Кәсіпкерлік қызметтегі инновацияны басқару

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕГІ ИННОВАЦИЯНЫ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. Инновация түсінігі, экономикалық мәні және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Кәсіпорынның инновациялық белсенділігіне әсер ететін факторлар ... ... ..10

2. “АҚСАЙ НАН” НТК ЖШС.НІҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.1. “Ақсай нан” НТК ЖШС.нің өндірістік.шаруашылық жағдайын талдау ... .15
2.2. “Ақсай нан” НТК ЖШС.нің инновациялық қызметін талдау ... ... ... ... .23

3. КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕГІ ИННОВАЦИЯНЫ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
3.1. Кәсіпкерлік қызметтегі инновацияны басқарудың шетелдік озық тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
3.2.Отандық кәсіпорындардың инновацияларын басқаруды жетілдіруде мемлекеттің рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 44
Тәуелсіздік алғаннан бері еліміз бірқатар әлеуметтік-экономикалық табыстарға қол жеткізді. Минералды- шикізаттық ресурстар экспорты ұлттық экономикаға қайта құру кезеңінің дағдарысына төтеп беруге және экономикалық өсудің жоғарғы қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бірақ қазіргі өсім сапасы қанағаттандырарлық емес, себебі ол жоғарғы технологиялар есебінен жүзеге асырылмай жатыр. Жағымды шикізатты экспорттау ондаған жыл сақтала бермейді.
Әлемдік экономиканың түрленуі және қазақстандық экономиканың ашық жағдайында отандық компаниялардың ел ішіндегі және шетелдегі тауарлар мен капитал нарықтарындағы бәсекелік күреске дайын еместігі анық байқалуда. Сондықтан Қазақстан Республикасының әрі қарай дамуында тек өндірістің тұрақтануы мен өсімі ғана емес, оның қүрылымдық жағынан қайта құрылуы, отандық экономиканың ұдайы өндіріс үрдісін қайта құру мен оның бәсеке қабілеттілігін арттыру үлкен маңызға ие.
Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық даму Стратегиясында өңдеуші және ғылыми сыйымды жоғары технологиялық индустрияға аса зор көңіл бөлініп жатыр. Елдің экономикалық тәуелсіздігі технологиялық даму деңгейінен ажыратылмай қарастырылады. Әлемдік экономикадағы мемлекеттің рөлі мен оның мәні, инновация мен өзгерістердің негізгі қозғаушы күші- жоғарғы технология- лармен қаншалықты қамтамасыз етілетіндігімен анықталады. Қазіргі заманғы техника өндіріс технологиясынан бөлек ажыратылып қарастырылмайды. Ол тек нақты технологиямен қатар қолданылады және сол арқылы көрініс табады, яғни технология ғылыми-техникалық прогресстің қозғаушы күші болып саналады.
Ғылыми-техникалық прогресті жеделдетуде ерекше өнімнің ғылыми-техникалық жобалары, озық технологияларды басқарудың қазіргі заманғы жүйесін жасаумен шұғылданатын ғылыми-зерттеу, конструкторлық және жобалық ұйымдары ерекше рөл атқарады. Қазақстан табиғи ресурстарды ғана пайдалана отырып дамитын емес, сондай-ақ өзінің интеллектуалды капиталын да пайдаланып дамитын елге айналғаны белгілі болды. Мұның өзі дүниежүзілк бәсеке ғылыми-техникалық жобалардың өте жедел (2-3 жыл)
жүзеге асуын талап етеді.Сыртқы әлемдік ортада үздіксіз жүріп жатқан өзгерістер дүниежүзілік экономикадағы біздің елімізде орнын белгілейді, сондықтан инновациялық қызмет өмір сүрудің және дамудың маңызды
факторына айналуда. Осыған байланысты туындайтын аса маңызды жайт-инновациялық қызметтің елдің экономикасының өсуін және экономиканың құрылымдық қайта құрылуын қамтамасыз ететін қуатты тұтқаға айналуы болып табылады. Осы аталғандардың барлығы зерттеу тақырыбының өзектілігін көрсетеді.
1. Үкімет бюллетені №3(Қазақстанның Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы),Астана 2003.
2. Постановление Правительства РК № 775 от01.08.2003 г « О неотложных мерах по развитию конституционного обеспечения научно- инновационной деятельности».
4. Банки Казахстана №4- 2006г « Институциональный механизм повышения инновационной активности в экономике Казахстана » 45-50с.
5. Гохберг Л.М. Новая инновационная система для "новой экономики". М.: ГУ ВШЭ, 2000.
6. Посталюк М.П. Влияние экономической системы на инновационную деятельность в условиях рынка
7. Посталюк М.П. Влияние разных факторов экономической системы на инновационные отношения в конкурентной среде // Проблемы современной экономики.- Спб., 2005. - N 3(15).
8. Инновации и экономический рост. – М.: Наука, 2002. – С. 178.
9. Дойль П. Менеджмент: стратегия и тактика. - СПб.: Питер, 1999.
10. Степанова Е.А. Инновационная стратегия: потенциал, ограничения, предпосылки успешности .
11. Кабалина В., Кларк С. Инновации на постсоветских промышленных предприятиях //Вопросы экономики. - 2001. - № 7.
12. Симачев Ю.В. Направления и факторы реформирования промышленных предприятий //Экономический журнал ВШЭ. – 2001. - №3. – С.328-347.
13. Косалс Л. Технологические инновации в России (данные мониторинга на предприятиях ВПК) //Инновации и экономический рост. – М.:Наука, 2002. – С.171-172.
14. «Путь к покупателю» Пилдич Дж. М.: Прогресс, 1991. – 210 с.
15. Измаханова А.К. лекциялар жинағы
16. Елшібаев Р.Қ. лециялар жинағы
17. Банки Казахстана №1 2007г. «К вопросам повышения инновационной активности Казахстана» 63-68стр.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
................................................3
1.КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕГІ ИННОВАЦИЯНЫ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ...................................................................
.................5
1.1. Инновация ... ... мәні ... ... ... ... әсер ... ... ... НТК ... ... ... ... нан” НТК ЖШС-нің өндірістік-шаруашылық жағдайын талдау.....15
2.2. “Ақсай нан” НТК ЖШС-нің инновациялық қызметін талдау…..............23
3. ... ... ... БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың инновацияларын басқаруды ... ... ... ... алғаннан бері еліміз бірқатар әлеуметтік-экономикалық
табыстарға қол жеткізді. ... ... ... ... ... қайта құру кезеңінің дағдарысына төтеп беруге және экономикалық
өсудің жоғарғы қарқынын қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... емес, себебі ол жоғарғы технологиялар
есебінен жүзеге асырылмай ... ... ... ... ... ... ... экономиканың түрленуі және қазақстандық экономиканың ашық
жағдайында отандық компаниялардың ел ішіндегі және ... ... ... ... ... күреске дайын еместігі анық байқалуда.
Сондықтан Қазақстан Республикасының әрі ... ... тек ... мен өсімі ғана емес, оның ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс үрдісін қайта құру мен оның ... ... ... ... ие.
Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық
даму Стратегиясында өңдеуші және ғылыми сыйымды ... ... аса зор ... ... ... ... ... тәуелсіздігі
технологиялық даму деңгейінен ажыратылмай ... ... ... рөлі мен оның ... ... мен ... ... күші- жоғарғы технология- лармен қаншалықты қамтамасыз
етілетіндігімен ... ... ... ... ... технологиясынан
бөлек ажыратылып қарастырылмайды. Ол тек нақты ... ... және сол ... ... ... яғни технология ғылыми-
техникалық ... ... күші ... саналады.
Ғылыми-техникалық прогресті жеделдетуде ерекше өнімнің ғылыми-
техникалық жобалары, озық ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу, конструкторлық және жобалық
ұйымдары ерекше рөл атқарады. Қазақстан табиғи ресурстарды ғана ... ... ... ... ... интеллектуалды капиталын да
пайдаланып ... елге ... ... ... ... өзі дүниежүзілк
бәсеке ғылыми-техникалық жобалардың өте жедел (2-3 жыл)
жүзеге асуын талап етеді.Сыртқы әлемдік ... ... ... жатқан
өзгерістер дүниежүзілік экономикадағы біздің елімізде орнын ... ... ... өмір ... және ... маңызды
факторына айналуда. Осыған байланысты туындайтын аса маңызды жайт-
инновациялық ... ... ... ... және ... ... құрылуын қамтамасыз ететін қуатты тұтқаға айналуы болып
табылады. Осы ... ... ... ... ... ... мақсаты – инновацияның және ... ... ... мен ... ... тәжірибелік
және аналитикалық тұрғыда талдау, сондай-ақ зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... ... сәйкес мынадай міндеттер шешілуі тиіс:
- Кәсіпорынның инновациялық белсенділігін арттырудың теориялық
негіздері;
- ... ... ... ... ... ... беру;
- Отандық кәсіпорындардың инновациялық қызметін талдау;
- инновациялық қызметтің шетелдік озық тәжіребелерін қарастыру;
- Қазақстандағы инновациялық белсенділікті арттыру жолдарын ұсыну.
Жұмыстың теориялық-әдістемелік ... ... ... ... Президентінің жарғылары, Республиканың статистика
жөніндегі Агенттігінің жинақтары, ... ... ... ... ... ... жұмыс кіріспеден, 3-бөлімнен қорытындыдан,пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Кіріспеде Қазақстандағы инновациялық үрдістерді ... ... ... ... ... ... теориялық-әдістемелік
негіздері қамтылған.
Бірінші бөлім инновацияға, оның ... ... ... даму ... ... береді. Екінші
бөлімде жалпы Қазақстандағы “Ақсай нан” НТК ... ... ... ... ... ... ... бөлімде шетелдегі инновацияның даму үрдістерін талдау
негізінде Қазақстандағы инновациялық ... ... ... ұсынылған.
Қорытындыда инновациялырды дамыту маңыздылығы,жалпы курстық жұмысқа
қорытынды жасалынған.
1.КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕГІ ИННОВАЦИЯНЫ ... ... ... ... ... ... мәні және маңызы
“Инновация” термині көп ғалымдардың айтуы бойынша 15 ғ. Пайда болған.
Жалпы ... ... сөзі ... ... ... “ innovation”
“жаңарту”, “жаңалық енгізу” деген мағына береді.
Инновацияның негізгі функциясы - ... ... ... ... қалаушы Шумпетер инновациялар өзгерісінің 5 ... ... жаңа ... мен жаңа ... ... жаңа ... бар ... енгізу;
3) жаңа шикізатты қолдану;
4) материалды – техникалық қамсыздандыруды ұйымдастырудағы өзгеріс;
5) өткізудің жаңа нарықтарының пайда болуы.
Й.Шумпетер бойынша ... ... роль ... ... ... ... өнім ... және
экономиканың ұйымдастырушылық құрылымдарға, өзгеріс ... ... ... ... ... ... ... енгізу емес, сонымен қатар өндірістің жаңа қызметі ... ... ... бұл – ... жеңу үшін ... енгізілген
интеллектуалды еңбек нәтижесі.
Й.Шумпетердің айтуынша кәсіпкерлік бұл кәсіп емес, ол тәуекел бизнес
арқылы ... ... ... ... Кәсіпкерлік технологиялық
дамумен, ... және ... ... ... байланысты.
Инновациялар бар дәстүрлерді бұзып қоймайды, олар басқа ... ... ... ... ... ... зерттеу, өндіріс, маркетинг ... ... ... ... ... асырады.
Р.Фостердің теориясында инновация- “технологиялық құлдыраудың” жаңа
технологияның пайда болуы, өндірістің және ... жаңа ... ... ... ... ... өнім-инновация және үрдіс-инновация бір-
бірімен байланысты үрдістер. Жаңа өнім, жаңа өндіріс әдістерін, сонымен
қатар жаңа ... ... ... теориясы экономикалық өсу теориясында да қарастырылады.
Көптеген ғалымдар мен ... ... ... ... ... ... ... интеллект, инновация болып табылады.
Дәстүр бойынша инновацияны- инновация-өнім, инновация-үрдіс ... және ... және ... деп ... болады. Өнім-
инновациясы ең көп таралған және барлық кәсіпорындарда қолданылады.
Біреулерде- бұл өнім ... ... ал ... үшін өнімнің
тұтынушы сапасын көрсетіледі.
Технологиялық инновацияның мақсаты өнім сапасын жоғарылату есебінен
бәсекелестік көтеру, ... ... ... және ... өні
ассортименті мен наменклатурасын кеңейту болып табылады.
Ұйымдастырушылық- басқару инновациялар фирманың барлық деңгейлерінде
қызметкерлер мен бөлімщелерді, жаңа бөлімдерді ұйымдастырумен ... және ... ... ... ... жаңа ... құру, тиімділікті арттыру үшін жаңа жолдар мен тәсідерді қолдану
кезінде болады.
Институционалды мектептің эконометрия зерттеушілері ... ... ... ... ... жөн ... Инновация субъектісі
ретінде: кәсіпкер, топ, фирма, ұлт шаруашылығы, әлеуметтк қозғалыстар және
мемлекет қатысады.[15]
Ал инновациялық белсенділік- бұл ... ... Ол ... орта мен ... ... сипатталады. Осы
сипаттамаларға байланыс олардың айырмашылықтары бар. Мысалы, маркетинг
функциясын атқару мен өндіріс ... ... ... ұйымның белсенділігі- жоспарланған белсенділік пен
нәтиже арасын ... ... ... ... болуы мүмкін немесе
керісінше. Не себептен бірдей жоспар, стратегия, мақсат, потенциалы ... ... ... әр ... Бұл ... түсіндіріледі, бұл
ұйым басшының белсенділігі барлық жағдай бірдей болған кездегі инновациялық
нәтижеге әсер ететін инновациялық белсенділікті көрсетеді.
Инновациялық белсенділік ... ... ие ... ... ... ... ұзақ ... стартегиялық перспективаға
және үлкен масштабта болуы керек.
2. Иннвациялық белсенділік тактикалық сипаттамаға ие болуы керек. Яғни
белгілі бір ... жету үшін ... ... ... болуы керек.
Инновациялық белсенділік стратегиялық жоспарда келесі 5 ... ... ... бәсекелестігінің сапалылығы;
2. Инновациялық әлеуметтік жылжымалылығы;
3. Жиналған қор- инвестиция ;
4. Инновациялық өзгертулер ... ... ... ... белсенділіктің жүргізілу нақтылығы.
Тактикалық жоспарда инновациялық белсенділік келесідей 2
көрсеткішпен анықталады:
1.Стратегиялық бәсекелестік ... ... ... ... жүргізудегі жылдамдық.
Инновациялық белсенділікті басқару квалиметрия ... ... ... ... ... ... ретінде жеке
сипаттамалардың жинақтаушы көрсеткіші.
Инновация белсенділік белгілері:
А1. Инновациялық стратегия бәсекелілігінің сапалылығы;
А2. Инновациялық әлеуеттілік жылжымалылығының деңгейі;
А3. Жиналған қор- инвестиция;
А4. ... ... ... тәсілдер;
А5. Стратегиялық жағдай бәсекелестігіне фирманың әсері;
А6. Инновациялық өзгертулер ... ... ... ... отырған инновациядық белсенділіктің нақтылығы.
Инновациялық белсенділік сипаттамаларының сапалылығы:
1) Стратегия бәсекелілігінің сапалылығы. Стратегияның орындалу
бағыты, сыртқы ... ... ... ... фирмалардың
стратегиясына сәйкес келуі.
2) Инновациялық ... ... ... ... ... тартуы тек қана атақты негізгі жағын ғана емес,
сонымен қатар оның ... ... ... ... ... ... ... әлеует жылдамдығына жоғары
компитенттілік көрсету.
3) Жинақталған қор- инвестиция ... ... ... ... ... ... ... өзгертулер кезінде қолданған әдістер мен тәсілдер.
Бастысы- инновациялық өзгертулер ... ... ... біріншілікті алу. Мысалға, инновациялық процесс
кезінде ( ... ... ... ... Бұл
маркетингте тұтынушыларға концепциясы болып табылады.
5) Жүргізіліп отырған инновациялық ... ... да ... ... немесе тактикалық белсенділік
оның сыртқы ортаға және ұйым ... ... ... керек.
6) Стратегияның бәсекелестік жағдайына, ұйымның әсеріне сәйкестігі.
Инновациялық белсенділік объектінің жағдайы мен ... ... ... ... жағдайға әсер етудің 3
түрі бар:
а) реактивті жағдай. Бұл жағдайда басшылар қалыптасқан ... ... тек ... ... ғана ... қабылдауға
кіріседі.
Б) белсенді қозғалыс. Бұл кезде профессионалды ... ... ... ... ... ... жасалады.
В) жоспарлы жобалау қозғалысы. Бұл жерде нашар сигнал тәсілімен
басқарылады.
7) Инновациялық ... ... ... ... ... ... мен инновациялық өзгертулер интенсивті қозғалыс
қарастырылады. [14]
Қазақстан Республикасының инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау
туралы ... ... , ... бұл – ... және ... басқарудың
түрлі салаларына енгізілуі экономикалық тұрғыдан тиімді және әлеуметтік –
экономикалық тұрғыдан маңызды ... – ақ ... ... ... ... ... және ... техникалық қызметтің нәтижесі. Инновацияны
инновациялық қызметтің жаңа немесе жетілдірілген өнім (орындалған жұмыс,
көрсетілген қызмет) ... ... ... іске ... нэтижесі
ретінде де сипаттайды. Сонымен бірге қоғамдық қатынастың әр түрлі саласында
өндірісті және ... ... ... ... ... ететін ұйымдық
– техникалық , қаржы – экономикалық және басқа да шешімдерді ... ... ... бұл – қандай да бір тиімге қол жеткізетін
адамның өмір сүру қызметінің ьарлық сфераларына енгізілген жаңашылдық.
Ғылыми әдебиеттерде ... ... ... ... Ең
алдымен, технологиялық параметрлеріне байланысты инновацияны өнімдік ... деп ... ... ... ... жаңа ... алуды
қамтамасыз ететін жаңа ... ... ... , ... ... ... ... асырылады.
Үрдістік инновация кәсіпорын құрамында жаңа ұйымдық құрылымды құруды
, жаңа технологияны , өндірісті ұйымдастырудың жаңа әдістерін ... ... ... келесі түрлерін белсенділікөліп көрсетуге
болады. Олар: ғылыми , ғылыми – ... , ... ... , әлеуметтік және кешендік инновациялар.
Ғылыми инновация жаңа ғылыми ... ... ... ... дабір
өзге облыстан белгілі бір ғылымның жетістіктерін пайдалану.
Ғылыми – ... ... бұл – ... цикл ішінде ғылыми –
техникалық жаңашылдықты жүзеге асыру.
Ұйымдастырушылық – басқарушылық инновация деп ... ... ... айырмашылықтар бар шешім қабылдаудың жаңа жүйесін ,
ұйымдық ... , ... ... ... ... ... , ... жаңа әдістерін айтамыз.
Әлеуметтік инновация еңбек жағдайын, ... және ... ... ... , ... әр ... ... топтардағы өзара
қарым – қатынасты өзгертуге бағытталған.
Кешенді инновацияға ... ... ... ... ... , ғылыми – техникалық , ұйымдастырушылық – басқарушылық және басқа
да инновацияларды қамтиды. Ғылыми әдебиеттерде инновацияның бірнеше түрлері
қарастырылады. Ең ... ... ... байланысты
инновацияны өнімдік және үрдістік деп бөлуге болады. Өнімдік инновация жаңа
өнімдерді алуды қамтамасыз ететін жаңа материалдар, жартылай ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Ал инновациялық қызмет дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... арқылы пайдаланады. Кең мағынада
инновациялық қызметті өндірісті және ... ... әр ... ... идеяларды ғылыми білімдерді технологиялар мен өнім түрлерін енгізуге
бағытталған қызмет ретінде сипаттауға болады. ... ... ... ... өсу мен ... ... үшін пайдаланады. Ал
кәсіпорынның инновациялық ... деп жаңа ... ... өнім ... ... ...... және интеллектуалдық әлеуетті
пайдалану жөніндегі іс- шаралар жүйесін айтамыз.
Инновациялық қызметтің мотивтері ішкі және ... ... ... ... ... сыртқы мотивтерге келесілерді жатқызуға
болады:
1) кәсіпорындардың шаруашылық ... жаңа ... ... тұтынушылық талғам мен өткізу нарықтарының динамикасы ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер;
5) салық, ақша – неселік және қаржы саясатындағы өзгерістер және
т.б.
Ішкі факторлар:
1) сату көлемін арттыруға ұмтылу ;
2) жаңа ... өту, ... ... ... ... ... ... арттыру немесе жақсарту;
4) кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын қамтамасыз ету;
5) ұзақ ... ... таза ... ... және ... ... ... қызметті ынталандыру
мақсатында 2006 жылдың 23 наурызында инновациялық қызметті ... ... заң ... Осы ... ... ... ... қолдаудың мақсаты мен қағидалары негізгі бағыттары мен нысандары
көрсетілген.
Сонымен, елімізде инновациялық қызметті мемлекетік ... ... ... ... үшін ... жағдайлар жасау болып табылады.
Ал негізгі қағидаларына төмендегілер жатқызылады:
1) инновациялық қызметті ... ... ... ұлттық мүдделерді сақтау;
2) ұлттық экономиканың бәсекелестік ... ... және ... ... ету үшін инновациялық қызметтің басымдылығы;
3) мемлекет тарапынан ... ... ... ... қызмет
субъектілерінің теңдігі;
4) инновациялық қызмет субъектілерін ... ... ... және нәтижелілігі;
5) инновациялық қызметті жоғары білікті кадрлармен қамтамасыз ету.
Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау
мынандай бағыттар бойынша ... ... ... ... ... ... құруға қатысу;
2) мемлекттік даму институттарын құру, қызметін үйлестіру жәе жұмыс
істеп тұрғандарын одан әрі ... ... ... ... қаражаты есебінен іске асыру;
4) инновациялық гранттар беру;
5) инновациялық қызметті кадрмен қамтамасыз ... ... ... ... ... оқыту арқылы ұйымдастыру;
6) инновациялық қызмет саласында мемлекеттік саясатты іске асыру үшін
инвестициялар тартуды қамтамасыз ететін қажетті ұйымдық құқықтық ... ... ... болып табылады.[16]
1.2. Кәсіпорынның инновациялық белсенділігіне әсер ететін факторлар
Жаңа экономиканың ... ... ... ... ... және оны ... ... факторына айналдыру болып табылады,
ОЭСР жүргізген зерттеулер нәтижелеріне сүйенсек инновациялық секторға деген
инвестиция ЖІӨ-ге 1-ге 3-тің ... ал ... ... инвестициялар 1-ге 2 қатынасындай болады. Дамыған елдерде ... 90%-ы ... және ... ... ... ... ... экономиканың көптеген факторларына, соның ... ... ... және ішкі ... әсер ... ... факторларға келесі сыртқы факторларды жатқызуға болады.
Олар: ұзақ мерзімді тенденциялар және нақты субъектінің ерікті ... ... ... әрекеттілікке әсер ететін экономикалық
заңдарды жатқызуға болады:
- табыс алу және ... ... Бұл заңы тағы да ... қозғалыс заңы деп айтуға болады, себебі бұл өндіріс
қозғалысының күші болып саналады.
- бағалылық заңы. Бұл заң ... ... ... ... ... ... және ұсыныс заңы. Бұл экономикалық өндіріс пен ... ... ... ... заңы. Бүл экономикалық механизм арқылы ... ... ... ... әсер ... ... дамудың циклдік заңдылығы. Бұл ... ... ... ... ... субъективті факторларға қабылданған шешімдер әрекеті жатады.
Олардың ішінен мыналарды анықтап көрсетуге болады:
- ... ... ... ... ... ... бөлігі ретінде қарастыруға болады.
- инвесторлар ролінде қатысатын ұйымның ақша-несие ... ... ... жүзеге асырылуы көбінесе қарыз құралдары
арқылы жүзеге асырылады. Бұл жоғары дәрежелі инвестицияны есепке
алу керек сөз. [6]
Бұл объективті және ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру болып табылады.
Инновациялық белсенділік факторларын ... ... ... мен ... ... ғаламдық және кәсіпорынның
микродеңгейінде анықталатын жергілікті болып бөлінеді. [7]
Ғаламдық факторларға ел ішіндегі және ... ... ... сыртқы нарықтағы бәсекелестікті, билікпен қарым- ... ... ... ... ... ... үшін ... жаідайлар бар болса,
инновациялық қатынастардағы ... ... ... әсер ететін
ішкі факторларға, яғни инноватор- фирмалардың инновациялық әлеуетіне
ауысады. Экономикалық ... ... ... қолайлы болған кезде олар
толығымен инновациялық белсенділіктің ішкі ... ... ... ... ... ... қаржылық, еңбек,
инфрақұрылымдық, интелектуалдық, ақпараттық- ... ... ... сипатталады.[8] Инновациялық белсенділікті анықтайтын
факторлардың 2 тобын бөлуге болады: кәсіпорында инновациялық ... ... ішкі және ... ... шекарасын кеңейтуге
ықпал ететін сыртқы факторлар тобы.
Сыртқы факторларға кәсіпорынның экономикалық және ... ... ... ... ... жатады.
- инновациялық үрдістің барлық фазаларын қолдау үшін сыртқы
көздерді пайдалану: ашу мен ... ... ... тапсырыс берушілермен, іскер әріптестермен, инвесторлармен,
бәсекелестермен, зерттеу ... және ... ... ... ... құрылымдарда мүдделерді лоббирлеу.
Ішкі факторлар-бұл кәсіпорынды бәсекелестерінен айрықшалайтын
және оның инновациялық дербестілігін анықтайтын айтарлықтай ... ... ... ... және ... басқарушылық инновацияның
интеграциясы;
- жоғары өнімділік;
- персоналмен ... ... ... ... ... ... үздіксіз ұйымдастырушылық оқыту;
- соңғы тұтынушылармен қарым- қатынасты ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық дамуды басқару.[9]
Ішкі факторларды өз кезегінде 2 топқа бөлуге болады. Бірінші
топқа ішкі ... ... ... және ... орта ... әрекеттесу әдістерін құрушы факторлар кіреді. Екінші топты ұйымның “
ішкі ресурстарын „ сипаттайтын факторлар құрайды.
Факторлардың ... тобы ... ... құралдарының меншік формасы. Ол шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... ... ... фирмаішілік
экономикалық қатынастарды, соның ішінде басқару қатынастарын
анықтайды.
- ... ... ... ... ... жүйенің
мобильдігін және осы шешімдердің сыртқы орта ... ... ... ... ... „ ұйым ... Ол ұйымның ... ... ... ... ... ... ... Ол компанияның мамандандырылуын, қызметінің
негізгі мақсатын, ... ... мен ... ... ... ... оның тек қаржылық ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
Неғұрлым фирманың көлемі үлкен болса, оның ... ... ... жоғары болады.
Екінші факторлар тобы келесілерді кіріктіреді:
- компанияның қаржылық ... Ол оның ... ... көздеріне тәуелділігін, қаржының тұрақтылығын, оның төлем
қабілеттілігін және инновациялық жобаларды ... ... ... ... ... ғылыми - әлеуметтік НИОКР аясындағы кәсіпорынның мүмкіндіктерін
анықтайды;
- ... ... Ол ... ... базасын, тауарлар
түрдерін өндіруді, өндірістік қуаттылығын анықтайды;
- кадрлық әлеуеттілік.
Ішкі экономикалық ... және ... ... ... ету ... ... ... қайта құрылымдау.
Қайта құрылымдау процесі пассивті болуы ... ... ... ... ... ... ... азайту, борыштылықты қата
құрылымдау- бұл пассивті ... Ал ... жағы ... және ... енгізу, жаңа нарыққа шығу және өнімдерді шығару. Ғылыми
әдебиетерде қайта құрылымдау бағыттарына тауарлық( тік және ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың қайта құрылымдаудағы
ең көп қолданған түрі ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Бәсекелестік нақты нарықтың экономикалық
ортасына әсер ететін басқа экологиялық факторлар.
Бәсекелестік пен инновацияның арасында тығыз байланыс бар. ... ... ... ... ... Ал нәтижесі бәсекелесьік
ортаның қаруы болып саналады. Компаниядан туындайтын бәсекелестік
кәсіпорынның ... ... ... ... болады.
[11]Ю.Симачев айтуынша: “кәсіпорынның ... ... ... белсенділігіне байланысты”. Бәсекенің ... ... ... және тұрақтандырады. Бірыңғай бәсеке жаңалықтардың
пайда болу процесін жеделдете ... ... ... ... өсуі
ақшалық ресурстарды азайтады, инновациялық процестің жылдамдығы төмендейді
немесе мүлдем тоқтайды. Кәсіпорынның инновациялық белсенділігін құрастырушы
факторлар тұтұнушының ... және ... ... ... тауарлық инновациялық белсенділігіне тауар түрлерін арттыру
тауарлардың жаңа түрлерін және орамдарын шығару жатады.
Тік тауар инновациялық белсенділігіне тауардың жаңа ... ... ... ... ... ... сатудан кейінгі сервисіне
жаңа жүйе енгізу.
Көлдеңен бәсекелік инновациялық белсенділіктің өсуі ... ... ... бұрынғы жағдайын орнықтыра түсу болып саналады. Ал тік
инновациялық белсенділік тұтынушының сатушыларға деген ... ... ... ... нарықтағы қозғалысына сәйкес
қалыптастыру.
Инновация түсінігі ретінде қолданған әдісті жетідіру немесе ... ... ... ... Басқарушылық құрылымын өзгерту,
қаржылық корпоративтік жүйені жетідіру және ... ... ... ... ... ынталандырушысы болса,
онда технологиялар трансферті компанияның жаңа идеяға ауысуы. Инновациялық
үрдіс бұл кезде ... ... көз ... ... ... Жаңа
технологиялар трансферті көбінесе кәсіпорынның көлдеңен байланысы арқылы
пайда болады. Әңгіме жай тауарды жай көшіру жайында болып ... ... ... ретінде кәсіпорынның үлесі
деген көрсеткіш ... . ОЕСD ... ... ... ... 53%-ды ... [12]Ресейде бұл көрсеткіш мейлінше аз.
Баса айта кету керек, Ресейдегі инновациялық ... ... ... ... ... ... дәрежелі бәсеке нарығында
жоғары тауарлармен қамтылған нарықта жұмыс істейді. ... ... ... ... ... тек ол ... ... ғана болып
саналады. Бұл тауарлардың дүниежүзілік стандартқа сәйкес келуі кез келген
кәсіпорынның ... ... ... ... ... ресейлік
кәсіпорындардың 3 типін[13] бөліп көрсетуге болады:
1-тип. ... ... ... ... ... кәсіпорындар. Бұл
мемлекеттің тапсырысы ... ... ... ... үлкен
кәсіпорындарға, оларда дамыған материалды- техникалық база бар.
2-тип. Ресейлік нарықта жұмыс істейтін инновациялық кәсіпорындар. ... ... тек ... ... ғана ... ... ... әлемдік стандартқа сай емес.
3-тип. Жаңартулар енгізбейтін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың 78%-ы кіреді [13] ... ... ... ... ... арттыру тәсілі ішкі нарықтағы әлемдік
бәсеке болып табылады. Ішкі нарықтың ашықтығы бүкіл бәсеке ... ... ... ... үшін ... қажеттіліктерін
ынталандырылуы мен талап етулерін білу керек.
Инновациялық белсенділікті ... ... ... ... ... ... Жұмыс күшінің жоғары сапалылығы өндірістік ресурстарда
тиімді пайдалануға ... ... ... күшінің білімділігі жаңа
идеяларды түсіну көрсеткіші болады.
Қайта оқытушы ... ... ... ... жоғары
дәрежелі жұмысшылардың жұмыс орны болып табылады. Ал бұл ... ... ... ... ... жақсартады. Бұл жердегі ең басты роль-
ғылымда. Сондықтан ғылым өндіріске тығыз байланыста және инновациялық
циклдың жобаларына, ... және ... ... ... ... ... нан” НТК ЖШС-нің ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
2.1. “Ақсай нан” НТК ЖШС-нің өндірістік-шаруашылық ... ... нан ... комбинаты – Алматы қаласы мен Қазақстан
Республикасының қазіргі ірі нан өндіретін кәсіпорындарының ... Ол ... ... ... ... және пешке пісірілген сорттарын, баранкалы
бұйымдарды шығаруға жобаланған комбинат өнеркәсіптік ... 1988 ... ... ұжымның біріккен жұмысының, мамандардың
жоғары біліктілігінің арқасында кәсіпорын нан нарығында жетекші позицияға
ие ... Нан ... ... ... салыстырғанда, «Ақсай» нан
тоқаш комбинатының біршама артықшылықтары бар: бұл күшті материалды ... ... ... ... ассортименті, өнім өткізудің
қалыптасқан нарығы, оны кеңейту бойынша белсенді ... ... ... ... қалу және жас ... ... оларды біртіндеп жаңарту,
биліктің жергілікті өкілдерімен жақсы іскерлік байланыс, нан ... ... ... жасап шығаруларды кеңінен пайдалану, нанды
пісіру мәселелерімен айналысатын ғылыми – ... ... ... әрекеттесу.
«Ақсай» НТК ЖШС – нің басты мақсаты – ... ... ... ... дивидендтерге деген құрылтайшылардың, жоғары жалақыға
деген персоналдың құқықтары толық ... ... ... ... ... ... ... сапалы табиғи шикізатты қолдану,
қазіргі құрал – ... ... және жаңа ... пайдалану
комбинатқа тұрақты сұранысқа ие болатын өнімді өндіруге мүмкіндік туғызады.
«Ақсай» НТК ЖШС – нің негізгі ... аясы ... ... ... және ... ... ... табылады.
«Ақсай – нан» НТК ЖШС – нің миссиясы келесіде:
«Біз жоғары сапалы нан ... және ... ... ... мен ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру
үшін жұмыс жасаймыз».
Персоналды, технологияларды, құрал – ... ... ... ... барлық үлкен спектірінің жоғары бәсекеқабілеттілігін
қолдауға мүмкіндік туғызады.
Кәсіпорынның әлеуметтік ... – бұл ... ... ... ... өсуші деңгейін қамтамасыз ету, еңбек жағдайларын үнемі жақсарту,
комбинаттың стоматологиялық ... ... ... ... ... ... ... қолдана отырып тегін білікті
медициналық көмек ала ... ... ... Сонымен қатар спорттық
құрал – жабдықтар кешені бар ... зал ... ... ... ... ... Үнемі мини футбол, спорт ... ... ...... қаласы мен Қазақстан Республикасының қазіргі ірі
нан өндіретін кәсіпорындарының бірі. Ол 1987 жылы құрылды. ... ... ... ... ... ... ... шығаруға жобаланған
комбинат өнеркәсіптік өндіріске 1988 жылы қосылды.
Тәжірибелі ... ... ... ... ... біліктілігінің арқасында кәсіпорын нан нарығында жетекші ... ... Нан ... басқа өндірушілерімен салыстырғанда, «Ақсай» нан
тоқаш комбинатының біршама артықшылықтары бар: бұл ... ... ... ... ... ... ассортименті, өнім ... ... оны ... ... белсенді тұрақты жұмыс, кәсіби
кадрларды сақтап қалу және жас ... ... ... ... ... жергілікті өкілдерімен жақсы іскерлік ... нан ... ... ... ... шығаруларды кеңінен пайдалану, нанды
пісіру мәселелерімен айналысатын ғылыми – ... ... ... әрекеттесу.
«Ақсай» НТК ЖШС – нің ... ...... өнімге деген
тұтынушылардың, нақты дивидендтерге деген құрылтайшылардың, жоғары жалақыға
деген персоналдың құқықтары толық түрде жүзеге асырылатын кәсіпорын ... ... ... ... ... ... қолдану,
қазіргі құрал – жабдықты, классикалық және жаңа технологияларды пайдалану
комбинатқа тұрақты сұранысқа ие болатын өнімді өндіруге мүмкіндік ... НТК ЖШС – нің ... ... аясы ... ... тоқаш,
бәлішке және кондитер бұйымдарының өндірісі табылады.
«Ақсай – нан» НТК ЖШС – нің ... ... ... сапалы нан тоқаш және кондитерлік бұйымдарға Қазақстан
аймақтары мен ... ... ... ... ... ... ... технологияларды, құрал – жабдықтарды тиімді түрде
қолдану ... ... ... спектірінің жоғары бәсекеқабілеттілігін
қолдауға ... ... ... пакеті – бұл жұмыскерлер жалақысының тұрақты
және үнемі өсуші деңгейін қамтамасыз ету, еңбек жағдайларын үнемі ... ... ... ... ... ... ... емдеу препараттарын қолдана отырып ... ... ... ала ... ... ... Сонымен қатар спорттық
құрал – жабдықтар кешені бар тренажерлік зал ... ... ... ... ... ... мини футбол, спорт комбинаттың 5 ... ... ... Есеп – ... пряникті – бәлішкелі;
4. Есеп – айрысу кондитерлік;
5. ... ... ... ... нан тоқаш бұйымдарыың өндірушісінен тек қана
шығарылатын өнімнің жоғары сапасы мен кеңейтілген ... ғана ... ... жедел түрде өсіп жатқан сұранысқа бейімделуді талап етеді.
Кеспелі батонға деген тұтынушылар сұранысының артуына байланысты, 2005 ... 24 ... ... бар ... мен ... ... тәріздес
бұйымдарды өндіретін жаңа линия сатып алынып, іске қосылды.
Жаңа ... ... ...... ... сапасы мен
тиімділгін арттыруға мүмкіндік тудырды.
2006 жылы дайын өнімнің сапасын арттыруға мүмкіндік беретін, ... ... ... ... ...... ... алынды.
2005 – 2006 жылдары реконструкция жасалып шикізат қоймалары ... ... ... жаңа ... ... ... іске қосылды. Өткізілген жұмыстың арқасында қойма алаңдарының алаңы
40 м2 – қа ... қана ... жоқ, ... ... ... бар кондитерлік
бұйымдарды сақтау жағдайлары қамтамасыз етілді, ол әрине өнімнің сапасы мен
қауіпсіздігінің артуына өз ... ... ... ... ... өнімнің ассортименті:
1. салмағы 0,65 кг болатын бидайдың 1 сортынан жасалған ... ... ... 0,70 кг ... қара ...... ... жасалған
«Крестьянский» наны.
3. салмағы 0,4 кг болатын кеспелі ... ... 0,4 кг ... ... ... ... ... салмағы 0,4 кг болатын қара бидай – бидай ұнынан ... ... ... 0,4 кг ... қара бидай – бидай ... ... ... ... ... ... ... ұжымына өнім
ассортиментін кеңейтудің және жаңа прогрессивті ... ... ... ... ... ... мақсатпен еркін алаңдарда 3 цех ұйымдастырылды: есептеуші
пряникті – бәлішкелі, есептеуші кондитерлік, ... ... ... жасалған, кондитерлік бұйымдар. Комбинатта кондитерлік
бұйымдардың өндірісі «Эклер» типіндегі ... ... ... ... ... ... кондитерлік цехта 2 ... ... ... ... орнатылған, олардың біреуі неміс
өндірісінің ... ... ... және тоқан печеньелерді
шығаруға маманданған.
Кондитерлік ... ... мен ... ... ... ... талаптарына байланысты цехта жоғары сапалы импортталған
және отандық ... ... ... кекстерді,
пирожныйларды, торттарды шығару ұйымдастырылған, 80 – нен астам түрі бар.
Кондитерлік бұйымдардың ассортименті 1 – кестеде көрсетілген.
Нан тоқаш ... ... ... ... ... жоғары сапалы.
Мұндай сапаны тек қана білікті технологиялық қызмет ... ... ... болады. Түсіп жатқан шикізаттың сапасын бақылаудың,
технологиялық үрдіс пен дайын ... ... ... ұйымдастыру сапа мен
қауіпсіздіктің барлық талаптарына ... ... ... ... лаборатория сараптау мен сертификаттаудың Ұлттық
орталығымен аттестацияланды. (2006 жылдың №227 ... ... ... ... ... ... ... бақылау, дайын өнімнің сапасын бақылау мен технологиялық бақылау
үрдісін басқару» сапасының процедурасымен ... ... ... ... заң күші бар ... ... ... ... және ... ... ылғалдылығын
жедел және сенімді түрде ... үшін ... ... ... ... қазіргі галлогенді анализаторы алынды.
Технологиялық және екі өндірістік ... ... ... ... ... – 21М ... ... анықтайтын Кварц – 24 приборымен, ИРФ – 454 ... ... ... жабдықталған.
Технологиялық лаборатория 2005 жылы У1 – ЕРЛ – 10 ... ... ... үшін ... ... ... дайын бұйымдардың
ылғалдылығын анықтау үшін СЭШ – 3М приборымен жабдықталды. Шикізаттың,
жартылай ... мен ... ... сапасын бөлшекті түрде анықтау үшін
барлық жағдайлар жасалды. Жаңа лабораторлы құрал – жабдықпен «Ақсай – ... ның ... ... қамсыздандырылды: «Ақсай – нан – Көкшетау», «Ақсай
– нан - Өскемен». Барлық приборлар сәйкес органдарда тексеруден өткізілді.
ХХІ ғасырды сапа мен ... ... ... деп ... Сапа
аясындағы мақсаттарға қол жеткізу үшін комбинатта 9000 сериялы ... ... ... сапа ... жүйесін (СМЖ)
жасап шығару, енгізу және оның қызмет ету ... ... ... сапа ... мақсаттар мен саясат қабылданды, сапаның
процедуралары мен инструкциялары ... ... ... НТК ЖШС
клиенттер мен қызығушылық ... ... да ... ... ... қанағаттандыру үшін өз өнімі мен қызметінің сапасын тұрақты
жақсартуды ... ету ... сапа ... ... ... жағдайында ұстап тұрады. Сапа менеджментінің жүйесінің
құжаттарын, сапа аясындағы саясат пен ... ... ... ... жыл ... ... ... жылдың қазан – қарашасында «Ақсай» НТК ЖШС – нің сапа
менеджментінің ... ... нан ... ... пряникті,
баранкалы және кептірілген нан ... ... ... ... ... аясында тексеріліп ИСО 9001 – 2000 стандартына сәйкес деп танылды.
Компания көрмелерге, PR – акцияларға үнемі қатысу, «Нан ... ... ... ... өз өнімі мен қызметтерінің жарнамалық кампаниялары
мен презентацияларын жүзеге асыру, сонымен қатар мәдениеттің, білімнің және
спорттың ... ... ... ... ... жолымен
тұтынушымен байланысты қолдау бойынша тиімді шараларды жүзеге асырады.
Комбинатта жаңа технологиялар бөлімі қызмет етеді, оның ... ... ... ие нан ... пен ұн ... ... түрлерінің 41 атауы енгізілді. ... ... ... ... ... ... наны, кунжут қосылған «Дәмді» шелпегі, ... бар ... мен ... ... ... ... ... бөлігі емдеу – профилактикалық бағытында, бұл бұйымдардың құрамына
дайын бұйымдардың тағамдық ... ... ... ... ... ... ... өнімдері кіреді.
«Ақсай» НТК ЖШС әртүрлі көрмелердің ... ... ... онда ... шығарылатын өнім бірнеше рет наградалармен
марапатталды.
2003 жылы Женевадағы BID ... ... ... нан ... сапа үшін ...... Star Award ... Халықаралық
Жұлдызы ұсынылды. Ал 2004 жылдың 25 маусымында Женевадағы «Іскерлік
тәжірибедегі ... ... ... ... ... ... ... сапасы үшін» алтын медалі берілді.
Комбинаттың өзінде өндірілетін өнімді өткізу жүзеге ... ... ... бар. ... ... 3000 – нан астамы
комбинатпен ... ... ... ... ... ... бар, ... серіктестік көп жылдарға созылуда. 2005 жыл бойынша
сапа аясындағы ... ... ... отырып - өнімді сату бойынша
нарықтың өз сегментінде жетекші ... ие ... ... ... қол ... Осылайша, 2005 жылы 2004 жылмен салыстырғанда
сату өсімінің қарқыны 105% - ды ... ... ... ... – нан ... ... – нан - ... филиалдары қызмет етуде және
Қазақстанның басқа аймақтарында жаңа өндірістерді ұйымдастыру бойынша жұмыс
өткізілуде.
«Ақсай» НТК ЖШС – нің сапа ... ... ... жүзеге асырылады:
1. ISO 9001: 2000, ISO 14001: 2004 халықаралық стандарттарының талаптарына
сәйкес менеджменттің интегрирленген жүйесінің ... ... ... дамыту, тиімді қызмет ету жолымен Қазақстан нарығында
кәсіпорынның авторитеті мен ... ... ... өнімді құру үрдісі қызмет етуін үздіксіз жақсартуға
мүмкіндік беретін ... ... ... ... мен
қызметкерлерінің өзара әрекеттесуін жетілдіру;
3. Шығарылатын және жаңадан жасап шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік зерттеулерді
өткізу;
4. Жабдықтаушылармен өзара тиімді қатынастарды дамыту мен қолдау;
5. Сәйкеспеушіліктерді ... ... өнім ... ... шығындарды
төмендету;
6. Орындалатын жұмыстардың сапасы үшін әрбір ... ... ... ... ... ... максималды толық түрде
тарту;
7. Өнім талаптарына сәйкес қол жеткізу үшін ... ... ... құру мен ... ... пен ... ... тұрақты
түрде жетілдіру;
8. Персоналды кәсіби дайындауды тұрақты арттыру, оны ... ... ... пен ... ... ... НТК ЖШС – нің ... сапа аясындағы Саясатты жүзеге асыру
үшін жауапкершілікті өз ... ... – нан» - бұл ең ... сапа пен ... ... тиімділік.
Кәсіпорының басқару құрылымы 10 ... ... ... ... ... ... ... табылатын 10
директор тұрады.
Бас директор – ... ... және ... ... ... қатысты басқарушылық шешімдерді қабылдауды жүзеге
асырады.
Өндіріс және ... ... ету ... ... ... ... ... саясаттың жүргізілуіне, ... ... және ... ғылымның жаңа жетістіктері
негізінде ұйымдастырылуына ... ...... ... ... - ... қажетті
шикізаттармен және материалдармен қамтамасыз етумен айналысады.
Бухгалтерлік есеп пен есептілік департаменті – бухгалтерлік есептің
жүргізілуін, сәйкес ... есеп ... ... ... департаменті – фирмалық дүкендер арқылы өнімдердің
сатылуын бақылаумен айналысады.
Технологиялық департамент – ... ... ... ... ... ... ... бақылаумен айналысады.
Қауіпсіздік департаменті – тауарды алып келу мен алып кетуді бақылау
жүргізілетін ... ... ... ... ... – Кәсіпорынның ұйымдастырушылық құрылымы
Маркетинг бөлімі – жарнама және өнімнің ... ... ... ...... ... және контрагенттер туралы
мәселелерді шешумен айналысады.
ЖШС «Ақсай» НТК қызметкерлер ... ... ... ... ... ... – тұтынушылардың талаптарын орындауға және сапа
саласында ... ... ... ... ... ... және
құзыретті қызметкерлер құрамы. Ұжымдағы ... ... ... ... пен ... ... және ... кәсіпорынның
мүдделерін құрметтеу негізінде құрылады. Идеялардың біртұтастығы, өзара
қолдау және 1 өз ... ... ... ... ... - ... НТК ... өзіндік сипаты. Кәсіпорын әр жұмыскерге денсаулық үшін ... ... ... ... еңбек шарттарын қамтамасыз
етеді, толласыз кәсіптік өсу және корпоративтік мәдениетті дамыту арқылы өз
қызметкерлерінің өзін өзі іске ... үшін ... ... ... ... ... және ... арттыру мақсатында
комбинатта сапа менеджментінің, өндірісті ұйымдастыру және ... ... ... ... және ... санитария
мәселелері бойынша оқу бағдарламалары әзірленген.
2.2 «Ақсай нан » НТК ЖШС – нің инновациялық белсенділігін талдау
Кәсіпорынның ... ... ... ... оның 2004 ... ... ... көрсеткіштеріне тоқталғым келіп отыр.
2 – кесте. „Ақсай” НТК ЖШС – нің 2004 жылғы ... ... ... ... |Жоспар |Нақты |Ауытқуы |
| | ... | | |(+, - ) |
| | |бір. | | | |
|1 ... өнім ... |Мың ... |765424 |30932 |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... өнім ... |Мың теңге|664008 |614598 |-29397,2 |
| |(көтерме бағада), ҚҚС-сыз | | | | |
|3 ... өнім ... |Мың ... |746329 |29397,2 |
| ... ... | | | | |
|4 ... ... саны |Адам |601 |587 |-14 |
|5 ... ақы қоры |Мың тг |115513 |115513 |- |
|6 |1 ... 1 ... |Мың ... |117,3 |0,128 |
| ... | | | | |
|7 ... өнімнің 1 теңгесіне |Мың теңге|0,92 |0,89 |-0,03 |
| ... | | | | |
|8 ... ... ... |Мың ... |614598 |5882,8 |
| ... | | | | |
|9 ... ... |Мың тг |220800 |267827 |47027,3 ... ... ... ... теңге|120000 |12724 |7235,5 |
| |қорлар | | | | ... ... ... 30% |Мың тг |34653,8 |34654 |- ... ... өзге де есеп |Мың теңге|22144,3 |22144 |- |
| ... | | | | ... ... |% |12 |12,5 |0,5 |
| ... – “ ... ... НТК ЖШС ... бойынша ... ... ... құралдардың пайдаланылу тиімділігін
көрсетеді. Ол 2004 жылы жоғары өндірістік ... ... ... ауыстыру, барын модернизациялау есебінен қол жеткізілді.
Негізгі өндірістік құралдардың тиімді пайдаланылуы комбинаттың 2004 жылдың
аяғына технико-экономикалық ... ... ... ... ... 0,5 %-ке өсті, рентабельділіктің
баяу дамуы, ең алдымен, негізгі өндірістік құралдардың ... ... 1308 ... ... 20982 ... ... Ал, осы өндіріс
көлемінің ішінде инновациялық өнімдер 2006 жылы 4329 ... ... 5875 ... ... ... жалпы өнім ... ... ... ... 22% және 28% ... отыр. Яғни, бір
жылда 6% -ға өскен. Бұл ... әлі де ... ... ... ... табылады. Кәсіпорында инновацияға жұмсалған ... 2006 ... ... 2007 жылы 13411000 ... ... 14,4%-ға
өскен. Жыл сайын кәсіпорын табысынан белгіленген ... ... ... ... қаражаттар бөлініп отырады. Ол екі жылда 10%
және 14% құрап отыр.
“Ақсай” НТК ЖШС - нің таза ... өсуі ... ... ... ... ... мен ассортимент құрылымының жақсаруы;
- негізгі өндірістік құралдардың ... ... ... өнім ... ... еңбек өімділігінің көбеюі.
Жалпы алғанда “Ақсай” НТК ЖШС - нің ... ... ... оның 2004 ... ... оң ... көрсетеді.
Негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерді талдау көрсетіп отырғандай
(2-кесте), 2004 жылы 2003 ... ... ... ... 124656 мың ... ... 691301 мың ... құрады.
2004 жылы жұмыскерлердің орташа тізімдік саны 587 адам болды, ... ... ... – 491 ... 1 жұмыскерге шығымдылық 2006 жылы
117329 мың теңгені құрады.
2004 жылы тауарлы өнімнің 1 ... –0,89 тиын ... ... ... құны 614598 мың теңге болды. 2005жылмен салыстырғанда
өзіндік құн 144908 мың ... ... ... ... құнның көбеюі ... ... ... сондай-ақ
энерготасушыларға бағаның өсуіне және нан зауытының ... ... ... ... ... ... ... негізгі техника экономикалық көрсеткіштері.
|Көрсеткіштер |Өлшем |2006ж |2007ж | ... |
| ... | | (+, -) | |
| | | | | |% ... ... ... ... |1104017,8 |156375,1 |116,5 |
|түскен табыс | | | | | ... ... ... ... |757321,9 |125232,3 |119,8 |
|өзіндік құны | | | | | ... ... ... |315553,1 |346695,9 |31142,8 |109,9 |
|Кезең шығындары |мың.тг |198073,2 ... |30948,4 |115,6 ... ... |мың.тг |117479,9 |117674,3 |194,4 |100,2 ... ... | | | | | ... емес |мың.тг |99498,7 |14275,1 ... |14,35 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... |-85029,2 |60,81 |
|дейінгі жиынтық | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... |-59520,4 |60,81 |
|Өткізілген өнімнің 1|Тг |0,88 |0,89 |0,01 |101,1 ... ... | | | | | ... | | | | | ... рентабелділігі |% |18,59 |15,54 |-3,05 | - ... ... |% |16,03 |8,37 |-7,66 | - ... |% |113,89 |94,84 |-19,05 | - ... | | | | | ... саны ... |437 |587 |150 |134,3 ... ... |адам |298 |401 |103 |134,6 ... | | | | | ... ... ... |3180,01 |2753,16 |-426,85 |86,58 ... өнімділігі | | | | | ... ... ... ... ... |176,1 |
|жылдық еңбек ақы | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... |180,6 |
|жұмысшылардың жылдық| | | | | ... ақы қоры | | | | | ... ... |тг ... ... |12288,52 |131,1 |
|орташа айлық еңбек | | | | | ... | | | | | ... ... |тг ... ... |10766,4 |134,2 ... еңбек ақысы | | | | | ... ... ... ... ... |43188,1 |120,8 ... жылдық құны | | | | | ... ... |% |14,3 |13,6 |-0,7 | - ... құралдарының|мың.тг |69521,043 |114826,83 |45305,79 |165,2 |
|орташа ... құны | | | | | ... ... |күн |26 |37 |11 |142,3 ... | | | | | ... |  |13,63 |9,61 |-4,02 |70,51 ... | | | | | ... ... |тг |4,57 |4,4 |-0,17 |96,28 ... ... |тг |0,22 |0,23 |0,01 |104,5 ... ... ... |696,39 |625,22 |-71,17 |89,78 ... сомасы |мың.тг |29676,15 |34097,05 |4420,903 |114,9 |
|Ескертпе – “ Ақсай нан” НТК ЖШС ... ... ... ...... ... НТК ЖШС ... – экономикалық
көрсеткіштерін талдай отырып, біз өнімді өткізуден түскен табыстың 16,5%-ға
өскенін көреміз. Яғни ол 2006 ... 947642,7 мың ... 2007 ... мың ... ... оның өсу ... ... көрсеткіш өткізілген өнімнің ... құны 2006 ... мың ... 2007 жылы 757321,9 мың ... яғни 19,8%-ға өскен,
оның өсу темпі 119,8%-ды құрады.
Есепті кезең ішінде жалпы табыстың 315553,1 мың ... ... ... ... көруге болады. Ол 9,9%-ға өскен, оның өсу ... ... ... ... шығындары, есепті кезең ішінде олар 2006
жылғы 198073,2 мың ... 2007 жылы 229021,6 мың ... ... ... ... өткізу шығындарының, әкімшілік шығындардың өсуімен байланысты. Оның өсу
темпі 115,6 %-ды құрады.
Негізгі қызметтен түскен табыс есепті жыл ... 117479,9 мың ... 117674,3 мың ... көбейген, яғни есепті жылы шығындар 100,2% - ға
немесе 194,4 мың теңгеге ... емес ... ... ... жылы ... ... ... теңгеге немесе 14,35%-ға төмендеді.
Есепті жыл ішінде таза табыс 2006 жылғы 216978,6 мың ... мың ... ... ... ... ... саны ... жыл ішінде 437 адамнан 587
адамға ғана, яғни 150 адамға өсті.
Зауыттағы қор ... да ... Ол 2006 жылы ... ал ... жылы ... ... Ал ... қарулану 2007 жылы
базалық қарағанда 3,72% өсіпті.
Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-
инновациялық даму ... ... ... ... ... ... ... біршама жандана түскені белгілі.
Бәсекелік ортаның ... ... ... ... ... ... белсенділік деңгейін көтеру маңызды міндеттердің бірі ... ... ... инновацияны енгізу, инновациялық ... ... ... ... ... қажет ететіндіктен көптеген
кәсіпорындарда бұл процестің енгізілуі баяу жағдайда жүргізілуде. Серпінді
инновациялық ... ... ... мен отандық ... ... ... ... те ... ... ... отырып,
мемлекеттік даму институттары арқылы қаржыландыруды қолға алып отыр.[1] Ал,
нақты талдау жасалып отырған ... НТК ЖШС- нің ... ... кәсіпорында инновацияға ерекше мән беріледі.
«Ақсай-нан » НТК ЖШС-і Қазақстандағы нан ... ... ... бірі болып табылады. Ол өз алдына неше ... ... ... ... Бұл да яғни инновациялық жобалар деп қарастыруға
болады.
Кәсіпорында инновация негізінен жаңа нан және кондитерлік ... мен жаңа ... ... ... ... ... процесске инновацияларды енгізумен ... ... ... ... ... НТК ЖШС- нің соңғы екі жыл
ішіндегі инновациялық ... ... ... ... (4-кесте) түрінде көрсетуге болады.
Бірінші кестеде берілген деректерден көріп отырғанымыздай, “Ақсай”
НТК ЖШС- нің ... ... ... арта ... үшін өнім ... ... ... өнімдер ассортиментін
кеңейте отырып ... ... ... ұлғайту, тұтұнушылар
талғамын қанағаттандыру ерекше ... ... ... ... ... ... ... өнімдерінің Алматы қаласындағы
нарықтың 70-80% иеленуі ... ... ... ... ... ... мен қасиеттеріне көп ... ... ... ... өнімдері сапасының жоғары болуына өндірісте
алдыңғы қатарлы озық ... ... ... ... ... ... өзгешеліктерінің болуымен байланысты.
Бірақ, мұндай технологиялық процесс аса ... ... ... қол ... ... ... 3-кестеде жасалған
есептеулер бойынша ... ... ... ... ... -кесте.“Ақсай” НТК ЖШС- нің инновациялық белсенділік көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер | 2006 жыл | 2007 жыл |Өсу |
| | | | ... |
|1 ... өнім ... | | | |
| ... |4329 |5875 |135,7 |
|2 ... ... | | | |
| ... |22,0 |28,0 |127,3 |
|3 ... ... ... | | | |
| ... көлемі, |55060 |68471 |124,4 |
| |мың ... | | | |
|4 ... ... бөлінетін| | | |
| ... ... |10 |14 |140,0 ... – Кәсіпорын мәліметтері негізінде есептелді. ... НТК ЖШС- де ... өнім ... 2006 жылы ... 19674 тонна болса, 2007
3. КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТЕГІ ИННОВАЦИЯНЫ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... инновацияны басқарудың шетелдік озық тәжірибесі
Соңғы кездері еліміз ғылым мен инновациялық қызметті дамыту үшін
бірқатар шараларды іске ... ТМД ... ... ... ... ... ... мен дамыту бағдарламасы жасалды. Алайда
өндірістік кәсіпорындардың инновациялық белсенділігі төмен деңгейде қалып
отыр. Бұған 100 ... ... ғана ... ... ... дәлел. Ал ғалымдардың әлеуметтік мәселелерін ... ... ... ... ірі ... ... ... әзірше түс
секілді. Осы секілді қордаланған мәселелер кеше ... ... ... ... ... съезінде жан-жақты сөз болды.
Қазақстанда Елбасының тапсырмасымен экономикалық ынтымақтастықты
дамытатын, технология мен ... ... ... ... ... ОБСЕ-ге төрағалық етуінің старатегиялық көрінісін
жасақтайтын «Еуропаға жол» бағдарламасы жасақталуда. Осы мақсатқа жету ... мен ... ... күш салу ... ... ... деңгейін
түбірімен өзгертіп, елдің бәсекеге қабілеттілігін көтерудегі ... ... ... ... ... қажет ететіндігін ғалымдар басты мәселелер
қатарына қосып ... ... ... ... ... да басын қатырып,
көзқұртына айналған Қазақстан ғалымдық бәсекеге қабілеттілік ... ел ... 56 ... 61 ... ... қалыпты. Ал зерттеу мен жобалау
саласындағы мамандар қатары екі есеге азайған. Жас ... ... ... ... соң ғылымға келуді доғарған. Жастар түгілі, мүйізі
қарағайдай ғалымдар ашқан жаңалыққа жоғарыдағылар ... ... ... бизнеске салуға қалталылар ықылас танытуы былай тұрсын,
кәсіпкерлер арасында атынан ат ... ... тани ... де
баршылық.
– Байланыс болмай, қаржы бөлмей, ... ... ... атаулыны
тәжірибеге енгізбесек, ондай ғылымның ешкімге керегі жоқ, – дейді экономика
ғылымдарының ... ... ...... 1993 ... өсуге бағытталған бес жылдық бағдарлама
қабылдады. ... ... ... ... ... ғылымды
көтерумен, жаңалықтарды іске асырумен айналысуы керек болған. Алайда
олардың ... ... ... емес деп ойлаймын. Одақ құрылғанына аз
ғана уақыт болды. Осы уақытта Үкімет үлкен көмек көрсетті деп айта қою ... ... шешу үшін ... уақыт керек. Ал біздің берген ұсыныстарымыз
қазір қаралып жатыр. Соның ... да ... ... ... ... қаулы шығаратын болса, ол ... ... зор ... ... ... ... жалпы жағдайы мен мүмкіндігі
инновациялық экономиканың талаптарына сәйкес деңгейден әлі ... ... ... ғалымдар бұған мысал ретінде еліміздегі жалпы ішкі өнімнің
ғылымға бөлетін қаражатының аздығын ... ... Ол ... үш ... ... ... Бұл 1990 ... көрсеткіштен де әлдеқайда төмен. Сондықтан
қазіргі ғылым айтарлықтай инвестицияны қажет етеді. 2015 жылға ... ... ... ... ... ... деңгейіндегі 2,5 пайызға
жеткізу үшін қалыптасқан қаржыландыру құрылымын жылына ... екі ... ... ... көрінеді. ... ... ... ... ... технология аясында Қазақстанның
орны, инновациялық экономиканы қалыптастыру барысында ғылымды ... ... ... ... ... және оны ... механизмі, ғылымды коммерциализациялаудың формалары мен ... ... жиын ... ... ... Азаматтық кодекске,
Патент заңына, Кедендік ... ... ... ... мемлекеттік қолдау туралы» заңдарға өзгертулер ... де атап ... ... ... даму ... іске
асыру үшін даму институттары құрылды. Олар “ Қазына” тұрақты даму қорымына
кіреді. Оған “ Қазақстанның Даму Банкі” АҚ, ... ... АҚ, “ ... ... ... АҚ, “Орта кәсіпкерлікті дамыту қоры”
АҚ, “Маркетингтік- талдамалық зерттеу орталығы” АҚ, ... ... ... жөніндегі мемлекеттік сақтандыру ұйымы” АҚ, “
Шағын кәсіпкерлікті дамыту ... АҚ, ... ... ... ... ... жөніндегі компания” сынды даму
институттары кіреді. “Қазақстанның Даму ... АҚ-ы, ... ... АҚ-ы ... даму ... ... ... кезеңінен өтіп,
инновациялық жобаларды кешенді қолдау ... ... ... ... ... зерттеулер мен әзірлемелердің саны 29348-де
41624-ке немесе 2003 жылға қарағанда 2005 жылы 41%-ға өскен оның ... ... ... ... практикада қолданылады) алып отыр.
2005 жылы ол 52%- ды құраған. Үлесі жағынан соңғы орында іргелі зерттеуер
тұр. Оның ... 2005 жылы 13%- ды ... ... ... отандық
зерттеушілеріміздің санында да үлкен өзгерістер бар екенін байқауға болады.
2003- 2005 жылдар аралығында олардың саны 9899-дан 11910-ға ... ... ... Бұл ... ... 2005 жылы ғылым докторларының үлесі
10%, ал ғылым кандидаттарының саны 25%-ды құрады. Бұндай өсуді экономикалық
өсудің интенсивті, ... ... ... ... әлі ... деп ... Өзіміз зерттеп отырған инновациялық қызметпен
айналысатын кәсіпорындар саны да аталмыш жылдар аралығында өсіп отыр. ... ... саны 42%-ға ... Осы ... ... ... отыры,
мынадай қорытынды жасауға болады: 2005-2015 жылғы ... 3 жыл ... оң ... ... ... ... отыр.
2000 жылға қарағанда 2004 жылы ... ... ... ... ... саны 115%-ға артты. ... ... ... ... да бір ... ... түрлерімен
қамтылған инновациялық белсенді кәсіпорындар сандарының қатынасы 2004 жылы
артқанын білдіреді. Әлеуметтік тұрғыдан, 2000 жылы инновациялық ... ... ал 2004 жылы 17343 адам ... ... ... 2004 жылы 2000 ... ... жұмыспен қамтылғандардың
саны 15%- ға өсті. Бұған осы сферадағы ... ... ... ... (13%), ... ... тартылуы сияқты
факторлардың әсер етуі мүмкін. Қаржылық тұрғыдан талдайтын болсақ, ғылыми
зерттеулер мен әзірлемелердің көлемі 2000 жылға қарағанда 2004 жылы ... ... 14580 млн. ... ... ... кезде инновация сферасы
бәсекеге қабілетті болғандықтан, ондағы инвесторлар саны да ... ... ... Егер 2000 жылы ... салған қаражаттары 2813,5 млн.
теңгені құраса, 2004 жылы бұл көрсеткіш 301%-ға артып, 8482 млн. теңгені
құрады. Сонымен ... ... ... ... инновациялық өнімдер құрылымы
да біршама өзгерді. Мысалы, 2003 жылға қарағанда қайтадан енгізілген немесе
елеулі технологиялық өзгерістерге ұшыраған өнімдер 2003 ... ... ға ... жетілдіруге ұшыраған өнімдер 8%-ға және ал өзге
инновациялық өнімдер 5%-ға ... ... жыл ... ... ... ... ... жыл сайынғы шығарған өнімі көбейіп
жатыр.
Қазақстанның ... ... ... үшін ... ... ұсынамын:
1) мемлекет бюджетінен тиімділігі ... және ... ... ... ... инновациялық жобаларды,
коммерциялық ... ... ... ... толығымен және үлесті
қаржыландыру;
2) жоғары технологиялық ... ... ... ... ... ... ... және оларды ынталандыру;
3) әр түрлі ұйымдық - құқықтық нысандағы ... ... ... жеңілдіктермен несиелер, субсидиялар, субвенциялар беру;
4) ғылыми сыйымдылығы бар құрал – жабдық лизингін және инновациялық ... ... ... ... қаражаттарын салатын
ғылыми сыйымдылығы бар құрал-жабдық лизингін және инновациялық
өнімді дамыту;
6) инновациялық жобалар мен ... іске ... ... ... ... ... саласында шағын, тиімді және тез ... ... ... салмағын арттыру;
8) инновациялық сфераға шағын кәсіпкерлік субъектілерін тарту;
9) ... ... ... ... ... ... жүйесін құру, яғни салықтық, несиелік
және т.б.жеңілдіктер жасау;
Инновациялық белсенділікті дамыту және ... ... өту ... ... ... ... ... тәсілдерінің бірі болып табылады. Алайда, практикада бұл міндеттерді
жүзеге асыру инновациялық инфрақұрылымның, инновациялық белсенділікті
ынталандырудың іске ... ... ... ... ... субъектілерінің мүлдем болмай отырғандығынан
күрделене түседі.
Ғылыми әзірлемелердің ... ... ... ... ... белсенділіктің деңгейінің төмендігі өндіріс ... ... нақ ... ... және ... ... ... түра, экономиканы реформалаудағы ғылым ролінің жете бағаланбауынан
туындап отыр.
Қазақстанның Ұлттық қоры кәсіпорындардың инновациялық белсенділігінің
артуына ... ... даму ... бірі ... ... ... саясаты инновациялық процестерді
жандандыруға, жаңа технологиялық құрылымдарды ... ... жаңа ... ... ... ұлттық ғылыми-технологиялық
әлеуетті жандандыруға, ғылым мен өндіріс арасындағы алшақтықты енсеруге,
индустриялық қызметті ... озық ... ... ... мен ... стандарттарды енгізуді қамтамасыз етуге
бағытталуы керек.
Шағын инновациялық кәсіпкерліктің дамуы тежелуінің ... ... ... ... ірі кәсіпорындармен салыстырғанда бәсекеге
қабілетті өнімдер шығара алмауында болып отыр.
Шағын кәсіпкерлікті ірі ... ... ( ... ... монополия субъектілерінің негізгі қызметіне ... ... ... функцияларын шағын бизнес субъектілерінің
бәсекелестік ... беру ... ... ... Бұдан өзге, шағын
бизнесте инновациялық және ғылымды көп қажетсінетін ... ... ... ... ... мен технологияларды сатып алу және
шағын және ірі ... ... ... кең таралуы есебінен
дамыту үшін жағдай жасау керек.
2003-2015 жылға арналған стратегияға ... ... ... мақсатты
зерттеу мен жағымды жағдайлар негізінде жоғары технологиялық өнім ... ... ... ... ... ... атом энергиясы
мен басқа да ... емес ... ... ... ... ... жаңа материалдар, ерітінділер , түрлі қабаты бар тот ... т.б.; ... ... химиясы, жоғары сапалы мұнай химиялық өнімдері,
соның ішінде этилен, полиэтилен, т.б. салаларындағы ... ... ... ... салаларындағы нәтижелер; биотехнология,
биохимия ... ... ... ел ... ... ... орын алуларына мүмкіндік беретін Қазақстанда ғылыми
тұрғыдан қамтамасыз етілген
бағыттар ... ... ... ... ... ... сай. Олар бәсекеге қабілетті, сондықтан олар үшін де жеке ... ... ... орталықтар Алматы,
Қарағанды, Өскемен, Астана, т.б. ... ... ... ... ... ... ... олар өз
кезегінде болашақта интеллектуалды өнім, ғарыштық қызмет, ақпараттық
технология, радиоэлектроника, атом ... көп ... ... ... ... ... уран ... мыс-берилл
ерітінділерін, тантал-ниобий түрлерін игеруге, ... ... ... кеңейтуге болады. ... ... ... ... өндіріс салаларының өсуіне байланысты артып отырады.
Қазақстандағы ... ... ... ... ... тауарлық түрге
жеткізілмегендігімен, ғылыми зерттеулер санының көп болуымен сипатталады.
Бұл айтарлықтай әлует және оны қолдану ... ... ... ... бірі ... ... ғалымдармен 10 жыл
ішінде 877 ... ... жаңа ... 136 ... ... ... ... жаңа фундаменталды білімдерге және олардың
негізінде – ... ... мен ... ... қабілеттілігін
жоғарылатуға бағдарланған. Геолог-ғалымдармен өткізілген зерттеу нәтижелері
қара және түсті металлургияның өндірістік кәсіпорындарын шикізатпен тұрақты
қамтамасыз ... ... ... ... 25 ... ҚР ... №387 « ... ұлттық
инновациялық жүйесін құру мен дамыту жөніндегі ... ... ... ... ... қаулысына сәйкес келесі мақсаттар ... ... ... ... ... ... дамытуды құру мен қолдау,көпдеңгейлі инновациялық инфрақұрылымды
құру мен дамыту,ҰИЖ элементтері арасындағы ... ... ... ... ... жетілдіру.Осы міндеттерді мемлекет тиімді
жүзеге асыратын болса, ... ... ... сферасына жағымды әсер
ететін Ұлттық Инновациялық ... ... ... ... жылы ... ... ... болады:
-ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтер көрсетудің ЖІӨ-гі үлесі ... ... 2015 жылы ... ... 2003 ... ... ... инновациялық және ... ... ... инвестициялардың 2015 жылы 10-15 есе өсуі;
- қолданбалы ҒЗТКЖ-ларды бюджеттік қаржыландыру жүйесін жақсарту.
Қазақстандағы ииновациялық өнімділік процестерінің ... ... үшің ... ... құру ... отыр. Қазіргі уақытта қор
үшін жасалынып ... ... ең ... ... ... Алдағы
уақыттағы барлық бағыт – бағдар бизнес-инкубатор құру болып ... ... ... қолданбалы қолданысқа, ең соңында нарықтық
өнімге дейін ... ... Бұл даму ... қосымша қаржы тарту үшін
жаңа альтернативалық мүмкіндіктер пайда болған, бұл ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Инвестициялық қордың перспективалық әрекеттілігі, менің ... - ... ... даму ... байланысты.
Басымдылықты жоғары сапалы стратегиялы бәсекеге қабілетті өнім шығару
жобаларына беру. Олар (тауарлар) тек ... ... және ... ... ... несиелеу жөнінде жүргізген анализі ортақ тенденцияларды
шығарды: нақты сектордың экономикалық дамуының қаржылық ... жолы ... ... ... ... ... шаралары; жаңа
технологиялар сферасындағы инновациялық әрекеттестікті жеңілдету, ұлттық
өндірісті ... ... ... ету; ... ... ... мемлекеттік саясатына сәйкес институттар арқылы береді.
3.2. Отандық кәсіпорындардың инновацияларын басқаруды жетілдіруде
мемлекеттің рөлі
Әлемнiң дамыған елдерiндегі ... ... ... ... ... ... ... мынадай әлемдiк экономиканы
дамытудың қазiргi заманғы үрдістердің арқасында бiрiншi кезектегi ... ... ... ... үшiн бәсекесi әлемдiк инновациялық дамудың
маңызды сипаттамасы болады, жоғары білікті ... ... ... сондай-ақ білiмдi тарату процесiн қамтамасыз етедi;
білімдi тарату процесiндегi ... ... ... ... одан әрi өсуi үшiн ... бола ... бiлiм
тарату процестерi жеке экономиканың шегiнен шықты;
жаһандану компанияларды технологиялардың мейлiнше жоғары деңгейлерiне
бәсекелесуге ... және ... ... ... ... мен
оқшауландыру процестерiн ынталандырады.
Инновациялық саясат жүргiзуге жүйелік әдiс тұжырымдамасын ... ... ... ... ... ... мемлекеттiң өзара іс-қимыл
тетіктерiн, ... ... және ... қамтитын тиiмдi ұлттық
инновациялық жүйе құра алды және ... ... ... ЖIӨ-нi
ұлғайтуға қол жеткiздi.
Мысалы, соңғы жылдардағы ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... Азия елдерi, Скандинавия елдерi (Финляндия, Швеция)
болды. Жаңа индустриялық елдер бір жарым-екі есе ... ... ... және ... мен АҚШ ... көрсеткiштерiне
жақындады.
Ғылымға деген "мемлекеттiк тапсырысты" тұрақтандыру немесе қысқарту
жағдайында ұлттық бюджеттегi мемлекеттiк сектордың үлесiн қысқарту жаңа ... ... ... Iрi ... ... бөлiмшелерi, шағын және
орта ғылымды қажетсiнетiн фирмалар мемлекеттiң ... ... ... ... және ... сипаттағы кейбiр жеңiлдiктер жүйесiне
сүйене отырып, ұлттық ... ... өз ... дамушы елдерде ғылыми зерттеулер мен әзiрлемелердi бюджеттен
тыс қаржыландыру осы салаға бюджеттiк ... ... ... ... ... ынтымақтастық және даму ұйымына мүше елдер (бұдан әрі
- ЭЫДҰ) бойынша ол орташа алғанда 1981 жылғы 55%-дан 90-жылдың бас ... ... ... тыс ... бас көзi - iрi ... және трансұлттық
корпорациялар жетекшілік ететiн кәсіпкерлік сектор. Дамушы елдердегi
кәсiпкерлiк сектордың ... ... ... ... ... ретiнде тарихи қалыптасты. Солар ғана, зерттеулердi бiр уақытта
қаржыландыра отырып және нақты ... мен ... ... мен ... iске ... ... ... (бұдан әрi - ҒТП) негiзгі бағыттары үшiн өзiне экономикалық
жауапкершілік ... ... ... ... жеке сектордың күштерiмен
қаржыландырудың қомақты бөлiгi тиедi. Кәсiпкерлiк сектор ... ... ... дәл ... ғылыми зерттеулермен айналысатын
ғалымдар мен инженерлердiң саны бойынша ... ... ... болып табылады және қала бередi.
Инновациялық қызметтегі мемлекеттің орны оның ғылымға ... ... ... ... ... ... елдерде
ғылымға бөлген қаражаттары жыл сайын өсіп ЖҰӨ -нің 2,5 - 3,8 %-ын құрап
отыр. Бұл ... 25 – 34%-ы ... ... тиесілі. Бұндай
мемлекеттерге Оңтүстік Корея, Израиль, Швейцария, Жапония, Швеция,
Финляндия ... 90- ... ... Жапония ЖІӨ -нің 3,04%-ын, Америка
2,64%-ын, Еуро Одағы 1,92%- ын ғылымға бөлді.
Жекелей ... ... бұл елде ... ... ... ... ... бір түрі қолданған болатын. 1990
жылдың ... ... ірі ... ... ... тапқан тек 2 ғана
венчурлық қорлары болды. Осы құрылымдардың жалпы өнім көлемінің тиімділігі
нашар болғандықтан, ... 1992 жылы ... ... ... және ... ... отырып Yozma бағдарламасын енгізе бастады, соның
арқасында 10 венчурық қор ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан
қойылған талабы – ... бір ... жеке ... пен ... ... компанияларды нарықтық қаржыландыруды жүзеге
асыру қағидаттары мен әдістерін үйретуді өз мойнына алған , ... ... ... бір ... ... ... болып табылады.
Нұсқаулықтар келесідей түрде бөлінді: 8 млн. ... ... ... долларды – жеке әріптестер салып отырды. Банкрот болған ... ... ... ... ал табысты болған жағдайда олар,
яғни шағын инвесторлар мемлекеттің үлесінен 8 млн. доллар және оның ... ... бір ... алып ... еді. ... айтқанда, егер жеке
инвестор 60% салым салған болса, онда ол ... 90%-ға ... ... ... ... тауып алатын еді. 1997 жылдың
басына дейін венчурлық қорлардың барлық ... ... ... ал ... ... ... инвестор болып табылмайтын жеке
тұлғалар капиталдың пайдасына салынатын салықтан босатылады.
“Қаржылық тетіктің” айырбасы ретінде ... ... ... ... ... ... ... енуі жоғары
технологиялық бизнесті енгізуді үйрету арқылы ... ... ... ... ... Yozma қорының капиталы 2,9 млрд. долларға дейін жетті,
оның үстіне сегіз қордағы ... ... жеке ... ... ал ... берілген құралдар бюджетке қайтарылынды. Инвестицияның
жиынтық көлемі, тікелей немесе жанама бастамашылық ... ... ... 1993 – 2000 жж. 12 ... ... құрап отырды.
Сингапур мен Оңтүстік Кореяның билік өкілдері одан да тиімді ... Осы ... ... ... ...... дамудың Сингапурлық агенттігі, Оңтүстік Кореяда
– Корейлық технологиялық банктің бірлескен қоры мен корейлық даму банкі)
Американың жоғары технологиялық ... ... ... ... отырды. Осыған байланысты венчурлық капиталдың әлемдік нарығында
азиялық компаниялармен тығыз қатынастар қалыптасып, ол ... ... ... ... ... Сингапур мен Оңтүстік Кореяны
өзіне тартуына алы ... Осы ... ... ... елдердің өкіметтік
шенеуніктері басқарушылық салымға мемлекеттік ... ... ... венчурлық компаниялармен тәжірибелік қарым – қатынаста болды.
Біздің ойымызша, НИФ –тің ... ... ... венчурлық қордың
құру саласында ірі әлемдік венчурлық қорлармен бірлесе отырып венчурлық қор
керек, оның себептері ... ... ... ... ... ... қайтарылу
жетістіктері;
- алдыңғы қатардағы әлемдік ... ... ... ... ... ... ... тартуы;
- жоғары технологиялық компаниялармен бірлескен жүйе құру ... жаңа ... ... ... ашу ... ... байланысты Израиль, Оңтүстік Кореяның тәжірибесіне сүйеніп,
Ұлттық инновациялық қор мен ... ... ... ... ... құру ... оларға бюджет тарапынан ұзақ мерзімді
кредиттер ұсынылды( 5 ... 20 ... ... ... қызметтегі
мемлекеттің орны оның ғылымға бөлген қаражаттарымен анықталады.Әлемдік
тәжірибе көрсеткендей, дамыған елдерде ... ... ... жыл ... ЖҰӨ-нің 2,5-3,8%-ын құрап отыр.Бұл қаражаттың ... ... ... ... ... Корея, Израиль,Швейцария,
Жапония,Швеция,Финляндия кіреді. 90-шы жылдардың соңында Жапония ЖІӨ-нің
3,04%-ын,Америка ... ... ... ... бөлді.[18]
Ғылыми зерттеулерді қаржыландыруда мемлекеттің және ... ... ... Еуропа мен одан тыс жерлерде әптүрлі: ... мен ... ... ... ... үлестері
сәйкесінше 75 және 77%-ы құраса, Еуропада 66%-ды құрайды.Еуропа елдерінің
ішінен ҒЗТКЖ-ларды ... ... ... ... алдынғы
орындарды алып отыр: Португалия (70%), Италия ен Греция (50%-ға жуық),
Польша (58%), ... ... (48%) және ... ... ... ... ... көшбасшы тұрған елдер ЖІӨ ... ... ... ... бақылау орнатады. Ол үшін мемлекет тарапынан
салықтық ... ... ... ... құрал-жабдықтар
лизингі сияқты экономикалық механизмдер қолданылады. Әдетте әлсіз дамыған
елдерде ЖІӨ есебінен ғылымға бөлінетін ... ... ... Қазақстан да
осындай елдердің құрамына кіреді.2005 жылы Қазақстан зерттеулер ... ... ... ... ... бюджеттің қатысуы 51,2%-
ды құрап ... ... ... арқасында Қазақстанның
әлемдік нарыққа ғылыми өнімді шығару деңгейі ... тең ... ... ... өнімді шығару жағынан әлемдік нарықтағы Ресей
үлесі 0,3-0,5%,Еуропа Одақ ... ... ... өнімді шығару жағынан әлемдік
нарықтағы мемлекеттер үлесі ғылыми-техникалық және ... ... ... ... ... ... дамыту
жолында жетістіктерге жеткен мемлекеттердегі басқарудың мемлекеттік
институттары жаңа ... ... ... ... ... қамтамасыз ету,нарық субъектілерінің ғылыми-зерттеу
әзірлемелер ... ... ... ... қауіп-қатерлерді төмендету үшін мемлекет дамыту
субъектісі ретінде ... ... ... ... мен ... дамыған елдерінде инновациялық қызмет экономиканы дамытудың
негізгі ... ... ... ... ... елдерінде ірі және шағын
инновациялық кәсіпорындардың ... ... 90%-ға ... ... инновациялық қызметті мемлекеттік
баспалдақтарында тұр. Қазақстан үшін инновациялық ... ... ... ... мемлекеттердің тәжірибесімен танысу ... ... ... ... мол ... ... ... мемлекеттік қолдаудың күрделі жүйесінің құрылымы ... ... ... ... ... ... инновациялық
қызметінің заңнамалық негізі 1980-1990 жылдары Конгреспен қабылданған
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... «Федералды патенттік саясат туралы», С.Уайлдердің «Технологияларды
жіберу туралы»(1980,1986), «Бәсеке ... пен ... ... ... ... ... «Американдық
технологияның артықшылықтары туралы», «Технологияларды мемлекеттік ... (1995). ... ... қызметтегі мемлекеттік саясатты
анықтайтын 20-ға жуық федералды заң мен ... ... ... ... ... әртүрлі мемлекеттік органдар
мен мекемелер бар. Алайда мемлекетте ... ... үшін ... ... жоқ. ... ... ... қызметке қатысы бар
енгізгі органдар: Президент әкімшілігі ... ... ... басқармасы, Конгресстің ғылыми комитеттері,оның зерттеу қызметтері,
бюджеттік басқарма.Ғылыми-техникалық ... ... ... ... емес ... ... ... зерттеу одағы, ғылымды дамытудың
Американдық ассоциациясы, РЭНД корпорациясы және ... ... ... ... мен ... ... ... жұмыстарын
бақылауға жауапты мемлекеттік орган-Сауда Министрлігі. Оның құрамында
стандарттар мен технологиялардың ... ... ... ... және ... саясат басқармасы сияқты үш құрылымды
біріктіретін технологиялар ... ... ... ... ... ... ... саясатты жүзеге асыруда бірден бір маңызды орган. Яғни ... ... ... даму ... мен ... ... және әлемдік нарықтарға инновациялық технологияларды өндірістік
компаниялардың тездетіп шығаруы мен әзірлемелер ... әсер ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясат келесі
міндеттерді атқаруға бағытталған:
- жеке сектордың бәсекеқабілеттілігін арттыратын,инновация саласындағы
қызметін белсенді жүргізу үшін ... ... ... ... ... іске асыру және ғылыми зерттеулерді
қаржыландыру;
- АҚШ өндірісінің бәсекеқабілеттілігін арттыру үшін ХХІ ... ... ... және ... ... ... яғни ... міндеттердің орындалуын қамтамасыз ету;
- ғылымға негізделген және үнемі ... ... ... ... ... ... даярлау.
АҚШ-тың ғылыми-техникалық және инновациялық дамуын мемлекеттік
басқарудың негізгі ... ... ... ... болып
табылады.Бұдан басқа ғылыми-техникалық ... мен ... ... ... бірі ... ... жанама
бақылаудың түрлі әдістері қолданылады.Олар:
- салықтық жеңілдіктер.Жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... ... құру ... ... кеткен шығындарды өнімнің өзіндік құнына кіргізу;
2) ғылыми құрал-жабдықтарды шығару кезінде амортизацияның тездетілген
нормаларын қолдану:
3) ғылыми-техникалық жобаларды ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін жеңілдік шарттармен не
ақысыз түрде мемлекеттің меншігіндегі ... ... ... ... сыртқы сауда саясаты.Яғни, жоғары технологиялы қызметтер мен өнімдер
экспортын ... мен ... және ... сала ... негізгі факторы болып табылатын тікелей ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру.Патент саясаты мен
авторлық құқықтарды қорғау саясатын мемлекеттік инновациялық қызметтің
ажырамас бөлігі ретінде қарастыру;
- инновациялық қызметті басқарудың маңызды механизмі ... ... ... ... ... ... ... заңдарға өзгертулер енгізу- ғылыми зерттеулер мен
әзірлемелерді бірлесіп ... үшін ... мен ... ... құру ... ... шектеулерді алып
тастауға бағытталған.
АҚШ-тағы шағын иновациялық кәсіпкерлікті қолдау үкіметтік деңгейде 5,5
млрд. долларды құрап отыр, алайда жеке ... бұл ... ... ... ... ... ... қолдаудың арнайы бағдарламасы
бар, оның ішінде шағын кәсіпкерлікті ... мен ... ... беру- 0,8
млрд. доллар, ... ... ... ... ... ... жабу-0,6 млрд.доллар бөлініп отыр.Осы
шараларды үкімет іске асырады.Қолдаудың жеке ... да бар. ... ... ... ... және жеке инвесторлар жатады
.[17]
Экономикасы дамыған мемлекеттердің тәжірибесі көрсеткендей, әлемдік
нарықтағы жоғары бәсекеқабілеттілік жағдайында тек ... ... ... ... ... ... ... бизнес-
инкубаторлар,телекоммуникациялық және ... ... ... ... ... ... ... ұлттық инновациялық жүйенің маңызды бөлігі
ретінде қарастырылады. Инновациялық ... құру өте ұзақ ... ... құру үшін АҚШ, ... ... ... озық елдерде 10-
15 жыл кетті.
АҚШ-тың инновациялық дамуының жетістіктері ең ... ... ... ... ... ... ... технополистер кіреді.Мемлекеттегі жалпы саны 700-ге жетіп
отыр. Осылардың ішіндегісі ең ... Оның ... ... ... мен ... мен әзірлемелерді
қаржыландыру,инновациялық қызметпен айналысуға бел ... ... ... ... және т.б. ... алғашқы технопарктің негізін
қалаушы АҚШ-тағы Стенфорд университеті болып табылады(50- ... 1997 жылы ... 160-қа жуық ... ... және олар әлемдегі
технопарктердің 30%-ын құрады. Ал Еуропада технопарктер тек ... ... ... болды
Қазақстандағы ииновациялық өнімділік процестерінің жоғары нәтижесіне
жету үшің қажетті инфрақұрылымдар құру ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар ең өзекті болып есептеледі. ... ... ...... ... құру ... ... Олар
ғылыми-техникалық шешімдердің қолданбалы қолданысқа, ең соңында нарықтық
өнімге дейін жеткізу керек. Бұл даму барысында, қосымша қаржы ... ... ... ... пайда болған, бұл ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Инвестициялық қордың перспективалық әрекеттілігі, менің ойымша,
индустриалды-инновациялық бағыттар даму концентрациясымен ... ... ... ... ... қабілетті өнім шығару
жобаларына беру. Олар (тауарлар) тек Қазақстанда салааралық және экспорттық
қолданыста қолданады.
Шет елдердің несиелеу жөнінде жүргізген анализі ... ... ... ... экономикалық дамуының қаржылық проблемасына
жүйелік жолы нашар дамыған аумақтарда кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... ... ... ... дамыту жағдайларын қамтамасыз ету; бөлімшелер мемлекеттік
кредиттерді арнайы мемлекеттік саясатына сәйкес институттар арқылы ... ... ... ... беру ... ... бар ел. Бірақ табиғи-ресурстық әлует өзінен-өзі тұрақты
экономикалық өсу мен өмір деңгейінің ... ... ... территория көлемі де, жер асты байлықтары да, халық саны да ... ... ... бола ... ... ғылым мен интеллектуалды
әлует, ғылыми мүдделердің өндіріспен ... ғана ... ... мен ел байлығының негізі болады.Дамыған нарықты ... ... жаңа ... құру мен ... бәсекеге қабілетті
өнімнің әлемдік нарыққа шығаруы ... ... ... ... ... ... дәлелдейді.Экономикасы дамыған «жетік» елдер – ... өнім ... ... т.б.) өндірушілер ретіндегі ғаламның ең бай ... ... ... ... бола тұра ... қатар, Қазақстан өзінің тарихи таңдауын ... ... ... және ... ... ... шығу жолымен
елдің тұрақты дамуына ... ... ... ... «2003-2015 жж. Қазақстан Республикасының ... даму ... ... ... ... ... табылады. Өңдеуші өнеркәсіп пен қызмет сферасында бәсекеге қабілетті
және экспортқа ... ... мен ... өндірісі
берілген саясаттың басты бағыты іспеттес.
Бұл стратегия кәсіпорындарда инновациялық белсенділікті арттыруды
жүргізуді қамтиды.Біріншіден, ... ... ... емес, тауарларды өткізу нарықтарын маркетингтік зерттеу, сонымен қатар
ақпараттық, ... ... және ... ... ... жаңа
зерттеудің нәтижелерін енгізетін техникалық, технологиялық және ұйымдық
жаңалықтарды ... мен ... ... қызмет-тәжірибе жүзінде қолданыла ... ... ... ... құру және ... ... ... қызмет.Үшіншіден,инновациялық қызметтің басты функциясы-өзгеру
функциясы.Й.Шумпетер келесідей типтік өзгерістерді бөледі: жаңа ... ... ... жаңа ... өнім өндіру; жаңа
шикізатты қолдану; өндіріс пен материалды-техникалық ... ... ... Қазақстанда инновациялық жүйе мен ... ... жаңа ... ... оның ... ... ... өндірісінің жағдайларын жүзеге асыру болып
табылады. Микродеңгейде инновациялық ұйымдарға ... ... ... ... жаңалықтармен байланысты инвестициялық
және инновациялық ... ... ... ... ... ... ... венчурлық сипаттағы
және жобаларды жүзеге ... ... ... тәжірибеде қолданатын
кәсіпкерлік қызметті қолдау қорлары әрекет етеді.
Адамдық фактордың маңызды рөлі ... ... ... үшін
кәсіпқой мамандарды таңдау, тәрбиелеу мен орналастыру, ғылыми-техникалық
прогрестің ... ... ... және ... ... алдыңғы кезекке шығарады.Ғылыми-техникалық
үрдістерді реттеу ... ... ... ... мен ... ... ... озық ғалымдарды,тәжірибелі өндіріс қызметкерлері
мен менеджерлерді, еліміздің талантты ... ... ... жасалған жұмыс барысында Қазақстандағы « Ақсай нан » НТК ЖШС-
ның инновациялық ... ... ... ... жылдардағы кәсіпорынның
атқарылған жұмыс нәтижелеріне талдау ... ... ... ... ... оны ... ... кейбір ұсыныстар
жасадым. Талдау негізінде Қазақстандағы инновациялық белсенділіктің ... ... ... ... ... ... асыру үшін өзім
дұрыс деп шешкен кейбір шаралар кешенін ұсындым. ... ... ... ... ... ... Қазақстан да экономикасы дамыған жарқын, озық
мемлекеттердің қатарына енуге мүмкіндігі мол болады.
Осы шараларды орындау кезінде экономиканы ғана ... ... ... ... да өзгертіп бейімдеу керек. Бұл үрдісте барлығымыздың
тәжірибелерімізді, ... ... пен ... ... ... көтеруге атсалыссақ,болашақта Қазақстан
дамыған 50 елдің қатарына кіреді деп кәміл сенемін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Үкімет ... ... ... ... ... ... ... стратегиясы),Астана 2003.
2. Постановление Правительства РК № 775 ... г « ... ... по ... ... ... научно-
инновационной деятельности».
4. Банки Казахстана №4- 2006г « Институциональный механизм повышения
инновационной активности в ... ... » ... Гохберг Л.М. Новая инновационная система для "новой экономики". М.: ГУ
ВШЭ, 2000.
6. Посталюк М.П. ... ... ... на ... в ... ... ... М.П. Влияние разных факторов экономической системы на
инновационные отношения в ... ... // ... ... Спб., 2005. - N ... ... и экономический рост. – М.: Наука, 2002. – С. ... ... П. ... ... и ... - СПб.: ... ... Степанова Е.А. Инновационная стратегия: потенциал, ограничения,
предпосылки успешности ... ... В., ... С. ... на ... ... ... экономики. - 2001. - № 7.
12. Симачев Ю.В. ... и ... ... ... ... ... ВШЭ. – 2001. - №3. – ... Косалс Л. Технологические инновации в России (данные мониторинга на
предприятиях ВПК) //Инновации и ... ...... 2002.
– С.171-172.
14. «Путь к покупателю» Пилдич Дж. М.: Прогресс, 1991. – 210 с.
15. Измаханова А.К. лекциялар ... ... Р.Қ. ... жинағы
17. Банки Казахстана №1 2007г. «К вопросам повышения ... ... ... ... ... ... ... бөлімі
Өндіріс меңгерушісі
Өндірістік зертхана меңгерушісі
Бас бухгалтер
Дайын өнімдерді өткізу басқармасы
Қаржы директоры
Техникалық директор
Директор
Филиалдарды өркендету бастығы
Маркетинг бөлімі
Жаңа технологиялар бөлімі
Өндіріс меңгерушісі
Өндірістік зертхана меңгерушісі
Бас бухгалтер
Дайын ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Рыноктық экономикадағы инновация."35 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
«инновация», «жаңа құбылыс», «жаңа енгізулер»10 бет
«Уркер косметикс» пкф-ның инновациялық қызметін талдау27 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет
Аймақ өнеркәсібін инновациялық дамыту124 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері9 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері жайлы мәлімет14 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері туралы8 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері.Белсенді оқыту әдістемелеріне мысал арқылы талдау14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь