Қазақстан Ұлы Отан соғысы кезеңінде

1. Отанды қорғау — қасиетті борышымыз
2. Қазақстан экономикасын соғысқа бейімдеп қайта құру.
1941 жылғы маусымның 22-сінде гитлерлік Германия Отанымызға соғыс жарияламастан, опасыздықпен шабуыл жасады. Фашист әскерлері Кеңес мемлекетінің шекарасына басып кірді.
«Барбаросса» жоспарын жасаған кезде фашистік Германияның басшылары КСРО-ны «сансыз көп ұлттың жасанды және тұрақсыз бірлестігі», өзінше бір "ішкі бірліктен жұрдай этникалық конгломерат" деп қарастырды. «Ресейдің кеңбайтақ жерін мекендеген халықтар жөніндегі біздің саясатымыз,— деді Гитлер өз сыбайластарына, — алауыздық пен жікке бөлінудің кез келген түріне қолдау көрсету болуға тиіс.
Фашистер басып алынған кеңес аумағында Остланд (Беларусь пен Балтық жағалауы), Украина, Московия (Ресей) және Кавказ, елдің шығыс шет аймақтарында Түркістан және Еділ-Орал рейхкомиссариатын кұруды жоспарлады. "Ғылыми-зерттеу институты" деген бетпердені жамылған «Арбайтегемайншафт Туркестен» атты неміс жоғары барлау мектебі болашақтағы "Үлкен Түркістан" отары қартасының жобасын әзірледі. Оған Қазақстан, Орта Азия, Татарстан, Башқұртстан, Әзірбайжан, Солтүстік Кавказ, Қырым, Шыңжан, Ауғанстанның солтүстік бөлігі енгізілді.
Қуыршақ мемлекет құру идеясы-экономикалық мақсат та, саяси мақсат та көздеген еді. "Экономикалық жағынан,— деп жазылды 1941 жылғы сәуірдің 2-сіндегі меморандумда,— бұл аймаққа ұлы герман империясы үшін куатты шикізат және қосымша азык-түлік базасын құру міндеті койылады".
        
        ҚАЗАҚСТАН ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫ КЕЗЕҢІНДЕ
1. Отанды қорғау — қасиетті борышымыз
1941 жылғы маусымның 22-сінде гитлерлік Германия ... ... ... ... ... ... әскерлері Кеңес
мемлекетінің шекарасына басып кірді.
«Барбаросса» жоспарын жасаған кезде фашистік Германияның басшылары
КСРО-ны «сансыз көп ... ... және ... ... ... ... бірліктен жұрдай этникалық конгломерат" деп қарастырды. «Ресейдің
кеңбайтақ жерін мекендеген ... ... ... саясатымыз,— деді
Гитлер өз сыбайластарына, — ... пен ... ... кез ... ... ... ... тиіс.
Фашистер басып алынған кеңес аумағында Остланд (Беларусь пен ... ... ... ... және Кавказ, елдің ... ... ... және ... рейхкомиссариатын кұруды жоспарлады.
"Ғылыми-зерттеу институты" деген бетпердені жамылған «Арбайтегемайншафт
Туркестен» атты неміс жоғары барлау мектебі ... ... ... ... ... әзірледі. Оған Қазақстан, Орта Азия, Татарстан,
Башқұртстан, Әзірбайжан, ... ... ... ... Ауғанстанның
солтүстік бөлігі енгізілді.
Қуыршақ мемлекет құру идеясы-экономикалық мақсат та, саяси мақсат та
көздеген еді. "Экономикалық жағынан,— деп ... 1941 ... ... ... ... бұл ... ұлы ... империясы үшін куатты шикізат
және қосымша азык-түлік базасын құру міндеті койылады".
Кеңес елін отарға айналдыру, ал оның ... ... ...
гитлершілдіктің дүние жүзіне үстемдік орнату ... ... ... болатын. Фашистік идеологтар кеңес адамдарын саяси және нәсілдік
тұрғыдан аяусыз қырып-жоюдың кең көлемді ... ... ... ... ... ... тарихи тағдыры бір көп ұлтты халық ... ... ... ... ... ... ... «Еңбек»
ауылшаруашылық артелінiң колхозшысы Рақым Қоңдыбаев қазақ ... ... ... ... білдірді: «Фашистік құзғындар еркіңдік сүйгіш
халықты ... ... ... ... ... ... мойнымызға
арқан салуға тырысады. Бұлай болмақ ... ... ... ... ... рухы ... жоқ. Біздің даламызда ержүрек жігіттер мен
сәйгүлік аттар қашанда бар. Отан соғысында қазақтар құлдыққа түсірушілерге
қарсы ... қаны ... ... деп ант етеміз». Доссор кәсіпшілігінің
жұмысшылары мен қызметшілері де өздерінің ... ... ... мемлекеттің қасиетті шептерін қорғауға кез келген минутта
кірісуге әзір екенін ... ... ... ... ... ... ... басқыншылар құртылады»,— делінген
Ақмола облысы Вишневка ауылының еңбекшілері митингісінің қарарында.
Еңбекшілердің Отан қорғаушылар ... өз ... ... ... арыз ... ... ... жарқын көрінісі болды. Әскери
комиссариаттар мен ... ... ... ... мен ... ... коммунистер мен комсомолецтер, жасы мен кәсібі әр
түрлі адамдар, түрлі ұлттардың өкілдері өтініш берді. «Майданға ... жоқ (үй ... деп ... өз ... ... ... студенті Мәншүк Мәметова,— ағам да, апам да жоқ, ... ... ... өтінем». Жалпыға бірдей міндетті әскери іске ... ... екі ... астам адам әскери даярлықтан өтті.
Соғыстың алғашқы кезеңінде Қазақ КСР-інде 14 атқыштар және атты ... 6 ... ... ... ... ... Құрылған
бөлімдер мен құрамалар құрамы жағынан көпұлтты болды. Мәселен, қазақстандық
36-жеке атқыштар бригадасының кұрамына ... ... ... ... енді. Шайқасып жатқан армия қатарына 1196164 қазақстандық
қосылды. Әрбір бесінші қазақстандық майданға аттанды.
Тылда ... ... ... жоғары қарқынмен жүргізілді:
негізінен жау уакытша басып алған аудандар мен ... ... ... әкелінген 27 әскери оқу орны соғас жылдары ішінде 16 мың ... ... ... ... ... орналасқан Чугуев әскери
авиация училищесі түлектерінің бірі И. Н. ... үш ... ... Одағының
Батыры атағын алды.
Гвардиялық миномет бөлімдеріне, партизан отрядтарына, мергендер
мектептері мен ... ... ... ... тулы ... ... ... арасынан арнайы мобилизация жүргізілді. Әскери училищелерге
42 ... ... жас ... жіберізді. Сол арқылы Қазақстан ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етті.
2. Қазақстан экономикасын соғысқа бейімдеп қайта құру.
Соғыс-шаруашылық жоспарына сәйкес республика экономикасын ... ... ... ... Жаңа кәсіпшіліктердің, Қарағанды
шахталарының, Жезді, Шығыс Қоңырат, Мырғалымсай, ... ... ... ... ... ферроқорытпа зауытының, Текелі және
Өскемен қорғасын-мырыш комбинаттарының құрылысы жедел қарқынмен жүргізілді.
Майданға жақын өңірлерден ... ... ... ... оның ... 220 ... пен фабриканы, цехтар мен артельдерді
Қазақстанға да ... ... ... ... ... ... ... кәсiпорындардың жабдықтары салынып жатқан өнеркәсіп
кешендерін ... үшін ... ... ... ... ... құрылысы Запорожье ферроқорытпа зауытының жабдықтарын алды. Алматыдағы
автомобиль жөндеу зауытының аяқталмаған құрылысы ... ауыр ... ... ... үшін база ... ... онтүстігіндегі тамақ
өнеркәсібінің жаңа кұрылыстары Украинаның 14 қант зауытының жабдықтарын
алды. Көшірілген кәсіпорындар негізінде Қазақстанда ... ... ... ... және ... ... болды.
Өнеркәсіп орындарын көшіру екі рет: 1941 жылдың аяғы мен 1942 ... және 1942 ... ... жүргізілді. 1941 жылы қысқа ... ... ... өңірлерден — УКСР-ден, БКСР-ден ... ... ... ... орналастырылды. Ол кезде рсспубликада УКСР-
ден, Мәскеуден, Ростовтан, ... ... ... ... көп ... Бір ... ... өзі ғана Қазақстанға 70-ке жуық
зауыттың, фабриканың, ... ... ... ... шеберхананың
жабдықтарын көшірді. Олардың ішінде мыналар бар: Запорожье ферроқорытпа
зауыты, Қазан төңкерісінің XX ... ... ... ... ... ... №24 ұшақ цехы, Днепропетровск ... ... ... ... атындағы Ворошиловград паровоз жасау зауыты, ... ... ... ... ... Петровский
атындағы мұнай жабдықтары зауыты, Подольск ... ... мен ... ... ... механика, БЛКЖО-ның 15 жылдығы атындағы ... ... ... ... Луганск мәшине жасау зауыты, Киев
жылу ... ... ... қалалық стансасының Днепропетровск ГРЭС-
інің, Кривой Рог электр стансасының жабдықтары, Харьков эмаль зауыты, №7
Осоавиахим ... ... ... ... ... жөндеу зауыттары,
Киев ет комбинаты. Сонымен бірге республика аумағына УКСР-ден 40-қа жуық
зауыттар мен фабрикалар, аудандық ... ... мен ... ... жол ... мен ... жөндеу шеберханаларының жабдықтары
орналастырылды, бес қант ... ... ... Алматы қант зауыты
(Боралдай қонысында) пайда болды.
Отанға қауіп төнген ... ... ... ... және ... ... ... ет-консерв, ликер-арақ Дзержинский атындағы
злектротехникалық Корочар механикалық және «Реммашпуть» зауыттары, ... ... ... ... ... ... станок жасау зауыты,
«Парострой», Мәскеу авиация жасау зауыты, Қызыл Армияның Бас Артиллерия
басқармасының №4 ... ... ... ... ... ... оқшаулау зауыты, «Изомит» зауыты, №3 Александр радио
зауыты, "Электроизомет", С. ... ... ... (құрал-сайман)
зауыты, «КрасныЙ факел» зауыты, салицилалық препараттар зауыты, алкалоид
зауыты, Люберцы электр техникасы зауыты көшіріліп ... ... ... ... Дзержинский атындағы
Мәскеу электротехника зауыты, Мәскеу ... ... №4 ... ... жасау ғылыми-зерттеу институтын коспағанда, Мәскеу
қаласы мен облысының 40-қа жуық ірі ... мен ... өз ... КСР ... байланыстырған еді.
1941—1942 жылдары Қазақ КСР-і электр ... ... ... ... ... ... Иваново, Днепропетровск ГРЭС-
терінің, Иваново жылу ... ... ... ... ... беріліс желілері мен подстансаларының, Воронеж-Липецк
желісінің, Кривой Рог электр стансасының жабдықтары бар еді. 1942 ... ... ... ... ... ... ... қабылдады.
Гурьев (қазіргі Атырау) арқылы 1942 жылғы тамыз бен ... ... ... әр ... жабдықтардың 24 мың тоннасы тасып әкелінді.
Көшіріліп әкелінген зауыттар мен ... әр ... ... мен ... ... ... ең көбі — ... пен фабрика Тамақ өнеркәсібі халық ... ... ... ... ... ... басып алынуына байланысты Орта
Азия ... мен ... қант ... ... ... айналды. Бұл аймақтардың жүзім және жеміс өсіру мен ұқсату
жөніндегі маңызы артты.
Республикаға жеңіл және ... ... 53 ... ... ... ... келтірілді. Олардың ішінде Подольск
механика зауыты, Ивантеев тоқыма, ... ... ... ... жіп иіру ... Калинин облысындағы Останково
қаласының былғары зауыты, Киев аяқ киім ... ... ... ... ... фабрикалары болды.
Республика бірқатар аяқ киім фабрикаларын қабылдады. Харьков аяқ киім
фабрикасы №2 Алматы фабрикасымен ... ... ... ... ... ... аяқ киім ... пайда болды.
Артамонов аяқ киім фабрикасы жабдықтарының негізінде Қарағанды аяк киім
фабрикасы кұрылды. «Парижская ... аяқ киім ... ... ... ... күш ... арттырылды. Киевтің №8 аяқ
киім фабрикасы бірінші Семей фабрикасының негізін қалады. Республикада аяқ
киім ... ... 12 есе ... 9 ... ... жабдықтарын алды. Былғары саласының
куаты 10 есе өсті.
Отан қорғау ... ... ... ... ... ... ... изоляциялық материалдар, радио аспаптарға, таразылар
және тігін мәшинелерін шығаратын 20 ... ... ... ... пен оқ-дәрі шығаратын етіп кайта кұруды қажет етті. Авиация қару-
жарағын, қопарғыш мәшинелер, траншеялық огнеметтер, түнгі тралдар, ... ... ... танк ... ... ... және қару-жарақтың басқа да ... ... ... ... әкелінген зауыттар мен фабрикалар негізінен Алматы, ... ... ... ... ... ... ... орналастырған кезде соғыс уақытының талабы — ... ... ... ... ... ... үшін ете кажетті өнімді
мүмкіндігінше тезірек беру жағы ескерілді. Зауыттар мен ... ... өз ... сақтай отырып, жұмысын дереу өрістетті. №2
автобронетанк жөндеу базасы, ... ... ... ... ... (Ақмола), Мурманскінің «Автотранспортдеталь» зауыты (Макинск),
Мурманскінің құю ... ... ... ... ауыр ... ... ... өрістетті.
Сол бір 1942 жылдың қатаң қысында бүкіл тылда жағдай ауыр ... ... ... ... мен фабрикалардың еңбек ұжымдарынын
жағдайы өте қиын еді. ... ... ... кен-шахта жабдықтары
зауыты цех бастығынъщ орынбасары В. Усатый былай деп еске алады: «Монтаждау
жұмысын киын жағдайда ... тура ... Аяз ... ... жететін.
Станоктарды ашық далаға кұруға, сонан соң ғана қабырға тұрғызып, төбесін
жабуға тура келді».
Республика ... ... ... ... шахталарынан 3200 кенші
мен 2000 құрылысшы, Воронеж бен ... ... ... ... ... ... ... мен тамақ өнеркәсібі
қызметкерлері, ... ... 7 ... жуық ... мамандар
келіп косылды.
Қатал соғыс жағдайында жұмысшы табының, колхозшы шаруалардың,
зиялылардың ... және ... ... ... ... ... ... қанша уақыт жұмыс істеуді талап етсе, сонша уақыт ... деп ... ... үшінші күнінде Алматы сүт комбинатының
ұжымы майдандық вахтаға тұрды. Павлодар кеме ... ... ... жұмысшылары және басқа көптеген ұжымдар демалыс күні, маусымның
29-ында бірі қалмай жұмысқа шықты. Осы күні ... ... олар ... қорына аударды. Семей «Алтайзолото» тресі ... ... ... айда бір ... ... ... жұмыс істеп, тапқан қаржысын
қорғаныс қорына аударып отыруға бастама ... ... ... ... ... ай ... бір күндік табысын аударып отыратын болып
ұйғарды. Балқаш мыс балқыту зауытының ... цехы құю ... И. ... ... бастама көтерді. Ол елдің қорғаныс
қорына артық 100 күн еңбек ... ... Бұл ... ... бүкіл ұжымы қолдады.
Алғашқы күндердің өзінде-ақ жеңіс қорын кұрудың жоспардан тыс ... ай ... ... ... ... және ... бір бөлігін
аударып отыру, жексенбіліктер ұйымдастыру мен ... ... ... қаржысын, бағалы заттарын, асыл бұйымдарын, мемлекеттік
заем облигацияларын майдан ... ... ... түрлері пайда болды.
Колхозшы шаруалар ... ... ... ... ... ет, май және басқа
да ауылшаруашылық өнімдерін тапсырды. «Біз,— деп жазды 1941 ... ... ... ... осы жаңа ... ... Қызыл Армияға
бүкілхалықтық көмекті ұйымдастыруға осындай әзір тұрушылықты мақтаныш ете
аламыз».
Қорғаныс ... ... ... шын мәнінде бүкілхалықтық бастама
болды. «Екі-үш адам үшін ... ... ... ... ... армияның жауынгерінен кем түспеуге тиіс»,— еңбекшілердің айбынды
ұраны осындай болды. Республикада көп ... ... ... ... екі ... үш ... (2—3 ... озаттардың), рационализаторлардың саны көбейді, майдандық
бригадалар мен ауысымдар ұйымдастыру жолындағы қозғалыс кеңінен өріс ... ... ... ... деп ... оның жаңа ... мәнін
еңбекшілердің өзі анықтап берді.
Социалистік жарыс барысында республикада мыңдықшылар қозғалысы пайда
болды. Оның ... ... ... кезде-ақ Кривой Рогтың бұрғылаушысы
А. Семиволос пен проходкалаушы И. Янкин жасаған көп ... және ... озат ... ... ... ... ... қолданған атақты
бұрғылаушы Георгий Хайдин болды.
Ол күндерде жұмысшылар ұжымдарының жасампаздық ... ... мәні ... күшін және материалдық байлықтарды мейлінше аз жұмсай
отырып, көп, жақсы, тезірек өнім беру ... ... жылы ... мыс ... ... мен қара мыс ... Қазақстанның үлес салмағы едәуір артты, марганец және никель
кендерін ... ... ... ... іске ... елдегі марганец кенін өндіруде шығыс аудандардың үлес салмағы
13,7%-тен 84,6%-ке ... ... ... ... елде ... ... 100 т.
молибденнің 60 тоннасын «Шығыс Қоңырат» кенішінің кеншілері берді.
Орасан көп ... ... және ... ... ... ете отырып теміржолшылар қауырт жұмыс істеді. Тек Түркістан
... ... ... ғана ... ... ... 1941 жылмен
салыстырғанда 1942 жылы 2,5 есе көбейді.
Қазақстан ... ... ... ... ... Ол 1942 жылы жалпы Одақта балқытылған ... ... ... 1/8 ... молибденнің 60%-тін, бір млн. тоннаға жуық
жоғары октанды мұнай берді.
Ауыл шаруашылығын қайта құру міндеті де онша оңай ... жоқ. ... ауыл ... жұмыс істей алатындар саны 1939 жылғы санақтағымен
салыстырғанда 1942 жылы 600 ... ... ... кетті.
Семей облысының Үржар ауданындағы «Таудың ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының барлық
еңбеккерлерін жауды толық талқандағанға дейін ... ... ... Семей колхозшыларының патриоттық бастамасы республиканың ... ... ... ... әйелдер еңбегінің үлес салмағы артып, 1940 жылғы
48% орнына 1942 жылы 75%-ке ... ... ... жылы ... МТС ... 76 мың ауыл механизаторлары арасында 55 мыңнан астам әйелдер
болды. Әйелдерден құрылған ... ... ... ... 10 ... астам тракторшы қыз-келіншек қатысты.
1942 жылы Қазақ КСР-інің егіс көлемі 1941 жылмен ... ... ... ... ... КСРО бойынша артқан егіс көлемінің 30%-ін
құрады. ... ... ... ... қызылша егісі артты. «Әрбір норма,
әрбір пұт астық — жауға атылған снаряд», «Барлық күш майданға ... ... тыл ... ... міне ... ... ... мал саны жөнінен РКФСР-ден кейін екінші ... ... ... КСРО-ның аса ірі мал шаруашылық базасына айналды. ... ... ... ... жыл бойы жайылымда бағу практикасын енгізу шешуші
маңыз алды. Алматы облысындағы Қоғалы ауданының малшылары мал ... ... ... ... ... ... Бүкілодақтық
жарыстың бастаушысы болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... саналылықтың, енбектегі қаһармандықтың, азаматтық
ерліктің, мемлекеттік мәні бар міндеттерді терең түсінушіліктің ... ... ... ... Ш. ... Ы. ... Ким Ман
Самның, А. Дацкованың, Б. ... С. ... ... ... П. А. ... А. X. Жеребцовтың, И. Я.
Кудлайдың, комбайншылар Р. И. Нежибовскийдің, В. П. ... ... ... елге ... Қазақстан колхозшыларының ең үздік табыстарын
Кеңес ақпарат бюросы өз хабарларында атап өтіп отырды.
«Қатал уақытта ... елі мен ... ... ... ... ... көрген жоқ,— деп атап өтті. 1942 жылғы мамырдың 12-сінде «Правда»
газеті,— Бұған ... ... ... ... мен ... ... ... сіңірді».

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР Ұлы Отан соғысы кезеңінде8 бет
Қазақстан 1941-1945ж Ұлы-отан соғысы9 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Ұлы Отан соғысы8 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Асханалық қызылша14 бет
Ауыл шаруашылығы дақылдарының сапа көрсеткіштері8 бет
Б.з.д. VII-VI ғғ. Грек мәдениеті. Грек-парсы соғыстары. Хронологиялық кесте жасау9 бет
Ежелгі Египет мемлекеті және құқығы7 бет
Еңбек стажы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь