ҚР-да кәсіпкерліктің қалыптасуы мен дамуына талдау

КІРІСПЕ
1 КӘСІПКЕРЛІКТІ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Кәсіпкерлік әлеуметтанудың объектісі ретінде
1.2. Кәсіпкерлік: мазмұны, түрлері
2 ҚР.ДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫНА ӘЛЕУМЕТТІК ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасуы мен даму тарихы
2.2. Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың шетелдік тәжірибелері
2.3. ҚР.дағы кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеу

ҚОРЫТЫНДЫ
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Жұмыстың өзектілігі. Еліміз тәуелсіздігін алып, нарықтық экономикаға көшу барысында қоғамдық өмірдің барлық дерлік салаларында айтарлықтай көп қырлы және оңтайлы өзгерістер орын алды. Қазақстанның қоғамдық-саяси және әлеуметтік-экономикалық өмірінде өзгерістер болып жатқанда, оның өткен тарихи кезеңдерін түсіну мен зерттеудің маңыздылығының артатындығы белгілі.
Өткен ғасырдың соңғы онжылдығынан бері ел экономикасын қазіргі заман талаптарына сәйкес дамыту шаралары жүргізілуде. Солардың бірі еліміздегі кәсіпкерліктің орнығуы мен дамуына жағдай жасау болып табылады. Яғни, кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол еңбектің басқа түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисті Гарвард университетінің профессоры – Йозеф Алоиз Шумпетер (1883-1950жж) мән берді. Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: «Кәсіпкер болу – басқаның істегенін істемеу». Екінші жағынан, кәсіпкерлер – алдымен кәсіпкерлік жұмысты ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисті Жан Батист Сэй (1767-1832ж) былай деген: «Кәсіпкер – адамдарды өндірістік шеңбер ауқымында ұйымдастыратын адам».
Экономикасы нарықтық бағытқа бет алған Қазақстан үшін кәсіпкерлікті дамыту мәселесі – өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өйткені, нарықтық экономиканың өзі – кәсіпкерлік экономика. Кәсіпкерлікті дамыту – нарықтық экономиканың дамытудың кепілі. Сондықтан кәсіпкерлік төңірегіндегі көптеген мәселелердің көтеріліп жатуы да оның экономикадағы рөлінің өте маңыздылығын дәлелдейді.
Қазақстанда нарықтық экономикаға ауысуға бағытталған ірі реформалар жүргізіле бастады. Мемлекеттің халық шаруашылығын басқару мен реттеуде Үкімет ролі азайып, Адам Смиттің айтып өткен «көрінбейтін қол» нарықтық қатынастарды орнатуға мүмкіндік туындады. Тиісті саяси-әлеуметтік жағдай мен КСРО-дан мұрагерлікке қалған инфрақұрылым, дәмі татылмаған ішкі нарық, төмен бәсекелестік Қазақстан Республикасындағы жаңа кәсіпкерліктің дамуына жағдай туғызды.
Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта құрудың басталуымен айтыла бастады. Бұл кезде былайша айтқанда, «комсомолдық кәсіпкерлік» басталды, көптеген белсенді жас адамдар, негізінен комсомол жетекшілері, жастардың шығармашылық ғылыми-техникалық орталықтары негізінде кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары жасалды. Мұның үстіне, өспелі инфляция жағдайына дәл осы кәсіпкерліктің алғашқы толқыны төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ, қажетті, былайша айтқанда, бастапқы капитал жинай алды, себебі несие ақша «қымбат» алынып, «арзан» қайтарылды.
Кәсіпкерлік қызметін бұрынғы Кеңес Одағы кезінде 1987 жылы қабылданған «КСРО азаматтарының жеке еңбек қызметі туралы» заңы алғаш рет ресмиленді. 1988 жылы «Кооперация туралы заң» қабылданды. Кооперативтер мен серіктестіктердің жаппай құрылуы басталды. Дегенмен нарықтық инфрақұрылымның болмауына байланысты кооперативтердің аз бөлігі ғана аяғынан тұрып кете алды. Кейінірек 1988-1991 жылдары жалға беру, бірлескен кәсіпорындар мен банк қызметі туралы заңдар экономикалық жағдайды біршама ырықтандырды. Тұтастай алғанда, негізгі меншік мемлекеттікі болып қала бергенімен, жалға беру түріндегі аздаған босаңсулар біршама дәрежеде кәсіпкерлік белсенділікке жағдай жасады.
КІТАПТАР МЕН МОНОГРАФИЯЛАР:
1. Габдулина К.Г., Социология : учебное пособие. – Алматы: «Санат», 1997ж
2. Шеденов Ө.Қ., Сағындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. Жалпы экономикалық теория.Ақтөбе, 2004
3. Нурбекова Ж.А., Предпринимательство в современном казахстанском обществе. Алматы: Қазақ Университеті, 2005-254с.
4. К.Б. Бердалиев «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», Алматы «Экономика», 2001ж.
5. С.Н.Нысанбаева, Ж.Т.Қожамқұлова «Коммерциялық кәсіпкерлік негіздері» оқу құралы «Қазақ университеті» Алматы 2004ж
6. Қ.Т. Битемиров «Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметінің даму жолдары және құқықтық негіздері» Алматы 1998ж.
7. А.Д. Умбетәлиев «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік», экономика баспасы. Алматы 2009ж.
8. С.П. Мороз «Кәсіпкерлік (шаруашылық) құқық» Алматы, 2009ж
9. Д.Қ Ілиясов «Маркетинг: теориясы мен практикасы» Алматы, 2002ж.
10. О.Сәбден, А.Тоқсанова «Шағын кәсіпкерлікті басқару» Алматы «Білім» 2002ж.
11. Қ.Ж. Елшібекова, А.Қ.Ізмаханов, А.С.Сейдахметов «Кәсіпкерлік», эконом ика баспасы Алматы 2011ж.
12. Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік Алматы 2002ж. Юрист
13. Сәбден Оразалы «Кәсіпкерік» Алматы 2009ж.
14. Г.С. Смағұлова «Аймақтық экономиканы басқару мәселелері», оқу құралы, Алматы 2005 ж.
15. С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теориясы» (оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.
16. Д.Қ. Қабдиев, «Экономикалық саясат» Лекциялар, Алматы 2002ж. «Экономика».
17. Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков, «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері»Алматы, Экономика, 2002ж.
18. М.Б. Бисенғазин, А.Ш. Хамитов «Кәсіпкерлік негіздері»
19. А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбетов «Кәсіпорынның экономикасы», Алматы, 2003ж.
20. В. М. Власова, «Основы предпринимательской деятельности», Москва 1996ж.
21. Р.Елемесов, Е. Жатқанбаев, «Государство и рынок», Алматы, «Қаржы-қаражат», 1997ж
22. Гайнутдинов Э.М. «Кәсіпкерлік негіздері», Минск, 2000
23. Мамыров Н.К. «Кәсіпкерлік негіздері», Алматы, Экономика, 1997
24. «Кәсіпкер және құқық» жинағы, «БИКО», Алматы
25. Вер-хан .X. Кәсіпкер. Минск 1992ж.
26. Н. К. Мамыров, «Менеджмент и рынок: Казахстанская модель», Алматы 1998ж.
27. В.С.Автономов, Э.Голдстин «Экономика для школьников» Москва, 1995.
28. М.С.Әженов, М.С.Садырава., Кедейлік социологиясы. Оқу құралы. Алматы: Қазақ университеті, 2004 ж.
29. Абдирайымова Г.С., Жастар социологиясы. Оқу құралы. Алматы: «Жібек жолы» БУ, 2008-256б.

МЕРЗІМДІ БАСЫЛЫМДАР:
30. Байболова А., «Халықты жұмыспен қамту» // Саясат-2005. №4.
31. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіп саласының кейбір мәселелері. // Қайнар хабаршысы.- № 4/2. -2007.- 49-53 бб.
32. Шағын бизнестегі несиелік тәуекелді басқару //Қаржы-Қаражат-Финансы Казахстана № 1/2008 ж. 16-21 бет, 0,7 б.т.
33. Шағын және орта бизнес субъектілерін шетелдік несие желісі есебінен қаржыландыру //ҚазЭУ хабаршысы № 2/ 2008 ж. 146-150 бет, 0,4 б.т.
34. Қазақстандағы өндіріс тиімділігін арттыруда материалдық ынталандыру жүйесін дамытудың бағыттары //Қаржы-қаражат журналы. –Астана: 2006, №3-4. – 0,46 б.т.
35. «Қазақмыс» корпорациясы ЖШС-і қызметінің тиімділігін бағалау //Экономикалық «Аль-Пари» журналы. - Алматы, 2007. - №1. – 0,38 б.т.
36. Қазақстан кәсіпорындарында материалдық ынталандыруды ұйымдастыру //Информациялық-аналитикалық «Саясат» журналы. - Алматы, 2007. - №4. – 0,44 б.т.
37. Қазақстан Республикасының «Коммерциялық ұйымдар туралы» Заңы //Егемен Қазақстан 2007, 26-қаңтар.
НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР:
38. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: Қазақстан, 1998.
39. Қазақстан Республикасының «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» Заңы. Алматы: Жеті жарғы 1998.
40. Қазақстан Республикасының «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңы Алматы: Жеті жарғы 1998.
41. Қазақстан Республикасының «Ауыл шаруашылық серікотестіктері және олардың қауымдастыртары туралы» Заңы: Қазақстан 1991.

ИНТЕРНЕТ – СІЛТЕМЕЛЕР:
42. http://www.gumer.info
43. http://socioline.ru
44. http://www.egemen.kz
45. http://tumba.kz
46. http://www.setbook.kz
47. http://www.testent.ru
48. http://slovari.yandex.ru
49. http://www.stat.kz
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
* КӘСІПКЕРЛІКТІ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ Кәсіпкерлік әлеуметтанудың объектісі ретінде
+ Кәсіпкерлік: мазмұны, ... ... ... ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫНА ӘЛЕУМЕТТІК ТАЛДАУ
+ Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасуы мен даму ...
+ ... ... ... ... ... ҚР-дағы кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеу
ҚОРЫТЫНДЫ
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Жұмыстың өзектілігі. Еліміз тәуелсіздігін алып, нарықтық ... көшу ... ... ... барлық дерлік салаларында айтарлықтай көп қырлы және оңтайлы өзгерістер орын алды. ... ... және ... ... ... болып жатқанда, оның өткен тарихи кезеңдерін түсіну мен зерттеудің маңыздылығының артатындығы белгілі.
Өткен ғасырдың соңғы онжылдығынан бері ел ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуде. Солардың бірі еліміздегі кәсіпкерліктің орнығуы мен дамуына жағдай жасау болып табылады. Яғни, кәсіпкерлік - адам ... ... ... және ол ... басқа түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисті Гарвард университетінің профессоры - ... ... ... ... мән ... Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: . ... ... ... - ... ... жұмысты ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисті Жан Батист Сэй (1767-1832ж) былай ... . ... ... ... бет ... Қазақстан үшін кәсіпкерлікті дамыту мәселесі - өзекті мәселелердің бірі болып табылады. ... ... ... өзі - кәсіпкерлік экономика. Кәсіпкерлікті дамыту - нарықтық экономиканың дамытудың кепілі. Сондықтан кәсіпкерлік ... ... ... ... жатуы да оның экономикадағы рөлінің өте маңыздылығын дәлелдейді.
Қазақстанда ... ... ... бағытталған ірі реформалар жүргізіле бастады. Мемлекеттің халық шаруашылығын басқару мен реттеуде Үкімет ролі азайып, Адам ... ... ... ... ... орнатуға мүмкіндік туындады. Тиісті саяси-әлеуметтік жағдай мен ... ... ... инфрақұрылым, дәмі татылмаған ішкі нарық, төмен бәсекелестік Қазақстан Республикасындағы жаңа кәсіпкерліктің дамуына жағдай туғызды.
Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта ... ... ... ... Бұл ... ... айтқанда, басталды, көптеген белсенді жас адамдар, негізінен ... ... ... ... ... ... негізінде кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары жасалды. Мұның үстіне, өспелі инфляция жағдайына дәл осы ... ... ... төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ, қажетті, былайша айтқанда, бастапқы капитал жинай алды, себебі несие ақша алынып, қайтарылды.
Кәсіпкерлік қызметін ... ... ... ... 1987 жылы ... заңы ... рет ... 1988 жылы қабылданды. Кооперативтер мен серіктестіктердің жаппай құрылуы басталды. Дегенмен нарықтық ... ... ... ... аз бөлігі ғана аяғынан тұрып кете алды. Кейінірек ... ... ... ... бірлескен кәсіпорындар мен банк қызметі туралы заңдар экономикалық жағдайды біршама ырықтандырды. Тұтастай алғанда, негізгі меншік мемлекеттікі болып қала бергенімен, ... беру ... ... ... ... дәрежеде кәсіпкерлік белсенділікке жағдай жасады.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы ... ... ... ... ... ... ... бірқатар заңдар қабылданды. Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына (1991), (1992) заңы ... ... ... ... ... кәсіпкерлікке кең ауқымды мемлекеттік қолдау көрсету, оның аясын кеңейту мәселелері жолға қойылып отыр. 2007 жылы ... Н. ... ... ... арналған Жолдауының он үшінші бағыты − шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі дәйекті ... ... Бұл ... ... ... әлемнің дамыған елдерінің тәжірбиесіне сүйенумен қатар, отандық кәсіпкерліктің даму тарихына да назар аударудың мәні зор. ... ... ... ... мен дамуы, оның ерекшелігін тиянақты түрде зерттеу - заман талабынан туындап отырған қажеттілік.
Қазақстан Республикасы Конституциясында былай деп ... . ... ... ... қай ... ... та ... экономикалық және әлеуметтік мәселелерін шешуде кәсіпкерлікке арқа сүйейді. Себебі кәсіпкерлік халықтың әл-ауқатын арттырумен ... ... ... ... ... да ... ... Кәсіпкерліктің осындай және басқа да экономикалық және әлеуметтік функциялары оны дамыту мәселесін маңызды мемлекеттік ... ... ... және ... реформалаудың ажырамас бөлігі деп қарастыруға негіз береді. Техникалық прогресс, тұтынушы сұранысын толық қанағаттандыру кәсіпкерліктің тиімділігіне байланысты болады. Сол себепті де ... ... ... ... мен ... және оның ... экономикасына жақсаруына әсері бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Зерттеу объектісі: Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік
Зерттеу пәні: ... ... ... ... мен дамуы және оған әсер тететін факторлар.
Бітіру жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасу ... және оның даму ... ... ... міндеттері: алға қойған мақсатқа сәйкес төмендегідей міндеттерді шешу ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мәнін анықтау;
* кәсіпкерліктің түрлерін талдау;
* ірі, орта және шағын кәсіпкерлік түсінігі мен оның ерекшеліктеріне тоқталу;
* кәсіпкерліктің ... ... ... ... кәсіпкерліктің ерекшеліктеріне талдау жасау;
* Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасуы мен даму тарихына талдау жасау;
* кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ҚР-да кәсіпкерлікті реттеудегі мемлекеттің рөліне талдау жасау.
Дипломдық жұмыстың теориялық негізінде ... ... ... ... қарастыра отырып, оның мазмұны мен түрлеріне талдау ... ... ... ... ... ... ... тоқталып, Қазақстандағы ерекшелігіне талдау жасауға негізделеді. Бітіру жұмысының нәтижелері кәсіпкерлік әлеуметтануының отандық әлеуметтанудың бағыты ретіндегі теориялық көріністерін ... ... ...
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік негізі: Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің қалыптасуы мен дамуына ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың жүзеге асырылуына және оның Қазақстан Республикасының экономикасының дамуына әсерін анықтауға негізделген.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. ... ... ... екі ... алты ... ... және ... әдебиеттер тізімінен тұрады. Және де глоссарий, мазмұны мен қосымша бөлімдерден құралған.
1 КӘСІПКЕРЛІКТІ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ КӘСІПКЕРЛІК ... ... ... дегеніміз - белгілі бір істі істей білу. Іс істеу - адамның белсенділігі және іскерлігі. ... және ... - ... ... өмір сүру ... ... іскерлік адамдардың мінез-құлқы типтерімен байланысты болатын шығар. Кәсіпкерлік екі ... ... ... - ... бір ... ... екіншісі - сол іспен шұғылданатын нақтылы қоғамдық тап. ... ұғым ... ... ... ... ... қоғамда, ол адамды адамның қанауы, ал кәсіпкерлер табы қанаушы тап болады.
Экономикалық белсенділік - бұл барлық ... ... ... ... ... арқылы пайда табуымен байланысты. Өндірісте, айырбаста шектелген белсенділігін емес, адамдардың жан-жақты белсенділігін ... ... ... ... белсенділік, іскерлік еріксіз немесе еркін болуы керек.
Кәсіпкерлік - ежелден келе жатқан адамдардың іскерлік белсенділігі, қабілеті. Ал оның ... орта ... ... көпестер, саудагерлер, қол өнері қызметкерлері. Кәсіпкерліктің алғашқы дамуында кәсіпкер құрал жабдықтарға иелік ете отырып, өздері сол кәсіпорында қолдап жұмыс істеген. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ортасынан бастап акционерлік капитал пайда болды, акционерлік қоғамдар құрыла бастады. Мысалы, 1554 жылы Англия сауда компаниясы, 1660ж. ... ... ... ХVІІ ... ... ... ... іске қосылды. Кәсіпкерлік өз бастауын ғасырлар тереңінен алып жатыр. Алайда ... ... ... ол ... ... ... ... көріне бастады.А.Смит кәсіпкерді коммерциялық идеяны жүзеге асыру және пайда алу үшін экономикалық тәуекелге баратын меншік иесі ретінде ... ... ... ... даму ... және көп ... ... алуы керек. Себебі аталған қызмет Қазақстан Республикасының әлеуметтік экономикалық саясатының стратегиялық мақсаттарына жету үшін экономикалық базис болып табылады [5].
Атақты неміс ... ... ... Аиза ... ... жылдары) пікірі бойынша, кәсіпкерлік жаңа игілікті жасауға немесе осы немесе басқа игіліктің жаңа сапасын жасауға өндірістің жаңа жаңа ... ... жаңа ... ... ... шикізат немесе жартылай фабрикаттардың жаңа көздерін табуға сәйкес келетін қайта құруды жүргізуге бағытталған. Кәсіпкерлік бұл шаруашылық ... ... және ... өз бетінше жұмыс істеуге негізделген экономикалық ойлаудың ерекше типі.
Еркін кәсіпкерлік - барлық деңгейдегі жаңалық, бұл мемлекеттік қолдау мен ... ... ... қажетке негізделген бастама. Осы тәрізді кәсіпкерлік кәдімгі күнделікті бизнестен түбрінде ұқсамайды және әлеуметтік-экономикалық прогресс, Қазақстан Республикасын - жаңа ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіпкерлік дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік ортаны құру үшін ғана емес, сонымен бірге еркін кәсіпкерлік үшін жол ... ... ... алу мен мемлекеттік меншікті жекешелендіру болып табылады [25].
Атақты ағылшын ғалымы, экономисі Альфред Маршалл атап көрсеткендей, нарық экономикасының ... ... - . А. ... ... - ... - ... ... жеделдетуші.Нарық экономикасына өту еркін кәсіпкерлікке жол ашты, бірақ барлық мәселелерді шешкен жоқ. Оларды шешу үшін мемлекеттің үйлестіру ролі қажет.
Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... бағытталған және олардың тәуекел етуімен, сондай-ақ мүліктік жауапкершілігі негізінде жүзеге асырылатын ынталы қызметі.Барлық шаруашылық қызметін емес, тек тәуекелмен, ынтамен, ... ... ... және ... ... ... шаруашылық қызметті кәсіпкерлік қызмет деп санауға болады. Олардың бәрі кәсіпкерліктің белгілері болып табылады.
Кәсіпкерлікте ... ... және ... ... қарайды.
Кәсіпкерліктің тұлғалары (субъектілері) жеке тұлғалар, әр түрлі ассоциациялар (акционерлік қоғамдар, арендалық ұжым, кооперативтері) және ... бола ... ... ... ... қызметтің кез келген түрлері, коммерциялық делдалдық, сату-сатып алу, иннновациялық, кеңес беру қызметтері, бағалы қағаздарымен операциялар бола алады.
Ресейде, Қазақстанда кәсіпкерлік ерте ... ... ... ... ... жағдайында кәсіпкерлік еркін дамыған жоқ. Ресейде Петр І патшалық ету кезеңінде кәсіпкерлік ерекше дамыды, бірақ крепостной қоғам тежеді. Капитализмнің ... ... те ... 1861 ... ... ... ... жол құрылысы, ауыр өнеркәсіп салалары орын алды.
Кәсіпкерліктің субъектісі - жеке ... ... ... ... ... біріккен серіктестер: арендалық ұжым, ашық және жабық акционерлік қоғамдар, шаруашылық ассоциациялары, ... ... ... ... ... және тәуелсіздік;
* экономикалық ынталылық;
* шаруашылық тәуекел және жеке жауапкершілік;
* жаңашылдық.
Экономиканың негізін екі фундаментальды ақиқат құрайды. Олар шын мәнінде ... ... ... ... ... ақиқат: қоғамның материалдық қажеттілігі шексіз немесе тойымсыз.
Екінші ақиқат: экономикалық ресурстар шекті ... ... [3]. ... ... дегеніміз - тауар өндіруде қолданылатын барлық табиғат, адам және адамдардың өндірген құрал жабдық ресурстары. ... ... ... және ауылшаруашылық құрылыстары; әртүрлі жабдықтар, инструменттер, өндірістік тауарлар мен ауыл ... ... ... қолданылатын машиналар; әртүрлі транспорт, байланыс құралдары; материалдық байлықты өндіруге қатынасатын алуан түрлі ... жер және ... ... Олар ... үлкен екі категорияға бөлінеді:
Материалдық ресурстар - жер оның табиғи байлығы және капитал;
Адамдар ресурсы - еңбек және ... ... - ... ... ... табиғи ресурстар жатады, өндірісте қолданылатын барлық . Оған мынандай ресурстар ... ... жер, ... ... минералдар мен мұнайдың кен байлықтары, су ресурстары т.б.
Капитал немесе - барлық ... ... ... яғни ... ... ... ... - зауыттар, қойма, тарнспорт, құралдарының барлық түрлері және ... ... ... ... ... ... және қорландыру процесін инвестициялау дейді.
Тауарлар екіге бөлінеді: 1. Инвестициялық тауарлар, олар тұтыну тауарларын өндіруді қамтамасыз ... 2. ... ... ... ... тікелей қанағаттандырады. Инвестициялық тауарға ақша капиталы кірмейді. Ақша ештеңе өндірмейді, яғни ... ... ... Ақша - бұл ... ... яғни ... капитал емес, жалған капитал.
Еңбек - бұл кең ... ... ... оны адамдардың тауар өндіру және қызмет көрсетудегі күш ақыл-ой қабілеттіліін бейнелейді.
Кәсіпкерлік қабілеттілік - адамдардың ерекше ... Оны ... үшін ... төрт функциясын түсіну керек [2].
1. Кәсіпкер барлық ресурстарды: жер, капитал, еңбекті өнім өндіру процесіне қосу ... өз ... ... яғни ... ... ... ... істеген ісі пайда беретініне сенеді.
2. Кәсіпкер өндіріс процесінде барлық негізгі шешімдерді өз қолына алады және ... іс ... ...
3. Кәсіпкер - бұл жаңашыл, коммерциялық негізде жаңа тауар өндіруді, жаңа технологияны енгізу, бизнесті ұйымдастырудың жаңа формаларын ... ... ... істейтін кісі.
4. Кәсіпкер - бұл тәуекелге баратын кісі. Тәуекелге бару үшін істелетін ... ... ... талдап, қортындысында ие болатынын білген жөн. Кәсіпкер тек қана өз уақыты, еңбегін, іс қабілеттілігін тәуекелге салмайды, сонымен ... ... ... өзінің және өзінің серіктестерінің немесе акционерлердің қаржыларын тәуекелге салады.
Кәсіпкерлік істің қозғаушы күші - мол ... ... ... ... жеке ... ... ... ретінде беріледі.
* Материалдық ресурстар бергені үшін капиталға пайыз ... Жер, су ... ... ... ... күшін жалдағаны үшін еңбек ақы алады;
* Кәсіпкерлік табысты пайда деп атайды, ол зиян да болуы мүмкін.
Экономикалық ... ... ... ... пайдалану жөніндегі ғылым екенін кәсіпкер жеке түсінуі керек. Экономикалық тиімділік - бұл ... ... ... ... критериясы әрбір өнім бірлігіне шаққанда неғұрлым аз шығын жұмсау. Қорытып ... ... ... ... ... пайдаланып неғұрлым көп өнім өндіруге талаптанады. Ол үшін ресурстарды толық іске қосып толық ... және ... ... ... ... ету қажет. деген пайдалануға жарамды барлық ресурстарды іске қосу, жұмысшылар жұмыссыз қалмауы керек; егіске жарамды жерлер, ... ... бос ... яғни ... жарамды ресурстарды іске қосу керек [2].
Ресурстардың барлығы жұмыс істесе ... ... ... ... ақы ... ... тауарлар сатылады т.б. яғни ел байиды, нарық тауарға толады, адамдардың әлеуметтік тұрмысы ... ... ... бар ... ... өмір сүру ... материалдық өндіріс, яғни адамдарға қажет байлықты өндіру құрайды.
Кәсіпкер өндірістің негізгі үш ... іске ... өзі ... ... ... ... ... төлем төлеуді қамтамасыз етеді: жұмыс күшіне еңбек ақы; капиталға пайыз; жер ... ... ... кәсіпкерлік пайда.
Социализм мен капитализмнің экономикалық айырмашылығы: біріншісінде жұмыс күшінің өндірген қосымша құны ... ... ... ... ал екіншісінде - қосымша құн үшке бөлінеді: пайызға, рентаға және ... ... ... заңға қайшы келмейтін қызметтің қандай да болмасын түрімен айналыса алады. Олар: ... ... ... ... ... консультациялық қызметтер және т.б. коммерциялық делдалдық, сол сияқты құнды қағаздар операциялары. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік ... ... ... бола ... ... ... Шетел мемлекеттерінің азаматтары;
* Адамдардың бірігуі (кәсіпкерлік ұжымы).
Кәсіпкердің мәртебесі заңды және заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... міндеті, жауапкершілігі және кәсіпкерлердің кепілдіктері ұлттық заңдармен реттеледі. Мысалы, Қазақстан Республикасының заңдарымен реттелетіндер:
* кәсіпкерлік қызметпен айналысу құқығы, кәсіпорындар құру және олар үшін ... ... ... алу;
* барлық субъектілердің рыноктағы материалдық, еңбек, ақпарат және табиғи ресурстарға қол ... ... ... меншік түрлеріне және ұйымдастыру-құқықтық формасына қарамастан кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік саласындағы бекітілген шегінді еркін таңдау;
* нарықтық ... ... ... мен кейбір тауар өндірушілердің бәсекеге селқос қарауына жол бермеу.
Кәсіпкерліктің ... ... ... ... беру ... ... барлық жұмыстарды қолға алады, ал тұтынушы оған бүгіннен бастап ақша төлеуге дайын [1].
Кәсіпкер тауарлар өндіреді, содан соң оларды ... ... ... кәсіпкерлік өндірістік, коммерциялық, қаржылық, делдалдық және сақтандыруболып бөлінеді. Осылардың әрбір формасы ... ... ... ... өзіндік технологиясы болады. Көріп отырғандай, кәсіпкерліктің барлық түрі табыс алуға ... ... ол үшін ... ... қиыстырып пайдалануға үйрену керек. Ресурстардың әр түрлі комбинацияларын жасай - кәсіпкер қызметінің қажетті буыны. Олар Шумпетер ... ... бес ... қамтиды:
* жаңа игілікті жасау немесе ескі игіліктің жаңа сапасын жасау;
* өндірістің жаңа әдісін ... жаңа ... ... ... ... ... ... фабрикаттың жаңа көзін табу;
* өндірісті қайта ұйымдастыруды жүргізу.
Әрбір мерзім аралығында жаңа комбинациялар көрінуі мүмкін. Кәсіпкерліктің бұл ... ... ... факторын комбинация жасайтын экономикалық агент ретінде анықтай отырып А.Смиттің тұжырымын толықтырған Ж.Б.Сей назар ... ... ... тек бір ғана ... ... (жеке, ұжымдық, қоғамдық) байланысты емес. Оның әр түрлі варианттары мен үйлесімдері болуы мүмкін. Бұл кәсіпкерлікпен шұғылдану үшін ... ... ... ... ... ... емес ... сөз. Қарыз капиталын қолдануға болады. Алайда қарыз капиталын пайданың белгілі бір ... ... ... ... оны ... ... ... экономикалық тәуекел дәрежесі өседі.
Монополия мемлекеттік экономика жағдайында кәсіпкерлік ... құқ тек қана ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет үшін тек қана мемлекетке ғана емес, сонымен бірге әрбір кәсіпорынға, әрбір жеке адамға мүмкіндік ашты, бұл ... ... ... ... ... мен ... ... түрде қарауын қамтамасыз етеді.
Кәсіпкерлік құру - өтпелі ... ... ... тұрған басты міндеттердің бірі. Барлық деңгейдегі кәсіпкерлік құрылым, халықты барынша жұмыспен ... ... ... және ... өмір деңгейін көтеруге Қазақстан Республикасының одан әрі әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін қажетті. Әлеуметтік ахуалды жақсартуды қамтамасыз етуге қабілетті.Нарық жағдайында кәсіпкерлік ... көп ... ... ... ... ... бөлуге болады:
- масштабы бойынша шағын, орта және ірі кәсіпкерлік;
- кәсіпкерліктің субъектілері бойынша.
Кәсіпкерліктің субъектілері экономикалық қызметтің әр ... ... - жеке ... ... міндеттемелерін, біріккен адамдар тобы яғни, ұжымдық кәсіпкерлік, серіктестік, кооперативтер, акционерлік қоғамдар, холдингтер мен осы ... ... ... бола ... ... ... және Жарлығына сай кәсіпкерлік қызмет шаруашылық ... ... ... жеке және ... болуы мүмкін:- жай, ол бірлескен қызмет шартына негізделеді;
* толық, барлық мүлікке ынтымақтастық жауапкершілік ... ... ... ... ... құны ...
* жауапкершілігі жүктеледі;
* коммандитті, аралас жауапкершілік (біреудің толық мүлкімен және біреудің ... ... ... ... ... ... және оған ... мүлікпен қосымша жауапкершілік мойнына алынады;
* өндіріс және тұтыну кооперативтері;
* консорциумдар;
* акционерлік қоғамдар [3].
Мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... негізделсе, екіншісі - оперативті басқару құқығына негізделген. Шын ... ... ... ... екі түрі қолданылады: таза мемлекеттік - толық шаруашылық есеп, қазыналық - ... емес ... ...
Кәсіпорын (фирма) кәсіпкерлік қызмет өндірістік звеносының негізі болып табылады. Осы жерден бастап және ары ... мен ... ... ... Рас, ... бір-бірінен өзара айырмашылығы бар: термині жиынтық ұғым, оған бір немесе бірнеше кәсіпорын мен өндіріс енуі ... ... ... бір ... бір өнімді өндіретін процесті жатқызамыз. Қазіргі жаңа ... ... ... ... ... ... өндірістік қызметінде толық өз бетінше еркіндігін алуда: ол барлық халық ... ... ... ұйымдық, экономикалық және құқықтық тұрғыдан дараланған.
Жаңа қоғамның негізін тұрақты, тиімді құру үшін ... ... ... ... ... ... ... бар тапты құру үшін, бірінші, білім керек, екінші, өкімет экономикалық ... ... ... ... ... ... ... тағдырын білікті кәсіпкерлер шешеді және олар өз елінің гүлденуіне аянбай жұмыс істейтін, өзінің де ... ... ... ... ... ... [4].
Нарық жағдайында тәуекел кәсіпкерліктің шешуші элементі. Тәуекелдің ерекшеліктері кәсіпкерлік істе белгісіздік, күтпегендік, сенбеушілік ... ... ... ... ... мүмкін. заңда жазылғандай кәсіпкерлік іс өз тәуекелділігіне, кәсіпорынның ұйымдастыру құқықтық формасы ... ... ... ...
Нарық жағдайында тәуекелділікті бәсеңдету үшін бірнеше әдістер бар: кәсіпкерлік жоба ... істі ... ... ... ... ... жобалау алдындағы мүмкін болатын қиындықтарды жете білу; өндірілетін өнімге сұранысты болжау; тәуекелділікті жобаға қатынасушылардың өзара бөлісуі; сақтандыру; болжамсыз шығындарды жабуға ... ... ... ... бірнеше түрі бар: өндірістік, коммерциялық, қаржылық, инвестициялық, нарықтық.
Өндірістік тәуекел. Бұл ... ... және оны ... ... Бұл ... ... ... белгіленген көлемінің өзгеруі және өткізу қарқыны, материалдық және еңбек шығындарының артық жұмсалуы. Нарықтағы баға деңгейінің кемуі, брак, рекламация т.б. себептер ... ... ... [28].
Коммерциялық тәуекел - бұл кәсіпкердің сатып алған өнімді нарықта өткізуінде пайда болады. Коммерциялық келісім жағдайында бағаның ... ... ... ... қосымша шығындарды ескеру керек.
Қаржылық тәуекел - қаржылық кәсіпкерлік ісінде кездеседі. Мысалы, қаржылық келісім тәуекелділік шарттасушылардың бір жағының ... ... ... ... ... т.б.
Инвестициялық тәуекел - бұл кәсіпорынның өзінің және сатып алған құнды қағаздарының құнсыздануы арқылы болуы мүмкін.
Нарықтық тәуекел - бұл ... ақша ... ... ... ... немесе шет ел келісім серіктестіктерінің валюта курсының өзгеруімен байланысты. ... ... іске ... ... ... ... ... көп тарту үшін тәуекел талдау жасайды.
Тәуекелді талдаудың схемасы:
* нақты тәуекел түрлерінің ішкі және сыртқы факторларының ... ... ... ... ... ... ... қаржы жағынан екі тәсілмен бағалау:
а) қаржылық тұрақтылығын, дәулетін анықтау;
б) ... ... ... ... ... ... ... анықтау.
* бөлек операцияларының тәуекелдерінің жорамал деңгейін талдау;
* тәуекелді бәсендету үшін шаралар жасақтау.
Тәуекелден келетін зияндар ... ... зиян - бұл ... қаралмаған өндірістік шығындар, немесе тікелей материалдық объектілерді, өнімдерді, материалдарды, шикізаттарды жоғалту.
Еңбек зияны - жұмыс ... жою, ... ... ... ... ... ... зиян - бұл тікелей ақшалай зиянмен байланысты: төлемдер, айыптар, уақыты озған несиелерді төлеу, қосымша ... ... жою - бұл егер ... іс ... ... ... қалатын болса пайда болады.
Арнайы зиян түрлері - бұл зияндар адам ... және адам ... ... ... ... беделіне кесел келтіретін жағдайлар.
Саяси факторларға байланысты: іскерлік белсенділіктің бәсеңдеуі, еңбек және орындау тәртібінің деңгейінің бәсеңдеуі, төлем мен ... ... ... салық ставкасының тұрақсыздығы т.б. [2].
1.2 КӘСІПКЕРЛІК: МАЗМҰНЫ МЕН ТҮРЛЕРІ
Кәсіпкерлік бірнеше түрлері бар. Атқаратын ... ... ... ... ... ... қаржылық және консультациялық.Меншік түрлеріне бойынша жеке меншік, мемлекеттік, муниципалды, сонымен бірге ... ... ... саны ... кәсіпкерлік іс: жеке адамның немесе коллективтің құрамы болуы ... ... ... ... ... ... ... және ұжымдық-экономикалық.
Ұжымдық-құқықтық кәсіпкерліктер. Серіктестер - адамдардың бірлестігі, онда екі және одан да көп серіктестер ... Олар өз ... ... және ... мүше ... ... жеке ... береді. Олар шексіз жауапкершілікті серіктестер, командитті (сенімге негізделген) серіктестер шектелген жауапкершіліктер.
Ұжымдар (қоағмдар) өздерінің қаражаттарымен бірігеді. Шектелген жауапкершілікті қоғам ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі өздерінің қосқан пайларының мөлшерінде болады. Ал қосымша жауапкершілігі бар ұжымдар өздерінің барлық дүние-мүлкімен жауапты [3]. ... ... ...
Концерн - көпсалалы акционерлік қоғам, әр түрлі компаниялардың бақылау пакеттерін сатып алады.
Ассоциация - ... ... ... ... ... Маманданған кәсіпорынның негізгі мақсаты ғылыми-техникалық, өндірістік, экономикалық және ... ... ... ... - бұл ірі ... операцияларын істеу үшін біріккен кәсіпкерлердің бірлестігі.
Сидикат - бір саланың кәсіпкерлерін тауар сатуға ... - ... ... ... бағасы, нарық аудандарын бөлу, өндіріс мөлшері жөнінде ... ... - ... тобы - ... ... және ... капиталының бірлестігі.
Қазір Қазақстанда мынадай ұжымдық-құқықтық формалары кәсіпкерліктер ... [28]. ... ... - ... серіктестік. Олардың мүшелері өзара кәсіпорын құру жөнінде келісімге қол қояды. Құруға керекті серіктес мүшелердің қаражаттарын біріктіру. Серіктестіктің пайдасы, ... ... ... ... ... мүше ... ... пайданы қосып сонан салық төлейді.
Коммандиттік серіктестік. Барлық серіктестік мүшелері серіктестік атанған іс жүргізушілер ішінен біреу немесе бірнеше мүшелері зиянның ... ... ... үлестері мөлшерінде жауапкершілікке алады.
Шектелген жауапкершілікті қоғамдар. Оның мүшелері қоғамның міндеттемелеріне ... ... ал зиян ... ... ... жауап береді.
Қосымша жауапкершілігі бар қоғам міндеттемелеріне өздерінің заттарымен жауап береді. ... және ... ... ... ... - ... түрде біріккен қоғамдар.
Унитарлы кәсіпорын - коммерциялық мекеме, меншіктік құқығы жоқ. Унитарлық кәсіпорынның ... ... ... ... тек ... ... муниципалдық болады. Унитарлы кәсіпорын федералдық қазына кәсіпорны болып есептеледі.
Кәсіпкерлік экономикалық белсенділіктің ерекше ... ... ... ... жағында да, жеке секторында да жүзеге аса ... ... ... ... ...
б) жеке ... пайда болды.
Мемлекеттік кәсіпкерлік - ... ... ... атынан экономикалық белсенділікті жүзеге асыру ... ... ... ) өкілетті болатын мемлекеттік басқару органдары (іс - әрекеттегі заңдылықтарға сәйкес) мемлекеттік ... ... ... ... ... өзін - өзі ... органдары (муниципальді кәсіпорын).
Кәсіпорынның бұл ... жеке ... ... бөлігінің немесе муниципальді ... ... ... ... ... ... ... сабақтасу формасы. Ондай кәсіпорындардың маңызды сипаты - олардың өз ... бар ... яғни тек өз ... ... беретін жағдайдың болуы. (Олардың міндетері бойынша мемлекет те жауап бермейді, ... ... ... олардың өзі жауап бермейді).
Жеке ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген ұйымдық-құқықтық нысанда ғана құрыла алады.
Жеке кəсіпкерлік ...
- ... ... ...
- орта кəсіпкерлік субъектілеріне;
- ірі кəсіпкерлік субъектілеріне жатқызылуы мүмкін.
Заңды ... ... ... ... ... саны елу ... ... дара кəсіпкерлер жəне кəсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... орташа саны елу адамнан аспайтын жəне жыл бойғы активтерінің ... ... құны ... ... ... ... республикалық бюджет туралы заңда белгіленген алпыс мың еселенген айлық ... ... ... ... ... ... ... субъектілері болып табылады [30].
Мыналарды:
- есірткі заттарының, психотроптық заттардың жəне прекурсорлардың айналымымен байланысты қызметті;
- акцизделетін ... ... жəне ... ... сатуды;
- астық қабылдау пункттерінде астық сақтау жөніндегі қызметті;
- лотереялар өткізуді;
- ойын жəне шоу-бизнес саласындағы қызметті;
- ... ... жəне ... ... ... қызметті;
- мұнай, мұнай өнімдерін, газ, электр жəне жылу энергиясын өндіру, қайта өңдеу жəне сату жөніндегі қызметті;
- ... ... ... ... ...
- банк ... (не банк операцияларының жекелеген түрлерін) жəне сақтандыру нарығындағы қызметті (сақтандыру
- агентінің қызметінен басқа);
- ... ...
- ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын дара кəсіпкерлер мен заңды ... ... ... ... ... таныла алмайды.
Шағын кəсіпкерлік субъектілері жұмыскерлерінің жылдық ... саны осы ... ... ... мен ... да оқшау бөлімшелерінің жұмыскерлерін қоса алғанда, барлық жұмыскерлері ескеріле отырып, ... ... ... жұмыскерлерінің жылдық орташа саны елу адамнан астам дара ... жəне жеке ... ... ... ... ... орташа саны елуден астам, бірақ екі жүз елу адамнан аспайтын жəне жыл ... ... ... жылдық құны тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген үш жүз ... бес мың ... ... ... көрсеткіштен аспайтын заңды тұлғалар орта кəсіпкерлік субъектілері болып табылады. ... ... ... ... ... ... орташа саны екі жүз елу адамнан ... ... жыл ... ... ... құны ... ... жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген үш жүз жиырма бес мың ... ... ... ... асатын заңды тұлғалар ірі кəсіпкерлік субъектілері болып табылады. [1, 10 б]
Дара кəсіпкерлік ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Өзіндік кəсіпкерлікті бір жеке тұлға өзіне меншік ... ... ... негізінде, сондай-ақ мүлікті пайдалануға жəне ... оған ... ... жол ... өзге де құқыққа орай дербес жүзеге асырады.
Некеде ... жеке ... ... ... ... көрсетпей өзіндік кəсіпкерлікті жүзеге асырған ... ол ... ... ... жүзеге асыруға келісімі талап етілмейді [6].
Жеке тұлға өзіндік кəсіпкерлікті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... егер ... немесе неке шартында не ерлі-зайыптылардың арасындағы өзге келісімде өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... қажет. Бірлескен кəсіпкерлікті жеке тұлғалар (дара кəсіпкерлер) тобы өздеріне ортақ ... ... ... ... ... ... мүлікті бірлесіп пайдалануға жəне (немесе) оған билік етуге жол беретін өзге де ... орай ... ... [24, 409 ... ... ... жеке кəсіпкерлікпен байланысты барлық мəмілелер бірлескен кəсіпкерліктің ... ... ... ... ал құқықтар мен міндеттер олардың атынан алынады жəне жүзеге асырылады.
Бірлескен кəсіпкерліктің нысандары:
1) ... ... ... меншігі негізінде жүзеге асырылатын ерлі-зайыптылардың кəсіпкерлігі;
2) шаруа ... ... ... ... ... ... жекешелендірілген тұрғын үйге ортақ бірлескен меншік негізінде жүзеге ... ... ...
3) жеке ... ... ... меншік негізінде жүзеге асырылатын жай серіктестік болып табылады.
Тауарларды тікелей өндірумен ... ... іс ...
1) ... ... (дәстүрлі кәсіпкерлік);
2) инновациялық сипаты (инновациялық кәсіпкерлік іс - әрекет, ... ... ... ... ... ... меншік түрімен айқындалмақ. Олар мынандай түрде болуы мүмкін:
- азаматтар меншігіне негізделген жеке кәсіпорындар;
- ұжым меншігіне негізделген кәсіпорындар (1 кесте).
Кесте 1. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
Ұйымдастырудағы қарапайымдылығы; қызмет жасаудың толық еркіндігі; нарықтық саладағы мінез-құлқының икемділігі; қызметінің құпиялығын сақтау мүмкіндігі; барлық табыс табудағы максимальды ... ... ... ... болған зардаптарға жауапкершіліктің шексіздігі; барлық ұйымдық және басқарушылық іс-әрекеттің біріктірулігі қажеттілігі.
Серіктестіктер
Басқару бойынша міндеттерді бөлу; қаржы тартудағы үлкен мүмкіндіктер; еркін және ... ... ... ... ... шектеулілігі.
Әріптестердің өзара өнімсіздігінің ықтималдылығы; сенімсіздік арқасындағы әлеуметтік-психологиялық комфортсыздық; Әріптестердің өзара келіспеушілігінің арқасындағы бұл түрдің тұрақсыздығы.
Акционерлік қоғамдар
Қосымша капиталды тезірек және кеңірек ... ... ... ... әртүрлі сала шеңберіндегі капитал қозғалысының еркіндігі; акционерлердің шектеулі жауапкершілігі.
Басқарудың тым күрделілігі және оның ... ... ... ... ... мен ... ... жоғары еместігі; кәсіби құпияның ашылу мүмкіндігі.
Кез-келген экономикалық қызмет ұдайы өндіріс циклының типтік фазаларына байланысты ... ... ... ... ... ... ... өндірістік, коммерциялық, қаржылық кәсіпкерлік. Көрсетілген кәсіпкерліктің түрлерінің ішінде әр қайсы бірнеше түрлерге бөлінген.
Өндірістік кәсіпкерлікті кәсіпкерліктің жетекші түрі деп ... ... ... ... тауарларды өндіру, жұмыс, қызметтер көрсету жүзеге асады, белгілі бір рухани құндылықтар жасалады [28]. ... осы ... ... ... ... көшу кезінде көп, жағымсыз өзгерістерге ыдырады:
* Шаруашылық байланыстар ыдырады;
* Материалдық-техникалық қамтамасыз ету бұзылды;
* Өнімді ... күрт ... ... ... ... ... ... өндірістік қызмет түрін таңдайды, басқа сөзбен айтқанда, қандай тауарлар, жұмыстар, қызметтер өндіретінін ойлайды.Одан кейін ол тауарды сатып алатын әлеуетті тұтынушылармен ... ... ... ... ... маркетингтік қызмет кіреді. Келісімнің бұл фазасы заңдық жасалуы мүмкін.
Өндірісті жүзеге асыру үшін кәсіпкер өндіріс факторларын қолданады: жұмысшы, өндірістік қорлар, материалдар, ... Бас ... ... ... ... ... болуы мүмкін, ал жетіспейтіні ол бастамас бұрын немесе кәсіпкерлік қызметтің жүзеге асу процесінде алуға мәжбүр болады. ... өз ... ... ... ... мен ... қажет болса, онда ол басқа ұйымдар мен адамдарды тартады.
Жұмыстар мен ... ақша ... ... ... Егер ... ... капитал болмаса, ал ақшасы барлардан қарыз алуға ... ... ... ... ... ... тауардың белгілі көлемін тұтынушыға сатып, оларға ақша түсімін алу [30].
Венчурлық бизнес. Инновациялық кәсіпкерлік туралы айта ... ... ... кең ... ... бизнесті еске салуға болады.Венчурлық бизнес, әдетте тәуекелді бизнес ретінде түсіндіріледі. Бұл технологиялық жаңалық еңгізудің бір ... ... ... зерттеулердің нәтижесі ғылымды көп қажет ететін, жоғары технологиялық облысты коммерцияландыруға тән, ... алу ... жоқ және ... үлесі жоғары. Венчурлық фирма дегеніміз, әдетте, алдын ала анықталмаған табыспен, яғни ... ... ... жаңа ... және ... ... енгізумен айналысатын коммерциялық ғылыми-техникалық фирма.
Коммерциялық кәсіпкерлік. Коммерциялық кәсіпкерлікте негізгі рольді тауар-ақша, сауда-айырбас операциялары атқарады. Бұл сатып алу - сату ... ... ... ... ... өндірістік қорлармен қамтамасыз етудің қажеті жоқ. Коммерциялық келісімді нарықты талдау бастайды, нәтижесінде тауарды сатып алу және сату көлемі, ... алу ... ... ... ... ... ... жатады:
* Сатып алу операцияларын орындауға, тасымалдауға, тауарды сатуға,
жарнама ... және т.б. ... ... ... Келесі сату үшін тауарды сатып алу;
* Тауарды сақтау және ... үшін ... ... ... ... жалдау;
* Келісімге тікелей қатыспайтын, бірақ өздерінің ақылы қызметтерін ұсынатын басқа ұйымдар мен адамдардың ... мен алу және ақы ... ... ... үшін қарызға ақша қаржыларын тарту және соңынан пайызбен қарызды ... ... ... ... ... алу;
* Тауарларды тұтынушыға өткізу және түсім алу;
* Келісімді тіркеу, салық төлеу.
Қаржы кәсіпкерлігі. Қаржы ... ... алу, сату ... ... ... ақша, валюта, құнды қағаздар.Коммерциялық қызметтің басқа түрлері сияқты, қаржы-қарыз келісімін құнды ... ... ... және ... ... ... ... байланысты маркетингтік қызметтен бастайды.Қаржы кәсіпкерлігінде қызметтің ерекше түрі ... ... ... құнды қағазды өндіреді, оны сатады, белгілі жағдайда және міндеттемеде қаржы тауары ретінде орналастырады. Оның ... ... мәні ... ... ... біраз көздерден алуды талап етеді. Бұл ақшаны, валютаны, құнды ... ... ... ... ... ... ... пайызы туралы, қаржы қарыз операцияларын жүзеге асыру шарттары және оларды ... ... ... кәсіпкерге қажет ресурстар көзі туралы мәліметтер.
Егер мұндай ақпараттар кәсіпкерде болмаса, ол ... ... ... оны алуға және оған ақшалай сыйлық мәжбүр болады. Қаржы келісімінің негізгі бөлігі (тұтынушыға ақшаны, валютаны, құнды қағазды сату) ерекше назарды және ... ... ... ... Сатып алушының қаржылық жағдайын мұқият тексеріп, кепілдік мүмкіндігін бекітіп, сатып алушы үшін кепілдік беруге келісуші кепілді анықтау қажет.
Кеңес кәсіпкерлігі. ... сөзі ... ... беруші" сөзінен шыққан. Өз мамандығының сұрақтары бойынша кеңес беретін, белгілі облыстағы маман. ... ... ... сұрақтары бойынша коммерциялық, ақылы кеңес консалтинг деп аталады.
Консалтингтік қызметтер ауызша бір рет айтылатын кеңес түрінде жүзеге асуы ... ... олар ... жоба ... ұсыналады және оған келесі негізгі кезеңдер кіреді:
* Мәселені анықтау (диагностика);
* Шешімдерді, жобаны жасау;
* Шешімдерді, жобаны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... күннен бірнеше айларға созылуы мүмкін. Кей уақытта клиенттен қатынас ... жыл ... ... жеке консалтинг саласы - бұл 700 мың адам, ал қызметінің жылдық көлемі 500 ... ... ... бір ... ... және басқару шешімдері экономикасы дамыған елдерде ғана емес, дамушы ... де ... ... ... ... ... ... Делдал тікелей өнім өндірмейді, тауарларды, валютаны, құнды қағаздарды сатпайды, қарызға ақша ұсынбайды, бірақ барлық осы ... ... ... және ... шарт жасауына ықпал етеді.Делдал көбінесе өндіруші мен тауарды сатушы, бір жағынан сатып алушы, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... жасауға біріктіреді.Бизнестің бұл ерекше түрі басқалармен тығыз байланысты, өндірістік, сауда-коммерциялық, қаржы кәсіпкерлігінің құраушы бөлігі; өндірістік, сауда коммерциялық, қаржы қарыз сферасындағы ... ... ... болады.
Сақтандыру кәсіпкерлігі. Мемлекеттік міндетті сақтандыру қазір әлеуметтік сақтандыру түрінде сақталды - бұл ... ... ... ... ету және ... ... бұл ... жатпайды. Кәсіпкерлікке мүлікті сақтандыру, өмірді және денсаулықты сақтандыру, тәуекелді жауапкершілікті сақтандыру ... ... ... әр ... үйлесуі. Кәсіпкерліктің барлық түрлері өзара бірі бірімен өте тығыз байланысты, бір түрімен айналыса отырып, еріксіз немесе ... ... ... да бір ... ... кездеседі. Өндірістік кәсіпкерлік коммерциялыққа ұласады, өйткені өндірілген тауарды сату немесе айырбастау қажет. Өндіру сату қаржы операцияларына ... ақша ... ... етеді, сондықтан өндірістік және коммерциялық кәсіпкерлік қаржылықпен тығыз байланысады. Кей кезде бір кәсіпкерлікте өндіруші, сатушы, ... ... ... бірлеседі. Кәсіпкерліктің барлық түрі байланысты және бір біріне кіреді [26].
* ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫНА ӘЛЕУМЕТТІК ТАЛДАУ
2.1 ... ... ... ... МЕН ДАМУ ... ... ... қазақстандық қоғамның даму тарихындағы бүкіл қоғамдық жүйенің экономикалық, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің дамуын осы уақытқа дейін төрт кезеңге бөліп қарастыруға ... Оның даму ... ... ... тығыз байланысты болып табылады. Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасуының алғашқы кезеңі - ... ... ... ... ... 1917 ... дейінгі аралық, бұл кезеңде кәсіпкерлік ісі өз заманына байланысты дәстүрлі қалыпта, ... ... ... сол ... ... сай болып отырады.
Екінші кезең ел басына төңкерісшілердің келуімен 1986 жылға дейінгі аралықты қамтиды. Елде ... ... ... ... жағдайдың болмағаны және олардың әрекетін ынталандыратын мемлекет ... ... ... ... туралы айтылған. Сол кезде КСРО-да Қазақстанда жарық көрген әдебиеттер мен басылымдарда социалистік ... ... ... нарықты деген тұжырымдамалар қала берді. Шығыс Еуропадағы бірнеше социалистік елдерге (Польша, Венгрия>> жеке меншікке негізделген өндіріс ауқымының әжептеуір ... ... ... сай ... ... ... қалыптасқаны өзімізге белгілі, сондықтан да кәсіпкерлік қызметтің нысаны өзінің көптеген шешілмеген ... ... ... осы екінші кезеңін аяқтады.
Үшінші кезеңге 1986 жыл, яғни КСРО-ның ... () заңы ... ... 1991 ... ... ... ... Бұл уақыт аралығында шағын және орта кәсіпкерлік азаматтардың және олардың отбасының мүшелерінің ... ... ... ... асырылады. Үшінші кезеңде шағын және орта кәсіпкерлік негізінен социалистік шаруашылық жүйенің қажетті бөлігі ретінде қаралған жоқ. ... да ... де жеке ... қызметін социалистік меншік қатынасына деп қарады. Және де оны социализмнің экономикалық әлеуметтік саяси жүйелеріне кеңінен енгізген жоқ. Ал жеке ... ... ... ... мүмкіндіктерніне қарамастан тұтынушылар сұранымына және оның өзгерісіне сай әрекет етті. Жеке еңбек қызметі мемлекеттік мекемелер қамтамасыз етпеген тауарлармен ... ... Жеке ... ... ... ... ол ... кәсіпкерліктің осы нышанының әрекет етуіне кедергі болатындай әртүрлі көзқарастармен негізделген болады. Осының нәтижесінде жеке дара ... ... өз ... ... асыруда көптеген қиыншылықтарды кездесті, атап айтсақ, бюрократиялық және ... ... ету осы ... да ... ... ... Осы ... статистикалық қаржы мекемелері, құқық қорғау органдары жеке ... ... ... мен ... ... туралы толық мәліметтерді жинай алмады [3; 107 б].
Төртінші кезеңге 1991 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі ... ... ... Яғни ... ... ... ... өз бетінше тәуелсіз Республика болып қалыптасқан уақыттан бастап осы бүгінгі күнге ... ... ... ... Отандық әлеуметтанушы, профессор Ж. А. Нүрбекованың пікірінше, кәсіпкерлік қызметтің Қазақстанда дамуының алғашқы кезеңін ежелгі ... ... ... ... Ежелгі уақыттың экономикалық ошағы Орталық Азия болды. Бірыңғай ... ... ... ... ... ... қалалардың өсуіне, қолөнершілік өндірістің дамуына алып келді, олар нарыққа бағдарланды, оның нәтижесінде ... ... ... тауарлы-ақшалық қарым-қатынастардың пайда болды. Тікелей және қосымша салықтардың, мемлекеттік монополияның, сатып алу мен тағзым етудің күрделі жүйесі ... ... ... қағанатының саудалық-дипломатиялық одағы құрылды. Араб мәліметтері бойынша, ежелгі қазақ қалалары Отырар, Ясы ... ... ... ... ... ... Тараз ежелгі көшпенділер жолында сауда орталықтары ретінде белгілі болған. Олар ежелгіге Ортағасырды, Батыс және Шығысты біріктірді: ... ... және ... ... ... ... ... мемлекетімен, Русь пен Византияны, Франция мен Италияны [38; 18 б] .
Ежелгі сауда жолының дамуы Қазақстан халықының этномәдени діліне және ... ... ... бір із ...
VI ғасырда Сюань Цзань елшісі өзінің жазбаларында ірі қала Тараз жөнінде таңқаларлық естеліктер қалдырды. Еуропалық саудагерлер Ұлы Жібек жолындағыдай сауда ... ... ... ... ... мен ... ... сүйенсек, бұл қала бірыңғай нарығымен қоса, қолөнершіліктің, тігіс өндірісі, әшекей бұйымдар дайындау, ағаш өңдеу және т.б. дамуымен атақты болған. ... ... ... ... және мыс ... соқты, Тараз көптеген ғасырлар бойы түсті металлургияның маңызды орталықтарының бірі болып қала ... ... ... ... ... ... ... жоғары мәдениетін талап еткен архитектуралық құралдар қалдықтары табылды. Темір, алтын, күмістің жасанды ұсталарының көптеген бұйымдары да осыған дәлел бола ... ... 6 ... ... ... ... ретінде белгілі болды [3; 56 б].
Ұлы Жібек жолы ... ... әлі ... ... ... ... ... пайдалы қазбалар аймағы бар. Ұлы Жібек жолының өту территориясы түсті металлдар, барит, көмір, жасанды және ... ... және ... ... бай.
Қазақстан Республикасы өзінің территориясында көптеген тарихи ескерткіштерді иелене отырып, ішкі және халықаралық туризмнің дамуына үлкен мүмкіндігі бар. Тірі ... ... ... және аңшылық орындар кәсіпкерлік тұрғысынан бос уақыт пен демалысты ұйымдастыру саласында қолданылуы мүмкін. Қазақ халқының ... ... және ... ғасырлар бойы қалыптасқан халықтың ділі Қазақстан Республикасының қалалары мен ауылды жерлерінде кәсіпкерліктің қалыптасуы мен пайда ... ... ... ... ... ... кезеңі Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасуы мен қызмет етуімен байланысты, ол қоғамдық құрылымның дамыған формаларына өтумен, жеке меншіктің дамуымен, ... ... ... ... ... ... болуымен, қоғамның әлеуметтік құрылымының дифференциациясымен тығыз байланысты. Қазақстан территориясында болған барлық мемлекеттер: Батыс-Түрік, Түркеш, Қарлұқ қағанаты, оғыздар, қарахандар, ... ... ... ... экономика болды. Қазақ хандығының пайда болуында мемлкетте аралас экономика болды, оның ... сол ... ... ... ... ... Ол адами материалды ресурстарды, тауарларды ұйымдық басқаруға әсер етті; әлеуметтік құрылымның және ұйымның күрделірек, жаңа формалары пайда болды; кәсіпкерлік ... ... ... ... ... кезеңі 1917 жылғы қазан революциясынан кейінгі және кеңестік мемлекеттік қалыптасуы кезеңінде ... ... ... ... сипатталады. Қоғамда кәсіпкерді кеңістік мемлекеттің жауы деп мойындау идеялары тарай бастады. 1920 жылдың 6 қазынан бастап ҚАЗКСР еңбектенушілер құқығы Декларациясында ... және ... ... ... ... ... ... болып билік органдарындағы бірде бір орын бола алмайды; пайда табу ... ... ... ... және ... емес ... өмір сүретін тұлғалар сайланбайды және сайлана да алмайды. Жерге жеке меншікті жою, қоғамның паразиттік элементтерін жою мақсатында жалпыға ... ... ... ... ... және ... шаруашылықтың жедел ұйымын құру - осы уақыт кезеңіндегі қазақстандық қоғамның басты саясаты.
Сонымен, социалисттік құрылымды белсенді құру кезеңінде толық ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік қызмет заңнан тыс хабарландырылды [29; 17 б].
ЖЭС кезінде кәсіпкерлікте кейбір өзгерістер болды. Бұл кезеңде ... ... даму кең ... Бұл ... ВЦИК ... 1921 ... ... ; 1921 жыл СНК сияқты кейбір декреттер мен тұжырымдаулар дәлел бола алады.
Кәсіпкерліктің жекеленген элементтеріне қайта келу мемлекет ... ... шара ... және ... сипатта болды. Егер 1928 жылы жеке сауда да жеке ... ... ... ... 24%-ды ... онда 1933 жылы 0%; кәсіпорында 18% және 0,5%; ауыл ... 97% және 20%. 1926 ... ... және ... келесі нормативті актілерде Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына рұқсат берілмеді. Бұл нормалар тәркілеу және жалпыға ортақ ұжымдастыру кезеңінде қолданылды.
1937 жылы ... ... ... ... ... қызықты болып табылады: . Бұл кезеңде салық тігісі орнатылған болатын. Жеке ... ... ... оның анық дискриминациясы соның ішінде салық төлеу кезіндегі де, жүргізілді. ... ... ... ... ... кезеңі 1986 жылдан бастап қарастыруға болады. Ол Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуының анық куәгерімен сипатталады. , 1988 жылы Заң қабылданды. Жеке ... ... ... қызметтің осы түрімен айналысуға және тіркеу куәлігінің (патент) болуына рұқсат береді. Бұл кезеңде индивидуалды секторды мемлекеттікпен біріктіру талпыныстарын құрайтын көптеген ... ... ... болды. Көлеңкелі экономика дамыды. Жалдамалы жұмысты қолдану, жеке меншікті реттеу, ... ... ... ... ... ... бола ... [3; 48 б].
1987-1991 жылдар кәсіпкерліктің дамуы үшін сәтті ... ... заңы ... ... және топтық кооперативті бизнес қызметтері үшін кең мүмкіндіктер берді. Кооперативтер негізінде мемлекеттік кәсіптерде құрыла бастады және мемлекеттік меншікті қолданды. 1990 жылы ... ... ... мен ... саны 15 ... жетті, онда 300 мыңнан астам адам жұмыс ... ... ... құрылыспен айналысты - 31,4%, 12% халықтық тұтыныс тауарларын өндіру саласында, тоғыздан бір бөлігі - ауыл ... ... ... ... ... жартыдан жоғары көлемде тауарлар мен қызметтер өндірді.
Жеке еңбек қызметінің ары қарай дамуы Қазақстан Республикасында ... ... ... ... 1991 жылы ... жеке ... және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың ұжымдық меншігі мойындалды. ҚАЗКСР-дың Заң қабылданды.
Кәсіпкерлік экономиканың мемлекеттенуі мен ұжымдық, индивидуалды, жеке ... ... ... ... ... алып ... ... әлеуметтік қатынастардың, меншік қатынастарының барлық жүйесін тудырды. Кәсіпкерлер - олар өзіндегі өндіріс құралдарымен ... ... ... ... иемденген меншікшілер. Қазақстан Республикасының азаматы нарықтық қатынастарға қатыса алады. Кәсіпкер жұмыс беруші, өзіндік ... ... ... көрініс таба алады. Кәсіп кірістері нәтижелерден және жұмысшының еңбек сапасы, ұжымның біріккен жалпы нәтижелері мен жұмысшы меншігінің көлеміне тәуелді (Жанар ... [30; 68 ... ... ... ... ... дамуына жаңа көкжиектер мен олардың болашақтылығын ашты. Кәсіпкерліктің әлеуметтік-экономикалық мәні мен мақсаты рынокты экономиканың әрекетіне икемділік, көпқырлылық сипат беріп, ... ... ... ... ... ... ... шек қоюға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда республикамызда кәсіпкерлік қызмет ... ... ... яғни ... ... ... қаржылық шаруашылық субьектілеріне байланысты ірі , орта және ... ... ... мемлекеттік жеке, ұжымдық, аралас, дара, ұйымдастырылуына байланысты жеке, ... ... ... ... ... Бір ... айтқанда, кәсіпкерлік экономикамыздың жаңа салаларын немесе әлеуметтік әлсіздігін қамти отырып, өзінің қарқынын күшейтуде. Әрине, оның табысты дамуы еркін ... ... ... ғана ... шет ел тәжірибесімен айқын.
Кәсіпкерлік іс-әрекеттің қазіргі анықтамасының әртүрлі көзқарасы бар. Көбінесе жалпылама - кәсіпкерлікті кең түрде, ... ... ... ... жер, ... ... ... фактор ретінде қарастыру, онда ол өндірісті - өтімдік факторларының жаңа тиімді комбинацияларын жасау арқылы қайта өндіру үрдістерінің ... ... ... ... ... формада, кәсіпкерлік - бұл қатерлі инновациялық іс-әрекетке негізделген шаруашылық жүйесі, оның ... - ... ... көру және де ... өндіру үрдісін, немесе оның жеке стадияларын (өндіру, тарату, алмасу және тұтыну) толық алып тұру ... ... [38; 78 ... экономикалық феномен ретінде категориясынан тарлау, бірақ шаруашылық тәжірибесінде оларды жиі кездестіруге болады. ... олар ... де, ... ... ... ... жағынан жақын ұғымдар.
Бизнес кәсіпкерліктен гөрі кең мағынада, нарықтық экономикадағы барлық қатысушылар арасында ... ... алып ... онда тек ... ғана емес, сонымен бірге тұтынушылар, жалданбалы жұмыскерлер, ... ... ... ... ... - бизнестің динамикалық, элементі, бастамалы, өзіндік іс-әрекеті бар, өз қаупіне қарай және кіріс алу ... өз ... ... ... ... өнім өндіру бойынша бірлестіре отырып, жұмыстарды орындау және қызмет көрсету іс -әрекетіне арналған [35; 25 б].
Кәсіпкерліктің іс-әрекетінің философиясы - ... ... оның ... ... - ... ... ... жеке өркендеуін қамтамасыз ету, бірақ бұл қоғам көзқарасына ... ... ... Біреулердің өркендеу мүмкіндігі басқалардың әлсіздігіне тоқтату болмауы тиіс. Тек бай адам ... ... ... болуы қажет. Кәсіпкер өзіне пайда әкеле отыра, қоғам пайдасына да іс-әрекет етеді. [3; 25 ... - бұл ... ... да жаңа ... ... жүргізу, оған прогрессивті әдіс - тәсілдер, нақты жеке меншіктің, өндіріс ... ... ... ... ... кәсіпкерлік - экономикалық категория, бизнес элементі, шаруашылық типі және өмір сүру ... ... ... - нарықтық шаруашылықтың бөлінбес белгісі, оның басты ерекшелігі - ерікті бәсеклестік. ... ... ... келе ... да, оның ... ... ... орнығу және даму кезеңінде пайда болды, онда ерікті ... өз ... ... мен басы ... ... ... мақсаты - нарыққа сұранысы бар және кәсіпкерлерге ... ... ... ... ... - бұл ... тауарды өндіруде және шығаруда қабылдаған кәсіпкерлік шешімді жүзеге асыру нәтежесінде алынған ұтыстан табыстың көп болуы.
Бірақ пайданың ... ... ғана тән ... кез - ... ... ... белсенділік формасына тән. Бұл байланыста көңілді кәсіпкерлік пайда немесе кәсіпкерлік табыс ... ... ... бөлу ... ... іс - әрекеттегі табыс, яғни өндірісті ұйымдастырудың жаңа әдіс-тәсілдерін енгізуден ... ... ... ... ... ... ең ... қосымша табыс, басқарудан, артықшылықтан пайда болған табыс, яғни ... ... ... ... ... ... ... шарттарға байланысты өндіріс факторларын жаңаша комбинациялау [37; 66б].
Өтпелі кезеңде кәсіпкерлік қызметтің дамуы кешенді және көп деңгейлі ... алуы ... ... ... ... ... Республикасының әлеуметтік-экономикалық саясатының стратегиялық мақсаттарына жету үшін экономикалық базис болып ... ... - ... ... ... бұл ... ... мен ынталандыру қажет кәсіпкерлік қажетке негізделген бастама. Осы тәрізді кәсіпкерлік кәдімгі күнделікті бизнестен түбірінде ұқсамайды және әлеуметтік-экономикалық прогресс, ... ... - жаңа ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпкерлік дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік ортаны құру үшін ғана ... ... ... ... кәсіпкерлік үшін жол ашатын мемлекет иелігінен алу мен мемлекеттік меншікті жекешелендіру болып табылады.
Атап көрсеткендей, ХХІ ... ... ... ... ... саясатында шағын кәсіпкерліктің дамуына ерекше назар аударылады. Оның ролі әлеуметтік ахуалды жақсартуда ... орын ... ... ... осы ... халықты жұмыспен қамтамасыз ету тезірек өседі және қоғамның тұрақтылығы үшін жағдай жасалады. Осыдан аталған мәселеге толық талдау керек.
Батыс елдерінің экономикалық ... ... ... деп қарау орын алған. Жеке жағдайда, ЗТҚ [35]. АҚ - Қазақстан ... ... 2003 ... 1 ... №775 ... ... үшін құрылған. Орталық Қазақстан экономикаысының құрылымын сараптау арқылы ... ... ... ... бел ... ... олар ұлттық және аймақтық технопарк жүйелерін құруды жүзеге ... ... ... ... екінші қызметі - бұл инжинириг, ол инновациялық ойды іздестіру және жіктеу, зерделеуді қажет ететін және жоғарғы ... ... құру ... ... ... инновациялық жоспарларды іске асыру бойынша қаржы көздерін іздестіру. Республика мемлекеттік басыңқылығының дамуына сәйкес жоспарлар мынадай белгілерге сәйкес келуі ... - жаңа ... ... ... ... ... дәрежесі, экспорттық тұспал, сапаның халықаралық стандарттары және экологиялылығы [36; 23 б]. АҚ - 2003 жылы ... ... ... ... ... және ... ... сараптамалық қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Орталық маркетинг және менеджмент саласында зерттеулер жүргізеді, консалтингті және ақпаратты-кеңестік қызметтерді көрсетеді, ... және ... ... ... және ... құралдарды шығарады, бағдарламалық өнімдерді құру, экономика өрісі және саласы бойынша ақпараттарды және өнімді тарату. АҚ - ... ... ... 1997 жылғы 26-сәуірдегі №665 қаулысына сәйкес құрылған. Оның мақсаты шағын кәсіпкерлікті қолдауға бағытталған, мемлекеттің қаржыны тиімді қолдануын көтеруге және ... ... ... ... ... экономикалық өсуін және құрылуын ынталандыру. Қордың негізгі қызметі, несиелер және лизинг түрін берумен байланысты. Қор Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... қаражатының және жеке қаражаты есебінен несиеленеді.
Қазіргі таңда қор мына бағдарламалар бойынша қаражаттарды жүзеге асырады:
* Ауылшаруашылық саласына (56 млн. АҚШ ... ... Даму ... ... ... ... Даму және ... орнату Еуропалық Банкінің несиелік лимиті арқылы Қазақстандағы ... ... ... ... (77,5 млн. АҚШ ... Республика бюджеті есебінен шағын кәсіпкерлік субъектілерін қолдау бағдарламасы (300 млн. ... ... ... ... ... өз ... бастағаннан бері 577 жобаны 6,3 млрд. теңгеге қаржыландырды. Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қол ... ... ету үшін ... ... үш жыл ... 2005-2007 жылдары Қорды капиталдандыруға республикалық бюджеттен шамамен 30 млрд. теңге бөлінді. Мемлекеттің тұрақты қолдауының ... Қор ... күні ... ... ... ... ... институтына айналды. Қор кәсіпкерлік секторын арзан, орташа және ұзақ мерзімді қаржылық қаражатпен қамтамасыз етеді, ... ... ... тәжірибеде сынамаланған мынадай қаржылық қызмететрді ұсынады: жобалық қаржыландару, қаржылық лизинг, банктерде шағын бизнес ... ... ... франчайзинг, факторинг, дайын бизнесті сатып алуды қаржыландыру, ... ... ... тең ... АҚ - ... ... Үкіметінің 2003 жылғы 30-мамырдағы №502 қаулысымен құрылды. Оның мақсаты ҚР нақты зерттеуді қажет ететін өндірістер мен жоғары технологиялық ... ... ... ... ... ...
Қор қызметінің негізгі бағыты болып саналады:
* ҚР аймағында еншілес қолрады құруға инвестицияларды тарту және инвестициялау;
* инновациялық жоспарларды ж.үзеге асырушы ... ... ... ... ... элементтерін құруды инвестициялау. Инвестициялаудың негізгі түрі заңды тұлғалар жарғылық капиталын ұлғайту және құру кезінде, қатынастың акциясын /үлесін алу ... ... ... ... ... АҚ - өз қызметін 2003 жылы шілдеде Елбасы экономиканың шикізат ... емес жеке ... ... ... ... ... ... бар кәсіпорындардың жоспарларына инвестицияларды тарту және жүзеге асыру арқылы Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық Стратегиясын іске ... ... ... ... ... қол қойғаннан кейін бастады [37].
Қор 49%-ға дейін акцияны алып жобаларда тікелей инвестор ретінде шығады. Қазақстанның Инвестициялық қоры ... ... ... даму ... бірі ... ... Қордың қызметі 2003 жылдың 11-маусымында басталған болатын.Қордың мақсаты - экономиканың ... емес ... ... ... ... ... құру жөнін,дегі жеке сектордың бастамаларына жаңадан құрылған немесе бұрыннан жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жарғылық капиталына ... ... ... ... ... Қазіргі таңда Қор 70 млн. АҚШ долларынан 20-ға жуық ... ... 2007 жылы Қор 1.2 ... АҚШ долларынан (145 млрд. теңге) астам 22 жобаны қаржыландырды. АҚ - ел экономикасына инвестициялардытартуға қолдау жасау және ... ... және ... ... ... ... инвестициялық қызметтің тиімділігін жоғарылату және жетілдіру мақсатында 2000 жылғы ... №531 ... ... Президентінің жарлығына сәйкес 2001 жылы 25-сәуірде құрылды. Мемлекет арнайы ... даму ... ... ... кәсіпкерлікті қаржыландыру бойынша иілмелі шарттарды ұсынуды. Кәсіпкерлік бойынша құрылған комиссяилар мен ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу бойынша оларды дамыту жолындағы кедергілерді жою үшін көмек көрсетеді. ЗТҚ. Оны құру ... ... ... ... ... ... ... қабылданған болатын.
Қазіргі таңда одақтың құрамына мыңдаған Қазақстанның экономикалық секторында жұмыс жасайтын кәсіпорындарды біріктіретін 34 басты ... ... ... ... ... ... саласы ұйымдарының қауымдастығы, кен қазу және кен-металлургиялық кәсіпорындар, сүт және сүт өнімдерін өндіретін кәсіпорындар, шылым өндірушілер және ... ... ... одағы, фермерлер, құс өсіпуші және инжиниринг компаниялар кіреді. ЗТБ заңды тұлғалар ынтасымен құрылып еркіндік, ... ... ... ... ... мүмкіндіктердің болуы, заңдылық, қызмет есептілігі және жариялылығы негізінде жұмыс жасайды. ... құру ... - ... ... ... ... үшін қолайлы жағдайларды жасау және экономикалық реформаның жылжуына қатысатын кәсіпкерлер ұйымы және ... ... ... ... салалық және аймақтық одақтарды бірлестіру. ЗТБ 2000 жылдың мамыр айында Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Одағының Жарғысында өнеркәсіптік кәсіпкерлікті қолдау басты міндететрінің бірі ретінде белгіленген [36; 11 б].
шеңберінде қойылған мақсаттар мен ... жету және ... шешу үшін ... даму институттары қалыптасты. Стратегияның маңызды міндеттерінің бірі мақсатты инвестициялық және ғылыми-техникалық стратегияларды іске асыру, инвестициялық белсенділікті реттеу мен ... ... ... бұл индустриалды-инновациялық дамудың қазіргі мемлекеттік басқару жүйесін қайта қарауды және белгілі бір дәрежеде қайта құруды қажет етеді. Халықаралық тәжірибемен микроқаржыландыру - ... ... ... және ... және ... ... ... есебінен экономикалық өсімді ынталандыру үшін тиімді құрал болғандығы дәлелденген. Микроқаржыландыру деп ... ... ... қол ... жоқ ... және ... ... сондай-ақ кедей адамдарға олардың өмір сүру деңгейін жоғарылату, еңбекпен қамтамасыз ету және кәсіпкерлікті дамыту үшін қаржылық қызметтер ... ... ... микрожинақтау және т.б.) қатарын беру болып танылады. Микрокредит беру жүйесі өз негізін ел Президентінің халыққа жолдауынан ... ... ж.), онда ... ... Ел ... осы ... Қазақстан Республикасының анағұрлым қамтылған азаматтарына микрокредит берудің 1998-2000 жылдарғы арналған бағдарламасын (ҚРҮ-нің 12.02.1998 ж. №14 қаулысы) ... үшін ... ... [44]. ... ... ... мемлекеттік саясатында тағы бір ілгерілмелі қадам 2006 жылғы желтоқсанда қолданыстағы заңға өзгерістер мен ... ... ... ... ... өзгерістерге сәйкес микрокредиттік ұйымдардың қызметтеін біздің республиканың кез ... ... ... ... қызметшілер, яғни кез келген немесе заңды тұлға пайдалана алады. ... ... ... ... максималды сомасы 1,0млн. теңгеден (1000 АЕК) 8,7 млн. теңгеге дейін (8000АЕК) ... Бұл ... ... ... ашу үшін талап етілетін сомаға жақын шамамен 70000 АҚШ долларын құрайды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 ... 22 ... №862 ... ... ... қоғамын дамытудың 2005-2006 жылдарға арналған тұжырымдамысына сәйкес микрокердиттік жүйені қолдау екі бағыт бойынша жүргізіледі: - ... ... ... ... ... құру және ... ... ... ... ... қатысуымен бағдарламаны іске асыру шеңберінде 30 микрокредиттік ұйым құрылды. Қор ... ... МКҰ ... ... ... ... 98,9 млн. теңгені құрады. Оның ішінде 2006 жылы Қоринвестицияларының құрылған МКҰ жарғылық капиталына жиынтық мөлшері 18 млн. теңге 9 МКҰ ... ... ... ... кредит беру. Қазақстанда микрокредит беру секторын дамыту бағдарламасы бойынша Қор жалпы сомасы 4 183,76 млн. теңге 129 жобаларды қайта қаржыландыарды, оның ... 2006 жылы 70 жоба ... ... 2 703,08 млн. ... ... 6%). 2007 жылы 1-қаңтарда СА деректері бойынша ... 745 ... ... ... [24; 65 б]. ... ... Республикасының Заңы қолданысқа енгеннен бастап (2003 жыл) тіркелген МКҰ саны 7,5 есе немесе 645 ұйымға ұлғайды. Бұл ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілері үшін де, сонымен қатар халықтың кең тобы үшін де үлкен мүмкіндіктердің ... ... [49]. ... келе, біз кәсіпкерліктің дамуын, соның ішінде Қазақстандық кәіскепрліктің пайда болуы мен дамуын, оның түрлерін, яғни кәсіпкерліктің формасын таңдаудағы факторлар, ... ... ... ... нысандарына байланысты таңдалу формаларын, кәсіпкерлікті реттеудегі шетелдік тәжірибені қарастырдық. Сонымен қатар, кәсіпкерлікті ... ... ... мақсатында жүргізілетін әртүрлі саясаттар мен іс-шараларды, соның ішінде, мемлекеттік қоолдау нәтижесінде пайда болып, даму үстінедегі ... ... және ... ...
Қазақстан Республикасы Президентінің 1996 жылғы 14 маусымындағы ... ... ... ... ... ... мен ... қамтамасыз ету, мемлекеттік органдардың лауазым иелерінің жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалардың қызметіне негізсіз араласу фактілерін болғызбау мақсаты көзделген. ... орын алар жері - ең ... ... ... ... ... қоғамында өнеркәсіп ошақтарын оңалту, демеу және қаржылай сауықтыру үрдісі жүргізілуде. Ендігі кезде ... ... ... ... яғни оның ... белгілеп, таратуға негіз салу маңызды. Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың ең қарапайым формасы - ол жеке ... Бұл ... ... жеке ... ... ... мәртебесін иеленбей-ақ, өздігінен іс-қимыл жасайды. Жеке кәсіпкерліктің тағы бір түрі - жеке ... ... ... ... ... ... құру құқы кез ... азаматта бар. Бұл үшін жеке кәсіпорынды тіркеуден өткізіп, заңды тұлға мәртебесін алады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... саласында қызмет жасайды. Өйткені сауда немесе коммерциялық бизнес ... ... ... ... ... дамыған. Бұнның дәлелі, Қазақстан қалаларындағы әр түрлі дүкендер мен базарлар саны. Ұзақ мерзімде кәсіпорындар тек саудамен ғана ... ... әр ... ... істеуі қажет. Сол үшін мемлекеттік органдар кәсіпкерлік субъектілеріне ... ... ... қажет.
Жалпы кәсіпкерліктің экономикалық белсенділігі мен әлеуметтік бағдар ұстауының кепілі оның өздігінен қоғамның ... ... ... ... оның ... мен тұрмысының нақты шынайы меншікке негізделуі болып табылады. Қазір уақытта шағын кәсіпорындар жұмыс істеп тұрған барлық шаруашылық ... ... 80 ... құрайды. Сонымен бірге кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған шешімдерді орындауда іркіліс байқалады. Бұл жерде басты себеп - ... ... ... және басқа да себептерге байланысты кәсіпкерлер бөлігі жасырын ... өтіп ... Осы ... ... ... ... ... қорғайтын жүйе жасау, тексеруші органдардың және рұқсат беруші құжаттардың санын азайту. Кәсіпкерлердің жетпіс пайызы оларды ... ... ... ... ... жоқ. ... өзі ... жұмысы формальді сипатта жүретінін көрсетеді. Кәсіпкерліктің күрделі мәселелерінің бірі - ... ... ... қиындығы. Себебі несие алу үшін кепілге қоятын мүлік, бизнес-жоспар жоқ. Осы ... ... ... және орта ... ... ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІТАПТАР МЕН МОНОГРАФИЯЛАР:
* Габдулина К.Г., Социология : ... ... - ... , 1997ж
* Шеденов Ө.Қ., Сағындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. Жалпы экономикалық теория.Ақтөбе, 2004
* Нурбекова Ж.А., ... в ... ... ... ... Қазақ Университеті, 2005-254с.
* К.Б. Бердалиев , Алматы , 2001ж.
* С.Н.Нысанбаева, Ж.Т.Қожамқұлова оқу құралы ... ... Қ.Т. ... ... ... А.Д. ... , экономика баспасы. Алматы 2009ж.
* С.П. Мороз Алматы, 2009ж
* Д.Қ ... ... ... ... ... ... 2002ж.
* Қ.Ж. Елшібекова, А.Қ.Ізмаханов, А.С.Сейдахметов , эконом ика баспасы Алматы 2011ж.
* Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік Алматы 2002ж. Юрист
* ... ... ... ... Г.С. ... , оқу ... Алматы 2005 ж.
* С.С.Сахариев, А.С.Сахариева (оқулық), Алматы 2004ж.
* Д.Қ. Қабдиев, Лекциялар, ... 2002ж. .
* Ж.О. ... Ә.О. ... ... ... 2002ж.
* М.Б. Бисенғазин, А.Ш. Хамитов
* А.Қ. ... Қ.Ә. ... , ... 2003ж.
* В. М. ... , ... 1996ж.
* ... Е. Жатқанбаев, , Алматы, , 1997ж
* Гайнутдинов Э.М. , Минск, 2000
* Мамыров Н.К. , ... ... ... ... , ... ... .X. ... Минск 1992ж.
* Н. К. Мамыров, , Алматы 1998ж.
* В.С.Автономов, Э.Голдстин Москва, 1995.
* М.С.Әженов, М.С.Садырава., ... ... Оқу ... Алматы: Қазақ университеті, 2004 ж.
* Абдирайымова Г.С., Жастар социологиясы. Оқу ... ... БУ, ... ... ... А., // Саясат-2005. №4.
* ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіп саласының кейбір мәселелері. // ... ... № 4/2. -2007.- 49-53 бб.
* ... бизнестегі несиелік тәуекелді басқару //Қаржы-Қаражат-Финансы Казахстана № 1/2008 ж. 16-21 бет, 0,7 б.т.
* ... және орта ... ... ... ... ... ... қаржыландыру //ҚазЭУ хабаршысы № 2/ 2008 ж. 146-150 бет, 0,4 б.т.
* Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... бағыттары //Қаржы-қаражат журналы. - Астана: 2006, №3-4. - 0,46 б.т.
* корпорациясы ЖШС-і қызметінің тиімділігін ... ... ... - ... 2007. - №1. - 0,38 б.т.
* ... ... ... ... ұйымдастыру //Информациялық-аналитикалық журналы. - Алматы, 2007. - №4. - 0,44 б.т.
* ... ... Заңы ... Қазақстан 2007, 26-қаңтар.
НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР:
* Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: Қазақстан, 1998.
* Қазақстан Республикасының Заңы. Алматы: Жеті ... ... ... ... Заңы ... Жеті ... 1998.
* Қазақстан Республикасының Заңы: Қазақстан 1991.
ИНТЕРНЕТ - СІЛТЕМЕЛЕР:
* http://www.gumer.info
* http://socioline.ru
* http://www.egemen.kz
* http://tumba.kz
* ... ...
* ... ...

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акционерлік кәсіпорындардың дамуы және экономикалық тиімділігі58 бет
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Кәсіпкерлік және кәсіпкерлік капитал42 бет
Кәсіпкерлік әрекеттің Қазақстанда даму ерекшеліктері20 бет
Қазақстан Республикасында шағын бизнестің қалыптасуы және дамуы7 бет
Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнестің қалыптасу ерекшеліктері14 бет
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтуі122 бет
Кәсіпкерлік құқықтың қалыптасу тарихы мен дамуы, құқық жүйесіндегі орны11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь