Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылауының теориялық аспектілерін зерттеу, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қаржылық бақылау, іске асыру механизмі

Кіріспе
1 Қаржылық бақылау ұйымдарының жалпы сипаттамасы
1.1 Қаржылық бақылау ұйымдарының сипаттамасы және олардың құрылымы
1.2 Мемлекеттік (бюджеттік) ұйымдардың есебін жүргізудің екшеліктері
1.3 Ұйымның есеп саясаты
2 Қаржылық бақылау (бюджеттік) ұйымдардың есебі
2.1 Қаржылық бақылау ұйымдарының активтерінің есебі
2.2 Қаржылық бақылау ұйымдарының міндеттемелерінің есебі
2.3 Қаржылық бақылау ұйымдарының капиталы мен резервтерінің есебі
3 Бюджеттік ұйымдардың қызметіне бақылау тексеру және аудит жүргізу
3.1 Бюджеттік ұйымдардың ішкі бақылау жүйелерінің мақсаты
мен міндеттері
3.2 Ұйымның активтері, міндеттемелері мен капиталының қозғалысын және аудитті бақылау.тексеру жүргізудің тәртібі және ерекшеліктері
3.3 Бюджеттік мекемелердің қызметіне талдау жүргізудің тәртібі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Нарық экономикасында мемекеттің қаржы ресурстарын, әсіресе, республикалық бюджет қаражатын тиімді пайдалану және бақылау проблеммалары Қазақстан үшін аса өзекті мәселе болып табылады. Өйткені бюджет қаражатын пайдалану және мемлекеттік қаржы ресурстарын басқаруға байланысты қабылданған басқару шешімдерінің орындау тиімділігінің деңгейі елдің әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттарына қол жеткізуіне және оның қаржы-бюджеттік жүйесін тұрақтандыруды қамтамасыз етуіне ықпалын тигізеді.
Қаржылық бақылау - қаржылық құжаттардың сенімділігін, шаруашылық заңдылықтарын сақтау, әр түрлі шаруашылық деңгейіндегі экономикалық құрылымдарды басқару тетіктерінің дұрыстығын тексеру болып табылады.
Қаржылық бақылау - ұлттық өнімнің жалпы түсімінің соған сәйкесті қаржы қорына негізделген бағасымен бөлінуін және бір мақсаттарға жұмсалуын тексеруге бағытталған ерекшеліктері бар қызмет түрі. Қаржылық бақылаудың кажеттігі басқадан бұрын, экономиканың санаты ретінде қаржы саласына бақылау функциясы қашаннан тән.
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының жүйесін, яғни Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ұйымы, мәслихаттардың тексеру комиссиялары, Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ішкі бақылау жөніндегі орган, орталық мемлекеттік органдардың ішкі бақылау қызметтері, облыстық бюджеттен, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеттерінен қаржыландырылатын атқарушы органдардың ішкі бақылау қызметтері құрайды.
Қазақстан Республикасы қаржы Министрлігінің қаржылық бақылау мен мемлекеттік сатып алу ұйымының негізгі мақсаты - республикалық бюджетте ішкі бақылауды орындау және жергілікті бюджетте сыртқы бақылаудың орындалуын жүзеге асыру, жүйелі тексерудің дұрыс құрылуымен, республиқалық бюджеттен қаржыландыратын, мемлекеттік мекемелердің қаржыландыру жоспарын (шығындар сметасы) бекіту, мемлекеттік ұйымдардың таза табыс үлесін тиісті бюджеттерге толық және уақтылы аударуы мен шаруашылык серіктестіктердің табысты мемлекет үлесіне, ал акционерлік қоғам акция пакетіне қоғамдардың дивиденд есептелуіне бақылау жүргізу, болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың міндеттеріне мыналар жатады:
-Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен тартылған мемлекеттік және мемлекеттік емес қарыздарын мақсатты қолдануыла бақылау жүргізу;
-Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуына ішкі бақылау мен сырткы бақылау әдістемесін және әдістеме ғылымын жетілдіру;
-Бюджет қаржыларын мақсатты пайдаланумен бірге бюджет қарыздарын және республикалық бюджет бағдарламасының тиімділігі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылау қызметі қазіргі кезде өзінің қалыптасып, одан әрі даму кезеңінде. Сондықтан, әлемдік озық тәжірибені ескере отырып, қаржылық бақылаудың қазіргі және тиімді жүйесін қалыптастыруға бағытталған жан-жақты шаралар қабылдау қажет.
1 Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» 28.02.07ж. №234 Заңы
2 О республиканском бюджете на 2011-2013 годы: Закон Республики Казахстан // Ведомости Парламента Республики Казахстан № 23 2010 года.
3 Аудиторлық қызмет туралы. Заң, Закон об аудиторской деятельности // Закон Республики Казахстан от 20 нояб. 1998 года. - Алматы : "Дәнекер", 2001 32 б
4 2009-2013 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы : Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен Қазақстан. - 2008. - 5 желтоқсан № 370-374 . - С. 15. , Егемен Қазақстан. - 2008. - 6 желтоқсан № 375-379. - С. 8-11.
5 Қаржылық есеп стандарттары (IFRS,IAS)
6 Абленов Д. О. Қаржылық бақылау және басқарушылық аудит : теориясы, әдіснамасы, тәжірибесі : оқу құралы // Д. О. Абленов. - Алматы : Экономика, 2007 544 б
7 Абленов Д. О. Аудит негіздері: оқулық // Д. О. Абленов. - Алматы : Экономика, 2005. - 420 с
8 Баймұханова С. Б. Қаржылық есеп : оқулық // С. Б. Баймұханова. - Алматы : Экономика, 2007. - 296 б. с
9 Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. Қаржылық есеп. – Алматы: Экономика, 2001.
10 Нұрсейітов Е. О. Ұйымдардағы бухгалтерлік есеп : оқулық құралы // Е. О. Нұрсейітов. - Толықтырылып, 1-рет қазақ тілінде шығарылған. - Алматы : Изд-во "LEM", 2009. - 428 с
11 Радостовец В.К. Финансовый и управленческий учет на предприятии : Учебник для вузов // В.К.Радостовец. - Алматы : НАК "Центраудит", 1997.-576с
12 Алдашова Г. М. Корпорацияны басқаруда қаржылық талдауды қолданудың тиімділігі / Г. М. Алдашова // Транзитная экономика. - 2008. - № 2. - С. 106-113.
13 Андыбаева Г. Т. Особенности финансовой отчетности в условиях инфляции / Г. Т. Андыбаева // Қаржы-Қаражат. - 2008. - № 2-3. - С. 41-45. - Библиогр.: 7 назв. . - Библиогр.: 7 назв.
14 Антоненко И. Формирование учетной политики / И. Антоненко, Г. Турина, А. Джондельбаева // ББ-МСФО. - 2010. - № 5. - С. 23-33.
15 Гавриленко Д. Сравнительная характеристика Казахстанских Стандартов Бухгалтерского Учета и Международных Стандартов Финансовой Отчетности: учетная политика и принципы бухгалтерского учета / Д. Гавриленко // Файл бухгалтера. - 2002. - № 46. - С. 8-10.
16 Джакыпова Т. Учет финансовых вложений / Т. Джакыпова // Файл бухгалтера. 2008. - № 34. - С. 5-9.
17 Ержанов А. Некоторые аспекты формирования учетной политики предприятия в части долгосрочных материальных активов / А. Ержанов // Саясат. - 2010. - № 8. - С. 11-13.
18 Ержанов М. С. Подготовительные процедуры по составлению финансовой отчетности / М. С. Ержанов // Финансовый менеджмент. - 2008. - № 7. - С. 76-80. - Казахский язык С. 29-33.
19 Есберген Р. А. Мемлекеттің кәсіпкерлікті қаржылық емес қолдау бағдармаламасының тиімділі (Ақтөбе облысында өткізілген "Бизнес-кеңесші" бағдарламасы сысалында) / Р. А. Есберген // Саясат. - 2009. - № 10. - С. 14-15.
20 Жумабаева М. Принципы формирования капитала предприятия / М. Жумабаева // Саясат. - 2009. - № 12. - С. 20-21. - Библиогр.:3 назв. . - Библиогр.:3 назв.
21 Қазақстан Республикасының бюджет кодексі: Қазақстан Республикасының Кодексі // Егемен Қазақстан. - 2008. - 5 желтоқсан № 370-374 . - С. 9-15.
22 Камышанская Л. Финансовые активы и обязательства в соответствии с НСФО № 2 / Л. Камышанская // Файл бухгалтера. - 2008. - № 23. - С. 5-11.
23 Камышанская Л. А. Учет и отчетность - основа финансового менеджмента / Л. А. Камышанская // Финансовый менеджмент. - 2008. - № 10. - С. 67-70. - Казахский яз. С.23-26.
24 Канабекова А. Коммерциялық ұйымдар қызметін болжамдық талдауын ақпараттық қамтамасыз ету / А. Қанабекова//Саясат. - 2010.-№ 1. - С. 11-15. - Библиогр.: 14 назв. . - Библиогр.: 14 назв.
25 Мычкина О. Национальные стандарты финансовой отчетности / О. Мычкина // Файл бухгалтера. - 2008. - № 18-19. - С. 41-44.
26 Нурахметова Л. Пояснительная записка к финансовой отчетности по МСФО / Л. Нурахметова //Анализ и учет на предприятии. - 2009. - № 01. - С. 2-4.
27 О. О. Применение анализа финансовой отчетности при аудите / О. О. // Финансовый менеджмент. - 2008. - № 9. - С. 79-84. - Казахский язык С. 34-38.
28 Республикалық және жергілікті бюджеттердің қаражаттары есебінен ұсталатын ұйымдардағы бухгалтерлік есеп жөніндегі нұсқаулық, Инструкция по бухгалтерскому учету в организациях, содержащихся за счет республиканского и местных бюджетов : монография / Департамент казначейства Министерства финансов Республики Казахстан. -Изд.официальное. - Алматы : Каржы каражат, 1998. - 304 с
29 Смадиев А. Қаржы бюджеттің атқаратын рөлі, экономикалық мәні мен мазмұны / А. Смадиев //АльПари. - 2008. - № 1/2. - С. 196-198. - Резюме на каз. и англ. яз. -Библиогр.: 3 назв. . - Библиогр.: 3 назв.
30 Танкибаева Г. Составление финансовой отчетности / Г. Танкибаева // Файл бухгалтера. - 2010. - № 10-11. - С. 36-45.
31 Тоқтағұлов С. Ұйымдарды басқарудың қазіргі көзқарасы / С. Тоқтағұлов // АльПари. -2010. - с. 109.
        
        Кіріспе
Нарық экономикасында мемекеттің қаржы ресурстарын, ... ... ... ... пайдалану және бақылау проблеммалары
Қазақстан үшін аса өзекті мәселе болып табылады. ... ... ... және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... тиімділігінің деңгейі елдің
әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттарына қол жеткізуіне және оның ... ... ... ... ... ... ... бақылау - қаржылық құжаттардың сенімділігін, шаруашылық
заңдылықтарын сақтау, әр ... ... ... ... басқару тетіктерінің дұрыстығын тексеру болып табылады.
Қаржылық бақылау - ұлттық өнімнің жалпы түсімінің соған сәйкесті қаржы
қорына ... ... ... және бір ... ... ... ... бар қызмет түрі. Қаржылық бақылаудың
кажеттігі басқадан бұрын, экономиканың санаты ретінде ... ... ... ... ... ... ... органдарының жүйесін, яғни Республикалық
бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ... ... ... ... мемлекеттік органдардың ішкі бақылау
қызметтері, облыстық бюджеттен, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ішкі бақылау
қызметтері құрайды.
Қазақстан Республикасы қаржы Министрлігінің ... ... ... ... алу ұйымының негізгі мақсаты - ... ... ... орындау және жергілікті бюджетте ... ... ... ... ... ... дұрыс құрылуымен, республиқалық
бюджеттен қаржыландыратын, мемлекеттік мекемелердің ... ... ... ... ... ұйымдардың таза табыс үлесін тиісті
бюджеттерге толық және уақтылы аударуы мен ... ... ... ... ал ... ... ... пакетіне қоғамдардың
дивиденд есептелуіне бақылау жүргізу, ... ... ... ... ... мыналар жатады:
-Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен тартылған мемлекеттік
және мемлекеттік емес ... ... ... ... жүргізу;
-Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуына ішкі бақылау
мен сырткы бақылау әдістемесін және әдістеме ғылымын жетілдіру;
-Бюджет ... ... ... ... ... қарыздарын және
республикалық бюджет бағдарламасының тиімділігі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылау қызметі
қазіргі ... ... ... одан әрі даму ... ... озық ... ... отырып, қаржылық бақылаудың қазіргі және
тиімді жүйесін қалыптастыруға бағытталған жан-жақты шаралар ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық
бақылауының теориялық ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындаға мемлекеттік қаржылық бақылау іске асыру механизмі ... ... ... анықтау болып табылады.
Қойылған мақсаттарға сәйкес келесі міндеттер қойылып, шешілді:
- Мемлекеттік қаржылық бақылауға талдау ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қаржылық бақылау қызметінің
жүзеге асырылуын талдау;
Зерттеу объектісі – ... ... ... ... әдістері
мен қаржылық бақылауды мемлекеттік ... ... ... ... ... мақсаты Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі
Қаржылық бақылау ұйымының Оңтүстік ... ... ... Қаржылық
бақылау инспекциясының сипаттамасы мен құрылымы үлгісінде ... ... ... ... мен ... ... ... мәселелерін
зерттеу болып табылады.
Дипломдық жұмыста мемлекеттік қаржылық бақылауды жетілдіру бағыттары
қаралған және бюджеттік мекемелердегі қызмет ... ... ... ... ... ... мәселелері және олардың шешімін табудың
мүмкін жолдарын қарау ең алдыңғы қатарға қойылған.
Дипломдық жұмысты ... және ... ... қамтамасыз етуде
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... 2009 – 2013 ... ... ... бюджет туралы
Қазақстан Республикасының заңы, заңнамалық және нормативтік актілері,
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... құрылымы кіріспеден, 3 ... ... ... жіне ... тұрады.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, қаржылық бақылау ұйымдарының жалпы
сипаттамасы, ... ... ... ... мен есеп ... ... ... бөлімде, қаржылық бақылау (бюджеттік) ... ... ... капиталы мен резервтерінің есебі
қарастырыған.
Үшінші бөлімде, бюджеттік ұйымдардың қызметіне бақылау, тексеру ... ... ... мен ... талдау жүргізудің тәртібі
қарастырылған.
1 Қаржылық ... ... ... ... ... бақылау ұйымдарының сипаттамасы және олардың құрылымы
Қаржылық бақылау - ... ... ... ... ... ... ... негізделген бағасымен бөлінуін және бір ... ... ... ... бар ... түрі. Қаржылық бақылаудың
кажеттігі басқадан бұрын, экономиканың санаты ... ... ... ... - зандылықты сактауға, меншікті қорғауға, бюджеттік,
заемдік және меншіктік қаржыны дұрыс, ... ... ... ... ... ... экономикалық бақылаудың ең маңызды
нысандарының бірі.
Мемлекеттік қаржы қорын пайдалануды, бөлуді, жергілікті өзін - ... ... пен ... ... ... мен ... ұйымдарға пайда бөлу тәртібін бекітетін, ... және ... тура ... ... ... ... ... деп түсінуге болады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау - ... ... ... ... жою және ... ... бақылау
объектілерінің Қазақстан Республикасының бюджет және өзге де ... ... және ... ... ... асырылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау - оны жүзеге асыратын органға байланысты
ішкі және сыртқы мемлекеттік қаржылық бақылау болып ... ... ... ... ... және ... мемлекеттік
басқару деңгейінде жүргізілетін болып бөлінеді.
Мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... - ... ... органдарының жүйесін, яғни Республикалық ... ... ... есеп ... ... ... ... Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ішкі
бақылау жөніндегі орган, орталық мемлекеттік ... ішкі ... ... ... ... маңызы бар қаланың, астананың
бюджеттерінен қаржыландырылатын атқарушы органдардың ішкі ... ... ... ... Министрлігінің қаржылық бақылау ... ... алу ... ... ... - республикалық бюджетте
ішкі бақылауды орындау және жергілікті бюджетте ... ... ... ... ... ... дұрыс құрылуымен, республикалық
бюджеттен қаржыландыратын, мемлекеттік мекемелердің ... ... ... ... ... ... таза ... үлесін тиісті
бюджеттерге толық және уақтылы аударуы мен шаруашылық серіктестіктердің
табысты мемлекет ... ал ... ... ... ... ... ... бақылау жүргізу, болып табылады .
Кесте 1. Мемлекеттік қаржылық бақылау қағидаттары
|№ ... ... |
|1 ... |Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының |
| | ... ... ... ... жүзеге|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... жол ... |
|2 ... ... ... ... |
| | ... ... қаржылық бақылау |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
|3 ... |Бақылау нәтижелерін бухгалтерлік, ... |
| | ... және ... ... өзге де|
| | ... ... |
|4 ... ... ... ... айқындығы, |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... мемлекеттік органдардың |
| | ... ... есеп ... |
|5 ... ... ... бақылау органдары |
| | ... ... ... ... ... | ... ... ... мен ... |
| | ... |
|6 ... ... ... қызметтік, коммерциялық |
| | ... ... ... өзге де құпияны |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... табылады. ... ... ... өзі құрастырған
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... ... ... және есеп ... ... атқарылуын сыртқы бақылауды жүзеге асыратын
мемлекеттік қаржылық бақылаудың жоғары ... ... ... тексеру комиссиялары жергілікті деңгейдегі сыртқы
мемлекеттік қаржылық бақылауды ... ... ... ішкі мемлекеттік қаржылық бақылауды Қазақстан
Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ішкі бақылау жөніндегі орган ... ... ... ішкі ... ... ... ... белгілеген тәртіппен жүзеге асырады.
Жергілікті деңгейдегі ішкі мемлекеттік қаржылық бақылауды Қазақстан
Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ішкі бақылау жөніндегі ... ... ... ... ... бар ... астананың
бюджеттерінен қаржыландырылатын атқарушы ... ішкі ... ... ... Үкіметі белгілеген тәртіппен жүзеге
асырады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ішкі ... ... ішкі мемлекеттік қаржылық бақылауды тиісті ... ... ... бойынша жүргізеді.
Жоспардан тыс бақылау Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан
Республикасы Үкіметінің, осыған уәкілеттік берілген мемлекеттік органдардың
тапсырмалары, депутаттық сауалдар бойынша ... ... ... қойылатын бірыңғай талаптар мемлекеттік
қаржылық бақылау жүргізу стандарттарымен айқындалады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарын Республикалық бюджеттің
атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... ... ... ішкі ... жөніндегі органмен бірлесіп әзірлейді және
Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... міндеттеріне мыналар жатады:
-Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен тартылған ... ... емес ... мақсатты қолдануыла бақылау жүргізу;
-Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуына ішкі бақылау
мен сырткы бақылау әдістемесін және әдістеме ғылымын ... ... ... пайдаланумен бірге бюджет қарыздарын және
республикалық бюджет бағдарламасының тиімділігін арттыру.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... одан әрі даму ... ... озық тәжірибені ескере отырып, қаржылық бақылаудың
қазіргі және тиімді жүйесін қалыптастыруға ... ... ... ... ... 1.Мемлекеттік қаржылық бақылау мынадай үлгілері
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау ұйымының
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... инспекциясының
сипаттамасы мен құрылымы жөнінде айтып кететін ... ... ... ... мемлекеттік қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу
саласында іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге ... ... ... ... ... бақылау ұйымының аумақтық бөлімшесі
болып табылады.
Инспекция өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясы мен
басқа заңдарына, ... ... ... және ... өзге де ... ... ... сондай-ақ осы
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігі Қаржылық бақылау Ұйымының Оңтүстік
Қазақстан облысы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мекеменің ұйымдық - құқықтық нысанындағы заңды
тұлға болып ... ... ... өз ... бар ... ... ... үлгідегі бланкiлерi, сондай-ақ заңнамаға сәйкес
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық ұйымының ... ... ... өз ... ... Республикасы Қаржы
министрлігінің Қаржылық бақылау ұйымына есеп береді. Инспекция азаматтық -
құқықтық қатынастарға өз ... ... ... мен штат ... ... ... ... келіскеннен кейін Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігінің ... ... ... ... туралы ережені,
Инспекцияның штат кестесін Қазақстан Республикасы Қаржы ... ... ... ... ... заңды мекен-жайы: 160012, Оңтүстік Қазақстан облысы,
Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 18. Инспекцияның толық атауы – ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
облысы бойынша Қаржылық бақылау инспекциясы» мемлекеттiк мекемесi. ... ... ... ... ... табылады.
Инспекцияның қызметін қаржыландыру республикалық бюджеттен ғана жүзеге
асырылады.
Инспекцияға өзiнiң функциялары ... ... ... ... ... субъектiлерiмен шарттық қатынастарға түсуге тыйым
салынады.
Инспекция заңнамада белгіленген тәртіппен мынадай функцияларды ... ... және ... ... ... ... Республикасының заңнамасына сәйкестігін бақылауды жүзеге асырады,
бақылау объектілерінің ... алу мен ... ... ... ... бақылауды жүзеге асырады, бюджеттік кредиттер, концессиялық
жобаларды қоса қаржыландыру, ... ... мен ... байланысты гранттарды және ... ... ... мен ... сақталуына бақылауды жүзеге асырады, өз құзыреті
шегінде бақылау ... ... және ... ... емес түсімдерді енгізудің толықтығы мен уақтылығына қатысты
мәселелер жөніндегі ... ... ... ... ... өз иелігінде қалатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін
қызметтерді өткізуден түскен ақшаның ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес
республикалық және жергілікті бюджеттердің қаражатын ... ... ... ... кесу және ... жол ... ... шаралар
қабылдайды, бақылау объектілеріне жіберілетін ұсынымдардың және бақылау
нәтижелерінің қорытындылары ... ... ... ... ... асырады, бақылау жүргізуге байланысты мәселелер бойынша
бақылау объектілерінен ... ... ... ауызша және
жазбаша түсініктемелерді сұратады және ... ... ... ... жүргізуге мемлекеттік органдардың тиісті мамандарын және қажет
болғанда осы мақсаттарға республикалық бюджеттен ... ... ... ... ... ақы ... ... аудиторлық ұйымдар мен
сарапшыларды тартады, ішкі бақылау ... ... ... ... ... ... ... асырады, өткізілген
бақылау іс-шараларын нәтижелері туралы ... ... ... ... ... ... ... ұсынады, бақылау нәтижелері
бойынша бөлінген сомаларды бюджетке өтеуін қамтамасыз ету ... ... ... алу туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының
бұзушылықтарымен жасалған күшіне енген мемлекеттік сатып алу ... күші ... деп тану ... ... ... жібереді,
келісілген мерзімдерде мемлекеттік қаржылық бақылау органдары жоспарлайтын
және өткізетін ... ... ... ... ... жүзеге асырады,
Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қаржылық бақылау органдарымен және құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл
жасайды, бақылау іс-шараларын ... ... ... ... ... ... бар іс-әрекетті (әрекетсіздікті) жасасу фактісі
анықталған жағдайда, аталған ... ... ... ... және ... ... растайтын құжаттарды құқық ... ... ... ... ... ... алу ... сақталуын бақылауды, соның ішінде мемлекеттік сатып алу туралы
заңнаманың сақталуы, мемлекеттік сатып алу ... ... ... 2. ... ... ... ... |Бақылау түрлері ... ... |
|1 ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... және ... |
|2 ... ... ... объектісінің нақты кезеңдегі |
| | ... ... ... бойынша |
| | ... және ... |
|3 ... ... ... ... ... ... |
| | ... негізгі объектісімен өзара|
| | ... ... ... ғана |
| | ... ... ... |
| | ... |
|4 ... ... ... ... ... |
| | ... басқа мемлекеттік |
| | ... ... ... |
| | ... ... кестені автор өзі құрастырған
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... инспекциясының жоспардан
тыс тексерулерді:
Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы
Үкіметінің, осыған уәкілеттік ... ... ... ... ... ... ... берушінің, мемлекеттік сатып алуды
ұйымдастырушының немесе конкурстық комиссияның, сараптамалық комиссияның,
сарапшының іс-әрекетіне (әрекетсіздігіне), шешімдеріне шағымы бар ... ... ... ... ... немесе олардың уәкілетті
өкілінің жазбаша өтініштері болған, бақылау объектілерінің әкімшілік құқық
бұзушылық белгілері бар ... ... ... ... ... ... ... қорғау органдарынан қаулылар келіп түскен ... ... ... ... ... ... және ... нәтижелері
бойынша жүзеге асырады.
Әкімшілік құқық бұзушылық ... ... ... және ... Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген
жағдайларда және тәртіппен әкімшілік жаза ... ... ... ... ... ... ... саласындағы әкімшілік құқық
бұзушылық туралы істерді қарауға уәкілетті органның (лауазымды тұлғаның)
қарауына жібереді.
Мемлекеттік қаржылық ... ... ... бойынша ұсыныстар
енгізеді. Қазақстан Республикасының заңдарына және Қазақстан Республикасы
Президентінің актілеріне сәйкес өзге де ... ... ... - өз ... ... ... ... және қабылдауға,
республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы, есебін ... ... ... ... ... мемлекет кепілдік ... ... ... ... ... ... қалған
тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан түскен ақшаның ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан
Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасы талаптарының бұзылу
себептеріне баға беруге, ішкі ... ... бар ... қажетті ақпаратты алуға, олардың жоспарларды орындау және ішкі
бақылау ... ... ... ... қарастыруға, ішкі бақылау
қызметтерінің бақылау актілерін талдауға және ... ... ... ... ... беруге, құзыретінің шегінде
мемлекеттік органдар мен ... ... ... ақпаратты сұратуға және
алуға, қызметтік, коммерциялық немесе өзге де ... ... ... ... ... ... отырып, мемлекеттік сатып
алуды жүзеге асыру, республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... кепілдік берген
қарыздарды, сондай-ақ мемлекеттік мекемелердің иелігінде қалған ... ... ... түскен ақшаны пайдалану мәселелеріне
жататын құжаттамамен кедергісіз танысуға, ... ... ... ... ... ... ... жасауға [3,32б].
Кесте 3. Бақылау нәтижелері бойынша қабылданатын актілер
|№ |Актілер ... |
|1 ... ... |Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары  бақылау |
| | ... ... ... ... |
|2 ... ... бір уақыт кезеңі ішіндегі бақылау бойынша |
| |қорытындылары |жүргізілген жұмыс нәтижелері ... ... |
| ... есеп ... ... органдары жасаған құжат, |
|3 ... ... ... атқарылуы жөніндегі есеп |
| | ... және ... ... ... |
| | ... бақылау нәтижелерін растайтын және |
| | ... ... ... арналған барлық |
| | ... ... ... мен лауазымды |
| | ... ... ... ... |
|4 ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау |
| | ... есеп ... және ... ... |
| | ... бақылау актілері және (немесе) |
| | ... ... ... ... ... |
|5 ... ... бұзушылықтарды және жұмыстағы |
| | ... жою үшін ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... кестені автор өзі құрастырған
Инспекцияға бекітіп берілген мүлік республикалық меншікке жатқызылады,
олар мемлекет берген мүліктің есебінен қалыптастырылады және негізгі қорлар
мен ... ... ... құны ... ... көрсетілетін
өзге де мүліктен тұрады. Инспекцияның өзіне бекітілген мүлікті өз бетімен
иеліктен шығаруға ... оған өзге ... ... ... ... ... заңнамада көрсетілген жағдайда және шегінде ... ... ... ... қызметін ұйымдастыру - Инспекцияны Қазақстан Республикасы
Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау ұйымы төрағасының ... ... ... ... қызметке тағайындайтын және
қызметтен босататын бастық жетекшілік ... ... ... ... ... тәртіппен
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау ұйымы төрағасы
қызметке тағайындайтын және ... ... екі ... болады.
Бастық Инспекцияның жұмысын ұйымдастырады және оған басшылық етеді,
Инспекцияға жүктелген ... ... және ... өз ... ... жеке ... ... - өзінің орынбасарларының және Инспекцияның ... ... өз ... және ... айқындайды.
Инспекцияның құрылымдық бөлімшелері басшыларын, қызметкерлерін
қызметке тағайындайды және ... ... ... ... ... тәртіппен тәртіптік жаза қолданады, ... ... ... ... ... ... ... сыйлық ақы төлеу мәселелерін шешеді, Инспекцияның ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен
Инспекция қызметкерлерін іссапарға ... ... ... ... ... даярлау), біліктілігін арттыру мәселелерін шешеді.
Инспекция басшыларын және қызметкерлерін шетелге іс-сапарға ... ... ... Министрлігінің Регламентінде белгіленген
тәртіппен жүргізіледі, Инспекция бұйрықтарына қол ... ... ... ... ... ... және өзге ұйымдарда білдіреді,
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де өкілеттіктерді ... ... ... ... оның ... Қазақстан Республикасы
Қаржы Министрлігі Қаржылық ... ... ... ... бірі орындайды.
Инспекцияны қайта ұйымдастыру және тарату. Инспекцияны ... және ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Қаржылық бақылау комитеті Қазақстан ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының
Үкіметі уәкілеттік берген ішкі ... ... ... ... ... ... ... өз құзыреті шегінде ішкі қаржылық бақылау және мемлекеттік
сатып алу, ... ... ... есеп және ... есептілік
саласындағы мынадай іске асырушылық және бақылау функцияларын атқарады:
- бақылау объектілерінің республикалық және жергілікті бюджеттердің
қаражаттарын ... ... ... заңнамасын, мемлекеттік сатып алу
туралы заңнаманы және ҚР өзге де ... ... ... ... ... ... ... концессиялық жобаларды, мемлекеттік
кепілдіктер мен мемлекет кепілгерліктерін, байланысты гранттар мен мемлекет
активтерін қоса қаржыландыру шарттары мен ... ... ... ... есеп пен ... ... шынайылығы мен
дұрыстығын бақылау;
- орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы ... ... ... ... атап айтқанда: ІБҚ ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру және олардың қызметін үйлестіру, біліктілігін ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу және бекіту;
- аудиторлық қызмет, ... есеп және ... ... ... ... ... сақталуы мониторингі және
оны бақылау.
Заңнаманы жетілдіру бойынша жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде.
Комитет ... ... ... және ... жою ... қатысты.
Бұл жаңалық бюджет қаражаты мен мемлекет активтерін алушыларға осы
немесе басқа бұзушылықтар үшін ... ... ... ... ... ... көзқарас та елеулі түрде өзгеріп
келеді, мұнда ... ең ... ... бір ... бойынша
заңнаманы бұзуы мүмкін жоғары тәуекел тобына кіретін объектілер бақылауға
алынады, яғни жалпыдан жеке бақылауға біртіндеп көшу жүргізілетін ... ... ... ... жүйесін енгізу арқылы
тексерулерді жоспарлаудың осындай процесін автоматтандыру мүмкіндігі пайда
болды.
Қаржылық бақылау ұйымдарының өзара байланыстары да болды.
Сурет 2. Ішкі ... ... ... 4. ... ... ... ... Қаржылық бақылау
комитетінің Оңтүстік Қазақстан облысы ... ... ... ... |Лауазым аталуы ... |
|1 ... | |
|2 ... ... |1 |
|3 ... ... ... |2 |
|4 ... және кадр ... ... |4 |
|5 ... бастығы |1 |
|6 |Бас ... ... |1 |
|7 |Бас ... |1 |
|8 |Бас ... |1 |
|9 ... ... және ... ... ... |5 ... |Бөлім бастығы |1 ... |Бас ... – бас ... |4 ... | № 1 ... ... |9 ... |Бөлім бастығы |1 ... |Бас ... – бас ... |6 ... ... маман – жетекші бақылаушы-тексеруші |2 ... |№ 2 ... ... |9 ... ... бастығы |1 ... |Бас ... – бас ... |6 ... |Жетекші маман – жетекші бақылаушы-тексеруші |2 ... |№ 3 ... ... |9 ... |Бөлім бастығы |1 ... |Бас ... – бас ... |7 ... ... ...... ... |1 ... |№ 4 бақылау бөлімі |10 ... ... ... |1 ... |Бас маман – бас бақылаушы-тексеруші |7 ... ... ... – жетекші бақылаушы-тексеруші |2 ... |№5 ... ... |9 ... ... бастығы |1 ... |Бас ... – бас ... |6 ... ... ... – жетекші бақылаушы-тексеруші |2 ... ... ... өзі ... 58 ... оның ...... бастықтары – 7,
Бас маман-бас бақылаушы-тексеруші – 39,
Жетекші ... ...... ... ... ... ... жүргізудің екшеліктері
Мемлекеттік мекемелердегі қаржылық есеп беруді бақылау ерекшелігіне
келетін болсақ, мемлекеттік мекемелердегі есеп ... ... ... есеп беру және ... есеп ... ... кұжат
айналымылың, алғашқы есептеу және есеп берудің дұрыс ұйымдастырылуы,
бақылау объектісі қаржылық есептемені ... ... ... және өз
уақытында құру мен ұсыну, жинақтау ведомосі-мемориалды ордердің ... ... ... ... нақтылығы болып табылады.
Мемлекеттік мекемелерде қаржылық есеп беруіне бақылау ... ... ... ... ... ... тексеру қажет.
Мемлекеттік қаржылық бықылау мемлекетің қаржылық ресурстарын басқару
жүйесінің бағалау блогы болып ... және ... ... ... ішінде бюджеттік ресурстарды жоспарлау мен пайдалану құралдарының
механизмін жетілдіру бойынша ұсынымдармен ... ... ... ... бақылау жүйесі» және «бақылау бойынша мемлекеттік
органдар жүйесі» деген ... жиі ... ... олар ... ... ... болып табылады, бірақ олардың мазмұны мен құрылымы
елеулі ерекшеленеді.
Мемлекеттік қаржылық бақылау осы жүйенің негізін ... ... ... ... ... бірі ... ... Кез-
келген мемлекетте бюджеттік, қаржылық ... ... ... ... толық және уақытылы түсуін бақылау - объективті
процесс. Мемлекеттік органдар - республикалық бюджеттің ... ... есеп ... ... ... мен мемлекеттік сатып алулар ұйымы,
салық ұйымы және тағы да ... ... ... ... ... біріктіруге болады [4,11б].
Қаржылық бақылау механизмі - бұл ... ... ... ... Ұтымды қаржылық бақылау жүйесін құру үшін бақылау
мәселелері бойынша зерттеу жұмысын жүргізу қажет және ... ... ... ... ... қажет. Менің ойымша, Бюджеттік
кодексте бұл ... атап ... ... ... мемлекет
қатысқан акционерлік қоғамдардың қаржылық ресурстарын қалыптастыру мен
пайдаланылуына бақылау, ... ... тыс ... қаржыларын
қалыптастыру мен пайдаланылуына бақылау толық келемде көрсетілмеген. Бізге
«мемлекеттік қаржылық бақылау», ... ... және ... ... мен ... ... ... керек. Тәжірибе
жүзінде мемлекеттік аудит тексеріс және ... ... пен ... ... ... ... ... жүргізіледі. Демек,
мемлекеттік аудит қаржылық ресурстар мен мемлекет ... ... ... жүргізу кезінде қолданылуы тиіс. Бұндай ... ... ... бақылау жүйесін жетілдіруге жағдай
жасайды. Бұл ... ... ... ... ... бойынша
тұжырымдаманы қарастыру мен бекіту, бақылау ... ... ... ... ... ... ... сыртқы бақылаудың жоғары
мемлекеттік органы ретінде Есеп ұйымы туралы Заңды өндеу мен бекіту маңызды
рөл ... ... ... ... институттардың бастамасына
ғылыми және жүйелі қатынас және арттыру, сондай-ақ республикадағы жоғары
тұрған мемлекеттік ... ... ... байланысы негізінде
мемлекеттік қаржылық бақылаудың ұтымды жүйесін құруға болады.
Бизнестің, аймақтардың бастамасын ... ... ... ... ... ... құру ... Қазақстанның
әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына енуі ... ... ... ... әрі ... ... ... жасайды.
Қаржылық бақылаудың басқа бақылау түрлерінен айырмашылығы, ол-
қолдануының белгілі бір ... бар және ... ... ... ... ең ... мақсаттарының бірі –кәсіпорыңдардың,
мекемелердің және баска да экономикалық субъектілердің қаржылың ресурстарын
тиімді пайдалануы мен қаржылық саясатты табысты ... ... ... ... табылады.
Бақылаудың қаржылық функциясы өндіріс үдерісіне, бөлінуіне, айырбасқа
және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
жасайды. Осы қаржылық функцияның көмегімен бөліну үйлесімділігінің
жинақталуын, ... ... ... ... және ... жағдайларын ескертеді.
Қаржылык бақылау функциясы өндірістік ресурстарды басқару кұралы
ретінде пайдаланудың ... ... ... және ... ... ... Егер ... экономикалық негіздердің
қатынасын білдіретін болса, олар өндіріс қатынастардың ... ... ... қаржыны (жоспарлау, есептеу және талдаумен қатар)
баскарудың бір ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың мәні сол, ол ақшалай нысанда жүзеге асады.
Кірістердің ... ... ... ... ... құру мен ... мемлекеттің немесе жеке елдің, қоғамның барлық деңгейіндегі
шаруашылық өміріндегі каржылық-экономикалық өзара ... ... оның ... ... ... ... ... бақылаудың іс-
әрекеті қаржы қатынастарының кең көлеміне тарады, өйткені ... ... да ... ... оның ішінде еңбек акысын төлеуге, өнімнің
өзіндік құнына, қаржылық ... ... ... Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... бюджеттік бөлінген қаржыларды дұрыс
пайдалануын тексеріп, қызметтерінің барлық жағын, оған қоса кеңейтілген
желілері мен шектелімдерін, ... ... ... ... ... ... институты мемлекеттің бақылау органдарының жалпы
құрылымының ... ... ... және ... тетіктің ең маңызды
элементі ретінде көрінеді.
Қаржылық бақылаудың мәні, мақсаты және тағайындалуы ... ... ... ... Оның ... ең маңыздысы мыналар:
мемлекет, ұйымдар мен тұрғындар алдындағы қаржылық міндеттеменің ... ... және жеке ... салық салу жөніндегі іс жүзіндегі
зандардын ... ... ету, ... ... ... мен ... есеп ... бақылау, бюджеттің барлық
деңгейлерінің дұрыс құрастырылуы мен орындалуын ... ... ... ... ... және материалдық ресурстарын тиімді пайдалану
мен жағдайын тексеру, қаржынық ресурстардың ... ... ... айналымын тездету, еңбек өнімділігінің, ... ... ... ... мен ... ... қорларының
қалыптасуы мен пайдалануы және қаржылык операцияларды, есеп ... ... ... ... қаржылық тәртіпті бұзу мен соған
байланысты теріс ... ... алу ... және оны жоюды анықтау.
Бақылау объектісінің басшысы - бақылаудың мақсатын, уақытын,
ұзақтығын, оның ... ... мен ... білуге,
мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ұсынбаған
мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... ... он күн мерзімде
мемлекеттік қаржылық бақылау органына бақылау ... ... ... ... ... ... ... есеп ұйымының
отырысында жүргізілген ... ... ... ... байланысты
тиісті есеп беруге, бақылауды жүзеге асырған мемлекеттік ... ... ... ... ... заңнамасында
белгіленген тәртіппен шағым беруге құқылы [6,544б].
Бақылау объектісінің басшысы мемлекеттік қаржылық бақылау органының
қызметкерлерін жұмыс ... ... ... мемлекеттік қаржылық
бақылау органының қызметкерлерін ... ... ... үшін ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз етуге, оның ... мен ... үшін ... ... ... қаржылық бақылау органы ... ... ... жүргізуге кедергі келтірмеуге және оның ауқымын
шектемеуге, жүргізілген бақылау нәтижелері бар ... ... ... бастап үш күн мерзімде белгіленген тәртіппен ... ... ... ... ... ... органдарының қаулысында және ұсынысында
көрсетілген кемшіліктерді толық жою және ... ... ... ... ... шаралар туралы ақпаратты уақтылы табыс етіп отыруға,
түсімдерді бюджетке енгізуді, ... ... ... ... алуды не оларды есеп бойынша қалпына ... ... ... және ... қызметтерді берушілердің шарттық
міндеттемелерді орындауын қамтамасыз етуге міндетті.
Бақылау нәтижелері туралы ... - ... ... ... қаралмаған қарсылықтары бар бақылау ... ... жол ... ... ... ... ... нәтижелері туралы
есептілікке енгізілетін ақпараттың анықтығы үшін жауапты болады.
Мүдделер қақтығысы ... ... ... органдарының
объективтілігі мен тәуелсіздігін шектеуге қабілетті ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау органдарының бақылау объектісі
басшысының, жауапты хатшысының ... ... ... жүзеге асыратын
өзге де адамының, құрылтайшысының немесе қатысушысының жақын туысы, ... ... ... ... ... ... ... объектісінің онда
жеке мүліктік мүдделері бар қызметкерлері, қатысушылары, лауазымды ... ... ... ... ... не ... ... объектісі басшысының, жауапты хатшысының немесе олардың өкілеттігін
жүзеге асыратын өзге де ... ... ... ... ... ... немесе сенім білдірілген адамы ... ... ... жүргізуге тыйым салынады.
Мүдделер қақтығысы туындаған жағдайда мемлекеттік қаржылық бақылау
органдарының қызметкерлері бұл туралы ... ... ... ... ... ... мүшесі тексеру комиссиясының төрағасына
жазбаша хабарлауға тиіс. ... ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес мемлекеттік қаржылық
бақылау органының қызметкеріне жүктеледі [7,420б].
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары, бақылау объектілері  лауазымды
адамдарының ... ... ... ... ... ... актілерінде жазылған ... ... мен ... үшін Қазақстан Республикасының заңдарында
көзделген жауаптылықта болады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... сәйкес қызметтік міндеттерін орындауына, бақылау жүргізу
үшін жіберуге бас тарту, қажетті құжаттарды, материалдарды, ... ... және өзге де ... беруден бас тарту, анық емес ақпарат
беру түріндегі кедергі келтіру, бақылауды жүзеге асыруға өзге де ... ... ... ... жою туралы актілерді орындамау
немесе тиісінше орындамау бақылау объектілерінің Қазақстан Республикасының
заңдарында көзделген жауаптылығына әкеп соқтырады.
Қызметті жүзеге ... ... ... ... бюджет
және өзге де заңнамасының талаптарын сақтамау Қазақстан Республикасының
заңдарында көзделген жауаптылыққа әкеп соғады.
Кесте 5. Мемелекеттік ... ... ... ... жүргізілген
бақылау нәтижелері 2010 жыл
|№ |Атауы ... ... ... ... |
| | |ен | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | | ... ... |
| | | | |% |
|1 ... облысы |14 |5 |35,7 |9 |64,3 |
|2 ... ... |13 |8 |61,5 |5 |38,5 |
|3 ... ... |15 |11 |73,3 |4 |26,7 |
|4 ... ... |12 |8 |66,7 |4 |33,3 |
|5 ... Қазақстан |14 |6 |42,9 |8 |57,1 |
| ... | | | | | |
|6 ... ... |15 |6 |40 |9 |60 |
|7 ... ... |14 |6 |42,9 |8 |57,1 |
| ... | | | | | |
|8 ... облысы |13 |5 |38,5 |8 |61,5 |
|9 ... ... |14 |3 |21,5 |11 |78,5 ... ... ... |14 |6 |42,9 |8 |57,1 ... ... облысы |13 |8 |61,5 |5 |38,5 ... ... ... |15 |6 |40 |9 |60 ... |Солтүстік Қазақстан|13 |4 |30,8 |9 |69,2 |
| ... | | | | | ... ... Қазақстан |14 |7 |50 |7 |50 |
| ... | | | | | ... ... ... |14 |7 |50 |7 |50 ... ... ... |16 |10 |62,5 |6 |37,5 |
| ... |223 |106 |47,5 |117 |52,5 ... кестені автор өзі құрастырған
Есеп ұйымы әзірлеген Қазақстан Республикасының 2010 ... ... ... ... ... тұжырымдамасының жобасында жинақталған
болатын.
Мемлекеттік қаржы ... ... ... екі ... ... кезең – 2006-2007 жылдар, екінші кезең – ... ... ... өзі ... реформалар кешенінде неғұрлым маңызды
құрауыштардың бірі болуға тиіс.
Мемлекеттік мекемелердегі қаржылық есеп беруді бақылау ... ... ... ... есеп беруді бақылау сұрақтары
мыналар, есеп беру және ... есеп ... ... ... ... ... және есеп берудің дұрыс ұйымдастырылуы,
бақылау объектісі қаржылық ... ... ... ... және ... құру мен ... ... ведомосі-мемориалды ордердің жасалған
операция есебіне алынған мәліметтердің нақтылығы: мемориалды ордер ... ... ... ... ведомосы, мемориалды ордер-ф.381
бюджет шотындағы қаражаттардың қозғалысы бойынша ... ... ... ф.381 ... тыс ... қаражаттардың қозғалысы бойынша
жинақтаушы ведомосы, мемориалды ордер - ф.405 ... және ... есеп ... ведомосына сәйкестігі, мемориалды ордер -ф ... есеп ... ... ... ведомосы, мемориалды ордер-ф.408
жоспарлы төлемдер тәртібінде есеп айырысу ... ... ... ордер -ф.386 есеп айырысу және тұлғалармен есеп айырысу ... ... ... ... - ф 438 ... ... және шығару
бойынша жинақтаушы ведомосы, мемориалды ордер - ф.438 аз ... ... ... ... ... және шығаруы бойынша жинақтаушы
ведомосы, мемориалды ордер - ф.398 тұтыну өнімі келуі ... ... ... ... ... 411 тұтыну өнім шығыны бойынша
жинақтаушы ведомосы сәйкестігі, мемориалды ордер-ф.396 ... ... ... ... мемориалды ордер-ф.409 арнайы
қаражаттар бойынша табыстарды аудару жинақтаушы ведомосы, мемориалды ордер-
ф.406 балаларды асырайтын ... есеп ... ... ведомосы
келісімі және оларды ф.308 «Бас ... ... ... ... операциялар және «Сторно» операциялары бойынша әр айдың 16-да
жеке нөмірленетін, ф.274 жекеше мемориалды ... ... ... ... ... жинақтаушы ведомосын құру көлемі бойынша талап
өтілмейтін, бюджеттік ... ... ... ф. ... ... немесе жоғарыда керсетілген, иемденуіне сәйкес нөмірленген
алғашкы құжаттарға ... ... ... ... Ф.274
мемориалды ордердегі реквизиттер штампта да болуы тиіс, синтетикалық ... ... ... ... әр тобы бойынша ф.ф.м.-44, 285
және 326 айналым ... ... ... мен ... ... шоттары бойынша синтетикалық және аналитикалық есебіне бақылау.
Мұнда айналым нәтижелері және айналым ведомосының әр ... ... «Бас ... ... осы ... қалдықтары мен айналым
нәтижелері салыстырылады, қаржылық есеп ... ... ... Қазакстан Республикасы «Бухгалтерлік және қаржылық есеп ... №30 ... ... Қаржы министрлігінің Қазынашылық
Департаментінің қаулысымен бекітілген және өзгертулер мен ... есеп беру ... ... ... мен ... нұсқа және
басқа да нұсқа ... ... №2732 ... ... ... ... ұсталатын мемлекеттік мекемелердегі бухгалтерлік
есеп бойынша» нұсқаны колдануын анықтау қажет.
Сурет 3. ... ... ... ... ... стандарттарға
сәйкес келмейтін материалдардың жалпы көлемі 2010 жыл [8,296б].
1.3 Ұйымның есеп саясаты
Ұйым аталған ... ... ... ... ... жүргізудің ұйымдық құқықтық формасын, салалық ерекшелігін,
қызмет түрлерін және тағы да ... ... ... есеп ... ... мен ... ... міндетті орындай отырып, ұйым есепті жылға арнап есеп саясатын
жасап шығарады. Есеп ... ... ... алу және ... өндіріс шығындарын есептеу мен өнімнің өзіндік құнына калькуляция
жасау, оны ... мен ... және тағы да ... ... мен ... ... есеп счеттарының жұмыс жоспарын жасау да есеп
саясатына жатады.
Есеп саясаты жасалғанда ұйымның ... ... және ... есеп ... ... ... ... шаруашылық
қызметтерінің уақытында іске асырылу фактілері сақталуға тиіс. Есеп саясаты
ақпараттардың толық көрсетілуін, ... ... ... ... ... қайшылықтың болмауын және тиімділіктің сақталуын қамтамасыз етеді.
Есеп саясаты ... есеп ... ... ұйым ... кұжат. Онда есеп ... ... мен ... ... ... шаруашылық қызметі жайлы толыққанды және ... ... ... қарастырылған.
Сонымен, ұйымның есеп саясаты деп, бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... бастапқы
бақылауды, бағалық өлшемдерді ағымдағы топтастыру мен жинақтау деп түсінуге
болады. Шаруашылық қызметін ... және ... ... актив құнын
өтеу, құжат айналысы мен түгендеуді ұйымдастыру жолдары, бухгалтерлік есеп
счеттарын, бухгалтерлік есеп регистрлерінің ... ... ... ... ... ... ... әдістері болып саналады.
Есептеу ақпараттарының түрлері мен міндеттері. Есеп ... ... ... ... ... есеп ... ... уақытын, салық төлеу мөлшерін, ұйымның шаруашылық қызметін басқару мен
бақылау операцияларын білу қажет.
Ұйымның қаржылық шаруашылық қызметін ... ... ... ... ... игере отырып, есеп саясатын жасау қажет. Есеп саясаты
қаржылық және статистикалық есептерді ... ... ... ... ... ... ... талаптар. Есеп саясаты толық көлемде
қолданылып, есепті кезендегі жыл бойынша тұрақтылықты қамтамасыз етіп, оған
өзгерістер енгізуге тиым салынады.
Есеп ... ... ... мен ... ... жеке мүліктері
болуға тиіс, яғни ... ... ... мен міндеттері
көрсетіледі. Ұйымның меншік иелерінің (құрылтайшыларының) және ... ... мен ... дербес түрде көрсетіледі, ұйым
қызметінің үздіксіздігі қамтамасыз ... яғни ... ... де ... тұрақты түрде жалғастырады және қызмет көлемін қысқартуды ... өзі ... ... ... ... ... міндеттерін белгіленген
уақытта, қолданыстағы тәртіп пен ... ... ... ... ... ... яғни ұйым өзі қалыптастырған ... бір ... ... ... ... ... өткен кезде өзгеріссіз
қолданады, шаруашылық қызметтері фактілерінің ... ... яғни ... ... сатудан түсуге тиісті қаржы, оның қай
уақытта төленетініне қарамастан, сатып алушыларға ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Есеп саясаты төмендегі қағидалардың орындалуын қамтамасыз етуге тиіс:
шаруашылық өрісіндегі фактілерді ... есеп ... ... ... ... есеп ... пассивтердің азаймайтындығын
қамтамасыз ету, сондай ақ резервтер құруға жол ... ... ... ... есеп ... ... формасына
байланысты емес, оның экономикалық мазмұнын, шаруашылық жағдайларын ескере
отырып көрсету, әрбір есепті мерзімде аналитикалық ... мен ... ... счеттардағы осындай мәліметтермен сай келуі, сондай-
ақ, қорытынды есеп мәліметтерінің бірдей, тепе-тең ... ... ... ... мен ... ... сай ... түрде үнемдеп
жүргізу.
Қаржылық қорытынды есепті дайындау мен ұсынудың басты принңиптері.
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... принңиптері жатады. Қаржылық қорытынды есепке баланстың,
пайда мен зиян туралы есептің, ... мен ... ... ... атап ... ... аталған формадағы көрсеткіштер, каржылық есеп
форматының түсіндірме хатында (ескертуінде) көрсетіледі. Аталып ... ... ... ... ... қосымша хатта,
сарапталған ақпараттарда, есептер мен басқа да ақпараттарда, ... ... ... үшін ... қоса ... ... түсініктілік принңипі туындайды. Себебі пайдаланушылардың жеткілікті
көлемде экономикалық білімі және бухгалтерлік есептен хабары болуға тиісті.
Сонымен қатар, ... ... ... оны ... білу үшін ... ... ... ол үшін оны қаржылық есептен шығарып ... ... ... төлемдерді есептеген кезде, дисконттық бағалау есептері
қолданылды делік, оны екінің бірі түсіне бермеуі мүмкін. Бірақ осыған ... ... ... ... тастауга жол берілмейді [10,428б].
Түсініктілік принңипі пайдалануға ұсынылған материалды қолданған
кезде, түсінікті болып, дұрыс шешім ... ... ... ... ... ең ... дивидент жөнінде негұрлым көбірек
білгісі келеді. Яғни, табысты резервтік капиталға бөлу, акциялардың орташа
құнын ... және тағы да ... ... кажет. Егер есепті мерзім
кезінде, стандарттың емес, немесе сирек кездесетін операция ... ... ... ... ол операция туралы толық мәліметпен
қамтамасыз етілуі керек. ... ... ... ... ... ... табыс пен пайданың, келесі есепті кезеңде болмауы
мүмкін екендігін де ... Егер ... ... дұрыс көрсетілмеу
себебінен кей ақпараттар экономикалық шешім қабылдауға тікелей әсер ететін
болса, онда оны ... ... деп ... ... есеп беру ... ... ... бір сомасы іссапарда жүрген адамның қолында ... ... ... оралып акша қаражатын пайдалану жөніндегі есеп
беруі, қаңтар айына жоспарланган делік. Егер іссапар ... ... ... үшін қажетті болса, онда ол экономикалык ... ... аса ... ... ... ... ... жағдайда түсіндірме хатта
ол жайлы егжей тегжейлі жазудың қажеті жоқ. Егер қызметкерлер басқа аймақта
ұйымның жаңа құрылымдық ... ашу үшін ... ... онда ... ... ... көрсетіледі, себебі ол ұйымның тәуекелділік етуіне
тікелей әсерін тигізеді.
Ақпараттың сенімділігіне қарап, әдетте, пайдаланушылар оны ... ... ... ... ... кей ... ... сенімсіздік туғызуы да мүмкін. Мысалы, ... ... ... ал ол ... ... ... бас тартуы ықтимал, осыған орай
талап ... ... ... ... бір ... ғана көрсетілуі
ықтимал, бірақ түсініктеме жазбада болған оқиға жайлы ... ... ... ... есеп ... ... ... төменде аталған
бухгалтерлік есептің негізгі әдістемелік аспектілерін айқындауы ... ... ... ... сомасын есептеу әдістері.
Материалдық емес активтеріне амортизациялық аударым сомасы ... ... ... ... ... ... ... мен өндіріс шығындарына
жатқызу (апару) әдістері. Өндіріс шығындарын және өнімнің ... ... яғни ... ... Жанама шығындарды анықтау және оларды
объектілер арасында тарату әдісі. Дайын өнімдерді ... ... ... ... ... және ... және ... жолдары.
Материалдық қорларды бағалау әдістері. Негізгі құралдарды жөндеу бойынша
шығындар есебін ұйымдастыру. Курстық айырманы есептеу.
Өндірістік шығындарды ... мен ... ... ... ... ... ... Өндірістің технологиялық және ұйымдастырушылық
ерекшеліктеріне, өндірістік циклдің ... өнім ... ... өндірістің түрі мен сипатына байланысты ... ... мен өнім ... ... ... ... әдістерін қолдана
алады: Нормативтік әдіс (нормативный); ... ... ... ... әдіс ... ... ... объектілері арасында тарату әдісі.
Жанама (қосымша) шығындарды тарату базасы ... ұйым мына ... ... ... ... Өндірістік жұмысшылардың еңбекақысын
төлеуге байланысты тікелей (прямые) шығындар; тікелей шығындардың жалпы
сомасы; ... ... ... ... ... ... өнім көлемі.
Аяқталмаған өндірістің бағалануы. Жаппай және ... ... ... құн ... бағаланады: Нақты немесе нормативті
(жоспарланған) өндірістік құн ... ... ... ... шикізаттар мен материалдардың құндары бойынша [11,576б].
Есеп саясаты, есептік бухгалтерлік бағалаулардағы өзгерістер ... ... есеп ... ... және ... ... ... есеп саясатындағы өзгерістерді есепке алу және ашып көрсету тәртібін,
есептік бухгалтерлік бағалаулардағы өзгерістерді және ... ... ... ... ... ұйымның қаржы есептілігінің маңыздылығын
және сенімділігін, сондай-ақ осы қаржы есептілігін уақыт бойынша және ... ... ... ... ... Есеп ... ... қоспағанда, есеп саясаты туралы ақпаратты ашуға
қойылатын талаптар «Қаржы есептілігін ... IAS ... ... ... есеп ... ... және қолдану, сондай-ақ есеп
саясатындағы өзгерістерді, есептік бухгалтерлік бағалаулардағы өзгерістер
және ... ... ... түзетулер кезінде міндетті түрде қолданылуы
тиіс. Өткен кезеңдер қателерінің және есеп ... ... үшін ... ... түзетулердің салыққа қатысты
салдары «Пайдаға салынатын салықтар» IAS Халықаралық стандартына сәйкес
есепке алынады және ... Осы ... ... ... ... терминдер пайдаланылады:
Есеп саясаты – бұл ұйым қаржы есептілігін дайындау және ... ... ... ... ... келісімдер, ережелер және практика.
Есептік бағалаудағы өзгеріс – бұл ... ... ... ... ... ... ... тұтынудың активтердің және
міндеттемелердің ағымдағы жай-күйін бағалау ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттерге байланысты
өлшемін түзету. Есептік бухгалтерлік бағалаулардағы өзгерістер жаңа ақпарат
алу немесе жаңа міндеттемелердің ... ... ... ... және
тиісінше қателерді түзету болып табылмайды.
Халықаралық қаржы есептілігінің стандарттары (ХҚЕС) – бұл ... ... ... ... кеңес (ХҚЕСК) қабылдаған
стандарттар және түсіндірулер. Оларға мыналар кіреді: Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... қаржы есептілігін түсіндіру жөніндегі
комитет (IFRІС) немесе бұрынғы ... ... ... ... ... түсіндірулер.
Қаржы есептілігінің баптары туралы ақпараттың елеулі түрде бұзылуы
немесе бұрмалануы, егер олар ... ... ... ... осы ... ... ... қабылдаған экономикалық
шешімдеріне әсер етсе, маңызды болып табылады. ... ... ... ... ... ... жағдайлардың мәтініндегі бағаланатын
мөлшеріне және сипатына қатысты болады. Қаржы есептілігінің тиісті бабының
не мөлшері, не сипаты, не ... де ... ... ... ... ... ... қателері – бұл ұйымның бір немесе одан көп кезеңдегі
мынадай сенімді ақпаратты пайдаланбауы немесе қате ... ... ... ... және сенімсіз деректер:
осы ақпарат осы кезеңдердің ... ... ... үшін рұқсат
етілген болғанда, және осы ақпаратқа қатысты оның осы қаржы есептілігін
дайындау және ... ... ... және ... күту ... ... қателерге есептеулердегі дәлсіздіктердің, есеп саясатын қолдану
кезіндегі қателердің, фактілерді толық бағаламаудың ... ... ... ... ... ... қолдану – бұл жаңа есеп саясатын операцияларға, ... және ... осы ... ... ... ... есеп айырысу – бұл қаржы ... ... ... түзету, бағалау және ашып көрсету, егер
өткен кезеңнің қателері ешқашан болмаса. ... ... ... – ұйым ... ... тиімді күшті қолдана отырып, қандай да болмасын талапты ... ... ... ... ... осы ... ... алмайды.
Өткен жеке кезеңге ... есеп ... ... ... ... ... түзету үшін ретроспективалық
қайта санауды орындауға мүлдем болмайды, ... ... ... ... ... ... нәтижесін белгілеуге
болмаса, тиісті ретроспективалық ... ... ... ... ұйым басшылығының қарастырылып отырған кезеңдегі ниеті қандай болғаны
туралы жорамал жасауды талап етеді,немесе тиісті ретроспективалық қолдану
немесе ... ... ... ... ... маңызды бағалау
есептерін жүргізуді талап етеді және бұл ретте осындай есептер ... ... ... ... атап ... мүмкүн емес, ол:
қарастырылып отырған сомалар танылуы, ... ... ашып ... ... күні (күндері) болған осындай жағдайлар туралы ... және ... ... ... ... үшін бекі тілген кезде қол жеткен болуы
тиіс. қалған ақпараттан.Есеп саясатындағы ... ... және ... ... да ... ... бағалауға әсер етуін
тану – бұл, тиісінше:жаңа есеп ... ... ... ... саясат өзгерген күннен кейін орын алған ... ... ... ... және осы ... ... және ... кезеңдердегі
есептік бағалауға осы өзгеріспен болған әсер етуін тану [12,113б].
Қазақстан Республикасы Қаржы ... ... ... ... ... ... бойынша Қаржылық бақылау инспекциясы мемлекеттік
мекеме болғандықтан, инспекцияда есеп саясаты ... сол ... есеп ... ... мен тек ... ... ... бағалаудағы өзгеріс – бұл активтің немесе міндеттемелердің
баланстық құнын немесе активті ... ... ... ... ... жай-күйін бағалау салдарынан болатын, ... ... ... ... пайдалар мен міндеттерге байланысты
өлшемін түзету. Есептік бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ұйымдардың есебі
2.1 Қаржылық бақылау ұйымдарының активтерінің есебі
Бюджеттік ұйымдардың активтері жайында Қазақстан Республикасының
2007жыл 28 ... ... ... ... ... ... ... құжаттардың дұрыс толтырылуын, есеп регистірлерінде
активтедің дұрыс көрсетілуін, мемлекеттік мекемелердегі активтердің ... мен ... ... және ... ... ... бақылап
отырады.
Активтер есебі мемлекеттік мекемелерде 01 «Активтер» шотында және
010 «Ғимараттар»
011 «Құрылғылар»
012 «Жеткізу аппараттары»
013 «Көлік және құрылғылар»
014 «Материалдық емес ... ... ... ... ... ... түлікке және жұмыс жасауға қолданылатын төрт түлік»
018 «Кітапханалық жинақ»
019 «Өзге де активтер» субшоттарында жүргізіледі.
Кесте 6. Негізгі ... ... ... ... ... құрылымы | ... ... |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... құрылғылардың қайта |010-012 |250 |
| ... ... | | |
|2 ... ... көліктерінің, |013-019 |090,100, |
| ... ... ... | ... |
| ... және ... да | |178,179 |
| ... ... | | |
| | | | |
| |Бір ... ... жазу жүргізіледі |200,211,213 |250 ... ... ... өзі ... ... ... – бұл ... немесе міндеттемелердің
баланстық құнын немесе активті кезең-кезеңмен тұтынудың ... ... ... ... бағалау салдарынан болатын, сондай-ақ
оларға байланысты күтілетін болашақ пайдалар мен міндеттерге ... ... ... ... ... ... ... 6 жалғасы
|1 |2 |3 |4 |
|3 ... ... ... |013,015, |151 |
| ... және ... да ... |016,019 | |
| ... ... | |250 |
| |Бір ... екінші жазу жүргізіледі |204 | |
|4 ... ... ... ... |010-019 ... |
|5 ... және тағы басқа активтердің |016,019 |084 |
| ... ... ... ... | | |
| |Бір ... ... жазу ... |200,211 |250 |
|6 ... ... ... ... активті |010-019 |250 |
| ... ... ... | | |
|7 ... ... ... ... |010-019 |
|8 ... ... ... |020,250 ... |
| ... және тағы ... іске | |019 |
| ... | | |
| |Бір ... ... ... ... |090,100, |173 |
| ... ... жазу ... |120,178 | |
|9 ... ... ... шығарылуы |020,250 |010-019 ... ... және тез ... | | |
| ... жойылуынан материалдық | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... есептелетін |063,064, |173 |
| | |067,069 | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... |067,069 |140,230 ... ... ... ... ... |013-019 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... шығарылуы| | ... ... ... ... ... |020,250 |013-019 |
| ... ... анықталған | | |
| ... ... ... | | |
| |Бір ... ... ... ... | | |
| ... ... жазу ... |170 |173 ... 6 ... |2 |3 |4 ... ... ... құралдардың тез |020,250 |013-019 |
| ... және ... ... ... | |
| ... | | |
| | | | |
| |Бір ... бюджет табысына жататын |070,071 |260 |
| ... ... жазу ... | | ... ... ... ... күнінде |250 |020,021 |
| ... ... | | ... ... тартылған қарыздар есебінен |250 |020 |
| ... ... ... | | ... кестені автор өзі құрастырған
Активтер дегеніміз өткен оқиғалар нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... ресурстар болып
табылады. Олар бухгалтерлік баланста ... ... ... және
«неғұрлым өтімді активтерден ... аз ... ... ... яғни өтімділігінің азаюы тәртібімен орналасады.
Қаржылық есеп берудің аса ... ... ... ... ... кезінде олардың болуы, құрамы, құрылымы және оларда болып өткен
өзгерістер зерттеледі. Активтер ... ... және оның ... ... ... ... тиімділігі жайлы ой қорытуға мүмкіндік
береді.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық ... ... ... ... ... ... бақылау инспекциясының
активтерін талдау барысында, жалпы активтік жинақтар есепті ... 189,4 мың ... ... ... ... кезеңде активті жинқтар
568,1 мың теңгеге өзгерген. ... 378,7 мың ... ... есептен шығарылуы есепті кезеңде 10040,2 мың теңге болған.
Есепті кезеңнің басында оның ... 8324,5 мыцң ... ... ... аралығында 1715,7 мың теңгеге жоғарлағанын байқаймыз.
Активтердің артуы ұйымның жұмысын жақсы жағынан сипаттайды, ... одан әрі ... ... ... Алайда ұйым активтері құнының артуы
себептерін талдаған кезде инфляция әсерін де ... жөн, ... ... ... ... ... баланста көрсетілген деректердің нақты
деректерден айтарлықтай ауытқуына алып келеді.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... бойынша Қаржылық бақылау инспекциясының активтері
есепті кезеңде артқанын байқаймыз, яғни бұл ұйымның жұмысын ... ... ... ... министрлігі Қаржылық бақылау ұйымының
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша Қаржылық ... ... емес ... ... ең ... материалдық емес
активтер есебіне, жіктелінуі мен бағалануына түсінік беріп ... емес ... деп – ... бір нақтылы табиғи пішіні жоқ,
ақша немесе зат ... ... ... ... бірақ қандай да бір
бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан ұйымға өнім өндіруде, ... ... ... ... ... ... беруде немесе әкімшілік
қызмет барысында үнемі, яғни ұзақ ... бойы (бір ... ... уақыт)
қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтерді ... ... ... емес активтер» ҚЕХС (Қаржылық есеп берудің халықаралық
стандарттарына) және 28 «Материалдық емес активтер есебі» БЕС (бухгалтерлік
есеп стандарттары) ... ... емес ... ... ... ... субъектілергі жалға беруде, өндірісте және тауарларды өткізуе ұзақ
уақыт бойы (бір ... ... ... ... ... ... ... ақшалай емес активтер, оларды:
-анықтауға болады;
-субъект бақылайды;
-қолданудан субъект болашақта ... ... ... емес бап ... емес ... ... ... егер:
-материалдық актив анықтамаларына сәйкес келсе белгілі өлшемдерге сай
келеді және ... ... ... ... осы ... ... байланысты күтілетін экономикалық
пайда алу ықтималдығы жоғары ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтерді тану сәтінде олардың бастапқы ... ... емес ... ... құны ... сатып алу құнына тең
болады, бұған оларды алуға кеткен және қолдануға әзірлейтін ... алу ... орны ... ... ... мен ... және тағы
басқа шығындар) келтіруге жұмсалған шығындар кіреді.
Материалдық емес ... ... ... ... емес ... ... ... емес активтерін қабылдау – тапсыруды ... үшін ... емес ... ... ... атауы, оның ұйымға
берілген ай-күні, жылы (ұйымда жасалған ... ... ... оның ... ... ... және ... қажетті мағлұматтар
көрсетілуі тиіс.
Материалдық емес актив объектілерін қабылдауды рәсімдегенде ... емес ... ... әрбір объектісіне бір данадан жасалады.
Материалды емес активтердің бірнеше біртектес объектілерін ... ... акт ... ... Акт рәсімделгеннен кейін материалдық
емес актив объектісін немесе оны ... ... ... ... осы ... қатысты ұйымның сондай және тағы басқа мүліктік
құқықтарын растайтын ... ... ... ... ... бас ... қол ... және ұйым басшысы немесе соған уәкілетті тұлға
бекітеді. Басқа ... ... емес ... ... ... ... дана ... жасалады, тапсыратын ұйым және материалдық емес активтер
есебі карточкасында тиісті жазба жасалады.
Ұйым пайдалануына ... ... емес ... барлық
түрлерінің есебі үшін қолданылады. Материалдық емес ... ... ... мен ... ... ... және ... актілермен
реттеледі.
Бухгалтерияда әрбір объектіге карточка ... ... ... ... құжат, материалдық емес активтерді қабылдау-тапсыру және
басқа құжаттама негізінде бір дана болып толтырылады. 8 ... ... пен ... ... ету ... негізделіп есептелген мөлшер (норма)
бойынша ай сайын есептелетін амортизация ... ... ... ... объектілерінің қысқаша сипаттамасы» бөлігінде тек қана актив
объектінің көрсеткіштері жазылады, ұйымда бар осы ... ... ... мәліметтерін көшіруге болмайды. Бухгалтерлік есепті
Ұлттық стандарттар мен бухгалтерлік есептің Бас шоттар жоспарын ... ... ... ... ... ... рет ... бухгалтерияның тарихында
материалды-заттық мазмұны жоқ объектілерді белгілеу үшін, «материалды ... ... ... ... емес ... ... 28
стандартына сәйкес материалды емес ... – бұл ... мәні ... ... ... өнімді сатуда, әкімшілік мақсатта және басқа ұйымға
жалға беруге ұзақ уақыт пайдалануына арналған ... емес ... ... бақылауға болады;
-пайдаланудан ұйым болашақта экономикалық пайда алуды күтеді.
Бухгалтерлік есеп мақсаты үшін материалды емес ... ... ... ғана ... шарттардың барлығы орындалған кезіндегі
обектілер жатқызылады, соның ішінде физикалық (материалды-заттық) ... ... бір ... аса ... ... және экономикалық
пайданы табу қабілеттігін бөлуге болады.
Келтірілген шарттарға сәйкес материалды емес активтерге интеллектуалды
меншік объектісіне, ... ... ... ... ... ... және
қызмет белгісі, тауардың атауы мен орналасу жері, тауарлық марка, лицензия,
патенттер, ЭЕМ ... және тағы ... ... ... қызметінде, орындалған бағыты мен қызметіне байланысты
материалды емес атктивтер ... ... 5 ... топқа бөлінеді:
Өндірістік меншік объектілер құқығы. Олар жаңалық патенттерінен,
селекциондық ... ... ... ... тауарлық белгі мен
қызмет ету белгісінен немесе ... ... ... пайдалану
келісімшарттынан туындайды;
Авторлық және басқа да келісімнен туындайтын ... ... ... ... Кодекстің 961 бабына сәйкес
интеллектуалдық меншік құқығы объектілеріне келесілер ... ... ... нәтижесі: ғылым, әдібиет және
өнер ... ... ... ... ... ... ... микросхемалардың интегралды топологиялары; ашылмаған
ақпарат, соның ішінде өндірістік құпиялар (ноу-хау); ... ... ... да заңды актілерімен қарастырылған басқа да интеллектуалдық
шығармашылық қызмет нәтижелері.
-Азаматтық айналым, тауарлар, жұмыстар мен қызметтер ... ... ... ... тауарлық белгілер (қызмет ету белгілері)
тауарлардың орналасқан орынның атауы; Азаматтық Кодекс ... ... ... ... ... ... да азаматтық айналым, тауарлар ... ... жеке ... ... және ... ... ... құқығына келесілер жатады: жерді, су ресурстарды,
жер қойнауын, мүлікті, ... ... және тағы да ... пайдалану
құқығы;
-Ұйымдастыру шығындары – бұл кәсіпорынды құру және тіркеу кезеңінде
туындайтын ... ... ... ... ... ... және кәсіпорынды тіркеуге көмектесетін ... ... ... үшін ... тіркеу үшін мемлекеттік баждар, кәсіпорынды
мемлекеттік тіркеу үшін алымдар; мөрді дайындау үшін ... ... шот ... ... ... ... үшін ... заңдылығына сәйкес
қызметтің бөлек түрін жүзеге асыруға арнайы рұқсат алу шығындары ... ... ... ... ұқсас шығындар. Тиестілігіне
байланысты материалды емес активтерді төрт ... ... ... ... ... емес ... ... жататындар:
«ноу-хау»; өндірістік меншік объектілер құқығы; өндірістік ... ... ... ... ... ... селекциондық жетістіктер; ұйымдастыру шығындары; ЭЕМ және
мәліметтер базасы ... ... ... ... ... қызметімен байланысты материалды емес активтер: Осы топқа
кіретіндер: тауарлық белгі мен ... ету ... ... ... ... жерінің атауы; ұйымдастыру шығындары; ЭЕМ және мәліметтер
базасы қамсыздандыру бағдарламасы және т.б.;
-пайдалану ережесімен байланысты материалды емес активтер. Осы ... ... ... ... ... ... ... және
басқалары кіреді.
-материалды емес активтердің басқа түрлері. Осыған ... ... ... ... ... және т.б.
Материалды емес активтердің кірістелу есебі
Материалды емес активтер сауда ұйымдарына келесі жағдайларда ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталына
құрылтайшылардың салымы есебінен енгізілген жағдайда;
-сатылымның нақты өндірілген шығындар есебінен ... ... мен ... ... ... және жеке ... үшін төлем арқылы
алынған жағдайда;
-заңды және жеке тұлғалардан және мемлекеттен ақысыз ... ... ... ... ... ... – нөлдік немесе номиналдық
құны бойынша;
-ұқсас немесе ұқсас емес активтермен алмасқан жағдайда – сәйкесінше
сату құны ... ... ... ... құны ... өзімен жасалған жағдайда.
Материалды емес активтердің келіп түсуін «Материалды емес активтерді
қабылдау-өткізу актісімен» (ф.№НОК-1) рәсімделеді, оның ... ... ... материалды емес активтердің дұрыс атауы, оның ... ... және ... жақтардың атауы, объектінің сатып
алу (құрылу) мерзімі, оның бастапқы құның пайдалану ... ... мен ... ... себебі және тағы да басқалар көрсетіледі.
Материалды емес активтерді қабылдаған кезде, акт әр бір қабылданған
объектіге бір ... ... ... бір ... материалды емес активтер
келіп түскен кезде, ... ... ... рұқсат етеді.
Есепке алынған материалды емес активтердің әр бір ... ... ... ... ... ... ... осы объектіге құқық,
материалды объектіге деген меншік құқығымен байланыссыз болады. Егер ... ... ... алынатын болса, онда тауар белгісінің иесі ... ... үшін ... ... ... ... ... ал тауар
белгісіне құқығын иенің өзі басқа бір ... ... ... ... ... ... құқығы расталатын немесе сауда ұйымына пайдалануға
бері фактісін растайтын лицензиялық келісім болып табылады. ... ... ... ... ... сәйкес рәсімделуі және Қазпатентте
тіркелуі керек.
Ұқсас құжаттармен сонымен қатар, сауда ұйымымен сатып ... ... ... емес ... ... ... Осы ... объектінің
сипаттамасы, оның пайдалану ережесі, сонымен қатар, осы ... ... ... да ... ... ... Осы құжаттар (куәлік,
лицензиялық келісім, патент, лицензия және тағы да басқа) «Материалды емес
активтерді ... ... ... ... ... емес ... ... алған материалды жауапты
тұлғалар қолын қояды және ол қосымша құжаттармен ... ... ... ... ... ... оған бас ... қол
қояды және сауда ұйымының басшысымен ... ... ... емес ... есепте сатып алыну, өндіру және жоспарланған
мақсаты үшін ... ... ... ... бойынша шығындар
соммасында көрсетіледі. Материалды емес ... ... ... ... ... ... емес ... пайдалы
қызмет ету мерзімінің ішінде өздерінің бастапқы құнын ... ... ... ... шығындарына апарады. Амортизация
нормасын бастапқы құны мен пайдалы ... ету ... ... ... ... ... қызмет ету мерзімі – бұл материалды емес активтердің
ұйымға табысты әкелу мерзімі ішіндегі кезең. Бұл ... ... ... әр бір түрі ... ... ... емес активтердің
пайдалы қызмет ету мерзімі материлады емес ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің бөлек топтары үшін пайдалы қызмет ету
мерзімі тауар айналымы көлемі негізінде анықталады.
Пайдалы ... ету ... ... ... емес ... ... ... 10 жыл есебінен анықталады, бірақ ұйымның қызмет ... ... ... емес ... әр бір ... ... қызмет ету мерзімін
анықтаудың дұрыстығы мен дәлелдігі есептелген амортизация нормасының
нақтылығына және сәйкесіше, ... ... ... ... ... ... амортизацияланған соммасына байланысты болады.
Материалды емес ... ... ... нормативті
пайдалы қызмет ету мерзімі мен бастапқы құны негізінде есептелген айлық
норма бойынша анықталады.
Материалды еме ... ... ... құны мен ... ... ... ... ету мерзіміне бөлу негізінде біркелкі
шығыстау ... ... емес ... ... ... ... ... активтер бойынша амортизациялық жарна соммасын есептеудің ... ... ... ... жүргізіледі.
Материалды емес активтердің шығысталу есебі Материалды емес ... ... оның ... ... немесе егер ... ... ... ... ... күтілмейтін болса, есептен
шығарылады.
Материалды емес активтердің шығысталуы, олардың сатылуымен, моральдық
тозу салдарынан есептен ... ... ... ... ... және ... кәсіпорынның жарғылық капиталына салым ретінде
салуымен байланысты болуы мүмкін. Материалды емес активтердің шығысталуын,
олардың ... ... ... емес ... ... және ... емес активтердің жойылу актісіне» сәйкес
рәсімделеді.
Материалды емес активтердің сатылуы, ... ... ... ... да жолмен шығысталуы кезінде, олардың амортизацияланбаған құны
материалды емес активтер ... ... ... ... ... пен ... ... емес активтердің талдамалы есебі және түгенделуі
«Материалды емес ... ... ... ... ... ... «Материалды емес активтер есебінің түгендеу ... ныс) ... ... карточкасы материалды емес активтердің әр бір
объектісі үшін бір экземплярда ... Оның ... ... ... ... ... актісі», техникалық және басқа да құжаттама
негізінде жасалады. Түгендеу карточкасында материалды емес актив түрінің
толық атауы, ... ... ... ... ... және құжат
нөмірі, бастапқы құны, амортизация нормасы мен ... ... ... ... келтіріледі. Болашақта материалды емес ... ... ... ... қарай «Материалды емес активтерді қабылдау-
өткізу актісінің» негізінде олардың шығысталуы және шығысталу ... ... мен ... ... ... ... Материалды емес активтер есебінің
түгендеу карточкасын материалды емес ... ... ... ай ... қалдығы, бір айдағы бастапқы құны бойынша олардың
қозғалысы және ай соңындағы қалдығы көрсетілетін «Материалды емес ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің келіп түсуі мен ... бар ... ... пайдалану құқығын растайтын бастапқы құжаттың рәсімделуін ... ... ... ... бөлу ... ... ... емес активтердің келіп түскен ... ... әр ... атауы, олардың қысқаша сипаттамасы, алатын және өткізетін және
қабылдайтын жақтар, бастапқы құны, ... ... ету ... тозу нормасы
мен соммасы, материалды емес активті қабылдаған комиссия мүшелерінің қолы
көрсетілуі керек.
Түгендеу комиссиясы ... ... ету ... және пайдаланылған
амортизация нормасының, жалпы баланстық құнының және ... ... ... ... ... ... соммасының дұрыстығын тексеруге
міндетті.
Тексерілген материалды емес активтер ... ... ... және ... ... ... бастапқы құжат негізінде ұйым
балансында материалды емес ... ... және ... ... ... ... емес активтер және олардың амортизациялары туралы
бухгалтерлік есеп пен есептілік мәліметтерінің нақтылығы мен ... ... ... ... ... пен ... қаржылық нәтижесіне әсер
етеді [14,33б].
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау ұйымының
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бойынша қаржылық ... ... ... емес активтердің есепті кезеңде 10608,3 есепті кезеңнің басында
8513,9 болғанын, ... 2094,4 мың ... ... ... ... ... емес ... мөлшері арқан.
2.2 Қаржылық бақылау ұйымдарының міндеттемелерінің есебі
Ұйымдар өзінің шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... да қолданылады. Бұл қатыстырылған капитал
бухгалтерлік есепте міндеттемелер деп аталады. Қазіргі ... ... ... банктен тыс мекемелерден, шет елдерден қарыз,
несие алып өздерінің жұмысын андандырып жатқан, ... ... тыс ... алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып,
аукционға салынып, сатылып жатқан ... ... ... ... ... мәмілелердің немесе өткен оқиғалардың нәтижесі. Олар
ұзақ мерзімді және ағымдағы болып жіктеледі. Ұзақ мерзімді міндеттемелерге
мыналар ... ... ұзақ ... ... ... тыс ... қарыздар, мерзімі шегерілген ... ... ... және ... тыс мекемелердің ұзақ мерзімді қарыздары 1 жылдан
астам мерзімге, әдетте, жаңа техниканы ... ... ... оны ... ... қымбат бағалы жабдықты алуға және ... ... ... ... алу және өтеу ... ... ... өткізу үшін келесі көрсетілген шоттар: «Банк
қарыздары», «Банктік операциялардың жекелеген ... ... ... қарызы» және бөлімшенің «Қарыздар», «Басқалар» қолданылыды.
Оларға «ұзақ ... ... мен ... ... қарыздар» аралық
шоттары 42 бөлімшенің «Банктердегі аккредитивтердегі, ... және ... ... ақша», 43 «Шетел валютасындағы
ағымдағы, корреспондеттік ... ... 44 ... ... ... ... ақша», 64 «Еншілес (тәуелді) ... ... 67 ... және мердігерлермен есеп айырысу»
және басқа шоттармен корреспонденңияда ... ... ... ... ал ... ... ақша ... жүргізілетін шоттармен
корреспонденңияда өтелген қарыздар сомасы ... ... беру ... ... ... мәселелер банк ережелерімен және қарыз алушы ұйым
мен банк арасындағы ... ... ... Бұл ... ... шарт ресімделеді, онда кредиттеу ... ... беру ... ... проценттік мөлшерлемелер, оларды төлеу тәртібі,
тараптардың ... беру мен өтеу ... ... кұқықтары мен
жауапкершілігі, құжаттар тізбесі және оларды банкке ұсынудың мерзімділігі
мен баска жағдайлар көрсетіледі. Ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... көрсетілген, есепті кезеңнің басы соңындағы
қалдыктың Бас кітаптың жоғарыда ... ... мен ... ... қарап сәйкестігін анықтауға тиіс. Алайда мұны бірден ... ... ... ... ... ... емес,
аналитикалық есептің мәліметтері келтіріледі. ... ... ... етілген қарыздар», «Қамтамасыз етілмеген қарыздар» және
«Ұйымдардың ... және ... ... ... қарыздары», баптары
аналитикалық есеп мәліметтері негізінде ... ... ... ... ... ... ... болуына баса назар аударуы тиіс.
Атап айтатын жайт ... есеп ... ... ... оларды
берген банк түрлері бойынша: қарыз берушілер мен қарызды өтеу ... ... банк ... расталуы тиіс. Қарыздарды ... ... ... ... кепілдікке және белгілі бір мақсаттарға
беруге тиісті болгандықтан, біріншіден, ... ... ... ету
құрамына кіруін немесе кепілдікті, екіншіден, қарызды мақсатты ... ... ... ... ... толықтығы мен уақтылығына
ерекше назар аудару қажет. Бұл үшін банк ... ... ... мерзімі бұзылғанда мұның себебін анықтау талап етіледі [15,10б].
Ұзақ мерзімді қарыздарды тексергенде, аудитор қарыз ... ... ... ... қайтарылмаған қарыздың
қаржы қалдықтарының дұрыстыгын айқындайды. Аудитор бір мезгілде ... ... ... ... ... да, сондай-ақ оларды
өтеудің толықтығы мен мерзімділігін тексереді. Сонымен қатар аудитор карыз
және алынған несие үшін ... ... ... ... ... өтелмеген қарыз (несие) қалдықтарымен бірге осы қарыз үшін банкке
тиесілі процентті көрсету жайлы ... (бұл ... есеп ... ... ... ... ... Проценттер сомасы банктердің қарыздары
жөніндегі проценттерді телеу бойынша, шығыстар есебінің ... ... ... ұзақ ... ... есебі шоттарының
кредиті бойынша көрсетіледі. Тексеру кезінде аудитор берешек кәсіпорынға
берілген вексельдермен қамтамасыз етілгенін, ұзақ мерзімді ... ... ... вексельдік операциялар есебі ережелеріне ... ... ... ... Ұзақ мерзімді міндеттемелердің сондай-
ақ «Кейінге қалдырылған салықтар» бабы ... Бұл ... ... ... жаңа обьектісі, жаңа термин, оның және ... ... ... ... ... «Салықтық табыс», «Салықтық әсер»
тағы басқаларының мазмұны 11 «Табыс салығы ... ... ... ... ... ... ... кезең ішіндегі салықтық
төлем міндеттемелер тәсілімен салықтық әсер есебі негізінде анықталады. Бұл
тәсілде табыс ... ... алу ... ... ... шеккен шығыс ретінде
карастырылады және тиісті табыс пайда болған кезеңге есептеледі, есепті
кезеңде ... ... ... ... салықтық әсері салықтық төлемге
кіргізіледі және бухгалтерлік баланста ... ... ... ... көрсетіледі, бап бойынша кезең басы мен ... ... ... үшінқолданылады. Ағымдағы міндеттемелердің аудиті.
Ағымдағы міндеттемелерге ... ... ... ... ... тыс
мекемелерден алынған қарыз және кредиторлық ... ... ... мерзімді қарыздары бір жылдан аспайтын мерзімге беріледі.
Мiндеттеме, егер ол мынадай өлшемдердің кез келгенін қанағаттандырса,
міндетті түрде қысқа ... ... ... ... тиіс: оны
ұйымның әдеттегі операциялық кезеңiнiң шеңберінде өтеу көзделсе; ... сату ... ... ол ... ... ... он екi айдың
iшiнде өтелуге тиiс болса; есепті күннен кейін ең аз ... он екі ... ... ... ... кейінге қалдыруға ұйымның сөзсіз құқығы
болмаса. Қалған мiндеттемелердiң барлығы ұзақ ... ... ... тиiс. ... мен мердiгерлердiң ... ... ... кейбiр қысқа мерзiмдi мiндеттемелер, қызметкерге
кейбір есептеулер және ... да ... ... ... ... ... пайдаланылатын айналымдық капиталдың бiр бөлiгiн
құрайды. Ондай операциялық баптар, тiптi олар баланс күнiнен бастап он ... ... ... ... соң ... тиiс ... да, қысқа мерзiмдi
мiндеттемелер ретiнде сыныпталады. Ұйымның әдеттегі операциялық кезеңі ... ... оның ... он екі айды ... деп көзделеді. Басқа
қысқа мерзiмдi мiндеттемелер әдеттегі операциялық ... бiр ... ... ... ... күнiнен кейiн он екi айдың iшiнде өтеуді
талап етеді немесе негізінен сату мақсаттарына ... ... ... Банк және ... тыс ... ... Нарықтық экономика жағдайында несие коммерциялық
және банктік болып екіге бөлінеді.
Коммерциялық несие – бір ... ... ... ... ... алынатын төлемнің кейінгі қалдырылуына байланысты
туындайды.
Банк несиесі – ұйымға ақша ... ... ... ... ... ... ... үшін беріледі.
Несие беру және оны қайтару тәртібі тиісті заңдарға ... ... ... ... ... да несие ... ... ... ... ... Онда ... берілетін
объекті, несие беру шарты мен тәртібі, оның қамтамасыз ету түрі, пайыздық
өсім ставкалары мен оның ... ... екі ... жауапкершілігі мен
құқығы, толтырылатын және бір-біріне беретін құжаттарының тізімі тағы ... ... ... ... – бұл, ... ... және
сауда айналымы капиталының заңдылықтарына негізделеді. Банк несиесі қысқа
және ұзақ ... ... беру ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банк
мекемесі бекітетін «қысқа және ұзақ мерзімді несие беру ... ... ... алу үшін ... банк ... басшысының атына
өтініш береді. Бұл өтінішке ... ... ... ... ... мөлшерін,
оның жұмсалатын мақсаты мен ... ... ... ... ... орындалатын операциялар үшін жасалған бизнес-жоспар табыс ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымның өтімділігі мен төлем қабілетін бағалау үшін пайдалы.
32 ІAS Халықаралық стандарты ... ... мен ... өтеу ... туралы ақпараттың ашып ... ... ... ... ... және ... да дебиторлық берешекті қамтиды, ал
қаржы міндеттемелері сауда және басқа да ... ... ... мен ... ... ... ... емес активтер мен
міндеттемелердің орнын толтырудың және өтеудің ... ... ... та, активтер мен міндеттемелер қысқа мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... ұйым ... күнінен
бастап он екі айдан асатын мерзімнен кейін орнын ... ... ... ... ашып ... егер ол мынадай өлшемдердің кез келгенін қанағаттандырса,
міндетті түрде қысқа мерзімді міндеттеме ретінде сыныпталуға ... ... ... ... кезеңiнiң шеңберінде өтеу көзде, ол негізінен
сату мақсаттарына арналса, ол ... ... ... он екi айдың iшiнде
өтелуге тиiс болса не есепті күннен кейін ең аз дегенде он екі айдың ... ... ... ... ... ... сөзсіз құқығы болмаса
қысқа метзімді міндеттемелер болып ... ... ... ұзақ ... мiндеттемелер ретiнде
сыныпталуға тиiс. Жеткiзушiлер мен ... ... ... сияқты кейбiр қысқа мерзiмдi мiндеттемелер, қызметкерге ... және ... да ... ... ... әдеттегі операциялық
кезеңiнде пайдаланылатын айналымдық капиталдың бiр бөлiгiн құрайды. Ондай
операциялық ... тiптi олар ... ... бастап он екi айдан астам
уақыт өткен соң өтелуге тиiс болса да, қысқа ... ... ... ... ... ... ... дәл анықтауға келмесе,
оның ұзақтығы он екі айды ... деп ... ... мерзiмдi мiндеттемелер әдеттегі операциялық кезеңнiң бiр
бөлiгi ретiнде өтелмейдi, бiрақ баланс күнiнен кейiн он екi ... ... ... ... ... ... сату мақсаттарына арналады. Мысалы, 39
(IAS)ХҚЕС-на ... ... ... ... ... ... банктік овердрафтар, ұзақ мерзімді қаржы міндеттемелерінің
ағымдағы бөлігі, төлеуге дивидендтер, пайдаға ... ... және ... емес ... ... Ұзақ ... ... қамтамасыз ететiн (яғни ұйымның әдеттегі операциялық
кезеңінде пайдаланылатын айналым капиталының бір ... ... ... ... ... он екi айдың iшiнде өтелуге жатпайтын қаржы
мiндеттемелері ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... ... ... олар баланс күнiнен кейiн он екi
айдың iшiнде өтелуге тиiстi болса, қысқа мерзімді ретінде ... ... ... ... ... он екi ... асатын мерзім болса және
баланс күнінен кейін және қаржы есептілігі ... ... ... ... ұзақ ... негізде төлем кестесін өзгертуге шарт
жасалса.
Егер ұйым кредит беру туралы қолда бар келісім бойынша баланс ... ең ... он екі айға ... да ... ... қайта
қаржыландыруға немесе кейінге қалдыруға өкілеттігі бар деп күтетін болса,
тіпті олай болмағанның өзінде ... ... ... ... ... тиіс
болса да, бұл міндеттемені қысқа мерзімді міндеттеме ретінде сыныптайды.
Алайда міндеттемені қайта қаржыландыру немесе кейінге қалдыру ұйымның
өзі қалайтын ... ... ... ... ... туралы қандай да
болсын келісім жоқ), қайта қаржыландыру мүмкіндігі қаралмайды, ... ... ... ... сыныпталады.
Ұйым тікелей есепті күнге немесе есепті күнге дейін ұзақ ... ... ... ... ... ... ... міндеттеме талап ету
арқылы ақы төлеу санатына ауысса, бұл ... ... егер ... ... ... ... және ... есептілігі жариялауға бекітілгенге дейін
бұзушылыққа жол берілуі салдарынан төлемді талап етуге ... ... ... ... міндеттеме ретінде сыныпталады. Бұл міндеттеме қысқа
мерзімді міндеттеме ретінде сыныпталады, өйткені ... күні осы ... ең аз ... он екі айдың ішінде оны өтеуді ... ... ... құқығы жоқ.
Алайда, егер қарыз беруші баланс күні басталғанға дейін, кезең ішінде
ұйым бұзушылықты жоя алатын және ... ... ... ... ... ... ең аз дегенде он екі айдан кейін ... ... ... ... бұл ... ұзақ мерзімді міндеттеме ... ... ... ... ... ... қатысты,
егер төменде келтірілген оқиғалар есепті кезең мен ... ... ... ... ... ... бұл оқиғалар 10-«Есепті күннен
кейінгі оқиғалар» ІAS Халықаралық ... ... ... ... ашып ... тиіс:
-ұзақ мерзімді негізде қайта қаржыландыру;
-қарыз беруге арналған ұзақ мерзімді шартты бұзуды жою және ... ... ең аз ... он екi ... кейін аяқталатын қарыз беруге
арналған ұзақ мерзімді шарттың бұзылуын жою үшін қарыз берушіден ... ... ... ... ... ... ... ұйымының
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша Қаржылық ... ... ... ... міндеттемелердің көлемі 111330,0 мың теңгені құраған. Яғни,
бұл жоспар бойынша жыл ... ... ... ... ... 7. Міндеттемелер бойынша операциялар корреспонденциясы
|№ |Операцияның құрылымы | ... ... |
|1 | ... ... |
|2 ... салым соммаларының |204 |159,171 |
| ... ... | | |
|3 ... ... ... |159,171 |113 |
| ... есептелінуі | | |
|4 |Жол ... |200 |178 |
| ... ... | | |
| ... ... ... | |
| ... | | |
|5 ... ... |200 |178 |
| ... сақтандыру | | |
| ... ... ... | | |
|6 ... ... |178 |090,100 |
| ... ... | | |
| ... ... ... | ... ... автор өзі құрастырған
2.3 Қаржылық бақылау ұйымдарының капиталы мен резервтерінің есебі
Капитал деп ... ... ... өтегеннен кейін қалған
активтердің үлесін айтады. Меншіктік капиталдын ... ҚР-ң ... мен ... ережелеріне сәйкес жүргізіледі. Меншікті капиталдың
көлемі ұйымның есеп саясатында қабылданған міндеттемелер мен ... ... ... байланысты болады. ҚР-ның «Бухгалтерлік есеп пен
қаржылық есеп беру» Заңында бұл ... ... ... ... капитал (таза активтер) - бұл міндеттемелерді өтегеннен
кейінгі ... ... ... активтерінің көзі рөлінде үнемі
көрінетін жағдай - меншікті капиталдың ерекшелігі ... ... яғни ... ғана ... ... түртіп көруге болмайтын). Меншікті капиталға
мыналар кіреді: жарғылық, қосымша төленген және қосымша төленбеген капитал,
резервтік, бөлінбеген табыс ... ... ... ... ... ... ... мыналар: Бас кітаптың деректеріндегі капиталдың
баптарындағы баланс көрсеткіштерінің сәйкестігін тексеру, ... және ... ... ... ... тексеру,капиталдын
қалыптасуынын дұрыстығын тексеру,құрылтайшылар төлейтін жарнаны (салымды)
өз уакытында кіріске алу мен ... ... ... капиталдың
өзгерістерінің негізділігін және оны жарғылық құжаттарға уақытында ... ... ... ... жарна есебінде енгізілген мүлікті
және басқа да мүліктік құқыктарды ... іс ... ... ... ... есебіндегі анықталған ауыткуларды түзеу
жөніндегі ұсыныстардың негіздемесі мен әзірленуі.
Капиталға ұйымдастырушылық аудитінің келесі сатысы онын ... ... ... табылады. Аудиттің осы тәртіптемесін жүргізу
кезінде тексеруші инспекция қашан, қай ... ... ... кім ... және ... ... ... үлесі қанша екенін,
онын қалыптасу ... ... ... ... ... тәртібі заңдармен және кұрылтайшылык
құжаттармен реттеледі. Ол ... ... және ... жүргізудің
ұйымдастыру кұқықтық нысанына байланысты әр-түрлі калыптасады. Мемлекеттік
инспекциянын жарғылық капиталы ... ... ... салу кезіндегі
барлық шығынның құны, кұрастыру және ... ... ... ... асыру үшін пайдалануды бастаған шығынан басталады [18,33б].
Жарғылық ... - кез ... ... формасындағы
өндірістік-шаруашылық әрекеттерімен айналысатын субъектінің негізі болып
саналады. Жарғылық капитал ұйымның меншігіне ие ... және ... ... ... қана ... сонымен қатар оның өндірістік-шаруашылық
қызметінің қаржылық негізі болып табылады. Жарғылық ... ... ... ... ... ... ... негізгі қор мен материалдық емес активтердін қабылдау-өткізу
актілерінің деректері мен ... ... ... ... ... құжаты, кірістің кассалық ордері және басқа
да алғашқы құжаттарымен қоса кұрылтайшылардын ... ... ... ... кірістеуін тексеру қажет. Тексеру кезінде мынандай мәселелерді
анықтау керек: барлық кұрылтайшылар ... ... ... ... жарғы
капиталына инспекция тіркелгенге дейін салғанын, жарғылық ... ... және заң ... сай ... ... ... жарғы капиталына салым ретінде нақты не салғанын,
мүлікті пайдалануға берген ... ... ... ... ... ... мын мөлшерге тең сомадан асатын болса,
онын бағасы тәуелсіз сарапшымен бекітілуі тиіс.
Жарғылықты ... ... ... ... үшін ... ... ... жарнасы ретінде енгізілген мүліктер мен
мүліктік қүқықтарды түгендеуді мақсатқа сай ... ... ... ... ... ... ... негізгі қор мен
өндірістік қор ққрамында жарамсыз күйге келген немесе ... ... ... өтіп кеткен басқа да мүліктік құқық, яғни, зияткерлік
құқыктардың кездесуі белгілі болын жүрген фактілер.
Іс жүзіндегі зандармен ... ... ... ... ... мен ... және олардың кемшіліктерін жою
туралы ұсыныстарды негіздеу аудит тәртібінің аякталуы болады. Егер, аудитор
аныкталған ... ... ... ол инспекцияның әрі қарай занды қызмет
етуіне әсер етпейді, мемлекетке, меншік иелеріне және ... ... ... деп ... онда ол онды ... ... сәйкес, басқа объектілердің есебін тексеру қорытындысына
байланысты) беруге құқылы. Аудитор инспекциянын ... ... ... немесе мемлекетке, меншік иелеріне, кредит берушілерге залал
келтіретіндігін анықтаған болса, сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ол
шаруашылык субъектісінің басшысына анықталған кемшіліктерді жоюға уақыт
беруі керек.
Жарғылық капиталды ... ... ... ... ... ... талабына сай жарғылық капиталдың
мөлшерінің сәйкестігі,
Жарғылық ... ... ... ... ... ... ... көлеміне әсер ететін
операциялардын дұрыс көрсетілуін.
Іс жүзіндегі зандар мен ... ... ... болжанбаған
ысыраптың орнын толтыру үшін (залал) және табыстың ... ... ... ... үлес беру үшін ... ... кұрылады [19,15б].
Резервтік капитал – инспекцияның үздіксіз жұмыс ... ... ... және ... ... мүддесін сақтайтын қауіпсіздік құралы.
Мұндай ... ... ... ... өз ... өтеуге
сенімділігін күшейтеді.
Резервтік капиталдың пайда болуы міндетті және ерікті сипаттамаға ... ... ол ... ... зандары негізінде құрылса,
екінші жағдайда - инспекцияның кұрылтайшылык кұжаттарында белгіленген
тәртіпке сай ... оның ... ... ... құрылады. Егер
инспекцияның кұрылтайшылык құжатында ... ... кұру ... ... оны ... ... ... бойынша резервтік капиталды міндетті түрде кұрылуы ... оны ... ... ... ... ... ... қоғам коғамнын шегетін залалдарын жабу үшін жарияланған
жарғылық капиталдың (13) 15 пайыздан кем емес ... ... ... ... капитал мемлекеттік тіркеуден өткен күнінен бастап, екі жыл
ішінде құрылуы тиіс. Ол қоғамнын таза табысынан жыл ... ... ... ... ... ... ... қоғамнын жалпы
жиналысының шешімімен белгіленеді. Егер кандай да бір ... ... ... ... жарғылык капиталдың мөлшерінен 15 пайызға
төмендесе, коғам белгіленген көлемге дейін резервтік капиталды ... ... ... ... ... ... ... табыстын көлемін анықтауы керек. Ол
осы көрсеткіштердің серпінін көріп, бет алысындағы өзгерістерді ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Капиталға аудит өткізудің аяқталу кезеңінде оның ... ... ... ... үшін ұсыныстарды әзірлеп, тексерудің
нәтижелерін корытындылаған жөн. Оны талдау үшін әр ... ... ... ... ... ... ... тіркелімде және шаруашылық
жүргізуші субъектінің соңғы 2-3 ... ... есеп ... ... ... элементі оны немесе оның бөлігін келісімшарттың
мазмұнына сәйкес құралды ... ... ... кезде және қаржы
міндеттеменің және үлестік құралдың анықтамасына сәйкес міндеттеме немесе
меншіктік капитал ретінде ... ... ... міндеттеменің қаржылық
құралдан өзгешелігі мен маңызды белгісі бір жағының ... ... ... ... не ақша ... немесе басқа қарылық активтерді немесе
құралдың иесі мен эмитент үшін әлуетті тиімсіз жағдайда оған ... ... ... беруді жүзеге асыруға нақты келісімшарттың болуы.
Мұндай міндеттеме ... ... ... оның өтелу әдістеріне
қарамастан міндеттеменің анықтамасына жауап береді.
Кез ... ... ... екі ... тән. Біріншіден, ол
әрқашан активтердің қалыптасу көздерінің рөлін атқарады және сезілмейтін
болады, ... онда ... ... құрылым болмайды. Екіншіден,
меншікті капитал тіпті «меншікті қаражаттар» деген ұғымның синонимі емес.
Меншікті қаражаттар ақшалайдан материалдық және ... ... ... өзгертеді де, біржола қайтарымсыз жұмсалмайды.
Қазақстан Республикасындағы Қаржы Министрінің 2002 жылғы ... №542 ... ... ... ... ... және
тапсыруға арналған тұжырымдамалық негіздемеде меншікті ... ... ... оның ... ... сыныпшаларға
бөлінеді:акционерлер енгізген қаражаттар (меншікті капитал);бөлінбеген
табыс; бөлінбеген табыс есебінен ... ... ... ... ... ... ... ететін ұсынылған түзету сомалары.
Меншікті капиталды осылай жіктеу шешім қабылдау ... ... ... ... ... үшін үлкен маңызы
бар, олар мекеменің меншікті капиталды бөлу немесе қалай да ұйымдастыру
қабілеттілігін ... және ... ... анықтайды. Мұндай жіктеу сондай-
ақ қатынасатын жақтардың қатынасу үлестері мен дивидендтер ... ... ... ... өтеуге қатынасты әртүрлі құқықтары барын
көрсетеді.
Қаржылық есептілікті әзірлеу және тапсыруға ... ... ... ... ... ... ... ашу үшін бухгалтерлік
теңгерімнің «Капитал» бөлімінде келесі бөлімшелер қарастырылған: «Жарғылық
капитал», «Төленбеген капитал», ... ... ... үлес ... капитал», «Резервтер», «Бөлінбеген пайда (жабылмаған залал)»,.
Бухгалтерлік теңгерімдегі меншікті капиталдың жалпы көлемі ... ... ... құнына немесе таза активтерді бөлшектеп, не жұмыс
істеп тұрған мүліктік кешен ретінде бүтіндей мекемені ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді.
Меншікті капиталдың бухгалтерлік есебінің ... ... мен ... ... ... ... Осы мақсатқа жету үшін
бухгалтерлік есеп келесі ... ... ... ... ... ... капиталға құрылтайшылардың салымдарын дер кезінде және толық
қабылдап алуды;
-жарғылық капиталды және оның ... ... ... бойынша
көбеюдің және азаюдың жалпы сомасын бөлшектеп нақты, толық және ... ... ... ... ... толық алуды;
-инфляцияға байланысты негізгі құралдарды, инвестицияларды және басқа
да активтерді ... ... ... ... ... дер ... тиянақты орныдауды;
-қорлық капиталды дер кезінде және дұрыс құрылуын және оны дұрыс
пайдалануды;
-өткен ... ... және ... ... анық ... ... (жабылмаған залалдың) сомасын дұрыс анықтауды және көрсетуді;
Қазіргі нарықтық экономикаға көшу кезеңінде бухгалтерлік ... ... ... - ... ... ... келеді. Соған сәйкес
қазіргі кезде мемлекет, шаруашылық ... мен жеке ... ... ... - ... жаңа сипат алып отыр. Бұл сипаттың негізі –
пайда табу. Еліміздегі халық шаруашылығының қай ... ... олар ... ... ... ... іс - әрекетпен айналысу
үшін өзін - өзі қаржыландыру принципіне негізделуі тиіс. Ал бұл ... ... жаңа ... ... өмір сүру үшін салым,
жарна, пай салу арқылы тыныс берулері болып табылады. Ал бұл ... ... ... мен ... атты ... ... және резервтер» бөлімінің шоттары капитал мен резервтерді есепке
алуға ... ... бұл ... ... оның ... шегергеннен кейін қалған үлес. Аталған бөлім мынадай кіші
бөлімдерді қамтиды:
Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында субъект ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыруды қалайды. Кәсіпорынның
меншікті капиталының қалыптасуын ұйымдастырудағы қағидалары ... есеп және ... ... есеп ... қарастыруды
қажет етеді. Сонымен қатар, меншікті капитал ... ... ... ол жылдық қаржылық есеп беруде, яғни бухгалтерлік
баланста және ... ... ... ... есеп ... ... Бұдан пайдаланушылар сенімді ақпарат ала алады [20,21б].
Резервтік ... ... ... міндетті және ерікті сипаттамаға ие.
Алғашкы жағдайда ол Қазакстан Республикасының зандары негізінде ... ... - ... кұрылтайшылык кұжаттарында белгіленген
тәртіпке сай немесе оның ... ... ... ... ... кұрылтайшылык құжатында резервтік капитал кұру ... ... оны ... ... ... ... резервтік капиталды міндетті түрде кұрылуы қаралған
инспекция, оны «Резервтік капитал» балансынын бабында ... ... ... ... ... залалдарын жабу үшін жарияланған
жарғылық капиталдың (13) 15 пайыздан кем емес мөлшерінде резервтік ... ... ... ... ... өткен күнінен бастап, екі жыл
ішінде құрылуы тиіс. Ол қоғамнын таза табысынан жыл ... ... ... ... Аударымның мөлшері акционерлік қоғамнын жалпы
жиналысының шешімімен белгіленеді. Егер ... да бір ... ... ... жарияланған жарғылык капиталдың мөлшерінен 15 пайызға
төмендесе, коғам ... ... ... резервтік капиталды толтыру үшін
аударымды жалғастыруға міндетгі.
Тексеру аяғында аудитор бөлінбеген табыстын көлемін анықтауы керек. Ол
осы көрсеткіштердің ... ... бет ... ... ... өткен жылдардын есепті кезеңімен салыстыру жолымен жүргізіледі.
Капиталға аудит ... ... ... оның қалыптасуы мен
пайдалану нәтижелерін жақсарту үшін пайдаланылады.
3 Бюджеттік ұйымдардың қызметіне бақылау тексеру және аудит жүргізу
3.1 ... ... ішкі ... жүйелерінің мақсаты
мен міндеттері
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарында ... ... ... пайдаланумен байланысты негізгі қызметтер ... ... ... ... ... ... Республикасының Қаржы
Министрлігінің (әрі қарай ұйым) қаржылык бақылау ұйымы (ҚБК) және ... ... ... олар ... ... ... Республикасы бақылау функциясының заңымен сәйкес келеді. Бақылау
жүргізуде, Ұйым және онын ... ... ... Республикасының
Конституциясы, Азаматтық кодекс, Әкімшілік кұқық бұзушылық туралы кодекс,
салық ... ... ... ... ... ... және ... актісін, баска да нормативтік құқықтық
актілерді, Ұйым туралы Ережені, қабылданған ... ... ... ... ... келетін бақылау бағдарласын (1-20)
колданады.
Мемлекеттік аудитлық - ... ... ... негізгі бағыты
республикалык және жергілікті бюджеттерге бақылау жүргізгенде аудитлық және
тақырыптық тексеріс барысындағы ... ... ... ... ... ... бекітілуі, олардың бақылауы субъект есептемесінде
және есепте дұрыс көрсетілуі, сонымен бірге олардың ... ... ... ... экономикалық тиімділігін, инспекция және мекеменің
қолдануын көрсету болып табылады [21,15б].
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... алу ... негізгі мақсаты мыналар болып табылады:
республикалык бюджетте ішкі бақылауды орындау және ... ... ... ... жүзеге асыру, жүйелі тексерудің дұрыс
кұрылуымен, республикалық ... ... ... ... ... (шығындар сметасы) бекіту, ... ... ... ... ... қарыздарын және республикалық
бюджет бағдарламасының тиімділігі, ... ... ... ... ... және мемлекеттік емес қарыздарын
мақсатты қолдануыла бақылау жүргізу, мемлекеттік ұйымдардың таза ... ... ... ... және ... аударуы мен шаруашылык
серіктестіктердің табысты мемлекет үлесіне, ал акционерлік мемлекет акция
пакетіне қоғамдардың ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің орындалуына ішкі бақылау мен сырткы бақылау
әдістемесін және әдістеме ... ... ... ... ... және ... бюджеттердін қаржыларын пайдалану бойынша
ұйымдардың мерзімді тексеруін жүргізу Қазакстан ... ... ... ... ... жарлығымен анықталды.
Аудит пен тексеріс, ұйымның аудиторлық-бақылау жұмысының жоспары
бойынша және оның ... ... ... бірге кылмыстық іздестіру
мүшелерінің мемлекеттік мекемелерде ... ... ... ... ... ... жүргізу қаулысы негізінде жүзеге
асырылады. Аудиторлық-бақылау жұмысының ... ... ... ... ... формасы нақты көрсетіледі. Ұйым және оның
аумақтық бөлімшелерінің бақылау жүргізуі үшін тақырыбы көрсетілген ... ... ... және ұйым мен оның ... бөлімшелері шығарған жарғы
бақылау жүргізуді тіркейтін журнал тіркеуіне тіркеледі және оның жүргізу
мерзімі ... ... ... ... ... ... міндетті түрде Қазақстан Республикасы бас прокуратурасы мен оның
аумақтық мүшелеріндегі құқыктық статистика және акпарат ... ... ... мерзімі аумақтық басқарма ... ... ... ... ... ... ... ұйым басшылығымен
немесе онын аумақтық бөлімшелерімен ... ... Ол үшін ... ... оның ... ... ... атына мерзімді ұзарту үшін
жазбаша дәйектеме беруі ... ... ... ... ... Бұл ... ... бақылау объектісінің басқарушысына
хабарлауы керек. Бақылауды ... ... ... ... ... қол
қойған мерзім саналады.
Бақылауды жүргізу үшін алдын ала жан-жакты ... ... ... ... бірге бақылау объектінің қаржылық жағдайын және қызметін
сипаттайтын материалдарды зерттеу. Оларды ... ... ұйым ... ... ... басшылығы бекітілетін бақылау жүргізу
бағдарламасы жетілдіріледі.
Бақылау ... ... ... ... ... ... ... жүргізу туралы бұйрығын көрсетеді. Бақылау объектісінің
басшысы бақылаушы аудиторға ... ... ... ... ... көлемді жұмыс орнымен, сонымен бірге бақылау жұмысын ... ... ... ... ... етуі ... ... объектісінің басшысы қажетті құжаттарды бермеген жағдайда
немесе бекіткен масштабы мен ... ... ... кедергілер туған
жағдайда, бақылаушы-аудитор жазбаша түрде ұйым ... ... ... ... ... Бір ... ... бақылау объектісінің
бас тартқаны туралы акт толтырады, онда уақыты, мерзімі, орны және ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Ұйым іске асыратын тексерісті койылған тәртіппен жүргізуге тиіс,
оларға мынадай элементтер және шаралар енгізілуі ... ... ... объектісінің басшылығына жарғыны көрсеткеннен кейін, тексеруші
кассаны және ақша ... ... ... ... ... ... ... жайын мөрмен жабады.
Бұл жұмыстың нәтижесінде арадағы акті жасалады, ол ... ... ... акті ... ... ... Бухгалтерлік есептің
бақылау объектісінде жоқтығы немесе дұрыс емес жүргізілуі туралы актіні,
қайта кұруға жатқызылатын ... ... ... ... және ... ... ұйым ... аумактық бөлімшелер басшылығына
кайта құруға қажетті ... ... ... ... жоспары бойынша ақпараттың көрсетілу мерзімінің өзгеруі ұйымның
бухгалтерлік есеп кезеңі және ... ... ... ... Ұйым мен аумақтық бөлімше ... ... ... ... ... ... құру мен онда көрсетілген аяқталу
мерзімі туралы жазбаша нұсқау жібереді. Бақылау объектісінде бухгалтерлік
есеп ... ... ... ... жүргізіледі. Егер, бақылау жүргізуде,
бақылау объектісінің ... да ... ... ... есеп айырысу және
қаржылық-шаруашылық операцияларда бұзушылық жіберілгені анықталса, онда осы
ұйымдарда зандардың талаптарына сәйкес ... ... ... ... есеп ... ... ... ынғайласпа тексеріс
жүргізіледі. Ыңғайласпа тексеріс жүргізу үшін бақылаушы-аудитор, жазбаша
ұйым басшылығына немесе ... ... оның ... ... ... хабарлайды, одан кейін қойылған тәртіп бойынша тіркелген
және ... ... ... туралы қаулы жарияланады. ... ... ... қылмыстық кодексінде ... ... ... ... ... ... ... қылмыс белгілері анықталса, бақылау материалдары ұйым ... ... ... көрсетіліп, тиісті құқық қорғау мүшелеріне
беріледі. Республикалық бюджет қаржыларын пайдалануға бақылау жүргізгенде
тексерілген ... ... ... ... бұзушылықтарды тексеру
қажет. Бір мезгілде, мемлекеттік мекемелердің бюджет каржыларын пайдалану
арқылы ... ... ... ... орындалуына бақылау
жүргізу, төленетін қызмет бойынша шығындар ... ... ... ... ... да ... Бақылау
объектісінде ішкі бақылау қызметтерінің болуы, оның қызметтеріне бақылау
жүргізу қажет, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... бұзушылыкты жою және тоқтату жұмысына
талдау жасау. Бұл бақылаудың нәтижесі міндетті ... ... ... Бақылау нәтижесі, ұйым формасы және ... ... ... ... ... ... бұзушылықтар жете
бейнеленеді, оған қосымша құжаттар, кұжаттар көшірмесі, акт текстіне сәйкес
сілтемелер жасалған, лауазымды және ... ... де ... ... ... ... ... бақылау объектісінде бар
материалдардан шығарылған және жүргізілген ыңғайласпа тексеріс ... ... ... ... пен ... ... ... жүргізу актісіне, бақылау объектісінің қаржылық кызметі туралы
құжаттарда расталмаған мәліметтермен негізделген, іздестіру материалындағы
мәліметпен және олар ... ... ... ... тұлғаларына
сілтемелер мен әр түрлі түрдегі тұжырымдар, болжаулар жіберілмейді. Бақылау
жүргізудегі ... ... ... атап ... ... ... актілер туралы ақпараттарды қамтуы тиіс.
Бақылау актісі төрт данада, қосымшалармен құрастырылады:
-бірінші ... ... дана - ... ... басшысына,
-үшіншісі - Республикалық бюджет орындалуына бақылау жүргізу бойынша
Есептеу ұйымы үшін,
-төртіншісі - Қаржылық бақылау ұйымы үшін.
Тексерушілер ... ... ... ... ... ... ... дәйекті, объективті, нақты және толық анықталған ... ... ... актісінде анықталған бұзылушылықтар туралы
нақты, негізделген және құжатталып расталған мәліметтер көрсетілуі тиіс.
Бақылау жүргізуде ... ... ... ... ... ... ... тиіс: қандай нормативті құқықты актілер, кіммен,
кандай ... ... ... мен кұжат нөмері, құжаттама түрде расталған
каржылық бұзушылық көлемі мен оның салдары: бақылау жүргізу ... әр ... ... анықтамалық мәліметтермен (олар актіге
қосымшаларда берілуі тиіс), сонымен бірге ... бір ... атап ... ... ... фактілермен жүктелуі тиіс емес,
бақылау жүргізу актісінде бақылау жүргізу ... ... ... ... ... кінәлі тұлғалар есебінен өтелген залал сомасы
көрсетіледі.
Орталық бухгалтерияда жүргізілген, ... ... ... ... ... актісі тексерумен, бақылау ... ... ... басшысы мен екінші қол қою құқығы берілген тұлға, бірінші
несие бөлушінің қолы қойылады [23,44б].
Бақылау актісі ... ... мен бас ... және
бақылау объектісінің жоспарлы-қаржылық бөлімінің басшысының қолымен
бекітілгеннен кейін қол ... деп ... ... ... актісі
бойынша басқарушы, бас бухгалтер және бақылау объектісінің басшысы жағынан
қарсылық немесе ескерту болған жағдайда олар бұл ... ... ... және ... ... танысқан күннен бастап үш күн
арасында жазбаша наразылық немесе актіге қол қоюына ... ... ... ... ... ... алынған наразылықтарды қарастырады және
наразылық түскен күннен бастап бір жеті ... ... ... қорытынды береді және содан кейін бақылау актісі қол қойылған
болып ... ... ... ... бас ... немесе
жоспарлау бөлімінің басшысы бақылау жүргізу актісіне қол ... бас ... - ... қол ... Бұл ... ... жүргізу актісіне
бақылау объектісіне оны алған мерзімі ... ... ... ... ... ... Ұйым немесе оның аумақтық бөлімшелеріне сақтауға
қалған бақылау актісінің көшірмесіне бақылау ... ... ... ... ... факт, құжаттары жатқызылады. Көрсетілген
бақылау жүргізу актісі міндетті тәртіппен ұйым басшылығына немесе ... ... ... қарсылық тудырған себебін анықтау ... ... ... үшін берілуі тиіс. Бақылау объектісі ұйым немесе
аумақтық бөлімшелері басқарушысының қорытындысымен келіспеген ... ... ... заңымен бекітілген тәртіпте қабылданған ... ... ... ... факт ... ... жою немесе осы
бұзушылыққа кінәлі тұлғаларды жауапкершілікке тартуға жедел шаралар ... ... ... жүргізілуде оған қосымша жатқызылатын лауазымды
және басқа тұлғалардың түсіндірмелері және жеке акті кұрастырылады. ... ... ... ... ... ... ... актіге ендіріледі, олар актіге сәйкес мәтіннен шығып. ... ала ... және ... ... ... бақылау материалдарын алған
ұйымның немесе оның аумактық бөлімшелерінің лауазымды тұлғалары бес күндік
мерзімнен кем емес ... қол ... ... ... ... бақылау
стандартына және тексеру бағдарламасына сәйкес тұжырымды құжаттайды.
Ұйымда бақылау актісін басқарма басшылары және олардың орынбасарлары,
ал оның аумақтық ... ... ... ... ... ... және бақылау бағдарламасымен бекітілген бір көшірме
ғылыми әдістеме талдау және ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін беріледі, ол ... ... жеке ... ... және тіркеледі.
Бақылау материалдары қарастырылғаннан кейін ұйым және аумақтық бөлімшелері
басшылығына беріледі, олар бір апта мерзімінде оны ... ... ... ... ... ... бір ... республикалық
бюджеттің қаржыларын пайдалануының бақылау актісінің ... ... ... ... және ... объектісінің лауазымды
тұлғалары қол койғаннан кейін қандай да өзгертулер енгізуге жіберілмейді
[24,15б].
Қаржылық ... ... және ... ... ... ... ... объектісінің басшысына құкыққа қарсы іс-
әрекеттер, жіберілген бұзушылықты алу, материаддық тигізген залалдың ... ... ету ... ... қолдану туралы ұсыныстар береді.
Ұйым және оның аумактық бөлімшелері қолданған шаралар ... ... ... ... ... ... кемшіліктерді толығымен жоюды
қамтамасыз етпеген ... ... ... ... ... жоюға, бекітілген форма бойынша және ... ... ... өтеуіне шараларды қолдану туралы жазбаша хат жібереді.
Ұйымның ... ... ... ... ... ... әрі ... асыруына жаман әсер ететін. бұзушылык фактілерді тоқтату себептері мен
шарттарды жою бойынша ... ... ... рұқсатымен
қарастырылмаған мақсаттарға бөлінген қаражаттарды пайдалануы фактімен
белгіленгенде, жазбаша хат ... ұйым және оның ... ... ... және оның ... ... Республикалың бюджеттен,
мемлекеттік мекемелерден, соның ішінде республикалық бюджет бағдарламасының
әкімшілігінен бөлінген қаржыларды қайтарады.
Ұйым және оның ... ... ... ... ... ... ... және «Әкімшілік құқық бұзушылық» туралы Қазақстан
Республикасы кодексінің бабымен қарастырған республикалың бюджет ... ... үшін ... жаза ... ... Ұйым және ... бөлімшелері: бақылау корытындысы бойынша кабылданған шешімдердің
орындалуылда анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жоюды бақылау іске
асырылады, ... және оның ... мен ... ... [25].
3.2 Ұйымның активтері, міндеттемелері мен капиталының қозғалысын және
аудитті бақылау-тексеру жүргізудің тәртібі және ... ... ... ... ... бірі ... оның ... жағдайларын талдау табылады, себебі кәсіпкерлік кызметтің ... ... ... ... ... ... және ... қолдануға байланысты. Нарықтық экономика жағдайда қаржылық жұмысты
оңтайлы ұйымдастыру кәсіпорын қызметінің маңызды ... ... ... ... үшін ... ... ... жүргізу кажет.
Қаржылық талдау ол келесідей мақсаттары бар ... ... ... ... және ... ... ... және болашақ қаржылық жағдайларын болжау;
-Ұйымның дамуының мүмкін және мақсатты ... ... ... ... жағынан бағалау;
-Қол жетерлік қаржы көздерін ... және ... ... ... қаржылық жағдайын талдау келесілер үшін қажет:
-Оның қаржылық жағдайларына әсер ететін факторларды анықтау;
-Қаржылық жагдай көрсеткішінің өзгерісін анықтау;
-Қаржылық жағдайлардың сандық және ... ... ... ... кезеңіне ұйымның қаржылық жағдайын бағалау.
Нарыктық экономикада ұйымның қаржылық жағдайы оның қызметінің ақырғы
нәтижесін көрсетеді. Бұл тек ... ... ғана ... ... ... оның ... қаржы салық органдары үшін
де маңызды. Меншік иелері кәсіпорынның қаржылық ... ... ... жағдайын камтамасыз ету және оның ... ... үшін ... ... мен ... ... сальп және қарыз бойынша өз тәуекеділіктерін минимизациялау үшін
талдайды.
Корпорацияның қаржылық ... ... оның ... және ... қызметінің нәтижелерінен тәуелді. Егер
көрсетілген қызмет ... ... ... ... ... ... бұл корпоарацияның қаржылык жағдайына оң әсер тигізеді. Және
керісінше, ... және ... ... ... ... түсім
көлемі және пайда сомасы азайып, ... ... ... ... ... ... ... жағдай корпорацияның қаржы
шаруашылық кызметінің нәтижесін ... ... ... ... және ... ... ... жағдайды талдаудың негізгі максаты ұйымның қаржылық жағдайын,
оның ... және ... ... және ... ... көрсеткіштерді,
дебиторлар және кредиторлармен есептеулерді объективті және дәл ... ... ... ... жағдайында қолданылатын қаржылық талдаудының
негізгідістері: көлденең талдау, тігінен талдау, трендалық талдау, қаржылық
коэффициентер әдісі, ... ... ... ... ... ... әр ... алдыңғы кезеңмен
салыстыру. Ол алдыңғы кезеңмен салыстыру ... ... ... ... ... ... және қатысты ауытқуын анықтауға ... ... ... ... нәтижеге әр позицияның әсерін
айкындау мен соңғы көрсеткішке меншікті үлесін айқындауға мүмкіндік береді.
Мысалға, ұзақ ... және ... ... ... ... жалпы
құнындағы меншікті үлесі, яғни баланстың валютасында.
Тік және ... ... ... бірі ... ... ... есепті бухгалтерлік нысанның құрылымы сияқты оның бөлек
көрсеткіштерінің динамикасын ... ... ... ... ... талдау бірнеше жыл ішінде барлық көрсеткіштер жүз пайыз деп
есептелетін базистік жыл деңгейінен ... ... ... ... ... ... ... талдау есептіліктің әр
позициясын алдыңғы кезең топтарымен және трендті анықтау, яғни ... және ... ... жеке ... ... ... тенденциясын анықтауды білдіреді. Тренд көмегімен көрсеткіштердің
болашақта мүмкін мәндері қалыптасады, сәйкесінше болашақты болжамды талдау
жүргізіледі.
Нарықтық экономика жағдайында ... ... ең кең ... ... түрлі қаржылық коэффициентерді қолдану саналады
Коэффициенттер қатысты шама болып табылады. Оларды есептеуде шаманың
біреуін бірлік ретінде, ал ... ... ... ... алады.
Қаржылық коэфициенттер есебі баланстық бөлек баптарының арасындағы белгілі
өзара байланысқа ... Олар ... ... жағдайын әрі карай
факторлы талдау үшін соңғы негіз болып ... ... ... ... ... үшін ... ... талдауының
пайдалылығы қатысты.
Қатысты көрсеткіштерді талдау ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайының
қатысты көрсеткіштерді бөлу ... және ... ... ... қандай бөлікті қаржылық жағдайдың сол немесе басқа
абсолюттік көрсеткіші оның топтарын қосатын ... ... ... ... ... ... жағдайда колданылады. Бөлу
коэфициенті және есепті кезеңдегі ... ... ... ... ... ... алдын ала танысуда үлкен рөлге ие.
Координиция коэфициенттері әр түрлі экономикалық ... ... әр ... абсолюттік көрсеткіштерінің не олардың сызықты
комбинациясының қатынасын көрсету үшін қолданылады.
Қаржылық коэфициенттерді ... ... ... көлемін және де
есепті кезеңде және бірнеше ... ... ... ... ... ... көлем ретінде қаржылық жағдай көзқарасы жағымды кезеңге
жататын ... тобы ... ... ... ... ... ең ... бәсекелеске есеп мәліметтері бойынша
есептелген көрсеткіштер мәндерді қолданылады.
Ұйымның каржылық жағдайын және оның ... ... дәл және ... үшін ... коэфициентердің салыстырмалы түрде аз саны
жеткілікті. Бұл көрсеткіштердің ... ... ... ... ... көрсеткені ғана маңызды. Ең кең тарағандар болып өтімділік,
қаржылық тұрақтылық, табыстылық және ... ... ... ... бұл ... ... және ... есептің жалпы көрсеткіштерін шаруашылық талдау және ... ... ... ... ... ... ... берілген ұйымның көрсеткіштерін шаруашылықаралық талдау. Ол
процесті өлшеуге және ... ... ... ... ... Бұл
әдісті қолданудағы қажетті шарт көрсеткіштердің сәйкестендіруін сақтау.
Егер бірнеше жылдар ішінде ... ... ... ... ... қажетті түзетулерсіз кұрылған 3,5 немесе одан да көп ... ... ... ... ... құру экономикалық қате
болады. Сәйкестендіруді сақтау ... ... ... ... ... баға
индексі, тариф, ставкілерді қолданумен өндірістің шығындар тобын есептеуді,
экономикалық мәні бойынша көрсеткіштердің біртектігі, ... ... ... және ... ... ... ... ескеруді талап етеді.
Факторлық талдау зерттеудің стохастикалық ... ... ... ... ... ... талдау. Факторлық талдау тікелей
анализ сияқты, яғни нәтижелік көрсеткіштеріне біріктіретін кері (синтез)
болуы мүмкін.
Жоғарыда ... ... ... ... қаржы шаруашылық
қызметін талдауда экономикалық ... ... және ... ... ... және ... ... әдістер
қолданылады.
Салыстырмалы аналитикалық баланс нетто бойынша есепті ... ... және оның ... ... және де ... ойынша қаржылық
тұрақтылық абсолюттік көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... қарайды. Түрақтылыкты талдаудан шыға баланс
өтімділігін талдау ағымдық төлем ... ... ... ... ... мүмкіндігі туралы қорытынды беруі керек [26,38б].
Қаржылық жағдайды терең талдау экспресс талдаудың жеке ... ... және ... Оның ... ... қаржылық жағдайына, өткен есептік кезеңдегі ... және де ... ... даму ... ... ... Субъектілері бойынша қаржылық талдау ішкі және сыртқы болады. Ішкі
қаржылық талдау қаржылық жағдайды қатайтуға резервтерді іздеу. ... және ... өз ... өсіру мақсатында капиталдың
калыптасу, орналасу және қолдану ... ... ... ... талдау капиталды инвестициялау тәуекелінің дәрежесін және оның
табыстылығының деңгейін болжамдау ... ... ... ... ... қаржылық талдау бұл корпорацияның қаржылық жағдайын толық
айкындау және тану. Қаржылық талдау көрсеткіштері не ... ... ... ... үлкен рөльге ие. Себебі, талдаудан алынған
ақпаратты кредиторлар, инвесторлар, бәсекелестер және корпорациямен тығыз
байланыстағы жеткізушілер мен ... ... ... Сонымен бірге
корпорациялардың қаржылық жағдайын талдау нәтижесінде өзге кәсіпорын өз
бәсекелесінің қаржылық ... ... ... ... және ... ... ала ... өзінің қаржылық жағдайының кемшіліктерін
корпорацияның қаржылық жағдайын талдау ... ... көре ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша мәселелер
нарықты экономикада өзекті болып табылады. Сондықтан әлі де талқылап, ... жаңа ... ... ... ... ... кіріскен кезде аудитор 315 «Субъект пен оның ортасын
білу, елеулі қате тәуекелдерін бағалау» Халықаралық аудит стандарттарына
(бұдан әрі - ХАС) ... ... ... оның ... ... ... ... үшін қаржылық ... ... ... тағы басқаны жүзеге асырады. Неғұрлым тереңірек
талдау жасау үшін бір кезеңнің ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... бизнесін зерттеу үшін аудитор базалық
көрсеткішке қатысты жылдар ... ... ... ... ... ... әдісін пайдаланады. Өткен үш кезең бойынша
қаржылық есептілік деректерін зерттеуде аудитор жалпы ... ... ... ... пайда көрсеткішінің бұл азаюы аудитор назарын аударуы
керек. Мұндай өзгерістердің себебі көп болуы мүмкін. Олардың бірі - ... ... ... ... ... кезде біздің елімізде халық
шаруашылығы секторындағы экономикалық дағдарысты бастан кешіруде. ... ... ... ... шалағайлығы болуы мүмкін. Мұндай өзгерістер
сондай-ақ ұйымның есеп саясатында өзгерістер немесе бухгалтерлік ... ... ... Бұл ... аудитордың міндеті - аудиттің
келесі өткізілген өнім рәсімдерінде дәлелдемелерді жинауға әсер етуі мүмкін
жалпы ... ... ... ... анықтау. Қаржылық
есептіліктің тренд талдауында артықшылыктарымен қатар кемшіліктері де бар.
Біріншіден, бұл әдіс ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Екіншіден, деректер арақатынасын, мысалы, өткізу
сомасының өзіндік құнына қатынасын есепке алмайды. Аталған кемшіліктерді
жоюға ... ... ... ... әдісі көмектеседі.
Көптеген аудиторлар аудиттің бастапқы ... ... ... коэффициенттік әдісін пайдаланады. ... ... ... ... мен аудиторлық тестілеуге жататын ықтимал проблемалар
облыстарын сәйкестендіру кезінде тиімді болып шығуы ... және ... ... ... ... ... түрдегі көмек көрсете алуы
мүмкін. Коэффициенттік талдау бірнеше ... ... ... ... ... өтімділік коэффициенттері, төлем ... ... ... өз ... өтеу үшін жеткілікті мөлшердегі ақшасы
немесе ақшаны ... ... ... ... онда оның ... ... ... болып ұйым өтімділігі аз ... ... ... ... үшін жұмсайтын уақыт есепке алынады.
Бұл қысқа мерзімді өтімділік коэффициенттері ... ... ... екі ... ... қарыз
айналымдылығын және тауарлық қор айналымдылығын білу өте ... ... ... ... ... ... есеп ... шегерімінің негізділігін анықтау кезінде ... Қор ... ... ... ... ... ... ықтималдылығын анықтау үшін пайдаланады.
Қаржылық есептілікті жасағанда ұйым басшылығы ұйымның көз ... ... ... ... ... ... алуы тиіс. Егер тиісті
коэффициенттер есебінде ... ... ... пен ... көз ... ол ұйымның қаржылық есептілігіне күдік тудырып,
ол туралы ұйым басшылығына мәлімдейді және аудиторлық есеп ... ... ... бір ... ... асы-рады.
ХАС 570 «Қызмет үзіліссіздігі» не сәйкес, аудитор қызмет үзіліссіздігі
туралы рұқсат беру орынсыз болып шығуы мүмкіндігі тәуекелін ескеруі ... ... ... ... ... ... ... ірі кәсіпкерлік
субъектілеріне қарағанда банкроттық тәуекелі көбірек екендігі белгілі.
Тікелей шағын ұйымдарға қатысты тәуекел ... ... ... ... ... ... ... тоқталу тәуекелі, ірі жеткізіп
берушіден, басты ... ... ... ... ... ... атап ... болады. Осы ХАС 570-те қызмет үзіліссіздігі туралы
рұқсат беру ... ... ... ... жағдайда қажетті
дәлелдемелерді жинап қою туралы ... бар. ... ... ... ... ... мен ... болжамдары жатады.
Сонымен қатар коэффициенттік талдау шағын бизнес субъектілерінің аудиті
жағдайында үнемі ... бола ... атап өту ... ... ... қате ... жасауға итермелеуі мүмкін [28,198б].
3.3 Бюджеттік мекемелердің қызметіне талдау жүргізудің тәртібі
Бюджеттік мекемелердің қызметіне талдау ... ... - ... ... және жергілікті деңгейлерде ішкі мемлекеттік
қаржылық бақылауды жүзеге ... ... ... әрі - ... ... 2008 ... 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің (бұдан әрі -
Кодекс) 136-бабының 4 және 5-тармақтарына сәйкес әзірленді және ... ... және ... ... ішкі ... ... (бұдан әрі - ішкі бақылау) ... ... ... ... ... ұғымдар пайдаланылады: аралық акт -
бақылау жүргізу барысында ... және ... ... ... ... ететін бақылау актісі, бақылау материалдары - бақылау іс-
шараларын жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... құжаттар және анықталған бұзушылықтардың қоса ... ... ... ... ... - бақылау
объектісінің басшысы, сондай-ақ бақылау объектісінің басшысы ... ... ... және өзге де ... қол қою ... ... бақылау іс-шарасы (бақылау) - ішкі ... ... ... жою және ... ... ... ... ... ... және өзге де ... тексеруді және талдауды жүзеге асыруы. бақылау ауқымы - мәселелер
тізбесі, ... ... және ... ... ... ... -
мемлекеттік органдардың мамандары және уәкілетті орган бақылау іс-шараларын
жүргізуге ... ... ... - ... ... жүзеге асыратын
ішкі бақылау органының қызметкері, тексеруші топ - екі және одан ... ... ... ... ... ... ішкі ... - Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген ішкі
бақылау жөніндегі ... ... әрі - ... ... ... ... ішкі бақылау қызметтері және облыстық бюджеттен, ... бар ... ... ... ... атқарушы
органдардың ішкі бақылау қызметтері (бұдан әрі - ішкі бақылау қызметтері).
Ішкі бақылауды жүзеге асыру тәртібі. Ішкі ... ... ... ... ... және ... ... тиісті қаржы ... ... ... ... ... бақылау жүргізеді.
Бақылау іс-шараларын жоспарлау процесі ... ... ... ... ... оның ... бақылау объектісінің өткен қаржы жылы
үшін республикалық және ... ... ... ... ала ... мақсаттарына қол жеткізу үшін қажетті бақылау ... мен ... ... ... ... ... ... бақылау іс-шаралары
жоспарын әзірлеу. Бақылау іс-шараларын жоспарлау, бақылау объектісін таңдау
кезінде Кодексте көзделген тәуелсіздік және ... ... ... ... ... ... ... Кодексте анықталған
кезеңділік негізінде жүзеге асырылады. ... ... ... ... және ... ... ... мәселелері,
тапсырмалары мен сұратулары негізінде және басқа негіздемелер бойынша
жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының ... ... алу ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасында анықталған ... ... ... Ішкі бақылау қызметтерінің бақылау іс-шаралары жоспары
жоспарланған жылдың ... ... 1 ... ... ... органның бақылау іс-шаралары жоспары жоспараланатын жылдың
алдындағы ... 15 ... ... ... ... сондай-ақ оның өзгерістері мен (немесе) толықтыруларын уәкілетті
органның немесе оның аумақтық бөлімшесінің басшысы, ішкі бақылау ... ... ... ... ... Бақылауды жүргізу
мақсатында ішкі бақылау органдары ақпарат алмасу мерзімдері ... ... ... салудың негізінде жоспарлары және жүргізілген бақылау іс-
шаралары туралы ақпарат алмасуды ... ... ... ... жоспардан
тыс бақылауды Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы
Үкіметінің, осыған уәкілеттік ... ... ... ... оның ішінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы
заңнамасында көзделген жағдайларда, депутаттық сауалдар ... ... ... жүргізуді ұйымдастыру. Ережеге 1-қосымшаға сәйкес
бақылауды тағайындау туралы үлгі бұйрықтың ... ... ... оның аумақтық бөлімшесінің басшысы, ішкі ... ... ... ... ... ... бақылауды тағайындау туралы бұйрық
ішкі ... ... үшін ... ... ... құжат болып
табылады. Бақылауды жүргізу мерзімі ... ... ... ... ... тобы ... ... сондай-ақ бақылау актісіне қол
қоюға ... ... ... ... ... және отыз ... ... тиіс. Объективті себептер болған кезде бақылау ... ... ... ... ... ... ... ұсынысы
бойынша уәкілетті органның немесе оның аумақтық бөлімшесі басшысының, ішкі
бақылау ... ... ... ... ... бұйрығы негізінде
отыз күнтізбелік күннен аспайтын мерзімге ұзартылады.
Бақылауды тағайындау туралы бұйрық ... ... ... ... өз ... ... құқықтық статистика
және арнайы есепке алу саласындағы статистикалық қызметті жүзеге ... ... ... ... ... Ішкі ... органы бақылауды
тағайындау туралы бұйрықтар бойынша бұйрықты тіркеу нөмірі және күні,
бақылау ... ... ... ... ... ... тағайындалған
лауазымды тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты, бақылау ... ... ... ... ... ... ... басталғанға дейін
уәкілетті органның немесе оның аумақтық бөлімшесінің басшысы, ішкі бақылау
қызметі құрылған ... ... ... оның ... бақылау
тақырыбын, міндеттері мен мақсатын, әрбір аудиторға ... ... ... ... ... ... ... бақылау
бағдарламасын бекітеді. Бақылау бағдарламасы бақылау объектісіндегі
бұзушылықтар туралы қосымша алынған ... ... олар орын ... ... және ... ... ... анықтау үшін бақылауды
жүргізу процесінде өзгертілуі және ... ... ... ... басшылық ететін аудитор бақылау жүргізуді бастар
алдында: бақылау объектісінің басшысына бақылауды ... ... ... оны ... ... ... ... басшысын тексеруші топтың мүшелерімен таныстырады.
Аудиторлар бақылау жүргізу кезінде: ... ... ... ... ... құжаттарды, анықтамаларды, ауызша және ... ... ... өздері белгілеген мерзімде сұратады
және алады, мемлекеттік ... ... ... ... және ... өзге де ... сақталуын ескере отырып, бақылау объектісінің
бақылау іс-шарасы мәселелеріне ... ... ... ... ... заңдарына және Қазақстан Республикасы
Президентінің актілеріне сәйкес ішкі ... ... ... ... де ... ... ... Бақылау іс-шарасын мамандарды немесе
аудиторлық ұйымды тарта отырып ... ... ... ... ішкі ... құрылған мемлекеттік органның басшысы уәкілетті органға бақылау
объектісін уәкілетті органның ағымдағы ... ... ... жылының бақылау
іс-шаралары жоспарына енгізу туралы ... ... Ішкі ... ... ... ... ... ішкі бақылау қызметі
құрылған мемлекеттік органның ведомстволық ... ... және ... бөлімшелерінің басқа да қызметкерлерін ... ... ... ... ... ... ... бұйрыққа және
бақылау бағдарламасына енгізілген ... ... ... ... ... ... ... бойынша аудитор Ережеге 2-
қосымшаға ... ... ... екі ... ... ... ... Бақылау
актісіне аудитор (тексеруші топтың мүшелері) қол қояды және әр ... ала қол ... ... ... ... ... актісінің даналар
сайын аудитор айқындайды. Бақылау іс-шарасы аяқталғанға дейін үш күн бұрын
бақылау актісінің бір данасы ... ... ... ... үшін
беріледі, бұл ретте аудитордың қатысуымен бақылау объектісінің басшысы
бақылау ... екі ... оны ... ... ... отырып белгі қояды.
Бақылау актісін жүргізілген бақылау нәтижесімен таныстыруға берілген
күннен бастап үш күн ... ... ... басшысы бақылау актісінің
екі данасына қол қояды және әр ... ... ала қол ... ... ... бақылау актісіне қол қоймауы бақылау
материалдарын одан әрі іске ... ... ... ... Бақылау
объектісінің басшысы бақылау нәтижелерімен келіспеген жағдайда бақылау
актісіне қол қойылғаннан кейін он күн ... ішкі ... ... ... ... жібереді. Ішкі бақылау органы ... ... ... ... ... он жұмыс күні ішінде бақылау актісіне
қарсылықты қарайды, бақылау ... ... ... ... ... ... ... хаттама түрінде ресімделеді.
Комиссияның құрамы мен қызмет регламентін уәкілетті органның ... ... ... басшысы, ішкі бақылау қызметі ... ... ... айқындайды. Анықталған бұзушылықтарды жою
немесе ... ... жол ... лауазымды тұлғаларды
жауапкершілікке тарту бойынша ... ... ... ... болған кезде
дереу бұзушылықтар дәлелдері қоса берілген аралық акт жасалады.
Бақылау іс-шарасына басшылық ететін ... ... ... ... ... аудиторы аралық актіні (бақылау материалдарын) осы
Ереженің 29-тармағына сәйкес шаралар қабылдау туралы ... ... ... ... ... ... оның аумақтық бөлімшесінің басшысына
жібереді. Бақылау іс-шарасына басшылық ... ішкі ... ... ... ... (бақылау материалдарын) осы Ереженің 29-тармағына
сәйкес шаралар қабылдау ... ... шешу үшін ішкі ... ... ... ... басшысына жіберуін қамтамасыз ... ... ... басшысына дереу жібереді. Аралық актілер мамандар, сондай-
ақ ішкі бақылау қызметі ... ... ... ... ... ... және ... бөлімшелерінен тартылған
қызметкерлер жүзеге ... ... ... да ... Аралық
актілер бақылау актісіне қоса беріледі. Уәкілетті орган ... ... ... ... бірлескен бақылауға қатысушы барлық мемлекеттік
органдардың лауазымды тұлғалары бақылау актісіне қол ... ... ... ... ... ... ... анықталған бұзушылықтарды алдын ала бөле ... ... ... Бақылау бағдарламасында анықталған мәселелер
бойынша бұзушылықтар болмаған ... ... ... бақылау
бағдарламасында белгіленген қатаң сәйкестікте және көлемде бақылау
жүргізіледі, бұл ... ... ... жоқ ... сілтеме жасалады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарының ... ... ... ... уәкілетті орган немесе оның аумақтық бөлімшелері
ішкі бақылау қызметтерінің ... ... ... ... ... ... ... актілері мемлекеттік қаржылық
бақылау стандарттарына сәйкес келмеген жағдайда бақылау объектісі уәкілетті
органның ағымдағы немесе ... ... ... ... іс-шаралары жоспарына
енгізіледі.
Бақылау материалдарын іске асыру. Бюджеттік және өзге де ... және ... ... немесе оның құрылымдық бөлімшесінің
жұмысында кемшіліктер анықталған жағдайда ішкі бақылау органы бақылау
объектісінің ... оның ... ... ... бақылау актісін
таныстыруға берген күнінен кейін отыз жұмыс күн үшінде Ережеге 3-қосымшаға
сәйкес ... ... ... жібереді. Бақылау объектісі немесе ... ... ... ... ... ... ... жою
бойынша шаралар қабылдамаған немесе толық көлемде қабылдамаған ... ... ... ... әкімшілік құқық бұзушылық туралы
заңнамасына сәйкес шаралар қабылдайды, ішкі ... ... ... ... жауапкершілікке тарту үшін тиісті ақпаратты осы ... ... ... ... ... басшысына жібереді.
Уәкілетті орган немесе оның аумақтық бөлімшелері тиісінше ... алу үшін ... ... ... ... уәкілетті
органға немесе мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орташа
бюджетті ... ... ... заңнамасы бұзушылықтарының анықталған
фактілері туралы ақпаратты жібереді.
Бақылау объектілеріне олардың ведомстволық бағынысты ... ... ... ... ... нәтижелерін шығару кезінде қорытылған
ақпарат жасалады. Оның негізіне бақылаумен қамтылған бақылау объектілерінің
толық тізбесі келтіріле отырып бақылау материалдары кіреді. [ ... жою ... ... ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... қолдану үшін
бақылау объектісінің басшысына жіберіледі. Бақылау ... ... ... ... ... ... бұзушылық туралы
заңнамасына сәйкес жауапкершілікті ... ... ... ... ... орган өкілеттіктері шегінде тиісті ... ... ... ... адамдарының іс-әрекеттерінде
қылмыстар немесе әкімшілік құқық бұзушылық белгілері анықталған жағдайда,
ішкі бақылау органдары Қазақстан ... ... ... ... ... ... органдарына немесе әкімшілік құқық бұзушылық
туралы істерді қарауға уәкілетті органдарға береді.
Уәкілетті ... және ... ... ... ... ... қорғау
органына берілген бақылау материалдарының қозғалысы туралы тоқсан сайынғы
салыстыруларды жүргізеді.
Ішкі бақылау ... ... ... іске ... ... ... сәйкес нысан бойынша уәкілетті органның немесе оның
аумақтық бөлімшесінің ... ішкі ... ... ... мемлекеттік
органның басшысы бекітетін анықтамамен ресімделеді. Ішкі бақылау органдары
лауазымды адамдарының, бақылау ... ... ... заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мімкүн.
Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Үкіметіне жүргізілген бақылау ... ... ... есеп ... Уәкілетті органның бақылау
материалдары актіге қол қойған ... ... ... қараған
күннен кейін бес жұмыс күні үшінде "Қаржылық бақылау" ақпараттық жійесінде
қорытылады.
Әрбір бақылау объектісі бойынша "Қаржылық ... ... ... ... ... өз құзыреті шегінде құқықтық ... ... ... алу ... ... қызметті жүзеге асыратын
мемлекеттік органда тіркелуі туралы белгісімен бақылауды тағайындау туралы
бұйрық, ... ... ... ... сондай-ақ бақылау
материалдарын іске асыру жөнінде мемлекеттік және құқық қорғау органдарымен
хат алмасу болған ... сот ... сот ... сот алқаларының
қаулылары, әкімшілік құқық бұзушылық туралы ... мен ... ... іске ... бойынша жұмыстарды аяқтауға анықтама.
Мемлекеттік құпия болып табылатын мәселелерді және бюджеттік
бағдарламаларды ... ... ... ... ... ... ... жіберілмейді. Мұндай жағдайда бақылау актісіне бақылау
объектісінің, бюджеттік бағдарламалардың атауы, бақылаумен ... ... ... анық жазылуы көрсетілген ақпарат қоса
беріледі.
Уәкілетті орган ... ... ... оның ... ... ... мемлекеттік құпиялар туралы заңнама талаптарының ... ... өзге де ... қамтамасыз етілуін ескере отырып,
бақылау нәтижелерін ақпарат түрінде жариялауды қамтамасыз етеді.
Ішкі бақылау қызметі мемлекеттік ... ... ... ... ... арттыру, оның қызметінің тікелей және ... қол ... ... ... ... ... ... және ішкі рәсімдерді, ережелерді, процестерді жақсарту жөнінде
ұсынымдар береді.
Ішкі бақылау қызметтері құрамына ... ... ... ... ... құпиялар туралы заңнама талаптарының және
заңнамалармен ... өзге де ... ... ... ... отырып,
бақылау нәтижелерін ақпарат түрінде жариялауды қамтиды ... ... 8. ... қаржылық есептілік мәліметтері бойынша қаржылық
жағдайын талдау (мың теңге)
|№ | ... ... ... ... |
| | ... |кезеңде ... ... |
| | ... | | | |
|1 ... емес |8513,9 |10608,3 |2094,4 |24,5% |
| ... | | | | |
|2 ... ... |1283,8 |1337,9 |54,1 | 4,2% |
| |мен ... | | | | |
|3 |Тез ... және |8935,1 |8994,1 |59 | 0,6% |
| ... бағаланатын | | | | |
| ... | | | | |
|4 ... ... |- |96,2 |- |- |
| ... | | | | |
|5 ... ... |1434,1 |150,3 | 11,7% |
| ... | | | | |
| ... және | | | | |
| ... да іс шаралар | | | | |
|6 ... ... |189,4 |568,1 |378,7 | 6,6% |
|7 ... ... |8324,5 |10040,2 |1715,7 |20,6% |
| ... | | | | |
|8 | Тез ... және |8935,1 |8994,1 |359 |4% |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... өзі құрастырған
Талдау барысында материалдық емес ... 24,5% ... ... мен материалдар да 0,6% артқан. Бюджеттен мемлекеттік
мекемелерді қаржыландыру және басқа да іс шаралар 11,7% ... ... 6,6% ... келе ұйымның барлық жұмысы ережелерге сай ұйымдастырылып,
ұйым көрсеткіштері жыл артқан ... ... ... ... ... ... [қосымша А].
Қорытынды
Қаржылық бақылау - ұлттық өнімнің жалпы түсімінің соған сәйкесті қаржы
қорына негізделген бағасымен ... және бір ... ... ... ... бар ... ... Қаржылық бақылаудың
кажеттігі басқадан ... ... ... ... ... ... жасау болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау - оны жүзеге асыратын органға байланысты
ішкі және ... ... ... ... ... ... бюджеттің
тиісті деңгейіне байланысты республикалық және ... ... ... ... ... ... ... бақылау органдарының жүйесі - ... ... ... ... яғни ... ... ... жөніндегі есеп ұйымы, мәслихаттардың тексеру
комиссиялары, Қазақстан ... ... ... ... ... жөніндегі орган, орталық мемлекеттік органдардың ішкі ... ... ... ... маңызы бар қаланың, астананың
бюджеттерінен қаржыландырылатын атқарушы ... ішкі ... ... ... және ... ресурстарды ең алғашқы сатысында
пайдаланудың қабылданған ... мен ... ... ... ... ... ... шара қабылдау, кінәлілерді
жауапкершілікке тарту, заң ... ... үшін ... алу ... және ... ... да кері көріністерді болдырмас үшін зор
маңызға ие. Мемлекеттік қаржы бақылауының тиімділігін арттыру ... ... бері ... жүр. Мұны қаржы саласындағы нақ осы бақылау қызметінің
нарықтық қатынастар жағдайында мемлекеттік қаржы ресурстарын тиімді басқару
үдерісін ... ... ... ... ... ... жүретін немесе мемлекеттің қызметіне байланысты ұйымдардың қаржы
және шаруашылық қызметін басқару жүйесін ... ... ... және ... қаражаттарды пайдаланудың ашықтығын
қамтамасыз етеді.
Тәуелсіздік алғаннан бері республикамызда нарықтық экономика
талаптарына сай ... ... ... ... ... құру жөнінде
жүйелі жұмыс жүргізілуде. Қазіргі уақытта мемлекеттік қаржы ... ... ... ... ... ... жұмыс
істеуінің құқықтық және әдістемелік негіздерін нығайтып, одан әрі жетілдіре
түсуге байланысты бірқатар қиыншылықтар туындайды.
Есеп ұйымы қызметкерлерінің саны 70 ... яғни ... ... ... 4,7 ... құрайды. Барлық деңгейдегі мәслихаттардың
тексеру комиссиялары мүшелерінің саны – 287 адам (19,3 %). Қаржылық бақылау
ұйымында – 1051 адам (70,8 %), ... ... ... ішкі ... – 77 адам (5,2 %). Сыртқы және ішкі ... ... ... санының нақ осылайша қалыптасуы ішкі ... ... ... ... ... ... ... мүмкүндік бермей
келеді. Тек қана 2009 жылдың өзінде ... ... ... бетін ашқан заң
бұзушылықтар саны 2010 жылмен салыстырғанда үш ... ... ... ... ... ... 87,2 ... теңгеге дейін ұлғайды.
Қаржы министрлігінің Қаржы бақылау және мемлекеттік ... алу ... ... ең ірі ... ... ... бірі бола ... Есеп
ұйымына қарағанда заң бұзушылықтарды 1,7 есе кем ашты. Жоғары қаржы бақылау
органдарының ... ... ... мүше ... ... ... қаржы бақылаудың олардың басым көпшілігінде ... ішкі ... ... ... ... ... ... үдерісті сыртқы қаржылық бақылау
құзыретіне кіретін мемлекеттік органды белгілеу үшін қаржылық ... ... ... ... бір ізге ... атау ... ҚБЖО-ның
қызметі кейбір елдерде арнайы заңнамамен, тіпті конституциялық заңдармен
реттеледі. Көптеген ... ... ... ... жұмсау
аудитімен қатар, кірістерді есептеу, ... және ... ... ... де жүзеге асырылады. Бұл орайда олардың бюджетке
қосылған-қосылмағанына қарамастан, ... ... ... мен
шығыстары аудиттік тексеруге жатады. ҚБЖО немесе жеке аудиторлық ұйымдар
жүргізген мемлекеттік қаражатты ... ... ... ... ... жұртшылық назарына ұсынылуға тиіс.
Бюджеттік қаражаттарды тиімді пайдалануда мемлекеттік ... ... ... ... шешу ... оның ... теориялық-
әдістемелік көзқарастырды терең зерттеу негізінде «мемлекеттік ... ... ... нақтылау, бюджеттік қаражаттарды тиімді
пайдалануды анықтау кезіндегі мемлекеттік қаржылық ... ... ... ... ... ... ... оның қызмет
етуіндегі пайда болатын ... ... ... бағдарламаларды
жүзеге асырудың әлеуметтік-экономикалық салдарлары мен нәтижелілігін
айқындау, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... аудитінің атқаратын ... ... ... ... ... ... бақылауды жетілдірудің
үлгісін құрастыру.
Қорытындылай келе мемлекеттік қаржылық бақылаудың басты міндеттеріне
бюджеттік қаражаттарды ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру, оның нысандары, әдістері,
элементтерін жүзеге асырушы үрдіс ретіндегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын органдар
мәртебесін көтеру мен оларды институттық нығайту да, ... ... ... да белгіленген. Ішкі және сыртқы бақылауды жүзеге
асыратын мемлекеттік органдар функциялары мен ... ... ... ... әдебиеттер
1 Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік
туралы» 28.02.07ж. №234 Заңы
2 О республиканском ... на ... ... ... ... ... ... Парламента Республики Казахстан № 23 2010 года.
3 Аудиторлық ... ... Заң, ... об ... деятельности // Закон
Республики Казахстан от 20 нояб. 1998 года. - Алматы : "Дәнекер", 2001 32 б
4 ... ... ... ... ... туралы : Қазақстан
Республикасының Заңы // Егемен Қазақстан. - 2008. - 5 желтоқсан № 370-374 .
- С. 15. , ... ... - 2008. - 6 ... № 375-379. - С. ... ... есеп ... (IFRS,IAS)
6 Абленов Д. О. Қаржылық бақылау және басқарушылық ... : ... ... : оқу ... // Д. О. ... - ... : Экономика,
2007 544 б
7 Абленов Д. О. Аудит негіздері: оқулық // Д. О. ... - ... ... 2005. - 420 с
8 ... С. Б. ... есеп : ... // С. Б. Баймұханова. - Алматы :
Экономика, 2007. - 296 б. с
9 Кеулімжаев Қ.К., ... З.Н., ... Н.А., ... А.Ә.
Қаржылық есеп. – Алматы: Экономика, 2001.
10 Нұрсейітов Е. О. Ұйымдардағы бухгалтерлік есеп : оқулық ... // Е. ... - ... 1-рет ... тілінде шығарылған. - Алматы : Изд-
во "LEM", 2009. - 428 ... ... В.К. ... и ... учет на предприятии :
Учебник для вузов // В.К.Радостовец. - Алматы : НАК ... ... ... Г. М. Корпорацияны басқаруда ... ... ... / Г. М. ... // ... экономика. - 2008. - № 2. - ... ... Г. Т. ... ... ... в ... инфляции /
Г. Т. Андыбаева // Қаржы-Қаражат. - 2008. - № 2-3. - С. 41-45. - Библиогр.:
7 ... . - ... 7 ... Антоненко И. Формирование учетной политики / И. Антоненко, Г. Турина, А.
Джондельбаева // ... - 2010. - № 5. - С. ... ... Д. Сравнительная характеристика Казахстанских Стандартов
Бухгалтерского ... и ... ... ... Отчетности:
учетная политика и принципы бухгалтерского учета / Д. Гавриленко // ... - 2002. - № 46. - С. ... ... Т. Учет ... ... / Т. ... // Файл бухгалтера.
2008. - № 34. - С. 5-9.
17 Ержанов А. Некоторые аспекты формирования учетной политики предприятия ... ... ... ... / А. Ержанов // Саясат. - 2010. - №
8. - С. ... ... М. С. ... ... по ... ... / М. С. Ержанов // Финансовый менеджмент. - 2008. - № 7. - С. 76-
80. - Казахский язык С. ... ... Р. А. ... ... ... емес қолдау
бағдармаламасының тиімділі (Ақтөбе облысында ... ... ... / Р. А. ... // ... - 2009. - № 10. - С. ... ... М. Принципы формирования капитала предприятия / М. ... ... - 2009. - № 12. - С. 20-21. - ... ... . - ... ... Республикасының бюджет кодексі: Қазақстан Республикасының
Кодексі // Егемен Қазақстан. - 2008. - 5 ... № 370-374 . - С. ... ... Л. ... активы и обязательства в соответствии с НСФО №
2 / Л. Камышанская // Файл ... - 2008. - № 23. - С. ... ... Л. А. Учет и отчетность - основа финансового ... ... А. ... // ... менеджмент. - 2008. - № 10. - С. 67-70. ... яз. ... ... А. Коммерциялық ұйымдар қызметін болжамдық ... ... ету / А. ... - 2010.-№ 1. - С. 11-15.
- Библиогр.: 14 ... . - ... 14 ... Мычкина О. Национальные стандарты финансовой отчетности / О. Мычкина //
Файл бухгалтера. - 2008. - № 18-19. - С. ... ... Л. ... ... к ... отчетности по МСФО /
Л. Нурахметова //Анализ и учет на предприятии. - 2009. - № 01. - С. ... О. О. ... ... финансовой отчетности при аудите / О. О. //
Финансовый менеджмент. - 2008. - № 9. - С. 79-84. - ... язык С. ... ... және ... ... ... ... ұйымдардағы бухгалтерлік есеп жөніндегі нұсқаулық, Инструкция по
бухгалтерскому учету в организациях, содержащихся за счет ... ... ... : ... / ... ... Министерства
финансов Республики Казахстан. -Изд.официальное. - Алматы : ... ... - 304 ... Смадиев А. Қаржы бюджеттің атқаратын рөлі, экономикалық мәні мен мазмұны
/ А. Смадиев //АльПари. - 2008. - № 1/2. - С. 196-198. - ... на каз. ... яз. ... 3 назв. . - Библиогр.: 3 назв.
30 ... Г. ... ... ... / Г. ... // Файл
бухгалтера. - 2010. - № 10-11. - С. 36-45.
31 Тоқтағұлов С. ... ... ... көзқарасы / С. Тоқтағұлов //
АльПари. -2010. - с. 109.
-----------------------
Қаржылық есептілікті бақылау
Сәйкестікке бақылау жасау
Тиімділікті ... ... ... ... ... ... және өзге де
заңнамасының талаптарына сәйкестігін бағалау.
Бақылау объектісінің қаржылық ... ... және ... ... негізділігін және уақтылығын бағалау.
Сәйкестікке және қаржылық есептілікті бақылау негізінде ... ... ... ... экономиканық, әлеуметтік
саланың немесе жеке алғанда мемлекеттік басқару саласының (аясының) дамуына
тигізетін ... ... және ... ... ... комитеті
Бақылауды жоспарлау кезіндегі байланыс
Орталық мемлекеттік мекемелердің ішкі бақылауы
Жергілікті мекемелердің ішкі бақылауы
Бақылауды жоспарлау кезіндегі байланыс
Қызмет бағыты
Методологиялық қолдау
Жұмысшылар-дың біліктілігін арттыру
Мемлекеттік ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасында салықтық әкімшілік ету механизімін жетілдіру туралы14 бет
Психологиядағы дивианттықтың философиялық – гуманистік пікірі10 бет
Салық жүйесінің қызмет етуінің тиімділігін салықтық бақылау қызметін ұйымдастыру арқылы реттеу7 бет
Қазақстанда табиғатты қорғау ғылым аспектілерінің орнығуы жайлы3 бет
Қазақстандағы салық бақылауын ұйымдастыру30 бет
Turbo Pascal-дағы жолдық қатарлар15 бет
«Қатарлар»2 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Азық-түлiк тауарларының сапасы және оның бақылауының қамтамасыз етуi5 бет
Алдыңғы қатардағы әлемдік қонақ үй торларының қызметі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь