«М.Мақатаевтың» портреті

Кіріспе
І. Тарау. Теориялық бөлім
1.1 Ақынның өмірі мен шығармашылығы.
1.2 Бала Мұхаметқалидан . ақиық ақын Мұқағалиға дейін
1.3 Поэзия, менімен егіз бе едің. «Жысыз өткен күндер . өлі күндер.

ІІ. Тарау. Іс тәжірибелік бөлім.
2.1 Мұқағали қазақ поэзиясының бағын жандырған ақын.
2.2 “Мұқағали поэзиясындағы образдар жүйесі”
2.3 Мұқағали поэзиясындағы дәстүрлі жүйе.


ІІІ. Тарау. Әдістемелік бөлім.
3.1 Таңдалған тақырыптың мақсаты мен міндеті.
3.2 Таңдалған тақырып бойынша білімді, адамгершілік, имандылық, тағылымдылық, тәрбие мәселелерімен оның педагогикалық, психологиялық, мәдениеттаушылық, эстетикалық негіздері.
3.3 Таңдалған тақырыпқа арнайы құрастырылған әдістемелер және оны жүргізудің жолдары.


Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Иллюстратциялар
Мұқағали өлеңдері – ұлттық поэзияның жаңа бір белеске көтерілгендігі, қазақтың қара өлеңінің шынайы қасиеттерінің қадірі артып, бұрынғыдан да толысып, кемелдене түскендігінің куәсі. Ол қазақ өлеңінің ұлттық бояуы мен рухын ұстанды, оны түрлендіре байытты, сөйтіп қалың қазақ оқырмандарының жүрегіне жол ашты. Сонымен қатар ақын қазақ лирикасын ХХ ғасыр әдебиетінің озық үлгілерімен құнарландырды. Білікті, парасатты ақын ретінде өз заманының ірі мәселелеріне қалам толғаса да, соның өзінде қазақ өлеңі мен ана тілінің ғасырлар қойнауынан нәр жинаған аталы дәстүрін бұзбай жарасымды табиғи дамытты. Ол бірде қоғамның керенаулығын бетіне басқан қатал сыншы, енді бірде бала мінезді кіршіксіз таза, аңқылдаған аңғал жан. Сөйтіп жыр әлемінде өз ойын, өз шындығын, жүйелі көркем тілде ақындық биік тұрғыдан тұтас шеберлікпен жырлай білген. Мұқағали сыршыл ыстық лирикасымен өз оқушыларының жүрегіне жол тапты, оларды жақсы жырдың ләззатына қандырып, өзінің менімен адамзатқа ортақ ақиқатты жырлап, қалың оқырманның жан жүрегін баурады. Осыған орай осы дипломдық жұмыс ақынның қазақ поэзиясындағы өзіндік ерекшелігі бар көркемдік жүйе тұрғысынан қарастырылады.
Тақырыбының өзектілігі. Поэзиядағы көркемдік жүйенің жасалу және қалыптасу сипаты бүгінгі әдебиеттану ғылымындағы ерекше назар аударуға тиіс мәселенің бірі. Қашанда өмір шындығын көркем түйіндеп суреттеу, яғни тарихи-қоғамдық болмысты сол болған қалпында жалаң баяндап қана қоймай, көркемдік үлгіде ләззат аларлық дәрежеде жеткізе көрсету аса мәнді де маңызды. Осы ретте ауыз әдебиеті үлгілерінде, жеке ақындар шығармашылығында көркемдік жүйе қандайлық дәрежеде. Олар өмір шындығын көркемдік шынайылық биігіне көтере алған ба деген мәселелер төңірегінде ойлансақ, мыналарға көзіміз жетеді. Анығында бұрынғы және бүгінгі жеке ақындардың поэзиясына қарағанда, ауыз әдебиетінің туындылары деп саналатын “Қыз Жібек”, ”Айман – Шолпан”, сондай-ақ сол халықтық дәстүрден сусындай отырып, өз шығармашылықтарында оны жетілдіре, дамыта түскен ”Біржан-Сара”, ”Әсет пен Рысжан”, т.б. сияқты идеялық көркемдік мәні жоғары шығармаларда өмір шындығы анағұрлым кең, анағұрлым терең көрсетіледі. Мәселе сол өмір шындығы көркем өнердің биік талаптарына сай суреттеледі, эстетикалық ләззат береді. Адамгершілікке, бостандық пен теңдікке, ар-намысқа талпынған ақылды, тапқыр қазақ жастарының көркем образдарын, кесек мінезін жасаған. Олармен салыстырғанда ауыз әдебиетінің тұнығын ішкен жыраулар поэзиясының өкілдері, айтыс ақындары өмір деректерін әр көлемде қамтыса да шыншылдық, көркемдік сипаты жағынан төмен жататындығы жасырын емес. Алайда поэзияның осы шыншылдығы жетімсіз, көркемдік мотивтері кемшін тұсын Махамбет, Абай, Ыбырай, Мағжан, Сұлтанмахмұт, Ілияс, Қасым өлеңдері төрт құбыласын түгендеді. Осының нәтижесінде поэзия өзінің өмірлік, сұлулық сипаты жағынан халықтың рухани дүниесін молықтыруға үлес қосты. Көркемдік биік сапаланумен, шыңғыртып айтқан шындықпен жазылған шығармалар әрқашанда халықтың, белгілі бір заманның кең тынысты рухани өмірінің айқын айнасы болумен бірге әдебиеттің даму тарихында жаңа дәуір жасалды.
1. Қуандық Ж. Қазақ лирикасындағы стиль және бейнелілік “ЭКО” ҒӨФ, 2007 ж.,442 б.
2. Боранбаева Ж. М.Жұмабаев поэзиясының көркемдік жүйесі. (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған диссертациясының авторефераты), Астана, 2003 ж.
3. Тұржан О. Махамбет поэзиясының көркемдік ерекшелігі. (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған диссертациясының авторефераты), Астана, 2005 ж.
4. Алпысбаев Қ. Мұқағали өрнегі. Алматы, қазақ университеті, 2001ж. 187 б.
5. Мұқағалидастан. Құрастырған А. Әбдіқалов - Алматы: Шартарап, 2001.- 192б.
6. Қазанбаева А. З. Мұқағали Мақатаев лирикасының лексика– грамматикалық ерекшеліктері . (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты.) Алматы. 1999 ж.
7. Бекеева Н. Қазақ поэзиясындағы қаһармандық рух пен трагедиялық ахуал. (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты ) Алматы. 2002.
8. Хамидуллаев К. Мұқағали Мақатаевтың ақындық шеберлігі. (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты) Алматы 1993. 187 б.
9. Бегманова Б. С. М.Мақатаев лирикасының ұлттық сипаты. (Филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған диссертациясының авторефераты), Алматы, 2006
10.Абишева С.Д. Поэтическая система “Мир природы “ структура и семантика. (Автореферат диссетаций на соискание ученой степени доктора филологических наук.) Алматы. 2003.
11. М. Мақатаев. Күнделік. Алматы: Жалын, 1991ж., 48 б.
12. Абай. Энциклопедия. – Алматы:Атамұра, 1995 .- 720 б.
13. Сейдімбеков А. // Жас алаш. 1997 ж.
14. Музыкадағы этномәдени дәстүрлер (Материалы международной конференций Алматы,2000 ж.).
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... жұмысты
Орындаган; ... ... аға ... ... аға ... ... ... сурет кафедрасының
меңгерушісі профессор ... ... ... «____» ... ... ... ... ... Ақынның өмірі мен шығармашылығы.
1.2 Бала Мұхаметқалидан – ақиық ақын Мұқағалиға дейін
1.3 Поэзия, менімен егіз бе едің. ... ... ... – өлі ... ... Іс ... бөлім.
2.1 Мұқағали қазақ поэзиясының бағын жандырған ақын.  
2.2 “Мұқағали  поэзиясындағы  образдар  жүйесі” 
2.3 ... ... ... ... ... ... ... тақырыптың мақсаты мен міндеті.
3.2 Таңдалған тақырып бойынша ... ... ... ... ... оның педагогикалық, психологиялық,
мәдениеттаушылық, эстетикалық негіздері.
3.3 Таңдалған тақырыпқа арнайы құрастырылған әдістемелер және ... ... ... ... ... Теориялық бөлім
Мұқағали өлеңдері – ұлттық поэзияның жаңа бір ... ... қара ... ... ... ... ... да толысып, кемелдене түскендігінің куәсі. Ол ... ... ... мен ... ұстанды, оны ... ... ... ... оқырмандарының жүрегіне жол ашты. Сонымен қатар
ақын ... ... ХХ ... ... озық ... ... парасатты ақын ретінде өз ... ... ... толғаса да, соның өзінде қазақ өлеңі мен ... ... ... нәр ... ... ... ... табиғи дамытты. Ол ... ... ... ... ... ... енді ... бала мінезді кіршіксіз таза,
аңқылдаған аңғал жан. ... жыр ... өз ... өз шындығын,
жүйелі көркем ... ... биік ... ... ... ... ... сыршыл ыстық лирикасымен өз ... жол ... ... ... ... ... ... өзінің
менімен адамзатқа ортақ ақиқатты жырлап, ... ... ... ... ... орай осы ... ... ақынның қазақ
поэзиясындағы өзіндік ерекшелігі бар көркемдік жүйе ... ... ... ... ... ... және
қалыптасу сипаты бүгінгі әдебиеттану ғылымындағы ерекше назар аударуға
тиіс мәселенің бірі. Қашанда өмір ... ... ... суреттеу,
яғни тарихи-қоғамдық болмысты сол болған қалпында жалаң ... ... ... үлгіде ләззат аларлық дәрежеде жеткізе көрсету аса
мәнді де ... Осы ... ауыз ... ... жеке ... көркемдік жүйе ... ... Олар ... көркемдік шынайылық биігіне көтере алған ба деген ... ... ... ... ... ... бұрынғы және
бүгінгі жеке ақындардың поэзиясына қарағанда, ауыз ... ... ... ... ... ... – Шолпан”, сондай-ақ сол ... ... ... өз ... оны ... ... ... ”Әсет пен Рысжан”, т.б. сияқты ... ... ... ... өмір ... анағұрлым кең, анағұрлым терең
көрсетіледі. Мәселе сол өмір шындығы көркем ... биік ... ... ... ... ... Адамгершілікке, бостандық пен
теңдікке, ар-намысқа талпынған ақылды, тапқыр ... ... ... ... ... жасаған. Олармен ... ... ... ішкен жыраулар поэзиясының ... ... өмір ... әр ... ... да ... ... сипаты
жағынан төмен жататындығы жасырын емес. ... ... осы ... ... ... кемшін тұсын Махамбет, Абай, Ыбырай,
Мағжан, Сұлтанмахмұт, Ілияс, ... ... төрт ... ... ... поэзия өзінің өмірлік, сұлулық сипаты ... ... ... ... үлес ... Көркемдік биік
сапаланумен, шыңғыртып айтқан шындықпен жазылған ... ... ... бір заманның кең тынысты рухани өмірінің айқын айнасы
болумен бірге әдебиеттің даму тарихында жаңа ... ... ... ... ... ... М. Әуезовтың “Абай жолынан” басталғаны мәлім.
Абай поэзияны идеялық, көркемдік жаңа ... ... ... ... ... ... ... немесе шығармашылықты “өмір оқулығы”
ретінде қызмет атқаруға жеткізді. Әрі ол өлеңдеріне ... жаңа ... ... едім ... деп, ... ... ... шешуші үлес қосуын, белсенді әрекет етуін, идеялық-көркемдік
құрал дәрежесінде биіктеуін уақыттың үлкен ... ... ... тұжырымдарды шығармашылығына мықтап өзек еткен Мұқағали - ... ... ... ... ... қуаты, тақырып
ауқымының ... ... ... ... философиялық түйіні
тұрғысынан мәнділігі, ұлттық болмысты, ... ... ... ... ... жағынан өзінідк ерекшелігі бар. ... ... ... ... ... өзгешелігі, философиялық
түйіндеулері, образ жасау шеберлігі жайында бүгінгі таңда аз ... жоқ. ... өзі өлсе де ... ... айналған, оқырман
көңіліне берік ұялап, әр ұрпақпен үн ... жаңа буын ... ... ... ... ... ... бойлай түсу, әр
қырынан ғылыми саралап зерттеу ... ... ... деп ... ... бай ауыз ... одан кейінгі ... озық ... ... әдебиет жетістіктерін бойына толық
сіңіріп қабылдай отырып, поэзияда қалыптасып ... ... ... қырнап-өңдеп, түрлендіріп қолдану жағынан шеберлік
танытты. Осы негізде жаңа ... ... ... қолдана отырып, ұлттық
поэзияның ырғақтық, әуезділік байлығын да ... ... ... ... ... ... ... яғни композиция,
сюжеттік құрылыс, жанрлық өзгешелік пен бейнелеу ... ... өлең ... ... тән ... пен ... жүйесі, шумақ,
ұйқас түрлерін қарастыру, олардың тұтастығын ... ... ... және сол шығарманың идеялық мазмұнымен
ажырамас бірлестік ... ... ... түрде дәлелдеу, ақындық
құпияларына үңілу зерттеу жұмысының өзектілігін ... ... ... көркемдік жүйе тұрғысынан зерттеуді мақсат еткен
дипломдық ... ... ... ... тудырмайды.
1.1 Ақынның өмірі мен шығармашылығы.
Мұқағали... Бүгінде бұл есім ... ... ... ... ... оятып, оның ұлан ғайыр кеңдігін, көкмұнар таулары мен жан баспаған
жапандағы қара орманның, түпсіз терең ... ... ... ... ... Ол ... халқының өзіне деген өлшеусіз ... ұлы ... ... иесі тумысынан ерекше дарынмен
дараланған ақиық ақын. Өмір атты бір нәзік сәулеге ... ... ... пен жақсылық атаулыға деген ұлы сағынышқа толы Мұқағали жырларына
ұңілген ... жан ... ... сала ... ... біз ол ... не білеміз Бұл орайда ақын өзін шын
түснгісі, өмірбаянын, шығармашылығын зерделегісі ... ... ... ... оқып ... өтінеді. Мені өлеңдерімнен ... ... ... Өйткені ол үшін поэзия жанның шырылы. Ақын
еркіне бағына отырып, біз де оның өз поэзиясынан жан жақты ... ... ... келте, сөйте тұра драматизмге толы өмір жолына
үңілгенді жөн ... ... ... 1931 жылы 9
ақпанда Алматы облысының қазіргі Райымбек ауданында дүниеге келген. Азан
шақырып қойылған аты ... ... ... атын алып жүру ... ... ... деп ... ата ... оны ... күнінен Мұқағали
деп еркелете атап кеткен. Тұңғыштары Мұқағалидың ізін ала туылған бір ... бір ұлы ерте ... ... әкей мен ... шешей олардан кейін
Тоқтарбай, Көрпеш атты екі ұл сүйеді. Мұқағалидың әкесі колхозда ... ... ... ... ... ... ... Нағиман апаның
айтуынша, үйдің тұңғышы болғасынба, Мұқағали Тиын әжесіне табиғи ... ... ... ... мен ... ... кимешек көрінсе, сені көрем,
Ақ кимешек
жоғалса... нені көрем
-деп өзі жылағандай, Мұқағали ер мінезді, ... ... ... ... ... Тиын әже бірде көкпар тартып жүріп аттан жығылып
мертіккен ... ... ... Бұл енді ... аяқ ... деп,
дәрігердің келуін күтпестен, жіліншігінің сынған ... ... ... ... Сон ... көне көз ауыл ... қайсарлығына байланысты
Мұқағалиды сол Тиын әжесіне тартқан диді екен. Табиғаты шырайлы да шұрайлы
Қарасаз топырағындағы қаймағы ... ... ... өсіп ... ... ... мұңсыз басталады. Озінің бір өлеңінде ақын ... ... ... ... ... ... ... тай қырында ... ... ... ... ауыл,
Іркіт иісі ... ... ... ... еске ... Алайда сол мұңсыз балалыққа сызат
түсірген соғыс Мұқағалиды демде есейтеді. Бір топ ... ... ... ол небәрі он жаста тұғын. Бірақ оған қарамастан,
өмірдің бүкіл ауыртпалығы бала ... ... ... ... ... өзге де құрбы құрдастары тәрізді Мұқағали да тағдырдың ащы
дәмін тез татады. Бұл етте ... ... ... бала ... ... ... өз;
...Сағынам ба ... ... аяқ ... шақ ... ... ... ... ... ... сыр ... енді ... тере ... ... рас ... жас ... сол бір ... ... от ... бір бір ... жасапты. ... ... айту жат ... ... ерлігіме мақтанам. ... ... ... Біле ... ... ... деп ... жарылады.
Енді бір мезетте; ... ... ... мен, ... ... тірі аттанған, ... әке ... ... ... ақын ... Сондай ақ өзінің әке
жұртында қалған ошақтағы оттың бір ұшқыны екенінде есінен шығармайды.
Демек оның ерте сөнуге қақысы жоқ. Өз сөзіне ... Бір ... ... , Өмір ... тірі ... ... ... көрініс беретін өмір үшін күрес тап
осы ұғымнан бастау алған болуы ықтимал. ... ... ... ... ... алға ... ... ... ... өшуді
-дейді ... ... ... ... он төрт он бес ... ден қоя ... ... аласа ғана қоржын тамға қалың қалың
кітаптарды үйіп тастап, шаршамай шалдықпай оқумен ... Бұл ... ... ... ... бөлек, орыс әдебиетін, оның ... ... Блок ... ... ... Шетел әдебиетінен Гейне, Гете, Дюма,
Гюго, Байрон, Драйзер, Стендал еңбектерін, әсәресе Бальзак, Лондон, Шекспир
шығармаларын жоғары ... ... ... ... ... жазушы М.Қабанбайдың Ұлттың колы жазылған ақын атты ... ... ... бір жайтты баяндағаны бар. Айтуынша Мұқаңмен аз кем ... ... ... ... ... ... ... алғаш кездесуім деп
ерекше таңырқаған көрінеді. Яғни Мұқағали сол кездері ғана емес, ... ... ... ... ... Тума ... көп ... қажеті жоқ деген
ұшқары ойды жоққа шығарған кемел тұлға. өзі айтпақшы ол өмір бойы ... ... ... ... ... керек7 Поэзияда философ болу өзін қоршаған
әлемді ... әр ... ... ... ... ... адам ... инженері
болып қалу деген қағидаы ұстанған. Әдебиетке құштарлығының қайнар ... ... ... ... орта ... ... мектеп
интернатта бітіреді. Одан кейінгі жылдарда ... оқу ... еш ... ақ ... әуелі ҚазМу дың филология факултетіне,
одан кейін шет тілдер институтына, сосын қайтадан ... дың заң ... ... ... ... атындағы әдебиет институтының
студенті атанады. Бірақ анасы айтқандай Оны да тауысқан жоқ... ... ... ... ... ... ... Балаларымның қасында
болайын деп, кеттім де қалдым...деп бір жылдан соң елге ... ... кез ... қолы жете ... ... оқу ... өзіне
оп оңай түсуі әрине, ақынның оқу білімге деген құштарлығы мен ... аса зор ... ... ... адыр, ... ... ... тобылғылар көктеді.
Рахатпа іші ... ... сен де, ... кеп ... ... жыр ... сүйіктісіне ақын 1949жылы қосылып, жеке шаңырақ
көтереді. Ол кезде Мүқағали 18, ал сүйген жары ... ... ... ақын ... ... ауылдың кеңес хатшысы, Қарасаздағы бастауыш
мектепте орыс пәнінің мұғалімі, ауылдық ... ... ... ... Мұқағали музыканы жақсы түсінетін және де сол қоңыр тамаша дауысымен
халық әндерін төгілтіп тұрып айтқанда ... ... ... Сүйікті жары
Лашынмен таныстырғанда сол халық әндері болатын. Ән ... жүзі ... көзі от ... ... әсер ... ... лаулап жанып жатқан
от секілді, сол оттан жынды көбелек сиақты айналып шыға ... ... Бала ...... ақын ... ... ... республикалық баспасөз беттерінде аракідік
болса да жариаланып, есімі ел құлағын елеңдете бастаған Мұқағали ... ... ... ... Алматыға қоныс аударады. Содан бастап
ақынның кәсіби іс әрекеті әдеби шығармашылықпен тығыз байланыста ... ... ... ... ... газетінде тілші, «Мәдениет
және тұрмыс» , «Жұлдыз» ... ... ... ... ... ... ... қызметтерін атқарады. 1970 жылы ... ... ... ... ... ... бір ... өзі өмір сүрген
кездегі ауыл, ел ... ... ... ... психология, табиғат
көріністерінің көркем бейнесін жасауға ... ... ... түр-түсімен, киім киісімен, сөйлеген  сөзімен  анықталмайды.
Бұл сырт  көрініс, ұлттық  мейрам  Наурыз  мерекесінде   қазақы  ... ... ... ... ... ... ... осы  сияқты.  Мәселе  ұлттың  дамуының  ... ... ... ... дүниетанудағы  көзқарасына,
сезудегі  ұлттық  психологиясына  байланысты.  Әрі  ... ... ... ... ... ... де  ... Яғни  ол 
жаман  қылық  пен  қасиеттерде  де жатуы  әбден  ... ... ... ... ... ... дамып,  жаңа  реңге  ие  ... ... ... сана - ... өз  ... ... ... ыстық 
ықылас  пен  сергек  сезімнен  туады. Екіншіден, елінің, халқының  ұлттың 
өткенін, қазіргісін, келешегін   толық  біліп, ... ... ... ... ... мемлекеттік  тұрғыдан  қарайтын  саналы,  салихалы 
ойдан  туады.  Бұл  ... ... ... ... ... ... да  ұлттық  интеллигенция, зерделі   авангард  топ
зиялы  қауым,  әсіресе  ақын-жазушылар. Абайда: “Қыранша  ... ... мен  ... ... ... ... ... зұлымға, шиыршық атып 
толғататын”  Шоқан, Ыбырай, Шәкәрім, Әлихан, ... ... ... ... ... ... ұлы  ойшылдар  ғана ... ... ... ... тасын  қалайды. [12.572-576 б]. Бұлар 
халқының  өткеніне   ... ... ... ... ... ұлттық  сипаттар   басым   қазақ   ақынының   бірі –
Мұқағали  Мақатаев.  Әр  кейінгі  ұрпақ  өз  ... ... аға  ... ... бастайтындығын  ескерсек,  Мұқағали да  Абай  ... ... ... құйып  өскен  өрен. Абай  поэзиясының  түп 
тамыры  өмірде, ұлттық  негізде, тарихта  екендігін  ... ... оны  ... ... қоймай дамытты, жемісті үрдістермен 
жетілдірді. Сөйтіп дәстүр мен  жаңашылдық арақатынасын туғызды. Бұл  ... бар, алда да ... ... ... ... ... ... өнер аса
сындарлы тәрбиеші. Ата-анадан да, ұстаздан да  өткін ұлы ... ... оның ... - ... ... роль  атқармаған  өнер  тұл.
     Поэзиялық  ... ... ақын ... ... білген, өз
көңілімен сезінген  өмірдегі нақтылы  жағдайлардан  алған  әсерлер  түрінде
туған  идея  болып келеді. Жалпы ... ... ... ... насихат  болса да, ақынның көңіл күйіне сабақтастырыла  айтылады.
Яғни поэзиядағы идея ... ... ... ... ... ал ... ақындық шеберліктің өзі озық ... ... ... ... ... ... тіл ... композиция, 
характер, образ жасау, тартыс мәселелеріне  жан-жақты  анализ  жүргізу 
деп  білеміз.
   Ежелгі  грек ... ... ... ауыз әдебиетінің тамаша 
үлгілерінен  осы  күнге  дейін рахат табамыз, осы  ... ... ... ... ол таза ... өнер. Әр дәуірдің өзі ... ... бар. ... ... ... де биігі бар. Ол
қайталанбайды.  Және оған кім ... ... ... ... ... қазақ ренессанысының құзар шыңы. Абайдың ренессаныстық өредегі
ұлылығы сол, ол өзі ғұмыр ... ... ... ... ... ... сорғалаған  қалпында шегіне  жеткен  шыншылдықпен 
көрсетіп  берді” [13]. Мәселе  ... - ... ... сан ... мәдениеттің жақсы  жақтарын пайдалана отырып, жаңа  ... Ол жаңа ... ғана ... ол ... ... ... тұтастығын  жасау. Қысқасы өмірдегі құбылыстарды  тани, жіті 
көре  білуден басталады. Бұл өмірдің ... даму ... ... ... сөз. ... табу - өзіңді-өзің ашу, шығармашылыққа  ... ... ... ... ... ... ... болуы  керек. Сонда ғана ... ... әсер ... ... ... ... ... Әрине
түсініктілік деген сауатсыз  адамға  шақталған талап, жадағайлық, жеңіл-
желпілік деген сөз емес, ... ... ... шеберлікпен  қарапайым 
етіп  көрсету. Дарынды ... ... ... ... ... жері осы. ... ”Қарапайым жазу оп-оңай емес” деуі
де сондықтан. Көркемөнерді зерттеушілер өнер ... ... ... ... ... ... Шынында, терең поэзиялық
туындыларды, опералық, симфониялық ... ... ... үшін ... дәрежеде эстетикалық мәдениет  керек. Бұл ... ... ... емес, оқырман мен көрерменнің ... ... ... ... жалаң қарадүрсінділік те  емес, дәстүрден
қашып шатпаққа ұрынған жасандылық та емес. Дана ... ... - ... нағыз  өнер.
  Ақындардың барлығында  қазақтың  өлең  мүмкіндігін  мол  пайдалану 
бар. Ол  ... ... ... ... ... мен
мөлшерінен тыс тумаған, қайта солардың құбылған, құлпырған түрлері дерлік.
Осыған қарағанда да қазақтың он бір ... ... ... ... ... ... қажеті жоқ. Өлең  формаларын  ... ... ... ... ... ... Екі ... бастап, он  бес
буынға дейін пайдаланылатын өлең  жолдары баршылық. ... он  ... ... ... Аманжолов заңдандырып  кетті. Қасымнан бұрын  бұл 
өлшеммен  жазғандар  болған, бірақ оны  Қасым сияқты  ешкім  етене  ... ... ... ... ... он ... қазақ  өлең  құрылысының 
төл түрі етіп  бекіткен. Сол  сықылды Мұқағали Мақатаев та ... ... ... ... поэмасы арқылы орнықтырып отыр. Бұл жерде тоғыз ... ... ... ... ... ... бір ғана 
көрсеткіші ретінде көрініс  бергенін айтуға тиіспіз. Өлең  құрылысы тілдің 
заңынан  шығып  кете  алмайды. Поэзияның жолы  кең. Ол ... ... ... ... ... ... ... бар. Сондықтан  ол  бұрынғы үлгі, үрдіс,
дәстүрмен  жалғаса, ... ... ... ... егіз бе ... «Жысыз өткен күндер – өлі ... ... ...... ... ... оятатын  қуатты  дәру,
жан–жүйеңе   ізгілік  нұрын  шашатын  энергия   көзі. Құт-береке   құюшы  
құндылық. Оны   қара  өлеңнің  қарымы, ... ... ... ... ... өлең – ... үшін - ... кені. Ананың  ақ  сүті,
әкенің  жасындай  жарқылдаған  жігері, қайрат -күші.
                       Қалқам!
                        Мен  ... ... де  ... ... ... ... ... мен.
                        Қазақтың  қара  өлеңі  - құдіретім,
             ... ... бір  ... сыр  бар  ... ... ... сөзі, асқақ  патриотизм үлгісі, кең- ... ... ... ... тамсандырған  орыстың  поэзия 
орбитасында  күн   нұрындай  шұғыла  ... ... ... ... ... абыройын  дара  қойғанмен,
құлдық  ұрып  қол  қусырмайды, табынып  тәңіріне  ... ... ... ... ... ... ... құдіретті  рухқа, ұлы  ұстазға 
балайды. Оның  түпсіз  терең, сұңғыла  сыры  бар. Ол  ... ... ... шексіздігінде, даналыққа 
суғарылғандығында. Қара  өлеңнің  күйсандығын  ойнай білген,  сөйлете 
алған  жан  ... ... ... туған   перзенті  болмақ. Бұл  әрі 
ұлттық  сананың  сырына  қанықтырып, сиқырына ... ... ... ... ... ... өлеңіне  ревизия  жасаймыз, өлең  өрнегіне 
өзгешелік  ендіреміз, жаңалық  ашамыз  деп  ... ... ... ... барудан, тұрпайылыққа ұрынудан  сақтандырады. Әр 
ақынның  өлеңі  халықтың  жүрегіне жол  тартатын  ... ... ... ... ... ... қатар   қазақтық  қанмен, ұлттық 
намыспен, ұлыстық  нәрлі  ... ... ... Өзіндік 
концептуалды  көркемдікті  көктен  ... ... ... ... көздейді.
                        Ақынмын   деп  мен  қалай  айта  аламын,
                        Халқымның  өз  айтқанын  қайталадым.
                        Күпі  киген  қазақтың  қара  ... ... ... ... ... ... қарапайым  қара  өлеңі - қас  шеберліктің  үлгісі. Оның   авторы -
халық. Ол  сан  ғасыр  жасап, сап  ... ... сан  ... өтіп ... ... ... ... Ол  ақындықтың 
әліппесі,  айтыскерліктің   аренасы. Осы  қара  өлеңнен  ... ... ... алған  Мұқағали   өзін  ... ... ... деп   айтудан   жасқанады, ізеттілік  сақтап  ... ... ... да  ... ... тайқазанындағы  дүниені, 
екіншісіне  аударып   құйып   қайнатушы, ас  әзірлеуші  аспаз  ғана.
Мұқағали  ... ... ... құлпылануы  әсіресе  соңғы  қос 
жолда “Күпі  кию” – ... ... ... ... ... ... да  ұлтымыздың  түр-тұлғасынан  хабар  береді. Кешегі  бітім-
болмысы  күпімен  кескінделсе, бүгінгі  түр-сипаты  шекпен  киген  қалыпқа 
сыйып  қазақ  табиғатын  тануға   ... ... ... ... ... ... ... әнмен    орындауға  оңтайлы. Бір  жағы  ән  ... ... ... он   бір  ... ... немесе  төрт  тармақты  
болатындығы   белгілі. Тақырыбы  жағынан  бай, орындалуы  жағынан  ... ... ... көнелігімен  де  құпия.  Музыкатануда  ол   жеке  
жанр  түрінде   қарастырылады  [14.146-155 б.].  ... ... ... ... ... ... өлеңді жинақтап, ... ... ... - ... ... қалпы, ежелгі  сөз, ежелгі  
өлең. Қара  тау, қара  халық, қара  сөз, ... жол  деу  ... ... ... ... сөз, бастапқы  жол  дегенді  білдіреді”  [15.3-
18б.] - деуі  әбден  көңілге  ... ... ... ... ... ... тағы  екі  сөз  қолданыс  ұшырайды. Бұл  ... ... ... пареллель   ұғымы сияқты  көрінетінін   біз  де  қосуға  тиіспіз.
ІІ. Тарау. Іс- тәжірибелік бөлім.
Мұқағали – советтік құрылыстың, ... ... ... ... етіп, тіршілік етті. Кезінде кереметтей дәріптелген, “күні
күлімдеген, жұлдызы жымыңдаған” дейтіндей  “аса прогрессшіл қоғам” ... ... ... ... туралы  жазылуға, жырлануға тиіс 
кезеңде  өмір  сүрді. Сол ыңғайда  ақынның  шеңберден  шыға ... ... ... шыр ... ... ... ... еркіндік деген
ұғым-түсініктердің аясы тарлығы танылады. “Неге  бұлай?” ... ... ... ... ... Бір елі ... екі елі қақпақ
қатар  әрі қатаң  қойылды. Соған  қарамай адам баласын, азаматтық қоғамды 
мұқият зерттеп, жеке ... мұң  мен ... ... мен ... халық
мүддесімен қабыстырып, ұлттық сипатқа жеткізе білді. Рухы күшті ... ... ... ... қарапайымдылығымен қасиетті, дәлдігімен
дәмді, ой-ырғақ еркіндігімен ерекше, “тілге жеңіл, жүрекке ... де ... ... ... ... ... ... рухани
күші мен құдіретіне талдау жүргізу, эстетикалық, этикалық тәліміне ден қою,
поэма, дастан, толғауларының тарихи-танымдық ... ... ... ... бөлу, көркемдік–шеберлік  иірімдеріне  үңілу.
       2.1 Мұқағали қазақ поэзиясының бағын жандырған ақын.
   Ал  1975  жылы 26 ... ... ... поэзияда  рух  үлкен 
роль  атқаруға  тиіс. ... Кімде  рух  болмаса, ол  поэзиядан  ... ... [11.], - деп ... ... оқырманға  күш–қайрат 
сыйламаған, жан–жүрегін  баурамаған, ашындырып–тұщындырмаған  өлең  түкке 
алғысыз. Оның  бәріне  жетекші  асқақ  та   ... ... ... ... ... ... ... келіп тірейді. Ақыры  1976 жылы  14
ақпанда ” ...Мен  өзімнің “сенімім” арқылы  ... ... ... ... ... Жанымның   мұңы  мен   қуанышы - ... ... ... ... өз   сәулесін   түсіруге  тиіс  деп 
ойлаймын.  Сонымен  достар,   бүкіл  ... ...... бір 
ғана  поэма.  Адамның  өмірі  мен  өлімі, қасіреті   мен  қуанышы  ... ... ... ... ... ... бір   жинаққа
топтастырып  көріңдерші.  Естерінде  болсын,  әрбір  өлеңім  өз  ... ... ... және ... қарай,  содан  соң  көз  алмай  оқыңдар.
Сюжетіне   көңіл  ... ... ... ал  ... ... зер  ... ... мені  содан  таппасаңдар,  онда 
ақын  болмағаным“ [11.40-41 б ] деген екен ақын. Міне   бұл  ... ... ... ... ... ... Ақынның 
шығармашылық жағрафиясын  горизанталь  да, вертикаль да   жағынан   алдыға 
жайып   салып  отыр. Ендеше   одан  біз  өз  ... ... ... ... ... ... ... аттанған  әженің  буыны  бекіп, бұғанасы 
қатпаған  ботасын  нарға  балап, мықты  мият, құрыштай  қуат  тұтып, үйдің 
ендігі  тірегі  екенін  ескертіп, ... ... бас  ие  ... ... Ол  аманат - күйреген  қарт   әжені, қайғыдан 
бүк  түскен  шешені, шиеттей  іні- қарындастарын   ... ... ... Бұл     бұрыннан  бар   ата  дәстүр, қазақы 
салт-сана. Ертегілерде, батырлық  жырларда  ер-азамат  жорыққа  аттанғанда,
іштегі  туылмаған   ... ... ... қол артып, ... ... ... ... ... мыңғырған  байлығын,
қаусаған  әке-шеше, сүйген  жар, ... ... ... ... бар. ... ... отбасылық, әрісі  елдік, жерлік  мәселелер 
жас  жеткіншектің   ... ... ... ... ... Сөйтіп  ұлы  міндеттер  ұл  мен  ... ... ... сапарға  алып  шығатын. Осы  тұжырымның, әкелік  аманаттың, ұлттық 
элементтердің  ... ... ... ... ... ... тұрмысты  қайырып  тастау  үшін  жұмыс  жасап  жатқан  адамға: “Іс 
ілгері  ... ... көп  ... ... толсын!“, “Қырқар 
көбейсін!”,  “Игіліктің  сәтін  салсын!”  сияқты  ... ... ... ... ... ... ... қазақ  дәстүрі.
Бұларды  бүгінгі  ұрпақтың  санасына  салу, осылай  айтуға  ... ... ... жөн-жосықты ұғынуға  дағдыландыру 
ата-ана  мен  үлкендер  парызы.  Ақын  жаны  кісілікті, кішілікті  аңсайды.
“Үйшінің  ... ... ... ... ... ... ... Тік  бақай, жөн  білмейтін, жосық  танымайтын  көр  
соқырлықтан   сақтандырады.
     “Көзіме тура  қара”  ... ... ... ... ... жексұрындықты  жерлей  отырып, ар-ұяттың  дар  ағашына  тартуға 
дайын.  “Қалжасын  жеп  ... ... ... Сені де  ... деп 
туды-ау,  ана” деп  аяқтауында  ... ... мән  ... ... -
босануға  тақаған  әйелді  қуаттандандыру, әлдендіру  үшін  күтім  кезінде 
берілетін  ас,  ... әрі ... ... ... ... - ... ... шаттықтың   шарықтау  шегі, әлейім  жұртқа 
жар  салу, перзентті  ... ... ... ... ... ... ... етіп  адамгершіліктен  ада, кісіліктен  кенде   пасық,
шерменде  жан  ... ... ... ... ... ... ... құрмет  жасауға, тәрбиелікке  шақырады.
      “Отыз  бесінші  көктемім”  бір  ... 35 ... ... ... көктем, жаз  белестері  мен  елестерін  шолып  өткен  ... ... ... ... ұлттық  сананың  алауына  ұсталған,
шұғыласына  малынған  өлең.                       
        Мені  жұрт:   “Жақсыдан  қалған  көз”, - дейді,
                            ... ... ... - дейді.
                            ... ... ... ... ... “ез” – дейді.
                             Қақым  жоқ  ... ... ... ... ... көз”, - дейді 
деп, әркімнің  адамдық  ... ... ... ... ... ... қасиеттерден   айырылмауға үндеумен  бірге,  ... ... ... эстафета таяғындай  берік  ұстауға, ген 
арқылы  берілетін қазақтық  ... ... ... ... “Болар  елдің  баласы – он бесінде  баспын  дейтін”  еті 
тірілікке, қағылездікке, ... ... ... жиырмасында  жаспын 
дейтін”  еркетотай  енжарлықты   қарама-қарсы  қойып, ... ... ... жетелейді.                 
                                 Биік  болса болғаны  болашағым,
                                 Мен  аласамын.
                                 Өмір  сахнасына  алған  заңды  билетім 
бар,
                                 Заңды  орныма  таласамын. 
     Тіршілікке  ... ... ... ... соң  өз  ... орны 
бар  ірі  болуға,  білімнің  шыңына  шығуға, ... пен  ... ... ... ... тұғырын  биіктетуге  үлес  қосқанға  не 
жетсін?  ... ... ... аз  ... деп  ... ... ... орда  бұзар, дүниені  дүр  сілкінтер, аймағына  ... жас  ... ... отыр. Сондықтан  өмірден  ойып  тұрып  орын 
алуға, қашап  ... жыр  ... ... ... ... ... ... өлшеніп  берген  өмірді қиқымдап, өткізіп  алмауға  тырысуы  
саналы  жанға ой  саларлық. Заңды  ... ... ... ... “Сен 
де  бір  кірпіш  дүниеге, кетігін  тап та, бар  қаланмен” идеялас. Бұл 
өнер, өлең  ... ... ... ... өскен  лашық  бір  бөлме” – қазақтың  жаны  мен  жаратылысына,
қарабайырлығы  мен  хан  ... ... ... өлең. Кешегі  күн 
көрісі   жүдеу, тіршілігі  жұпыны  өмірдің  араға  жылдар  ... ... ... мол  ... ... ... соншалық 
дөп  басқан.  Бір  бөлмелі  лашық - бақытты ... ... ... ... ... ... сирек  болғанымен, қараның   хандай
қамсыз, мұңсыз  шақтары  жиі  ұшырайтындығы  бар.  ... ... ... ... ... ... барға  қанағат  ету - лирикалық 
кейіпкердің,  оның   өсіп-өнген  ... ... ... ... Мен   өскен   лашық  бір   бөлме,
                                 Бір  бөлме  - маған  мың  бөлме. 
                                 Хан  ... ... ... ... ... кіргенде.
Өр  тұлға,  өжет  мінез,  оптимист  қазақ  қана  ... ... ... ... дес  ... Бұл  ... Жиренше 
шешеннің   төсегінде  жатып  көсілгенде  ... ... ... ... “Ақ ... - ақ  ... хан  ... қара  үйім“  деп  бай-
бағланның  ақ  боз  үйіне  өз ... ... ... ... ... шиырлармен  сабақтастығын  сезінесің. Арыс  ақынның 
майталман  шешендермен  хал-ахуал  қарайластығына, жағдай  жанастығына, ой 
орамдары  ортақтастығына  таң  ... әрі  ... ... ... батырып,
                                    Қонақ  боп  атып  таң  нұры.
                                    Тұратын  еді  ... ... ... ... ... тағы да   бір  ... қасиеті, дана  сипаты – зерттеушілер 
зерделеген, әлем  халықтары   мойындағаны - мол  ... ... ... жай ... ... асы  ... ел-жұртымыздың  бар  болмысы   айшықтанып  тұр.  Әже -  ыстық 
ықылас, кең  пейілімен, шайы  қайнаулы, шәйнегі  оттан  ... ... ... Ақ  ...... ... ... балды 
дәміне  шақыртқы. Бүгінде  сол  көненің  көзі де, өзі де  ... ... ... ... ... ... ... барғанда 
алдынан  шығар  анасы, қарсы  алар  қара  шаңырағы  ... ... ... ... бір  ұрттам  су  ішуге   шөліркеулі. Қара 
шаңырақ - ... ... Ол  ... ... ... Осыны 
түйсінтеді. “Ат  ерттеп  жатқан  жас  ... ... ... кір  ... жұтағандығы, сәлемнің сатулығы, үлкенге - ізет, кішіге –
құрметтің  тапшылығы.  Бұл  уақыттың  өзгерісі, заманның  ... ... ... ... жоқ. ... ... ... ар  санайды, тектілік   ұстанымдарын  ... ... ... ... жалғыз  бөлмелі  лашығы – Аяз бидің  есік  маңдайшасына 
іліп қойған  малақайындай  қадірлісі, көңіл  төріндегі  көнесі. Ақ  ... ... ... өткенін  ұмыттырмас  елеп-екшер 
қалбыры, ақыл  ... ... ... ... ... ... ойды  
екшейді.  Ақ  жаулық  пен  ақ  кимешек  аналардың  ажар  көркі,  белгісі 
ғана  емес,   ... ... ... ... ... ... ... этикеткасы  боп  елестейді. Ғалым  Қ. Алпысбаев: “Ақын 
жырларының  ... ... ... ... жол  ... Ұлттық   рух  мәңгілік.  Ақын  рухының  онымен  ұштасуы  
шығармашылық   бақыт” деуі [4. 79]  ... ... ... ... барғанда” ауылда  кіндігі  кесіліп, азаматтығында 
қалада  тұрған  жанның  лақтай  жар-жағада  ойнақтаған, еліктей  құйғытып  
еңіс-қыратын  ... ... ... ... ... самалын  сіміріп,
саумал  бұлағынан  қанып  ішіп  қайтуға   ынтығулы. Бұл  қазақ  перзентіне 
ғана  тән  жер   жадылық. Өйткені  туып-өскен   ... ... та, ... мен  ... ... де,  ... ... сақалды  Сұлтанбай” ақсақал
да, ата-баба  зираты  да  ... ... ... күй  ... ... ... көру  кеңістігін   кеңейтіп  қайтуға  келе  жатыр.
Әрине  жүрегі  күпті, көңілі  күдікті, қарсы  алар  жан  табылар ма? ... ... ... ... ма? ... ... ... Жайыңды  ұғып, жаныңды  түсінер  жан  ... ... ... ... орманнан, дархандықты  даладан, зерделілікті  зеңгір 
көктен  алғандықтан – осының  бәріне  бас  иіп  ... ... ... ... бен  қарыз  деп  осыны  түсінуге  тиіспіз. Опалылық  от 
басынан, ошағын  сүюден, құрметтеуден  басталмақ.
      Ақындықтың  азабы  мен  ... ... бір  ... ... кейіпкер  мазасыз  ойлар  қалжыратып, қарбалас  қала  шуы  
мезі   еткенде, ата  кәсібін  қуып, малшы  ... ... ... ... ... ... ... тірлік  құрып  кетуге   бекінеді.
Бұл  бір  жағы ... ... ... ... беріп 
жатса, екіншіден,  жан  сарайының  мөлдірлілігі  мен   ... ... ... байлығының  алар  бастауларына, тұнба  көздеріне 
жетелейді.
                                Қасқа  ... ... ... ... ... ... ержетеді,  -деп, 
жандардың  ширақтығы  мен  шымырлығын,  үрей  мен  қорқыныштың   ... ... ... ... өр  ... суғарылған 
ұрпақтарының  табиғатқа  тартып  туып,  заңғарлықпен  зәулімдесіп,
тектілікпен  ... ... ... көз  ... ... ... қарап өседі”, “Қарап  тұрып  шырқау  биік  ... ... ... ей, ... деп  келетін  ашық  ... ... ... сипаттау  сырлары  осы  идеямен  Қасқа
бұлақтың  сыңғыры  мен  ... ... қыр ... ... ... ... керек-ті. Әрі  бұл  жыр - қос  бұрымды   қара  ... ... ... ... ... ... Ақын  талантының  айқын  дәлелі  көркемдегіш  құралдарды 
құлпыртып  ... ... ... ... шеберлігінің 
шешімдеріне   ұмтылыс  жасалынды.  Ол  тудырған  ... ... ... ... ... ... ... аударылады. 
Әрі  образдар уақыт  тынысын  айқындап,  ... ... ...   туындының   құндылығын  арттырып, халықтың 
рухани  қазынасын  байыта  түскеніне  дәлелдер  жасалды. ... әр  ... ... ... ... образдар 
галереясын  байыта  түскендігіне  көз  жеткізіледі. 
       Образ  яғни  көркем  бейне   аса  кең  ... ... ... ... ... ... ... жасау 
әдіс–тәсілдері, суреткерлік шеберлігі   жайлы,  осы   ретте   нендей  
компоненттерді  пайдаланғандығы,  қандай   ... ... ... Алдымен образға  барар  алғашқы  баспалдақ - ... ... ... бұл ... ... өлеңді  ашып  оқи  
қалсаңыз  суретті  бейне, образды  сөз  қолданыс  жанарыңды  ... ... ... ... ... ... ... еді  жазғы  орман,
                                   Құстар  сайрап  мәз  болған.
                                   Көлшіктерде, суларда,
                                  Үйрек  ұшып,  қаз  қонған. 
Көкейіңе  қона  ... ... ... ... жаз. ... ... ... үні, тынымсыз  қимыл-қозғалысы, қалықтауы,
шарықтауы, ойнауы,  шомылуы  - қысқасы  хан  ... ... ... ... ... ... ... сан-сала  тірлік, тұнып  тұрған 
полотналы  сурет. Тек  түрлі-түсті  бояу  алып,  өрең   ... ... ... салу,  ретімен   орналастыру  ғана  қалады.  Немесе 
жақсы  жырды   ... ... ... ... Ерді  бірде:              
                                  “Киіктің  сүтін  ішіп  ер  жеткенмін,
                                   ... ... ... қанатынан  “
Бұдан  табиғат  анаға  тартып  туғандықтың,  тазалық  пен  ... пен  ... ... мен  ... ... сұлу  да  сүйкімділігіне,  салыстырудың  сонылығына,  жырдың 
жаңалығына  жан  сарайың  ... ... бір  ... ... ... суреткерлік, айызды  қандырар  ақындық.  Орнын  ... ... ... ... сан  ... құбылмайтын,  тоты 
құстай  түрленбейтін  сөз  сирек  кезігеді  екен.
   Адам  бейнесін  жасаудың   жолы  сан  ... Ол  ... ... сөз  ... ... емес. Алайда  лирикалық  кейіпкерді  жалаң 
ақындық  тұлға  деп  ... ... ... ... әркімнен  алынған 
жиынтық  сезім  түрлері,  қилы  көңіл  күйлері  бірлікте  ... ...      ... ... ... ... ...     Сүй  жаным,  сүйкімді  бір  күйге
енемін.
                       Жүрегіміз  жақыннан  бірге  соқсын,
                                    ... ... ... ...... ... Ол   батыл  байламның, 
сұрапыл   сезімнің,  өжет   мінездің   адамы.  Бақытқа  ... ... оны  ... тек  ... деп  ... әр  ер  ... өз 
басындағы  ахуал, келісті  күй,  керемет  шағым  деп  қабылдайды. Ақынның 
сыр  түйінін  дәл  шешіп,  сым  пердені  дөп  ... ... ... ... ... ... сезіміне  бөленесің.   
                                      Ұялып  барады  ағып  бұлақ   бала,
                                     Бұйығып  үн  қатпайды  ...      ... ... сыйпалаған,
                                      Дірілдеп  ... ... ... ... - қыз  ... ... өзгерісі, жаңа 
ғұмырдың   көзін   ашуы. Махаббат  шуағы  шашылуы.  Бір  ... ... ... ... ... ... нағыз  сыршыл  лирика.
   Ал  енді  ақын  өз  ... ... ... қалай  
суреттегендігіне   назар   аударалық. Шығармашылық  жұмыстың   ... ... ... салыстырғанын  көрелік.
                                     Біз  деген  гүл  қуалап,  нәр 
іздейміз,
                                    Шөп  қажап  шегірткедей  дән  ... ... ... жол  ... ... ... деген  патшаға  дәрі  іздейміз
Ақын  мен  ара  тірлігі  бір  ... ... өте  ... аса 
еңбекқорлығын   білеміз. Дала   кезіп, гүлді   атырапты  ... ... ... ... ара  омартасын  тамашалағанымыз  бар.  Ал 
араның  гүл  ... ... әрі  ... ... ... ... жолмен   балға  айналатынын  зерттеуші  ғалымдар   мен  мамандар 
жеткілікті   білер.  Ақынның  үзіндіге  келтірілген  бір  ... ... ... қилы  қиырларға  жетелейді.  Ақын  мен  араның  тірлігі 
ішкі  үндестігін, ... ... ... ... Ақында 
қиялмен  кезіп,  оймен  омбылап, “алты  айшылық  жол  жүреді“, ... ... ... ... де сүйінеді, күйінеді.  Әркімнен 
мысқалдап   нәр   ... ... зәр  ... ... ... ... қысып   құрдымға  ұрынады, дерттенеді,  кектенеді,  тоқсан 
толғатып, ... ... - ... ... ... ... ... дүниеге   әкеледі .
    Бір  сом  соғылған  тұлға - “Дариға  жүректегі”  - ... ... ... ... өр   әрі  тәкаппар   жан. Шығарманың  
лейтмотивінде   алынған   ... еді  ... ... ... ... ... қос  жолы   оның   тікелей   анықтамасы,
өлеңдегі   баламасы  іспетті.  Өте  дәл   әрі  ... ... ... ажар -көркін, ... ... ... ... ... ... жон  ... бірі  еді.
                                   ...Қос  уыс  бұрым   арқада,
                                   Қос  жылан  болып  жүреді.
                                   Егіз   шың  тұрған  кеудеде,
                                   ... ... ... Қос  ... ... ... ... Жарқ  ете  шыққан  күн  еді,
-  деп   суреттеуі   елден  ... өз  ... ... ... ... ... Дариға   -   сезімнің   адамы.
Дәлірек  айтқанда,  ... ... ... ... ... ... жатып  майданға  аттандырған. Яғни   базарлы  да  бақытты  
шағы   басталмай   жатып   ... ... ... ... ... ... қаралы   шәлі    жамылып, ауыр   тұрмыстың   қамытын 
киген. Сондықтан   жалғыз-жарым   қалғанда,  ... ... ... айтылар   жыры,  шер-шемені   қисапсыз. Іштегі   запыранын  
шығарғанда   халықтың  әнін   жарына  ... ... еді  ... ... ... сазына   келтіре   салатын. Бірте-бірте  осы  
ән  оның   есіміне   телініп,   бүркеншік  атына  айналады.  Оған   тағы  
бір   себеп     ... ... ... ақ   ... соғыстан   оралмауы.
Төзуде-ақ  төзіп, тосудай-ақ  тосқан,  амал   ... хат  та,  ... ... жоқ. ... ... ... тіршілік   илеуімен    ешнәрсені  
елемейтін    Дариға   ... ... ... ... ... ... Алдында  ол  сағыныш   сазы   ... ... ... күйікті  дерт  боп   түнгі  ауаны   жаратын,  атырапты  
аралап   ... ... ... ... ... ... кәрі-
құртаңды    тамсантып,  жесірлерді шөлдетіп,  жетім - жесірлердердің   көз
-жасын   төккізіп   егілтетін. Дариға  сөйтіп    ... ... ... да, 
кең   жайлауға  да,  айға  да   сырын   ... ... ... жүрді.
Бірақ   кең   дүние,  кемел   өмір     селт  ... ... ... ... ... ... көз  жасын  көрмеді.  Жанына  батты. Емін  
іздеді.
Ол дертіне  дауа  табады. Ол   “Жалған“   ... ... ... ... шағын   эпизодта   өсек  айтып   отырған   әйелдердің  
әңгімесі   ... ... ... ... ... ... ... өсек   тегін  болмапты,  ары   қарайғы   желі -  аузынан 
сүті   арылмаған,  жан-  дүниесі   ластанбаған  “тентегінің “  сұмдықтың  
үстінен  ... ... ... ... құшағында  
жатқанын   көзімен   көруімен   нақтыланады. Періште   көңілі   шошынып  
Дариға  жеңгесі-  жексұрындықтың   бейнесіне  ... ... ... әні,  сәні,  күллі   қоршаған  орта  -  тау,  өзен, арша, құсы  
мен   ... ... ... ... ... біткен   былғанышқа  
оранады.  Сұлулықтың   жалғандығы,  тірліктің   алдампаздығы   аяндалған. 
Поэзия   пәрмені  елітіп,  Дариға  ... ... ... ... муза “  ... ден  ... Дариға   ар-намыс   құрбандығы 
болып,  өсек-аяңға   шыдамай   өз  өмірін  ... ... ... бәрін  
басы -қасында   жүріп,  сырласы   мен   мұңдасындай   халдегі  “тентегі” 
ой -санасына   ... ... ... Нәтижеде    жан   дүниесіне 
өлшеусіз   өзгеріс  енеді,  жеті  балдық  сілкініс  тұрады.  Көзімен   
көргендері   мен   ... ... ... ... ... зұлмат   жылдардың   зұлымдығын   жеткізетін,  жесірлер   мен  
жетімдердің  көз  жасының   ... ... ... ... боп  ... ... -  эпик  ақын. Оның   көсіле  шапса,  жер   танабын  
қуыратын   шынайы   жүйрік   ... ... ”  ... ... ... ... оқиға,  сом  соғылған   образдар, сұлу   жыр,
айшықты   ... ... ... ... ... құрсауынан  
шығармай,  жыр   аяғына   жеткізіп   барып  бірақ   ... ... ... - ... - ... болыс   Албанды   запыс  қылған,  “қарақшы “  ... ... ... жан.  Өктемдікке,  озбырлыққа  қаны  қас.  Әсіресе  
әділетсіздікке   төзбейтін, өз  дегенінен   ... ... ... нардай   қайратты, қара   ағаштай   қайсар,  жүрегі 
түкті,  балуан   білекті. Салқар   сенім  мен   берік   байламның   адамы. 
Алғаш   ... ... ... ат   келе  жатқанда,  той   иесі   атақты  
байдан   ... ... ... ... ... ... ... Ерегіс  қоздырады,  тартыс   өршітеді.         
                                Жұртым -  ... ... –  ... ... Қорлық  көріп   байлардан,   нала   кештім.
                             Бәс   тігемін,  байеке,   бәйгемді   бер,
                             Бәйгемді   бер,  озады   Ала   бестім.   
                             Бәс  тігем  де,  қаласаң   ... ... ... ... ... ... Шығаршы   шымыр   дене   балуаныңды,
                              Аяғыңның   астында   ... - ... ... ... ұзында   өшті,  қысқада   кекті   екенін   
ашық   жеткізеді.  Мергендік  сынасып,  тіресіп   ... ... ... ... ... ... шыдамай   ұшып   тұрған   бай 
балуанын   әбсәтте   алып  ұрып,  басынан   аттап    той   ... ... ... ... ... ... бірінші   келген   Ала   ... ... ... ... ... талап   етеді.  Бұғыбайдың  “Сары  атанды  ... ... ... ... ... ... ... десе,   күшік 
күйеу  боп   есігімде  жүрсін.  Ала   бестісін    ... ... ... алдыма   келсін“  деген    күш   көрсетуіне   ықпақ 
тұрсын,  өршеленіп,  өктемдігін    ... ... ... ...      - ... ... ... Құрман  
атым,
                                  Зауқым   жоқ   ... ... ... ... өскен   тағысымын, 
                                  Тақыр   кедей   мен   емес   құл  
болатын, - ... ... ... зәу-затын   айтып,  қорқу  
тұрмақ  ымырасыз  ... ... ... ... ... ... ... - дау-дамайды   доғарып, Құрманның  
сойқанды   ісінен  ... ... ... ... сыңайында   қызды
“қарақшы”  артына   өңгертеді. ... ... ... ...... ... үлбіреген  Жамалдың  ат 
артында  келе  ... ... ... ... құлақ   аспауынан   да  көрінеді.  Оның  сөзінде  де,  ісінде 
де  дөкірлік   тұтасқан,  тоң   мінезділік  топтасқан.
                                  Тәйт  әрі,  неткен  ащы  сұм  ...     ...   Мен  бе  ... жыртатұғын   күң  намысын.
                                   Берілмеген   қос   құлақ   ер-жігітке,
                                   Әйелдің   бақырғанын   тыңдау   үшін.
Бұл   тік    сөйлейтін   тұрпайылық,  тауда   ... ... ... ... ... ... ... өмір  де  
Құрманды  жұмсарта    алмаған,  қараулық  ниеті  мен   ... ... ... ... адамдық   бейнеге   енетін  
сұрқы   байқалмайды. Тек   төртінші   жылы    Жамал  ұл   босанғанда  ақ 
түйенің   қарны   жарылғандай   ... ... ... ... көтереді. Нәрестенің   жолында   өзін   өлімге   тігіп,  ұрпағын  
“ұры – қары “, “қарақшы “  ... ... ... тұр,  ағайын,  қаңғыбасың,
                                    Қаласаңдар,  мінеки   қанды   басым.
                                    Аманат   қып    алдыңда   қалдырамын,
                                    Жаңа   өмірдің   жазықсыз   қарлығашын,-
деп,  өзіне  ... ... ... да   қабылдап,  қылмыстарын 
мойнымен   көтеруге   ... Тек  ... ... өмірі  
бүлінбеуін,  өзінің   күйін   кешпеуін   тілек   етуі -  ... ... ... ... ... ... себілгендігі,  жат   жүріс, 
қаңғыбастық   ... ... ... ... қашып,  тауға 
бекінгенге   дейінгі   өмірі, қалай  қарақшылық  ... ... ... ... ... себебі  бимағлұм. Белгілісі өктемдік  
иелеріне,  байларға   ... ... ... ... ... ... ... кезіп,  тас  мекендегені,  осы   тағылық  
өмірінен  қол  ... ... ... жар  ... ... тас  жүрегін   жібітуі,  ақырында  перзент   тауып   беріп, 
бақытқа   ... ... ... ... ... - ... ... ежелгі   қазақтағы   құлақ  
кесті  құлдық  пен  күңдікті   жаңартушы, малды-жандылығын  көрсетуші  
азуы   ... ... бай. ... ... ... малын 
қосақтайтын, айналасына   тізесін   батырып,  өктемдігін   жүргізіп  
дағдыланған   адам. Бірақ  ол   ... ... ... мен  
қиқарлығынан  ығып,  оған   тікелей   бұл   жолы   күш   ... ... ... ... ... ыңғайсыздыққа   қалғаны  
есіне  түсіп,  ары   қарай   белдесуге   шықпайды,  зығырданы   қайнап  
іштей   тынып   қана  ... ... ... ... жүйе.
Онда көркемдік жүйе ұғымының мәні мен мазмұны, ол ... ... ... ... мен ... ... ... поэзияның өмір сүруінің мәңгіліктігінің мәселесі
екендігі айқындалады. Оған ... ... мол ... ... ... ... Сөйтіп өлеңдер өзегіне
бойлай ендіріледі.
Құдіретті сөз өнері, оның ... ... XIX ... ... Абай ... арқылы ең биік тұғырға көтерілді. Ал ХХ ғасырдың
бел ... ... ... ... жас талап, жаңа буын өкілі ... да сол ... ... ... яғни ... ... қол
созып, шырқау шыңға жол тартты. Сөйтіп, Абай салған ... ... ... ... ... ... мән бере ... үйренуге талпынды. Әсіресе Абай парасатынан нәр ... ... ... орай үн қатты. Ұлттық мұраны толықтыруға өз әлінше ... Рас, Абай да, ... да ... түскен дән емес. Құндақтаған
елдің, құнарлы топырақтың, қазыналы ортаның ... Олар бай ... ... ... ... ... өнердің шеберлігін меңгерді,
философиялық тереңдігін ... ... ... ... мен ... бойына сіңірді, тың сонарларын шалды. Яғни халық даналығының
небір нәрі мен ... ... ... орыс ... озық ... классиктерімен талмай танысты, ... ... ... ... ... ... ... үйренді. Ғаламдық
деңгейде дүние танымдарын жетілдірді. Өздеріне дейінгі мықты ... ... ... ... ... өріссіздігі қайда екендігін
ажырата білді. Соған сәйкес ащы ... да айта ... ... ... қиын ... ...... құрылыстың, коммунистік қоғамның дүркіреген
дәуірінде еңбек етіп, тіршілік етті. Кезінде кереметтей дәріптелген, ... ... ... ... ... ... қоғам” саналған
кеңестік жүйенің бітім болмысы туралы ... ... тиіс ... ... Сол ыңғайда ақынның шеңберден шыға алмағаны, ақ тиындай
шығырда шыр айналғаны байқалады. Бостандық, ... ... ... ... аясы тарлығы танылады. “Неге бұлай?” деген ақын түйткілі
түсіндірілмеді, жауапсыз қалды. Бір елі ... екі елі ... ... әрі
қатаң қойылды. Соған қарамай адам баласын, азаматтық қоғамды ... жеке ... мұң мен ... ... мен ... халық
мүддесімен қабыстырып, ұлттық сипатқа жеткізе білді. Рухы күшті ... ... ... ... ... ... ... ой-ырғақ еркіндігімен ерекше, “тілге жеңіл, ... ... де ... ... ... ... үңіліп, рухани күші мен
құдіретіне талдау жүргізу, эстетикалық, этикалық тәліміне ден қою, ... ... ... ... ... ... ... бөлу, көркемдік–шеберлік иірімдеріне үңілу.
Ал 1975 жылы 26 қаңтарда: “Айналып ... ... ... роль ... ... ... ... рух ... ол поэзиядан аулақ
жүруі керек...” [11.], - деп жазады. Шындығында ... ... ... ... ... өлең ... Оның бәріне жетекші асқақ та ... ақын рухы ... ... ... ... ... ... Ақыры 1976 жылы 14
ақпанда ” ...Мен өзімнің ... ... ... ... өмірімнің
шежіресін жасап ... ... мұңы мен ... - ... ... басқа жүректерге өз ... ... тиіс ... ... ... ... менің жазғаным – бар-жоғы бір ғана
поэма. Адамның ... мен ... ... мен қуанышы туралы
поэма. Егер ... ... ... жинап, бір жинаққа
топтастырып көріңдерші. Естерінде болсын, ... ... өз ... Яғни ... және ... ... содан соң көз ... ... ... ... ... ... ал
композициясы мен архитектоникасына зер салыңдаршы. Егер мені ... онда ақын ... ... б ] ... екен ... ... айтылғандар біздің зерттеуімізге үлкен ... ... ... ... жағрафиясын горизанталь да, вертикаль
да жағынан ... ... ... ... ... одан біз ... ... құдық қазғандай іздеп көрелік.
“Аманат” өлеңінде соғысқа аттанған әженің буыны ... ... ... ... ... ... ... құрыштай қуат тұтып, үйдің
ендігі тірегі екенін ескертіп, еркек кіндік бас ие ... ... Ол ... - ... қарт ... ... ... шешені, шиеттей іні- қарындастарын асырау, ... ... Бұл ... бар ата ... ... ... ... жырларда ер-азамат жорыққа аттанғанда,
іштегі ... ... ... ... қол артып, медет
қылатыны, жерінің ... ... ... ... ... ... сүйген жар, дүние ... ... ... бар. Яғни ... ... әрісі елдік, жерлік мәселелер
жас жеткіншектің ... өмір ... ... ... ... ұлы ... ұл мен қызды ұзақ ... ... алып ... Осы тұжырымның, әкелік аманаттың, ұлттық
элементтердің танымдық ... ... ... ... бір ... ... тастау үшін жұмыс ... ... “Іс ... ... ... көп ... “Орта толсын!“,
“Қырқар көбейсін!”, “Игіліктің ... ... ... ... ... ортақтастығын білдіру, ниеттестігін сездіру ежелгі қазақ
дәстүрі. ... ... ... санасына салу, осылай ... ... ... білдіру, жөн-жосықты ұғынуға
дағдыландыру ата-ана мен ... ... Ақын жаны ... ... ... ... осы ... туындаған, ізгілік
иірімдеріне жетелейтін өлең. Тік бақай, жөн ... ... көр ... ... тура қара” шыншылдықты, арлылықты арқау еткен. Арамдық,
алақол ... ... ... ... дар ... ... “Қалжасын жеп қуанып, шілде ... Сені де ... ... ... деп ... ... салмақ, мән жатыр. Қалжа - босануға
тақаған әйелді қуаттандандыру, ... үшін ... ... ас, ... әрі ... үстемелеуге жасалған әрекет.
Шілдехана - қуаныштың ... ... ... шегі, әлейім жұртқа
жар салу, перзентті болғанын жариялау. ... ... ... ... ... етіп ... ада, кісіліктен кенде пасық,
шерменде жан болуы қайғы-қасірет ... ... ... әулиеге ізет– құрмет жасауға, тәрбиелікке шақырады.
“Отыз ... ... бір ... 35 ... ... ... көктем, жаз белестері мен елестерін шолып ... ... ... ... ... ұлттық сананың алауына ұсталған,
шұғыласына малынған өлең.
Мені ... ... ... ... - ... қалған сөз”, - дейді.
Ақымақ болсаң төзбейді,
“Хайуан” ... ...... жоқ ... болуға,
“Мені жақсыдан қалған көз”,
- дейді деп, әркімнің адамдық ... ... ... ... ... асылдық қасиеттерден айырылмауға үндеумен бірге,
жеке бастың өнегелік-үлгілік ... ... ... берік
ұстауға, ген арқылы берілетін қазақтық қағиданы көздің қарашығындай
сақтауды ... ... ... баласы – он бесінде баспын дейтін”
еті тірілікке, қағылездікке, ... ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы қойып, кері кетушіліктен
сақтандырып саналылыққа жетелейді.
Биік болса болғаны ... ... ... ... заңды билетім
бар,
Заңды орныма таласамын.
Тіршілікке еніп, өмір көшіне ... соң өз ... ... ірі ... ... ... ... іскерлік пен өнер-ғылым
қууға, елінің намысын жыртып тұғырын ... үлес ... ... ... ... 35-ті аз ... деп отырған жоқ, қазақтың
ұғымындағы орда бұзар, дүниені дүр сілкінтер, ... аты ... ... ... отыр. Сондықтан өмірден ойып тұрып орын ... ... жыр ... ... Өзіне есеп беріп, алды–артын
болжауы, өлшеніп берген ... ... ... ... ... ... ой ... Заңды орнына таласуы. Абай айтқан “Сен
де бір кірпіш ... ... тап та, бар ... ... Бұл
өнер, өлең мұратындағы дәстүрлі жалғастық.
“Мен өскен лашық бір ...... жаны мен ... мен хан көңілділігіне өлшем болар өлең. Кешегі ... ... ... ... ... ... жылдар салғанда қымбат
тартқанын, қызығы мол қимас күндердің ... ... ... Бір ... лашық - бақытты шақтың ... ... ... таубашыл тұстары сирек болғанымен, қараның хандай қамсыз,
мұңсыз шақтары жиі ... бар. ... ... ... ... ... жасау, барға қанағат ету - лирикалық ... ... ... қара ... ... ... ... лашық бір ... ... - ... мың ... тағы ... ... ... кіргенде.
Өр тұлға, өжет мінез, ... ... қана ... ... ... ... дес ... Бұл аңыздардағы Жиренше
шешеннің төсегінде ... ... ... ... ... құрым
жаппасын: “Ақ ордадай - ақ үйім, хан ... қара ... деп ... ақ боз ... өз тұрағын теңгермейтінін еске түсіреді.
Өлеңнің шешендік шиырлармен ... ... Арыс ... ... ... ... ... жанастығына, ой
орамдары ортақтастығына таң қаласың әрі сүйсінесің.
Қонақпен ... ... боп атып таң ... еді шақырып,
Әжемнің аппақ жаулығы.
Қазақтың тағы да бір дара ... дана ...... әлем ... мойындағаны - мол ... ... жаны жай ... ... асы ... ... бар болмысы айшықтанып тұр. Әже - ... кең ... шайы ... ... ... ... ... ұйытқысы. Ақ жаулығы – үлкен–кішінің магнит өрісі, балды дәміне
шақыртқы. Бүгінде сол ... көзі де, өзі де ... жаңа ... ... жеткізеді. Ауылына аңсап-сағынып барғанда ... ... ... алар қара ... жоқтығына мұңлы, бауыр басқан
босағасынан бір ұрттам су ... ... Қара ... ... ... Ол құрыса азамат азады. Осыны ... ... ... жас ... жарамады үйге кір деугесі” салт-дәстүрдің
жұтағандығы, сәлемнің сатулығы, ... - ... ...... Бұл ... өзгерісі, заманның тарту-таралғысы. Алайда
белгісіз ... ... жоқ. ... ақын ... ... ... ... ұстанымдарын тоздыруға қарсы. Бұл ретте ақынның
жалғыз бөлмелі лашығы – Аяз ... есік ... іліп ... қадірлісі, көңіл төріндегі көнесі. Ақ жолдан адастырмас,
желпіндіріп желіктірмес, өткенін ... ... ... ... ... “Ақ кимешек көрінсе” осы ойды ... Ақ ... ақ ... аналардың ажар көркі, белгісі ғана ... ... ... ... басар жылылық көзі, қарттықтың, этикеткасы ... ... Қ. ... “Ақын жырларының ешқандай ... ... жол ... ... ... рух ... рухының онымен ұштасуы шығармашылық бақыт” деуі [4. 79] ... ... ... ... ... кесіліп, азаматтығында
қалада тұрған жанның лақтай жар-жағада ... ... ... ... ... еске ... салқын самалын сіміріп,
саумал ... ... ішіп ... ... Бұл ... ... тән жер ... Өйткені туып-өскен қара шаңырақ та, қара ... қара ... де, ... күрең сақалды Сұлтанбай” ақсақал да,
ата-баба зираты да ... ... ... күй кешкен
ақын сағынышын басып, көру кеңістігін кеңейтіп ... келе ... ... ... ... күдікті, қарсы алар жан табылар ма? Құлын-
тайдай ... ... ... ма? Олар ... ... ... ұғып, жаныңды түсінер жан ... ғой. ... ... ... ... даладан, зерделілікті зеңгір
көктен алғандықтан – осының бәріне бас иіп ... ... ... ... бен қарыз деп осыны ... ... ... ... ... ... құрметтеуден басталмақ.
Ақындықтың азабы мен тозағын, дертін бір ... ... ... ... ... ... ... қала шуы ... ата ... ... ... ... ... алаңсыз тау
тағыларындай несібесін түзден тауып ... ... ... ... бір жағы ... мінез–құлқынан, тұрмыс-тынысынан хабар беріп
жатса, екіншіден, жан ... ... мен ішкі ... ... ... алар ... тұнба көздеріне
жетелейді.
Қасқа бұлақ бесікті тербетеді,
Қасқыр жүрек ұлдарым ержетеді, -деп,
жандардың ... мен ... үрей мен ... ... ... осылай өжеттіктің өр ... ... ... ... туып, заңғарлықпен зәулімдесіп,
тектілікпен ... ... ... көз ... баласы тауға қарап өседі”, “Қарап тұрып ... биік ... ... ... ей, жігіттер” деп келетін ашық айтылған
ойлардың, ... ... ... ... осы ... Қасқа
бұлақтың сыңғыры мен сылдырын тыңдаған, қыр көкжалының ұлуын ... ... ... Әрі бұл жыр - қос бұрымды қара ... ... сом ... ... - ... ... - Дариға. Алдымен
Дариға айтулы сұлу, өр әрі тәкаппар жан. ... ... ... еді ... Сұңқардай еді жердегі” халықтық
өлеңнің қос жолы оның ... ... ... баламасы
іспетті. Өте дәл әрі орнымен қолданылған теңеу. ... ... ... ... ақын:
Жолбарыс бақай білегі,
Құлан жон ... бірі ... уыс ... ... ... ... ... шың тұрған кеудеде,
Еңістің жатыр сілемі.
Қос ... ... жалт ... ете ... күн еді,
- деп суреттеуі елден ерек, өз ... ... ... ... ... Дариға - сезімнің ... ... ... өртті, кеудесі дертті, жар ... ... ... ... Яғни ... да ... ... жатып сөнген. Қызығы таусылмай, қызуы ... ... ... шәлі ... ауыр ... қамытын
киген. Сондықтан ... ... ... ... ... айтылар жыры, шер-шемені қисапсыз. Іштегі ... ... әнін ... ... “Аққудай еді көлдегі,
сұңқардай еді ... ... ... ... ... ... оның есіміне телініп, бүркеншік ... ... Оған ... себеп санаттан жары келмеуі, ақ ... ... ... ... ... ... амал ... хат та,
хабар да ұшты-күйлі жоқ. Күні бойы ауыр ... ... ... Дариға түн түсісімен әйелдігін ... ... ... ... ол ... сазы боп ... келе ... дерт боп түнгі ... ... ... әркімге әрнені ойға ... ... ... ... ... жесірлерді шөлдетіп, жетім - жесірлердердің көз
-жасын төккізіп ... ... ... ... да, ... да,
кең жайлауға да, айға да ... ... ... ... жүрді.
Бірақ кең дүние, кемел өмір селт етіп ... елп ... ... ... көз ... ... Жанына батты. Емін
іздеді. Ол дертіне дауа ... Ол ... ... ... ауыз ... ... ... өсек айтып отырған ... ... ... мәліметтер алдыға ... ... ... өсек ... ... ары ... желі - ... арылмаған, жан- дүниесі ластанбаған “тентегінің “ ... ... ... ... ... ... ... көруімен нақтыланады. Періште көңілі ... ... ... бейнесіне енеді. Жеңгесімен ... оның ... ... ... орта - тау, ... ... құсы мен жәндігі
түгел ластыққа ... ... ... ... ... ... тірліктің алдампаздығы аяндалған. Поэзия
пәрмені ... ... ... ... отырып, “Намыс пен муза ... ден ... ... ар-намыс құрбандығы болып, ... өз ... өзі ... ... бәрін басы -қасында
жүріп, сырласы мен мұңдасындай ... ... ой ... көкірегіне тоқиды. ... жан ... ... ... жеті ... ... тұрады. Көзімен көргендері
мен көңіліне ... ащы ... ... ... жылдардың зұлымдығын жеткізетін, жесірлер мен ... ... ... өлеңмен толтыратын, жоқшысы, іздеушісі ... - ... әрі ... ... Оны ... - ... соғыс. “Аузы асқа ... ... ... он ... бір гүлі жаңа ... жан ... ауыр ... тозақ отында өртеніп, қара ... ... ... ... ... ... ... жас
өмір ләззатын татып, ер - азаматпен ойнап күлгісі ... ... ... - ... ... жар ... ... Жанған
жүрек, өртенген тәнге су ... өсек - ... ... ... ... ... жанын жеді, жан жарасын ұлғайтты. Ол ... ... бала ... Бұл ... ... абыройын мүлде
кетірді. Өзі паң, өзі ... өр ... ... ... Жай оты жанына түсіп, тұла ... ... ... ... , ... өмір ... боп шағып, ажал боп торыды.
Сондықтан ... ұят ... ... - өзі өкім шығарып, ... ... ... ... ... ... жас ... жатып сөнген өртеңдердің, өксік ... ... ... ... ... ... ... жастығы жайрап жазым
болғандардың прототиві .
Мұқағали - эпик ... Оның ... ... жер ... ... ... екеніне “Ару-Ана ” поэмасы ... ... ... ... сом ... ... сұлу жыр,
айшықты сөз ... ... ... ағыс құрсауынан шығармай,
жыр аяғына жеткізіп ... ... ... ... Басты
қаһарман - Құрман. Ол - алты болыс ... ... ... “қарақшы
“ деген лақап аты бар жан. ... ... қаны ... ... ... өз ... ... көнбейтін,
бірбеткей, қара ... ... қара ... ... ... ... білекті. Салқар сенім мен берік байламның ... біз оны ... ат келе ... той иесі ... жасқанбай тұлпарынан тұғыры озатындығын ... ... ... ... ... ... ... - жер, руым – көк, далада
өстім,
Қорлық ... ... нала ... ... байеке, бәйгемді бер,
Бәйгемді бер, озады Ала ... ... де, ... ... ... қой ... қандатамын.
Шығаршы шымыр дене балуаныңды,
Аяғыңның астында аунатамын,
- деп, ... ... ... ... ... қысқада
кекті екенін ашық ... ... ... ... күш
сайысына да түсе ... ... ... ... ... бай балуанын әбсәтте алып ... ... ... ... ... әлем-тапырағын шығарады, тасыған
мейманасын ... ... ... ... Ала ... ... ... қуаттанып, жүлдесін талап етеді. ... ... бас ... мал алсын. Бәйгеге тігілген қызды алам ... ... боп ... ... Ала бестісін мамағашқа
байлап, қол ... ... ... ... күш ... тұрсын, өршеленіп, өктемдігін тіпті ... ... ... ... айт, естісін Құрман
атым,
Зауқым жоқ ... ... ... ... ... ... кедей мен емес құл
болатын, - ... ... ... ... ... қорқу тұрмақ ... ... ... ... ... ... мәлімдейді.
Бұғыбай - дау-дамайды доғарып, Құрманның сойқанды ... ... ... адам ... қызды “қарақшы” артына
өңгертеді. Құрманның ... ... ... ... ... жас үлбіреген Жамалдың ат артында келе ... ... ... ... ... ... ... да
көрінеді. Оның сөзінде де, ісінде де ... ... ... ... әрі, ... ащы сұм ... бе екен ... күң намысын.
Берілмеген қос құлақ ер-жігітке,
Әйелдің бақырғанын ... ... тік ... ... ... ... тағыланған мінез-
құлқын ... ... үш ... өмір де ... ... қараулық ниеті мен ... ... ... ... ... бейнеге ... ... Тек ... жылы Жамал ұл ... ақ ... ... ... ... ... қасиеттері бас
көтереді. Нәрестенің жолында өзін ... ... ... “ұры –
қары “, “қарақшы “ дегізбеске ... тұр, ... ... ... ... ... қып ... қалдырамын,
Жаңа өмірдің ... деп, ... ... үкім шығарса да ... ... ... ... Тек жазықсыз ... ... ... ... ... ... етуі - сәби мен
Жамал ... оған ... нұры ... жат ... жалықтырғандығы. Әрине, Жамалды алып қашып, ... ... ... ... қарақшылық жолға ... ... ... ... себебі бимағлұм. Белгілісі ... ... қаны ... ... ... ... ... тау кезіп, тас мекендегені, осы ... қол ... ... ... жар ... ... тас ... жібітуі, ақырында перзент ... ... ... екені көрінеді .
Жамал - тағдыры тәлтекке ... ... қыз. ... ... Оны ... ... пана ... айла-шарғысы да, әл -
дәрмені де ... Қара ... ... мүмкіндік
бермейді. Алғаш Жамал ... ... ... ... бас
жүлдеге байланған құрбандығы. Келесі ... ол - ... ... ... Ит өмір ... ... өткенмен,
перзент сүюімен, заман түзелуімен басына ... ... ... бағып отырған анаға ұшырасамыз. ... ... ... - зорлықшылдығымен бірге, ... ... ... ... пен ... жаңартушы, малды-жандылығын көрсетуші
азуы алты ... бай. ... атын ... ... айналасына тізесін ... ... ... ... Бірақ ол Құрманның қызу ... ... ... оған ... бұл жолы күш ... Жұрт ... балуаны жығылып, ыңғайсыздыққа қалғаны
есіне ... ары ... ... шықпайды, зығырданы қайнап
іштей ... қана ... ... бөлім.
3.1 Таңдалған тақырыптың мақсаты мен міндеттері:
Дипломдықық жұмыстың басты мақсаты - көркем әдебиеттегі, ... ... ... сөз болу ... ... жүргізіп,
терең негіздеріне үңілу. Қадым заманнан ... ... ... бен ... ... назар салып, нақты
мысалдар арқылы Мұқағали ... ... ... ғылыми
саралау. Негізгі мақсатты орындау үшін ... ... ... ... шешу алға қойылды.
- Мақатаев поэзиясының рухани ... ... ... бірі - ... ... ... ... тұрғыдан
дәйектей отырып, көркем әдеби тіліміздің жетілуіне, бейнелік ... ... ... үлес ... ... ... Мұқағали шығармаларының тек поэзия құдірет – күшінің ауқымы
мен аясына ... ... ... ... ... шығармаларында мол көрініс табатын ... ... - ... ой ... ... тереңдігіне көңіл бөліп, ұлттық
тіл байлығын ... ... ... ... ... ... ... эпикалық туындыларындағы өмір шындығының ... ... адам ... ... ... жүйе ... ... шығармашылығындағы көркемдік жүйе осыған ... ... ... де ... ортақ тақырыптардың аясында, ... ... ... ... Бұл ... зерттеу
арнайы әрі нысанды мақсатта жүргізілді. Сондықтан ... ... ... ... тақырыптың мәнділігімен, көкейкестілігімен
айқындалады.
-Мұқағали ... ... үш ... ... үш қазығы
бар. Оның біріншісі- ақынның әрқашан да ... ... ... де ... ... ... - ... яғни өмірді сындарлы
санамен екшеп, елеп ... ... ... ... ... ... көркемдеу жүйесі. Үшіншісі азаматтығы - қоғамдық
әлеуметтік мәселелерді, күллі ... ... ... еткен
ақын кемелдігі дәлелденеді.
- Еңбекте Мұқағали шығармаларындағы ұлттық айшықтар кең ... ... ... ... ... сабақтастырыла,
ұлттық идея мен ... ... ... ... ... аясында көркемдік ой–санаға қозғау салып, ұлттық ... мен ... ... ... ... орны ... ... ғылыми тұрғыдан тұжырымдалады.
- Поэзияның рухани азықтығына, адами қасиеттердің орнығуына, қоғам өмірін
нұрландыруға ... ... ... ... қалыптасуына
оңды әсер ... ... ... ... ... ... Көркемдік - поэзия үшін жырдың ... әсем ... ... ... билер әсерлілігі. Жүйе – бір қалыпқа ... ... ... ... ... ... ... жүйесі саралануын
былайша тармақтауға болады.
3.2 Таңдалған тақырып бойынша білімді, адамгершілік, имандылық,
тағылымдылық, тәрбие мәселелерімен оның ... ... ... ... ... ... әрдайым зерттеу обьектісіне ... мен ... ... ... ... байқалады. Мәселен
орыс әдебиетінде В.В.Виноградовтың, Е.И.Клименконың, З.С.Паперныйдың, В.Е.
Холшевниковтың, К.Чуковскийдің, П.С. ... С.Л. ... М.Г. ... С.Н. ... ғылыми ... осы ... ... ... Төл ... де ... әр ... қарастырылып келген. Нақтырақ айтсақ, Қ.Жұмалиевтің,
М.Қаратаевтың, ӘТәжібаевтың, ... ... ... ... ... ... А.Нағметовтың С.Оразалиновтың еңбектерінде сөз болады.
Сондай-ақ, ... ... ... стиль және
бейнелілік”[1]монографиясында, Ж. Боранбаеваның ... ... ... ... Оңайгүлдің “Махамбет поэзиясының көркемдік
ерекшелігі”[3] атты диссертациясында көркемдік жүйе ... мен ... ... жан–жақты сараланып, арнайы ... ... ... ... ... ... ... ақын–жазушылар шығармашылығы бойынша талдануы жеткілікті дәрежеде.
Ал тікелей М. Мақатаевтың шығармашылығы жайында сөз ... ... ... ... ... ... ... Мұқағали
шығармашылығы әдеби сын назарынан тыс қалған жоқ. ... ... ... ... мен «Мұқағалидастан»[5]
кітаптары шықты. Мұқағали ... ... мен ... ... тұрғыда зерттеу соңғы он-он бес жыл ... ғана ... ... ... ... ... ... қарсаңында
жарияланып жатқан мақалаларды, әрі 50, 60, 70 ... ... ... ... , ... 500–ге
тарта ғылыми – танымдық материалдарын жатқызуға болады. Жеке ... бой ... ... Қазанбаева Айнагүл Зікірқызының
“М. Мақатаев лирикасының ... ... [6] ... ... ... ... поэзиясындағы қаһармандық рух
пен трагедиялық ахуал”[7],Қарақалпақстандық ... ... ... ... ... [8], ... Бибіжан
Сейітханқызының “М.Мақатаев лирикасының ұлттық сипаты”[9] кандидаттық
диссертацияларын, Абишева Сауле ... ... ... “Мир
природы “ структура и семантика“ [10] ... ... ... да ... шығармашылығы бірсыпыра талданды. 2006 жылдың
басынан “Мұқағали” ... ай ... шыға ... Міне ... ... мұрасын туған халқына жеткізудегі және оны зерттеп, ақынды ғылыми
тұрғыдан танудағы ... ... ... ... ... ... бұлақ көзі ашылды, оның сала - сала боп, ... ... ... Мұқағали туындылары түгенделіп, ... ... ақын рухы ... ... ... өзіне барған сайын ... ... ... бірыңғай көркемдік жүйе тұрғысынан арнайы
қарастырылған жоқ.
3.3 Таңдалған ... ... ... әдістемелер және оны
жүргізудің жолдары
Дипломдық жұмысын жазу ... алға ... ... мен
міндеттерді орындау үшін өлең–дастандардағы ... ... ... ... сұрыпталу ерекшелігі мен сомдалу дәрежесіне
үңіліп, көтерілген ... ... ... ... ... талдау әдіс-тәсілдері қолданылды. Зерттеу нысаны ретінде М.
Мақатаевтың өлең, ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Орталық кітапханасының, Қазақстан Орталық
Мемлекеттік архивінің, ... ... ... мен ... ... ... мұрағаттары мен 1991-2006 жылдар
арасындағы жинақ папкілер материалдары пайдаланылды.
Дипломдық ... ...... ... ... ... С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, Б.Кенжебаев, Қ.Жұмалиев,
Т.Әлімқұлов, З.Қабдолов, Т.Кәкішев, Р. Бердібаев, ... ... ... С. ... ... Ж.Ысмағұлов, Қ.Мәшһүр-
Жүсіп, С. Негимов, А. Егеубаев, А. Еспенбетов, З. Жұмағали, Ж. ... ... ... ... ... Д.Қамзабекұлы,
Р.Тұрысбек, М.Хамзин, Т.Есембеков, Қ.Алпысбаев, т.б. ... ... және ... ... бар ... ... теориялық және әдіснамалық негіз ретінде пайдаланылды, ... ... ... -тәжірибелік мәні: Жұмыстың ... ... орта ... ... оқу ... ... жазуда, хрестоматиялар құрастыруда, бағдарламалар жасауда,
сондай–ақ қазақ ... ... ... ... мен ... қазақ халқының тарихына, мәдениеті мен ... ... ... ... беруге көмектесері анық. Құқықтық,
демократиялық негізде ... келе ... жас ... беріктеу, оған көркемөнерді сүйетін дүйім елді ... ... ... ... ... ... ұсынылатын негізгі тұжырымдар. Зерттеу ... ... ... Мұқағали поэзиясының көркемдеу жүйесі – ойлау деңгейінің биіктігімен,
философиялық пайым жасау дәлдігімен, ... ... ... ... дамытылуы мен үндестігі ерекшелігімен, өлең мен ... муза ... ... ... ... ... поэзиясында саяси-әлеуметтік, азаматтық, қоғамдық,
табиғат, махаббат, тарихи-танымдық тақырыптағы лириканың дамуына ... ... ... ... ... соны ... ... тың сонарларына
алып шықты.
- Ауыз әдебиеті және Абай, Махамбет бастаған ақындарымыз шығармаларынан
тәлім ... ... оны ... дамытып өзіндік ерекшелік
қалыптастыра білді, айшықты, көркем тілдің шебері ... ... ... өсірді, ұлттық сипатын ұлғайтты.
- Мұқағали поэзиясының ойлау, образдау, сюжеттік желі, өлең ... ... ... әрі ... ... ... Оның ... етіп тұрған ырғақ, ұйқас қана емес, ... ішкі ... ... ... ... ... үлгісі, образдар әлемінің табиғилығы мен
үлттық мінез-құлқында.
- Ақын шығармаларындағы аталған келісті көркемдік жүйе, биік ... ... ... ... ... мақамы”, “Мұқағали стилі”
екенін бірден аңғартады.
- Поэмалары мен классикалық үлгідегі өлеңдері арқылы ... ... ... молықтырды. Өлең өресінің биіктігін, жыр ... ... ... тақырыпта жыр тудырған ақын ... ... ... ... ... ... поэзиямызда бітім-болмысы бөлекше, жыр
жауһарын туғызды.
- Поэма, дастандары да ... ... ... ... көркем
ізденістерімен дараланады.“Өмірдастанда” - басты рух лирикалық кейіпкер
мен Дариға-жүрек ару ... ... ... аққу ана мен
алжасқан ана, ... асыл Ана ... ... ... баба ... ... “Реквием. Жан азасында” өлімге қарсылық
көрсеткен, өмір үшін күрес үстіндегі ақын рухы ... ... ... ... соны ... тың тұжырымдарына қанықтырады. Бұлар
қоғамның, адамның, өмірдің өз ... өз ... ... ... ... егіз. Сымбат, сәулет, сурет өнерімен өзектес.
Композиторлардың ... ішер ... ... ... ... ... ... ұлттық көзқарас тілімізді тірілтуге, ... ... ... ... ... ...      ... бөлімде   ақын  мұрасының  ... ... ... ... ... құрметке  бөленген   парасаты  пайымды 
ақынына   айналуы - оның  жырларының  халықтық  сипаттарға  ... ... сап  таза ... ... сапалығы  мен  
салмақтылығында   жатқандығымен   тұжырымдалады.
ақын мұрасының ... ... ... сұлу, сүйікті жырына, құрметке
бөленген парасаты пайымды ақынына ... - оның ... ... ... мен ... сап таза ... ... мен салмақтылығында жатқандығымен ... ... ... ... ... көркемдік
қуатының өзгешелігі жағынан да ... ... ... шығармашылығының қыры да, сыры да мол. Ақындық болмысы ... ... ... көз ... ... ол ... мол, тау ... тасқынды. Сан тармақтан ... ... ... ... ... ... иірімі мол, жылым дарияға
айналады да сусап, сұраныс ... ... ағыс ... алып,
бауырына басады. Жыр ... ... ... ... тағдырлармен
табыстырып, сан қиырға саяхат құрғызады.
Мұқағали - тума талант. ... ... өлең ... жыр ... ... Қиналып, өлерменденіп жазбайды. Арам
тер боп тыраштанып, тыртаңдамайды. Жетінші дәптердегі он ... ... ... ... ... ... күні ... жұтқан ауа,
ішкен ас пен барабар қорегіне, қажетіне ... ... ... Оның ... мектеп оқушысынан зейнеткерге дейінгі барлық
буын ... ... ... асабадан академикке дейін жаттап ... ... ... ... ... өзін де,
өзгені де, авторын да ... – ұлт ... Оның ... ... қаны ... жүрегі лүпілдеп соғып тұрады, ұлттық ... ... ... ... ... ... сондайлығымен нәрлі.
Ұлылығының - ариадна жібіндей ... ... ... ... ... ... ... - өз ұлтының микроатом, ... ... ... себебі бар [90.10 б]. Әрине жазушы ... ... ... ... ... ... Алайда ұлттық
белгілер неғұрлым көп ... ... ... ... ... ұран ... ... ұлтшылдықтан сақтану қажет. Жаңағы М.
Қабанбай: “Махамбет, Абай, Мұхтар , ... ұлт ... ... ... өмір сүре ... ... шығармаларына ұлтымыздың өлмес коды
жазылған, әлем бізді он ... өтсе де сол ... ... ... ... ... деуі білгір ой қорытындысы. Ұлт ақыны болу –
ұлттың ... ... ... ... Оның ... ... ... - үлкен суреткер. Суреткерлік сегіз қырлы, сансыз
сырлы болуы ... ... бір ғана ... ... ... ... тән. Мәселен “Мен күрсінсем, күңіреніп тау ... ... ... Адам мен ... ... әсер береді, ықпал
етеді. Ақын күрсінісі мен ... ... ... ... ... ... ... дейтін шеберлік осындай- ақ шығар. Бірінен
бірі зарядталып, бірінен–бірі ... ... күш пен ... ... ... ... ... , таулар!
Ығысыңдар!
Орын сайла ортаңнан ... ... ... не ... ұрысыңдар.
Адам болып немесе ығысыңдар.
Әлемдік поэзияның ... ... ... ...... ... келіп, қабілет қарымынан туындап тұр. ... ... ... ... ... сөз үш рет
қайталанса да, өлең ... ... ... ... ... ... дарытқан. Мұндай жайыт жиі ұшырайды, ... ... ... ... ой айшықтар әдісі. “Тауыма сүйенемін, жоқ
болса сүйенерім, ... ... да ... - ... ... ... ... ұстаздыққа бой ұрған ... ... ... одан ... нәр алып, қуат жинаған нар ақын ... айта ... ... баласын қауып сүйеді” демекші, тосын мінез-
құлықпен, толағай ... ... ... ... жек ... ... ... бұлтын үйірер , қарғыстауы да ... ... ... қырға шығып, Өзегімді жалайды ...... ... ... ... ... ... көрінбей жатқан
ұлттық белгілеріміз. Бұл – нағыз мектеп, алар ... ... ... ... ащы ... ... ... Абайдың: “ұлып
жұртқа қайтқан ойымен” сабақтастық. Қоғамға, ортаға ... ... ... ... ... ашықта қалуы, “моласындай
бақсының – жалғыз қалған тап ... ... ... ... ... да ұлттық сананың жемісі, ұлттық ұғыммен суғарылған ... ... ... ... кейіпкердің азаматтық тынысы мен тіршілігі
тұзақтап, тереңіне ... ішкі ... ... Қыр ... ... Өткен-кеткенге өкініші, қапалануы астарланған. Рухани
мүгедектік, азғындау қоғам ... аса ... ... ... Оны ... ... поэзиясымен емдеуге Мұқағали ұдайы ... ...... ... ... асыл ... Ол өзінің қысқа ғұмырында әдебиет игілігіне қомақты ... ... ... алды, халқына бере де білді. Ендігі ... ... ... ақтарып өсу мен өркендеудің ұлағатты үрдісіне ... ... ... тиіп ... Мұқағали мұрасына біршама
баға берілді десек те әлі ... ... ... ... тұр. ... ... ... тұрғыда зерттеп,
зерделеуге мүмкіндік ашылды. Кемімізді ... төрт ... ... ... ... ... ... қазақ
әдебиетін, күллі ... ... ... құндылықтарымызды санада
сақтау, қадіріне жетудің бір ... ... ... ... ... ... кезеңінде Мұқағали Мақатаев
мұрасына бұрынғыдан әлдеқайда басым жаңаша көзқарас ... ... ... жаңа бір ... ... Ақын ... өзі
дүниеден қайтқаннан кейін Қазақстан Республикасы Мемлекеттік ... ... ... Ж. ... ... стиль және бейнелілік “ЭКО” ҒӨФ, 2007
ж.,442 б.
    2. Боранбаева Ж. М.Жұмабаев поэзиясының көркемдік жүйесі. (Филология
ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған
диссертациясының ... ... 2003 ... ... О. ... ... ... ерекшелігі. (Филология
ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған
диссертациясының авторефераты), Астана, 2005 ж.
    4. ... Қ. ... ... ... ... ... 2001ж.
187 б.
    5. Мұқағалидастан. Құрастырған А. Әбдіқалов - Алматы: Шартарап, 2001.-
192б.
    6. ... А. З. ... ... ... ... ... . ... ғылымдарының кандидаты ғылыми
дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты.) Алматы. 1999
ж.
    7. Бекеева Н.  Қазақ  поэзиясындағы  қаһармандық   рух  ... ... ... ... ... ... ... алу
үшін дайындалған диссертацияның авторефераты ) Алматы. 2002.
    8. Хамидуллаев К. Мұқағали Мақатаевтың  ақындық  шеберлігі. (Филология 
ғылымдарының кандидаты ... ... алу үшін ... диссертацияның
авторефераты) Алматы  1993. 187 б.
    9. Бегманова Б. С. М.Мақатаев лирикасының ұлттық ... ... ... ... ... алу үшін ... авторефераты), Алматы, 2006
    10.Абишева  С.Д.  Поэтическая  система  “Мир  природы “  ... ... ... ... на ... ... ... доктора
филологических наук.) Алматы. 2003.
    11. М. Мақатаев. Күнделік. Алматы: Жалын, 1991ж., 48 б.
    12. Абай.  Энциклопедия.  – Алматы:Атамұра, 1995 .- 720 ... ... А. // Жас ... 1997 ... ... этномәдени дәстүрлер (Материалы международной
конференций Алматы,2000 ж.).
-----------------------
1. Лирикалық кейіпкер
2. Образды
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9. тұлға
10. Типтік бейне
1. Суретті сөз ... ... ... ... ... ... ... рух
2. Нысанды обьекті
Образдау жүйесінен
Суреттеу жүйесінен
Ойлау жүйесінен
М.Мақатаев поэззиясының көркемдік жүйесі

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аққулар3 бет
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы4 бет
Мұқағали Мақатаев Сүлейменұлы5 бет
Мұқағали Мақатаев шығармашылығындағы дінмен үндестік және Аллаһты тану84 бет
Мұқағали Мақатаев – ғасыр ақыны8 бет
Жүніс Сахиевтің «Жасампаздық қиырында» шығармасы тілінің лексика−фразеологиялық ерекшеліктері62 бет
Сәбит Мұқановтың «Өмір мектебі» романы тілінің лексика-фразеологиялық ерекшеліктері77 бет
Қазақ әдебиетіндегі әдеби портрет: ерекшелігі, маңызы, сипаттамасы4 бет
Абайдың махаббат лирикасы21 бет
Күн белсінділігін рекурренттік талдау әдісімен зерттеу нәтижелері11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь