Өндіріс факторлары жайлы


ЖОСПАР
- Кіріспе . . . 2
- Негізгі бөлім . . . 5
- Өндіріс факторлары . . . 5
- Капитал - өндіріс факторы. Капитал нарығы . . . 7
- Жер - маңызды өндіріс факторы. Жер нарығы . . . 9
- Еңбек - өндіріс факторы. Еңбек нарығы . . . 10
- Қорытынды . . . 18
- Пайдаланған әдебиеттер тізімі . . . 20
КІРІСПЕ
Экономикалық өсудің қоғам дамуының әр түрлі кезеңдеріне тән жалпы белгілері бар. Әрқашанда сол кезеңдегі өндірістің факторлары мен өндіріс нәтижелерінің сапалық сипаттамаларына сәйкес келетін, нақты тарихи формаларда көрінеді. Қазіргі кезең экономикалық өсудің өткен дәуірдің бәрінен, принциптік тұрғыда өзгеше өтумен сипатталады. Бұл өтудің негізі біздің көз алдымызда өрістеп, тереңдеп отырған ғылыми - техникалық өрлеу болып табылады. Қандай да болмасын қоғамдағы өзгерістер өндіріспен тікелей байланысты. Өндірістің дамуы - қоғамның өзгерісі. Қазіргі жаһандану заманының негізі - нарық. Барлық болып жатқан нарықтық қатынастар түбегейлі өзгерістерді болдырып жатыр. Бұл өзгерістер де - өндірістің туысы.
Нарықтық экономика жағдайында экономикалық қызметтің барлық экономикадағы негізгі буыны - бұл өндіріс. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі тиіс. Мұнда ресурстарды үнемдеп жұмсау жоғары өнімді техникалар мен технологияны қолдану мәселелері кең түрде шешіледі. Экономикалық іс әрекет орындалатын орында өндірісті және өнімдерді сатуға кететін шығындарды мейлінше азайтуға қол жетеді. Сол сияқты бизнес жоспарлар өзірленеді, маркетинг қолданады, тиімді басқару жүйесі - менеджмент іске асырылады. Мұның барлығы терең экономикалық білімді қажет етеді. Қазіргі нарықтық жағдайда тек мынадай ғана экономикалық субъект өміршең бола алады, Егер де ол нарық талабын аса сауаттылық пен және компоненттілікпен анықтайтын, сұраныс талабын қанағаттандыратын өнімдерді өндіруді ұйымдастыратын және білікті қызметкерлерді жоғары табыспен, ең соңында, көп пайданы қамтамасыз ете алатын болса.
Келешекте өндірісті жүргізуге маманданған экономистер үшін өндірістің экономикалық негізін терең білгендері қажет -ақ. Осындай терең білімдерді қалыптастыру үшін төмендегі мәліметтерді білгендері абзал.
Өндіріс - адам қоғамының өмір сүру негізі. Осыған байланысты, экономика екі іргелі экономикалық аксиомаға негізделеді: Шексіз мұқтаждықтар мен шектеулі ресурстар.
Мұқтаждықтар - адамдардың белгілі бір пайдалылығы бар игіліктерді иелену мен пайдалануға деген ынталылықтары. Мұқтаждықтарды қанағаттандыратын құралдар - игіліктер болып табылады . Бірінші мұқтаждықтар шектеусіз мөлшерде болады. ал екінші - шектеулі. Соңғылары экономикалық игіліктер деп аталады. Осы екі аксиомаға сәйкес, адамдардың шексіз мұқтаждықтарын шектеулі игіліктермен қанағаттаныруға тырысу - өндірістің нәтижесі. Яғни өндірісте өндірілген өнімдер арқылы тұтынушылар өздерінің қажеттіліктерін қанағаттандыруға ұмтылады.
" Өндіріс " сөзі кең ауқымды, оны макродеңгейде де, микродеңгейде де қарастыруға болады. Мұның себебі, оның универсалдығында.
Өндіріс - бұл қоғамның дамуы мен өмір сүру үшін қажетті материалдық және рухани игіліктерді құру процесі. Өндіріс ұғымын жалпы алғанда - абстракция, бірақ ақылға сыйымды абстракция, себебі ол шын мәнінде жалпылама мағынаны білдіреді және өнеркәсіп, ауылшаруашылығы, құрылыс сияқты жиынтық өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде тұтыну процесінде бола алады. Өсімдік химиялық элементтерді тұтына отырып, өзін - өзі ұдайы өндіреді. өнеркәсіп өндірісі жұмыс күшін, шикізат пен материалдарды тұтына отырып материалдық игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз - өндіріс процесі де жоқ . Бұдан біз, кез келген экономикалық іс әрекеттің экономикалық субъектілердің тұтынуынсыз жүзеге аспайтындығын тайға таңба басқандай анық көре аламыз
Өндіріс - халықтың өмір сүруінің материалдық шарты, Адамзат табиғатының дамуының негізгі шарты. Кез келген қоғамдағы прогресс өндірістің дамуымен негізделеді. Яғни, қоғамда өндіріс процесі қарқында жүріп жатса, сәйкесінше прогрестену процесі де жүзеге асып жатқандығы.
Қазіргі жағдайға сәйкес өндірістің прогрестенуі нарықтық қатынастарды құраушы сегменттер.
Жоғарыда айтылған өндірістік процестер тек ғана өндіріс факторларының көмегімен жүзеге асады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Өндіріс факторлары
Өндіріс факторлары дегеніміз не? Өндіріс процесінде нақтылы пайдаланып отырған ресурстарды өндіріс факторлары деп атайды.
Өндіріс тек үш фактордың әсері арқылы ғана жүзеге асады. Өндірістің жалпы қоғам өндірісінің негізгі факторлары - еңбек, жер, капитал. Егер де осы факторлардың ішінен ең болмаса біреуі ғана болмаса онда өндіріс процесі жүзеге аспайды. Яғни, ешқандай тауар, қызмет өндірілмейді. Өндіріс процесі жүру үшін міндетті түрде еңбек, жер, капитал факторлары болуы тиіс. Тек болып қана қоймай, сонымен қатар қимыл, іс - әрекетте болуы шарт. Берілген үш фактор бір- бірімен тығыз байланысу арқылы, бір - бірімен әрекеттесу нәтижесінде өндірістік процесс жүзеге асырылады.
Әлеуметтік экономикалық дамуда қандай да ел болмасын, қоғам болмасын жалпы әлем шаруашылығы, әлем экономикасы үш негіздің арқасында қалыптасады. Бұл үш негіз - өндірістің үш факторы. Экономикалық - теориялық тұғадан « Еңбек» мәселесін тарихи және әлемдік қоғамдық негізде алсақ, жалпы экономикалық дамуда, оның ерекше тарихи, әлеуметтік - экономикалық негізі бар. Адамзат тіпті өз жаратылысынан бастап, түпкілікті жабайы кезеңінен бері, барлық адамзат қоғам дауынының дәуірлерінен осы заманға дейін еңбекпен шұғылданды. Егер де осы замандағы еңбекті экономикалық тұрғыдан алсақ, ол бүкіл әлеуметтік-экономикалық дамуда ғылыми- техникалық өрлеу негізінде ұйымдастырылған және ғылыми басқаруы болуы айқын. Яғни, жалпы көлемде цивилизациялық негізінде екенін көрсетеді.
«Капитал» - әлем көлемінде, әлем деңгейінде тарихи деңгейде ең басты тұрғыдан алсақ, материалдық негізде, әлеуметтік-экономикалық жан жақты дамуда өндіріс салаларында қызмет ететін капитал, өнеркәсіп жалпы ел дамуының капиталы деп анықтама беруге болады. Өнеркәсіпке немесе халық шаруашылығына бөлінген тікелей капитал, оның қатарында ақша қаражат өндірісті жеке немесе кеншенді объектілерін салуға; техника, технология, машиналар көптеген алуан түрлі жабдықтар сатып алуға; оны монтаждау, іске қосу; сол сияқты өнім өндіруге қажетті көп түрі ресурстар шикізат, материалдар, энергия су басқа да қажетті ресурстар айналмалы капитал ретінде жұмсалады. Сондай-ақ тұрақты және өзгермелі капитал, бүкіл халық шаруашылығының және әлеуметтік -экономикалық потенциалды, тіпті ел байлығын қалыптастыру негізі болып табылады.
« Жер» әлем елдерінің экономикалық көлемінде, жер жүзі шаруашылығында алатын орны ерекше және өте үлкен. Ел экономикасын жерді табиғи ресурстарысыз жалпы дамыту, әсіресе әлеуметтік тұрғыдан дамыту мүмкін емес. Жер бүкіл әлем көлеміндегі, жер жүзі халықтарының өнімді тұтыну көзі. Сондықтан жер, әлем елдері экономикасында, олардың барлығының дамуында түпнұсқа болып табылады.
Экономика дамуының негізінде еңбекке ерекше тоқталатын болсақ, еңбексіз атап айтсақ, жұмысшылардың еңбектенуінсіз ешқандай өндіріс жүзеге аспайды. Ешқандай адам баласы, жалпы қоғам, мемлекет өзінің өмірін, тіпті тіршілігін еңбексіз қамтамасыз ету мүмкін емес. Сондықтан да, ерте көне заманнан бері осы заманға дейін, әрине келешекте қандай да адам болмасын, қандай да қоғам болмасын, өзінің тіршілігін, тіршілік негізін дамуын тек еңбек арқылы қамтамасыз етеді.
Осының қатарында экономика дамуының өндірістің басты факторы -капитал да бар. Оны жұмсап пайдалану негізінде экономикалық өндірістік потенциал - негізгі қор қалыптасады.
Әлеуметтік - экономикалық даму, өндірістік қоғамдық негізімен, өсіn -өніп өркендеп келеді. Сондықтан да экономикалық тұрғыдан өндіріс халық шаруашылығында өнім - тауар өндіріп, қоғамға қызмет істеп, жалпы капитал қорын тұрақты өсіріп, инвестицциялық негізде өндірісті халық шаруашылығының салаларында дамытып, барлық өндірілген өнімді бөліп бағыттау, айырбастау, айналымға айналдырып, тұтынуға жіберу басты мәселе болып келеді. Ол ең негізгі өндірістік өнім негізі. өорыта келгенде, өндіріс даму негізінен экономиканың дамуы және де оның аумағының тұрақты өсуін қамтамасыз етеді. Нарық заманында өндірістің өсуі екі бірінші кәсіпкерліктің дамуы арқылы, әр түрлі кәсіпорындарды қалыптастырып дамыту арқылы капиталды пайдалану негізінде ішкі, сыртқы инвестиция негізінде пайдалануды қамтамасыз етеді.
2. Капитал - өндіріс факторы. Капитал нарығы
Нарықтық қатынасқа көшкен кезде «капитал» сөзі жиі қолдаланылады. Бірақ капитал деп кез келген ақшаны айтады. Рас, қандай да бір капитал болмасын, өз қозғалысығ белгілі бір ақша сомасы түрінде бастайды. Алайда ақшаның ақшамен және ақшаның капитал ретіндегі айырмашылығы бар. Ақшалар өз бетінше капитал бола алмайды. Мысалы: егер ақшалар тауар айырбасын Т-А-Т формуласымен қызмет көрсетсе, онда олар бұл жерде айналым қызметін орындайды. Яғни, ақша айналымда болып, өзіндік массасына салмақ қосса ғана капитал бола алады.
«Ақша» ретінде және ақша капитал ретінде алғашқыда бір - бірінен тек біркелкі емес айналым түрінде өзгешеленеді.
Ақшаның капиталға айналуының басты шарты - ақша иегерәнәі нарықта солндай таурды табу мүмкіндігі болып, ол жаңаша құнды жасауға қабілктті, одан да көп, өзінің бай - тұрғасына құнды жасайды.
Капитал жайлы көптеген ойшылдар өз пікірлерін білдірген. Бірақ, капиталдың мәнән толыққанды етіп К. Маркс ашқан. Маркс былай деп жазған: сырртай капитал әр түрллі жақты формада өндіріс құрал жабдығында, адамдар, ақшалай болып келеді. К. Маркс осыдан соң каиталды - күрделі ұғым санаған. Барлық аталған материалдық игіліктер өз бетінше капитал бола алмайды, олар сонда ғана капиталға айнала алады, егер иегерлері оларды құнды еселеу ұшін несе қосымша құнды жасауға қолданса. Өзінің басты еңбегі «Капиталда» К Маркс капиталдың бірқатар анықтамасын берген. Бұл кездейсоқ емес, «Капиталдың» бірінші томында: капитал - бұл құн, бұл өзін\\өзі өсіретін құн деп көрсетілген. «Капиталдың» екінші томында: «капитал - қозғалыс» екенін дәлелдеген. Капиталдың мәні толыққанды «Капиталдың» үшінші томында жазылған. Ол капиталды заттар жиынтығы ретігде қарастыруды жоққа шығарып, капитал - бұл зат еместігін, ол адамдар арсындағы белгілі қоғамдық өатынас екенін айтқан.
Жоғарыда айтып кеткенімдей «капитал» - маңызды өндіріс факторларының бірі. «Капиталдың» негізгі қызметке түсу ортасы - қоғам. Ал, қазіргі жағдайда қоғам - нарықтық қатынастар нысанында болып отыр. Нарықтық қоғамда мемлекеттің дамуы мен деңгейі - осы мемлекеттің негізгі қорымен көрсетіледі. Бұл жердегі негізгі қор - «капитал».
Экономикалық дамуда ең маңызды мәселе, қандай да бір болмасын экономикалық жүйеде бұл факторлар, тұтынушылардың табысына да байланысты. Олардың санына және бір тауардың орнына пайдаланатын бір немесе бірнеше толтыратын тауарларға байланысты. Ұсыныс - тауарлардың бағасы мен мөлшері арасындағы байланысты айтамыз. Белгілі уақыт арасында тұтынушыларға шығарылатын тауар - ұсыныс.
Сұраныстың екі түрі бар: жеке сұраныс және нарық сұранысы. Нарық сұранысы барлық тұтынушылардың кез келген бағада жалпы мөлшердегі сұранысын көрсетді. Осымен байланысты негізгі қор әсеріне келсек, өнім - тауар, қызмет - жұмыс өндіретін өндіріс негізі болып келеді. Ол көп жыл бойы өзінің түр пішін өзгертпей, қалпын өзгертпей қызмет етіп, өнім тауар шығарып, жалпы халыққа, жалпы халық шаруашылығында қызметететін өндірістік және өндірістік емес объектілер немесе кешенді объектілер болып келеді. Негізгі қорға жататын барлық дүние және мүлік, байлықтар кем дегенде бір жылдан артық ғұмыры блатын және олардың жеке бағасының құны, бағасы он мың теңгеден көп тұратын күрделі объект болуы керек. Нарықтың инвестициялық процесі болуы керек. Өндірістің негізгі үш факторларының бірі - капитал, оны тиімді пайдалана білу. Яғни, әлеуметтік - экономикалық даму - бірінші капиталды пайдалану. Оның қарамғында пайдалаанунегізінде экономикалық тиімділігін анықтау. Капиталдың экономикалық тиімділігін есептеу - талдау тәсәләмен шығару. Әлемдегі теориялық негіз жалпы капиталды жұмсауда мемлекеттік және халықаралық инвестициялық процесті құрайды.
Әлемдік нарықта өндіріс факторы - капиталдың ойнайтын рөлі ерекше.
Өйіткені нарықтық қарым - қатынаста капиталсыз экономикалық субъектілер арасында еш байланыс болмайды. Капитал бұл бүкіләемдік айналым динамикасы. Планета байлығының балансын сақтап тұрушы құрал.
3. ЖЕР - МАҢЫЗДЫ ӨНДІРІС ФАКТОРЫ. ЖЕР НАРЫҒЫ.
« Жер» табиғи фактор есебінде қарастырылады. Бұған табиғат байлықтары, пайда қазбалар өоры, орман мен жыртуға жарамды жерлер және т. б. жатады. Жерден шығарылатын пайдалы өнім - табиғи ресурс. Табиғи ресурс - бұл өндіріс факторлары, табиғаттан пайда болады және оны адам өндіріеді. Оған: көмір, газ, мұнай, темір, астық, күнделікті тұтыныстағы табиғи заттар жатады.
«Жер» қоғамдық байлықтың аса маңызды бөлігі, мемлекет тәуелсіздігінің негізі, барлық байлықтың жиынтығы. Жер ауыл шаруашылығының басты өндіріс құралы, ал басқа кез келген өндңрңс процестерінің ең қажетті шарты болып табылады.
Жер адам еңбегінің жемісі емес, табиғат сыйы. Ол белгілі өлшемде табиғат сыйлаған бүкіл пайдалылық. Ол жердің өзі, су ресуртары мен қазбалы байлықтар. Жер бетінің белгілі бір учаскілері адам қызметіне ықпал етеді. Себебі, адам өндіретін игіліктердің көбісі жермен байланысты. Демек, адам табиғаттың берген байлықтарымен өндірістік процесс нәтижесінде игілік өндіреді. Өндіруші өндірген өнімді сату алу - нарықтық қатынастар негізі.
4. ЕҢБЕК - ӨНДІРІС ФАКТОРЫ. ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
Адамзат тарихының тәжірибесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы, яғни талаптануы - тек нарық, соның ішінде еңбек нарығы жағдайында ған іске асырылатындығын көрсетті.
Еңбек нарығы дегеніміз - ең алдымен жұмыс күшіне деген сұраныс. Әрине, бұл тым ерекше, өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеу, оны әкімшілік - әміршілдік әдіске қарама қарсы әдіс деп қарауға болады. Еркін еңбек - бұл тиімді экономиканың негізі.
Еңбек - адамның дене және рухани қабілеттілігінің жиынтығы және оны өндіріс процесінің материалдық игіліктер мен қызмет көрсетуінде қолдаланылады. Өндіріс процесі жүзеге асу үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс - әрекетте болуы қажет, басқаша айтсақ тұтынылуы керек.
Еңбек нарығында жұмыс күші бір жағынан сатылады, ал екінші жағынан оны сатып алады. Жұмыс күші дегеніміз адамның физикалық және ой қабілеті, осы қабілеттерді материалдық және рухани игіліктерді өндіруде пайдаланада.
« Жұмыс күші» деген ұғым тек экономикада жалданып жұмыс істеп жүргендердің нақтылы еңбекте пайдаланатын қабілеттері. Жұмыс күшінің еңбекке деген қабілеті әр түрлі болады, алайда еңбек кезінде оның барлығы бірдей қолданылмайды. Сондықтан жұмыс күшінің нақтылы еңбекке деген қабілеттері бағаланады. Демек еңбек нарығы дегеніміз «жұмыс істеп жүрген» жұмыс күші нарығы. Ол қоғамда туған жұмыс күшіне деген сұраныспен, кәсіптік қабілет пен оны бағалаумен, жұмыс күші белгілі уақыт ішінде пацдалану қатынастармен байланысты. Бұл жерде сатып алу, айырбастау обьекті ретінде еңбекке деген қабілеттің істе көрінуі, басқаша айтқанда іске қосылған жұмыс күші болмақ.
Экономикалық мазмұны жағынан жұмыс күші ұсынысы - қызметкердің еңбек нарығында өзінің еңбекке деген қабілетін тауар ретінде жұмыс берушіге белгілі бағамен белгіленген уақытқа ұсыну. Бұл кезде ұсыныс пен сұраныс бір\\\бірімен тығыз байланысты бір - біріне тәуелді. Экономикалық категория ретінде жұмыс күші ұсынысы екі тауар иелерінің туйісу кезіндегі меншікті қатынастарын көрсетеді: кәсіпкер және жалданған қызметкер. Бұл екеуінің қатынасы жағынан тең құқылы, бірақ экономика жағынан құқылары теңсіз болып келеді. Жұмыс күші - бұл тауар құны, жұмысшының физикалық және мәдени талғамдарын қанағаттандыру үшін қажетті игіліктер құнына тең. Жұмыс күшінің қосымша қажеттіліктеріне мамандық алу, кәсіпкерлк мамандану т. б сол сияқты қажеттілікке жұмсалатын шығындары кіреді. Қоғамдағы еңбек нарығында жұмыс күшінің заңды тіркелуі маңызды. Өйткені, әрбір қызметкер өзінің жұмыс барысында міндетті түрде мемлекетке пайда әкеледі және олар белгіленген мөршерде мемлекетке салық төлейді.
Еңбек нарығы - нарықтың ерекше түрі, Онда жұмыс күші тауарын сату және сатып алу жүзеге асады. Осы жерде оның құны мен жағдайы бағаланады. Еңбек нарығы экономика жаңдайын көрсетудің айнасы, тұрғындарды жұмыспен қамту көлемі мен динамикасын, жұмыссыздықтың сала бойынша, кәсіби біліктілік, демографиялық және басқа да көрсеткіштердің құрылымын байқатады.
4. 1. Қазақстандағы еңбек нарығы және оның жұмыс істеуі
Жұмыс күші болашақ тауар ретінде өзін еңбек нарығына өткізеді, өзінің әлеуметтік - экономикалық қатынастар болып саналатын жалдауға беретін жұмыс күші туралы және жұмыс беруші мен жұмыс күші арасындағы пайдалануды көрсетеді. Нарықта еңбекақы мөлшері және жұмыспен қамтылу жағдайы тіркеледі. Жұмыспен қамтылу бұл - еңбекақы алу негізінде жеке және қоғамдық мұқтаждықты қанағаттандыруға байланысты адамдардың іс - әрекеттері. Еңбек нарығыңың мөлшері қалай еңбек реурстары, солай өндіріс күшінің даму ауқымы арқылы анықталады. Кез келген тауарды нарық өзге тауарлы нарыққа қарағандағы өзгешелігінің өзгеше белгісі ол жалдау және жұмыс күшін пайдалану негізінде қалай қызмекерлердің, солай жұмыс беретіндердің еркіндігі, сонымен өатар мемлекет тарапынан әлеуметтік кепілдікті қамтамасыз ету пайда болады.
Жұмыс күші нарығы инерциялық және қағидалар бойынша ол өндіріс сияқтанған жылдамдықпен қайта құрылуға қабілетсіз.
Еңбек нарығы кез келген тауарлы нарық сияқты сұраныс пен ұсынысқа негізделген. Сұраныс бұл жағдайда қажеттілік нысаны ретінде бос жұмыс орындары мен жұмыстың орындарында бой көтереді, ал ұсыныс қамтыған жұмыс күшінің немесе жұмыс орнын өзгерту тілектерінің болуы.
Сұраныс пен ұсыныс қызметкерлер арасында осы немесе басқа да жұмыс істейтін жұмыс оындары және жұмыстарды орындау, сол сияқты жұмыс берушілердің арасында керекті жұмыс күштерін жұмылдыру, қалай өзәнәі сандық, солай сапалық құрамы жаңынан бәсекелесиәк күрес арқылы жүзеге асады. Қазіргі езде Қазақстанның экономикасы әлі де болса аса күрделі өтпелі кезеңді бастан кешіруде, бұл сөзсіз еңбек нарығына кері әсерін тигізеді. Жұмыссыздық проблемасы дер кезінде еңбекақыны төлеу және тағы басқалар
өте шиеленіскен жағдайда болып отыр. Міне сондықтан да еңбек нарығы жөніндегі мемлекеттік саясатты одан әрі жетілдіруду қажет етеді.
Еңбек нарығының негізгі мақсаты - еңбек ресуртарын жұмыспен тиімді және нәтижелі қамту. Еңбекке жарамды адамдарды жұмыспен қамтамасыз ету аса күрлелі әрі мемлекеттік маңызды мәселе. Себебі, алға қойған саяси экономикалық әлеуметтік қатынас негізінен туындаған оның ерекшеліктерін бейнелейтін сапа белгісі. Жұмыспен тиімді қамту әрбір елдің нақтылы даму кезеңдерінің деңгейіне сай жұмысқа жарамды адамдарды үнемді және нәтижелі пайдаланып, оларды шаруашылық салалары және аймақ бойынша бөлудің тепе - теңдік үлесімділігіне жету. Қорыта айтқанда, республикамызда еңбек нарығын қалыптастырудың және дамытудың негізгі мақсаты осындай. Оның мәні рентабельділігі төмен кәсіпорындардың бағытын өзгерту немесе мүлде тарату, нарықтық жағдайларға байланысты өндірісті қысқарту, сұраныстың кемуі, өндірістік салалық құрылымының өзгеруі және басқа да әлеуметтік - экономикалық процестер салдарынан халықтың еңбекке жарамды бөлігінің жұмыспен қамтамасыз етілмей отырғаны мәлім. Қазіргі нарықтық экономика жағайындағы жұмыссыздық мынадай сипатқа ие. Біріншіден, болып жатқан технологиялық жағдайлар мен компьютерлендіру жұмысшы күші мен жұмыс уақытын ұтымды пайдалануға, жұмыс орны ғана емес, жұмыс күшінде лайықты, орынды пайдаланып, қолдануға мүмкіндік береді. Екіншіден, жұмыссыздық экономикалық өркендеу мен халықты жұмыспен қамтудың арасындағы тікелей байланыссыз - ақ өсуді көрсетеді.
Дегенмен, жұмыссыздықтың ауыр жүгімен қатар бағаның босатылуы және жеке меншік пен кәсіпкерліктің пайда болуы жұмыссыздықтың бірте\ - бірте азая бастауына себепкер болмақшы.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz