырылады:
Тиімділік ═ ... / ... ... ... деп ... ... соңғы нәтижесін түсінеміз.
Ол келесі түрлерде болады:
1) натуралды және құндық сипаттағы өнім көлемімен өлшенетін өндірістік
үрдістің материалды нәтижесі;
2) ... ... ... нәтижесі. Ол тек
шығарылған өнім ... ғана ... ... ... оның тұтынушылық құнын да өз
құрамына кіріктіреді.
Белгілі бір уақыт кезеңіндегі кәсіпорынның ...... ... ... ... таза өнім ... яғни ... құрылған
құн. Ал коммерциялық қызметінің қаржылық нәтижесі болып пайда саналады.
Өндіріс тиімділігін ... ... ... ... ... ... Бұл ... тиімділік кәсіпорыннан жалпы
халық шаруашылығына дейінгі барлық сатыларда біркелкі болу керек.
Өнім динамикасы мен ресурстар ... ... ... өсу ... ... ... экономикалық өсуіне
экстенсивтік немесе интенсивтік тәсілмен қол жеткізуге болады. Өнімнің өсу
қарқынының ресурстардың ... ... өсу ... артық болуы
экономикалық өсудің басым интенсивті екендігін дәлелдейді [11].
Өндірістің экономикалық тиімділігінің жеткілікті жоғары ... ... ... қамтамасыз ету мүмкіншілігі тек дамудың интенсивті түріне
өтуге жағдай жасайды. Бұдан ... ... ... ... – оның ... ... ... себебі. Сөз ең
алдымен, әрбір ... ... және ... ... ... ... үшін негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану туралы
болып отыр.
Өндіріс тиімділігі көрсеткіштердің бір-бірімен ... ... ... ... ие. Бұл көрсеткіштер өндірістік үрдістің негізгі
элементтерін пайдалану тиімділігін сипаттайды. ... ... ... ... ... ... сәйкес келуі керек:
өндіріс тиімділігінң нақты көрсеткіштерінің ... мен ... ... қамтамасыз ету;
өндірісте қолданылатын ресурстардың барлық түрлерін пайдалану тиімділігінің
деңгейін анықтау;
басқарудың әртүрлі деңгейлеріндегі өндіріс тиімділігін өлшеуді ... ... ... ... ... ... ынталандыру.
Аталған қағидаларды ескере ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... шығарым ═ Өнімді өткізуден
түскен түсім / Еңбеккерлердің орташа тізімдік саны
Бір жұмысшыға шаққандағы орташа ... ...... өткізуден
түскен түсім / Жұмысшылардың орташа тізімдік саны
Бір жұмысшыға шаққандағы ... ... ...... ... ... / Барлық жұмысшылардың еңбек еткен күн саны
Бір жұмысшының орташа сағаттық шығарымы ═ ... ... ... / Барлық жұмысшылардың еңбек еткен адам-сағат саны
Қор ...... ... ... ... / ... ... орташа жылдық құны
Қор сыйымдылығы ═ Негізгі өндірістік қорлардың орташа жылдық құны ... ... ... ... қайтарымдылығы ═ Өнімді өткізуден түскен түсім / Шығындалған
материалдар ресурстарының орташа ... ...... ... ... ... / Өнімді өткізуден түскен түсім
Базистік деңгеймен салыстырғанда бір ... ... ... ... ... нақты мына себептер ықпалын тигізеді:
*бір жұмысшының орташа жұмыс күнінің ... ... ... ... ... ... ... өнім өндіруі.
Орташа жылдық және орташа күндік өнім ... ... ... пайызындағы алшақтық, жұмыс уақытының толық күндік жоғалуын
немесе есеп беру кезеңіндегі бір ... ... ... күні ... ... ... ... және орташа сағаттық өнім өндіру бойынша
жоспардың орындалу пайызындағы алшақтық ауысым ішінде ... ... ... күні ... жұмыс уақытының ұзақтығы артқанымен байланысты
болуы мүмкін.
Қор ...... ... қорларды ... ... Оның ... мен динамикасына кәсіпорынға
байланысты және байланыссыз себептер әсер етеді. ... ... ... негізгі өндірістік қорлардың ... ... ... 1
теңгесіне өнім шығаруды жүйелі көбейтуді болжайды, оған механизм, машина
мен жабдықтардың өнімділігін ... ... ... ... ... ... жұмыс істету, негізгі ... ... ... ... ... ... болады.
Шаруашылықпен айналысушы субъект қызметінің тиімділігін сипаттайтын
маңызды көрсеткіш, материал қайтарымы ... ... ол ... ... жұмсалған материалдық ресурстар құнына қатынасымен ... кері ...... ... оған ... материал
сомасы мен тауар өнімі шамасына әсер ететін себептер ықпал жасайды.
2.Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... осы ... ... бір кезеңдегі қаржылық
тұрақтылығын және оның өз ... ... ... ... мен өзінің
қарыз міндеттемелерін уақытылы өтеуі үшін қаржы ... ... ... ... ... – бұл ... ... болатын
деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие ... ... ... ... негізінде қаржыны тарату мен пайдалану арқылы кәсіпорынның
дамуын көрсететін қаржы ресурсының жағдайы. Қаржылық ... мәні ... ... ... қалыптастыру, тарату және пайдаланумен анықталады.
Тәуелсіздік коэффициенті - меншікті капиталдың ... ... ... ... ... үлесін сипаттайды. Ол бойынша
кәсіпорынның қаншалықты ... ... ... ... екендігін және
меншікті қаражатын қалай пайдаланатынын білуге болады.
Тәуелділік коэффициенті – қарыз қаражаттарының жиынтық капиталдағы
үлесін сипаттайды.
Қарыз және ... ... ...... ... ... қарыз қаражаты есебінен қаржыландырылғандығын көрсетеді, 1
теңгеге қанша қарыз тартылғандығын көрсетеді.
3.Кәсіпорын ... ... мен ... ... ... ... төлем қабілеттілігін, активтер мен
міндеттемелер арасындағы ... ... ... ... түсу ... ... ... өтімділік көрсетеді. Өтімділіктің екі тұжырымдамасы
белгілі. Бірінші тұжырымдама бойынша өтімділік: кәсіпорынның ... ... ... өтеу ... ... ... тұжырымдама
бойынша, өтімділік – бұл ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына айналуға
дайындығы мен жылдамдығы. Ал ... ... ... деп, оның дер
кезінде өзінің барлық міндеттемелері бойынша төлемдер жүргізуге дайындығын
түсіну керек. Кәсіпорынның перспективті төлем ... ... ... ... ақша ... айналдыра алатын жылдамдық және
дайындықты ... ... ... ... ... ... коэффициенті - баланс жасалған мерзімінде ... ... ... қарыздардың қандай бөлігі өтелетінін көрсетеді.
Жедел өтімділік көрсеткіші – ағымдық міндеттемелердің қандай бөлігінің
тек ақша ... ... ғана ... ... ... ... ... қызмет, тиелген өнім үшін ... ... ... ... көрсетеді.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті – ағымдағы активтер ... ... ... ... ... мүмкіндік береді және
дебиторлармен өз уақытында есеп айырысу және дайын өнімді ... ... ғана ... ... ... материалды айналым құралдарын сату
жағдайындағы төлем мүмкіндігін көрсетеді.
4.Табыстылық коэффициенттері салыстырмалы ... мен ... ... ... ... ... ... табылады, өйткені олар
кәсіпорын табысын қалыптастырудың факторлық ортасын ... ... ... ... ... ... коэффициенті
Негізгі қызметтен алынатын табыс.
Сату көлемінің табыстылығы коэффициенті
5.Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі мен қызметінің тиімділігін
бағалау және ... ... ... қорытынды кезеңі болып ... ... ... ... өз ... қаншалықты тиімді
пайдаланғандығын анықтауға мүмкіндік беретін, әртүрлі қаржылық ... ... мен ... ... ... ... коэффициенті - жылына қанша рет айналу
мен өндірудің толық циклі болатындығын және активтердің ... ақша ... ... қанша ақша бірлігін әкелгендігін көрсетеді.
Негізгі құралдардың айналымдылығы қор ... ... ... кезеңдегі өндірістік қорларын пайдалану ... ... ... Бұл ... ... әр ... ... көзқараспен қарағанда ол сатудың артықтығын немесе
жеткіліксіздігін анықтайды; қаржылық ...... ... капиталдың
айналым жылдамдығын, ал экономикалық тұрғыдан – кәсіпорынның меншік иелері
(акционерлер, мемлекет немесе басқадай меншік иелері) тәуекелдік етіп ... ақша ... ... ... өсуіне әсер ететін факторлар:
Өнеркәсіптегі экономикалық тиімділік деңгейі бір-бірімен байланысқан
факторлардың көптүрлілігіне ... ... ... ... ... арнайы факторлары сәйкес келеді. Бұл оның технико-экономикалық
ерекшеліктеріне байланысты.
Тиімділіктің өсуіне әсер ... ... ... үш ... ... болады:
1) тиімділікті жоғарылату көзіне байланысты, олардың негізгілері: өнім
өндірісінің материал-, еңбек-, қор-, ... ... ... ... ... ... үнемдеу және өнім ... ... ... және дамытудың негізгі бағыттары бойынша,
оларға: ... ... ... өндірістің технико-
экономикалық деңгейін жоғарылату, өндіріс құрылымын жетілдіру, басқарудың
ұйымдастырушылық жүйелерін енгізу; ... ... мен ... ... ... ... мен түрлерін жетілдіру жатады;
3) өндірісті басқару жүйесіндегі сату ... ... ал осы ... ... ... келесі түрлерге бөлінеді:
А) ішкі (өндірісішілік), олардың негізгілері: өнімнің жаңа түрлерін
ойлап табу; механизациялау және ... жаңа ... ... ... ... ... ... сондай-ақ отын
мен энергияны пайдалануды оңтайландыру; басқару стилін жетілдіру;
Б) сыртқы – бұл өндіріс пен өнеркәсіптің салалық құрылымын ... ... және ... ... ... ... мен
нарықтық қатынастарды қалыптастыру.
Негізгі ішкі факторларды қарастырайық. Кәсіпорынның ... ... ... ... үздіксіз байланысқан өндірілген өнім мен
көрсетілген қызметтің құрамы мен ... ... ... тұрақты
және айнымалы шығындар арасындағы қатынас маңызды болып табылады.
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және ... ... ... ... тұрақтылығының маңызды факторларының бірі ... ... ... мен ... ... ... ... дұрыс таңдап алуы болып табылады. Ағымдағы активтерді ...... ... оның ... ... ... үшін қажет болатын
қаржының ең төменгі сомасын ұстаудан ... ... бірі – бұл ... ресурстарының құрамы мен
құрылымы, оларды басқару стратегиясы мен тактикасының дұрыс ... ... өз ... ... ... ... таза ... қаншалықты
көп болса, соншалықты ол өзін жайлы сезіне алады.
Сонымен бірге, тек таза табыстың көлемі ғана ... оны ... ... ... ... ... ... де өте маңызды
болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына қарыздық капиталдар ... ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Кәсіпорын ақша қаражаттарын қаншалықты көп тартатын болса, оның қаржылық
мүмкіндіктері де соншалықты жоғары болады, ... ... ... ... – яғни ... өз кредиторларымен уақытында есептесе ала ма, жоқ
па? – ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін
арттырудың өзекті мәселелері
Өңдеуші саланы дамыту үшін ... ... ... ... ... ... оны дамытуға
байланысты ұсыныстарын беріп жатыр. Әрине, кластердің жолға қойылып, жұмыс
істеп кетуіне, біріншіден, көп ... ... ... ... ... ... ... керек.
Қалыптасып отырған олқылықтардың ең бастысы - ... ... ... шағын және орта бизнестің бірқатар компаниялары
үшін даму институттары ұсынған құралдарға қол жеткізілмеуі. Бұл, ең ... ... ... даму ... ... болды. Орта және
шағын бизнес бізде күткендегідей дәрежеде дамымай ... Жеті ... Соны ... ... асыруда өңірлік даму ерекшеліктерін қоса
ескеру керек ... ... ... ... ... ... құру туралы тапсырмасы ... ... және ... орта ... ... ... бағытталған.
Бізде талай ірі кәсіпорын бар. ... ... ... тұрақты. Шағын
кәсіпорындар да жеткілікті. Олардың жағдайы көбіне мәз ... ... ... бірінші кезекте әр өңірде шағын және
орта бизнестің ірі, қаржылық ... ... ... ... керек. Өңірлердегі шағын және орта бизнестің ... ... бар ма ... ... орай, жоқ. Міне, осы ... ... ... әсер ... ... ... ... табылады.
Өйткені біздің рынок соншалықты ауқымды емес, екіншіден, адамдардың сатып
алу мүмкіндігі шектеулі. Яғни әлі ... ... ... ... Таза
теориялық жағынан келгенде, ең төменгі ... ... біз ... 4 мың ... ... ... 6,5 мың ... құрайды. Мұның өзі
адамға ең қажетті деген тамақты есепке алғанда. Ал өмір сүру ... ... ... 14-15 мың ... одан да көп теңгені қажет етеді. ... ... ... 15 мың ... ... ... адамдардың күнделікті
тұтынатын заттарды сатып алу қабілетінің қаншалықты екендігін осыдан-ақ
байқауға болар. Және ол 15 мың ... ... ... бөлінсе. Тұтыну
қабілеті жоқ ... ... ... да ... ... ... ... жүрміз. Өйткені сатып алушы жоқ. Бұдан шығар бір жол –
бюджет ... ... 20-30 ... ... ... ... ... өңдеуші сала үшін тұтынушылардың сатып алу қабілеті ... ... тағы бір ... – кәсіпкерлік қызметтің түр-түріне берілетін
қаптаған лицензиялар, бір-бірінің үстінен қарауыл қараған кадағалау-бақылау
жүктемелері. Осыдан бізде жасырын ... орын ... ...... Пара ала ... ... әсіресе, шағын бизнестен, кәсіпкер
алдын ала оларға ... ... ... Содан кейін барып, шенеуніктерге
берген парасын өнімінің бағасына қосады. Оны ... ... ... көтереді. Баға осылай өзіндік құнынан бірнеше есе асып ... ... оны ... ... ... ... да менің дамыған
мемлекеттер мен дамушы елдер экономикасын салыстырғанда, жинақтаған ойым ... де ... ... ... алу қабілетіне келіп тіреледі [21].
Тұтынушылардың сатып алу қабілетінің төмендігінен өңдеуші саланың
дамуына теріс ... ... ... ... орын алып отыр. Атап
айтқанда, нақты өндірістер дамуы үшін оларды ... ... ... ... барлық шаруашылықтар мен кәсіпорындар бүгінгі заманғы жаңа
инновациялық ... ... ... Сондықтан оның өнімі де
бәсекеге сай емес. Әзірге ауыл ... ... ... ... да бұл ... сай ... Ал ол ... сатып алу
үшін мемлекет кластерлік шаруашылыққа мол көлемде инвестиция құюы шарт. Ал
шет ел инвесторлары ... ... ... ... олар үшін ... ... ... бірдей.
Келесі олқылық ретінде өндірушілер психологиясына ықпал ету жағының
бәсеңдігін атап ... ... ... ... ... ... өз
ғалымдарымыздың ұсыныстарын сараптап, пайдалану жолы ... ... ... көбінесе шаруашылыққа жетпейді,
тұтынушыларға таратылмайды, пайдаланушыларға ұсынылмайды. Оның себебі —
тиімді ... ... Ой, идея бар. Соны ... ... Ғылыми талдамаларды нақты нарықтық өнім түріне дейін жеткізе
алатын инновациялық менеджерлер жоқ. ... ... ... ... сай өнім ... мүмкін емес, бәсекелестікке төзу тек қиялға
айналады. Яғни ғылым жетістіктерін ... – өнім ... ... ... ... ... емес ... бар. Оларды оңалту қажет. Осылайша
тұтас бір тізбек құру ... ... ... ... құру ... біз ... ... бизнес құрылымына қол
жеткіземіз. Мұның ең басты пайдасы: алынған ... сол ... ... ... ... мақсаттарын іске асыру үшін ... ... күні ... дейін ауыл шаруашылығы өнімдерінің бағасын
реттеу жолға қойылмай отыр. Осыдан жарты жыл ... ... ... ауыл ... реттеу туралы заңда бұл мәселе баса айтылса
да, өкінішке қарай, әлі күнге ... ... ... жоқ. Көптеген шет
ел тәжірибесінде ... ... ауыл ... өнімінің бағасын
құлдыратпау механизмі нақты ескерілген. Егер баға төмендейтін болса, үкімет
әлгі өнімді өзінің ресурсына белгілі бір ... ... ... ... да,
кластерге қатысушылардың шыққан шығынының өтелуіне ықпал етеді. Бұл – ... ... ... ... ... ... де осы
мақсатта «Азық-түлік ... және ... да ... ... ... олар әлі ... ... нарықтық бағаны қалыптастыруға
айтарлықтай ықпал ете алмай келеді. Мысалы, 2006 жылы 18,5 ... ... ... Ал мемлекет тарапынан тек 500 мың тонна астықты сатып алуға
қаражат бөлінген. Егер өндірілген ... 1 ... ... 100 ... ... онда ... қаржы жиналған әлгіндей астықтың бағасын
қалыптастыруға ықпал ете ала ма? Әрине, ықпал ете алмайды. Демек, ... ... ... алу бағасы өнім бағасын тұрақтандыратындай
деңгейде болуы тиіс. Өткен жылы ҚР Ауыл ... ... осы ... ... бір ... ... ... мынандай дерек
келтірілді: мысалы, өнімді сатқанда түскен ... тек 25 ... ғана ... ... өндірушілердің үлесіне тиеді екен. Ал қалған 75
пайызын арада жүрген делдалдар мен сатып ... ... ... ... ... ұдайы өндірістің экономикалық негізін қалыптастырмайды
[15].
Біздің елімізде ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушінің табатын пайдасы
төмен болғандықтан, мұның өзі ... ... ... әлі ... ... ... Сондықтан олардың өнімдерін өткізуден түскен
қаржыға жаңа ... ... ... ... жоқ. ... өзі ауыл шаруашылығында
техниканың тозып, санының азайып, өнім ... ... ... бұл ... мемлекет тарапынан қолдау жоқ деп айтуға мүлде болмас.
Мемлекет ... ... ... ... ... ... Бірақ сол
бөлінген техникалардың көлемі ауыл шаруашылығында инновациялық үрдісті
қалыптастырып, нақты табысқа қол ... ... ... ... ... осы ... техникалар жеткіліксіз. Екіншіден, қайсыбір шаруа
қожалықтары техниканы лизингке ... үрке ... ... ... ... көлденең тұрған тағы бір мәселе, ол – банктерден
несие алу. Мысалы, ауыл ... ... ... ... ... ... ... жоғары болса, онда ауыл шаруашылығын қолдап
отырмыз деп айту қиын. Тағы бір шешілмеген ... ол – ... ... ... 2006 жылы «Плодо-экс» кәсіпорнының басшылары банктер несие
беруді кешігіп жүзеге асыратындығын айтты. Сондықтан бұл ... ... ... ... ... тиіс. Тағы бір назар аударарлық нәрсе, ол –
бізде ауыл шаруашылығы ... ... салу ... де ... ... өнімге салық салғанда, оны өндіруші кәсіпорынның
өңдеуші кәсіпорыннан қаншалықты алыс-жақын орналасқанын, олардың осыған
байланысты ... ... ... да ... ... ... шығыны аз емес. Демек, ауыл шаруашылығын ... ... ... бар. ... баға ... ескермесек, ауыл
шаруашылығы өнімдерін өндіріп, оны сатуда көп нәрседен ... бір айта ... ... кез ... адам ... ... ... дөңгелетіп кете алмайды. Экономикада еңбек ресурстарын жіктеуде
«кәсіпкерлік қабілет» көрсетілген. Бұл ... ұзақ ... ... ... қорытынды. Қазіргі жағдай қалай? Кеденнің
жанынан, өрт сөндірушілердің жанынан, ... ... ... «сәлемдеспей»
өте алмайсыз. Бизнесмен болғанша, кеденші, не салық салушы болған жақсы.
Мұны мектеп ... ... ... адамда кәсіпкерлік рух бола ма!? Міне,
қазір біз жол айрығында тұрмыз: біздің жастарымыз қайда барады - ... ... ме, жоқ әлде ... болуға ма? Бір күндік пайда жақсы ма, ... ... ... ... ... ... қазiргi таңдағы экономикасында мынадай
проблемалар орын ... ... ... ... ... ... iшiндегi салааралық және өңiраралық экономикалық ықпалдасудың
босаңдығы;
     -өңдеушi өнеркәсiп өнiмдiлiгiнiң төмендiгi;
     -iшкi рынокта (шағын экономика) тауарлар мен ... ... ... ... және ... ... жеткiлiктi дәрежеде
дамымауы;
     -мұнай-газ және кен-металлургиялық кешенге жатпайтын экономика
салаларында негiзгi қорлардың тез тозуы;
     -кәсiпорындардың жалпы ... және ... ... ... мен ... арасында ұтымды байланыстың болмауы;
     -ЗТКЖ қаржының аз бөлiнуi;
     -отандық ғылымның нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... жеткiзудiң
ықпалды тетiктерiнiң болмауы, соның ... ... ... ... ... ... болуы;
     -мамандарды және жұмысшы кадрларды даярлау мен қайта даярлаудың
қазiргi заманғы жүйесiнiң ... ... ... ... ... отандық
қаржы институттары үшiн ынталандыру көздерiнiң болмауы;
     -менеджменттiң экономиканы ғаламдану үрдiстерiне және ... ... ... бейiмдеу мiндеттерiне сәйкес келмеуi [3].
Өңделетін сектор мен ... ... ... ... ... және
басым бағыттардағы экономикалық серпінді секірістерге қол ... ... ... ... ... ету үшін ... бағыттар бойынша
шаралар қабылданатын болады:
- негізгі қорларды жаңарту және экономиканың нақты секторын техникалық
қайта ... ... ... мен инновациялық әзірлемелерді енгізу есебінен
еңбек өнімділігін арттыру;
- ресурстар мен энергия ... ... ... ... ... ... қажетсінуін азайту;
- трансұлттық шетелдік компаниялардың капиталы мен ... ... ... жаңа өсу ... қамтамасыз ететін және елдің технологиялық
серпінді секірістер үшін негіз болатын макро-жобаларды сәйкестендіру және
іске ... ... ... ... ... болуына мүмкіндік беретін
қызметтер көрсету саласын дамытуға ... ... ... ... ... басымдықтарды атап өткен жөн: ... ... ... ... ... ... ... көліктік логистика,
денсаулық сақтау;
- мемлекеттің жәрдемдесуі кезінде ішкі ... ... ... бірге бәсекелестік бизнес ортасын дамыту;
- ДСҰ-ға кіру;
- негізгі серіктес елдермен ықпалдастықты тереңдету және шет елдердің
рыноктарын белсенді игеру;
- кадрлар даярлау мен ... ... ... ... ... ... шешу үшін ... мынадай бағыттарда жұмыс жүргізуді
жоспарлап отыр.
Қазіргі кезде белгілі болып отырған өнеркәсіп ... мен ... ... ... баяу қарқыны жүйелі проблемалардың бар екендігін
көрсетеді. Соңғы ... ... ... күш-жігер мен шаралар өнеркәсіп
секторы мен қызмет көрсетутер саласының құрылымдық өзгеруінің қажетті
қарқынын бере ... ... ... ... өндірушілер қанағаттандыра алатын
сапалы тауарлар мен қызметтерге ішкі төлеуге қабілетті сұраныстың болмауына
негізделген.
Елге инвестицияларды тарту ... ... ... де ішкі ... ... Қазақстан аумағындағы өндірістерді құруда шетелдік
инвесторлардың қызығушылығының төмендігін көрсетіп отыр.
Тұтастай алғанда, бұл ... ... ... және оның ... тежейді,
жаңа тұтыну өнімдері мен өндіріс құралдарының пайда болуы, олардың сапасы
мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін ынталандырмайды.
Әлемдік тәжірибені ... ... ... ... ... қол ... ... рөл бірінші кезекте оны жергілікті өндіріс
есебінен қанағаттандыруға ... ішкі ... ... ... ... ... Отандық тауарлар мен
қызметтердің сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған нақты
айтылған саясатпен ... бұл ... ... ... үшін ... жасайды.
Қазақстандық кластерлік бастаманы іске асыру жалғасатын болады. Бұл
ретте кластерлік бастаманы ... мен ... ... ... ... ... және ... жүйесіз проблемаларды шешу үшін
жеткілікті өкілеттіктер мен ... бар ... ... ... қатысу жағына ауысатын болады.
Үкіметтің күш-жігері ірі кластерлерге, ТНК тарту проблемаларын шешуге,
экспорттық ... ... мен ... ... ... етуге шоғырландырылатын болады.
Технологиялар мен инновациялар саласындағы тиімді ... ... ... ... ... ... факторларының біріне
айналуы тиіс. Үкімет отандық, сондай-ақ шетелдік ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті соңғы өнім жасауды
қамтамасыз ететін ашық ... ... ... одан әрі ... ... ... ... мен инновациялар саласындағы мемлекеттік саясат қысқа
мерзімді кезеңде мынадай ережелерге ... ... ... ... ... ... технологиялар импортын" қолдау есебінен, сондай-ақ
Қазақстанда ... ... ірі ... ... ... нақты секторы салаларының технологиялық ... ... ... тиіс, бұл болашақта инновациялық бағдарламалар ... ... ... ... жеке сектордың бастамаларын ... ... ... ... ... ... "Инновациялар импортын" қолдау әлемдегі қазіргі заманғы жоғары
технологиялы бағыттардың дамуын оларды ... ... ... ... талдау және мониторингілеу нәтижелеріне ... ... ... ... ... бірқатар объективті себептерге байланысты
экспоненциальды түрде өсіп келе жатқан бағыттар бар және ... ... ... және ... ... ... ... мүмкін
емес.
Озық шетелдік технологиялар трансфертін ... ... ... ... ... ... ... лизинг және
т.б.) және жанама (салықтық жеңілдіктер мен инвестициялық преференциялар)
қолдауды қамтитын кешенді ... ... ... іске ... құралдардың біріне айналуға тиіс. Бұл ретте озық ... ... ... экономика қажеттіліктеріне және қазіргі
ресурстарға негізделуге, технологиялық шектеулерді ескеруге, ... және ... ... одан әрі ... ... ... тиіс.
2. Қазақстан Республикасында өңдеуші кәсіпорындардың қызметін және
экономикалық тиімділігін талдау
2.1. Қазақстан Республикасында ... ... ... жағдайын
экономикалық талдау
Қазіргі кезде Қазақстанның даму ... ... ... ... ... осы ... ... қызмет ету қажеттіліктерін
қамтамасыз ету қажет болып отыр. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... талдау жасадым. Яғни, 1990 - 2005 жылдар мәліметтерін салыстыра
отырып, ... ... ... ... ... ... ... қызмет түрінің көрсеткіштерінің осы мерзімдегі өзгеруі
анықталды. Елімізде өңдеуші өнеркәсіптің дамуына ... ... баса ... ... ... ... ... оң нәтижелер байқалады, мұны
төмендегідей нақты мәліметтермен көрсетуге болады ... - ... ... ... ... серпіні
| |1990 |1995 |2000 |2005 ... ... ... млн. теңге |58 |359982|835773 |1832987 |
|Өнеркәсіп ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... %-бен |99,8 |83,7 |117,4 |106,0 ... ... %-бен |100,0 |39,5 |43,9 |68,1 ... өнімінің өнеркәсіп өндірісінің жалпы|81,8 |51,7 |46,5 |35,8 |
|көлеміндегі үлесі, %-бен | | | | ... ... ... ... |... |... |391,1 |378,1 ... мың адам | | | | ... ... %-бен |... |... |96,4 |102,2 ... ... қызметінің |... |... |17717 |35509 ... ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... %-бен |... |... |21,2 |24,3 ... өнеркәсіптік инвестор- |... |... |71607 |220482 ... ... ... | | | | ... ... млн ... | | | | ... ... %-бен |... |... |147,4 |103,8 |
| ... ... ... ... - Алматы, 2006 жыл |
|мәліметтері бойынша есептелді ... ... ... 2005 жылы ... ... 1833
млрд. теңгеге өнім өндірілген, бұл көрсеткіш ... ... ... ... ... ... және 2001 жылдары өңдеу өнеркәсібі ... ... ... ... (өсу ... ... 17,4 және 15% ... 2002-2005
жылдары өндіріс 6-дан 9,2%-ға дейін өсті.
Өңдеу өнеркәсібінің мынадай экономикалық қызмет түрлерінің дамуы
талданды: ... және ... ... сүрек өңдеу және ағаш бұйымдарын
өндіру, кокс, мұнай өнімдерін және ... ... ... және ... өнімдерін өндіру,металл емес өзге де
минералды ... ... ... және ... ... өндіру,машина жасау саласы,машиналар мен жабдықтар өндіру, көлік
құралдары мен ... ... ... ... газ бен су ... ... Талдауда екінші кесте мәліметтері пайдаланылды.
2-кесте. Экономикалық қызмет түрлері бойынша өнеркәсіп ... млн. ... |1990 |1995 |2000 |2005 ... өнеркәсібі |57,6 |359982 |835776 |1832987 ... мен ... ... ... |17,5 |82542 |239369 |469729 ... ... | | | | ... қоса, тамақ өнімдерін |17,1 |78643 |217987 |424814 |
|өндіру | | | | ... ... ... |0,4 |3899 |21381 |44314 ... және ... ... |7,8 |13400 |36144 |32454 ... ... ... ... |0,8 |684 |1278 |1884 ... ... ... | | | | ... ... және ағаш ... |0,7 |2189 |5314 |5677 ... | | | | ... ... ... ісі |0,4 |2802 |13161 |44110 ... мұнай өнімдері және ядролық |2,5 |38612 |70247 |167265 ... ... | | | | ... ... өндіру |1,5 |35766 |59870 |156179 ... ... |3,1 |19453 |17627 |54310 ... және ... ... |1,4 |1537 |4401 |26841 ... | | | | ... емес өзге де ... ... |3,6 |22035 |13781 |105562 ... | | | | ... ... және ... ... |9,6 |128603 |376640 |729379 ... ... | | | | ... ... |8,7 |121335 |365903 |684369 ... металлургия |2,9 |57207 |153735 |279167 ... ... ... |5,7 |63569 |210582 |393490 ... металл бұйымдарын өндіру |0,9 |7268 |10738 |45010 ... ... |9,1 |41368 |45823 |172781 ... мен ... ... |7,3 |31659 |18072 |55951 ... ... ... және |1,4 |5483 |17486 |38567 ... ... ... | | | | ... ... мен жабдықтарын өндіру|0,4 |4227 |10265 |78263 |
|өнеркәсіптің өзге де ... |1,0 |6755 |11989 |22996 |
| ... ... ... жылдарында» - Алматы, 2006 жыл ... ... ... ... жылы 1995 жылға қарағанда өңдеу ... ... өсуі (1,7 есе) ... негізінен келесі салалар есебінен
қамтамасыз етілді: көлік құралдары мен жабдықтары өндірісі (8,5 ... ... ... бұйымдар өндірісі және аяқ киім өндірісі (5,3
есе); целлюлоза-қағаз өнеркәсібі, ... ісі (4,9 есе); ... ... және ... ... ... (2,8 есе); металл емес өзге
де ... ... ... (2,7 есе); ... ... (2,4 есе); ... (1,8 есе); тамақ өнімдері мен түсті ... ... ... Алайда, 2005 жылы 1990 жылмен ... ... ... ... ... және осы жылдары жылдық орташа көрсеткіш 2,5%-ды
құрады.
Өңдеу ... ... ... металлургия өнеркәсібінің және дайын
металл өнімдері өндірісінің (40%-дан астам), сондай-ақ 2005 жылы ... ... ... ... ... тиісінше 161,8 және 147,9% құраған
сусындарды, темекіні (ширектен астам) қоса алғанда ... ... ... жылы ... өнеркәсібі салаларының өндіріс көлемдерінің
құрылымында 1990 ... ... ... ... ... үлесі 10-
нан 21,5%-ға дейін, қара металлургия өнімдері өндірісі – 5,1-ден 15,2%-ға
дейін, мұнай өнімдері өндірісі – ... ... ... ... ... жеке ... тоқыма және тігін өнеркәсібінде 1990-
1998 жылдар аралығында өндіріс көлемдерінің төмендеуі байқалды. 2000-2002
жылдары ... ... және ... ... ... ... ... жұмысы жандандырылды және едәуір өсім осы жылдары байқалып,
жыл сайынғы өсім 21% ... жылы ... және ... өнеркәсібі кәсіпорындары 32,5 млрд.
теңгеге өнім өндірді. 1995 ... ... ... ... индексі 135,7%
құрады. Мақтадан иірілген жіп; мақта-мата жібі; маталар; қалпақтар мен бас
киімдер; төсек-орын және т.б. ... өсті ...... және ... өнеркәсібі өнімнің табиғи түрдегі өндірісі
| |1990 |1995 |2000 |2005 ... сату үшін ... ... |20940 |2060 |319 |350 ... және ... ... ... | | | | ... ... жіп, ... | | | | ... сату үшін өлшеніп оралмаған |39909 |4165 |967 |8035 ... ... және ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... | | | | ... мың ... метр |325461 |31126 |6823,3 |31660,5 ... мың дана |12847 |798 |2041,7 |2607,7 ... және ... ... мың шаршы |2234 |198 |158,8 |108,9 |
|метр | | | | ... ... |... |481 |269 |266 ... басылған және киіз аяқ-киім, мың |2941 |735 |572,8 |383,3 ... | | | | ... ... трикотажды, машинамен |... |... |4,2 |11,6 ... жеке ... ... қалыңдығы 6,7| | | | ... кем ... ... ... мен | | | | ... мың жұп | | | | ... машинамен немесе қолмен |53524 |8125 |1758,8 |2400,2 ... ... мың жұп | | | | ... ... пуловерлер, |126772 |8508 |55,6 |164,3 ... ... және ... ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... ... мың дана | | | | ... ... ... ... |... |... |101362 |27034 ... сырт киім, дана | | | | ... ... сырт ... мың дана |... |992 |335,0 |342,7 ... және бас ... мың теңге |... |5999 |139007 |171603 ... қой ... мың ... дана |... |303 |... |... |
| мың ... дм|... |... |876,6 |352,9 ... қой ... мың ... дана |... |88 |... |... |
| мың ... дм|... |... |0,8 |239,1 ... және ... ... ... |85073 |20291 |4107 |1833 ... ... ... дана | | | | |
| ... ... ... ... Алматы, 2006 жыл |
Республикадағы мақта-матасының ең ірі ... ... ... ... ... Бұл комбинатта өндірілген өнімнің жартысынан ... ... ... ... ... Польшаға,
Грецияға, Оңтүстік Кореяға, АҚШ пен ... ... ... ... иірілген жіптің жалғыз өндірушісі «Ақ
жіп» АҚ Алматы мақта иіретін ... ... ... Оның ... ... ... ... шұлық және ... әрі ... ... ... ... шикізатретінде қолданылады.
Бүгінгі таңда бұл кәсіпорын шикізатын көптеген трикотаж кәсіпорындары
пайдаланады, ... ... ... ЖШС ... ... ... ... қаласы), Көкшетау галантереялық ... ... ... және ... ... кәсіпорындары шығаратын өнімдер ассортименті алуан
түрлі және зор: ... жүн және ... да ... ... ... ... және ... киімдері (пальто, плащтар, кеудешелер,
костюмдар, ... ... ... ... емізетін балаларға
арналған киімдер және т.б.); табиғи ... ... киім ... ... ... және ағаш бұйымдарын өндіруді қарастырғанда, 1990 және
1998 жылдар ... ... ... және ағаш ... өндіруде өндірістің
10-20%-ға төмендеуі байқалғанымен, он бес жыл ішінде көлемдерді ... ... ... ішкі өндірістің өсуін 1,4 есе өсіруге мүмкіндік
берді. ... ... үй ... ... ... ... ... ағаш ыдыстар өндіру артты. Ұзақ уақытқа созылған үзілістен
кейін талшықты тақталар өндірісі жандандырылды. Бұл ... ... - ... ... және ағаш бұйымдарын өндіру саласының табиғи
түрдегі өнім өндірісі
| |1990 |1995 |2000 |2005 ... ... ... ... ... |266,5 | ... 6 мм артық қалыңдыққа қиылған орман | | | | ... ... жол ағаш ... ... | | | ... ... мың ... метр | | | | ... ... ... ... ... |... |... |4,4 | ... өңделген ағаш; ылғалданған немесе басқа|... |... |33,1 | ... ... ... жол ... ... | | | | ... ... мың текше метр | | | | ... және ... да ... материалдардан |8643,0|2620,4|- | ... ... мың ... метр | | | | ... және ... ... ... |269,7 |220,0 | |
|есіктер мен олардың кәсектері, есіктер және | | | | ... ... ... мың ... | | | ... | | | | ... ... ... ... ... |... |5,1 |- |48,8 ... ... ... ... ... | | | | ... және жаңыршақ, мың шаршы метр | | | | ... ... ... ... ағаш |... |... |1625 |1867 ... ... ағаш ... тонна | | | | ... ... ағаш ... ... |... |... |3 |768 ... ... мың теңге |... |... |10640 ... ... ... тәуелсіздік жылдарында». Алматы, 2006 жыл |
Республикадағы ең маңызды салалардың бірі кокс, мұнай ... ... ... ... ... ... табылады. Оның үлес салмағы 2005
жылы жалпы ... ... 3,3% ... ... ... ... үш ... шоғырланған: республикалық мұнай өнімдері
өнімдері көлемінің 90%-дан астамы өндірілетін Оңтүстік ... ... ... ... Мұнайды айырудың шығарылатын өнімдері құрылымында
газойльдар (33,9%), жанатын мазут (32,8%) және ... ... (21,8%) ... ... жылы ... ... өнеркәсібіндегі өндіріс көлемдерінің өсуі
байқалды. Мұнда өткен жылға қарағанда өсім 3,8-ден 23,7%-ға дейін құрады ... жылы ... ... ... және ... ... ... кәсіпорындар 167,3 млрд. теңгеге өнім шығарды, бұл көрсеткіш
1995 жылғы деңгейінен 47,5% артық.
5-кесте - Кокс, мұнай өнімдерін және ... ... ... өнім ... |1990 |1995 |2000 |2005 ... ... лигнит немесе шымтезек коксы |3711 |1811,0 |2601,5 |2490,8 |
|және жартылай коксы; реторт көмірі, мың | | | | ... | | | | ... ... өнімдері, мың тонна |17854 |10854,0 |6241,4 ... ... ... ... |3494 |2179,7 |1255,0 |2358,2 ... мың тн | | | | ... ... кең ... |38,0 |129,7 |... ... тонна | | | | ... оған қоса ... ... |1085 |248,7 |63,4 |248,6 ... ... (айыру температурасы | | | | ... мың ... | | | | ... ... ... мың ... |4974 |3303,3 |1954,0 |3674,6 ... мазут, мың тонна |6035 |3792,9 |2391,2 |3551,2 ... ... және ... мың ... |... |91,9 |176,1 |1125,8 ... ... ... мың |296 |215,7 |48,4 |346,0 ... | | | | |
| ... ... ... ... ... 2006 жыл |
Химия өнеркәсібіне ... ... ... ... ... ... алу үшін ... шикізат болып табылатын органикалық және
бейорганикалық пайдалы қазбалар кендеріне бай. 1992-1994, 1998 ... ... үшін ең қиын ... ... бұл ... ... көлем индексі өткен жылға
қарағанда 50-60% құрады. 1999 ... 2004 ... ... ... ... ... ... өсті және 2001 жылы өсім ең жоғарғы деңгейге ... есе). 2005 жылы ... ... ... 54,3 млрд. теңгеге
өнім өндірді, бұл көрсеткіш өткен жылғы деңгейден 4,7% төмен.
«Қазфосфат» ЖШС филиалы – ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын болып табылатын
республикадағы химия өнімінің негізгі өндірушісі ... ... ... ішкі ... да, сыртқы рынокта да үлкен сұранысқа ие (ТМД елдері,
Қытай, Румыния және т.б.).
ТМД мемлекеттері арасында Қазақстан ... ең ірі ... ... ... 2005 жылы оның ... 83,4 мың тоннаны құрады, бұл
1995 жылмен салыстырғанда 1,7 есе, ал 2000 ... ... 5,4 ... ... ... 90-шы ... ортасынан бастап 2005 жылы көлемдері 1995
жылғы деңгейінен 1,8-2,4 есе артылған ... және хром ... ... ... басталды.
2003 жылы республиканың бес мұнай химия ... ... ... Бұл ... ... ... ... резіңке-техникалық бұйымдарын, шина ... ... ... шегі 2010 жылы 300 мың ... ... 100 ... полипропилен, 300 мың тоннаға дейін полиэтилен, 120 мың тоннаға дейін
синтетика каучугі, сонымен қатар басқа да ... ... ... ... керек [20].
6-кесте – Химия өнеркәсібінің табиғи түрдегі өнім өндірісі
| |1990 |1995 |2000 |2005 ... ... |... |3597 |4176 |6467 ... триоксиді (хром ангидриді), тонна|... |8866 |18137 |16107 ... ... ... |... |9208 |17015 |21697 ... ... тонна |... |14828 |18396 |27771 ... ... |... |827 |772 |1253 ... ... |449030 |50078 |15429 |83444 ... ... ... тонна |3151200|694700 |634831 |750840 |
|Ортофосфор (фосфор) қышқылы және |646,9 |53,0 |16,4 |19,7 ... ... мың ... | | | | ... ... ... |... |45284 |14007 |17130 ... | | | | ... ... ... ... |35082 |15784 |75712 |60560 ... | | | | ... ... белгілі немесе |306717 |88505 |10568 |49071 |
|белгісіз ... ... | | | | ... ... этилен |... |... |79 |6 ... ... | | | | ... түрлеріндегі стирол |175668 |45575 |99 |1464 ... ... | | | | ... ... полипропилен, |30262 |10718 |154 |... |
|тонна | | | | ... ... ... мен |42771 |5431 |2307 |16703 ... ... | | | | ... ... мың |120860 |343816 |2017356 ... | | | | ... және ... ... ... |46274 |11898 |11691 |14199 ... ... мен ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... |120330 |6066 |696 |2941 ... ... ... да ... |2088 |1549 |28 |111,2 ... ... мен құралдары, | | | | ... | | | | ... ... арналған лактар, |... |... |2035 |2537 ... мен шаш ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... және тіс тазалауға |... |... |528 |12 ... ... ... | | | | |
| ... ... ... ... Алматы, 2006 жыл |
2005 жылдың ортасында Ақтаудағы ... ... ... қайта
жандандырылды (қазіргі таңда «Sat Operation Aktau» ЖШС, полистирол ... ... ... ... жеткізілген шикізаттан жасалған тәулігіне
55-60 тонна ... ... бар ... ... ... өндіру бойынша
алғашқы технологиялық жүйе іске қосылды.
2.2. «FoodMaster» ЖШС-нің экономикалық тиімділігін талдау
«ФудМастер» компаниясының тарихы 1995 жылдан ... ... Дәл ... жас ... ... сүт өніміне сондай бай Қазақстан өңірінде
йогурт атаулы керемет өнім жайлы білмейді?» деген ой ... Дәл ... ... Есік ... сүт ... ... ... алып, өте
дәмді, үлкен стакандарға салынған «Crystal Lake» йогуртын өндіре бастады.
Йогурт өнімінің нарықта сәттілікпен өткенін ... ... ... ... «сүт ... ... ... бел буды. «ФудМастер» компаниясы
қазақстандық нарықта алдыңғы қатарлы орынды алуды ... ... 6 ... және 1 сүт – ... ... ... 6
зауытқа төмендегілер жатады:
“ФудМастер – Алматы ” – Есік қаласындағы сүт зауыты
“ФудМастер – НС Астана ” – Астана қаласындағы сүт ... - ... ” – ... облысы, Ауқатты аулындағы ірімшік
зауыты.
“ФудМастер - Асептик ” – Есік қаласындағы ұзақ ... ... ... сүт ... ... ... - ... – Алматы облысы, Іле ауданы, ... сүт – ... ...... ” – ... ... балмұздақ өндірісі бойынша
зауыт.
«ФудМастер» Компаниясы Жамбыл, Алматы, Оңтүстік Қазақстан және ... сүт ... ... ... Мұндай жеке меншік орындар
шведтік сүт қабылдаушы ... мен ... ... ...... арналған жабдықтармен жарақталды. Шаруаларға көлікпен, сондай –ақ
бұзауларды сатып алуға кредит беру сияқты шаралар ұйымдастырды, ал ... ... ... сүт ... сүт ағуы ... ... өте ... тек сапалы болуына қол жеткізілді.
Сәйкес тексеру аудиті өткізілген кейін ... ISO 9001 ... ... ... ... ... де, ... жүйесі мен
менеджменті халықаралық стандарттарға сай ... ... ... тұтынушылар тарапынан сұраныс көбейді, ал сұраныс өз кезегінде
көлемнің өсуі және ... тез ... ... ... ... сұрауларына жауап қайтарып, келген шағымға
жауап ретінде оған ұнамаған өнімді ... ... бар. ... – талдау жүйесін құрды. Жаңа өнімнің жоспарланып, ол тұтынушыға
жеткенге дейінгі сапалылық ... ... ... ... ... ... бойынша шешімдерді қабылдауға мүмкіндік береді. Біз ... әсер ... ... ... ... және жақсартамыз.
Біздің ойымызша, ақаудың салдарынан азап шеккенше, оны ... ... ... өкілеттіктер және ... ... ... ISO 9001 стандартының негізгі принципіне сай ... ... ... әр қызметкердің алдындағы алғашқы ... ... ... Атап ... бір жайт, TUV Rheinlad InterCERT «Мерседес»
автомобильдерінің өндірісін сертификаттайды және екінің бірі оның ... ... ... ... ... ұйым ... ... компания болып табылады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік «Компания «ФудМастер-Айс Крим»
2001 жылдың 22 тамызында ... ... ... ... ...... ... классификаторы бойынша коды ОКПО 39476368.
Қазақстан Республикасының заңдарына ... ЖШС ... ... ... болып табылады өз атынан келісім-шарт жасайды, әр түрлі
келісімдер істейді мүліктік және жеке ... емес ... ... ие болады, сотта жауапкер және даугер болалады.
Заңды мекен-жайы: Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы, ... ... түрі – ... «Компания «ФудМастер-АйсКрим» құрушысы болып АҚ ... ... РН ... ... ... ... (жүз он жеті ... алты
жүз мың) теңгені құрайды. Тіркелген уақытта 29 400 000 ... ... төрт жүз мың) ... ... ... ... Серіктестік
тіркелген күннен бастап бір жыл ішінде толық төленуге ... ... ... ... қызметі болып балмұздақ өндіру
және сату.
Серіктестікті басқару органдары болып мыналар ... ...... ... ... Бас ...... орган.
Серіктестік шектелмеген қызмет мерзіміне құрылды.
Компания миссиясы: тұтынушының жоғарғы дәрежедегі талабына сай ... ... ... балмұздақтың негізгі төрт түрі бар: сүтті,
кілегейлі, пломбир және миуалы.
Сүтті өнімдерсіз миуалы балмұздақ – ... ... және ... жоқ және түрлері бойынша жеміс-жидекті және хош ... ... ... балмұздақтың құрамы әртүрлі болып ... ... ... ... ... және ... ... мүмкін және құрамы
бойынша күрделі, бірақ оның негізгі құраушысы – сүт өнімдері: ... ... ... сүт, ... май, қант және ... өндірісінде екі компоненттен артық қолданылатынын ескерген
жөн.
Балмұздақта ... ... ... ... ... консистенция;
керемет құрылым;
тоңазытқыштан алғанда құрғақ күйде болуы;
еруге ең жақсы қарсы тұру;
ауаны біртекті ... ... ... ... қату ... және ... қалыптасу кезіндегі мінез-құлқына маңызды әсер етеді. Сондықтан
балмұздақ өндіруге арналған өсімдік майлары нақты анық қасиеттерге ие болуы
керек, ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір бөлігі суыту кезінде, ұсталым кезінде және
мұдатқыш камераға енгізу кезінде ... ... ... ... ... жақсы сапасын қамтамасыз ету үшін кристализациялық
қасиеттерге ие болуы қажет.
Шоколад ... ... ... ішкі ... ретінде
пайдаланылады. Ең дәстүрлі тіркесім – қара шоколадты ... ... ... ... ...... қасиеттерін, сырт
келбетін және дәмін жақсарту.
Әшекейге қатысты маңызды шарттары мыналар:
нағыз шоколад дәмі;
ауызда тез еруі;
балауыз татымының ... ... тез ... кейін минималды ағу;
балмұздаққа жақсы жабысу;
жұқа және бірқалыпты қабат;
жарылуға қарсы тұру.
Әшекейдің қарапайым құрамы: лайықты өсімдік майы (60%), какао ... (25%), ... (0,7%) және ...... компоненттерінің майлы және сулы
фракцияларын тұрақтандыратын зат. Олар мұз ... ... ... ... ... пайдаланлатын эмульгаторлар табиғи
өнім болып табылады. Оларды ... мүк» атты ... ... алады.
Тұрақтандырғыштар балмұздақтың тез еруіне кедергі жасайды. Желатин,
агароид, картоп және жүгері крахмалдарының орнына қазір ... ... ... қолдану мыналарға кепілдік береді:
қоспаны салқындатқаннан кейінгі сәтте ... ... оңай ... ... өнімді органолептикалық бағалау кезінде суды толық араластыру, мұз
кристалдарының түйіршіктілік ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін
иіс бөлімін ... ... ... толықтыратын дайын өнімнің ауа
ұяшығының құрылымына;
жылуға жоғары ... ... ... ... ... (сәйкес
шикізаттар көрсетілген) ұсынады. Шикізаттар сипаттамасы 7-кестеде
көрсетілген.
7-кесте - ... Айс ... ... ... ... компоненттер тізімі (1 ... ... ... |Саны |
|«Фруктовый лед» балмұздағы ... суы |кг |810 ... |кг |150 ... |кг |2 ... ... |кг |32,5 ... ... |кг |1,5 ... ... |кг |4 ... |шт |13500 ... |кг |18 ... |шт |665 ... |кг |1000 ... ... ... ... ... 3,5%) |кг |662 ... майы 82,5% |кг |93 ... |кг |140 ... |кг |0,1 ... |кг |100 ... |кг |5 ... ... |шт |10500 ... |кг |17 ... |шт |208 ... |кг |1000,1 ... ... ... (майлылығы 3,5%) |кг |662 ... майы 82,5% |кг |93 ... |кг |140 ... |кг |0,1 ... |кг |100 ... |кг |5 ... |кг |0,8 ... |шт |1860 ... |шт |154 ... |кг |1000,9 ... ... ... ... майлылығы 3,5% |кг |427 ... майы 82,5% |кг |49 ... |кг |88,2 ... |кг |0,1 ... |кг |63 ... |кг |3,2 ... |кг |200 ... |кг |20 ... |кг |150 ... |кг |20 ... |шт |665 ... |кг |1000,5 ... «ФудМастер- Айс Крим» компаниясының мәліметтері негізінде|
|есептелді ... ...... ... ... – СПКФ ... ... «Алматы» Талғар қаласы, ЖК
«Мырзахметов»,ЖШС ...... ... қант орталығы;
гофрокартон – Семей қаласы Капполиграф.
8-кесте - Шет елден әкелінетін шикізат тізімі
|Атауы ... ... коды ... |Danice Services a/s ... ... әшекей |Danice Services a/s ... ... |Danice Services a/s ... |
|Джем |Danice Services a/s ... ... ... |Danice Services a/s ... ... ... |Corman (EEC) ... ... | | ... ... ... |392010280 |
| Дереккөз: «ФудМастер- Айс ... ... ... негізінде |
|есептелді ... ... ... ...... жоқ жоғарғы технологияны пайдалануда
суперсапалы қоспа дайындалады.
 Шоколад – қоспаны ... ... ... ... қасиеті бар (тегіс жағылған қабат, қатыру температурасы - 26°С) өнім
дайындалады.
Жаңғақ – таза, ... ұзақ ... ... қасиетімен
ерекшеленеді.Мынадай жаңғақтар пайдалынады: Қазақстанда өспейтін арахис
және фундук.
Джем - өнімді ... ... ... арнайы технология
бойынша дайындалады. Таза, ұзақ уақыт сақталу қасиетімен ерекшеленеді.
Сусыздандырылған сүтті май – ... ... тек қана ... ... бар ... майы ... жоғары сапалы сүт пайдаланады.
Технология өнімнен ылғалды ... ... ... Ұзақ ... ... ... және +25°С температурада бұзылмайды.
Таяқшалар – тұтынушы пайдаланғанда ... ... таза ... ... – ұзақ ... ... өнімге «қытыр қасиетін беретін
жоғарғы технологияны пайдаланғанда дайындалады.
Орама – ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасының жаңару жағдайында өңдеуші кәсіпорындардың
экономикалық тиімділігін арттыру
3.1. Қазақстанда өңдеуші кәсіпорындардың тиімділігін ... ... ... ... ... халқына Жолдауы бойынша
ішкі және сыртқы саясатымыздың басты бағыты - Қазақстанды жан-жақты жаңарту
болып табылады.
Бұл – ... ... ... ... ... елу ... ... жедел жылжуымыз және оның тұрақты ... ... ... ... Мұның қажетті шарттарының бірі –
өндірістің шикізаттық емес ... ... ... ... ету. Осы ... ... ... және орта
бизнестің белсенді қатысуы жағдайындағы ... ... ... байланысты.
Елбасының Қазақстан халқына Жолдауында көрсетілгендей, ... ... ие ... емес ... «ұшқыр»
инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға баса назар ... ... ... ... өсіруден» енді «өсуді басқаруға» көшуіміз керек,
мұның өзі, ең алдымен, инфрақұрылымды ... және ... ... әрі индустрияландыруға бағытталған инвестициялық саясатты жүргізу
дегенді білдіреді [1].
Осы мақсатқа қол ... үшін ... ... Үкіметінің
2007 – 2009 жылдарға арналған ... ... Оның ... бірі - экономиканы жаңғырту және әртараптандыру.
Экономиканы жаңғырту және әртараптандыру жөніндегі міндеттерді шешу
шеңберінде Индустриялық-инновациялық даму ... іске ... ... өту ... ... ... ... шикізатқа қатысты емес басым секторларындағы «серпілісті»
инвестициялық жобаларды іске асыруға ерекше назар аударады.
Инвестициялық белсенділікті ынталандыру ... ... ... машина жасаудың және басқа да басым салалардың
аралас әрі ілеспелі ... ... ... ... ... болады.
Орта мерзімді перспективадағы негізгі міндет ... ... ... ... ... құру болып табылады.
Осы міндеттерді іске асыру шеңберінде Қазақстанның батыс өңірінде
«Ұлттық индустриялық ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ Маңғыстау облысында мұнай-химия технопаркін
қалыптастыру жөніндегі ұсыныстар пысықталатын болады.
Әртараптандыру үдерістерін ... ... ... ... бар
жаңа технологиялық және жүйе құраушы өндірістердің дамуын ... ... ... ... ... даму қоры ... ... бір бөлігі республика
аумағында орналастырылуы мүмкін бірнеше жоғары технологиялық компанияларды
сатып алуды жүзеге асыруды жоспарлап отыр. ... ... ... секторларына трансұлттық және ірі шетелдік ... ... ... ... ... ... [5].
Ақпараттық технологияларды, биотехнологияларды, нанотехнологияларды,
жаңа материалдарды, ғарыш индустриясын және ... ... ... дамыту жөніндегі инновациялық ... іске ... ... және ... ... ... ... патенттік
белсенділікті арттыру, ... ... мен ... ... ... тұтастай алғанда қазақстандық бизнестің
инновациялық-кәсіпкерлік белсенділігін арттыру жөніндегі жұмыс жүргізіледі.
Шетелдік және отандық инвестицияларды ... ... шет ... ... игеруге, қазақстандық тауарлардың экспорттық экспансиясына
ерекше ден қойылады. Осыған байланысты Үкімет Ұлттық экспорттық ... және ол ... ... оның ... ... ... мен қызметтердің, әлемдік нарықтарға ... ... ... ... экспорттаушыларды институционалды
қолдау жүйесі қалыптастырылады.
Экономиканы әртараптандыру және жаңғырту проблемаларын ... ... ... ... іске асыру үшін ірі отандық бизнесті
белсенді түрде тартатын болады. Еліміздің аумағында 5 – 6 ... ... ... ірі ... тарту, олардың шағын және орта бизнеспен
өзара іс-қимылын, бұл ретте ... ... ... ... құра ... ... маңызды.
Үкімет энергия үнемдеуші технологияларға өтуді ынталандыратын болады.
Нысаналы энергия үнемдеу саясатын іске асыру ... ... ... ... ... ... ... кешені қабылданады. Үкімет
энергияны тиімді пайдалануды ынталандыруға, сондай-ақ энергетика саласына
ғылымды қажетсінетін энергия үнемдейтін ... ... ... ... ... ... туралы заңнаманы қалыптастырады.
Үкімет Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын салалар бөлінісінде
іске асырудың тиімділігі мен ... ... ... ... ... қор ... белсенділігін арттыру жөніндегі
тетік әзірленеді, бұл капитал тарту көздерін әртараптандыруға, ... ... және ... үшін ... ... ... кеңейтуге
мүмкіндік береді. «Самұрық» және «Қазына» мемлекеттік холдингтерінің қор
нарығына белсенді ... ... ... ... іске асырудан күтілетін нәтижелер:
Таяу арадағы үш жылда Үкімет өз алдына Бағдарламаны орындаудың мынадай
негізгі индикаторларына қол жеткізу міндетін қояды.
2007 – 2009 ... ... ... ішкі ... ... ... ... 7,5 – 8%-ды құрайды, бұл 2000 жылға қарағанда 2008 жылы ЖІӨ-ні
екі есеге арттыру жөніндегі стратегиялық міндетті ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқының жалпы саны
2006 жылмен салыстырғанда, бағалау бойынша, 2,9%-ға өседі және 15,8 млн.
адамды құрайды. Осы ... ... ... адам саны ... 7,7 млн. ... ... ... өндірісінің жыл сайынғы өсу қарқыны
2007 – 2009 жылдары орта есеппен 7,2 – 8,8% ... ... ... ... ... ... өсімі жоспарланып отырған ... ... ... шамамен 3%-ды құрайды.
Негізгі капиталға салынатын инвестициялар көлемінің өсу қарқыны жыл
сайын орта есеппен 14 – 15% деп ... Бұл ... ... ... ... ... меншікті қаражаты есебінен
жүзеге асырылатын болады.
Тұрақты макроэкономикалық шарттарды қамтамасыз ету ... ... ... ... 2007 – 2009 ... 5 – 7% шамасында
тұратын болады.
2009 жылға қарай халықтың жан басына ... ... ... 8900 АҚШ ... ... құрайды.
2007 – 2009 жылдары нақты жалақы өсімінің орташа жылдық қарқыны 9,2 ... ал ... 6,5 – 7%-ды ... ... бағыттарды жүзеге асыруда «Қазына» мемхолдингінің қызметі маңызды.
«Қазына» өзінің құрамына кіретін барлық институттар мен ... ... ... тұжырымдап, іске асыруы керек. Бәрінің мақсаты бірыңғай
болуға тиіс, ол – ... ... орта және ірі ... бәсекеге
қабілеттілігі мен экспорттық мүмкіндіктерін арттыру үшін көмек көрсетілуі
мен ынталандырылуын, халықаралық “серпінді” жобаларды ... ету ... ... ... үшін ... ... туғызу,
инфрақұрылымдарды дамыту.
Біріншіден, «Қазына» қоры келешегі зор кәсіпкерлер мен ... ... ... мен экспортына қолдау жасау үшін қолданбалы
зерттеулерді қаржыландырудан бастап, ... ... ... ... рыноктарға орнықтыруға дейінгі осы заманғы қызмет көрсетуді қамтамасыз
етуге тиіс. Қор экспортқа сервистік қолдау көрсету жөніндегі ... ... ... ... экономиканың басым секторлары мен ... ... ... мен ... ... арттыру
мақсатында жаңа технологиялардың енгізілуі мен қолданбалы ғылымның дамуын
қалай ... ... алуы ... «Қазына» қорының өзіміздің озық ... өнім ... ... ... ... ... экспорттық кредиттер, экспорттық сақтандыру және т.б. ... ... ... жағдай туғызуға және экспорттың
қолжетімділігін жәрдемдесуге кеңейткен жөн.
Төртіншіден, халықаралық ... өз ... ... ... ... ... алатын жаңа өндірістерді конкурстық негізде венчурлық
қаржыландыру үдерісін жан-жақты зерделеген жөн. ... ... ... ... ... қабілетті жаңа ... ... ... үшін ... құралдарды иеленуі тиіс.
Бесіншіден, Қор қызметінің ... ... бірі ... ... экспорттық әлеуеті мол бірлескен өндірістерге
тарту ... ... Қор ... ... ... құрылған арнайы
экономикалық және индустриялық аймақтарға, технопарктерге отандық және
шетелдік бизнесті ... ... ... биылғы жылы Қорлар қорын соның ішінде шетелдік ... ... құру ... ... ... даму Қорының Төрағасы Қайрат Келімбетовтың ... ... ең ... ... ... ... әлем
экономикасы мен Қазақстан экономикасын байланыстырушы механизм болып
қалыптасты. Соңғы ... ... ... ... ... ... көзқарас туғызды.
«Қазына» құрамына кіретін даму ... ... ... емес ... ... портфельді арттырудан
тұрады. Яғни даму институттарының синергиясының есебінен шикізаттық емес
салаларға бөлінетін инвестиция көлемі ... ... ... ... әрі ... ... түсетін ірі жобаларға беріледі. Бұл
жобалар кластерлік, технопарк, ӘКК (Әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялар),
концессия, индустриалды не болмаса ... ... ... орын ... ... бойынша, әр институт өзі жұмыс істейтін саласында жеке
бизнеске иек арту ... ... ... ... Ал ... өз
бағдарламаларын бекітердегі позициясына келсек, даму ... ... ... ... экономикалық тиімділігін арттыру жолдары
Әрбір кәсіпорынның экономикалық тиімділігінің ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан «FoodMaster» ЖШС-
нің экономикалық тиімділігін арттырудың бірден бір жолы – ... ... ... ... ... ... мына ... көрсетуге болады:
1. Өнім және қызмет сапасы;
1. Өнім және қызмет бағасы;
1. Персоналдың квалификациялық деңгейі;
1. Өндірістің технологиялық деңгейі;
1. ... ... қол ... ... қаныққандығы, сұраныс және ұсыныс.
Енді бұл факторларды ашып талдайық.
Өнім сапасы. Сапа - өнімнің ең маңызды ... Өнім ... ... ие ... кейін ғана аналогтар қатарында лайықты орын ... ... ... ... ... ұзақ ... бойы қолдану,
сенімділік, нақтылық, қолданудағы қарапайымдылығы, сонымен қатар ақаулардың
болмауы. Бірақ әрбір өнімге сапаның ... ... келе ... мүмкін. Мысалы, бір рет қолданатын стақаннан ұзақ уақыт
қолдануын талап ете алмаймыз. Сондықтан, сапаның стандарттарға сәйкес келу
деген ... ... ... ... Баға ─ өнімнің ... ... ... ... ... ... Ол өнім ... кеткен жұмыс уақытының
жанама өлшемі. Өнім бағасын анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... өнім саны;
1. өнім қызметі мен қасиеті;
1. персоналдың квалификациясы;
1. өндірістің технологиялық деңгейі;
1. Мемлекеттің салық туралы заңы;
1. Өнімді тасымалдау жәнесақтаумен ... ... ... өткізу үшін ғимараттар арендасымен байланысты шығындар;
1. Өнімнің орамы;
1. Фирманың танымалдылығы;
1. Сервистік және кепілдік қызмет көрсетуінің деңгейі;
1. Фирманың ... ... ... ... пен ұсыныс;
1. Фирманың садалық баға стратегиясы.
Кәсіпорынның баға саясатын жетілдіру бағыты нақты өндіріс орындарының
тиімділігі нәтижесінде ғана жүзеге асуы мүмкін. Оның ... де бар, ... баға ... ... ... да бір ... құнын төмендету (ең
төмен мөлшерде табыс таба отырып) үшін ... өзі ... ... ... ... немесе қызметтерден тұрақты табыс алуы қажет. Онсыз ... ... ... ... ... ... баға стратегиялары:
1. Жоғары баға стратегиясы. Алғашқы өндіріс шығындары жоғары ... ... ол ... ... жаңа тауарлар жатады. Сапасы
жоғары тауарлардың бағасы да жоғары болады.
1. Төменгі баға стратегиясы ... ... өту ... ... ... мақсатында жүзеге асады.
1. Сараланған баға стратегиясы сатып ... ... ... ... деген ынтасынарттыру үшін оларға тауар жеңілдетілген
бағамен сатылады.
1. Икемді баға ... ... ... ... ... ... Тұрақты, стандартты, өзгермейтін баға стратегиясы.
1. Дөңгелексіз баға стратегиясы, яғни сатып алушы 100 теңгенің тауарын
99 теңгеге ... ... ... ... ... алу стратегиясы, яғни көтерме баға.
Персоналдың квалификациялық деңгейі. Квалификациялық жұмысшылардың бар
болуы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Өнімнің ұлғаймалы қатары жоғары квалификациялық персоналсыз
өндірілуі мүмкін емес. Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... ... жақсы білікті жұмысшылар бар
болғанымен жоғары даярланған технологтар мен ... ... өнім ... өте қиын, сонымен қатар, тәжірибелі
маркетологтардың алдын-ала ... ... ... ... ... ... деңгейі. Квалификациялық персоналдың
деңгейімен бірге өндірістің технологиялық деңгей төмен шығынды және қысқа
уақытта ... ... өнім ... ... ... ... орай,
өнімнің өзіндік құнын ... ... өнім ... ... ... ... алдыңғы қатарлы технологиямен қайта
қаруландыру жағдайында көп өнім шығару мүмкін ... бұл ... қол ... ... болып келеді.
Қаржыландыру көздерінің қол жетерлігі. Негізінде ... ... ... ... ... ... орналастыру (биржада акцияларды шығару және
котировкалау).
Кәсіпорынның акционерлік капиталы арқылы қаржыландыруды қамтамасыз ету
ең дұрысы ... ... ... ... басшыларымен акцияларды шығару мен
орналастыруына шешім қабылдауына бірнеше мәселелер қиындық туғызады.
Біріншіден, кәсіпорын басшылары ... ... ... ... ие
болып, акционерлік меншікпен қолдана алады. Бұл жағдайда ... ... ... ... менеджмент пен
инвестордың қызығушылықтары дауға әкелуі мүмкін. ... бұл ... ... ... бұл ... ... өз қызметтерін дұрыс атқармауы
жағдайында жаңа акционер басқарушылардың ауыстырылуын талап ете ... ... ... ... ... ... инвестор
қаржылық есебінің толық мөлдірлілігін талап етеді. Мұндағы қиыншылық
басшылар табысты салық салудан ... ... ... ... ... ... жолымен капиталды тарту талай жігер, уақыт пен
ақшаны қажет ететіні сөзсіз.
Нарықтың қаныққындығы, ... пен ... ... өнімнің бәсекеге
қабілеттілігі мен кәсіпорынның тиімді қызметінің негізгі мәселелердің бірі
─ сұраныс пен ұсыныстың қатынасы.оны толығырақ қарастырайық.
Сүт малшаруашылығының ... ... өнім ... ... ... ... шаруашылықтарда қажетті материалды-техникалық базаның
болмауы; өндірістің ескірген технологиясы; ... ... ... ... басқару мен есептің жетілмегендігі;
орындаушылардың орындаған жұмысына ... өнім мен ... ... ... ... ... ... ішкі нарықта сүт өнімдердің бәсекеге
қабілеттілігін жоғарылату кәсіпорынның ... ... ... Ол өнімнің жаңа түрлерін игеріп өңдеу, сапаның жоғары ... ... ... ... етеді, сыртқы нарықтарға белсенді
өту үшін жағдайларды қалыптастырады. Сондықтан, ... ... ... ... жатқан «ФудМастер» ЖШС үшін өте маңызды болып келеді.
Отандық және шетелдік тәжірибесі мен ... ... ... ... белгілейді:
1. сүт өнімдердің өндіріс процестерін автоматтау, алдыңғы қатарлы
технологиялық ... ... жаңа ... ... ... сыртқы орта мен ... ... ... ... ... ... ... жаңа материалдарын
қолдану;
1. сүт өнімдердің кейбір түрлерінің өндіріс технологиясын ... ... ... ... ... ... күшейту, азықтық
бояуыштар;
1. сүт майлары өсімдік майларына ... ... ... ... ... ... ... майларын қаолдану тек
экономикалық және шикізаттық мәселесімен ғана емес, сонымен қатар,
халықтың ... ... де ... жаңа ... ... ... формаларында сатып алу, ноу-
хау, ... ... ... ... ... пен ... ашу.
Инновациялық қызметтің бағыттарының тиімділігін бағалау ... үшін ... ... ... өнімнің бәсеке қабілеттілігін
жоғарылатуға мүмкіндік береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... ... ... iшкi және ... ... қабiлеттi бола алатын тауарлар мен қызметтердiң жаңа түрлерiн
жасау. Бұл мақсатқа жету үшін ... ... және ... ... жеке сектор үшiн қолжетiмдi маркетингтiк-
технологиялық зерттеулердiң жаңартылатын деректер базасын ... ... ... ... одан әрi ... экономиканың шикiзаттық емес
секторларында инвестициялық ынтымақтастықты нығайту үшiн қолайлы жағдайлар
жасау, экономикалық тиiмдiлiктi ... ... ... ... еңбек
өнiмдiлiгiн бағалау әдiстемесiн енгiзу қажет.
Жүргізілген зерттеулер негізінде келесі қорытындылар мен ұсыныстарды
жасауға болады:
1. ... ... бір ... ол – ... ... ... толық қамтамасыз етілген. Бірақ мұнда ... ... ... ... ... оның ... жер ... шикізатқа өте
бай және өндірістің көптеген салаларының дұрыс қызмет атқарылмауында.
Ендігі мақсат сыртқы және ішкі ... ... ... ... ел ... ... экономикасының қалыптасып отырған негізгі мәселелері: бiр жақты
шикiзат ... ... ... ... ... ел
iшiндегi салааралық және өңiраралық экономикалық ықпалдасудың босаңдығы,
iшкi рынокта тауарлар мен ... ... ... ... ... және әлеуметтiк инфрақұрылымның дамымауы,
кәсiпорындардың ... ... және ... ... ... ... мен ... арасында ықпалды байланыстың болмауы;
ғылыми-зерттеу және тәжiрибелiк-конструкторлық жұмыстарға ... әрi ... ... аз ... ... ... Ғаламдану процестерiне
және сервистiк-технологиялық өтуге бейiмдеу мiндеттерiне сәйкес келмеуi.
Экономиканы әртараптандыру мақсатында ... ... - ... ... ... ... ... Үкіметтің 2005-2015 ... ... ... ... ... ... ... мен дамыту
бағдарламасы, Қазақстан ... ... 2007 – 2009 ... ... әзірленді.
2006 жылы ЖІӨ-нің жылдық өсімі болжамды мәннен 2,1 пайыздық пунктке арта
түсіп, 2005 жылғы ... ... ... ... Бұл ретте халықтың
жан басына ... ЖІӨ 2006 ... ... ... 5083 ... ... 2005 жылы өңдеу өнеркәсібінде 1833 млрд. ... ... бұл ... ... ... ... көлемінің 35,8%-ын
құрайды.
Кәсіпорын тиімділігі – белгілі бір уақытта өндіріс ресурстарының ... ... ... ... ... ... көрінісі.
Экономикалық тиімділікті бағалау үшін өндіріс нәтижелері ... ...... / ... ... ... және жаңғырту проблемаларын шешуде «Қазына»
мемхолдингінің қызметі маңызды. «Қазына» өзінің ... ... ... мен ... қызметінің ортақ стратегиясын тұжырымдап, іске
асыруы керек. Бәрінің мақсаты бір – ... ... орта және ... ... ... мен экспорттық мүмкіндіктерін арттыру
үшін көмек көрсетілуі мен ынталандырылуын, ... ... ... ету және экспорттық “тауашаларды” қалыптастыру үшін қолайлы
жағдай туғызу, инфрақұрылымдарды дамыту. Бұл жобалар кластерлік, ... ... ... ... ... индустриалды не
болмаса еркін экономикалық аймақтарда орын алуы мүмкін.
Біріншіден, кластерлер-қосымша ... ... ... ... ... өндірушілердің, ... ... ... ... ... жүйесі. Екіншіден, аумақтық
ықшамдалған және экономикада жетекші орынға ие жеке салалар шеңберіндегі
бәсекеге ... ... ... ... ... қысқаша
айтқанда, белгілі бір өнім шығаратын шаруашылықтың немесе кәсіпорынның сол
өнімге қатысты басқа да ... ... ... ... жұмыс
істеуі деген сөз. Туризм, тамақ өнеркәсібі, мұнай-газ, ... ... ... ... ... ... және құрылыс материалдары
дейтін салалар бойынша нақты жұмыстар қолға алынды.
Оңтүстік Қазақстандағы тоқыма өндірісі, Мойнақ СЭС-нің құрылысы, солтүстік-
оңтүстік электр ... Шар – ... ... ... ... ... Қызылордадағы шыны өндірісінің жолға қойылуы
бағдарламалар ... ... ... ... мен Ақпараттық
технологиялар паркін, ... ... ... аймағы мен
индустриялық аймақтарға қатысты нақты жобаларды жүзеге асырмақ.
Өнеркәсіп өнімі өндірісінің жыл ... өсу ... 2007 – 2009 ... ... 7,2 – 8,8% ... ... отыр. 2007 жылы жалпы iшкi
өнiмнiң нақты өсуi 8,6%-ды құрайды деп күтiлуде, бұл ... жан ... ... iшкi өнiмнiң мөлшерiн 6560 АҚШ долларына жеткiзуге
мүмкiндiк бередi.
Пайдаланылған әдебиеттер көздері
1. ... ... Жаңа ... ... ... Назарбаевтың 2007
жылдың 28 ақпанындағы Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007 ж. 28
ақпан
1. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» ... ... 2006 ... 1 ... ... халқына
Жолдауы. Астана, 2006 ж. 1 наурыз
1. Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық
дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы
1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қазақстан ... ... – 2008 ... ... ... ... ... Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған
бағдарламасы
1. Қазақстан Республикасының 2015 жылға ... ... даму ... ... ... Үкіметінің экономиканың басым секторларында
пилоттық кластерлерді жасау мен дамыту ... ... ... 2005ж. 25 ... №633 ... Қазақстан Республикасының
Президенті мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің Актілер жинағы –
2005ж. №26
1. ҚР-ның статистикалық жинағы - 2005ж.
1. ҚР-ның статистикалық жинағы - ... ... Р. ... ... ... ... Егемен Қазақстан -2004ж. 24
желтоқсан
1. Алшанов Р. «Қазақстан және даму өрісі». Егемен Қазақстан - 2002ж. 31
шілде
1. Алшанов Р. ... ... ... жаңа ... ... - 2004ж. 5 мамыр
1. Арыстанбеков Қ. «Қазақстанның дамуы қай деңгейде?: Әлем және
Қазақстан». Егемен Қазақстан – 2005ж. 13 ... ... Қ. ... ... ... да ... бар:
Елбасы Жолдауына орай». Ана тілі – 2005ж. ақпан №6
1. Әбдірахман Н. «Біз ... ... ұлт бола ... ... премьер-министрі Д.Ахметов». Жетісу – 24 қыркүйек
1. Әліпбай С. «Экономикамыздың даму қарқыны күткендегімізден де жоғары».
Егемен ... – 2003ж. 30 ... ... М. «Жаһандану дүниесі және Қазақстан». Егемен Қазақстан –
2004ж. 28 сәуір
1. БайзақовС., ... Н. ... ... ... ... – 2005ж. №5
1. Байсақалова Н. «Көрер көз болса жетістіктер жеткілікті». Алматы ақшамы
– 2006ж. 29 шілде
1. ... Қуат ... ... өсу болмайды». Егемен Қазақстан 2006
ж. 12 қаңтар
1. Еспаев Сәкен «Қазақстан экономикасы: нәтижелер, ... ... ... 2006 ж. 31 ... ... Т. ... бағытымен – орнықты экономикаға». Егемен
Қазақстан – 2006ж. 14 сәуір
1. Мауқараұлы А. «Экономиканың мақсаты – дүниежүзілік стандартқа ... ... ... ... ... ... ... – 2005ж. 9 қыркүйек
1. Райхан Н. «Қазақстан экономикасы жедел жаңармақ». Абай – 2005ж. №3
1. Сағадиев К. «Жедел жаңару жолында: Жаңа ... және ... ... ... ... – 2005ж. 23 ақпан
1. Сағадиев К. «Он бес ... ел ... ... ... 16 ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Экономикадағы сараптау жүйелері»22 бет
Дамыған елдердегі кәсіпкерліктің ұжымдық, құқықтық түрлері, құрылымы5 бет
Кәсіпорында өндірілетін өнім64 бет
Экономиканы жаңарту жағдайында өңдеуші кәсіпорындардың экономикалық тиімділігі94 бет
Қазақстанда өндеуші салалардың даму бағыттары32 бет
Өнімнің бәсеке қабілеттілігін арттыру (ААҚ «Ақ Алтын» мысалында)63 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі"239 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь