Өндіріс факторлары жайлы

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1) Өндіріс факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2) Капитал . өндіріс факторы. Капитал нарығы ... ... ...7
3) Жер . маңызды өндіріс факторы. Жер нарығы ... ... ..9
4) Еңбек . өндіріс факторы. Еңбек нарығы ... ... ... ... ... .10
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
IV. Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Экономикалық өсудің қоғам дамуының әр түрлі кезеңдеріне тән жалпы белгілері бар. Әрқашанда сол кезеңдегі өндірістің факторлары мен өндіріс нәтижелерінің сапалық сипаттамаларына сәйкес келетін, нақты тарихи формаларда көрінеді. Қазіргі кезең экономикалық өсудің өткен дәуірдің бәрінен, принциптік тұрғыда өзгеше өтумен сипатталады. Бұл өтудің негізі біздің көз алдымызда өрістеп, тереңдеп отырған ғылыми - техникалық өрлеу болып табылады. Қандай да болмасын қоғамдағы өзгерістер өндіріспен тікелей байланысты. Өндірістің дамуы - қоғамның өзгерісі. Қазіргі жаһандану заманының негізі - нарық. Барлық болып жатқан нарықтық қатынастар түбегейлі өзгерістерді болдырып жатыр. Бұл өзгерістер де - өндірістің туысы.
Нарықтық экономика жағдайында экономикалық қызметтің барлық экономикадағы негізгі буыны - бұл өндіріс. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі тиіс. Мұнда ресурстарды үнемдеп жұмсау жоғары өнімді техникалар мен технологияны қолдану мәселелері кең түрде шешіледі. Экономикалық іс әрекет орындалатын орында өндірісті және өнімдерді сатуға кететін шығындарды мейлінше азайтуға қол жетеді. Сол сияқты бизнес жоспарлар өзірленеді, маркетинг қолданады, тиімді басқару жүйесі - менеджмент іске асырылады. Мұның барлығы терең экономикалық білімді қажет етеді. Қазіргі нарықтық жағдайда тек мынадай ғана экономикалық субъект өміршең бола алады, Егер де ол нарық талабын аса сауаттылық пен және компоненттілікпен анықтайтын, сұраныс талабын қанағаттандыратын өнімдерді өндіруді ұйымдастыратын және білікті қызметкерлерді жоғары табыспен, ең соңында, көп пайданы қамтамасыз ете алатын болса.
Келешекте өндірісті жүргізуге маманданған экономистер үшін өндірістің экономикалық негізін терең білгендері қажет -ақ. Осындай терең білімдерді қалыптастыру үшін төмендегі мәліметтерді білгендері абзал.
Өндіріс - адам қоғамының өмір сүру негізі. Осыған байланысты, экономика екі іргелі экономикалық аксиомаға негізделеді: Шексіз мұқтаждықтар мен шектеулі ресурстар.
1. «Микроэкономика»: Н.Қ. Мамыров, Қ.С. Есенғалиева, М.Ә. Тілеужанова. Алматы 2000 жыл «Экономика» баспасы

2. «Жалпы экономикалық теория нагіздері»: Шеденов А. Алматы. 2002 жыл

3. «Экономикалық теория негіздері»: Әубәкіров Я. Нәрібаев К. Есқалиев М. Жатқанбаев Е. Байжұмаев Е. Досқалиев С. Жәйшібеков Ж. Алматы. 1998 жыл. «Санат» баспасы

4. « Кәсіпорын экономикасы»: А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбетов. Алматы. 2003 жыл. «Экономика» баспасы

5. «Кәсіпорын экономикасы»: Г.Ө. Жолдасбаева. Алматы 2002 жыл

6. «Экономикалық теория»: В. Қрымова. Алматы 2003 жыл. «Арқайым»
        
        ЖОСПАР
I. ... ... ... ... ... Капитал - өндіріс факторы. Капитал нарығы ...........7
3) Жер – маңызды ... ... Жер ... ... ... - өндіріс факторы. Еңбек нарығы .....................10
III. ... ... ... ... өсудің қоғам дамуының әр түрлі кезеңдеріне тән жалпы
белгілері бар. ... сол ... ... ... мен өндіріс
нәтижелерінің сапалық ... ... ... ... ... көрінеді. Қазіргі кезең экономикалық өсудің өткен дәуірдің
бәрінен, принциптік тұрғыда өзгеше өтумен сипатталады. Бұл ... ... көз ... ... ... ... ... - техникалық өрлеу
болып табылады. Қандай да болмасын қоғамдағы өзгерістер өндіріспен тікелей
байланысты. Өндірістің ... - ... ... ... ... негізі - нарық. Барлық болып жатқан нарықтық қатынастар түбегейлі
өзгерістерді болдырып жатыр. Бұл ... де - ... ... экономика жағдайында экономикалық ... ... ... ... - бұл ... Міне, сондықтан да, бұл
деңгейде қоғамға ... өнім ... ... көрсетілуі тиіс. Мұнда
ресурстарды үнемдеп жұмсау жоғары ... ... мен ... ... кең ... ... Экономикалық іс әрекет орындалатын
орында өндірісті және өнімдерді сатуға кететін шығындарды мейлінше ... ... Сол ... ... ... өзірленеді, маркетинг қолданады,
тиімді басқару жүйесі - ... іске ... ... ... ... ... қажет етеді. Қазіргі нарықтық жағдайда тек мынадай
ғана ... ... ... бола ... Егер де ол ... ... ... пен және компоненттілікпен анықтайтын, сұраныс талабын
қанағаттандыратын өнімдерді ... ... және ... ... ... ең соңында, көп ... ... ... ... ... ... ... экономистер үшін өндірістің
экономикалық негізін терең білгендері қажет -ақ. Осындай терең білімдерді
қалыптастыру үшін төмендегі мәліметтерді білгендері абзал.
Өндіріс - адам ... өмір сүру ... ... ... екі ... ... ... негізделеді: Шексіз
мұқтаждықтар мен шектеулі ресурстар.
Мұқтаждықтар - адамдардың белгілі бір пайдалылығы бар ... мен ... ... ... ... құралдар - игіліктер болып табылады. Бірінші мұқтаждықтар
шектеусіз мөлшерде ... ал ... - ... Соңғылары экономикалық
игіліктер деп аталады. Осы екі аксиомаға сәйкес, адамдардың ... ... ... ... тырысу - өндірістің
нәтижесі. Яғни ... ... ... арқылы тұтынушылар өздерінің
қажеттіліктерін қанағаттандыруға ұмтылады.
"Өндіріс " сөзі кең ауқымды, оны ... де , ... ... ... ... ... оның ... – бұл қоғамның дамуы мен өмір сүру үшін қажетті ... ... ... құру ... ... ... жалпы алғанда –
абстракция, бірақ ақылға сыйымды абстракция, себебі ол шын ... ... ... және ... ... ... ... өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде тұтыну процесінде бола алады. Өсімдік химиялық
элементтерді тұтына отырып, өзін - өзі ... ... ... ... ... ... пен ... тұтына отырып материалдық
игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз - өндіріс процесі де жоқ . Бұдан ... ... ... іс ... экономикалық субъектілердің
тұтынуынсыз жүзеге аспайтындығын тайға таңба басқандай анық көре аламыз
Өндіріс – халықтың өмір ... ... ... ... ... негізгі шарты. Кез келген ... ... ... ... ... ... өндіріс процесі қарқында
жүріп жатса, сәйкесінше прогрестену процесі де жүзеге асып жатқандығы.
Қазіргі жағдайға сәйкес өндірістің прогрестенуі нарықтық ... ... ... ... ... тек ғана ... көмегімен жүзеге асады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.Өндіріс факторлары
Өндіріс факторлары дегеніміз не? Өндіріс процесінде нақтылы пайдаланып
отырған ... ... ... деп ... тек үш ... ... арқылы ғана жүзеге асады.Өндірістің
жалпы ... ... ... ... - еңбек, жер, капитал. Егер де
осы факторлардың ішінен ең ... ... ғана ... онда өндіріс процесі
жүзеге аспайды. Яғни, ешқандай тауар, қызмет өндірілмейді. ... ... үшін ... ... ... жер, ... факторлары болуы тиіс. Тек
болып қана ... ... ... қимыл, іс - әрекетте болуы шарт. Берілген
үш ... бір- ... ... ... ... бір - бірімен әрекеттесу
нәтижесінде өндірістік процесс жүзеге асырылады.
Әлеуметтік экономикалық дамуда ... да ел ... ... ... әлем шаруашылығы, әлем экономикасы үш негіздің арқасында ... үш ... - ... үш ... ... - ... тұғадан
«Еңбек» мәселесін тарихи және ... ... ... ... ... ... оның ерекше тарихи, әлеуметтік - экономикалық негізі
бар. Адамзат тіпті өз жаратылысынан бастап, түпкілікті ... ... ... ... ... дауынының дәуірлерінен осы заманға дейін
еңбекпен шұғылданды. Егер де осы замандағы ... ... ... ол ... әлеуметтік-экономикалық дамуда ғылыми- техникалық ... ... және ... ... болуы айқын. Яғни, жалпы
көлемде цивилизациялық негізінде ... ... - әлем ... әлем ... тарихи деңгейде ең басты
тұрғыдан алсақ, материалдық ... ... жан ... өндіріс салаларында қызмет ететін капитал, өнеркәсіп жалпы ... ... деп ... ... ... ... ... халық
шаруашылығына бөлінген тікелей капитал, оның қатарында ақша ... жеке ... ... ... салуға; техника, технология,
машиналар көптеген алуан түрлі жабдықтар сатып алуға; оны монтаждау, іске
қосу; сол ... өнім ... ... көп түрі ... ... ... су басқа да қажетті ресурстар айналмалы капитал
ретінде ... ... ... және ... ... бүкіл халық
шаруашылығының және әлеуметтік -экономикалық потенциалды, тіпті ел байлығын
қалыптастыру негізі болып ... әлем ... ... ... жер жүзі ... орны ... және өте үлкен. Ел ... ... ... жалпы дамыту, әсіресе әлеуметтік тұрғыдан дамыту мүмкін емес.
Жер бүкіл әлем ... жер жүзі ... ... ... ... жер, әлем елдері экономикасында, ... ... ... ... ... ... ... еңбекке ерекше тоқталатын болсақ,
еңбексіз атап айтсақ, ... ... ... өндіріс жүзеге
аспайды. Ешқандай адам баласы, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мүмкін емес. Сондықтан да, ерте көне
заманнан бері осы заманға дейін, әрине келешекте ... да адам ... да ... ... ... ... ... негізін дамуын тек
еңбек арқылы ... ... ... экономика дамуының өндірістің басты факторы
-капитал да бар. Оны жұмсап пайдалану ... ... ... - ... қор ... - ... даму, өндірістік қоғамдық негізімен, өсіn
-өніп өркендеп келеді. Сондықтан да ... ... ... ... өнім - ... өндіріп, қоғамға қызмет істеп, жалпы капитал
қорын тұрақты ... ... ... ... халық шаруашылығының
салаларында дамытып, барлық өндірілген өнімді бөліп бағыттау, айырбастау,
айналымға айналдырып, ... ... ... мәселе болып келеді. Ол ең
негізгі өндірістік өнім негізі. өорыта келгенде, өндіріс даму ... ... және де оның ... тұрақты өсуін қамтамасыз етеді.
Нарық ... ... өсуі екі ... ... ... ... ... кәсіпорындарды қалыптастырып дамыту арқылы капиталды пайдалану
негізінде ... ... ... ... ... ... ... Капитал - өндіріс факторы. Капитал нарығы
Нарықтық қатынасқа ... ... ... сөзі ... ... ... деп кез ... ақшаны айтады. Рас, қандай да
бір капитал болмасын, өз қозғалысығ белгілі бір ақша ... ... ... ... ... және ақшаның капитал ретіндегі
айырмашылығы бар. Ақшалар өз бетінше капитал бола ... ... ... ... ... Т-А-Т ... қызмет көрсетсе, онда олар бұл
жерде айналым қызметін ... ... ақша ... ... ... ... ... ғана капитал бола алады.
«Ақша» ретінде және ақша капитал ретінде ... бір - ... ... емес ... ... өзгешеленеді.
Ақшаның капиталға айналуының басты шарты - ақша иегерәнәі нарықта
солндай таурды табу мүмкіндігі болып, ол ... ... ... қабілктті,
одан да көп, өзінің бай - тұрғасына құнды жасайды.
Капитал жайлы көптеген ойшылдар өз пікірлерін білдірген. ... ... ... етіп К. ... ... ... ... деп жазған:
сырртай капитал әр түрллі жақты формада өндіріс құрал ... ... ... ... К. Маркс осыдан соң каиталды - күрделі ұғым ... ... ... ... өз бетінше капитал бола алмайды, олар
сонда ғана капиталға ... ... егер ... оларды құнды еселеу ұшін
несе қосымша құнды жасауға қолданса. Өзінің басты ... ... ... капиталдың бірқатар анықтамасын берген. Бұл кездейсоқ ... ... ... ... - бұл құн, бұл ... өсіретін құн
деп көрсетілген. «Капиталдың» екінші томында: «капитал - ... ... ... мәні ... ... ... томында
жазылған. Ол капиталды заттар жиынтығы ретігде қарастыруды жоққа ... - бұл зат ... ол ... ... ... қоғамдық өатынас
екенін айтқан.
Жоғарыда айтып ... ... - ... ... ... «Капиталдың» негізгі қызметке түсу ортасы - қоғам. Ал,
қазіргі жағдайда қоғам - нарықтық қатынастар нысанында болып отыр. ... ... ... мен ... - осы ... ... ... Бұл жердегі негізгі қор - «капитал».
Экономикалық дамуда ең маңызды мәселе, қандай да бір ... ... бұл ... тұтынушылардың табысына да байланысты.
Олардың санына және бір тауардың орнына пайдаланатын бір ... ... ... ... Ұсыныс - тауарлардың бағасы мен мөлшері
арасындағы байланысты айтамыз. Белгілі уақыт ... ... ... - ... екі түрі бар: жеке ... және нарық сұранысы.
Нарық сұранысы барлық тұтынушылардың кез ... ... ... ... ... ... ... негізгі қор әсеріне келсек, өнім -
тауар, қызмет - жұмыс өндіретін өндіріс негізі болып ... Ол көп ... ... түр ... ... ... ... қызмет етіп, өнім тауар
шығарып, жалпы халыққа, жалпы халық шаруашылығында қызметететін өндірістік
және өндірістік емес объектілер ... ... ... ... ... ... ... барлық дүние және мүлік, байлықтар кем дегенде бір
жылдан артық ғұмыры блатын және олардың жеке ... ... ... он ... көп ... күрделі объект болуы керек. Нарықтың инвестициялық
процесі болуы керек. ... ... үш ... бірі - ... тиімді пайдалана білу. Яғни, әлеуметтік - экономикалық даму - бірінші
капиталды пайдалану.Оның ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігін есептеу - талдау
тәсәләмен шығару. ... ... ... жалпы капиталды жұмсауда
мемлекеттік және халықаралық инвестициялық процесті құрайды.
Әлемдік нарықта өндіріс факторы - ... ... ... ... ... - қатынаста капиталсыз экономикалық субъектілер
арасында еш байланыс болмайды. Капитал бұл бүкіләемдік айналым ... ... ... ... ... ... ЖЕР – ... ӨНДІРІС ФАКТОРЫ. ЖЕР НАРЫҒЫ.
« Жер» табиғи фактор есебінде ... ... ... ... ... ... ... мен жыртуға жарамды жерлер және т.б.
жатады. Жерден шығарылатын пайдалы өнім - табиғи ресурс. Табиғи ресурс ... ... ... ... пайда болады және оны адам ... ... газ, ... ... ... күнделікті тұтыныстағы табиғи заттар
жатады.
«Жер» қоғамдық ... аса ... ... ... ... барлық байлықтың жиынтығы. Жер ауыл шаруашылығының
басты өндіріс құралы, ал ... кез ... ... ... ең ... ... табылады.
Жер адам еңбегінің жемісі емес, табиғат сыйы. Ол ... ... ... бүкіл пайдалылық. Ол жердің өзі, су ресуртары мен қазбалы
байлықтар. Жер бетінің ... бір ... адам ... ықпал етеді.
Себебі, адам өндіретін игіліктердің көбісі жермен байланысты. ... , ... ... ... ... ... ... игілік
өндіреді. Өндіруші өндірген өнімді сату алу - нарықтық қатынастар негізі.
4. ЕҢБЕК - ӨНДІРІС ... ... ... ... ... ... ... деген ең жақсы ынтасы,
яғни талаптануы - тек нарық, соның ішінде еңбек нарығы жағдайында ған іске
асырылатындығын ... ... ... - ең алдымен жұмыс ... ... ... бұл тым ... өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеу, оны ... ... ... қарама қарсы әдіс деп қарауға болады. Еркін ... - ... ... ... - ... дене және рухани қабілеттілігінің жиынтығы және оны
өндіріс процесінің ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асу үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс -
әрекетте болуы ... ... ... тұтынылуы керек.
Еңбек нарығында жұмыс күші бір жағынан сатылады, ал екінші жағынан
оны сатып алады. Жұмыс күші ... ... ... және ой қабілеті,
осы қабілеттерді ... және ... ... өндіруде пайдаланада.
« Жұмыс күші» деген ұғым тек экономикада жалданып жұмыс істеп жүргендердің
нақтылы ... ... ... ... ... ... деген
қабілеті әр түрлі болады, алайда ... ... оның ... ... ... жұмыс күшінің нақтылы еңбекке деген қабілеттері
бағаланады. Демек еңбек нарығы дегеніміз «жұмыс істеп ... ... ... Ол қоғамда туған жұмыс күшіне деген сұраныспен , кәсіптік қабілет
пен оны ... , ... күші ... ... ... ... ... Бұл жерде сатып алу, айырбастау обьекті ретінде
еңбекке деген қабілеттің істе көрінуі, басқаша айтқанда іске ... ... ... ... ... жұмыс күші ұсынысы - қызметкердің еңбек
нарығында өзінің еңбекке деген ... ... ... жұмыс берушіге
белгілі бағамен белгіленген уақытқа ұсыну. Бұл кезде ... пен ... ... байланысты бір - біріне тәуелді. Экономикалық ... ... күші ... екі ... ... ... ... меншікті
қатынастарын көрсетеді: кәсіпкер және жалданған қызметкер. Бұл ... ... тең ... ... ... ... ... теңсіз болып
келеді. Жұмыс күші - бұл тауар құны, жұмысшының физикалық және ... ... үшін ... ... ... тең. Жұмыс күшінің
қосымша қажеттіліктеріне мамандық алу, кәсіпкерлк мамандану т.б сол ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
күшінің заңды тіркелуі маңызды. Өйткені, әрбір қызметкер өзінің жұмыс
барысында міндетті ... ... ... әкеледі және олар белгіленген
мөршерде мемлекетке салық төлейді.
Еңбек нарығы - нарықтың ерекше түрі, Онда ... күші ... ... ... алу жүзеге асады. Осы жерде оның құны мен ... ... ... экономика жаңдайын көрсетудің айнасы, ... ... ... мен ... жұмыссыздықтың сала бойынша, кәсіби
біліктілік, демографиялық және ... да ... ... ... ... нарығы және оның жұмыс істеуі
Жұмыс күші ... ... ... өзін ... ... ... ... - экономикалық қатынастар болып саналатын жалдауға
беретін жұмыс күші туралы және ... ... мен ... күші ... ... ... ... мөлшері және жұмыспен қамтылу
жағдайы тіркеледі. Жұмыспен қамтылу бұл - еңбекақы алу ... жеке ... ... ... байланысты адамдардың іс -
әрекеттері. Еңбек нарығыңың ... ... ... ... солай өндіріс
күшінің даму ауқымы ... ... Кез ... ... ... ... ... қарағандағы өзгешелігінің өзгеше белгісі ол жалдау және
жұмыс күшін пайдалану ... ... ... солай жұмыс
беретіндердің еркіндігі, сонымен өатар ... ... ... қамтамасыз ету пайда болады.
Жұмыс күші нарығы инерциялық және қағидалар бойынша ол ... ... ... ... қабілетсіз.
Еңбек нарығы кез келген тауарлы нарық сияқты сұраныс пен ұсынысқа
негізделген.Сұраныс бұл ... ... ... ... бос ... мен ... орындарында бой көтереді, ал ұсыныс қамтыған жұмыс
күшінің немесе ... ... ... тілектерінің болуы.
Сұраныс пен ұсыныс қызметкерлер арасында осы немесе басқа да жұмыс
істейтін ... ... және ... ... , сол ... жұмыс
берушілердің арасында керекті жұмыс күштерін жұмылдыру, қалай ... ... ... ... ... ... күрес арқылы жүзеге
асады. Қазіргі езде Қазақстанның экономикасы әлі де ... аса ... ... ... ... бұл ... ... нарығына кері әсерін
тигізеді. Жұмыссыздық проблемасы дер ... ... ... және ... ... жағдайда болып отыр. Міне сондықтан да ... ... ... ... одан әрі ... ... етеді.
Еңбек нарығының негізгі мақсаты - еңбек ресуртарын ... ... ... қамту. Еңбекке жарамды адамдарды жұмыспен қамтамасыз ету аса
күрлелі әрі мемлекеттік ... ... ... алға ... саяси
экономикалық әлеуметтік қатынас негізінен туындаған оның ерекшеліктерін
бейнелейтін сапа белгісі. Жұмыспен ... ... ... ... ... ... деңгейіне сай жұмысқа жарамды адамдарды үнемді және нәтижелі
пайдаланып, оларды ... ... және ... ... ... тепе ... үлесімділігіне жету. Қорыта айтқанда, республикамызда еңбек нарығын
қалыптастырудың және ... ... ... ... Оның ... ... кәсіпорындардың бағытын өзгерту немесе мүлде тарату,
нарықтық жағдайларға байланысты өндірісті қысқарту, ... ... ... ... өзгеруі және басқа да әлеуметтік -
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... етілмей отырғаны мәлім. Қазіргі ... ... ... ... ... ие. ... ... жатқан
технологиялық жағдайлар мен компьютерлендіру жұмысшы күші мен ... ... ... жұмыс орны ғана емес, жұмыс күшінде лайықты, ... ... ... ... ... ... экономикалық
өркендеу мен халықты жұмыспен қамтудың арасындағы тікелей байланыссыз - ақ
өсуді ... ... ауыр ... ... ... ... ... меншік пен кәсіпкерліктің пайда болуы жұмыссыздықтың бірте\ - бірте
азая бастауына себепкер болмақшы.
Осы уақытқа дейін біздің ... ... ... болмады. Мамандардың қайта
дайындаудың тым қарапайым ... ... - ... толық, бірақ
тиімсізтүрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуге
теңгермеушілікке ол жерді, ал ол ... бір ... ... ... ... ... әкімшілдік - әміршілдік басқару жүйесі жағдайында
мемлекет, жұмыспен ... ... ... ... ... ... сәйкес орталықтандырылған жоспар бойынша, өндіріс ... ... бөлу ... ... ... Жаңа жұмыс орындарын жасау ,
еңбек етуге ... бар ... ... асып ... ... ал ... ... жұмыс күшінің тапшылығын тудырады.
4.2. Еңбек нарығындағы ахуал және республикадағы еңбек қатынастары
туралы
Республикамыздың рыногы 2005 жылы ... ... ... ... ... ... ... және жұмыссыздық деңгейінің
төмендеуі ... ... ... ... ... ... Республикасының Статистика жөніндегі агенттігінің
алдын ала мәліметтері бойынша 2005 жылғы төртінші ... ... ... саны 7,9 млн. ... жеткен (2004 жылғы сәйкес кезеңде – 7,8
млн.). Республика экономикасында 7,2 млн. адам ... ... оның ... ... 64,4 %, өзін өзі ... қамтығандар – 35,6 % болды
(2004 жылғы төртінші тоқсанда ... – 7,1 млн., 63 %, 37 % ... ... саны 641,3 мың адам ... және 2004 ... ұқсас кезеңмен
салыстырғанда 14,5 мың адамға азайды. ... ... 8,1 % ... ... ... төртінші тоқсанда – 8,4 %). Халықты жұмыспен қамту бағдарламасы
шеңберінде республикада жұмыспен ... ... ... ... қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру, жұмыссыздырды кәсіптік оқыту
кеңінен қолданылуда. Өткен жылы ... ... ... ... 262,5 мың адам өтінішпен барған. Осы өтінішпен барғандардың
үшінші бөлігі ... 91,2 мың адам ... ... ... болып
табылады. 2006 жылғы 1 қаңтарда жұмыспен қамту органдарында есепте ... саны 94,0 мың адам ... ... 2004 жылы – 117,7 мың ... еді. ... ... ... жәрдемдесуімен жалпы өтініш
бергендердің ішінде 184,7 мың адам ... 70,3 %, ал ... ... ... мың адам (67,8 %) ... ... қатар, еңбек рыногындағы:
• жұмыспен тиімсіз қамтудың басым болуы;
2) жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... ... ... сәйкес болмауы;
4) халықтың жекелеген топтарының (әйелдер, жастар, зейнеткерлік ... ... ... ... ... ... ... еңбек рыноктарындағы сараланым өзгешеліктері;
6) тоқырау, ауылдық аудандардағы және ... ... ... ... іргелес мемлекеттерден жұмыс күшінің ... ... ... ... әлі де ... нарығындағы терминдер
Экономикалық белсенді халық (жұмыс күші) – тауарлар мен қызметтерді өндіру
үшін ... ... ... ... ететін халықтың экономикалық
белсенділігін өлшеуге арнайы белгіленген жастағы ... бір ... ... ... ... ... қызмет түрінде жұмыс істейтіндер
мен жұмыссыздар кіреді.
Экономикалық белсенді емес халық – ... ... ... ... немесе жұмыссыз болған халықтың экономикалық белсенділігін
өлшеуге арнайы белгіленген жастағы тұлғалар.
Жалдамалы (ақы ... ...... ... және ... ... заттай түрде ақыны (сыйақыны) қарастыратын жалдау шарты ... ... ... ... ... – бұл ... ... тауарлар мен қызметтер
өндіруден (өткізуден) түскен табысқа байланысты ... ... ... ... ... ... бір ... болып табылады).
Жұмыспен қамтудағы ереже жөнідегі (жұмыспен қамтудағы мәртебе) Халықаралық
топтамаға сәйкес өзін-өзі жұмыспен қамтыған жұмыскерлердің ... ... ...... да бір ... ... ... және бір немесе
бірнеше жалдамалы жұмыскерлері бар өзінің ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметпен шұғылданатын тұлғалар. ... ... ... ... берушілер арасында айырмашылық бар.
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған жұмыскерлер – өз ... не ... бір ... ... ... істей отырып, өзін-өзі ... ... ... ... және ... ... ... негізде
жалдамайтын тұлғалар. Алайда зерттелген ... ... ... ... жұмыскер бір немесе бірнеше жұмыскерді тек қысқа мерзімді немесе
тұрақты емес негізде жалдай ... және ... ол ... ... ... отбасылық жұмыскерлер – туыс тұлға ... ... ... ... ... ... ... кооператив мүшелері – қай салада құрылғанына ... ... ... ... кооперативінің мүшелері болып
табылатын тұлғалар. Егер бұл ... ... саны ... ... ... алынып тасталуы мүмкін және мұндай кооперативтер мүшелері қандай
да бір басқа топ құрамында жіктелуі мүмкін.
Жұмыссыздарға қарастырылған кезеңде жұмысы (табыс ... ісі) ... ... ... және ... белгілі бір уақыт кезеңінде кірісуге
дайын болған халықтың экономикалық белсенділігін өлшеуге арнайы белгіленген
жастағы ... ... ...... ... халық санындағы жұмыссыздардың
үлесі, процентпен өлшенеді.
Еңбекпен қамту органдарында тіркелген жұмыссыздар – ... ... ... ... ... ... органдарына хабарласқан және
жұмыссыз ретінде тіркелген, еңбекке қабілетті жастағы азаматтар.
Жұмыссыздықтың ... ... ... ...... адамның жұмыс
іздеп жүрген кезеңінің ұзақтығы.
Жұмыскерлердің тізімдік саны – жеке ... ... ... оны ... ... ... басқа ұйымдардан келіп қосымша
қабылданғандардан өзге барлық тұлғалар, ... ... ... ... орындайтын тізімдік емес құрам қызметкерлері.
Орташа жалақы мен ... ... ... ... ... нақты саны (қосымша істеушілерсіз) – жұмысқа құжат жүзінде
бекітілген ... ... ... ... ... және туу, ... ... демалыстағы әйелдер, әкімшілік бастамасымен жалақысы
сақталмайтын демалыстағы ... алып ... ... құрам
жұмыскерлерінің санын есептеп шығаруға қолданылады. Бос жұмыс орны – жұмыс
берушілердегі бос ... орны ... ... ... сөздерден қандай ой түюге болады?
Өндірістің қағамдық негізі әлеуметтік - ... ... ... және ... - бірі ... ретінде жүреді. Сондықтан
экономика - өндіріс, шаруашылық, адам жұмысын, ... өнім ... ... ... ... әр ... ... кезеңдер деңгейінде
қарастырып, оны тұжырымдап, қорытындылап отырады.
Саяси жүйеге, мемлекет ... ... емес әр ... қоғамдық
өндіріс бар. Қоғамдық өндіріс жайлы ... ... ... ... ... сондай - ақ жоспарлы шаруашылықтар туралы
жазылады. Осы қатарды еңбек өндірісінің факторы - ... ... ... ... ... адам өз қызметін өтеу үшін табиғатты өзгертеді,
өзіне лайықтап ... ... ... ... ... ... жұмсалған
еңбек мөлшері мен еңбек пәрменділігімен ... ... ... ... - ... ... ретінде өндірістің тағы да бір басты
бөлігі болып ... - ... ... ... қорының негізі. Материалдық
өндіріс саласында қызмет ... ... ... ... ... ... ... өндіріс факторларынан басқа, тағы - жер
өндірісі факторы бар. Осы ... ... ... ... әлеуметтік
экономикалық даму негізі - адам еңбегімен өндірілген өндірістік тұтынушы
да, ... ... ... ... ... оны ... ... мақсатқа сай орындалған жұмыс қызметімен қатар, адам мен
табиғат арасындағы процесс болып келеді. Адам өзінің қоғамдық ... ... шикі ... ... ... өнім ... қамтамасыз етеді.
Осындай процестің негізінде өнім - тауар шығарылып, тауар - ақша ... ... - ... даму негізі салынады. ... өзі өмір ... ... ... ... экономикаға
капиталдың әсері тұрғысынан қарасақ, ол ең ... ... ... Сөйтіп, тауарды өндіруге арналған ұзақ мерзімді өндірістің негізі
қалыптасады. Оның бастысы - өндірістік негізгі қор және ... ... қор мен қор ... ... Бұл ... де үнемі қозғалыста
болады. Ақша капиталы, ... т,б ... ... ... ... ... негізіне айналады. Капиталдың өсуінің көзі - ол нарық
экономикасы жүйесінде тұрақты ... құн ... ... ... ... ... табиғи ресурстардың әсерін алсақ, ең бірінші - ол жер
байлығы. Оның негізі - адам еңбегімен өндірілген және ... ... ... ... ... жатады. Біріншіден, ол адам
еңбегінің жемісі болса, екінші бөлігі адам еңбегіне ... ... ... ... ... ... табылады. Онда белгілі бір жер
көлемі, аймақтары, адамның өндірістік ... ... ... ... қорытындылай келе, нарық жағдайында экономикалық дамуды әрі
қарай жалғастыруда, өндіріс факторларын тиімді пайдалану, олардың ... мен ... ... ... анықтау маңызды міндет
болып табылады.
Елімізде өтіп жатқан нарықтық қатынастар тек ... ... ... емес , бүкіл қоғамдық өмір үшін де орасан зор маңызы бар ... ... 15 жыл ... ... ... көз
жеткізе дәлелдейді.
Бұрынғы тоталитарлық режимдегі көзқарастан арылып, нақты ... ... ... ... ... ... нарықтың талаптарына
сай колданысқа енгізейік. Сәйкесінше, мемлекетіміздің дамуына ат ... ... ... ... ... куәгерлері болайық.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «Микроэкономика»: Н.Қ. Мамыров, Қ.С. Есенғалиева, М.Ә. ... 2000 жыл ... ... ... экономикалық теория нагіздері»: ... ... 2002 ... ... ... негіздері»: Әубәкіров Я. Нәрібаев К. Есқалиев
М. ... Е. ... Е. ... С. ... Ж. Алматы. 1998
жыл. «Санат» баспасы
4. « ... ... А.Қ. ... Қ.Ә. Әлімбетов. Алматы.
2003 жыл. «Экономика» баспасы
5. «Кәсіпорын экономикасы»: Г.Ө. Жолдасбаева. Алматы 2002 ... ... ... В. ... Алматы 2003 жыл. «Арқайым»

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары6 бет
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары жайлы7 бет
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары туралы ақпарат9 бет
Ақпараттық мәдениетті қалыптастыру факторлары aқпараттық мәдениетті дамытуға қойылатын талаптар9 бет
Білім беру қызметі дамытуының факторлары66 бет
Баға белгілеу факторлары12 бет
Бағаның нарықтық экономикадағы рөлі. Баға белгілеу факторлары30 бет
Биосфера мен биота эволюцияларының механизмдері, факторлары мен триггерлері24 бет
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы. инфекция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері.Иммунитеттің гуморальдық,клеткалық,жалпы физиологиялық факторлары (температура, гормондар, ингибиторлар, интерферондар)16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь