Қазақстан Республикасында кәсIпкерлIк қызметтIң дамуы және оны мемлекеттIк реттеу

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I КӘСIПКЕРЛIК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЙЫМДЫҚ .ҚҰҚЫҚТЫҚ ФОРМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1.1 Кәсiпкерлiк: экономикалық мазмұны, белгiлерi, түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1.2 Рыноктық экономикадағы кәсiпкерлiктiң маңызы және оны мемлекеттiк реттеу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСIПКЕРЛIК ҚЫЗМЕТТIҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ОНЫ МЕМЛЕКЕТТIК РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

2.1 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтiң қалыптасуы және даму мәселелерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

2.2 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу саясаты ... ..18

2.3 Қазақстан экономикасында шағын және орта кәсiпкерлiктiң алатын
орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
КIРIСПЕ

Рыноктық экономиканың белсендi өкiлдерiнiң бiрi – кәсiпкерлер. “Кәсiпкер” ұғымын алғаш рет XVIII ғасырдың басында ағылшын экономикасi Ричард Кантильон енгiздi. Ғылыми әдебиеттерде кәсiпкерлiктi үш аспектiде қарастырады: экономикалық категория ретiнде, экономикалық ойлай типi ретiнде, шаруашылық жүргiзу тәсiлi ретiнде.
Экономикалық ғылымда негiзiнен өндiрiстiң төрт факторы қарастырылған: еңбек, капитал, жер және кәсiпкерлiк. Бұл жерде кәсiпкерлiк өндiрiстiң төртiншi факторы ретiнде ғана емес, еңбек, капитал, жер тәрiздi үш негiзгi өндiрiс факторларын бiрiктiрiп жүзеге асырудың үздiк әдiстерiн iздестiрiп, жұмылдыру процесi ретiнде де қарастырылады.
Рыноктық экономика негiзiнде ұлттық экономиканың тұрақты өсуiн қамтамасыз ету үшiн бәсекеқабiлетi жоғары өнiмдер шығаруға мүмкiншiлiк туғызатын, елiмiздi дамыған елдер қатарына бiр қадам болса да жақындататын басты құралдың бiрi – кәсiпкерлiк қызметтi дамытуымыз және оның маңызды салаларын мемлекеттiк реттеу мен қолдау бүгiнгi экономикамыздың басым саясаттарының бiрi болып отыр. Әсiресе бұл саяаттың негiзгi мақсаты кәсiпкерлiктi инновациялық тұрғыдан қолдау келешекте елiмiзге өз жемiсiн берерi анық. Себебi өмiр өзi көрсеткенiндей, шикiзат сатуға бейiмделген экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғары сапалы, ең соңғы ғылым жетiстiктерiне сай техника мен технологиялар ғана экономиканы көркейтiп, халықтың тұрмыс деңгейiн жақсартуға қабiлеттi.
Сондықтан мен экономикалық теория пәнiнен курстық жұмысымның тақырыбын “Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеу” деп алдым.
Бұл тақырыпты орындаудағы мақсатым мен мiндеттерiм келесiдей болып табылады:
• Кәсiпкерлiктi – ерекше экономикалық құбылыс ретiнде қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтiң рыноктық экономика қызмет етуiнiң негiзi екендiгiн атап өту;
• Кәсiпкерлiк жалпы маңыздылығын, оның түрлерiн және жiктелуiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеу шараларының ерекшелiктерiне тоқталу;
• Елiмiздегi кәсiпкерлiк қызмет қалыптасуының ерекшелiктерiн және iске асу нәтижесiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi дамытудағы мәселелердiң шешу жолдарын айқындау;
• Елiмiзде бүгiндегi кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу iс-шараларын талдау және олардың iске асуын қадағалау;
• Кәсiпкерлiк дамуының және рыноктық экономиканың негiзi болып табылатын шағын және орта бизнестiң ұлттық экономика дамуындағы маңыздылығын атап өту.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы рыноктық қатынаста қайта құру жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны жандандыру және оларды мемлекеттiк қолдау мен реттеу күн тәртiбiндегi өзектi мәселелердiң бiрi.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.....................................…..3
I КӘСIПКЕРЛIК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЙЫМДЫҚ -ҚҰҚЫҚТЫҚ ФОРМАЛАРЫ
............................................................................
........5
1. Кәсiпкерлiк: ... ... ... ... ... ... ... маңызы және оны мемлекеттiк реттеу
шаралары
.........................................................................
........................12
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтiң қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... саясаты
......18
2.3 Қазақстан экономикасында шағын және орта кәсiпкерлiктiң алатын
орны ………………………………………………………………………………...22
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
..............................26
КIРIСПЕ
Рыноктық экономиканың белсендi өкiлдерiнiң бiрi – ... ... ... рет XVIII ... ... ... ... Кантильон енгiздi. Ғылыми әдебиеттерде кәсiпкерлiктi үш аспектiде
қарастырады: экономикалық категория ... ... ... ... ... ... ... ретiнде.
Экономикалық ғылымда негiзiнен өндiрiстiң төрт факторы қарастырылған:
еңбек, капитал, жер және кәсiпкерлiк. Бұл ... ... ... ... ретiнде ғана емес, еңбек, капитал, жер тәрiздi үш негiзгi
өндiрiс факторларын бiрiктiрiп жүзеге ... ... ... ... ... ретiнде де қарастырылады.
Рыноктық экономика негiзiнде ұлттық экономиканың ... ... ету үшiн ... ... ... ... ... елiмiздi дамыған елдер қатарына бiр қадам болса да ... ... бiрi – ... ... ... және оның ... мемлекеттiк реттеу мен қолдау бүгiнгi экономикамыздың басым
саясаттарының бiрi ... ... ... бұл саяаттың негiзгi мақсаты
кәсiпкерлiктi инновациялық тұрғыдан қолдау келешекте елiмiзге өз ... ... ... өмiр өзi ... ... сатуға бейiмделген
экономика құлдырауға бағытталған. Тек ... ... ең ... ғылым
жетiстiктерiне сай техника мен технологиялар ғана экономиканы көркейтiп,
халықтың тұрмыс деңгейiн жақсартуға ... мен ... ... ... ... ... ... Республикасында кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеу” деп
алдым.
Бұл тақырыпты орындаудағы ... мен ... ... ... ... – ерекше экономикалық құбылыс ретiнде қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтiң рыноктық экономика қызмет ... ... ... өту;
• Кәсiпкерлiк жалпы маңыздылығын, оның түрлерiн және жiктелуiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк ... ... ... ... кәсiпкерлiк қызмет қалыптасуының ерекшелiктерiн және iске асу
нәтижесiн қарастыру;
• Кәсiпкерлiк қызметтi дамытудағы мәселелердiң шешу ... ... ... ... ... ... реттеу iс-шараларын талдау
және олардың iске асуын қадағалау;
• Кәсiпкерлiк дамуының және рыноктық экономиканың негiзi болып ... және орта ... ... ... дамуындағы маңыздылығын атап
өту.
Бүгiнгi Республикамызда ... ... ... қайта құру
жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды ... ... және ... ... ... мен реттеу күн тәртiбiндегi
өзектi мәселелердiң бiрi.
I КӘСIПКЕРЛIК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСIНIК ЖӘНЕ ОНЫҢ ҰЙЫМДЫҚ -ҚҰҚЫҚТЫҚ ФОРМАЛАРЫ
1. Кәсiпкерлiк: ... ... ... ... ... ... ... түсiнiгi XVIII ғасырда
пайда болды. ...... ... қызмет
тәуекелмен жасалатын жекеменшiк, қарыздық және ... да ... ... негiзiне пайда табу қызметтерi.
ҚР-ның Азаматтық кодексiнде кәсiпкерлiкке келесiдей анықтама бередi:
“Кәсiпкерлiк – ... ... ... ... мен заңды
тұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды қанағаттандыру арқылы
таза табыс табуға бағытталған, жеке меншiкке не ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк) негiзделген ынталы
қызмет. Кәсiпкерлiк қызмет кәсiпкердiң атынан, оның тәуекел ... ... ... ... ... бұл ... ... құбылыс болып табылады.
Кәсiпкерлiк қызметке талдау жасау оның жалпы экономикалық ... ... ... мен ... ... барын көрсетедi. Орта ғасырларда “кәсiперлiк”
деген ... одан да ... ... ... ... аударғанда
“делдалдық” дегендi бiлдiредi. ... ... ... кең ... XVIII ... бастап қарала бастады. Оны атақты
ғалымдар ... ... ... ... ... байланыстырады. “Кәсiпкер” терминiнiң атасы белгiлi ағылшын
экономисi ... ... Ол ... деп ... ... әрекет
жасаған адамды айтқан.
Әлеуметтiк-экономикалық құбылыс ретiнде кәсiпкерлiк көптеген қоғамдық
қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, ... ... ... бар. ... ... қызметтiң тағдыры адам қызметiнiң
экономикалық жағдайларына байланысты. ... ... ... қадамы олардың объектiлерi мен субъектiлерiн анықтау.
Кәсiпкерлiктiң субъектiсiне экономикалық қызметке ... ... ... ... индивидтер, адамдар жатады. Мұндай кәсiпкердiң
қызметi өзiнiң еңбек шығындарына немесе жалдамалы ... ... ... ... ... жалдаушы болады. Кәсiпкерлiк қызметтi
бiр топ адамдар жүргiзуi мүмкiн, оларды ...... ... ... мүдде. Мұндай кәсiпкерлiктiң түрi – ұжымдық, коллективтiк
деп аталады. Ұжымдық кәсiпкерлiктiң субъектiсi - ... ... ... ... және т.б. ... ... ... немесе партнерлiк бiрлестiктер iрi көлемдегi
мәселелердi шеше отырып, олардың рыноктағы үлесi бар болуымен ... ...... ... қызметi. Кәсiпкердiң соңғы
нәтижесi - өндiрiлген өнiм мен ... ... ... ең бастысы әр
кәсiпкер осылардың iшiндегi өзiне ең ... және ... ... Мiне ... да ... ... кәсiпкерлердiң басты
мақсаты өз пайдасын барынша ... және ... ... ... ... табылады. Ал кәсiпкердiң табысы көбiне оның өз iсiн қалай
ұйымдастырғанына байланысты. ... ... өз iсiн ... және ... ... ... ... Ал тәуекелдiлiк кәсiпкерлiк
қызметпен бiрге өмiр сүрiп отыратын заңды құбылыс.
Сонымен ...... ... ... беру үшiн ... iздеу, жаңа технологияны пайдалану, капиталды жұмсаудың тың
салаларын iздеу, ескi ... ... шығу ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң объектiсi – новаторлық, жаңашылдық,
ерекше мағынадағы новаторлық өндiрiс, ... және ... ... ... ... әр ... де ... бағытта
ұйымдастырылады, нақты формалары бар. Кәсiпкерлiктiң ... ... ... ... жалпы белгiлерi бар. Оның ... ... ... ... еркiндiгi мен тәуелсiздiгi. Кәсiпкерлердiң еркiн
қызмет етуi рынок ... ... ... ... ... ... ... оған экономикалық ресурстарды
алуға, осы ресурстардан өз қалауынша ... пен ... ... ... және ... ... ... қанағаттандыратындай өткiзу
болып табылады.
Барынша көп табыс табу кәсiпкерлiк жұмыстың ... ... ... тек осы ... ғана iс ... одан әрi кеңейтiледi.
Кәсiпкерлiкке тән тағы бiр сипат ... ... ... бел ... ... ... алда не болатыны белгiсiз, анықталмағандық
болады, оны болжап, дәл айту ... ... ... бола ... кәсiпкерлiк келесi салалар
бойынша ... ... ... бағытталуына байланысты: ... ... ... болып бөлiнедi;
• кәсiпкердiң функционалды операциясының ... ... ... , ... және ... ... шаруашылық түрлерiнiң ... ... ... бiр
профильдi , көп профильдi;
• шаруашылықтың ... ... ... ... ,
агроөндiрiстiк, ауыл шаруашылық, құрылыста және ... ... ... ... ... бизнеске негiзiнен
материалдық, рухани және интеллектуалдық ... ... ... түрi ... Бұл ... қоғамдық тұрғыдан алғанда ең
қажеттi, өте салмақты, ... ... да ... ауыр ... ... - бұл, ... ... өнеркәсiптiк және ауыл
шаруашылық өнiмдерiн шығару. Ең кең ... ... ... ... тұтынушыларға қажеттi, ақшаға ... ... ... ... ... ... бар кез келген ... ... ... ... - бұл ... ... алушыларға,
тұтынушыларға өткiзiлетiн өнiм, тауар, ... ... ... ... ... ... және iске ... ... ... ... өнiм өндiру және ... ... ... бұл бiрдi - екiлi ... ... ... ... iскерлер өз бизнесiне отбасы
мүшелерiн, ... ... ... ... жалдамалы
жұмысшылардың қызметiн пайдаланады.
Коммерциялық бизнес: ... ... ... ... бұл ... сату мен ... ... байланысты iскерлiк.
Коммерция ... ... ... ... ... бiлдiредi,
ал коммерсант - сауда, тауар ... ... - ... ... ... ... ... Коммерциялық
бизнес ... ... ... байланысты. Өйткенi,
өндiрiлген тауарды ... ... ... ... ... ... Дәл осы саудалық iскерлiк тауарға ... ... ... ... ... ... ... немесе керiсiнше ... әсер ... ... ... ... ... ... қаржылық iскерлiк ... ... ... ... сатып алу сату ... ... ... ... ... қағаздар сияқты ерекше тауарлар ... ... , ... және iскерлiк қызметтiң ... ... ... ... көздердi керек етедi. Шикiзатпен
материалдарды сатып алу, ... ... алу, ... ... ... және ... ... жұмыстар ақша
көздерiн тұрақты жұмсауды қажет етедi. Әрине, әр бiр ... ... ... үшiн жеткiлiктi мөлшерде ақша ... ... ... ... ... ... ... белгiлi бiр
бизнес операциясының басталуынан оның аяқталуына ... ... ұзақ ... ... ... да ... аяқталғаннан
кейiн ақшаны ... ... ... ... бар қаржы
ресурстары ... ... ... орай ол ... ... бастайды. Дәл ... ... ... өз ... ... ... мөлшерде қаржы көздерiн ұстап
отырса да, ... ... пен ... есеп ... ... валютаны сатып алғанда да ... Одан ... ... бiр ... табу үшiн ... ... ... ақшаны процент алу ... ... ... ... ... да ... қағаздарды сатып алады.
Делдалдық бизнес: жоғарыда ... ... ... жағы бiр ... ... бизнестi
дүниеге әкелдi. Бұл бизнес өндiрiстiк, сауда - ... ... ... әр трлi ... ... асырылады. Оның
негiзгi ерекшклiгi - мұнда бизнестiң материалдық ... ... ... өзi өнiм өндiрмейдi, тауар, валюта немесе
бағалы ... ... ... ... ... айналыспайды.
Оның ролi мен мiндетi - осы ... ... ... ... ... ... ... бизнестiң дәнiн себушi - делдал әкелетiн ... ... ... ... ... ... ... жағынан
өндiрушi, тауар сатушының жағында тұратын ... ... ... қолына iкелiп қосады.
Сақтандыру ... ... ... ... бiр түрi ... ... тарихымыздың кеңестiк
кезеңiнде орын алды және оны ... ... ... ... ... ... зәру ... жәрдем көрсету мақсатында
белгiлi бiр ... ... құру үшiн ... ... ... ... ... бiр бөлiгiн ерiксiз тәртiппен
алу арқылы мемлекет ... ... ... рыноктық экономиканың негiзгi экономикалық агентi. Бiр немесе
бiрнеше кәсiпорыннан тұратын, пайда табу ... ... мен ... ... ресурстарды пайдаланатын ұйымдарды фирма деп атайды.
Меншiктiк формасына сәйкес фирмлардың немесе кәсiпкерлiктiң үш түрiн
атап өтуге болады:
... ... жеке ... Серiктестiк немесе партнерлiк;
• Корпорация (акционерлiк қоғам).
Индивидуалдық кәсiпкерлiк деген бiр адам ... ... ... кәсiпкерлiктiң иелiк етушiсi сонымен бiрге менеджер ... Оның ... мен ... шек ... Индивидуалдық
кәсiпкерлiктiң басты кемшiлiгi – капиталының аз ... ... ... иесiсiнiң әрқайсысы барлық пайданы иемденедi,
өзгерiстердiң қандайын болмасын өзi жүргiзе алады. ... ... ... ... ... ол тек ... салығын төлейдi, корпорацияға
белгiленген салық төлемейдi. Бизнестiң аса кең тараған бұл формасы ұсақ
дүкендерге, ... ... ... ... ... тән
болады.
Серiктестiк ( партнерлiк) дегенiмiз екi және одан да көп адам иелiк
ететiн бизнестiң түрi. Бұл да ... ... ... ... ... салығын
ғана төлейдi және фирманың барлық қарыздарына шексiз жауапкершiлiк артады.
Артықшылығы: ... ... ... ... және жаңа ... ... мүмкiндiгi болады. Кемшiлiктерi: шаруашылық дами түскенде қаржы
ресурстарының тапшылығынан қосымша ... iске ... ... ... ... барлығы бiрдей iс-әрекет мақсаттарын жетiле
түсiнбеуi.
Корпорация деп бiр заңды болып бiрлесiп, кәсiпкерлiк қызмет ... ... ... ... ... ... меншiгiне құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның иелерi акция ... ... өзi – ... ... деп ... Корпорацияның
табыстарына корпорация салығы салынады.
Кәсiпкерлiк фирманың көлемiне сәйкес шағын, орта және iрi ... ... Осы ... ... ... ... шағын кәсiпкерлiк
ұлттық шаруашылықтың ең iрi секторын құрайды. Шағын ... ... ... көбi қызмет етедi.
Жалпы кәсiпкерлiктiң жiктелуiн келесi суреттен көре аламыз. (Сурет-1)
Сурет-1 – Кәсiпкерлiктiң жiктелуi
1.2 Рыноктық экономикадағы кәсiпкерлiктiң маңызы және оны ... ... ... ... ... iске қосып отыратын орта.
Экономиканың өтпелi кезеңiндегi кәсiпкерлiк ең алдымен ... ... және жаңа ... орындарының құрылуына мүмкiндiк бередi. Жалпы
алғанда, кәсiпкерлiк экономикада ... ... ... ... ғана
қалыптастырып қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттiң ... ... ... ... ... ... орта ... жасақтайды.
Кәсiпкерлiктiң әлеуметтiк мiндетiне:
• Халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... ету;
• Адамның өмiрге тың сенiммен қарауының мүмкiндiктерiн арттыру;
Ал кәсiпкерлiктiң ... ... ... ... ... Рыноктық қатынастарды дамыту;
• Шектеулi ресурстарды тиiмдi пайдалану;
• Экономиканың бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру;
• Жаңа жұмыс орындарын ашу;
• Рыноктағы сұранысты қамтамасыз ету;
... ... ... ... ... ... тиiмдi салаларға тарту;
• Инновациялық жаңалықтарды ашып оны өндiрiске енгiзу;
• Кластерлiк жүйенiң дамуы;
• Лизингтiк қатынастардың дамуы;
• Өнiмдердiң сапалылығының ... ... ... ... ... қамтамасыз етiп, ЖIӨ-нiң негiзгi бөлiгiн
құрайды.
Қазақстанда бүгiнгi күнi шағын және орта кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ... дамып келе жатқаны
белгiлi болып отыр. Ең ... ... ... саны өсiп ... ... ... да ... небәрi пайыздық бөлiгi ғана. Оның ЖIӨ-де өзiндiк
үлесi бар. Ол 30 % құрайды. ... ... ... ... ... ... орын алуда.
Бүгiнгi таңда Республикамызда экономиканы нарықтық ... ... ... оның ... болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып,
оны жандандыру және ... ... ... күн ... өзектi
мәселелердiң бiрi. Сондықтан елдiң тұрақты ... ... ету ... ... ... ... табылатын кәсiпкерлiк қызметтi қолдау
және реттеу шараларының ... iске ... ... ... ... қолдаудың және реттеудiң келесiдей ... атап ... ... ... ... және реттеу;
• Инновациялық қолдау және ынталандыру;
• Инвестициялық қолдау мен оның ... ... ... ... және заңдар қабылдау;
• Қаржылық қолдау мен несиелер арқылы ынталандыру;
... ... ... ... ... ... ... iс-
шаралары жатады.
Осы жоғарыда айтылған кәсiпкерлiк қызметтi қолдау мен ... ... ... ... да әсер ететiн негiзгi реттеу мен
қолдауды, кәсiпкерлiктiң дамуының стратегиясы мен даму жоспарын дайындайтын
және ... ... ... жиынтығы болып табылады.
Кәсiпкерлiктi және шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк ... ... ету ... және ... қаражат есебiнен жыл сайын
аталған ... ... ... ... ... ... ... бюджетiнен, мемлекеттiк заемдардың, мемлекеттiк ... ... ... асырылатын болады.
Кәсiпкерлiктi және шағын кәсiпкерлiктi мемлекет тарапынан қолдау мен
реттеудiң негiзгi бағыттарына:
• Елде жекешелендiрудi одан ары жүргiзу;
... ... ... ... ... ... ... қолайлы ортаны қалыптастыру;
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн мемлекеттiк тiркеудiң, олардың қызметiн
лицензиялаудың, олардың өнiмiн сертификаттаудың ... ... ... ... және ... кәсiпкерлiк субъектiлерiн қолдау мен дамыту
үшiн инвестицияларды, оның iшiнде шетел инвестицияларын тарту ... ... ... Қаржы көздерiн анықтай отырып шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне несие
берудiң арнаулы бағдарламаларын жасау;
• Елдегi кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң шетелдiк ... ... ... және өзге де ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметiн қолдау;
• Өнiмдер өндiруге, жұмыс атқарып, қызмет көрсетуге мемлекеттiк сатып
алуды орналастырған ... ... ... ... беру.
Шағын және орта бизнес кәсiпорындарының тұрақты жұмыс ... ету үшiн ... ... ... ... ... нақты iс-шараларды қарастырып, кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау
және дамыту концепциясын жасау ... ... ... ... ... ... және қаржы-несиелiк қолдау ... ... ... де, ... де ... ескерiлген шараларды iске
асыруымыз керек. Оның мақсаты ... ... және ... ... ... ... ... механизмдерiн өңдеу болып
табылады.
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСIПКЕРЛIК ҚЫЗМЕТТIҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ОНЫ
МЕМЛЕКЕТТIК РЕТТЕУ
2.1 Қазақстан Республикасында ... ... ... және ... ... ... ... қалыптасуы және оның
дамуы негiзiнен елiмiздiң егемендiгiн алған жылдардан бастап бүгiнге дейiн
жалғасуда. Кәсiпкерлiк қызметтi дамытудың алғашқы ... ... ... негiзi экономиканы орталықтан басқару жүйесiн ыдыратып,
меншiктiк қатынастарды дамыту болып ... Оның ... ... ... жекешелендiру, яғни бұл ... ... ... ... ... ... мен ... құрылымдарды жаппай
жекешелендiру 1998 жылға ... ... ... жүргiзiлдi. Ал одан кейiнгi
кезеңдерде экономиканы ... ... ... өсудi қамтамасыз ету
үшiн кәсiпкерлiк дамуына қолайлы орта ... ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң өнеркәсiп саласындағы үлес
салмағының артуына жағдай жасау, кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... ... сияқты басты мiндеттердi
шешуде. Оның бiрден-бiр мысалы соңғы жылы қабылданған ... ... ... даму ... ... бола ... ... негiзгi мақсаты отаныдық өндiрiстiң шикiзат бағытынан қол
үзiп, экономикалық өсудiң тиiмдi жолы болып табылатын ... ... өтiп, ... қызметтi дамыту болып табылады. Ал
мұны iске асырудың негiзi рыноктық экономиканың ... ... ... ... ... екенi белгiлi.
Сондай-ақ елiмiздегi кәсiпорындардың басым көпшiлiгi ... ... ... және ... ... ... ... |Мемлекеттiк|Жеке |Мемлекет ... ... |
| ... ... ... |кәсiпорын |кәсiпорын|
|ҚР |182796 |25661 |149473 |1133 |5089 |7662 ... |163534 |18204 |144381 |708 |4812 |7523 ... |10674 |6607 |3975 |266 |198 |92 ... |2014 |850 |1117 |159 |79 |47 ... ... қызмет етiп отырған жалпы кәсiпкерлiктiң қызмет ету
формасына байланысты олардың үлес салмағын ... ... және ... жалпы кәсiпкерлiктiң барлық түрi бойыншағы ... ... ... ... 2004 ... кәсiпкерлiк құрылымы
Сурет-2 – Қазақстан Республикасы бойынша жалпы кәсiпкерлiк үлесi
Елiмiздегi кәсiпкерлiк қызмет дамуының бүгiнгi ... ... ... болсақ, оларды келесiдей етiп топтастыруға болады:
• Кәсiпкерлiктi қолдау инфоқұрылымның жеткiлiксiздiгi;
• Қолданылып жүрген ... ... ... ... ... ... салу және ... тексеру жүйелерiнiң тым күрделiгi;
• Негiзгi қаражатты алуға және ... ... ... ... ... қол ... ... Эканомикалық қаржы секторында жұмыс iстейтiн ... және ... ... iске ... коммуналдық меншiктегi
өндiрiстiк үй - жайларды ... алу ... ... ... ... ... алу ... Кадрларды даярлау және ... ... ... ... ... Кәсiпкерлiктiң мемлекеттiк құрылымдармен өзара iс қимыл ... ... ... даму ... ... ... орын алуы;
• Кәсiпкерлiктi инновациялық тұрғыдан барлық жағынан қолдаудың әлi ... ... ... ... ... ... толық қанды дамымауы;
• Рыноктық қатынастардың, кәсiпкерлiктiң, әсiресе шағын бизнестiң
бәсекелестiк қатынастың ... ... ... ... жиi кездесетiн әкiмшiлiк тосқауылдардың бiрi кәсiпкерлiк
қызметтi ... және ... ... жетiлмегендiгi болып
табылады. Осы мәселелердi шешудi аймақтық және ... ... ... ... алу ... дамуы үшiн қолайлы орта қалыптастыру бағыттарының
бiрi болып кәсiпкерлiк ... ... мен ... ... ... ... актiлерiн iс-қимылдарын және
әрекетсiздiгiнен ... ... ... ретiнде белгiленетiн
кедергiлердi жою болып табылады. Осы ... ... ... ... үкiметтiң әрекетiне байланысты.
2.2 Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... ... ... жатқан кәсiпкерлiк
қызметтiң мемлекет тарапында және экономика өмiрiнде атқаратын ... ... ... дәлелдеудi қажет етпейдi. ... ... ... ... алып ... та шағын және орта кәсiпкерлiктi дамыта
отырып, айтарлықтай жоғары дәрежеге жеткенi баршаға ... ... ... ... ... қайта құру
жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және ... ... ... мен қолдау саясатының күн
тәртiбiндегi өзектi мәселелердiң бiрi болып табылады. Бүгiнде ... ... ... ... мен қолдау саясатының ... ... ... ... ... ... мен ... қаржылық қамтамасыз
ету республикалық және жергiлiктi қаражат ... жыл ... ... ... ... қаржы шегiнде, сондай-ақ ҚР-сы қысқа және
ұзақ мерзiмдi страгегиялары мен ... ... iске ... ... ... ... негiзгi бағыттары келесiдей:
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн мемлекеттiк тiркеудiң, олардың қызметiн
лицензиялаудың, олардың өнiмiн ... ... ... ... ... ... мен дамыту үшiн инвестицияларды, оның
iшiнде шетел инвестицияларын тарту мен пайдалану жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай ... ... және орта ... ... ... ... бағдарламаларын жасау;
• Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң шетелдiк әрiптестерiмен ...... ... және өзге де ... дамытуды
қоса алғанда, олардың сыртқы экономикалық қызметiн қолдау;
“Шағын ... ... ... ... ... ... сәйкес шағын ... ... ... ... бәрi ... ... субъектiлерi
үшiн қолайлы жағдай туғызудың құқықтық ... ... ... ... кәсiпкерлiктi қаржы – несиелiк және ... ... ... деңгейдегi банктердiң кәсiпкерлiктiң өндiрiстiк секторын
жергiлiктi және республикалық бюджеттiң, сондай-ақ мемлекет кепiлдiк
берген, ... емес ... ... ... ... ... несиелендiру;
• Кәсiпкерлiк субъектiлерiн несиелеудi, соның iшiнде кәсiпкерлердiң
алынған несиелерi ... ... ... ... ету
жолымен асыратын, коммуникалдық меншiк объектiлерiнен тұратын
аймақтарда қалыптасатын кепiлдiк ... ... ... ... ынталандыру тетiгiн әзiрлеу;
• Тиiстi жылға арналған Республикалық бюджетте аталған мақсаттарға ... ... ... жобаларды екiншi деңгейдегi ... ... ... қоса ... ... өзара несие алысу және өзара сақтандыру ... ... ... ... ... ... асырылатын
болады.
Шағын кәсiпкерлiк саласындағы инвестициялық саясат шағын кәсiпкерлiк
сбъектiлерiнiң қажеттiлiктерiне жауап ... ... ... ... тиiс, олардың өндiрiстiк бағыттылығы , өнiмнiң
жаңа түрлерiн игеруi, техникалық және ... ... ... ... үшiн мемлекеттiк емес қаржыландырудың
мүмкiндiктерiн пайдалану – ... ... ... бөлiгiнiң
әлеуетiн бiрiктiруде жатыр. Өзара ... ... ... пен өз
мүшелерiнiң өзге мүлiктiк мүдделерiн ... ... ... емес ұйымдарды құру мен дамытуға айрықша мән берiлiп отыр.
3) Кәсiпкерлiктi салықтық реттеу ... ... ... ... ... ... жүйесi экономиканы мемлекеттiк реттеудiң
негiзгi құралдарының бiрi болып табылады. Салық саясаты арқылы шаруашылық
жүргiзушi ... ... ... ... ... бюджет
кiрiсiн қамтамасыз етуге, қоғам ... ... ... ... тиiмсiз өндiрiстердi шектеуге немесе маңызды өнеркәсiп саларын
салықтан босату ... ... ... салу ... ... ставкалары мен жеңiлдiктерi тәрiздi
мемлекеттiк реттеу құралдарын ұтымды пайдалана бiлген ретте шағын және ... ... ... оң әсерiн тигiзедi.
4) Кәсiпкерлiктi инновацялық және өндiрiстiк қолдау мен ... ... ... ел алдындағы өзектi , ... ... ... ... бiрi ... табылады. Өйткенi кәсiпкерлiк қызметтiң өзi жаңашылдық
ашуға ... ... онда осы ... ... ашқан жаңалықтары
мен инновацияларын мемлекеттiк тұрғыда қолдап, ол жобаларды iске ... ... ... ... ... басты жолы болып
табылады. Себебi Елбасымыз өткен жылы ... ... ... ... және ... ... ... Қазақстан
халқына Жолдауында, елiмiз үшiн өзектi мәселелердiң бiрi Индустриалды-
инновациялық стратегия және оны экономиканың ... ... ... мен
iске асыру екенiн атап көрсеттi.
Осы стратегияны жүзеге асыруда ... ... ... ... ерекше орын алып ... ... көп әсер ... ... ... ... ... бiрқатар
артықшылықтарға ие:
1. Шағын инновациялық кәсiпкерлiк бiр салада ... ... ... ... ... .
2. Iрi ... ғылыми зерттеулер жүргiзуге мүмкiндiк әлдеқайда
көп болса да күрделi ... ... ... ... баяу ... .
Сондай-ақ iрi фирмалар сыртқы орта әсерiне ... ... ... ... ... ... ... орта өзгерiстерiне тез
икемделiп жауап қайтару процессiн жылдам ... ... ... фирмалар iрi компанияларға қарағанда ...... ... инновацияларды өндiрiспен өнеркәсiпке
жылдамырақ енгiзедi.
Осы көрсетiлген ... бәрi ... ... ... ... ... отыр. Дамыған елдерде шағын
инновациялық кәсiпкерлiктi мемлекет ... ... ... ... қамтиды:
• Шағын инновациялық кәсiпорындар қызметiн құқықтық және заңмен
қамтамасыз ... ... ... ... жеңiлдетiлген салық түрiн енгiзу;
• Шағын инновациялық фирмалар ... ... ... жеке ... ... ... бағыттау;
• Информациялы - консультативтiк маркетинг бойынша көмек беру, шағын
фирмалар ... ... ... ... ... ... ... және орта кәсiпкерлiктiң алатын орны
Рыноктық экономика негiзiнде экономикалық ... ... ... ... өнiмдер шығаруға мүмкiншiлiк туғызатын, елiмiздi
дамыған елдер қатарына бiр қадам болса да жақындататын басты құралдың ... ... ... нақтылай айтсақ ... ... ... ... ... бұл салаға шағын инновациялық кәсiпкерлiктiң
берер нәтижесi ерекше. Себебi өмiр өзi көрсеткенiндей, ... ... ... ... бағытталған. Тек жоғары сапалы, ең ... ... сай ... мен технологиялар ғана ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк кез-келген мемлекет экономикасының негiзгi саласының
бiрi. Шағын және орта кәсiпкерлiкке кез келген рыноктық экономикасы дамыған
елдердiң 10 ... 9-ы ... ... ... ... әр мың
тұрғынға шаққанда 45-50 ... ... ... ... ол ... ... ... ал Қазақстанда не бары 7-8 кәсiпорын ғана құрайды
екен.
Бүгiнгi Республикамызда ... ... ... ... ... оның ... болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және оларды мемлекеттiк ... күн ... ... ... ... өркендеуi кәсiпкерлiктiң қызметтерiне айтарлықтай
тәуелдi болады. Әсiресе, шағын ... ... ... ... ... табылады. Осы шағын кәсiпкерлiк арқылы көптеген әлеуметтiк –
экономикалық мәселелердi шешуге ... Осы ... ... ... ... ... ... өсуiн қамтамасыз ету, халықтың негiзгi
бөлiгiң жұмыспен қамту, яғни ... ... ... ... ... ... ... атқарады.
Шағын және орта кәсiпкерлiктiң өзiндiк артықшылықтары да бар. ... ... ... ... ... тез ... Шағын және орта инновациялық кәсiпкерлiк бiр салада тоқтап қалмай
экономиканың барлық сферасын қамтиды;
• Шағын және орта ... iрi ... ... ... ... зерттеулер нәтижелерiн ... ... ... ... ... ... ... Н.А.Назарбаев
өзiнiң “Қазақстан-2030” атты стратегиялық бағдарламасында “елiмiздiң
экономикалық саясатының бiрден-бiр басымды ... ... және орта ... ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң қызметтерiне айтарлықтай
тәуелдi болады. Әсiресе, шағын және орта кәсiпкерлiк нарықтық экономиканың
қайнар көзi болып ... Осы ... ... ... ... ... ... болады. Осы шағын кәсiпкерлiктi
дамыту арқылы елдiң тұрақты экономикалық өсуiн ... ету, ... ... ... ... қоғамда орта тапты қалыптастыру
қызметтерiн атқарады.
Шағын ... ... ... күрт ... жаңа ... ... бастағандығының айғағы. Алайда заңды тұлғалардың жалпы
санының 70% ғана жұмыс iстейдi.
Заңды түрде тiркелiп, мерзiмiнде жұмыс iстеген шағын кәсiпорындардың
басты ... ... ... ... қамтудың салалық құрылымын қарастырсақ ... ... ... ... адам ... ... ... бесiнсiшi өнеркәсiптiк
өндiрiсте, әрбiр алтыншысы құрылыста еңбек ... ... ... саны ... ... ... ... олардың 36,1%, өнеркәсiптiк
өндiрiс орындарында 21,2 % ... ... ... қызмет
көрсетумен айналысады. Бұл деректiрдiн сауда iсi әлi де ... ... ... ... ... ... өзгере
қоймаған көруге болады. ... ... ... ... ... фирмалар санының өсуi - негiзiнен коммерциялық ... ... , ... алғанда баяу өседi.
Шағын кәсiпкерлiк, әсiресе агроөнеркәсiптiк өндiрiс саласында
мықты дамуы тиiс. ... ... ауыл ... ... ... ... тыс жерлерге тасымалданып , сол ... , ... өнiм ... ... шығынға жол берiлдi.
Бүгiнгi таңда шағын ... ... ... ... ... ... iстеп, даму ... деп ... ... Ал ... кәсiпкерлiк Қазақстанды дағдарыстан алып ... нақ ... ... ... ... ... барысында оларға
берiлiп отырған несиелердiң көлемiн келесi кестеден көре аламыз.
Кесте 2
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне ... ... ... ( млн. ... )
|Жылдар |12.1999 |12.2000 |12.2001 |12.2002 |11.2003 ... ... |148880 |276218 |489417 |672407 |924283 ... ... ... ... |39857 |74202 |121954 |145515 |210623 |
|- ... мерзiмдi |20423 |40115 |60153 |63043 |80943 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... көрiп отырғанымыздай, соңғы бес ... ... ... ... ... ... 19%-ға ұлғайғанымен, оның
жалпы экономикадағы үлесi салыстырмалы түрде өте төмен. Сонымен бiрге,
банктерден несие алу үшiн ... ... ... ... ... ... ... техникалық жабдықтауға ... ... ... бүгiнгi күнi шағын кәсiпкерлердiң
пайдаланып отырған құрылғыларының көбi техникалық және моральдық жағына да
тозған.
Осы сегментке тән ... ... бiрi ... ... ... қаржылық салымдардың неғұрлым тәуекелдiгi жоғары түрi
болып табылатындығы. Осындай қаржылық ... ... ... ... үшiн ... ... ... бағасы
мен мерзiмiне де әсерiн тигiзедi. Ал ... ... ... ... бiр жолы ... ... ... лизингтiк қатынастар
кезiнде несие беру үшiн қажеттi қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... түрде төмен. Сондықтан
лизингтiк қызметтi дамытудың шағын бизнстiң ... ... ... ... ... ... эканомикасының жинақтылығы салыстырмалы түрде
аздаған инвестициялары мен тәуекелiнiң ... ... ... ... ... ... тауар айналысы саласындағы ... ... ... және ... ... ... ... үрдiстердi талдау эканомиканың осы
секторы ... ... - ... ... бар ... және
элеуметтiк шиелiнiстi төмендету ... мен ... ... ... ... болып отырып, өзiнiң оң нәтижесiн ... ... ... ... сипат эканомикаға ... ... ... ... оның ... ... ... болып
келедi. Шағын кәсiпкерлiк жаңа кәсiпорындары мен ... ... ... ... ... ... етуде, рынокты әр ... мен және ... ... молықтырып отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бүгiнде Қазақстан экономикасы ... ... орны ... ... ... ... ... елдер қатарында. Әлемдiк тәжiрибе
керсеткенiндей, әлемде шикiзат экспорттаушы елдер даму ... ... ... дамушы елдерге тән экономика болып табылады. Ал Елбасымыз халыққа
жолдауында “мемлекетiмiз әлем таныған, ... ... ... қатарына
қосылуы керек” деп атап көрсеттi. Сондықтан, елiмiз алдынғы қатарлы ... ... ... үшiн тұрақсыз экономикалық дамуға әкелетiн шикiзат
бағытынан қол үзiп, ... ... ... дамыған ғылыми-техникалық
экономикаға өтудi қажет етедi. Ал ... ... ... жолы ... экономиканың қызмет етуiнiң негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк
қызметтiң орны ерекше екенi бәрiмiзге белгiлi.
Осы кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... ... сыртқы рынокта бәсекелiк қабiлетiн артыруға толықтай мүмкiншiлiгiмiз
бар. Оны iске асыру өз ... ... ... мен ... ... ... қолдаудың негiзгi түрлерiн ... ... ... және заң ... ... және қорғау;
• Кәсiпкерлiктi несие және инвестициялық қолдау мен реттеу;
• Салықтық ... мен ... ... ... ... ... ... инновациялық қолдау елiмiздегi бүгiнгi
таңдағы өзектi мәселелердiң бiрi. Себебi, әлемдiк экономикада жоғары
бәсекелестiкке қол ... үшiн ... ... ... керек. Ал кәсiпкерлiктiң, соның iшiнде шағын кәсiпкерлiктiң дамуы осы
аталған инновациялық өндiрiске алып келер бiрден-бiр жол.
Оның алғашқы қадамдары ... ... ... ... яғни
экономикамыздың шикiзат бағытынан ғылыми-техникалық шикiзат бағытына өтуi
үшiн “2003-2015 жылдарға арналған ... ... ... оны iске ... Бұл ... ... жылдан
бастап экономикамызға оң нәтиже бере бастады.
Қорытындылай келе, ел ... ... ... ... және мемлекеттiк меншiктi жеке ... ... ... орны ерекше. Жаңа тәй-тәй басқан экономикамыз қазiрде
бiрталай оң жетiстiктерге жеттi деп айтсақ болады. Қазiр шағын ... ... ЖIӨ 30%-тi ... ... бұл бiз үшiн үлкен жетiстiк. ... ... өсу ... ... әлi де шикiзаттық бағытында орындалып
отыр, дамыған елдер ... ... ... ...
инновациялы дамытпай дамыған елдер қатарына ... ... ... ал ... iске ... кәсiпкерлiктiң қосар үлесi жоғары.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып ... ... ... ... және ... ... атқаратын ролiнiң
ұшан теңiз екенi дәлелдеудi қажет етпейдi. Қазiр дамыған ... ... алып ... та шағын және орта кәсiпкерлiктi дамыта
отырып, ... ... ... ... ... мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк деңгейде
реттеп және қолдасақ алдағы жылдары ... ... ... ... ... және ... қабiлеттi болуына бәрiмiздiң де сенiмiмiз
мол.
-----------------------
Кәсiпкерлiк
Көлемi бойынша:
• Шағын;
• Орта;
• Iрi.
Территориялық ораласуы бойынша:
• Жергiлiктi;
• Аймақтық;
... ... ... Жеке ... ... Муниипалды;
• Аралас.
Қызмет көрсету түрiне қарай:
• өндiрiстiк;
• коммерциялық;
• қаржылық;
• консультативтiк;
Салалық бағытына қарай:
... ... ... ... Инфрақұрылымдық;
Ұйымдық-құқықтық формалары:
• Жеке кәсiпкерлiк;
• Кооперативтер;
• Толық серiктестiк;
• Командиттi серiктестiк;
• Жауапкершiлiгi ... ... ... жауапкершiлiктi серiктестiк;
• Аралас кәсiпорындар.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
КәсIпкерлIк туралы жалпы түсIнIк және оның ұйымдық - құқықтық формалары33 бет
Кәсіпкерлік және оларды салықтық ынталандыру65 бет
Монополия және монополиялық тепе-теңдік, Қазақстан Республикасының монополиялық нарығын реттеу31 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Анықтауыштар және оларды есептеу13 бет
Ас қорыту мүшелері және олардың қызметін зерттеу әдістері14 бет
Ақтөбе қаласы май зауытындағы май тазарту процесінің автоматтандырылуын жобалау25 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь