Қазақстан Республикасының сыртқы саудасы

Кіріспе 3
1. Қазақстанның әлем шаруашылығына енуі, Қазақстанда сыртқы экономикалық байланыстың қалыптасуы және дамуы 4
2. Қазақстан республикасында сыртқы сауданың дамуы 9
3. Қазақстанның Орталық Азия және Европа одақтарына интеграциялануы 12
Қорытынды 20
Пайдаланылған әдебиеттер 22
Әрбір мемлекетте оның табиғи, тарихи және экономикалық, жағдайларына сәйкес бір бірімен байланысты және бір-бірімен толықтыратын халық шаруашылық салаларының кешені құралады: өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы; қазып шығаратын және өңдеу салалары; өндіріс құралдарын және халық тұтынатын заттар шығаратын т.б. Бірақта бұл жеке бір шеңберінде тұйықталған экономика құруға шарт емес жағдайда әлем шаруашылығынан тыс өзінің (әлеуметтік-экономикалық құрылысы және даму деңгейіне қарамастан, бірде бір мемлекет ойдағыдай дамыи алмайды. Осыған қарағанда халықаралық ынтымақтастықтың негізгі әдісі әр түрлі мемлекеттердің сыртқы экономикалық байланыстарын дамыту болып саналады.
Дүниежүзілік тәжірибе бойынша бір елдің ішінде экономикалық реформалар, халық шаруашылығының құрылымын құру, оның ұлттық жағдайлары, проблемалары мен міндеттеріне мәжбүр. Сонымен бірге халықаралық еңбек негізінде әлемдік шаруашылық байланысқа сәтті және тиімді енбей ішкі қайта құру процесі қалаған нәтиже бермейді. Эномикалық егемендік және нарыққа ену кезінде Қазақстанның сыртқы экономикалық әрекетінің негізгі міндеті халық шарушылығының құрылымын жетілдіру, технологиялық артта қалғанды жою, және республиканың региондардың кәсіпорындарының валюталық қорын қалыптастыру мақсатымен халықаралық еңбек бөлісуіне ынталана қатысу.
1. Қазақстан экономикасы Нұргалиев Қ.Р. Оқу құралы Алматы 1999 ж.
2. "Қазақстан Республикасының 2030 кезеңіне дейінгі даму стратегиясы". Н.А.Назарбаев. Алматы, 1997 ж
3. "Экономикалық ілімдер тарихы". Я.А.Әубәкіров, К.Н.Нәрібаев, Д.Қ.Қабдиев; Алматы, 1998 ж
4. Нарықтық экономика әліппесі – Алматы: Қазақстан. 1995 ж. 96 бет. Редакторы: М. Әкімжанов.
5. Экономикалық теория негіздері: оқулық. – Алматы, «Санат», 1998 ж. Я. Әубәкіров.
6. «Еңбек нарығы және жұмыспен қамту». Ақиқат. 2000 ж. № 7. 30-45 бет.
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 ... ... әлем ... ... Қазақстанда сыртқы |4 ... ... ... және дамуы | ... ... ... ... сауданың дамуы |9 ... ... ... Азия және ... одақтарына |12 ... | ... |20 ... ... |22 ... ... оның ... тарихи және экономикалық, жағдайларына
сәйкес бір бірімен ... және ... ... халық
шаруашылық салаларының кешені құралады: өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы;
қазып шығаратын және ... ... ... ... және ... ... ... т.б. Бірақта бұл жеке бір шеңберінде тұйықталған
экономика құруға шарт емес ... әлем ... ... ... құрылысы және даму деңгейіне қарамастан,
бірде бір мемлекет ойдағыдай дамыи алмайды. Осыған қарағанда халықаралық
ынтымақтастықтың ... ... әр ... ... ... байланыстарын дамыту болып саналады.
Дүниежүзілік тәжірибе бойынша бір ... ... ... ... ... құрылымын құру, оның ұлттық жағдайлары, проблемалары
мен міндеттеріне мәжбүр. Сонымен бірге халықаралық еңбек ... ... ... ... және тиімді енбей ішкі ... ... ... ... ... ... ... және нарыққа ену
кезінде Қазақстанның сыртқы экономикалық әрекетінің негізгі міндеті халық
шарушылығының құрылымын жетілдіру, технологиялық артта ... жою, ... ... кәсіпорындарының валюталық қорын қалыптастыру
мақсатымен ... ... ... ... ... ... әлем ... енуі, Қазақстанда сыртқы
экономикалық байланыстың қалыптасуы және дамуы
Қазақстан КСРО құрамында болған кезінде ... ... ... ... және ... ... ... делдалдығымен тек одақтың экспорт және импорт операцияларына
қатысып қана отырады. Ал осыдан түскен валюта осы ... қала ... ... ... ... үлесі хромит 100%, қорғасын және
фосфор - 90%, мырыш хром - 70%, ... ... ... - ... консервісі 25-30% болды. Республиканың одақтық экспорт қорына өткізу
төмен бағасы мен оны ... сату ... ... зор ... ... кетсек, баға қайшылығы хромит кені бойынша 23 есе, мыс - 16 ... - 5 есе ... ... ... негізінен шикізат тасымалдады,
ал дайын өнімінің экспорттық көлемі мәз болмады. Мысалы, дайын ... ... ... ... шығарылған өнімнің - 10%, ал ... ... ... ... тек 1-,5% ғана тең ... ... ... ақшалай есептегенде шеттен ... құны ... ... ... құнынан көп есе асып
отырды. Басқаша айтқанда республиканың сатқанынан сатып алуы көп ... ... ... ... ... ... да ... Экспорттық өнімнің 30% І валюталары еркін айырбасталымды елдерге
шығарылды, ал 70% ... ... ... ... ... төмен
бағамен жіберіліп отырды. Экспорттық өнімнің айтарлықтай бөлігін шығаратын
металлургия кешенінің ... тек ... ... ... валюта түсімінің 30% - ақ қалдырып отырылды. Ал ... ... ... ... ... ... ... Сыртқы
экономикалық саясаттың негізгі қағидаларын, оны мемлекеттік ... және ... ... ... көшу ... ... ... ұйымдарының уәкілдік құқығын анықтау үшін ... ... ... ... ... ҚР заңы қабылданды.
Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық ... әлем ... ... ... ... ғылыми-техникалық, мәдени
және басқа қатынастарды қамтиды. ... ... ... ... ... субъектілері бар. ҚР тіркелуге алынған сыртқы
экономикалық әрекетке ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары және азаматтары саналады. Нарықтық
қатынастың қалыптасуы жағдайында ... ... ... ... ... іске ... көздейді:
- өндірісті және сыртқы экономикалық өріс әрекетін ... ... ұзақ ... ... ... ... сыртқы
экономикалық кешенін өсінкілік және орнықты жұмыс істейтін жүйеге өзгерту;
- өндірістің әлемдік шаруашылық ... ... ... ... оны ... әлем ... қатысты ашық типтес
экономикалық қалыптастыру;
Қазақстанның ... ... ... беру ... ... түрлі формаларын дамыту. Мемлекет сыртқы экономикалық байланыстарды
дамыту негізінде ҚР ... ... ... ... мақсатымен мынадай әрекеттер жасайды: сыртқы экономикалық ... ... ... шекара арқылы өтетін ... және ... ... ... ... және импорт белгілейді. Сыртқы
экономикалық ... ... ... ... жұмыстарының
түрлерін, көлемін және бағыттарын дербес анықтайды. Олардың ҚР ... ... есеп шот ... ... бар. Субъектілерінің өздерінің
әрекеттерінен түскен пайдасы ... ... ... ... толық өз
қарауларында қалады. Сонымен олар өндірістік әрекеттерін, ... ... ... нормалар және ережелерін сақтай жұмыс
көрстеуге міндетті. Маңызды бір ... ... ... ... сақтандыру туралы ... ... ... жұмыс және
іздеулер жүргізгеңде қауіпсіздікке кепілдемелі болуы керек.
Нарыққа өтпелі кезенде республиканың төлем қабілетсіздігін, халықаралық
еңбек ... ... ... ... ... және ... сату нарықтарын кеңейту қажет. ҚР экономикалық саясатының бір
бағыты - ол ... ... ... ... ... ... отын, металлургия жоне өнеркәсіптерінің ... ... ... ... ... монополиялық қағидадан
бас тартылды. Экспорттық товарлар шетелдердегі сауда ... ... ... әлем ... биржасы арқылы сатылатын болады. Республиканың
сыртқы ... ... ... үшін сыртқы сауда көлеміне
шек қою жойылды, мәні шектелетін ... ... күрт ... товарлар ішкі нарықта бәсеке аукциондарда ... ... ... ... беру салааралық лицензия комитетіне
берілді, ол ... ... ... ... ... ... тең
олардың әлем бағасына сәйкестігі және ... ... ... ... ... ... анықталады. Сыртқы экономикалық
байланысты дамыту және ... мен ... ... ... ... жобалардың тізімін жедел жасап оларды тиісті техника
экономикалық ... ... ... ... ... мен ... ... үшін екі жақты келісімдерді дамыту және сонымен қатар осы
салада іске асырылып жатқан халықаралық ... ... ... ... ... ... болғанын және енгізілген өзгерістер
қазіргі кездегі жұмыс инвесторлардың жобалары ... ... ... ... ... ... нарыққа өтуі және
сыртқы экономикалық әрекеттерді реформалау әлем шаруашылығы бірлестігіне
ену үшін ... ... ... ... ... талап етеді.
Олар мынадай:
- кәсіпкерлікті дамыту және инвестицияға тарту үшін жағдай жасау;
- инфрақұрылымды жедел ... - ... және ... ... банк ... ... ... сай ақпарат жүйесі;
- халықаралық құқық және маркетинг, қаржы, банк салаларын ... ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық байланыс өрісіне заңдар жинағын ... ... ... ... ... т.т. Сыртқы экономикалық байланыстарды
реформ кезеңдер бойынша жүргізіледі. Бірінші кезеңде сыртқы экономикалық
әрекетке ұштастыру және ... ... ... ... ... ... экономикалық байланыстарының нарықтық реформаның жүру және
макроэкономика тұрақтануға ынталандыруға әсеріне ... ... ... ж. дейін ішкі, Республикааралық және сыртқы сауда мемлекеттік
тапсырма арқылы жүрген. Экспорттық лицензия шек қор ... ... ... ... маңызы бар товарлар экспортқа ... ... ... ... арқылы қарастырлатын.
Бұрынғы КСРО ... ... ... ... ... ... ... негізінде жүргізілді. 1993 ж. квота 34 товар ... ... ... ... ... 1994 ж. ... ретіне қарай 7 және 34 дейін
қысқарады. 1995 ж. ... және жеке ... ... ... ... ... ... квоталар
және ... ... ... ... саудаға монополия
жойылды, бартерлік ... ... ... ... ... ... шаралар
қолданылды. Республика ЕБ, ... АҚШ, ... ... ең ... ... алды. Қазақстан Бүкіл әлемдік сауда ... және ... ... баға ... ... құралымына енді. ... әлем ... ... ... береді. Қазір республика
әлемнің 145 етмен ... ... ... ... ... ... ... әлем нарығына шығаруға ерекше көңіл бөлінеді, бұл болса
ұлттық экономикалық бәсекелесу қабілетін көтеруді қажет етеді. Бұл ... ... және ... ... ... ... ... процесі басталғанда туады. Орта мерзімді келешекте ... ... мына ... ... ... КСРО ... ... ұтымды шаруашылық байланыс негізінде
жаңа саяси және ... ... ... ... дайындығы жоғары деңгейде экспорттық өнім шығаратын
өндіріске ... ... ... өнім ... ... ... жемісті келісімдер, импорттық кеден ... ... ... ... саясат жүргізу;
- товар өндірушілерге халықаралық нарықтарға кіруге беруді қамтамасыз
ету, оған ... ... ВТО және ГАТТ ... себеп болады;
- халықаралық сауда өресінде қаржыландыру, ақпараттық және коммерциялық
қызметтерді дамыту. Қазақстанның негізгі сауда аймақтары болған КСРО және
СЭВ ... ... ... кеңесі) ыдырауын байланысты сыртқы сауданың
құрылымы да өзгерді. Республикада ... ... ... ... даму
бағыттары анықталған - олар ТМД елдері, Қытай, Оңтүстік Корея, Жапония ... ... Азия ... ... "Азия-Тынықмұхит", Түркия, Шығыс
Араб елдер кіретін - Азия, Германия, ... ... және ... ... ... АҚШ ... "Америка региондары. Сонымен,
Қазақстан экономикасын ... ... ... ... ... ... тәртібін енгізу, айқын ұлттық жобаларды іске асыру үшін шетел
капиталын "портфель ... ... ... ... ... Қазақстан республикасында сыртқы сауданың дамуы
Қазақстанның жеткілікті экспорт-импорттық ... бар. ... ... КСРО хром кен ... 98%, ... 53%, қорғасынның-
47% мырыштың - 40%, фосфориттің - 65%-тейі, мыстың - 30% және т.б. ... ... ... ... және мал шаруашылық өнімдері бойынша
едәуір айтарлықтай экспорттық мүмкіншілігі бар. Қазақстанның жер ... ... ... ... 1/15 бөлігі орналасқан. Республика
вольфрам қоры бойынша әлемде бірінші орында, хромит және фосфорит қорлары ... ... ... - ... қорғасын және молибден қорлары бойынша -
төртінші орын алады. Темір рудасы қорынын да әлемдік маңызы бар.
1995 ж. ... ... ... айналымының көлемі 10,7 млрд. АҚШ
долларына тең болды, оның 5,1 млрд. доллары ... ... ал 5,6 ... ... ... 1996 ж. ... тоқсанында сыртқы сауда айналымын
жалпы көлемі 2365,5 млн. АҚШ долларына тең болды, оның 1652,2 млн. ... ал 984,3 млн ... ... ж. ... ... экспорт көлемінін импорттан асуы
нәтижесінде республикада 667,9 млн. АҚШ ... ... тең ... ... сауда сальдосы қалыптасты. Бірақ та, өтпелі кезең кезінде
еліміздің ішкі нарығының тапшылығы салдарынан импортты ... жөн ... ... ... ... бойынша бұл келесі себептер арқылы болған;
- сыртқы борышты төлеуге байланысты туған проблемалар бойынша сырттан
түсетін қарыздардың қысқаруы;
- ... ... ... ... ... ... жалпы товар айналым көлемінің 64% ТМД
елдерімен сауда жүргізуге келеді, ... ... ... ... ... ... Европалық елдердің сыртқы саудадағы үлесі 22% тең,
негізгі серіктестеріміз Германия, Нидерландия, Швейцария, ... ... ... ... ... ... ... айналымының 13% тең, ең
тығыз қарым-қатынас жасайтын елдер Қытай, Оңтүстік ... және ... ... құрылымында басым өнімдер металлургия өнімі - 36%,
минералды өнімдері - 32%, дәмтағам және ... ... ... ... ... химия өнімдері - 11%. Импорттық құрылымында басым ... ... ... және ... ... - 38%, ... ... -
жабдықтар және транспорт жабдықтары -23%. Экспорттың жалпы көлемінде еркін
айырбасталымды валюта бойынша шетке шығарылатын өнімнің 58% ... ... ... ... ал 7% ... айырбастау жолымен жүргізіледі. Сыртқы
экономикалық байланыстарды басқару үшін алғашында ... КСР ... ... (СЭБ) ... ... ... ол ҚР СЭБ Министрлігі
деп аталды, оны қазір сыртқы ... ... ... және ... ... Ол ... сыртқы экономикалық байланыс
комитеттері арқылы жұмыс жүргізеді. Министрліктің негізгі міңдеттері мына
төмендегіге ... ... беру және ... және ... ... ... жөнінде ұсыныстар дайындау;
- республика территориясында жұмыс ... СЭБ ... ... сауда, валюта қаржы, ғылыми-техникалық қарым-қатынас
жасауға көмек көрсету;
- СЭБ қатысушыларға қажетті ... ... ... және
әлем нарығындағы бағалар ... ... беру ... ... ... және ... экономикалық байланыстың
дамуына қолғабыс ету үшін ҚР Сауда-өнеркөсіи палатасы (СӨП) - қоғамдық ұйым
құрылды. Палатаның негізгі ... ... ... ... ... ... ал негізгі міндеті отандық кәсіпкерліктің
мүддесін қорғау. СӨП елімізде 400 ... әр ... ... ... жұмыс
істейтін акционерлік қоғамдарды, фирмаларды, корпорацияларды, компанияларды
біріктіреді және оларға қызмет істейді. Палатаның міндетіне ... ... ... ... ... ісқер өлеммен байланыс жасау жатады.
СӨП орталық аппаратының ... ... 5 ... ... ... ... инвестиция, құқық-шарт қызметі және еркін төлем сенімді
өкілі. СӨП жанында СЭБ қатысушыларының ... және ... ... ... ... комиссия жұмыс істейді. Республиканың
облыс орталықтарында 14 регионалды Қазақстанның СӨП ... ... ... сараптану" фирмасымен бірігіп сыртқы сауда мәміле және
халықаралық ... ... ... ... ... ... ... қөрсетеді:
- сыртқы экономикалық әрекеттерді құқық жағынан қамтамасыз ету;
- форс-мажор жағдайларда (алапат жағдайларда) қуәлік беру;
- сыртқы ... және ... ... ... ... ... арбитраж сотта қарау;
- республикада халықаралық және ұлттық көрмелерді, презентацияларды
(таныстыру рәсімін), семинарларды, ... ... және ... ... ... және ... көрмелері республиканың
шетелдегі көрмелері туралы ақпарат беру;
- ... ... және ... ... және санын
сараптау;
- тауардың пайда болу куәлігін куәландыру;
- тікелей байланыстарды орнату және бірлескен ... құру ... ... ... кәсіпорындарын, бірлестіктерін, ұйымдарын және жеке
фирмаларды "Сенімді серіктестер тізіміне" ... ... ... ... және ... шетелдерде оқытуды және
дайындауды ұйымдастыру;
- ... ... ... ... ақпарат-анықтамалық
құжаттармен қамтамасыз ету.
СӨП ҚР ... ... және ... ... ... ... университетімен бірігіп ұлттық кадрларды қайта дайындау
орталығын құру. Жақын және алыс шет елдермен сауда-экономикалық байланыстың
дамуына, ... ... ... ... ... ... құрылған Қазақстан іскер қарым-қатынас орталығында айтарлық үлес
қосады. Осы орталықтың территориясында Алматы қаласында ҚР ... ... ... ... ... ашылды, оның міндеттері мынадай:
- халықаралық маңызы бар бірыңғай сауда ... және ... ... ... ... тиімді іскерлік қарым-қатынастардың, ... ... ... ... инвестицияларын тартуға
қолайлы жағдайлар жасау;
- сыртқы ... ... ... ... және ... ... кең ... сыртқы нарыққа шығуына жәрдем жасау;
- ақпараттық, маркетинттік және ... ... ... ... ... ... аймағында шаруашылықпен айналасқан субъектілерге 5 жыл
мерзімге салық және экспорттық баж алымын төлеуге ... ... ... ... шеттен әкелінген тауарлар лицензиядан және квотадан
босатылады.
3. Қазақстанның Орталық Азия және Европа одақтарына ... Азия ... (ОАР) ... бір-бірімен тығыз
байланыста болды. Бұрынғы бүкілодақтық еңбек бөлісінде өндіргіш күштерді
орналастырудағы кемшіліктің ... бұл ... ... қалай пайдаланатын салалар дамыды. Айта ... ... және ... ... жол ... ... өнімдерге
қажеттілігі 96%-ке шеттен әкелумен тынды, жеңіл өнеркәсіп құралдарымен -
95%, күрделі тұрмыс ... - 90%, ... және ... өнеркәсіптерінің
құралдарымен - 82%, металлургия жабдықтарымен - 72%, химия-орман кешенінің
өнімімен - 70%. ... ... ОАР ... ... ... ... ... (барлығы 104) өнімдерін тасымалдаған, ал өздері 83 ... ... ... КСРО ... және ... байланыстардың
бұзылуына байланысты бұрыңғы кеңес республикаларындағы жайсыз беталыс ОАР
орын алды. Егемендік жариялағаннан ... ОАР ... ... екі ... ... негізінде жүргізілді, бірақ та өндіріс
құлдырауында, төлемге қабілетсіздік ... ... ... ... ... т.б. ... нәтиже бермеді. Осымен қатар, әлем
нарығына тез бейімделу ОАР-ды дағдарыстан қысқа мерзімде шығармайды, оған
себептер: ... ... ... ... нашар дамуы, индустриалды
және аграрлы-шикізаттар өндіретін елдердің ... ... ... ... Осы ... ... ... деңгейдегі
тиімді және бәсекелесуге қабілетті экономика құру, республикалардың
экспорттық ... ... ... және экологиялық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ОАР ... ... ... ... 1991 ж. Орта Азия және ... республикааралық ақылдасу Кеңесін
құру туралы ... ... ... ... ... ... 1994
ж. ОАР президенттері Қазақстан, Өзбекстан, ... ... ... ... ... құру ... ... қолдарын қойды. Осы
жылы қатысушы мемлекеттер басшылары Мемлекетаралық Кеңес, ... ... ... ... ... құрды және тұрақты жұмыс
істейтін үйлестік-кеңесу Атқару ... ... Ол ... ... Орта ... ... және даму Банкісі құрылды, оны құрушы
қатысушы үкіметтер. ОАБ-сі Қазақстан және Өзбекстан кәсіпорындарына ... ... ... үшін ... ... жеткізіп тұратын.
Қырғыз электромеханизм зауытын АҚ 300 мың АҚШ ... ... ... АҚ ... ... ... ... үшін
100 мың АҚШ долл. жуық қаржы алды. "Формпром" концернімен (Өзбекстан) дәрі-
дәрмегін өндіру үшін 300 мың АҚШ ... тең ... қол ... ... ... ... атқару комитетінің қатысуымен
(1994 ж. Пішкек қ., ... қ. 1995 ж., ... қ. ... ж. ... ОАР ... ... ... Бағдарлама отын-энергетикалық, химиялық, машина ... ... ... ... және ... ... ... қамтиды. Бағдарламада қатысушы мемлекеттерді
отынның барлық түрлерімен толық қамтамасыз ету және экспорттық әлеует құру
қаралған. ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатымен ҚР Энергетика және табиғи
қор министрлігі, "Алаугаз" МХК және "Қыргызгаз" ӨБ қатысуымен ... ... ... ... ... ... газ құбырының екінші желісін
қаржыландыру және салу ... Орта Азия ... және ... "Қаратау" фосфорит бассейнін шикізат базасын дамытуды, газды,
электроэнергиясын, суды ... ... ... ... ... ... және жалпы өнеркәсіп механизмдерін өндіруді бірінші кезек
жоба ретінде қаржыландырады, Өзбек Қазақ Қырғыз жаңа ... ... ... ... ... ... ... дамуы
Европалық Одақпен (ЕО) араластықты ұйғарады. Бұл араластық сыртқы саудада
серіктесу және ұзақ мерзімді ... ... іске ... ... Халықаралық қатынас жүйесінде ТАСИС (ТМД елдеріне техникалық
жәрдемдесу бағдарламасы) бірігей ... ... ... мақсаты -
нарықтық экономиканы қалыптастыруға және оны басқаруға қажет тәжірибе және
білім беру. ТАСИС-ті жасау ... 1990 ж. ... ал 1991 ж. Рим қ. ... (ЕК) мәжілісінде бекітілді. ТАСИС жаңа тәуелсіз мемлекеттерге (ЖТМ)
нарықтық ... ... және ... қоғам құруда
экономикалық, саяси, әлеуметтік ... ... ... ... ... Осы ... шеңберінде «Ноу-хау» дамыту, кадрлар
дайындау, құқықтық базасын жасау және ... ... ... ... ... ... ... беріледі. ЕО және Қазақстан арасында ресми
дипломатиялық ... 1992 ж. ... ал 1991 ж. ... және ... ... қол ... 1994 ж. ... "Сауда және қарым-
қатынас келісімді" ЕО алдын ала ... беру ... ... ... ... ... өшпейтін мөрге қол қойды.
1995 ж. Брюссель (Белгия) ЕО сыртқы ... ... ... ЕО және ... ... ... және қарым-қатынас туралы
келісімге" ресми қол қойылды, бұл өзара қатынастарды дамытуда ерекше ... іс ... ... бағдарламасы 1992 ж. жүзеге асырыла бастады.
Бірінші кезеңде (1992-1993 ж. көктем) тек ... - ... ... ... - техникалық білімдердің, техникалық,
технологиялық, ... ... және ... да тәжірибенің, өндіріс
технологиясы құпияларының, патентпен қорғалмаған және толық немесе ішінара
жарияланбаған өнер табыстардың ... 1991 ж. ... ... ... ... жүзеге асыру үшін
Алматыға бірінші рет Европадан сараптаушылар келді. 1992 ж. күзінде ТАСИС
координациялық (үйлестіру) ... ... ... істей бастады, ол
автономиялық тәуелсіз құрылым, ... ... ... енбейді.
Үйлестіру бюросы мынадай міндеттер атқарады: еліміздің техникалық жәрдемге
нақты қажеттілігін анықтау; ... ... және ... ... ... ... ... секторларды
анықтау; жобаларды жасау және ... ... ... ... бюросының іс-әрекеті толық Қазақстанның мүддесіне бағынады. Бюро
ҚР ... мен ... ... ... ... буын және ... қызметін атқарады. Екінші кезенде (1993 ж. көктемі - 1994 ж. ... ... ... ... ... және тез ... Осымен қатар негізгі мәселелерді ... ... ... түрлерін, тәсілдерін іздеу және іс жүзінде сынау бағыттары
бойынша жұмыс жүргізілді. ... ... ... тығыз
байланыс жәнге салына бастады. Европалық комиссия 1991 ж. экономиканың ... 6 ... 10,86 млн. экю ... ... олар ауыл
шаруашылығы, оқыту, энергетика.
1992 ж. ТАСИС 31 жобаны қаржыландыруға 20,6 млн. экю ... Осы ... ҚР ... кеңес беруге, ауыл шаруашылығына,
энергетикаға және ... ... ... ... және ... білім жүйесін реформалауға жұмсалды.
1993-1994 жж. жүзеге асырыла ... ... ... ... ... оқу орталықтарында халық шаруашылығының әр
түрлі салаларының, кәсіпкерлердің, банк ... 500 ... ... және ... ... өтті. ТАСИС
бағдарламасына қатысушы министрліктердің және ... 50 ... ... елдерінде шет тілдерін тез ... ... ... ... ... үшін ... оқу ... және
орталықтар құрылып, жұмыс істеуде. Олар:
- менеджерлер дайындайтын және кәсіпкерлердің ... оқу ... банк ... ... орталық;
- Қазақстандағы және Европа елдеріндегі серіктестермен ... және қою үшін ... ... ... ... ... ету ... ұсыныс дайындайтын орталық;
- отын-энергетикалық кешеніне менеджерлер дайындайтын орталық;
- авиадиспетчерлердің мамандықтарын ... ... ... ... менеджмент бизнес оқу орны.
Жекешелендіру саласында ТАСИС бағдарламасында ... ... ауыл ... машина жасау, тоқыма өнеркәсібінің, станок
жасау ... 46 ... ... ... бөлінген. Инвестициялық
қорлар (60 жуық) құруға көмек көрсетілген, 100 ... ... ... ... ... іс жүзінде дайындықтан өтті. ТАСИС сараптаушылары
Қ.Р ... ... ... ... ... ... ... ТАСИС
шеңберіңдегі техникалық қарым-қатынас, Арал ... ... ... роль ... ... үміт бар. ... ... да ТАСИС-тің
экономикалық қолдау механизмдер ... ... Айта кету ... ... тиімділігі лезде емес тек ұзақ мерзімді келешекте
білінеді, себебі ... ... ... ... ... ... комиссиясалық тұрақты офисы ашылды. Европалық Одақтың және
Қазақстан Республикасының қарым-қатынасын нығайта ... ... ... ... ... ... жаңа әлемдік қарым-
қатынасқа қалыптасуы екінші дүние жүзі соғысынан кейін басталды. Бұл ... ... - ... қаржы ұйымдарының жеңілдік ... және ... ... ... қолдау.
Әлемдік экономикалық қарым-қатынастың жаңа орамы экономикалық өзара
жәрдем Кеңесі (СЭВ) және ... ... жаңа ... ... ... ... ... XX ғасырдың 90-ші жылдарында басталды. Жаңа
жүйенің басты институттары ... ... құру және даму ... ... валюта қоры (ХВҚ), Бүкіл әлемдік сауда ұйымы (БСҰ),
Европа бірлестік комиссия (ЕБК), ... ... құру және даму ... Азия даму ... ... ең үлкен көлемде көмек сомасы 32,1 млн. АҚШ долл. тен
ТАСИС шеңберінде ЕБК ... ... Ең ... сома және ... ауыл шаруашылық жобаларын іске ... ... ... ... көмек көрсету көлемі бойынша
екінші орында ЕҚКДБ - 3,36 млн. АҚШ ... Бұл ... ауыл ... және ... ... және геологияны дамыту жобаларына
жұмсалады. Осымен қатар, банк өрісінің ... ... ... және ... орта бизнесті қолдуға жұмсалмақ. Жан-жақты қолдау көрсетуде үшінші
орында ... -1,95 млн. АҚШ ... Бұл ... банк ... ... және
жекешелендіру бағдарламаларын жасауға пайдалану болжалануда. ... ... екі ... ... ... 1998 ж. бастап 10 жылдың ішінде қарызды өтейтін жүйені ... ... млн. АҚШ ... ... осы сома ... резервті несие беру.
АДБ және Жапон ЭКСИМ банкісі (ХВҚ бірге қаржылайды) ... ... ... ... 205 млн. АҚШ долл. тең айып төлемейтін несие ала
алады. Бұл ... ... ... ... ... импорт жүргізу үшін
және валюта түсуіне жұмсалады. Халықаралық қаржы ұйымдарының көмегін
пайдаланудың үстіне ... ... ... ... жеке ... ... ... өзара келісім жасай алады. Екіжақты техникалық көмек
аясында Қазақстанның АҚШ, Жапония, ... ... ... ... бар. Осы бес ... ... жж. көмек ретінде сомасы ... АҚШ ... тең ... жасалған, оның 37,5 млн. долл. қабылданып
және жүзеге асырылған. АҚШ-тан алынған 89,7 млн. ... ... ... ... ... ... және ... көмекке жұмсалды.
Жобаның маңызды бөлігі жеке секторлардың дамуына, ... ... да ... ... ... ... ... долл. көлемінде денсаулық сақтау, білім салаларына және ... ... ... ... ... 12,6 млн. ... көлемінде
негізінен АӨК дамытуға пайдаланылады. Канададан түскен қаражаттар 6,4 ... ... ... ... ауыл шаруашылық, өнеркәсіп және сауда
салаларын дамытуға жұмсалады. Оңтүстік Кореядан түскен салаларын ... ... ... ... ... 0,3 млн. ... ... институтын қолдауға ... ... және ... және ... ... асыру бірнеше мәселелер туғызуда. Олар:
- сырттан келген ... ... ... ... ... көмек және оларды пайдалану туралы
жеткілікті ақпаратпен ... ... ... ... ... ... ... мамандықтарды деңгейлі кадрлармен толықтырып отыру т.б.
Қазақстанда шетел капиталын жұмсаудың негізгі түрі - Республикада
1990 ж. ... ... ... бірлескен кәсіпорындары (БК).
Сыртқы экономикалық заң шығаруға байланысты БК және шетел ... ... ... ... ... және 30-ға жуық басқа да
құжаттармен реттелінеді. ... ... ... ... жеңілдіктерімен реттелінеді, алғашқы бес жылдың ішінде
олар салық төлемейді, ал бес жылдың ... ... ... (50%) ... және жекешелендіруге қатысуға мүмкіншіліктері бар. ... ... ... ... ҚР Статистика және талдау мемлекеттік
комитетінің мәліметі бойынша 01.04.96 ж. ... ... ... 728 ... ... ... ... ең көбі
Алматы қаласында орналасқан - 460, ... ... - ... Қазақстан облысында – 30, 1996 жылдың бірінші тоқсанында ... 120,7 млн. АҚШ ... ... тең ... ... және ... бұл 1995 жылдың сол ... ... 18% көп, ... товарлардың және қызметтердің көлемі 59,9 млн. долл. жетіп,
1995 жылдың бірінші тоқсанына қарағанда 33%-ке өскен. ... ... ... БК ... - 7%, импорт ... - 6%. ... ... ... Атырау облысының БК-на келеді (республика БК жалпы
экспортының - 77%), ал импорттың көбі Алматы қаласының БК-на келеді ...... ... ... ... істейді, егерде мынадай жағдайлар
айқын болжанылып және анықталса: қандай көлемде ... және ... ... не ... керек; қоғамға қажет товарлар мен қызметтерді қалай
өндіру ... ... өнім ... ... нарықтық жүйенің
қоршаған ... тез және ... ... ... ... сұраным мен ... ... ... ... - ... ... ал ұсынымның мүддесі - пайда. Сұраным мен
ұсынымның арасында ... жету үшін ... ... ... ... ... ... келген міне тең болуы керек.
Нарық өндіріс, ... ... және ... ... ... адамдар арасындағы алуан түрлі экономикалық қатынас ... ... ... ... ... ... ... экономиканың тиімділігіне немесе тиімсіздігіне әсер етеді. Нарыққа
өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... ... нарыққа ену, экономиканы ... және ... ... бағыт, өндірісі ... ... ... ... ... жоғарылығымен –
сипатталады.
Республиканың нарыққа көшу Концепциясы мына міндеттерді ... ... ... жету, меншікті, банк, қаржы және ақша-
несие жүйелерін реформалау; баға қоюды, ... ... ... Қ.Р. ... және ... ... стратегиялық мақсаты
тиімді ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... және ... негізінде өндірістік жабдықтарды жаңғырту және
техникалық жаңарту. Өтпелі ... ... ... ... салалары ӨЭК, ТМК, АӨК, ... үй ... ... және ... ... ... және ... тереңдету монополиядан айыру және шетел капиталын белсене
тарту ... үш ... ... ... ... ... бағыттарында. Біріншісінде, экспорттық мүмкіншілігі ... ... ... ... оның ... ... ететін салаларға негізгі көңіл бөлінеді.
Екіншісінде, ... күші ... ... ішкі ... ... жою, ... өнімдер өндіруге бейімделу. ... ... ... ... дамыту.
Нарыққа өтпелі кезеңде әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... ... қолдаушылықты тек
қажет ететін адамдарға көрсету, еңбекке деген мүддені сақтап және ... жоя ... ... қаржысын теңбе-тең бөлуден бас тарту,
әлеуметтік ақы төлеу жүйесін ... және ... ... ... ... негізгі мақсаты – халықты жұмыспен қамту, оның ... ... ... ... ... ... тұтыну нарығын көп
ассортименті товарарлармен, қызметтермен толықтыру. Шағын кәсіпкерліктің
дамуын ынталандыру мақсатымен Қазақстан азаматтарына ... ... ... ... ... үшін ... заңдылық және ұйымдастыру –
экономикалық ... ... ... Қазақстан экономикасы Нұргалиев Қ.Р. Оқу құралы Алматы 1999 ж.
2. "Қазақстан Республикасының 2030 ... ... ... ... ... 1997 ж
3. "Экономикалық ілімдер тарихы". Я.А.Әубәкіров, ... ... 1998 ... ... ... әліппесі – Алматы: Қазақстан. 1995 ж. 96 ... М. ... ... ... ... оқулық. – Алматы, «Санат»,
1998 ж. Я. Әубәкіров.
6. «Еңбек ... және ... ... ... 2000 ж. № 7. 30-45 бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының сыртқы саудасын және сыртқы саясатын дамытудың жолдары27 бет
Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық саудасын талдау32 бет
Қазақстанның сыртқы саудасы15 бет
Қазақстанның сыртқы саудасы туралы5 бет
ҚР-ның сыртқы саудасын статистикалық зерттеу23 бет
Батыс еуропа аймағына экономикалық – географиялық сипаттама23 бет
Мемлекеттің сыртқы сауда жағдайының теориялық негіздері96 бет
Сыртқы сауда жүйесі13 бет
СЭҚ-тарды кедендік саудалық реттеуге қатысатын негізгі ұйымдар33 бет
Халықаралық сауда31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь