Кванттық физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.4
І. Тарау. педагогикалық және ақпараттық технологиялар туралы түсінік
1.1 Педагогикалық технология туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ...5.10
1.2 Оқытудың ақпараттық технологиялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10.25
ІІ. Тарау. Ақпараттық технологияларды кванттық физика бөлімін оқытуда қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 «photon exe » бағдарламасы көмегімен фотоэффектінің негізгі заңдылықтарын зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Сабақ жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Тест тапсырмалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Жаратылыстану ғылымдарының ішіндегі физика ғылымы техника саласының негізі болып табылады. Егеменді еліміздің дамуы бүгінгі оқушылар, ертеңгі ғалымдардың қолында екендігіне ой тоқтатар болсақ, мектепте білім беру, пәндерді сапалы жүргізу үлкен жауапты іс екендігі өз-өзінен айқын болмақ.
Бұл жұмыста қарастырып отырғанымыз – физика пәні бойынша кванттық физика бөлімін оқытуда ақпараттық технологиясының оқу үрдісін пайдалану.
Соңғы уақытта ғылым мен техника қарқындап дамуда, сол себептен болар, оның соңғы жетістіктері оқу бағдарламаларына енгізіліп үлгермеуде, сондықтан оқу орнының түлектері өз жұмыстарын бірден дұрыс игере алмауда. Ұжымға келген түлек өз мамандығын ғана жақсы біліп қоймауы керек. Ол жаңа технологиялардың мәнін қызметтестеріне дұрыс түсіндіріп, оларды енгізудің артықшылықтарын айқындап бере алуы керек. Барлық білім келешекке бағытталуы керек.
Байланыс құралдарының дамуы, әсіресе, компьютерлі байланыс жүйелерінің (Internet) кең енгізілуі бұл мәселені шешуге жол ашты.
Пән мұғалімі сыныптағы негізгі материалды барлық оқушылар меңгеріп алатындай етіп ұйымдастыруы керек. Мұндай жағдайда бұл жұмыс мұғалімге бірден-бір көмек беретін материалдар болмақ.
Зерттеу нысаны: Кванттық физиканы ақпараттық технологияны пайдаланып оқыту әдістері.
Зерттеу мақсаты: Оқушыларға электрондық оқу құралдарын дұрыс пайдалануды және физика сабақтарын электрондық оқулықтар арқылы оқуды үйрету.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ  ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ФИЗИКА – ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУДА АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУ
Қорғауға жіберілді
«»  2009 ... ... Б. ... 4 курс ... Г
Ғылыми жетекші: аға оқытушы
Жұмаділлаев Қ
Мазмұны
Кіріспе................................................................
......................................3-4
І. Тарау. педагогикалық және ақпараттық технологиялар туралы түсінік
1.1 ... ... ... ... ... ... ... Ақпараттық технологияларды кванттық физика бөлімін
оқытуда
қолдану.....................................................................
............
2.1 «photon exe » ... ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі:
Жаратылыстану ғылымдарының ішіндегі физика ғылымы ... ... ... ... ... ... дамуы бүгінгі оқушылар, ертеңгі
ғалымдардың қолында екендігіне ой тоқтатар болсақ, мектепте білім беру,
пәндерді ... ... ... жауапты іс екендігі өз-өзінен айқын болмақ.
Бұл жұмыста қарастырып отырғанымыз – физика пәні бойынша кванттық
физика ... ... ... технологиясының оқу үрдісін пайдалану.
Соңғы уақытта ғылым мен техника қарқындап дамуда, сол себептен болар,
оның соңғы жетістіктері оқу ... ... ... оқу ... ... өз ... ... дұрыс игере алмауда.
Ұжымға келген түлек өз мамандығын ғана ... ... ... ... Ол ... мәнін қызметтестеріне дұрыс түсіндіріп, оларды ... ... бере алуы ... Барлық білім келешекке бағытталуы
керек.
Байланыс құралдарының дамуы, әсіресе, компьютерлі байланыс ... кең ... бұл ... ... жол ... ... ... негізгі материалды барлық оқушылар меңгеріп
алатындай етіп ұйымдастыруы керек. ... ... бұл ... ... ... ... ... болмақ.
Зерттеу нысаны: Кванттық физиканы ақпараттық технологияны пайдаланып
оқыту ... ... ... электрондық оқу құралдарын дұрыс
пайдалануды және физика ... ... ... ... ... ... ... физика заңдарын зерттейтін тәжрибелер.
Зерттеудің ғылыми болжамы: Осы зертханалық жұмысты ... ... ... ... ... ... ... байланыстырып оңай
игеруіне және айқын түсінуіне ... ... ... мен теориялық мәні:
-Ақпараттық технологияны физика курсын оқытуда қолдану.
-Оқушының ой ... ... ... ... ... ... келтіріледі.
I тарау. Педагогикалық және ақпараттық технология туралы түсінік.
1.1 Педагогикалық технология туралы түсінік.
Технология – ... ... да ... бір іске ... жиынтығы. Технология – оқытудың жоспарланған қортындыларына
жету үрдісі. Оқыту технологиясы бағдарламада ... ... ... асыру мен алға қойылған мақсаттарға жетуді ең тиімді ... ... ... – нұсқалар, үлгілер, әдістемелер – құралдар жүйесі.
Оқыту процессін технолгияландыру туралы пікірді ... 400 жыл ... ... ... ... ... болу ... Оның мағынасы –
нені үйретсе де, нені оқытса да оқу процесі табыссыз болмауы керек. ... ... Я. А ... ... машина» деп атады.
Технологияға мақсат қою. Осы ... ... ... ... ... ... ... табу маңызды болады. Соған ...... оның ... ... ... ... Мұның өзі – білім
берудегі кез-келген технологияның өзегі. Оқыту ... ... ... технология ақпаратты өңдеу, сақтау, беру әдістері
мен тәсілдерінің жиынтығы.
Педагогикалық технология дегеніміз не? Бұл сұраққа ... ... ... ... технологияға берілген бірнеше анықтамаларды ... ... бір ... жүзеге асыру әдістері
жинағындағы білімдердің жиынтығы.
Технология дегеніміз- оқыту ... ... ... ... бір ... жұмылдырылған, алдын-ала ойластырылған
ықпал мен әсер.
Технология дегеніміз-оқу процесін ойдағыдай жүзеге асырудың мазмұнды
техникасы.
Технология дегеніміз-білім ... ... ... жету
процесінің сипаттамасы.
Технология дегеніміз-тәжірибе жүзінде орындалатын ... ... ... ... бір ... ... ... мынадай анықтама
берілген педагогикалық технология дегеніміз-бүкіл оқу ... ... ... және білімді адамдық және техникалық ресурстарды ескере отырып
игеру және ... ... ең ... ... жету ... олардың
өзара ынтымақтастығы.
Сонымен, педагогикалық технология дегеніміз-ұстаздың касіби ... ... ... және жоспардағы басты міндетті орындаудың басты
кепілі бола алатын іс-шаралар жиынтығы.
Біздің ... оқу ... ... ... ... және бұл ... ойдағыдай орындалуы ұстаздың кәсіби деңгейін одан
ары арттыра түседі, оның тұлғалық қасиеттерін ... ... ... ... ... оқытушының шығармашылық жағынан дамуына
жаңа мүмкіншіліктер тудырады. Ал, бұл оқытушының жаңа рөлі мен ... ... ... ... мен әдістеменің өзара байланысы
Білім берудің технологиясына оқытудың техникалық ... ... ... ... ... ... ... да жатады.
Әрбір нақты жағдайда білім беру технологиясының белгілі бір түрі туралы ... ... ... жеке қарастырған кезде түрлі ерекшелігін ... ... ... тыс тек ... ... Бұл бұрын оқу үрдісінің ... ... деп ... ... ... бұл екі ... ... ретінде қолдануға болар
еді. Бірақ, әлемдік терминологияның бір егейленуіне байлансты «білім беру
технологиясы » ... ... ... көзге оқу үрдісіндегі әдістемелік және технологиялық ... ... жоқ, ... ... ... ұғымы «білім
беру технологиясы» ұғымынан әлдеқайда кең.
Әдетте, әдістеменің пәні-білім берудің мазмұнын, мақсатын, оқу үрдісін
ұйымдастырудың әдістерін, ... ... мен ... ... жүйе деп ... Дәлірек айтсақ, әдістеме негізінен үш
сұраққа жауап беруге тырысады: не үшін, неге және ... ... ... ... ... ... ... болып, оған жетудің нақты іс-әрекетін,
жолдарын анықтауға келген кезде ғана іске кіріседі. Сондықтан, ... ... ... ... ғана ... ... ... түрлері
Педагогикалық технологиялардың белгілері мен қасиеттері
Педагогикалық технологикалардың ... ... ... ... педагогикалық үрдісі ... ... ... мен ... ... ... ... мен оқытушы іс-әрекеті мен үрдістерін талдайтын құралдардың болуы.
Осыған сәйкес педагогикалық технологияның ... ... ... ... біртұтастылық, тиімділік, нәтижелілік, кез-келген
мектептің нақты жағдайында қолдануға жарамдылық.
Мақсаттылық ... ... ... оның жеке ... ... бір ... технологиярды қолдана отырып қандай нәтижелерге жетуге
болатынын нұсқайды. ... ... ... ... мұғалімге педагогикалық ықпалдың барысы мен нәтижелерін ... ... ... ... мұғалімге өз қызметін және
оқушының өзін-өзі дамытуы мен тәрбиелеуі және олардың нәтижелерін ... үшін ... ... келесі белгілер тобы –оқытушымен оқушы
қызметтерінің өзара ... ... бір ... ... Көп ... мұғалім түрлі талаптарды, әдістемелік нұсқауларды
есепке алады да, ... ... мен ... ... ... Мұндай жағдайда мұғалімге өз ... ... ... ... ... қызметі (оның мақсаты, қажеттіліктері мен мотиві, ... т.б.) ... ... мен ... ... ... қажеттіліктері мен қызығушылықтарына т.б.) ... ... Тек осы ... ғана ... ... ... құралдарын таңдап
оларды іске асыра алады.
Аталған белгілер педагогикалық технологияның қасиеттерін анықтайды.
Технология тұтас болуы қажет –бұл технология барлық ... ... ... тиіс ... сөз. ... ... шығарған авторлық
технологиялар тұтастық принципіне сай емес; яғни, мұғалім ойлап тапқан ... ... ... ... де, ... басқа белгілері ұмыт
қалады.
Педагогикалық технологияның келесі бір мазмұнды қасиеті оптималдық.
«Оптималдық» термиіні ... ... ... «ең ... ... ... бір шарттармен міндеттеріне ең ... ... ... ... педагогикалық үрдістің тиімділігінің
бірнеше критерийлерін бөліп көрсеткен еді. Егер, ... ... ... ... ... ... ... орындаса неғұрлым
тиімдірек болар еді:
егер оның қолданылуы әрбір оқушының ең жақын зонасында ... және ... ... ... оның ... ... мен оқытушының ғылыми негізделген уақыт
мөлшерінен артпаса, яғни, ... беру ... және ... ережесімен
айқындалған уақыт ішінде мүмкін боларлық «maximum» нәтижелерді бере алса.
Технологияның келесі бір ... ... ... ... жарамдылығы.
Бір технологияның екіншісінен айырмасы-оны қолданудың нәтижесінде
оқушының ... ... ... алуында байқалатын жағымды
өзгерістер. Нәтижелілік дегеніміз міне осы.
Кез-келген мұғалім кез-келген ... ... алуы ... ... оның жұмыс тәжірибесіне, педагогикалық шеберлігіне, педагогикалық
үрдістің әдістемелік және ... ... да ... ... ... ... ... оқып зерттеген кезде
оның басқа мектеп жағдайында ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз дидактика да, тәрбие
теориясы да немесе оқыту мен тәрбиелеудің ... да ... ... ... технология негізінде құрылған
үрдіс белгіленген мақсатқа жетуді кепілдеуі шарт. Технологияның ... мен ... ... ... ... ... қасиет дидактикада, тәрбие мен оқыту теорияларында немесе әдістерінде
жоқ.
Педагогикалық қарым-қатынас 3 функция ... ... ... ... - оған мектепте, сыныпта,
сабақта қолайлы жағдай туғызу көзделген;
• Педагогикалық ... ... ... ... ... тығыз іс-әрекеті нәтижесінде туындайды;
• Педагогикалық қарым-қатынаста баланы ... ... ... ... ... баланың тұтас жеке тұлғасын емес,
оның дәл осы сәттегі мінез-құлқын бағалау. Жалпы бағалау ... ... ... ... өз ... ... ... педагог өз шәкірттері бойында құндылық қарым-қатынастарды
қалыптастырады және кемшіліктерді ... ... ... – баланың қоршаған дүниеге деген
жағымды көзқарасын тәрбиелеу. Осы жақтағы жұмыстарын ... ... ... Бұл істе әр ... өз ... қайталанбас ерекше тұлға екенін үнемі
есте ұстау қажет. Педагогикалық бағалаудың түрлері-қолпаштау, ... ... ... қолдау, жазалау, ескерту жасау, сөгу, т.б.
жатады.
Педагогикалық ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени
қарым-қатынас пен мінез-құлық нормаларын талап ету. ... ... ... ... ... ... ... жағдайда оның өмір
тәрбиесі нәтижесінде ... ... ... бала ... ... ... қалыптасуы. Белгілі бір жас кезеңіне сәйкес
талаптар қою үшін міндетті түрде әр ... ... ... ... ... ... қолданудағы мақсат – оқушының өзінше ойлау
қабілетін арттыру және ... ... ... ... жұмыс
істеуге үйрету. Білім берудің міндеті – ... ... ... жатқан
құбылстар мен процестердің оқушылар санасындағы бір тұтастығын ... ... жаңа ... ... ... деп, ... техникалық ақпараттық жүйелерді
қолданатын технологиялардың барлығын айтады.
Ақпараттық технология бағдарлы оқыту әдісін жалғастырушы және дамытушы
болып табылады. ... ... ... оқу ... ... зор мүмкіндігін пайдалану арқасында білім берудің жаңа,
ерекше ... ... ... – бұл ... ... ... компьютерлік
құралдар көмегімен дайындау және ұсыну үрдісі.
Ақпараттық технология төмендегідей ... ... асуы ... ... ... жеке тақырыптар, бөлімдерді оқытуды және
жеке дидактикалық мәселені шешуге қолдану.
2. Оқытуда қолданылатын технологияның негізгі ... ... ... қолданылады.
3. Ерекше, жеке технология түрінде (бұл кезде оқу ... ... ... ... ... ... ... технология көмегімен жүзеге асады.
«Оқытуды компьютерлендіру» термині әртүрлі ұстанымдардан із қалдырады.
Кең ауқымды мағынада – бұл ... ... және ... ... ... ... бет алысы. Бұл түсінікке, жасалынып жатқан
теориялық ... және ... ... ... ... ... ... тар мағынада, «компьютерлік оқыту»
деп түсіндіріледі, яғни оқытудың бір амалы компьютер болып табылатын
оқытудың ... ... ... мақсаты – оқушылардың компьютерлік
сауаттылығының қалыптасуын қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... әркімге қажетті білім және
шеберліктерді түсінеді.
Жаппай жалпы білім ... ... ... компьютерлік
сауаттылығына шынайы қол жететін үш ... ... ... қызметінде оқу ... ... ... және орнын түсіну, яғни алгоритмдік ойлаудың
қалыптасуы.
2. Дербес ЭЕМ-мен жұмыс істеу шеберлігін игеру (деректерді енгізе
білу, дисплейді, ... ... ... ... оқу ... ... білу шеберлігін игеру
(нақты тұжырымдамалардың шешуі, нұсқаулары, есептеп ... ... ... ... ... ... кәсіптік
сапасының бірі болады.
Егер оқытуды компьютерлендіру процесін мектеп сабақтарын беру
әдістемесінің ... ... бет ... бірі ... ... ... оқыту әдістемесіне, принципіне және әдістеме ғылымына ие болу,
әрбір мұғалімнің кәсіби сипаты болып ... ... ... ... ... ... ... міндетіне, мазмұнына, әдістемесіне, технологиясына белгілі-бір
әсерін тигізеді. Мектеп оқушыларды ... ... ... ... ... ... ... болатындығын сезінуге
үйретуі қажет. Олар қазіргі дербес компьютермен қатынас дағдысын игеруі
қажет. Оны тиімді ... ... оның ... ... және ... елестете алуы керек.
Ақпараттық технологияның жүйелік параметрлері:
а) қолдану деңгейі бойынша – ... ... ... негізі бойынша – бейімделуші + ғылыми-технократтық;
в) негізгі даму факторы бойынша – қоғамдық + психогендік;
г) білімді игеруі ...... ... ... ... ...... + амалдық;
(БЕД + іс әрекет)
е) мазмұны бойынша – кез келген мазмұнға лайық;
ж) танымдық әрекет басқаруы ...... ... формалары бойынша – жеке + топтар;
и) оқушымен қарым-қатынасы бойынша – қызметтестік;
к) ... ... ...... + ... ... бағыты бойынша – ұйымдастыру және басқарудың нәтижелігі;
м) ... ... ...... ... технологияның мақсаты:
1. ақпаратпен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру, коммуникативті
қабілеттерін дамыту;
2. ақпаратты қоғам тұрғысын ... ... ... ... ... мол ... ... зерттеушілік ебдейліктері мен дұрыс шешім табу дағдыларын
қалыптастыру
Ақпараттық технологияның тұжырымдамасы:
• Оқыту – баланың компьтермен қарым-қатынасы.
• Бейімділік ...... бала ... ... диалогты сипаты.
Басқарымдылығы: оқу үрдісін мұғалім кез-келген уақытта өзгерте алады.
• Жеке және ... ... ... ... ... ... ... психологиялық көңіл-күйі жақсы болуы керек.
Шектеусіз оқыту- оқыту мазмұны оның талқылану және қолданылу аясы
шектеусіз.
Ақпараттық технологияның ... ... ... ... жазылған педагогикалық
бағдарламалық құралдарда бейнеленген формалды мазмұн нобайына негізделеді.
Білім берудің нақты ... ... ... ... ... ... ортаның болуы; (оларға жататындар: ақпарат ... ... ... ... ... ... жүйелер).
Ақпараттық технологияның әдістемелік ерекшеліктері:
Компьютерлік оқыту құралдары интерактивті (өзара-белсенді), ... не ... ... ... бере ... ... құралдары оқушымен өзара қатынасқа түсе ... ... ... ... ... ... білім беру үрдісінің барлық көздерінде қолданыла алады: жаңа
тақырыпты түсіндіргенде, бекіткенде, қайталауда, БЕД-н (білім, ебдейлік,
дағды) бақылағанда.
Қазіргі ... ... ... ... өте ... ... ... аз қолдануда. Оның себебі, біріншіден, компьютерлі
оқыту құралдары ауқымы ... ... ... ... оқу-
әдістемесінде көмекші рөл атқарады. Ауқымның кемдігі деп, ... ... ... ... компьютерлік бағдарламалардың
аздығын айтамыз.
Екіншіден, бар бағдарламалардың көпшілігінің сапасы сын ... ... ... білім беру қажеттерін өтейтін, оған тез
бейімделетін бағдарламалардың аздығы. Мәселенің төркіні мынада, ... ... ... – оқушыларға бағытталған, ал оларға
қандай компьютерлік оқу құралдарын сатып алу мен ... оқу ... ... ... оқу үрдісіне терең енгенде ғана айта
алады.
Соңғысы ұстаздардан ақпараттық технологияларды дұрыс қолдануды ... ... ... ... ... өздік жұмыс
жасауға көп көңіл бөлетін, жаңа педагогикалық әдістер мен тәсілдерді дамыту
мен қолдануға ұмтылуды ... ... ... ... ... оларды жасау
әдістемесінің жүйеге келтірілмегендігіне, ал ... ... ... оқу ... аз ... ... Мұның өзі
компьютерлі оқыту құралдарының сапасының ... және ... ... ... түсіндіріледі. Сиқырланған дөңгелекке тар болдық.
Бұл тұңғиықтан компьютерлі оқыту құралдарын ... мен ... ... оқу ... ... ... шыға алмаймыз.
Қатысу деп компьютерлі оқыту құралдарын жасау мен қолдану әдістемесін,
ақпараттық ... ... оқу ... ... жаңа ... технологиялардың қажеттігін анықтай білуді,
әдіскер немесе автор есебінде компьютерлі оқыту құралдарын жасауға ... Оқу ... оқу ... ғана ... ... ... және алгоритмдерімен де терең байланыста болуы
керек.
Қазіргі кезде компьютерлі оқыту құралдарын жасау технологиядан ... ... ... ... ... Мұны көпшілік қолданатын,
оқытқанда ... ... ... ... ... компьютерлі
оқыту құралдарын жасау мен оқу ... ... ... кедергі келтіруде.
Ақпараттық технологияларды оқу үрдісіне енгізу, оны жасаушылардың
мамандануын талап етеді. Бұл ... ... ... әдіскерлер
мен компьютерлі оқыту құралдарының жүйелі техниктерін ерекше атап ... ... – бұл ... ... ... ... мен ... істей алатын және компьютерлі оқыту әдісін білетін
маман. Оның мақсаты ... ... ... ... ... мен ... тексеру әдістерін жасау және оқулық
авторларына әдістемелік көмек беру.
Компьтерлі оқыту құралдарының технигі – бұл ... ... бар, ... ... ... ... ... мамандықтарды қазіргі білім беру жүйесі дайындамайды, олар өз
мамандықтарын нақты ... ... ... ... ... ... болғанның өзінде, егер оқу материалының авторларының
компьютерлі ... ... ... ... не компьютер мамандары
(программисттер) оқу ... ... ... ... ... оқу үрдісіне қолдану дұрыс нәтиже бермейді.
Жаңа ақпараттық ... ... ... ... сипаттамалар
беруге болады.
1.Таныстыру деңгейі студент ережеге сәйкес білім беру жүйесін
компьютерлендіру мақсатын түсінбейді. Есептеу ... ... ... ... ... негізде емес білім алады. ... ... ... жұмыс істеу кезіндегі іскерлікпен қабылеттіліктің
қалыптаспағандығынан ЭЕМ-ді ... ... ... ... ... ... ... деңгейі оқытуда ақпараттық ... ... беру ... ... ... мақсатымен
түсіндіріліп сипатталады, болашақ педагогтің ЭЕМ қызметін міндеттері мен
физикалық негіздерінің ... ... ... ... ... оны ... ... қызықты мысалдарды білу, жаңа
ақпараттық технологияны ендіру мен дамытудың жалпы ... ... ... ... ... ... белгілі бір немесе шектелген
көлемдегі білім бар ... ... ... компьютермен жұмыс істеу іскерлігі
мен дағдысы әрі ... ... оқу ... ... ... кейбір
қарапайым стандартты программаларды пайдалану жолдары түсіндіріледі.
3.Қарапайым даярлық деңгейі оқытуда жаңа ... ... ішкі ... және ... ... ... және есептеу техникасы» курсында алынған ... ... ... ЭЕМ ... мен ... ... ... қызмет міндеттерімен дамыған жетекші бағыттарының ... ... ... ... ... болашағы зор екендігін,
әсіресе білім беру жүйесіндегі орнын жақсы түсіне білуі. Оның ... ... ... түрлі типтегі үйретуші компютерлік жобасын
жасай білуі және жоғары деңгейдегі программалау ... ... ... ... жүйелерде программа құра білуі қажет.
Жалпы – репродуктивті дайындық жүйесінде өзінің ... ... жаңа ... ... пайдалануы болашақ
педагогтың қарапайым даярлығын қалыптастыруы мүмкін. Қарапайым даярлықтың
маңызы ең алдымен педагог жаңа ... ... ... оның ... процесінде қолданылуының негізгі бағыттары туралы түсінігі болып
өзін оқытудағы ақпараттық технологиялар субъектісі ... жете ... ... ... ... даярлық болашақ педагогтың ... ... ... да ... қызметтерде (қосымша сабақтар,
үйірмелер, көріністер – білім байқауы) жүргізетін оқу пәндерінің қарапайым
программалық құралдарында жұмыс ... ... ... ... функционалды дайындық деңгейі білім беру жүйесін
компьютерлендірудің стратегиялық және ... ... ... ... жаңа ақпараттық технологияны жан-жақты қолданудың психологиялық
орнатымдарын қалыптастырумен келісілген. Студент дербес компьютермен жұмыс
істеуді жақсы меңгерген, сонымен ... ол ... ... ... және бір ... ... ... программа құра біледі (жоғары оқу
орындарындағы информатиканың базалық курсына байланысты), өз оқу ... ... бір ... ... ... қамсыздандырумен
жабдықтап материялық базаны толық меңгереді, ... ... ... ... біледі. Ол оқу процессінде ... ... ... ... ... өз ... мен іскерлігін
тереңдетіп, кеңейтуге үнемі ... ... Жаңа ... ... ... даярлық деңгейі шығармашылық қызмет
элементімен жалпы – репродуктивті даярлық жүйесінде қалыптасады.
Педагогтың функциональды даярлығы оқу-тәрбие қызметінде ... ... ... ... жаңа ... жұмыс істеудегі дағды төзімділігінен байқалып сипатталады.
Функциональды даярлық мазмұнына ... ... » ... ... ... мәтіндік және графикалық редакторлар, мәліметтер
базасы және т.б.), түрлі типтегі үйретуші ... ... ... ... мен бар ... программаны өз бетімен жетілдіруді
жасай білуді үйренеді.
Жаңа ақпараттық технологияны пайдаланудың ... ... ... ... оқу ... жаңа ... технологияны пайдалану
аймағындағы толық біліммен іскерлік жүйесін игерді, ол бір немесе бірнеше
кластағы ЭЕМ үшін ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берді, студент қоғамның ақпараттану болашағын
терең түсінеді, ... ... ... мен ... ... ... өз қызметі аймағында жаңа және үнемі жаңарып тұратын
программалық құрал жасай біледі, осыған ... ... бір ... ... ... ... да студенттердің қызметінде қолданып, нақты
көмек көрсете біледі.
Жеке шығармащылық ... жаңа ... ... ... ... ... ... жетуімен сәйкестенеді. Жүйелі даярлық
болашақ педагогтың сана-сезіміндегі білім беру жүйесін компьютерлендірудің
терең мағынасымен ... ... ... ... ... ... ... бағытталған төзімді психикалық процестер
жүйесі мен олардың бірлігін көрсетеді. Оның ... ... ... ... жаңа ... ... бойынша әдістемелік және зерттеу жұмыстарын жандандырады. ... ... ... ... ... ... қайта құруды алдын-ала
анықтайды. Компьютерді еріксіз ендіру процесі оқу процесінде компьютерлерді
пайдаланудың зерттелуіне қатысты, жаңа ... ... ... ... алу ... ... ... қызыметінің бастапқы
құрлымына айналады.
ХХІ ғасырдың негізгі сипаты – адамзаттың ... ... ... ... және ... ... етек ... Бұл қоғам
ондағы еңбекке жарамды адамдардың көпшілігі ... ... ... сату және ... ... ... ... айтқанда
келер ұрпақты ақпаратты технологияларға ... ... өмір ... керек.
Пайда болған жаңа қоғамдық ... ... ... ... жаңа ... мен технологияларын енгізуді талап
етеді.
Материалдық дүниені танып ... ең ... ең ... ... ... болып табылатындықтан, физиканы ... ... рөлі де арта ... ... ... ... ролін 2 деңгейге бөліп
қарастыруға ... ... ... | ... деңгейлері | ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық мәселелерді шешуге ақпараттық |
| ... ... ... ... ... |1. ... ... әдістемесін дамыту |
| |2. жаңа ... ... мен ... енгізу |
| |3. ... ... ... ... жаңа оқу |
| ... ... ... ... ... оқытудың құралы болып қана қоймайды,
олар физиканы оқытудың әдістемесінің дамуына жол ... жаңа ... ... ... ... ... ... қашықтан оқыту
әдістемесінің кең етек жаюына Internet – ... ... ... Ал
мультимедия, компьютерлі графика және модельдеу негізінде зерттеушінің
жұмыс орны мен ... өте ... ... ... виртуалды
ақиқатқа «ендіру» әдісі пайда болды. Мұндай ... ... ... компьютерді пайдалану аймақтары.
Оқыту қызметінде компьютерді қолданудың негізгі екі аймағы ... ең ... ... бекітілген дәстүрлі оқытумен байланысты.
Кейбір кездерде оны «дәстүрлі оқытудың компьютерлі қолдауы» деп те ... ... ... ... ... ... шешу үшін қолданылады:
1. Ақпаратты әртүрлі формада ұсыну ... ... ... жалпы оқылатын, арнайы білім және нақты пәндерге
шеберлігін қалыптастыру
3. Оқыту нәтижелерін қадағалау, бағалау және ... ... және ... ... ... Оқыту үрдісін басқару.
Екінші аймақ, компьютердің көмегімен жүзеге асатын оқытуды қамтиды.
Бұл ... ... ... банк ... ... Оқушылар
туралы әртүрлі мәліметтерді жинайды, өзінің жадында сақтайды және ... ... ... ... ... барлық
глобалдық мінездемесі, дамыған елдерде, арнайы ... ... ... өңделеді.
Мұғалімнің оқыту қызметінде компьютерді пайдалануының жалпы мақсаты,
жаңа алгоритмдік типтегі ... ... оқып ... ... уақытта оқу үрдісін жетілдіру үшін өңделген, ... ... ... ... ... ... ... керек;
Ерекшеленген мазмұнды меңгеру үшін оқушы нені білуі керек?
Оқушылардың ... ... және ... етілетін білім сапасын алу
оқушылардың қызметін ұйымдастыру үшін мұғалім не істеу керек?.
Оқытуды компьютерлендірудің мақсаты:
Қазіргі қоғам дамуында, халық ... ... ... ... ... ретінде ақпарат саналады. Бұл жаңа түсініктердің
пайда болуында көрініс тапты: яғни «ұлттық ... ... ... ... және т.б.
ЭЕМ – қайта өңдеудің, сақтаудың, ақпаратты жеткізудің негізгі құралы
болып табылады.
Қазіргі заман қоғамын ақпараттандыру, әлеуметтік ... ... ... Ұстаз қызметінде компьютер:
• Оқу ақпаратының көзі
• Көрнекі құрал
• Бірегей ақпараттық орта
• Жаттығу құралы
• Бақылау және ... ... бола ... ... есебінде компьютер:
• Мәтіндерді дайындау және сақтау құралы
• Мәтіндік редактор
• Графиктік редактор
• ЭЕМ
• Нобайлаушы құрал
Оқыту құралы қызметінде компьютер:
• Программалауда ... ... ... ... ... ... жасағанда
• Дәртүрлі ақпараттық орталарды жүзеге асырғанда қолданылады.
Демалыс ортасы (ойын):
• Ойынға арналған программалар, жүйелік компьютерлік ойындар
• Компьютерлік дидар (Video) арқылы жүзеге ... ... ... ... ... кіреді:
1. Оқу үрдісін сынып не тақырып бойынша ... ... ... ... ... ... ... Сынып ішіндегі белсенділікті және басқаруды, жұмыс орнын
реттеу, сынып ішілік жүйені басқару.
3. Әрбір оқушыны жеке ... жеке ... ... ... ... ... Компьютер жеке оқытуға орасан зор мүмкіндік
береді.
4. Ақпаратты ... ... ... ... оқу ... ... оқыту оқушылар мен ұстаздардан компьютерлік ... ... ... негізгі түсініктерін
• Компьютерлік техниканың құрылысы мен ... ... ... ... ... Ең болмағанда бір мәтіндік редакторды
• Алгоритм, программалық тілдің негіздерін
... ... ... ... ... ... білу керек.
Ғаламдық компьютерлік жүйе – Internet , ... өз ... және ... қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді:
• Өз замандастарымен қарым-қатынас жасау
• Әлемнің кез келген жерінен ғылыми-мәдени ақпаратпен танысу
... ... ... ... ... бір бағыты - сабақта техникалық
оқу құралдарын пайдалану (дыбыс, дидар құралдары бұл да ... ... ... ... оқу ... телекоммуникациялық жүйелер мен үйлестіру –
қашықтан оқытуды алып келеді. Физика сабағында компьютерді ... ... ... мен ... ... жеке дара шығармашылықпен жұмыс
жасауына мүмкіндік береді. Физика – ... ... ... және ... ... ... Ол оқушылардың интеллектік,
логикалық ойлауын және шығармашылық қабілеттерін дамытуға, ... ... ... ... ... Оның мақсаты-жаңа ақпаратты
дамыған қоғамда оқушыларды белсенді шығармашылық іс-әрекетке дайындау. Бұл
мақсатқа жету үшін жаңа ... ... ... беру ... қажет. Бұл оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыру, ... ... ... үшін ... жағдай тудырады. Әлеуметтік-
экономикалық жағдайларының жақсаруына ... ... беру ... ... ең ... ... ... болып табылады.
Физика сабағында компьютерлік оқытудың ерекшеліктерін анықтау үшін,
біріншіден физиканы оқыту әдістерінің ... ... ... оқыту құралы ретінде ЭЕМ құрлымы мен ... ... ... ... біз ... ... курсы туралы қалыптасқан
әдістемелік ғылыми түсініктерге сүйендік. Орта ... ... ... ... ... біліктілігі мен дағдысын қалыптастыруда
қолайлы жағдай жасайды. ... ... ... ... яғни өз бетімен
білім алу біліктілігі оқытудың аса ... ... Орта ... ... сабағында қолдану-оқыушылардың информациялық ... ... ... мен процестердің мәнін терең оқып
игеру, ЭЕМ негізінде одан ары ... ... ... ... іс-әрекет
құралдарын қолдануға, психологиялық даярлау және көңіл аударуға мүмкіндік
туғызады.
Физика сабағында оқу ... ... ... мен ... мен ... ... құбылыстардың комплексті орнықтырылатын
жүйелік тәсілінің негізінде пайда ... ... ... ... оқушылардың үйренуі (лабораторияны
ақпараттық технологияны физиканы оқытуда сауатты қолдану):
1.Дүниеге физикалық дұрыс көзқарас қалыптастыруға;
2.Физиканы ... ... ... шешу біліктілігі мен
ебдейлігін қалыптастыруға;
3.Құбылыстардың, нысандардың, үрдістердің ... ... ... талдау мен дұрыс шешім қабылдауға;
5.Білім деңгейі мен ... ... ... ... ... ... береді.
Ақпараттық технологияларды оқу үрдісінде қолдану ... ... ... ... ... ... оқу ... субъектілері
әрекеттесуінің психо-педагогикалық әсерлесуін ұмытпау және оқушылардың оқу
мақсаттарын қабылдауын ... етуі ... оқу ... ... ... ... ететін
компьютерлі құралдармен жүзеге асады.
Олардың көмегімен:
• Белгілі оқыту мәселесін шешуге ... ... ... ... ... ... ... игеруге бейімділігін анықтауға ;
• Болашақ мамандардың, оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... реттеуге және Оны оқу
үрдісінде ескеруге болады[3].
Психо-физиологиялық сүйемелдеу ету арқылы оқушының: ... ... және ... ойлауын, шешім қабылдау тәсілдерін тексеруге болады.
Қорыта айтқанда ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... құралдарының, ауқымының тарлығы (кейде сапасыздығы)
оларды қолдану әдістемесінің ... ... ... ... ... оқу үрдісінде қолдану әдістемесін сауатты таңдай
білсек, физикалық білім берудегі негізгі мәселені дұрыс шеше аламыз.
Бұл ақпараттық ... – көп ... ... ... ... мен білім берудің өзегіне айналады деген қорытындыны растайды.
II тарау.Ақпараттық технологияны кванттық ... ... ... ... ... көмегімен фотоэффектінің негізгі
заңдылықтарын зерттеу
Квант ... ... ... ... ең ұлы ... XX ... ... дәл келеді. Тәжірибеде байқалған ... ... ... ... үлестірілу заңдылықтарын түсіндіру мүмкін болмады.
Максвеллдің сан рет тексерген электромагнетизм заңдарын заттың ... ... ... ... қолданбақшы болғанда ,
кенет қарсылық көрсетті. Максвеллдің ... дене ... ... ... үнемі энергия жұмсап шығындана ... ... ... салқындауы тиіс деген электродинамикасы мағынасыз тұжырым жасауға
келтірілген-ді. Классикалық теория бойынша зат пен ... ... ... тепе-теңдік болуы мүмкін емес. Алайда ... ... ... ... жоқ ... ... Қызған дене өзінің барлық
энергиясын электромагниттік толқын шығаруға жұмсайды. Теория мен ... осы ... ... жолын іздеу барысында неміс
физигі Макс Планк атомдар электромагниттік ... жеке ... ... деп ... Әрбір порцияның Е энергиясы оны шығару
жиілігі ν-ге тура пропорционал:
Е=hν
Пропорционалдық коэффициенті һ ... ... деп ... Планк
болжамының өзі нақтылы классикалық физика заңдары микродүние құбылыстарында
қолданылмайды дегенді ... еді. ... ... ... ... ... теориясы экспериментпен тамаша үйлесті. ... ... ... ... ... ... ... тұрақтысының мәні
анықталған болатын. Ол өте кішкене болып шықты:
һ =6,63·10-34Дж·с
Планк ашқан жаңалықтан ... ең жаңа және ... ... ... ... дами ... Оның ... бұл күнге дейін аяқталған жоқ.
Жарық кванттары
Барлық микробөлшектерде болатын ... ... ... ... материяның алғашқы кванттық қасиеттері сәуле шығару мен ... ... ... ... болатын-ды.
Фотоэффект
Жарық табиғаты жөнінде кванттық ұғымдары дамытуда маңызды қадам Г.Герц
ашқан және орыстың атақты физигі Александр Григорьевич ... ... ... ... ... басталды. Бұл құбылыс фотоэффект
деген атақ алды. Жарықтың әсерінен ... ... ... ... деп ... бақылау. Фотоэффектіні бақылау үшін мырыш пластина
қосылған электрометрді қолдануға болады.(-cурет) Егер ... ... ... онда ... жарықтандыру, мысалы электр доғасымен,
электрометрдің разрядталу шапшаңдығына әсер етпейді. Бірақ егер пластина
теріс зарядталған болса, онда ... ... ... шоғы ... ... ... Мұны бір ғана жолмен түсіндіруге болады. ... ... ... ыршытып шығарады. Егер ол ... ... одан ... ... ... Пластинада
оң заряд болғанда жарық әсерінен ... ... ... ... да, оның ... ... ... Сондықтан электрометрдің заряды
өзгермейді. Бірақ жарық ағынының жолына әдеттегі шыныны ... ... ... ... ... теріс зарядталған пластина
электрондарын жоғалтпайды. Шынының ультракүлгін сәулелерді жұтатыны белгілі
болғандықтан, бұл тәжірибеден ... ... ... ... ... қорытынды жасауға болады. Сырттай қарағанда онша күрделі емес
бұл ... ... ... ... ... ... Аз жиілікті
жарық толқындары, тіпті олардың амплитудалары өте ... ... әсер ... күш ... ... да не ... ... шығара алмайтыны түсініксіз жағдай.
Фотоэффект заңдары. Фотоэффект тураты толығырақ түсінік алу ... ... ... ... ... шығатын электрондардың саны ... ... және ... жылдамдығын немесе кинетикалық энергиясын
анықтап алу керек. Осы мақсатпен эксперименттік зерттеулер жасалған. ... ... ... шыны ... ... екі ... салынады.(-сурет)
Тек көрінетін жарық үшін ғана емес, сондай-ақ ультракүлгін сәулелер үшін ... ... ... ... ... ... ... электодтардың біріне жарық
түседі. Электодтарға кернеу беріледі, оны потенциометрдің ... ... ... ... ... ... батареяның
теріс полюсі қосылады. Бұл электрод жарықтың әсерінен электрондар шығарады,
олар электр өрісінде қозғалып, электр тогын туғызады. Кернеу аз ... ... ... ... ... бәрі ... ... электродқа
жете бермейді. Егер жарық ағынын өзгертпей электродтар арасындағы
потенциалдар ... ... онда ток күші ... ... ... ток күші ... мәніне жетеді де, одан әрі артпайды (-сурет). ... ... мәні ... тогы деп ... ... тогы
жарықталынатын 1 с ішінде шығаратын электрондардың санымен анықталады. Бұл
тәжірибеде жарық ағынын өзгерте ... ... ... ... ... ... ... металл бетінен 1 с ішінде ыршытып шығаратын
электрондардың мөлшері сол уақыт ішіндегі жұтылатын жарық энергиясына тура
пропорционал. Мұнда тосын ... жоқ: ... ... шоғының энергиясы
неғұрлым көп болса, оның әсері соғұрлым күшті болады. Енді ... ... ... ... ... берілген графиктен
нөлдік кернеуде де фототоктың күші ... ... ... көрінеді. Бұл-
жарықтың әсерінен ыршытып ... ... бір ... да оң жақтағы ... жете ... ... ... полюстігін өзгертсек, онда ток күші азаяды да, кері полюстіктің
қандай да бір ... ол ... тең ... ... өрісі ыршып шыққан
электрондарды толық тоқтағанша ... де, ... соң ... ... ... ... сөз. ... кернеу жарық ыршытып шығарған электрондардың
максимал ... ... ... ... ... өлшеп,
кинетикалық энергия жөніндегі теореманы ... ... ... ... ... ... ... интенсивтігі сәуле шығару ағынының тығыздығы өзгерген кезде,
тәжірибелер көрсеткендей, тежеуші кернеу ... ... ... ... ... ... толқындық
теориясы тұрғысынан бұл факті түсініксіз. ... ... ... ... ... ... ... электромагниттік өрісі ... ... зор әсер ... және электрондарға соғұрлым көп
энергия берілуі тиіс қой. ... ... ... ... ... ... ... ғана тәуелді екені тәжірибеден
байқалады. Фотоэлектрондардың максимал ... ... ... ... сызықты түрде артады да, жарықтың интенсивтігіне тәуелді
болмайды. Егер жарық толқынының жиілігі берілген зат үшін ... ... бір ... ... кіші болса, онда фотоэффект ... ... түрі ... ... Бірақ электрондардың кинетикалық
энергиясының жиілікке тәуелділігі жұмбақ нәрсе болып көрінеді.
Фотоэффект теориясы Фотоэффект құбылысының Максвелл электродинамикасы
заңдары негізінде түсіндіруге ұмтылудың бәрі ... ... Ол ... ... үздіксіз таралған ... ... ... ... жарықтың жиілігімен ғана анықталатынын
және ... ... ... ... ғана электрондардың ыршытып шығаратынын
түсінуге болмайтын еді.
1905 жылы ... ... ... ... ... ... әрі қарай дамыта отырып, фотоэффектінің эксперименттік заңдарында
Эйнштейн жарықтың үздікті ... және жеке ... ... ... ... ... Жарық шығарудың әрбір
порциясының Е энергиясы ... ... ... ... ... ... тұрақтысы.
Планк көрсеткендей, жарық порциямен шағылады дегеннен жарықтың өзінің
құрылымы үздікті екен деуге болмайды. Жаңбыр да жерге ... ... ... ал ... ... су бөлінбейтін бөлшектерден-тамшылардан түзіледі
деген ұғым тумайды. Тек фотоэффект құбылысы ғана ... ... ... ... ... энергиясының шығарылған ****** порциясы өзінің
даралығының жарықтың бұдан ... ... ... де сақтайды. Тек
барлық порциясы ғана түгелдей жұтыла алады. Фотоэлектронның ... ... ... ... ... ... болады. Жарық
порциясының энергиясы шығару жұмысы А деп аталатын жұмысқа, яғни электронды
металдан бөліп ... ... ... ... беру үшін ... ... тең. Ендеше,
Бұл теңдеу фотоэффектіге қатысты негізгі фактілерді ... ... ... ... ... ... кванттарының
санына пропорционал және сондықтан металдан ыршып шыққан санын анықтайды.
Электрондардың жылдамдығы ** ... ... тек ... ... ... тегі мен оның ... күйіне тәуелді шығу жұмысы ... Ол ... ... ... емес. Жарықтың ** жиілігі
белгілі бір минимал ** мәнінен артық ... ... ... заттың
фотоэффектісі байқалады. Электронды ... оған ... ... ыршытып шығару үшін, А шығару жұмысы істелуі тиіс. Ендеше
кванттың энергиясы бұл жұмыстан ... ... ... ** ... фотоэффектінің қызыл шекарасы деп атайды. Ол былай
өрнектеледі:
Шығару жұмысы А заттың тегіне тәуелді. Сондықтан әр түрлі заттар ... ... *** ... де түрліше болады. Мырыш үшін қызыл
шекараға ***** м ... ... ... ... сәйкес келеді.
Ультракүлгін сәулелерді тежеп қалатын шыны ... ... ... ... ... ... ... сүйеніп
түсіндіріледі. Алюминидің немесе темірдің шығару жұмысы, мырышқа қарағанда
артық. Сілтілі металдардың шығару жұмысы, керісінше аз да, ... ... м ... ... ... ... ** теңдеуінен һ Планк
тұрақтысын анықтауға болады. Бұл үшін жарықтың ... А ... ... ... ... және ... кинетикалық энергиясын
өлшеу керек. Осы тектес өлшеулер мен есептеулерден былай болады:
Планк мүлдем басқа құбылысты-жылулық сәуле шығаруды зерттегенде де дәл
осындай мән ... ... ... ... ... ... ... дәл келуі-заттардың жарықты шығау мен жұтуының
үздікті ... ... ... ... айғағы. Эйнштейн теңдеуі
өзінің қарапайымдығына қарамастан, ... ... ... ... ... Нобель сыйлығы фотоэффекті теориясы жөніндегі
еңбегі үшін берілген.
Фотондар
Қазіргі физикада фотон олардың элементар бөлшектерінің бірі ретінде
қарастырылады. Элементар ... ... көп ... ... ... энергиясы мен импульсі. Жарық сәуле ... ... ... ... энергиясы E=hv болатын жиілік тәуелді
бөлшектердің ағынына ұқсас. Жарықтың ... ... ... ... ... ... ... болып шықты. Сәуле шығару және жұтылу кезінде
байқалатын жарықтың қасиеттері корпускулалық деп аталады. Жарық ... ... ... жарық квантты деген атақ алды.
Бөлшектер сияқты, фотонның да ... ... hv ... ... ... көбінесе v жиілігі арқылы емес, циклдік w=2nv жиілігі
арқылы өрнектейді. Бұл жағдайда пропорционалдық ... ... ... орнына ??? (сызықшалы аш деп оқылады) шамасы қолданылады, ол
қазіргі деректер бойынша мынаған тең:
???
Сонда ... ... ... ... ... ... ... ... ... массамен мынадай
қатыста байланыста болады: ??? Фотон ... ??? ... ... m ... ... ... ... массасы ??? болмайды, яғни ол тыныштық күйде
болмайды және пайда болысымен бірден с жылдамдық ... (8.5) ... ... ... бұл ... ... ... Фотонның
белгілі массасы мен жылдамдығы бойынша оның ... ... ... ... импульсі жарық сәулесімен бағыттас. Неғұрлым көп болса,
соғұрлым ... ... мен ... көп ... да, ... ... соғұрлым айқынырақ байқалады. Планк тұрақтысы
кішкене шама болғандықтан, ... ... ... энергиясы мейілінше
аз. Жасыл жарыққа сәйкес фотондар ... ??? Дж ... ... С.И. ... ... ... де ... «прибор», адамның көзі, бірлік кванттармен ... ... сезе ... ... ... Ғалымдар жарықты бөлшектер
ағыны деп түсіндіруге мәжбүр болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Алайда жарықтың интерференциясы
мен дифракциясы оның толқындық ... бар ... ... ... ... ... өзіндік дуализм (екі жақтылық) қасиеті ... ... ... оның ... ... ал ... ... шығаруда және жұтылуда) корпускулалық қасиеттері
байқалады. Осының бәрі, ... ... және ... ... ... ... көрнекті түрде көз алдымызға елестету мүмкін емес. Алайда
ол факт. Микродүниедегі процестерді ... ... ... көз ... ... ... жоқ, ... олар адамзаттың миллиондаған жылдар
бойы бақылап, негізгі ... ХІХ ... ... ... ... құбылыстардан мүлде басқаша.
Бертін келе екі жақтылық қасиет электрондарда да, ... ... де ... Атап ... ... корпускулалық
қасиеттерімен бірге толқындық қасиеттері де бар. Электрондардың дифракциясы
мен интерференциясы байқалады.
Микрообъектілердің мұндай дағдыдан тыс ... ... ... теориясы- кванттық ... ... ... Ньютон механикасын пайдалануға болмай ... ... ... оқып ... ... ... курсының көлемінен
шығып кетеді.
Фотон- тыныштық массасы мен электр зарядынан айырылған ... ... ... ... Фотоэффектінің ашылуының жарық табиғатын
тереңірек түсінуде маңызы зор болды. Бірақ ғылымның құндылығы бізді ... ... тек ... және ... ... ғана ... ... ол біздің қолымызға ... одан әрі ... ... ... және ... ... ... жақсарту үшін пайдаланатын құрал
береді. Фотоэффектінің жәрдемімен киноға “тіл бітті”, енді оны ... ... ... ... ... ... ... адамның ешбір қатынасынсыз, берілген сызбалар бойынша
детальдар дайындап шығаратын станоктар жасауға ... ... ... ... ... ... өлшемдерін кез-
келген адамнан артық бақылайды, дер кезінде шырақтарды және ... ... іске ... және ... т.б. Осының бәрі жеткілікті
түрде ... ... ... ... мүмкін болды, фотоэлементтердегі жарық энергиясы электр ... ... ... ... ... фотоэлементтер. Қазіргі фотоэлемент ішкі беті шығару жұмысы
аз ... жұқа ... ... шыны ... ... ... ... катод 1. мөлдір терезеше арқылы жарық колбаның ішіне ... ... ... ... сым ... диск анод 2 ... ... тұту үшін қолданылады, сондықтан батареяның оң полюсіне
жалғастырылады. Қазіргі кезде пайдаланатын ... ... ... ... ... де жұмыс істеу қабілеті ... ... ... түскенде тізбекте кез-келген бір релені іске
қосатын электр тогы пайда болады. ... пен ... ... ... ... ... конструкциясын жасауға мүмкіндік
береді. Солардың бірі- метродағы автомат. Егер алдын-ала бес ... ... онда ол ... ... кесіп өткенде іске қосылады. Осы ... ... ... ... ... қолы ... ... фотоэлемент престі лезде тоқтатады.
Жартылай өткізгішті фотоэлементтер. Сыртқы фотоэффект деп ... ... ... ... ... ішкі ... қолданылады. Бұл құбылыс фоторезисторларда-кедергілерді жарықталынуға
байланысты болатын приборларда, бұдан басқа электр қозғаушы күшін туғызатын
және жарық энергиясын ... ... ... ... ... өткізгішті фотоэлементтердің конструкциясы жасалған. Бұл жағдайда
фото ЭҚК-і деп аталатын ЭҚК-і екі жартылай өткізгіштің р-п-ауысу аймағында,
сол ... ... ... ... ... Жарықтың әсерінен
элетрон-кемтік жұбы жасалады. р-п-ауысу аймағында электр өрісі туындайды.
Бұл өріс ... ... ... емес ... ... ... мәжбүр етеді. п-типті жартылай өткізгішің электрондары ... ... ... ал ... ... өткізгіштің электрондары р-
типті аймаққа ауысады. Бұл ... ... п және р ... ... ... ... ... Нәтижеде р-типті жартылай
өткізгіштің потенциалы артады, ал п-типті жартылай өткізгіштігі кемиді. Бұл
жағдай негізгі емес ... ... ... ... ток ... осы ... арқылы өтетін тогымен теңелгенше жүре береді.
Жартылай өткізгіштердің арасында фото-ЭҚК-ке тең айырма пайда ... ... ... ... арқылы тұйықталатын болса, онда тізбекпен ток жүреді,
ол р-п ... ... ... және негізгі емес тасымалдаушылар
токтарының айырмасымен анықталады. Ток күші түскен жарықтың ... R ... ... ... ... р-п ауысуымен 1-2 В
шамасында ЭҚК-ін туғызады. Олардың шығу қуаты пайдалы әсер ... ... ... ... ... ... жетеді. Қуаты аз ... ... ... ... фотоэлементтер ғарыш
кемелеріе орнатылатын күн батареяларын жасаған кезде өте кең колданылады.
әзірге мұндай ... аз. ... және ... ... көп ... ... ... фотоэлементтер фото-ЭҚК-
ін туғызады.
Жарық қысымы. Максвелл өзі шығарып ұсынған ... ... ... қарсы кездесетін тосқауылдарға қысым көрсетілгендігін алдын
ала болжап айтты. Жарық қысымын П.Н.Лебедев өлшеді. ... ... ... ... ... тербеліс жасайды. Электр тогы пайда
болады. Бұл ток ... ... ... ... ... ... қозғалыстағы электрондарға магнит өрісі тарапынан ... ... ... сол қол ... ... Лоренц күші толқынның таралу
бағытына қарай бағытталған. Жарық қысымының күші ... сол. ... ... ... үшін жарық қысымын өлшеу маңызды ... ... ... жасамақшы еді, бірақ жарық қысымы өте аз
болғандықтан, оның сәті ... Ашық ... бір ... не бары Н ... ... ... ... алғашқы рет атақты орыс физигі П.Н.Лебедев 1900ж.
өлшеді. Лебедевтің приборы жіңішке шыны ... ... өте ... ... оған ... қанатшалар жапсырылған***. Прибор ауасы сорылып алынған
ыдыстың ішіне тұтас орналастырылған. ... ... бір ... қанатшаларға түскен. Қысымның шамасы туралы жіптің шиыршықталу
бұрышы бойынша сөз етуге болады. ... ... дәл ... ... ... ... ... алу мүмкін еместігімен байланысты болды. Сонымен
бірге, ... ... ... ... ... ... әсер
етеді. Неғұрлым көбірекқызған беттен ... ... ... ... молекулаларға қарағанда қанатшаға үлкен импульс береді. Сол
кездегі эксперименттік техника дәрежесінің ... ... ... ыдыс және жұқа ... ... ... осы қиыншылықтардың бәрін
жеңе білді. Ақырында жарықтың қатты денелерге қысым түсіретіні дәлелденді
және оның ... ... ... ... ... пайда болуы жарық
қысымының себебін оңай түсіндіруге мүмкіндік ... ... ... бар ... ... сияқты, фотондардың импульсі бар. Олар
өздерін жұтқан денеге өз ... ... ... ... ... заңына
сәйкес дененің импульсі ... ... ... тең. ... дене қозғалысқа келеді. Дененің импульсінен өзгеруі дегеніміз-
Ньютонның екінші заңына сәйкес, денеге күш әсер етті ... сөз. ... ... ... болады дегеннің эксперименттік дәлелдемесі
ретінде қарастыруға болады. әдеттегі жағдайларда жарық қысымы өте аз болса
да, оның әсері едәуір ... ... ... ... ... ... ... ішінде электромагниттік толқын шығарудың қысымы аса зор
шамаға жетуі мүмкін. Бұл қысым гравитациялық күштермен қатар ... ... ... роль ... Максвелл динамикасына сәйкес
жарық қысымы ... ... ... ... ықпалынан
тербелетін ортаның электрондарына Лоренц күші әсер ... ... ... ... ... ... ... олардың денеге
беретін импульстерінің нәтижесінде қысым көрініс береді.
Жарықтың химиялық ... ... Жеке ... ... ... түрінде жұтады. Көрінетін жарық пен ... ... ... бұл ... ... ... ыдырату үшін
жеткілікті. Мұнда жарықтың химиялық әсері байқалады.
Молекулалардың кез-келген түрленуі-химиялық процесс. ... ... ... ыдырағанда, тізбектелген химиялық түрленулер басталады.
Күн сәулелерінің әсерінен матаның оңуы және күнге ... ... ... ... ... мен ... жасыл жапырақтарында,
қылқан жапырақтардың қылқандарында т.б көптеген микроорганизмдерде жарықтың
әсерінен аса ... ... ... ... ... ... ... жердегі барлық тіршіліктер үшін қажетті процестер жүреді.
Жапырақтар ауадан көмірқышқыл ... ... да, оның ... құрама
бөліктеріне көміртегі мен оттегін ыдыратады. ... бәрі күн ... ... ... Мұндағы ең маңыздысы энергияның өзі ғана
емес, оның қандай ... ... ... Фотосинтез тек спектрдің
белгілі аралығындағы жарықтың әсері арқылы ғана жүруі ... ... ... ... әлі анықталмаған. Жарықтың химиялық әсеріне сондай-
ақ фотосурет негізделген.
Фотопластинаның сезгіш қабаты ... ... ... ... ... Кристалдарға дарық кванттары түскенде
электрондар бромның кейбір иондарынан бөлініп ... Бұл ... ... ... алады да, кристалдарда шағын мөлшерде күмістің
бейтарап атомдары пайда ... ... осы ... есебінен бөлініп шыққан
металл күйдегі күмістің мөлшері аз. ... ... ... ... жарықтан аз да болса қараятынын ... ... ... ... күмістің пайда болуынан туған. Жарықтың ... ... ... болған кескінін жасырын деп атайды. Пластинаны
өңдеудегі бірінші операция айқындау болып табылады. Пластина ... ... ... ... ... батырылады, олардың әсерінен
бромды күмістіңжеке ... ... ... ... ... ... ... Пластинада объектінің негатив кескіні пайда болады,
онда объектінің жарық жерлері қараңғы және керісінше болады. Бұдан ... ... ... ... ... қалған кристалдары ерітіледі де,
жуылады. Осының салдарынан пластина жарық сезгіш болмай қалады. ... ... ... ... ... Суға ... соң негатив
дайын болады. Оны фотоқағаздың, яғни жарық сезгіш ... ... ... ... орналастырып, жарықтандырып және жоғарыда көрсетілгендей,
химиялық өңдеу жасаған соң, позитив кескін шығарып алады. Енді ... және ... ... ... ... болды. Фотосурет мейлінше дәл
және ұзақ уақытқа ... ... ... ... алыстай беретін,
қайыра болмайтын құбылыстардың суретін қалдыра алады. Фотосуреттің ғылым
үшін ... зор. ... ... ... ... өте ... ... түсіріп алып, оданәрі зерттеуге болады. Көзбен ... ... ... ... ... объектілердің өте ұзақ уақыт, яғни пластинаны көп
уақыт жарықтандырып тұрып, фотопластинада алынуы мүмкін. Бізден өте қашық
орналасқан ... ... ... дәл ... ... ... ... техниканың арқасында тек күндізгі жарықта ғана емес,
сондай-ақ түнде инфрақызызыл сәулелерде фотосуретке түсіру мүмкін ... ... жазу үшін ... ... exe” ... бағдарлама 1024*736 нүкте дюймы бар ... ... ... ... фотоэффект процессін модельдейді.Жарық ішінен ауасы
сорылған түссіз шар ішінде орналасқан ... ... ... ... ... ... ... сезімтал амперметр шар ішіндегі
электрод пен металл бетпен байланысады.
Тәжірибе терезесінің ... ... ... ... ... ... шығу;
Help- анықтама терезесін ашады;
Print- нәтижені принтерге шығарады;
3expts- тәжірибе түрін таңдау үшін ... ... ... ... ... ... ... on/off- жарық ағының қосып өшіреді;
Colour- металл бетке түсетін ... ... ... ... өтілетін күні:
Сабақтың тақырыбы:
§ 49. Жарық кванттары және фотоэффект ... ... ... кванттары туралы,сондай-ақ Планк ... ... ... ... ... жаңа ... түсіндіру.
жан-жақты өмірмен байланыстыра отырып түсіндіру.
2)Дамытушылық
Оқушылардың жарық кванттары және фотоэффект ... ... ... жарық және фотоэффект құбылысын күнделікті ... ... және оның ... ... меңгерту. Сабақ түрі:
Аралас сабақ
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта
Сабақтың ... ... ... ... ... ... дайындығын тексеру.
2. Үй тапсырмасын сұрау
3. Жаңа сабақты түсіндіру
Теория мен эксперимент арасындағы осы ... ... ... ... ... ... Макс ... 1900 жылы атомдар жарықты
үздік-үздік, белгілі бір мөлшерде, жеке порциялармен – кванттармен шығарады
деп болжаған. Әр ... Е ... оны ... ... ν-ге ... = h·ν
Мұндағы Һ= 6,62·10-34Дж·с – Планк тұрақтысы деп аталады.
Жарық шығару және жұтылу кезінде ... ... тең ... ағыны
болды.Жарық бөлшегінің өзі фотон немесе жарық кванты деп аталады.
Планк болжамының ғылыми мәні классикалық физика заңдары ... ... ... ... ... ... жылулық сәуле шығару теориясы экспериментпен
сәйкес келеді.
Ғалымдар теріс зарядталған таза ... ... ... ... оның ... ... бірте-бірте кеміп, оң зарядталатыны
анықталады.
Осы құбылысты заттың бетіне түсірілген ... ... ... ұшырып шығатындығымен түсіндіруге болады. Ал ұшып шыққан
электрондар фотоэлектрондар деп ... ... ... ... ... шығу ... деп ... ғалым Г.Столетов 1888 жылы осы құбылысты тереңірек зерттеп
мынандай заңдылықтарды тағайындады:
Ұшып шыққан ... саны сол ... ... ... ... пропорционал, ал электрондардың жылдамдығы келіп
түскен жарықтың тербеліс жиілігіне байланысты анықталады.
Жарық ... ... ... ... ... ... артуға тиіс, бірақ электрондардың кинетикалық
энергиясы жарық интенсивтілігіне байланысты болмай тек ... ... ... ... ... электрондар металдан бөлініп
шыққанда белгілі бір ... ... Осы ... ... шығу жұмысы (Аш)
деп аталады.
Классикалық физика фотоэффект құбылысын түсіндіре алмады. ... ... ... физигі А.Эйнштейн 1905ж. Планктың жарықтың үздікті
энергия шығаруы немесе жұтуы ... ... ... ... ... негізінде түсіндірді.
Эйнштейннің пікірінше, фотоэффект құбылысы кезінде ... ... ... ... әсерінен бөлініп шығады.Яғни, әрбір фотоэлектрон ... ... ... жұта ... ... ... фотон энергиясы (h·ν)
фотоэлектрондардыметалл пластина бетінен бөліп шығаратын шығу жұмысына (Аш)
және оның ... ... ... Олай ... ... ... ... жазылады:
hν=Аш + mυ2/2
Бұл теңдеу, фотоэффектіге қатысты негізгі мәселелерді ... ... ... ... ... фотоэлектрондардың санын
анықтайды. Ал фотоэлектронның кинетикалық энергиясы тек ... ... ... тегі мен оның ... ... ... шығу ... арқылы
анықталады.
Егер жарықтың жиілігі ν белгілі бір минимал ν0 мәнінен артық болса
ғана, кез келген зат үшін ... ... ... ... энергия берместен шығарып алу үшін Аш шығу жұмысы ... Олай ... ... ... ... бұл жұмыстан артық болуға тиіс:
һν0≥Аш
Сөйтіп шекті жиілігі ν0 – фотоэффектінің қызыл шекарасы деп аталады.
Фотоэффект құбылысын іс кеңінен пайдаланады. Фотоэлектрондық ... ... ... ... ... ... детальдар дайындап
шығаратын станоктар жасауға мүмкіндік туды. ... ... ... бұйымдардың өлшемдерін кез келген адамнан артық бақылайды,
дер кезінде шырақтарды және ... ... ... іске ... ... ... бәрі жеткілікті түрде дамытылған құрылғылар – фотоэлементтердің
жасалып шығарылуының арқасында іске асты.Фотоэлементтердің ... ... ... ... ... асырылды. Сонымен фотоэффект
құбылысы күнделікті тұрмыста , ... ... ... да кеңінен
қолданылады.
4) Жаңа сабақ бойынша түсінігін тексеру
а) Фотоэффект құбылысы деп қандай құбылысты айтады?
ә) Ұшып шыққан фотоэлектрондардың саны неге ... ... ... ... ... ... ... Фотоэлектрондардың жылдамдығын қалай анықтауға болады?
5) Жаңа сабақты бекіту
39-жаттығу
6) Оқушылардың білімін бағалау.
7) Үйге ... §49, 50, 51 оқып ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологияның қажеттіліктері анықталып
оларды оқу ... ... ... жан - ... ... ... физиканы оқушыларға үйретуде интернет жүйесінен алынған
компьютерлік лабораториялық жұмыстарды қолдану оқу үрдісін ... ... ... технологияларды оқу үрдісіне енгізу:
Оқыту сапасын арттырады;
Оқу үрдісін ұйымдастыру шығынын емітеді;
Оқытушылар іс-әрекетінің шығармашылық құрамын арттырады;
Оқу-әдістемесін құралдардың ... ... тез ... етеді.
Кванттық физиканың заңдылықтарын қарастыратын «photon. exe »
бағдарламасы оқу ... ... ... ... ... және ... ... оқушы лекция мен семинар
сабақтарында алған білімдерін жүйелеп қана ... жаңа ... ... ... физикалық заңдылықтар мен шамалардың ... ... ... ... ... ... ... ал
алынған деректерді терең және жан-жақты талдауды, дұрыс қорытынды жасауды
үйренеді.
Қарастырылған ақпараттық технологияны физика курсының ... ... ... ... ... арттырады;
Оқушылардың танымдық әрекетін көтереді;
Шығармашылық мүмкіндіктерін жүзеге асыруға жол ашады;
Физикалық құбылыстардың мәнін тереңірек түсінеді;
Қойылған мәселелерді қазіргі заманғы есептеу техникаларын ... ... ... ақпараттық технологиялароқушылардың логикалық ойлау
қабілетін дамытатын күшті құрал болып табылып, ... ... ... ... ... физика пәнінен алған негізгі ... ... ... ... ... ... ... үйретеді.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп физика курсында жарықтың ортамен және заттармен өзара әсерін оқытудың әдістемесі26 бет
Қазіргі физиканың және астрофизиканың негізгі проблемалары туралы түсінік7 бет
Квант физикасы реферат5 бет
Компьютер ұғымы10 бет
"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"91 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«жазбаша аударма практикасы» пәнін оқытудан әдістемелік нұсқаулар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь