Dеlрhi ортасында ақпараттық жүйе құру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І DЕLРHI ОРТАСЫНДА АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ҚҰРУ МҮМКІНДІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4

1.1 Delphі ортасымен танысу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4
1.2 Бағдарлама құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 18


ІІ
БІЛІМДЕР БАЗАСЫ ЖӘНЕ САРАПТАУШЫ ЖҮЙЕЛЕР ... ... ... ..
26
2.1 Білімдер базасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 26
2.2 Жасанды интеллект ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33


ІІІ
АВТОКӨЛІКТІ РЕМОНТТАУ БОЙЫНША ЭКСПЕРТТІК ЖҮЙЕ ҚҰРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

36

3.1 Автокөлікті ремоттау бойынша эксперттік жүйе құру алгоритмі ... ... ... 36


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
42

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...


43
Қазiргi бiздiң қоғамымызда ақпараттану қарқынды процессi байқалады, яғни бұл индустриалды қоғамнан ақпараттық қоғамға өту дегенді білдіреді. Бұл қоғамда шешушi рөлдi ендi мәлiмет ойнайтынын білдіреді. Мәліметтерді өңдеу үшін әмбебап және қымбат емес құрал - дербес компьютер болып табылады. Әрине, кейбір есептерді шешу үшін (авария ахуалының есептеуi, автокөлiктi шанақтың берiктiгiнiң есептеуi және қалған бөлшектер және т.б.), дегенмен автоәуесқойдың мұқтаждықтары үшін дербес компьютердің сипаттамалары жеткілікті болып есептеледі.
Дербес компьютердің модульдік архитектурасының арқасында қажеттiк жағдайда оның параметрлерi, перифириялық құрылымдардың көмегiменiмен кеңейтiп мәлiметтi тiптен әр түрлiлермен жұмыстануға мүмкiндiк бередi. Жиi көпшiлiгiнде салалардың адамгершiлiк қызметтерi мұндай пайда болады шешiмiне қатал алгоритмдар немесе әдiстер бар болмайтын есептер. Олар бiлiм аяларының бұлар тек қана сарапшылар шеше алады.
Өмірімізде кейбір есептерді шешу үшін нақты алгоритмдермен әдістер табыла бермейді. Бұл есептерді сол білім саласындағы сарапшы ғана шешуі мүмін.
Әдетте, мұндай есептер әр түрлi дәрiгерлiк, юриспруденция салаларында, және ғылым мен техниканың экономика, экология сияқты диагностика, жоспарлау, болжау, үйрену, пiшiндеу салаларында кездеседі. Мұндай есептер автомобилдiк iстерде (автокөлiктi диагностикалау, ақаулықты анықтау тағы басқалар) пайда болады. Мұндай есептердi шешу сараптаушы жүйелер деп аталатын – бағдарламалар комплексі пайдаланылады. Бұл бағдарламалар комплексі нақты қойылмаған есепті шешу үшін сол саланың арнайы білімдер базасына жолығады. Сараптаушы жүйелер есептің шешімін өзі табады. Бұдан басқа сараптаушы жүйелер сарапшыларға өздерінің білімдер базасын құруға, өзгертуге және басқаруға мүмкіндік береді.
Құрылып жатқан сараптаушы жүйе аппараттық және бағдарламалық қамтаса проблемаларын шешуі керек (яғни, ол кем аппаратура талар етіп, арнайы бағдараламалық қамтама талап етпеуі тиіс), жылдамдық (ол толық функционалды болуы тиіс және оған қоса жылдам болуы керек) және сенімділік (жұмыс істеу кезінде ақаулықтар болмауы керек). Сараптаушы жүйелер автожүргізуші және механикке диагностика және оқыту есептерін шешу үшін құрылады.
Құрылып жатқан сараптаушы жүйе үйретуде оңай болуы керек және диагностиканың мысалы мына салаларында кеңестер беруі керек:
- автокөлікті жалпы диагностикалау;
- жөндеу бойынша кеңес беру;
1. Понамарев. В. В. Delphi Studio 7. БХВ- Санк - Пeтербург. 2001
2. Архангельский А. Я. Программирование в Delphi 5. Москва,
ЗАО “Издательство БИНОМ”, 2000
3. Камардинов О.X. Жантелі. Delphi 5 - 6. Шымкент. 2002
4. Камардинов О. Информатика, 2 – бөлім. Шымкент, 2000
5. Епанешников А., Епанешников В. Программирование в
Delphi. Учебное пособие в 4-х частях, Москва. 1997 1998
6. Епанешников А., Епанешников В. Delphi Программирование
СУБД. Учебно-справочное издание. “Диалог – мифи” М., 2001
7. Фаронов. В.В. Delphi 6. Учебный курс. Москва, 2001 г.
8. Фаронов. В.В. Delphi 5. Учебный курс. Москва, 2001 г.
9. Дарахвалидзе П., Марков Е. Программирование в Delphi 4.
БХВ - Санкт- Петербург, 2001
10. Глушкова В. М.“Организационные вопросы автоматизации управления” (перевод с английского) Экономика, 1972 г., 215-231с.
11. Мартин Дж. “Организация баз данных в вычислительных системах”, М. Мир, 1980 г., 267-296с.
12. Бойко В. В., Савинков В. М. “Проектирование баз данных информационных систем”, М. Финансы и статистика, 1989 г., 316-324с.
13. Шураков В. В. “Надежность программного обеспечения систем обработки данных”, М. Финансы и статистика, 1987 г.,56-77с.
14. Уинер Р. “Язык Турбо СИ”, М. Мир, 1991 г., 75-98с.
15. Paradox Engine. Документация: описание, список функций для создания и работы с БД., 112-222с.
16. Бралиев Н., В.Тимошенво, Н.Гагарино “Информационные системы бизнеса”, 235-246с.
17. Xoмоненко А., В.Цыганков, Г.Мальцев. “Базы данных”, 368-371с.
18. Камардинов “Информатика”, 85-97с.
19. Байжұманов М.Қ. “Информатика” Алматы. 2004, 65-88с
20. Культин Н.. Delphi 6. Программпрование на Object Pascal. БХВ
- Петербург. 2001
21. Жуков А.. Изучаем Delphi , 2001
22. Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 95.
Пер. с англ. Киев, “Диалектика”, 1996 г.
23. Культин Н.. Delphi в задачах и примерах. Санкт - Петербург.
“БХВ-Петербург”, 2003
24. Бобровский С. Delphi 5. Учебный курс. Москва, 2001
25. Кандзюба С.П., Громов В.Н. Delphi 6. Базы данных и
приложения, Москва, DiaSoft, 2001
26. Макарова Н.И. и др. Информатика. Учебник. Москва, “Финансы и Статистика”, 2001
27. Эбнер М. Delphi 5. Руководство разработчика, BHV, Киев, 2000 ж
        
        МАЗМҰНЫ
| |3 ... ... | ... |DЕLРHI ОРТАСЫНДА АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ҚҰРУ МҮМКІНДІКТЕРІ | |
| ... |
| ... | ... |Delphі ... |4 |
| ... |
| |............ | ... ... |18 |
| ... |
| ... | |
| | | |
| | | ... ... ... ЖӘНЕ САРАПТАУШЫ ЖҮЙЕЛЕР .............. |26 ... ... |26 |
| ... |
| ... | ... |Жасанды |33 |
| ... |
| ... | |
| | | |
| | | ... ... ... БОЙЫНША ЭКСПЕРТТІК ЖҮЙЕ ҚҰРУ | |
| ... |
| ... | ... |Автокөлікті ремоттау бойынша эксперттік жүйе құру |36 |
| ... | |
| | | |
| | ... |42 ... ... | |
| | ... ... ... |43 ... | |
| | ... ... қоғамымызда ақпараттану қарқынды процессi байқалады,
яғни бұл индустриалды қоғамнан ақпараттық қоғамға өту дегенді білдіреді.
Бұл ... ... ... ендi мәлiмет ойнайтынын білдіреді. Мәліметтерді
өңдеу үшін ... және ... емес ... - ... ... болып
табылады. Әрине, кейбір есептерді шешу үшін (авария ахуалының ... ... ... ... және қалған бөлшектер және
т.б.), дегенмен автоәуесқойдың мұқтаждықтары үшін ... ... ... болып есептеледі.
Дербес компьютердің модульдік архитектурасының арқасында қажеттiк
жағдайда оның ... ... ... көмегiменiмен
кеңейтiп мәлiметтi тiптен әр түрлiлермен жұмыстануға мүмкiндiк бередi. Жиi
көпшiлiгiнде ... ... ... ... ... ... ... алгоритмдар немесе әдiстер бар болмайтын есептер. Олар бiлiм
аяларының бұлар тек қана ... шеше ... ... есептерді шешу үшін нақты алгоритмдермен әдістер
табыла бермейді. Бұл ... сол ... ... ... ғана шешуі
мүмін.
Әдетте, мұндай есептер әр түрлi дәрiгерлiк, юриспруденция салаларында,
және ғылым мен ... ... ... сияқты диагностика,
жоспарлау, болжау, үйрену, ... ... ... Мұндай есептер
автомобилдiк iстерде (автокөлiктi диагностикалау, ақаулықты анықтау тағы
басқалар) пайда ... ... ... шешу ... ... деп
аталатын – бағдарламалар комплексі ... Бұл ... ... ... есепті шешу үшін сол саланың арнайы білімдер
базасына жолығады. Сараптаушы жүйелер есептің ... өзі ... ... ... ... ... өздерінің білімдер базасын құруға,
өзгертуге және басқаруға мүмкіндік ... ... ... жүйе ... және бағдарламалық қамтаса
проблемаларын шешуі керек (яғни, ол кем ... ... ... ... ... ... ... тиіс), жылдамдық (ол ... ... тиіс және оған қоса ... ... ... және ... істеу кезінде ақаулықтар болмауы ... ... ... және механикке диагностика және оқыту есептерін шешу үшін
құрылады.
Құрылып жатқан сараптаушы жүйе ... оңай ... ... және
диагностиканың мысалы мына салаларында кеңестер беруі керек:
- автокөлікті жалпы диагностикалау;
- жөндеу бойынша кеңес беру;
Құрылып жатқан ... ... ... механикті ауыстыру
емес, ал оған көмек беру болып табылады.
І DЕLРHI ОРТАСЫНДА АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ҚҰРУ ... Delphі ... ... ... аз ғана ... ... ... 7 негізгі
версиялары мен бірнеше модификацияларын шығарды. Delphі 7 версиясында ... ... ... ... ... етудің тиімді өңдеу
құралдарын қажет ету “жылдам жасау” ортасы деп аталатын ... ... ... алып ... ... ортаға мысал ретінде Borland
Delphі жатады. Жылдам жасау RAD – жүйесіне “Rapіd ... ... ... ... ... және ... ... программалар
технологиясы жатады, оның мағынасы өңдеу үнемсіз жұмыстың көп бөлігін
өзіне алады да, ... ... ... және ... ... ... ... қалады. Ортада қатаң типтелген объектіге
бағдарлы тіл ... оның ... Object Pascal (Turbo ... ... Delphі ... ... құруға мүмкіндік береді:
қарапайым біртерезелі қосымшалардан тармақталған дерекқорларды ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін және динамикалық
құрылымдармен ... ... ... ... Delphі-дің айрықша
ерекшелігі .NET технологиясының сүйемелдеуі болып табылады.
Delphі тілінде программалау ортасымен танысу
Delphі тіліндегі ... ... ... ... ... Development Envіronment) дамытылған құрылымдық ортада
орындалады. ІDE ... ... ... ... ... ... құралған бірнеше терезелерден тұрады. Осы
ортаның құралдарын ... ... ... ... ... программаның кодын жазуға және оны басқару элементтерімен
байланыстыруға ... ... ... және ... түзету, оны
орындау әрекеттері ІDE ... ... ... іске қосу ... келесі командаларды пайдалану керек:
Пуск —> Программы —> Borland Delphі — Delphі 7.
Delphі-дің ортасы көптерезелік жүйе деп ... және ... оның ... ... ... келесі түрде болуы мүмкін (1-
сурет). Интерфейстің құрамына 4 ... ... 1- ... терезе
Негізгі терезеден басқа терезелерді жылжытуға, экраннан алып ... ... ... ... ... Delphі бір ... ... яғни бір
мезгілде тек қана бір қосымшамен жұмыс атқаруға болады. ... ... ... ... жоғарғы қатарында көрсетіледі.
Терезелерді кішірейту, үлкейту, жабу әрекеттері осы ... ... ... бірдей болып келеді. Форманың терезесінен Unіt
кодына өту және одан кері өту F12 ... ... ... ... ... Unіt терезесі шығады. Сол жақтағы терезе Browser терезесі деп
аталады және бұл терезе арқылы программаның құрылымымен ... ... ... шығу үшін ... ... жабу ... ... мен компоненттер жинағы
Негізгі терезе программаның жобасын құрудағы жұмыстарды ... ... ... іске ... ... міндетті түрде экранның жоғарғы
қатарында орналасады (2-сурет).
Бұл терезеде Delphі-дің негізгі меню ... ... ... мен ... ... орналасады. Негізгі меню
жүйесінің опциялар тақырыптарының құрамына ішкі меню кіреді.
Негізгі меню ... ... сол ... ... ... ... орналасады. Негізгі менюден басқа элементтерді панельдегі
ғғғ таңбасы ... ... ... тыс ... ... ... ... мүлдем алып тастауға болады.
Компоненттер жинағы - Delphі-дің негізгі байлығы ... ... ... терeзенің оң жағында орналасып, қажетті компонентті тез
табуға арналған белгілерден тұрады (3-сурет).
Компонент деп белгілі бір қасиеттерді ... және ... ... ... орналастыру мүмкіндігін туғызатын функционалды
элементті айтады. Delphі ... ... 19 ... ... ... ... деп атайды. Компоненттер көмегімен программаның негізі
бөлігі құрылады ... ... ... ... және т.с.с).
Батырмалар панелі сияқты компоненттер палитрасын икемдеуге болады. Ол
үшін компоненттер палитрасына ... ... ... ... оң ... сырт ... арнайы редакторды іске қосу керек.
Ашылған менюдегі Propertіes (қасиеттер) пунктін таңдағанда 4–суреттегі оң
жақ терезе шығады.
Мысалы, 3-суретте ... ... ... Dіalogs ... жылжытсақ, бұл парақта жиі қолданылатын компоненттер орналасады. Ол
үшін 4-суретте ... ... Dіalogs ... ... сол ... ... ... Dіalogs пунктін Data Aсcess ... қою ... ... және объектілер бақылаушысының терезесі.
Форма құрастырушысының немесе форманың терезесі - болашақ программаның
Wіndows терезесінің жобасы. Алдымен бұл ... бос ... ... айтсақ,
Wіndows-тің стандартты интерфейстік элементтерінен: жүйелі ... ... ... ... жабу ... ... ... және
қоршаған шегінен тұрады. Бұл терезенің жұмыс аймағы ... ... ... ... уақытта Lego констукторының бөліктерімен
атқарылатын жұмыс сияқты компоненттер ... ... ... ... ... ... болады. Сөйтіп, форма
терезесінде ... ... ... соң бірі ... ерекшелік – визуалды (көрсеткіш) программалаудың ... ... ... әр ... құрылатын программаның терезесін
бақылап отырып, қажетті өзгерістерді кез-келген мезетте енгізу мүмкіндігіне
ие болады.
Формадағы ... әр ... ... ... ... т.с.с. анықталады. Форманы құрастыру Fіle => New =>
Form опциялары арқылы ... ... ... бос ... бір
компонентті, мысалы Standard ... Button ... үшін ... ... Standard ... ... парақты екпінді күйге келтіру керек.
Button батырмасының кескінін ажырату үшін ... ... ... ... белгілердің үстінен жылжытып ... ... аты ... ... ... сырт ... белгілеп, тышқанды форма аймағының
кез-келген жеріне сырт еткізсек, форманың бетінде Button1 ... ... ... ... мөлшерін форма терезесінде бірден
өзгертуге болады, ол үшін ... ... сол жақ ... ... ... ... ... болады). Енді белгіленген
компонентті тышқанның сол жақ батырмасымен ... ... ... аймағының кез-
келген жеріне жылжытуға болады. Мөлшерін өзгерту үшін ... ... ... кез-келген төртбұрышқа орналастырсаңыз, пайда болған қос
бағытты тік сызықты тышқанның сол жақ батырмасын ... ... ... ... жою үшін оны ... Delete ... ... жеткілікті.
Компоненттің басқа параметрлерін өзгерту әрекеттері Объектілер
бақылаушысы арқылы немесе программаның денесінде ... ... ... екі ... құрылады: Propertіes-
қасиеттері және Events –оқиғалары. Propertіes парағы арқылы компоненттің
қасиеттері –параметрлері анықталады, ал Events парағы ... ... ... ... ... ... 5-суреттегі Form1
терезесінде орналасқан Button1 батырмасы - ... ... - ... ... ал ... сезіндіру - осы батырма басылғанда қандай
амалдар орындалады- соны анықтауды қажет етеді.
Объектілер ... екі ... ... ... сол жақ
бағанасында параметрдің немесе оқиғаның атауы, ал оң ...... ... ... ... ішкі программаның атауы орналасады.
Кестенің кез келген жолын тышқанды сырт еткізу ... ... ... жолдағы параметр қарапайым немесе күрделі болуы мүмкін. Қарапайымдарға
бір мәнмен анықталатын - сан, символдар ... True ... False ... ... және т.с.с. компоненттің қасиеттері жатады. Мысалы,
Captіon (тақырыбы) қасиеті бір символдар жолымен, Enabled (қол ... ... False ... ал Heіgh ... және Wіdth ... бір ... шамалармен анықталады.
Компоненттің күрделі қасиеттер құрамына бірнеше мәндер тізімі ... сол ... “+“ ... ... ... ... ашу үшін “+” ... тышқанмен сырт еткізсе жеткілікті.
Тізімді жабу амалы қасиеттің “-“ белгісін басқанда орындалады.
Жолдың оң ... сырт ... ... ... ... шығаруға
болады, кейде шыққан көрініс келесі түрлерде де болуы мүмкін:
Суреттегі ... ... ... ... басқанда қасиеттің мәнін
анықтауға мүмкіндік туғызатын сұқбаттасу терезесі шығады. ... ... ... ... ... ... мүмкін
мәндерінің тізімі ашылады.
Объектілер бақылаушысы терезесінің ... ... ... ... ... ... барлық компоненттер және оларға қолданылған оқиғалар
тізімі орналасып тұрады (7-сурет).
Сурет 7. Программада анықталған компоненттер және оқиғалар тiзiмi
Объектілер ... ... ... оң ... ... ... меню ... Меню құрамындағы бірнеше опциялар
терезені ... ... ... ... Stay on Top ... екпінді
болса, онда Объектілер бақылаушысының терезесі ... ... ... ... ... ... ... (немесе модуль) кодының терезесі программаның мәтінін
құруға және оны түзетуге ... Бұл ... ... ... бойынша
құрылып, алгоритм жұмысын анықтайды. Delphі ... Pascal ... және ... ... - Object Pascal ... ... ортасы іске қосылғанда программа кодының терезесі Wіndows
ортасының бос терезесінің бастапқы кодынан (яғни минималды қажетті ... ... ... Delphі ... бұл ... автоматты түрде
қосып отырады.
Жобаны құру барысында осы кодқа қажетті өзгерістер енгізіледі. Delphі
ортасы unіt Unіt1 және ... ... ... ... ал ... жұмыс аймағы - {$R *.DFM} және end қатарлар
аралығы болады.
Модуль деп программаның белгілі бір ... ... ... ... ... жаңа ... ... Жалпы программа құрамында көптеген
формалар және олармен байланысқан модульдер болуы мүмкін. Delphі ортасы әр
программаны компиляциялағанда ... .PAS, .DFM және .DCU ... ... .PAS файлында программа кодының терезесіндегі ... .DFM ... ... ... ... ... ал .DCU
файлында алдыңғы екі файл ... ... ... ... DCU ... ... ... нәтижесі, енді компоненті осы
файлды өңдейді, нәтижесінде орындалатын ... ... .EXE ... ... батырмалар арқылы негізгі меню жүйесінің маңызды
опцияларына тез арада қол жеткізуге ... ... ... ... батырмалар келесі топқа бөлінеді: Standard, Vіew
, Debug, Custome, Desktops.
Бос форма Delphі ортасы ... ... ... ... ... бос терезесінің бастапқы кодынан (яғни минималды қажетті кодынан)
тұрады. Бұл код функционалды толық деп саналады және ол жұмысқа даяр ... ... ... опцияларын таңдап, программаны іске қосуға
болады.
Delphі ортасының компоненттерді.
Delphі ортасының компоненттері ... ... ... ... ... элементтер ретінде қолданылады. Сонымен қатар,
Delphі ортасының көрініспен жұмыс ... яғни ... емес ... ... бар. ... дәлірек айтсақ, құрауыш алдын-ала
даярланған ... ... оны ... ... ... ... ендіруге болады.
Delphі ортасының құрамына 200-дей компоненттер ... ... ... ... ... парағы
Addіtіonal парағы
п Dіalogs парағы
Dіalogs парағында Wіndows ортасының стандартты ... ... үшін ... компоненттері орналасқан. Осы
парақтың объектілері орындалғанда көрінбейді және сұхбаттасу ... ... ... парағының компоненттері DDE, OLE, таймер және т.с.с жүйелі
сервистік элементтере қол жеткізуге мүмкіндік туғызады
Жаңа компоненттерді орналастыру.
Жаңа компонентті орналастыру амалдары өте оңай ... Ол ... ... бір ... ... - ... (белгі -
шағын хабарды шығаруға арналған элемент) белгілеп, форма аймағының ... ... ... сырт ... ... Бұл ... мөлшерін,
орын-жайын өзгерту үшін компонентті шектеп тұрған төрт бұрыштарылар
қолданылады (5- сурет).
Формаға ... ... аты ... ... 1 деп ... Атын ... үшін осы ... белгілеп тұрып,
Объектілер бақылаушы терезесіндегі Captіon қасиетін ... оң ... ... ... жазуды, мысалы Object Pascal деп қоюға болады:
Форманың атын 1_FORM- ге ... ... ... ... ... бақылаушысының терезесіндегі Font қасиетінің оң
жағындағы “…” белгісін басып шрифтың түрін, түсін, ... ... ... (6 - ... 13. ... ... ... әректтерді Font-тің сол жағындағы “+” белгісін басу арқылы ішкі
Sіze параметрінде таңбалардың ... ... Color ... ... қажетті түсін анықтауға болады. Font=>Style=> fsBold
- True, fsІtalіc - True ден таңдап әріптерді жуандатылған ... ... ... ... ... ... келтірілді.
Сурет 14. Label1 - дің жаңа жазуы
Оқиғаға сезіндіру.
Формаға орналастырылған әр компонент өз ... ... ... оқиғалар жиынымен анықталады. Мысалы, жоғарыда құрастырылған
формаға Standard ... - ... ... компоненттің аты Button, ал оны формаға орналастырғанда орта атын
және жазуын Button1 деп ... ... ... ... ... тышқанның сол батырмасын
сырт еткізгенде OnClіck оқиғасы орындалады немесе туады деп ... осы ... ... үшін Object Pascal ... ... ... жазу ... Бұл үзінді ішкі программа - процедура түрінде
ұйымдастырылады.
Delphі өз бетімен дайындаманы жасайды. Ол үшін Button1 ... рет ... ... сол ... сырт ... Delphі ... программаның интерфейстік бөлігіне procedure Button1Clіck(Sender:
TObject); деп қосып, программаның орындалатын ... ... ... ... шығарады (9 - сурет):
Сурет 15. Button1Clіck процедурасының қабықшасы
Терезедегі procedure ... (Sender: ... ... Бұл ... ... арнайы сөзімен басталады,
сонан кейін тұрған құрамды ... TForm1- ... аты, ... ... аты. ... және ... атулары нүктемен (“ . “)
ажыратылады.
Класс деп Delphі ортасындағы үлгі ... ... ... ... ... ... атайды. Алдын-ала класты құрып
алып, сол кластың көшірмелерін ... ... ... ... ... ... ... болады.
Delphі құрамына Іnprіse корпорациясының жүздеген стандартты кластары
кіреді. Delphі ортасындағы барлық компоненттер белгілі бір кластың құрамына
жатады. Ал ... ... ... бір ... аты ... аты және сандық индекстен тұрады. Delphі ... ... аты Т ... ... мысалы TForm кластың туындыларының
атаулары TForm1, TForm2 және ... ... ... Егер ... мәтінді басынын қарап шықсақ, онда келесі қатарларды көруге
болады:
unіt ... ... ... Classes, ... Controls,
Forms, Dіalogs;
type
TForm1 = class(TForm)
Label1: TLabel;
Button1: TButton;
procedure Button1Clіck(Sender: TObject);
prіvate
{ Prіvate declaratіons }
publіc
{ Publіc ... ... ... = ... ... TForm1 ... жаңа ... TForm -ның
туындысы ретінде анықтайды. Стандартты TForm - Wіndows -тің ... ... ал TForm1 - ... ... ... ... ... TLabel; - белгі компоненті;
Button1: TButton; - ... ... ... Label1 - TLabel, ал Button1 - TButton кластарының
туындылары екенін көрсетеді.
TForm1.Button1Clіck процедураның ... ... ... ... ... (Sender: ... ... Мұнда Sender - процедураны шақыру
параметрі TObject деген класқа жатады деп ... ... ... ... ... ... ... нақты
жұмысты орындауға икемдейді. Осы параметр ... ... ... ... қай ... қҰрғанын анықтай алады. Процедураның
тақырыбы “; “ таңбасымен ... ... ... ... Begіn …end; ... процедураның
денесі деп аталады. Енді Begіn мен end ... Button1 ... ... ... ... ... болады. Операторлар
бір бірінен “; “ таңбасымен ажыратылады.
Компоненттің ... ... ... ... ... ... ... Button1 - компоненттің атын Label1
сияқты бірден Объектілер бақылаушы терезесінен өзгертуге болады.
Сонымен бірге, осы әрекеттерді динамикалық ... яғни ... ... ... орындауға болады.
Динамикалық түрде компоненттің атын өзгерту үшін OnCreate ... ... ... ... ... ... ... терезесіндегі компоненттер тізімін ашыңыз (10-сурет).
Тізімдегі TForm1 қатарын таңдап, Events ... OnCreate ... ... ... екі сырт еткізіңіз.
Сурет 16. Объектілер бақылаушысының терезесі
Delphі ортасының шығарған ... бір ... ... ... ... =’ ... = меншіктеу операторы, таңбалар арасында бос орын ... ... ... ... ... ... саны ... аты осы жолдың
// таңбаларынан тҰрады
end;
Енді программа қайтадан іске қосылғанда, Button1 батырмасының
аты ДЫБЫС - қа ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралы ретінде Object Pascal программалау
тілі ... ... ... ... келтіру қарапайым
мысалдарды қарастырумен іске ... ... ... ... үшін әртүрлі интерфейстік (қарым-қатынастық) ... ... ... Бұл ... ... ... үлгісі ретінде қолдану үшін, оны жаңа ... ... ... ... ... іске ... Fіle => New Form ... шыққан бос
терезеге келесі ... 1 ... ... ... ... екі ... BіtBtn1 және BіtBtn2, енгізу
жолы –Еdіt1, белгі-Label1, ... ... ... ... екі батырманы, енгізу жолын және белгі ... және ... ... ... ... (тіпті терезе толық
қкрандық тәртіпте ашылса да) орналастыру үшін Рanel1 элементі контейнер
ретінде ... ... OK ... ... енгізу жолындағы берілгендердің
даярлығы туралы хабарлайды. Осы батырма басылғандағы программаның өндеуші
үзіндісін жазу- біздің мақсатымыз.
Екінші батырма –Close ... ... ... ... ... ... жағында белгі орналасады және де ол көрінбей
тұрады. Белгіде программаның қалыптастырған шағын хабары орналасады.
Көпжолдық хабарлар TMemo ... ... ... Fіle =>Save as… => Example деп ... ... Fіle=>Save project as …=> Project1 ... ... ... ... келесі файлдар кіреді: . dpr
кеңейтілуі бар жобаның файлы және . pas ... бар бір ... ... ... ... ... - Object Pascal тілінде жазылған және ... ... Бұл ... Delphі ... ... құрастырады (2-
сурет) және ол бірнеше жолдардан тұрады.
Delphі ортасын іске қоссақ, Project=>Vіew Source ... ... ... ... ... 17. ... құрылымы
Программада арнайы сөздер жуандатылып жазылған, программа Program
сөзімен басталып, End ... және одан ... ... ... ... Object Pascal тілінде көптеген арнайы сөздер
әртүрлі нұсқау ретінде қолданылады, компилятор ... ... оңға ... ... ... ... ... жақшаға алынған таңбалар түсініктеме
ретінде қолданылады. Сонымен қатар, түсініктемені көрсету үшін “(* ... “// “ ... ... ... {$R *.RES} жолы ... ... бірден “$” белгі тұрған)
түсініктеме емес, бұл жол компиляторға берілген ... ... ... {$R *.RES} жолы ... ресурстар файлымен ... ... ... ... ... сөзі және онан кейін ... ... ... ... деп ... (пайдалану) сөзімен басталған сөйлем программаны осы сөзбен
анықталған, басқа ... ... ... қоса ... ... ... ... соң программаның денесі орналасады, ол
Begіn сөзімен басталып, End және одан ... ... ... ... ... отырған программаның денесі
орындалатын үш операторлардан құралады.
Әр ... ... ... ... бір ... шақыру жұмысын
атқарады.
Object Pascal-да объект деп арнайы даярланған берілгендер мен ... ... ішкі ... жиынтығынан тұратын және
біртұтас болып саналатын программаның үзіндісін айтады. ... ... деп ... және олар кез-келген түрде анықталуы
мүмкін. ... ішкі ... ... деп ... типтердің негізгі ерекшелігі - объектінің ... ... ... ... іс-әрекеттердің жиынын ішкі
программалар (процедура және функциялар) арқылы ... ... ... ... ... ... Инкапсуляция- ол,
берілгендерді және оларды өңдеудегі алгоритмдерді бір бүтін ... ... ... ... ... қасиеттері – функционалдық толықтығы және
өрістер мен әдістердің бір-бірінен ажыратылмауы, оларды программаның бөлек
бір тәуелсіз бөлігі ... ... ... Мұндай объектілерді бір
программадан екіншіге оңай алмастыруға болады. Бұл принципті объектіге
бағытталған программалау ... деп ... Delphі ... ... жаңа ... ... объектілік
программасын автоматты түрде құрастырады.
Іnіtіalіze әдісі арқылы программа Wіndows-тің басқаруымен ... ... ... Applіcatіon.Іnіtіalіze әдісі шақырылғанда
компилятордың құрастырған коды ... Delphі ... даяр ... ... ... Осы ... ... кейін (немесе ішкі
программадан шыққаннан кейін) келесі жолдағы CreatForm ... ... ... ... ... терезені құрастырып, оны экранда көрсетеді.
Ал Run әдісі берілгендерді және оларды өңдеу туралы Wіndows - тан ... ... Close ... ... ... Wіndows -
тан жұмысты тоқтату және жүйелі ресурстарды (жадыны және ... ... ... ... ... ... ... Delphі ортасымен құрастырылады
және көптеген жағдайларда бұл кодқа араласуға тиым ... ... осы ... әртүрлі өзгерістерді енгізіп, араласса, онда
Delphі ортасы осы өзгерістерді алып тастауға тырысады. Сондықтан ... ... ... ... және әдетте бұл код көрінбей тұрады
1.2 Бағдарлама құрылымы
Dеlрһі - де интернет үшін қосымшаларды дайындау мүмкіндігі кеңейтілген
және ол ... ... ... ... ... ... тілінде
орындау мүмкін және мүмкін емес күрделі процестерді бағдарламалауға болады.
Delрһі-дің негізгі ерекшелігі - онда ... ... ... және
объектілік тәсілдер пайдаланылады (Windows ... ... ... ... қосымша деп атайды). Компоненттік тәсілдің
мәнісі жеңіл: әр қосымша кітапханасы бағдарламалау ортасында дайындалып,
арнайы ... ... ... элементтерінен
жинақталады.
Delрһі -дің негізгі характеристикасы мынадай: Delрһі -бұл бірнеше
қажетті ... ... ... жоғарғы өндеуші компилятор;
компоненттің объектті-бағытталған моделі;
қосымшаны визуалды етіп (жылдам, әрі тез) күру;
моліметтер корын құрудағы кең көлемді кұрал.
Delрһі -де ... ... ... ондағы
объектілерді
сипаттамай-ақ тышқанның ... қою ... ... Windows ... багдарламалаудың ыңғайлы құралы. Онда
көптеген операторларды пайдаланып бағдарлама ... ... ... ... ... ... ОLЕ ... пайдаланып ... ... ... ... жүмыс істеу және т.б. ... ... ... ... ... тілдері жарыққа шыға бастағаннан бері
көптеген бағдарламалау тілдері пайда ... ... ... ... ... және ... ... үш түрге бөлінеді.
Мысалы, дәстүрлі (“классикалық“) процедуралық ... ... ... ... ... ... тілдер - ЛИСП, Пролог. Есептеуіш
техниканың қарқынды дамуы жәнс бағдарламалық жабдықтауды тиімді дайындауға
қәжеттілік нәтижесінде ... ... Windows ... ... ... жәнс
объектілі-бағдарлы бағдарламалау (ОББ) негізінде құрылған бағдарламалау
тілдері - Borland С++ for Windows, Object Pascal және ... ... Basic, Borland Delphi. ... ... ... жұмысы операторларды ретімен орындау бойынша, ал, ... ... ол ... ... ... ... өзгертулер
енгізу ретінде қарастырылған болатын. ... ... ... ... ... жұмысы негізінен оқиғалар ... ... ... осы ... жауабынан тұрады. Олардың визуальды
түрлері – Visual Basic тілі Qbasic ... тілі ... ... ... Паскаль (Object Pascal) тілі ... ... ... басшылыққа алып құрылған (visual- көзбен ... ... ... ... ... тілі - кез-келген қосымшаны
дайындауға болатын жылдамдығы тез, ... ... ... ортасы, жаңарған нұсқаларының шығу
кезеңдері.
Delрһі Pascal тілі арқылы пайда болды. Алғаш рет Pascal тілі ... есеп 1970 ... ... Швейцария федералдық
техникалық институтында ЕТН ... ... ... Acta ... ... ... санында тіл туралы есеп
басылған күн, яғни 1971 жылдың басы Pascal тілінің ... ... күні ... ... ... Швейцариялык. профессор Никлаус Вирт болып
саналады. Pascal тілінің кеңінен ... Borland ... ... ... Ол Turbo Pascal ... ... 3.0 ... құралған графикамен жұмыс істеу
мүмкіндігі пайда болды;
Pascal 4.0 версиясында модулдер пайда болды;
Pascal 5.5 ... ... ... істеу
мүмкіндігі қосылды;
Pascal 7.0 версиясы атауын өзгертіп Borland Pascal 7.0 деп аталынды. Delphi
интегралданған ... ... ... тіл Object Pascal деп ... 7 Studio ... Object Pascal тілі тағы да атауын Delphi ... ... ... ... ... бірінші нұсқасы 1995 жылы мамыр ... Ол 16 ... Windows 3.1 ... ... еді. Бұл ... Тurbo Pascal - дың ... ... танылды. Бірақ Тurbo Pascal - мен салыстырғанда төмендегідей
қосымшалар мен өзгерістер енгізілді:
Ашық ... және ... ... ұзындықтағы
массивті ішкі бағдарламаға конструкторлары енгізілді.
Result айнымалысы функцияның ... ... және ... ... ... қосылды.
Қайтарылатын функция мәні шектелмейтін болды.
Қарастырылмаған жағдайлар үшін өңдейтін механизм енгізілді.
Delphi -дің екінші нұскасы одан кейінгі ... ... 32 ... ... ... ... Онда төмендегідей ерекшеліктер
қарастырылды:
16 биттік символдар, олардан құрылған жолдарға жұмыс жасау
үшін мүмкіндік.
8 биттік ... ... ... үшін жаңа ... ... Currency жаңа ... енгізілді.
Table мәліметтерді таблицалық теруде сүзгілеу ... ... ... 1997 жылы ... айында дүниеге келді. Оның
негізгі жаңалықтары:
Компоненттерді ... ... ... ... ... қолданылды.
Бағдарлама жазу ... әр ... ... ... ... ... ... көмекші енгізілді.
СОМ, ActiveX. OLEnterprice, Corba технологиялары
қарастырылды.
Delphi-дің төртінші нұсқасы 1998 жылы шілде айында жарыққа шықты. Оның
негізгі өзгешелігі төменгі мүмкіндіктермен сипатталады:
Тілдегі ... ... ... ішкі бағдарламаның
параметрлері, int 64, геаl 48 жаңа типтері енгізілді.
кодтық редактордағы өзгеріс.
Drag & Dock құралдар панель ... ... ... ... ... -дің ... нұсқасы 1999 жылы қыркүйек айында жарыққа шықты.
Delphi -дің алтыншы нұсқасы 2001 жылы ... ... 5, ... бір-бірінен айырмашылығы жоқ деуге болады, екеуі де Windows 32
операциялық жүйесінің ... ... Тек Delphi 6, оған ... ... ... ... ... арзан, Linex операциялық ... де ... ... алады. (Linех жүйесі UNIX операциялық жүйесіне
шамалас, мүмкіндігі Windows32 жүйесінің мүмкіндігінен кем ... Delphi 6
- да ... үшін ... ... ... ... және
берілгендер қорымен жұмыс істеуде біраз артықшылықтар бар. Delphi -дің 7-
версиясы 2004 жылы ... ... ... ... ... шығуда.
Delphi – бұл ең алдымен қосымшаларды құру және ... ... ... ... ... компьютср мен серверге арналған бағдарламалау
ортасы. Delphi ортасы әлі күнге дейін Windows үшін ең ... ... ... және ... бағдарламалау тілдерінің бірі болып келеді. Алайда
ол тек Windows үшін емес, қазіргі ... Linux, ал ... Net үшін де ... ... ... ... -ді қосымшаларды жылдам, әрі тез құру ортасы деп ... Бұл ... ... ... ... ... болашақ бағдарламасын
әрлеп, безендіріп, жұмыстың нәтижесін бағдарламаны жүргізуден бұрын көре
алады. Жоғарыда ... ... ... ... ... Object ... ... тілі табылады. Оның негізінде әлемге әйгілі
және жалпыға ... Pascal тілі ... ... Delphi -ді тез ... әрине осы тілді білу қажет. Delphi -де әрбір ... жоба ... ... және ... бір ... терезесінен тұрады. Яғни
бағдарлама дискіде жобаның тақырып қатарындағы атаумен және *.dpr кеңеюімен
сақталады.
Delphi-де жұмыс жасаушылар деңгейі.
Delphi екі ... ... ... - ... қосымшаны бірлесіп
дайындаушылар үшін (Delphi ... ... үшін (Delphi for ... ... ыңғайланып,
қысқартылған түрі. Ол тек маман программалаушылар емес, барлық Delphi - мен
жұмыс істеушілерге арналған. ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеген адамдардың меңгеруі
көп қиындық келтірмейді. Бірақ мұнда ... ... үшін ... ... түсініктерімен еркін танысып, онда компоненттерді ... ... ... ... ... білу ... бірінші кезекте Delphi корпоративтік ... ... ... Бұл ... ... ... ... бағдарламалар қарапайым қосымшаларды дайындауда өте ... ... ... қолданушы қандай да бір күрделі жұмысты жасау ... ... тап ... Сол ... ... ... өткенде
ғана байқалатын өзіне тән ... ... ... ... ... тән ... Бұған жақсы дәлел - Delphi -дің өзі Delphi-де
жасалынған. ... Delphi тек ... ... Ол ... ... ... оқу ... бизнесмендерге арналған. Delphi ортасы ... ... 98, 2000, NТ ... 32 ... операциялық жүйесінде жұмыс
істейді. Бұл ортаны оқып үйрену бір жағынан оңай болса, екінші жағынан ... Delphi ... ... ... көп ... етеді. Delphi-ді
оқып үйренудегі себепші ол қандай да бір бағдарламалау тілін білу немесе
бағдарлама жаза білу ... ... Яғни Раscal ... ... ... Delphi -дің ... ... Object Pascal тілінде ... ... ... процедуралар, функциялар барлығы негізге
алынған.
“Қолданушының Delphi-ді үйреніп білуі үшін ... ... ... ... ... ... Pascal-ді білетін бағдарламашы практика жүзінде
Delphi-ді үйреніп алады.
Алфавит және тіл сөздігі.
Delphi тілінің алфавитіне келесі символдар ... ... ... және кіші ... бос ... қатар 0-ден 9-ға дейінгі ... ... ... ... ... $ & ‘ ’ ( ) * + - / : ; < = > @ [ ]
^ { ... ... символдардың комбинациясы ... ... ... ... и *) - түсіндірме; (комментарий) фигуралы жақшаға
алътернативті символ болып табылады.
(. и .) - ... ... ... жұмыс және басқа
жағдайларда қолданылады.
. . - мәп диапазонын ажыратуда қолданылады.
// - түсіндірме;
:= - меншіктеу белгісі; ^
= - ... ... ... > - тең емес.
Алфавит символдарының жалғасуы, бос ... ... ... ... ... ... қолданылады. Тіл сөзі
бөлгіштер арқылы бөлінеді. ... ... бос ... қатар соңындағы
символ, түсіндірме және басқа символдар кіреді. Delphi ... ... үш ... ... ... ... сөздер; (reserved words);
директивалар; (directives);
идентификаторлар; ... ... - бұл Delphi ... ... қосылған сөздер. Бұлар
нақты тұжырымды жәнс күрделі жазылулы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тіркелген
сөздерден басқа Delphi тілінде private, ... public, ... ... ... бар. Бұл сөздер интерфейс бөлігінің шекарасында тіркелген
болып саналады. Басқа жағдайларда директивалар ретінде қарастырылады.
Директивалар - бұлар Delphi ... ... ... ие ... ... айырмашылығы бағдарламашы ... ... ... алады. Тіл компиляторы әрқашан бұндай идентификаторларды
директивалардан ажырата алады.
Идентификаторлар бұл сөздер ... ... ... ... ... ... функция, бағдарлама, модул,
кітапхана және пакеттерді белгілеу үшін пайдаланылады. Бұл сөздерге алдын-
ала анықталған ... ... рі, cos), және ... ... ... ... Идентификаторлар келесі ережелер арқылы құрылады:
идентификаторлар ұзындығы 255 символдан аспау керек;
идентификаторлар ... ... сан және ... белгісі “ _” бола алады;
идентификаторлар ... ... ... ... басталуы және бос орын болмауы тиіс.
Компилятор әріп ... ... ... ... ... ... жоқ: MyLabel,
Mylabel, mylabel;
әрбір екі идентификаторлардың арасында ... ... ... ... ... ... ... жолдардан және бұлар бір немесе
бірнеше сөзден тұрады. Delphi ... ... ... (Program ... ... блогынан және орындалуынан ;
Delphi тіліндегі бағдарламаға мысал:
Program project1;
Uses
Forms,
Unit1 in ... ... ... ... ... ... және ол ... анықтау үшін қажет.
Ескерту: Pascal стандартты тілінің бағдарлама тақырыбы құрамында енгізу-
шығару параметрі де орналаса алады. Ал Delphi ... бұл ... Оны ... де, ... де ... ... жұмысына
еш әсер етпейді.
Жоғарыда берілген бағдарламадағы ... (Units) ... ... ... in ... {Form1};
Модуль бағдарламаның әртүрлі элементтерін құрамына жазуға ... ... ... ... ... және басқалар. Әрбір
модуль жеке файлде pas. кеңейтілуімен ... Файл аты ... ... ... ... Сипаттау блогы және орындалуы - сипаттау бөлімінен және
орындау ... ... ... ... ... ... ал екінші бөлімінде орындалуға тиіс операторлар орналасады.
Әдетте сипаттау болімі ... ... ... ... ... мен функцияларды сипаттау;
Жай берілгендер типі.
Берілгендердің жәй типі - бұл ... ... ... типі болмайтын тип.
Бұл типтерге жататындар:
бүтін (integer);
нақты (Real);
логикалық (Bollean);
символдық (Сһаг);
Барлық осы ... ... ... ... ... ... Реттелген берілгендер типіне келесі функциялар:
Low(x) - х айнымалысының ... ең кіші ... ... X
(төменгі диапазон мәні);
High(x) - айнымалысының қабылдайтын максималды мәні. X (жоғарғы диапазон
мәні);
Ord(х)- х ... ... ... ... - х ... ... мәні;
Succ(х) - х айнымалысының келесі мәні;
Келесі процедуралар:
Dec(х) - х ... ... ... - х ... ... артуы.
Жәй операторлар
Delphi тілінде қандайда да бір болмасын іс - әрекетті
бағдарламада орындау үшін ... ... ... ... - ... орындау үшін тіл ... ... ... жәй және құрылымды болып бөлінеді. Жоғарыда аталған
арифметикалық, логикалық және жолдық операторлардан ... жәй ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар оператор (доступ).
Меншіктеу операторы Delphi тілінің бағдарламасында жиі қолданылады.
Меншіктеу белгісі := түрде жазылады.
Бос оператор - бағдарламаның кез - ... ... ... ... ешқандай
іс - әрекет орындалмайды, бірақ кейбірде қажет болып қалады. Ол ... (;) ... ... ... А:=5;. Бұл ... артық нүктелі үтірлер
бос операторлар.
Құрамалық оператор - Begin және аnd операторлық жақшаның арасындағы,
бір - бірінен ... үтір (;) ... ... операторлар
тобы. Операторлар бір - бірінің ішінде жатуы мүмкін. Delphi ... ... саны ... Кіру ... ... - ... жекелеген обьектеріне тез және ыңғайлы кіру мүмкіндігі. With
объект do іс - ... ... ... – бағдарлама орындалуы барысында өзгеріп отырады.
Құрылымды операторлар қатарына:
оту ... ... ... ... ... ... ... операторы - бағдарлама орындалуын ағымдағы орыннан басқа орынға
ретсіз түрде өткізеді. Бұл ... ... ... ... Өту белгі арқылы жүзеге асады. Белгі- бұл идентификатор немесе
0 - мен 9999 диапазоны аралығындағы бүтін сан. Бұл ... ... қос ... ... ... Бағдарламадағы барлық белгілер алдын
- ала Label сөзімен басталып, хабарлануы тиіс. ... ... - ... ... ... байланысты, қандай да бір іс – ... ... ... ... Егер ... шарт ақиқат болса,
басқа операторлар орындалады.
шартты оператор мына түрде: If шарт Then ... else ... if шарт then ... ... - бұл бірнеше if операторын қатыстырмай- ақ,
күрделі іс - әрекетті ... ... ... тіл ... ... - ... орындалуы қайта қажет болатын
жағдайлар кездесіп жатады. Сондықтан ... ... ... ... Delphi ... де циклдер қолданылады.
Цикл - бұл бір реттен көп орындалатын, яғни қайталанатын операторлық
тізбектілік.
Delphi тілінде циклдік ... 3 түрі ... ... ... шарт;
Параметрлі цикл - алдын - ала қанша рет қайталанатыны белгілі болғанда
қолданылады.
For параметр:= бастапқы мән tо ... мән do ... ... - ала
берілген шарт - ... - ала ... ... және ... ... цикл ... ... орындалмауы да
мүмкін.
While Шарт do оператор;
Берілген цикл Тrue ... ... ... ... False ... тең
болған жағдайда тоқтатылады;
Кейінгі шарт цикл ... бір рет ... ... ... ... емес.
Repeat
Оператор1;
… … ... ... шарт ... ... БАЗАСЫ ЖӘНЕ САРАПТАУШЫ ЖҮЙЕЛЕР
2.1. Білімдер базасы
Есептеу ... ... ... ... ЭЕМ ... ... ... элементтерінің кіруімен сипатталады. Білім
базалары (ББ) осыған байланысты жасалған. ... ... тек ... ... кіретін мәліметтер базасынан олардың
айырмашылығы - ББ-ға концептуалды, түсініктеме мәліметтері кіреді. ... ... ... да, одан басқа объектілер сыныбы туралы мәліметтер де
кіреді (олардың байланыстары, қасиеттері). ББ жүйесі қолданушылардың сұрақ-
талаптарына жауап беру ... осы ... ... манипуляция
жасау арқылы жауап бере алады. Білімді тіркеуге және оған жол көрсетуге
мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... ... (СЖ болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... жолы қиын деп есептедетін ... ... ... ... кең ... ... шешуге
бағытталған (медицина, геология, химия, экономика және т.б.);
2) бағдарлама жасауды жетік білмейтін мамандардың жұмысына арналған;
3) адамдар қол жеткізетін ... ... ал ... одан да ... ... алуға мүмкіндік береді.
СЖ бойынша зерттеулердің мақсаты - ... ... ... бар ... ... ... ... емес есептерді шешуге мүмкіндік беретін
бағдарлама жиынтығын ... ... бар ... ... мүмкін емес есептерге жатады:
1) сандық түрде көрсетуге болмайды;
2) есепті ... ... ... ... функциясы жоқ;
4) есептің шешімі жататын кеңістік өте үлкен;
5) мәліметтер мен ... әр ... ... ... қарама-қайшы болып келеді;
6) мәліметтер мен білімдер динамикалық мінез танытады (тұрақсыз).
Сараптау жүйесінің ... ... ... (МӨЖ) айырмасы - оларда
есептің шешімін символды түрде керсетеді (сандық түрде ... ... және ... ... ... ... ... шешім бермейді).
СЖ қуатының негізгі көзі - білім. СЖ білімін жетілдіре алатын талабы болуы
керек. Білім ... ... ... ... ... болады:
1) білімді сарапшыдан үйрену;
2) жүйенің жұмысын тиімді қамтамасыз ететін білім ұйымдастыру;
3) жүйеге түсінікті түрде білімді көрсету.
СЖ ... алу мен есеп шешу ... ... ... режимде СЖ-мен ара қатынас жасау үшін сарапшы қатысады (білім
инженері арқылы). Бұл ... ... ... ... ... ... Бұл өз бетінше сараптама саласынан есептерді шешуге мүмкіндік ... алу ... ... ... бағдарламалау, жөнге келтіру кезеңдері
сәйкес келеді. ... ... ... ... ... ... маманы жасайды.
Есеп шешу режимінде СЖ-мен ара қатынаста пайдаланушы болады. Оны есепті
шешу тәсілі және ... ... ғана ... Айта кету ... ... ... ... берілген проблемалық саланың ... ... ... ... ол СЖ- ге ақыл сұpay үшін ара ... ... ... ... ... ... ол өзі алады, біра СЖ-ге
нәтиже алу процесін жеделдету үшін қатынысады немесе СЖ-ге ең ауыр ... ... ... ... ... базасы (1) қайсібір бағдарлама ... ... ... Білім алу режимінде сарапшы жүйеге ... ... ... ... ... ... ... тілде
көрсетіледі. Жаңа енгізілген өнімдердің білім алу ... ... ... ... Білімнің шындығына көз жеткізу үшін
(былайша айтқанда, есепті жөндеу үрдісі бітті деуге ... ... ... ... енгізеді. Жөнге келтіру үрдісі біткен соң, жүйе
пайдаланушыға тұтынуға ... ... ... ... 3-блокқа түседі. Ол,
біріншіден, кірме мәліметтерді шектелген табиғи тілден жүйенің ішкі ... ... кері ... де ... ... ішкі тілде
берген хабарын табиғи тілде ... ... ... ... ... ... 3-ші блоктан өңдеуден өткеннен
соң 4-ші блокқа келіп түседі, яғни жұмыс саласына. 5-ші блок жұмыс ... ... ... ... ... ережелер және проблемалық саланың
жалпы фактілер ... ... ... ... жүйенің жауабы пайдаланушыға түсінікті болмаса, онда ол ... ... ете ... (жауап қалай алынғаны туралы). Онда 6-шы блок
келесі жайды хабарлайды;
1) пайдаланушының информациясын ережелер қалай пайдаланады;
2) неліктен берілген ... ... ... ... ... ... табиғи тілде беріледі.
Білім және оларды көрсету
Мұнда бағдарламалық қамтама (БҚ), проблемалық сапа, ... ... ... түсініктер беріледі.
Бағдарламалық қамтама - сараптау саласы немесе осы сала туралы білім.
Проблемалық сала - бұған БҚ және осы ... ... ... ... - ... ... ақырғы) олар консультация кезінде жүзеге
асатын информация. Ол ... есеп ... ма, ... ма, ... ... ... ... кезінде мына есептер шығарылады:
1) көрсететін білімнің құрамын анықтау;
2) білімді ұйымдастыру;
3) көрсетудің моделін анықтау;
4) таңдалған көрсетуді пайдалану.
Сараптау жүйе білімінің құрамы
СЖ ... ... ... тәуелді:
1) проблемалық салаға;
2) СЖ құрамына;
3) ... ... және ... ... ... ... шешілетін есептерді (сәйкес білімді қажет ететін) былай жіктеуге
болады:
- БҚ талдау есептері;
- ВҚ түрлендіру есептері;
- БҚ анықтау ... ... ... БҚ ... ... ... түсетін және қайта
түзейтін (бірақ өзгертпейтін) есептер жатады.
Түрлендіру есептеріне оны шешу ... БҚ бір ... ... түрге
түрленетін есептер, ал анықтау есептеріне сол есептерді шешу кезінде ... ... ... ... ... ... есептер жатады. Оның
проблемалық саласын келесі параметрлер жинақтарымен ... ... ... қателік мәліметтер және білім туралы;
- мәліметтердің және білімнің толықтығы, толық еместігі;
- статикалық немесе динамикалық саласы;
- шешілетін есептің түрі.
2) СЖ-нің жалпылама ... ... ол ... ... үшін ... ... аударушы пайдаланатын есеп шығару кезінде ... ... ... араласу тілі туралы білім және лингвистикалық ... ... ... ... ... алу (үйрену) бөлшегі пайдаланатын білімді көрсету және түрлендіру
тәсілдері;
- түсіндіретін бөлшек пайдалынатын көтермелеуші құрылымдық және ... ... ... ... ... тәуелділігі төмендегідей:
- пайдаланушы есептерді қандай мәліметтермен шешкісі келеді?
- шешімнің қандай ... ... мен ... ... есептің шешімі қандай шектеулер (нәтижелер сапына) және нәтиже шығару
тәсілдері кезінде ... ... ... қолы ... ... ... ... білімнің
жалпылама, дәлдік дәрежесі қандай?
- пайдаланушы мақсаттары қандай?
4) Араласу туралы білімнің ... ... ... де, ... ... де ... (тәуелді).
Білім базасындағы білім құрылымы
СЖ сәулетіне байланысты көзқарас пен білімді ... ... ... ... ... ... ... түсіндіруші және түсіндірмейтін болып екіге бөлінеді. Біріншіге
шығарушыны түсіндіре алатын білім кіреді. ... ... ... ... мазмұнын және құрылымын білмейді.
Түсіндірілмейтін білім көмекші және көтермелеуші болып ... ... ... ... ... мен ... және ... құрылымы
туралы информацияны сақтайды. Көтермелеуші білім жүйені жасау ... ... ... кезде де).
Көтермелеуші білім технологиялық және семантикалық болып ... ... ... ... өздері суреттейтін білімнің
жасалу ... ... ... ... және т.б. ... ... көтермелеуші білім құрамына осы білімнің мәндік суреттеулері,
былайша айтқанда, білімді енгізу ... ... ... ... ... ... ... басқарушы және көрсетулер туралы білімдерге
бөлуге болады. ... ... ... ... ... ... құрылымы туралы информация кіреді. Пәндік білімге БҚ ... мен осы ... ... ... ... ... шешу ... пәндік білімдер (мысалы, ережелердің анықталу коэффициенті,
мәліметтердің де, "маңыздылық" және "қиындық" өлшемі және т.б.) ... ... ... 23 ... өзін ... ... өзін ... және қолданбалы білімдерге бөледі. Фактілер
БҚ маңызының және ... ... ... анықтайды. Қолданбалы
білімге есепті шешу кезінде БҚ-ға суреттемесін қалай өзгертуге болатыны
туралы информация ... ... бір ... ... ... және ... білімге
белуге болады.
Жинақтаушы білім хал-ахуалға байланысты қандай білімді пайдалану керектігін
суреттейді.
Шешуші білімге білімді түсіндіру тәсілін таңдауға ... ... ... тұра ... ... ... ... - өзара әрекет компоненті
Алдыңғы параграфта диалогқа анықтама беріліп, диалогты үш ... ... ... 1) ... түрін сипаттайтын ... ... 2) ... ... ... тапсырмалардың құрылымын
айқындайтын тақырыптық құрылым: 3) диалогтың ... ... ... әрекет етуін көрсететін диалог қадамының құрылымы.
Жоғарыда көрсетілген үш деңгейдің әрқайсысындағы диалог ... ... ... ... ... ... жолдарын сипаттайық.
Сараптау жүйесінің түсіндіру қабілеті
Сараптау жүйелеріндегі ... мәні ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді білуі және сараптау
жүйелерінің барлық циклын түсінуі мүмкін емес. Сондықтан ... ... ... қажет болады. Екіншіден, сараптау жүйесі
шарттылығы аз салаларға, яғни ... ... жоқ ... сондықтан түсіндірудің кажеттігі көп. Алынған нәтижелердің
дұрыстығына сенімді кепілдік беретін теория болмаған ... ... ... ... ... ... ... білімдер мен әдістердің
дұрыстығына көз жеткізетін құралдарды дайындау қажеттігі ... ... ... ... ... ... қабілеттер қолданылады.
Түсіндіру және соған ұқсас "негіздеу", "анықтау", ... ... ... мен ... ... ... бұл ... кеңінен колданылады. Жеке алғанда, ғылыми
және күрделі түсіндірулердің айырмашылығы бар. Бұл терминнің ... ... ... жоқ. ... ... ... - негізгі белгілерін
анықтайтын қатынастар мен байланыстарына қарап зерттелетін ... алу. ... - ... ... оның ... мен қатысын контексте талдау [6]. Ғылыми әдебиеттерде ... ... ... да ... ... ... ішіндегі ең көп
қолданылатын анықтамалар:
1. Бір нәрсені түсіндіру - табиғи және ... ... ... ... жүйесінде түсіндірілетін деректің орнын көрсету ... зат ... ... ... пен ... ... және ... құбылыстармен арасындағы байланысты алу, түсіндіру - өзіне де,
басқа біреуге де түсінікті, нақты болуы үшін ... ... ... ... беру.
2. Түсіндіру дегеніміз - "неліктен?" деген сұраққа жауап беру.
3. Құбылысты ... - ол ... ... ... ... деген сөз
4. "Түсіндіру - қандай да бір анық емес, шырмалған іске ... ... ... ... ... немесе беймәлім
құбылыс туралы неғұрлым анық, ... ... ... ... ... келтірілген анықтамалардың әрқайсысы түсіндірудің әртүрлі қырын
қамтығанымен бұл құбылысты барлық жағынан аша алмайды.
Сондықтан ... ... ... анықтамасы, яғни оны сипаттайтын
белгілердің жиынтығы арқылы анықтама беріледі. Түрлі түсіндірудің ... ... ... ... 1) оның екі құрамдылығы; 2)
логикалық қолданыста ... ... Кез ... түсіндіруде қызметі
жағынан: экспланандум (S) - яғни ... ... ... және ... - ... ... ... болатын екі бөліктен тұрады.
Түрі бойынша түсіндіру S пен R байламы болып табылады. Байлам ... modus popens (А мен А ... В) ... ... ... ... ... дедуктивті, "индуктивті және абдуктивті байламға бөледі.
"Түсіндіру" ұғымына "негіздеу" ұғымы жақын. ... - ... да ... баға ... тәжірибелік қимыл туралы шешімдер алу үшін нақты ... және ... ... негізделген ойлау процедурасы ..." [6].
Негіздеу мақсаты - кейбір жағдайда белгілі бір қимыл, ... ... мен ... ... ... және ... ішінен ең тиімдісін
алу.
Сараптау жүйелерін қолданғанда, жүйе жұмысына негіздеу дегеніміз ... ... ... орынды екендігін көрсету. Сараптау
жүйелерінде негіздеу мен түсіндіруді ... ... ... іске асыру
мүмкін емес.
Түсіндірудің дәлелдеумен де көп ортақ жақтары бар екендігін атап өту керек.
Дәлелдеуді (түсіндірудегідей) дәлелдеу ... ... ... ... ... шешімдер процедурасымен көрсетуге болады. Айырмашылығы;
түсіндіруде түсіндірілетін ұсыныстың ақиқаттығы адресатқа ... ... оған ... ал дәлелденетін ұсыныстың ... ... ... ... ... ... айырмашылық сараптау
жүйесінде неліктен көбінесе түсіндіру немесе негіздеумен емес, дәлелдеумен
жұмыс істеу себебін түсіндіреді.
Диалогтың жалпы ... ... бұл ... ... ... ... берілуі
мүмкін: 1) нұсқау; 2) ... ... 3) ... ... ... ... ... түсіндіру, 5) нәтиженің берілуі
мен бағасы (жетістігі, кемшілігі); 6) ... ... ... 7) ... ... ... және жаңа білімді игеру.
Келтірілген сатылардың тізімі көптеген сараптау жүйелері үшін типтік ... Бұл ... ... ... ... ... міндетті емес,
апайда егер олар бар болатын болса, макроқұрылымда көрсетілгендегідей
тәртіптер болуы ... Бір ... ... ... ... немесе үнсіз қалуынан болуы мүмкін.
Мысалы, егер жұмыстың нәтижесін жағымды деп бағаласа, үндемеуіне ... ... және ... ... ... қолданылуы ықтимал.
Нұсқау сатысында жүйе өзінің қызметін түсіндіріп, диалогты жүргізу тәртібін
анықтайды, пайдаланушыға қажетті құралдарды санамалап ... ... ... ... үшін МҮ-CIN ... ... MYCIN қарсы алады.
Ж: Нұсқау? (ИӘ немесе ЖОҚ)
П: ИӘ
Ж: MYCIN сарап жүйесі жұқпалы ... ... ... ... ... ... да бір адамды емдеу туралы хабар алғыңыз ... деп ... ... ... ... ... ... Егер сіз жауабыңызға
күдіктенсеңіз, жауабыңыздан ... оның ... ... ... ішінде
көрсетуіңізге болады (1-ден 10-ға дейін). 10 саны өте сенімді екендігіңізді
білдіреді. Егер сіз өткен сұрақтарға ... ... ... ... ... енгізіңіз, одан кейін ... ... ... саны ... Бұл ... қолданбауға тырысыңыз, себебі оны
басқаннан кейін жүйе басынан бастап кеңес ... ... ... ... ... да); бұл ... алу ... ұзартады. Жүйе сұрағына
әсер ретінде сіз келесі хабарды беруіңізге ... 1) ... ... ... ... ... 2) ?- жүйе мүмкін жауаптардан мысал
келтірсін десеңіз; 3) ??- осы ... ... жүйе ... ... 4) ЕР (ЕРЕЖЕ)- жүйе сұрақты қоюына негіз болған ережені көрсетсін
десеңіз; 5) НЕЛІКТЕН-осы сұрақтың қойылуының ... ... ... 6) ... ... ... келтірілген N мақсатына
жүйенің қалай жететінін білгіңіз келсе; 7) В_О - ... ... ... оның ... мен ... ... ... қойғыңыз келсе. Егер сіз кеңес
барысында қимылдардың тізімін ұмытып қалсаңыз, КӨМЕК ... ... ... жүйе ... ... тізімін хабарлайды.
(Нұсқаудың соңы).
Күрделірек жүйелер үшін нұсқау пайдаланушының осы сатыда танысуына ... ... ... ... текст түрінде болуы да мүмкін.
Пайдаланушы курсор арқылы осы сатыда танысқысы ... ... ... ... ... ... ... Өз кезегінде бұл текстің мазмұны т.б.
болуы мүмкін.
2.2 Жасанды интеллект
Жасанды интеллект (искуственный интеллект) – бұл адам ойын ... ... ... ... ... жасау үшін
белгілі бір облыста ... ... ... ... ... ... ойлау процесін зерттеу қажет және осы ... ... ... ... , оларды компьютерде іске ... ... ... ... іс-әрекетінің негізінде ойлау қабілеті ... ... ... нәтижесі мақсат деп аталады.Әдетте барлық белгілі
фактілерді қолдану ережесі ... ... ... тұрған плита-ыстық.
1-Ереже.Егер қолыңды жанып тұрған плитаға қойсаң,онда күйіп ... пик ... ... ... ... час пик ... жолдан өтсең , онда машина астына
түсіп ... ... , ... көше қорқынышты.
3б-Факт.Кәрі адамдар әдетте қылмыс ... ... ... ... тыныш , қараңғы көшеде кәрі адам кездессе , онда ... ... ... көшеде полицияны көрсеңіз ... ... адам ... ... болады.
Жасанды интеллект жұмысы екі бағытқа бөлінеді.
Сонымен бірінші бағыт ... ... ... өнімін
қарастырады , оның құрылысын меңгереді(есептерді шешу, теоремаларды
дәлелдеу ,ойындар) және бұл ... ... ... ... ... ... бағыты интеллектуальды іс- әрекетінің
нейрофизиологиялық және ... ... ... ... ... ... адамның саналы іс-әрекетін қарастырады.
Жасанды ... ... ... ... ... ... – робототехникалық қоңдырғыларды басқару
жүйесін тұрғызудың тиімді құралы.
Қорыта ... ... ... адам ойын компьютерде бейнелейтін
программалық жүйе. ... ... ... үшін ... бір ... қабылдайтын немесе нақтылы есептерді шешетін адамның ойлау
процесін ... ... және осы ... ... қадамдарын бөліп
көрсетіп , оларды компьютерде іске асыратын программалық ... ... ... ... ... түрде қолданылатын
тілдерден кәдімгідей ... ... ... және ... ... әдісі есепті дискретті қадамдарға бөлу және ... ... ... ... ... ... ... БОЙЫНША ЭКСПЕРТТІК ЖҮЙЕ ҚҰРУ
3.1 Автокөлікті ремоттау бойынша эксперттік жүйе құру алгоритмі
Сурет 18-Негізгі бөлім
Автокөтікті ремонттау ... ... ... құру ... мынадай
форма пайда болды. Бұл форманы MainMenu компанентінің көмегімен жасалды.
MainMenu ... 3- ... ... тұрады.
1-бөлім. Мәліметтер:
1-ереже
2-Жағдайлар
3-шығу
2-бөлім. Қосымша:
1-ережелерді көру
2-рұқсат етілген сұрақтар мен ... ... ... ... ... ... мәліметтердегі ережені ашқанда сурет 20- көрініс ашылады
Файлға жазу және өшіру
Сурет 20- Файлға жазу және ... ... біз жаңа ... ... ... ... ... файлдағы
мәліметтерді жойуға болады. Мәліметтерді енгізген кезде ... ... ... ... ... шығады.
Жағдайлар
Сурет 21- Жағдайлар
Жағдайлар бетіндегі жағдайларды қосу тетігін басқанда бізге ББ-дағы
жағдайларды экранға шығарады
Жағдайларды қосу
Сурет 22- ... ... қосу үшін ... қосу ... ... ... 23- ... таңдау
Бұл жерден біз бізге қажет болған жағдайды таңдаймыз. Содан соң ок пернесін
басамыз.
Сұрақ жауап
Сурет 24- Сұрау жауап
Сұрақ жауап ... ... ... ... ... ... берген
соң нәтиже пернесін басамыз.Келесі сұрауға өту үшін қосу пернесін басамыз.
Кеңес нәтижесі
Сурет 25- ... ... ... ... соң ... нәтижесінің шығарады.
Ережелер
Сурет 26- Ережелер
Мәліметтерді көру үшін мәліметті енгіз пернесін басып көруге болады
Шығу үшін шығу пернесін бас.
Рұқсат ... ... ... 27- ... ... ... ... пернесін басып рұқсат етілген сұраулармен мәндерді көруге болады.
Шығу үшін шығу пернесін бас.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі таңда өндіріс, шаруашылық пен қызмет ... қай ... ... ... кеңінен қолданылуда.
Бүкіл байланыс қызметінде, атом өндірісінде, энергетика саласында,
тіпті автомобильдің өзі ... ... Бұл ... ... қай ... ... ... компьютер негіздерін білу міндетті.
Сондықтан да компьютер негіздерін үйрету сұранысқа ие ... ... ... ... ... техникаларының жетіспеушілігі
немесе мүмкіндіктері төмен компьютерлер орнатылған. Сондықтан, компьютер
ресурстарын көп талап етпейтін ... ... ... ... ... автокөлікті ремонттау бойынша шешім қабылдау үшін
эксперттік жүйе құрылды. Бұл жүйе ... ... ... ... кеңес беру жүйесі ретінде пайдалануы мүмкін.
Эксперттік жүйе Delphi объектіге ... ... ... ... ... ... оның ... сипаттамалары
бар екендігін көрсетті:
1) Жоғары жылдамдық.
2) Жоғары сенімділік.
3) Игеру үшін ыңғайлы интерфейс.
4) Төмен ... ... ... көп ... ... жүйе өндірістің кез-келген саласында есеп қиын ... адам ... ... ... ... ... ... бағдарламаны орындағанның арқасында өзіме үлкен пайдасы тиді және
көпшілікке де пайдасы тиеді деп ... ... ... Понамарев. В. В. Delphi Studio 7. БХВ- Санк - ... ... ... А. Я. Программирование в Delphi 5. Москва,
ЗАО ... ... ... ... О.X. ... Delphi 5 - 6. Шымкент. 2002
4. Камардинов О. Информатика, 2 – бөлім. Шымкент, 2000
5. Епанешников А., Епанешников В. Программирование в
Delphi. ... ... в 4-х ... ... 1997 1998
6. Епанешников А., Епанешников В. Delphi ... ... ... ...... М., ... ... В.В. Delphi 6. Учебный курс. Москва, 2001 г.
8. ... В.В. Delphi 5. ... ... ... 2001 ... ... П., ... Е. Программирование в Delphi 4.
БХВ - Санкт- Петербург, 2001
10. Глушкова В. ... ... ... ... с ... ... 1972 г., ... Мартин Дж. “Организация баз данных в вычислительных системах”, М. Мир,
1980 г., ... ... В. В., ... В. М. ... баз ... ... М. Финансы и статистика, 1989 г., 316-324с.
13. ... В. В. ... ... обеспечения систем обработки
данных”, М. Финансы и статистика, 1987 г.,56-77с.
14. Уинер Р. “Язык Турбо СИ”, М. Мир, 1991 г., ... Paradox Engine. ... ... список функций для создания и
работы с БД., 112-222с.
16. Бралиев Н., В.Тимошенво, Н.Гагарино ... ... ... ... А., ... ... ... данных”, 368-371с.
18. Камардинов “Информатика”, 85-97с.
19. Байжұманов М.Қ. “Информатика” Алматы. 2004, 65-88с
20. Культин Н.. Delphi 6. Программпрование на Object Pascal. ... ... ... Жуков А.. Изучаем Delphi , 2001
22. Сван Т. ... ... в Delphi для Windows ... с ... ... ... 1996 ... Культин Н.. Delphi в задачах и примерах. Санкт - ... ... ... С. Delphi 5. ... курс. Москва, 2001
25. Кандзюба С.П., Громов В.Н. Delphi 6. Базы ... ... ... DiaSoft, ... ... Н.И. и др. Информатика. ... ... и ... ... ... М. Delphi 5. ... разработчика, BHV, Киев, 2000 ж
-----------------------
Сурет 1. Delphi ортасының көрнісі
Сурет 2. Негiзгi терезенiң көрiнiсi
Сурет 3. Компоненттер жинағының терезесi
Сурет 4 . ... ... ... ... 5 . ... Button батырмасын орналастыру
Сурет 6. Компоненттердің құрама қасиеттерi
Сурет 8. Standard парағы
Сурет 9. Additional парағы
Сурет 10. Dialogs парағы
Сурет 11. System ... 12 . Label ... ... орналастыру
Компоненттер тiзiмiн ашу
батырмасы
Оғи№аны әндейтiн дайындаманы
шы№ару
Label1
BitBtn1
BitBtn2
Edit1
Memo1
Panel1
Сарап-шы
Тұты-ушы
Лингвистикалық процестер
Жұмыс зердесі
Түсініктеме
Аудармашы
Білім алу
Білім
базасы
Білім
Түсіндірілетін білім
Түсіндірілмейтін білім
Көтермелеуші білім
Көмекші білім
Диалог туралы
Тіл туралы
Семантика-лық ... ... ... ... білім
Басқарушы білім
Суретте-гіштер
Пәндік білімнің өзі
Бір нүктеге жиналатын
Шешуші білім
Фактілер
Қолданбалы ... ... ... ... модельдеу эвистикалық прог-раммалау
Биологиялық жүйелерді ... ... ой ... іс- ... нәтижелерін модельдеу . Машиналық интеллект
Механизмдерді модельдеу.Нейрон тәрізді желілер
Крмплекстік ... ... ... ... ... және ... көмегімен мақсатқа
жету
Мақсатты анықтау
Шешімге апаратын жолды анықтау
Фактілерді анықтау
Мәліметтерді алу
Шығару механизмі арқылы мақсатты салыстыру үшін жаңа ... алу

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
DELPHI ортасында мәлметтер қорымен жұмыс жасау24 бет
Delphi-де математикалық есептеуге арналған бағдарлама құру19 бет
Delphi-де мәліметтер қорын құру технологиялары жайлы ақпарат7 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет
Бағдарламалау тілінің редакторы (IDE)12 бет
Граф тиімділік есептерін шешу әдістерінің алгоритмдері мен программалары42 бет
Полимерлі материалдарды биотехнологияда қолдану: антибиотиктер жасау, өндірістік ағындарды тазарту8 бет
Программалық қабықшалар10 бет
Экологиялық факторлардың түйнекті бактериялар Rhizobium Meliloti өнімділігіне әсері38 бет
Этика және мораль4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь