М. Әуезов әңгімелеріндегі тақырып пен идея

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 М. ӘУЕЗОВ ӘҢГІМЕЛЕРІНДЕГІ ТАҚЫРЫП ПЕН ИДЕЯ
1.1 М. Әуезовтің алғашқы әңгімелеріндегі тарихилық ... ... ... ... ... ... ...15
1.2 М.Әуезов прозасы және қоғамдық әлеуметтік орта ... ... ... ... ... ... ..19
2 М.ӘУЕЗОВ ПРОЗАСЫНЫҢ СТИЛЬДІК ЖӘНЕ ТАРИХИЛЫҚ
ЕРЕКШЕЛІГІ
2.1 «Қорғансыздың күні » әңгімесінің әдеби.көркемдік деңгейі ... ... ... 35
2.3 М. Әуезов әңгімелеріндегі стильдік даралық ... ... ... ... ... ... ... ... 42
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... .65
Диплом жұмысының өзектілігі. Бүгінде қазақ әдебиетінің проза жанры көкжиегінің өрістеу, өсу динамикасын танып білу үшін ұлттық дүниетаным тұрғысынан М. Әуезов шығармасын қайта таразылау талабы келіп туындайды. Әрі кемеңгер жазушы шығармаларының драмалық табиғаты мен тарихи шындық болмыс- бітімі Кеңестік идеология тұрғысынан талдануы бүгінде жазушы шығармаларына берілген толық қанды әділ баға емес. М. Әуезов шығармаларының құндылығын, көркем әдеби мұраларының көркемдік, танымдық сипатын әр дәуір әр қырынан өзінше танып, оған өзінің ой - пікірін білдіріп отыруы заңды құбылыс. Әр дәуір, әр ұрпақ қанша пікір білдірсе, мұхтартану саласы және ұлы суреткер мұраларының көркемдік әрі шындық табиғаты мен берік болмыс - бітімі соншалықты байып, қордалана түспек. Мұхтар шығармаларының рухани табиғатын танып білуде, зерттеуде ұлттық рухани тәрбиені басты назарда ұстанамыз.
Диплом жұмысының зерттеу өзектілігі бүгінгі уақыт талабына сай, кемел жазушының талғампаз оқырманның ой -парасатына, сезім қабылдауына лайықталып жазылған еңбектерін егеменді ел парасаты тұрғысынан пайымдау және сол арқылы жазушының қазақ әдебиетіндегі көркем әңгіме жанрын қаншалықты биіктеткенін саралау болып табылмақ. М. Әуезовтің көтерген тақырыбының әрі суреткерлік дүниетаным ашу үшін, стильдік табиғатына үңілу ушін оның әңгімелерінің стильдік сипаты мен тарихилық мәнін ашу маңызды болмақ.
Әуезовтің көркемдік ерекшелігі мен шындығы берік тоғысқан әңгімелерін зерттеп қарастыру өткен ғасырдың 30 – 40 - жылдарынан басталса да, бүгінге дейін жүйелі ғылыми қалыпқа түсіп, өз бағасын әлі де толық алып болмауымен өзекті.
Диплом жұмысының мақсаты мен міндеттері: Зерттеу жұмысының басты мақсаты - 1920 – 30 жылдардағы қазақ әдебиетіндегі көркем проза жанрының көркемдік, ерекшелік келбетін, тақырыптық сипатын, шындықтың болмыс – бітімін игерудегі жетістіктерін саралау, Мұхтар Омарханұлы шығармаларының тақырыптық мазмұнын, тарихи шындыққ қатысын, образдар табиғатын ұлттық таным тұрғысында зерделей жүйелі қарастыру.
1 Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш, өлеңдер, аудармалар, зерттеулер / А. Байтұрсынов. – Алматы: Жазушы, 1989. – 320 б.
2 Жұмалиев Қ. Стиль – өнер ерекшелігі/ Қ.Жұмалиев. – Алматы : Ғылым 1966, 256 б.
3 Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері / З.Қабдолов. – Алматы. 1970.- 355 б
4 Мәшһүр Қ.П. Қазақ лирикасындағы стиль және бейнелілік/ Қ.П.Мәшһүр. монография: Павладар : «ЭКО» ҒӨФ,2007-442 б
5 Ақшолақов Т. Көркем шығармаға талдау жасау . Алматы : Мектеп-1983, 192 б
6 Қабдолов .З Сөз өнері / З.Қабдолов. – Алматы : Санат,-2002, -290 б.
7 Нұрғалиев Р. Телағыс әдеби дәстүр мен әдеби даму./ Р.Нұрғалиев.- Алматы : Жазушы 1986, -440 б.
8 Виноградов В. Стилистика. Теория поэтической речи «Поэтика»/ В.Виноградов Москва, 1963, стр 360.
9 Поспелов Г.Н. Проблема литературного стиля / Г.Н.Поспелов Москва, 1970 стр 380.
10 Әуезов М.О. «Абай жолы» роман- эпопея, бірінші кітап / М.О.Әуезов. Абай – Алматы: Жазушы , 2002,-296 б
11 Әуезов М.О. «Абай жолы» роман – эпопея, екінші кітап . Абай -Алматы Жазушы, 2002 -382 б
12 Әуезов және әлем әдебиеті // халықаралық – теориялық конференция материалдары . Алматы . Қазақ университеті 2001, 363 б
13 Аханов Т. Керуен / Т.Аханов .- Алматы: жазушы 1969, 260 б
14 Бердібаев Р. Қазақ прозасындағы замандас тұлғасы/ Р.Бердібаев. Алматы-Жазушы 1968, 148 б.
15 Әуезов М.О. Он екі томдық шығармалар жинағы/ М.О.Әуезов.- Алматы : Жазушы, 1958-Т12 498 б.
16 Тайжанов А. М. Әуезов шығармашылығының ұлттық психологияны танытудағы рөлі // Ақиқат , 2006, №4
17 Бердібаев. Қазақ романы / Бердібаев Алматы – Жазушы- 1975, 245 б.
18 Оразаев Ф. Замана қаһарманы / Ф.Оразаев Алматы : Ғылым, 1981-290 б.
19 Атымов М. Жанр сипаты/ М.Атымов.- Алматы: Ғылым, 1971-270 б.
20 Байтанасов Қ. Кейіпкер табиғаты // Қ.Байтанасов. Қазақ тілі мен әдебиеті 1977 №56 27-30 б.б.
21 Ыбыраев Ш. Біздің Мұхтар/ Қорабаев С., Ш.Ыбыраев. Алматы Қазақстан 1997
22 Ұлы суреткер ұлағаты // Ана тілі 1997 №36
23 Әбдіғұлов. Р Қазіргі қазақ прозасындағы М. Әуезов дәстүрі // Қазақ әдебиеті газеті 2009, №22, 23
24 Әдібаев. Х. Уақыт және суреткер / Х.Әдібаев. Алматы, 1967 288б.
25 Сыдықов.Қ Мұхтар Әуезов - әдебиет сыншысы / Қ.Сыдықов.- Алматы «Ғылым»,1973, 244б.
26 Қабдолов. З. М. Әуезов және оның әсемдік әлемі/ З.Қабдолов. Алматы Қаз. ССР Білім қоғамы, 1986, 386 б.
27 Әуезов М. шығармаларының елу томдық жинағы. Алматы Ғылым 1998, 432б. Т. 2
28 Серғалиев М. «Қорғансыздың күні» композициясы мен тілі // М.Серғалиев. Абай 1997 №2-3 38-41 б.
29 Әуезов. М. Ескілік көлеңкесінде/ М.Әуезов.- Алматы Қазкөркемәдеббас, 1935.
30 Бисенғали З.Б. М.Әуезовтың «Қилы заман» хикаятының шығармашылық тарихы // Республикалық ғылыми практикалық конференциясының материалдары – Семей: М. Әуезов атындағы Семей университеті, 2003, 391 б.
31 Әбілхайыров. С. М. Әуезовтың әңгімелері туралы бірер сөз // С.М.Әбілхайыров. Жұлдыз 1963 №6 152-154 б.б
32 Ұлы даланың ұлы жыршысы // «Жұлдыз» журналы 1975, №2. 180-184 б.
33 Әдібаев. Х. Портрет сыры // Жұлдыз 1969 №7 97-104 б.б.
34 Ханкей. Е. М. Әуезовтың «Қыр суреттері» мен «Қыр әңгімелеріндегі көркемдік уақыт пен кеңістіктіктің ерекшеліктері» // Хабаршы ҚазҰУ филология сериясы №3 (127) 2010.
35 Асаубаева. А «Қилы заман» хикаясындағы қаһармандар хал-ахуалы // қазақ тілі мен әдебиеті 1997 №5-6. 47-51 б.
36 Сыздық.Р, Малабай.Б, Әділова.А. Көркем мәтінді лингвистикалық талдау. Оқу құралы – Алматы – «Ғылым» ғылыми баспа орталығы. 2002, 184 б.
37 Алпысбаев Қ. Көркем шығарманы талдау/ Қ.Алпысбаев. Оқу құралы. Алматы республикалық баспа кабинеті. 1995. 227б.
38 «Проблема литературного стиля » Москва 1970 стр 380
39 Абрамович Г.П, Введение в литературоведение. М., «Просвещение» 1978, стр 206.
40 Ұлы суреткер // Ізденіс гуманитарлық ғылымдар сериясы.
41 Нұрғалиев Р. Арқау/ Р.Нұрғалиев. Екі томдық шығармалар. - Алматы Жазушы, 1991.-576 6.
42 М.О.Әуезовтің өмірі мен шығармашылық шежіресі. - Алматы: Ғылым, 1997-308 6.
43 Әуезов М. Шығармалар. 12 томдық. -Алматы: шығармалар жинағы - Алматы: Жазушы, 1967. -380 6.
44 Әуезов М. 20 томдық шығармалар жинағы / М.Әуезов. -Алматы:
Жазушы, 1979. -110 6.
45 Әуезов М. Әдебиет тарихы. - Алматы: Ана тілі, 1991. -240 б.
46 Жұртбай Т. Бейуақ/ Т.Жұртбай. Монография - Алматы: Қазақстан, 1990.
47 Жұртбай Т. Талқы/ Т.Жұртбай. Монография. -Алматы: Қазақстан, 1997. -368 бет.
48 Әуезов М. Шығармаларының елу томдық толық жинағы. 1-т. -Алматы: Ғылым, 1997- 432 б.
49 Бердібай Р. Мұхтар шыңы/ Р.Бердібай. – Алматы: Ғылым, 1997. – 204 б.
50 Серғалиев М. Қорғансыздың күні. -композициясы мен тілі //Абай, 1997, №2-3.
51 Әдебиеттану. Терминдер сөздігі (Құрастырушылар: 3.Ахметов, Т.Шаңбаев). - Алматы: Ана тілі, 1998. -834.
52 Ысмақова А. Тарихилық. //Әдебиеттану терминдер сөздігі. – Алматы: Ана тілі. 1998. – 384 б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.........................................................................................................3
* М. ӘУЕЗОВ ӘҢГІМЕЛЕРІНДЕГІ ТАҚЫРЫП ПЕН ИДЕЯ
1.1 М. Әуезовтің алғашқы әңгімелеріндегі тарихилық...........................15
1.2 ... ... және ... әлеуметтік орта..........................19
2 М.ӘУЕЗОВ ПРОЗАСЫНЫҢ СТИЛЬДІК ЖӘНЕ ТАРИХИЛЫҚ
ЕРЕКШЕЛІГІ
2.1 әңгімесінің әдеби-көркемдік деңгейі ...
2.3 М. ... ... ... ... ................................42
ҚОРЫТЫНДЫ.........................................................................63
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.................................65
280797062875900
КІРІСПЕ
Диплом жұмысының өзектілігі. Бүгінде қазақ әдебиетінің проза жанры көкжиегінің өрістеу, өсу динамикасын танып білу үшін ... ... ... М. Әуезов шығармасын қайта таразылау талабы келіп ... Әрі ... ... ... ... ... мен ... шындық болмыс- бітімі Кеңестік идеология тұрғысынан талдануы бүгінде жазушы ... ... ... ... әділ баға ... М. ... ... құндылығын, көркем әдеби мұраларының көркемдік, танымдық сипатын әр дәуір әр қырынан өзінше танып, оған өзінің ой - ... ... ... заңды құбылыс. Әр дәуір, әр ұрпақ қанша пікір білдірсе, мұхтартану саласы және ұлы суреткер мұраларының көркемдік әрі ... ... мен ... ... - ... соншалықты байып, қордалана түспек. Мұхтар шығармаларының рухани табиғатын танып білуде, зерттеуде ұлттық рухани тәрбиені басты назарда ... ... ... ... ... ... ... талабына сай, кемел жазушының талғампаз оқырманның ой ... ... ... ... ... еңбектерін егеменді ел парасаты тұрғысынан пайымдау және сол арқылы жазушының қазақ әдебиетіндегі ... ... ... ... ... ... болып табылмақ. М. Әуезовтің көтерген тақырыбының әрі суреткерлік дүниетаным ашу үшін, стильдік табиғатына үңілу ушін оның әңгімелерінің стильдік сипаты мен ... ... ашу ... болмақ.
Әуезовтің көркемдік ерекшелігі мен шындығы берік тоғысқан әңгімелерін зерттеп ... ... ... 30 - 40 - ... ... да, ... ... жүйелі ғылыми қалыпқа түсіп, өз бағасын әлі де толық алып болмауымен ... ... ... мен ... ... ... ... мақсаты - 1920 - 30 жылдардағы қазақ әдебиетіндегі көркем проза жанрының көркемдік, ерекшелік келбетін, тақырыптық сипатын, ... ... - ... ... ... саралау, Мұхтар Омарханұлы шығармаларының тақырыптық мазмұнын, тарихи шындыққ қатысын, образдар табиғатын ұлттық ... ... ... жүйелі қарастыру.
М. Әуезов әңгімелерінің көркемдік өзінің ерекше даралық стилімен өзгешеленетінін, ерекшеленетінін ...
- М. ... ... ... және ... ... қаламгердің тұтас шығармашылығы, сондай-ақ ХХ ғасыр басындағы әдеби процесс ... ... М. ... ... ... ... оқиғалардың көркемдік берілу нәтижесі арқылы олардың жанрлық табиғатын айқындау;
- жазушы әңгімелерінің әлеуметтік ... ... ... ашудағы шеберлігі;
- М. О.Әуезов әңгімелерінің жанрлық-стильдік ерекшеліктерін зерделей отырып, сол шығармалардағы көркемдік дәстүр жалғастығы мәселесіне талдау жасау;
- ... ... ... ... көрінісін М.О.Әуезов әңгімелері аясында қарастыру;
- М.О.Әуезов әңгімелерінің қазақ әдебиеті ... орны мен ... ... ... ... Зерттеу жұмысында негізгі нысанға , , , , , , ,[48, 45], деп мұхтартанушы ғалым ... ... ... ... ... ... ... ерекше. Мұхтардың ғалымдық келбеті әдеби сын, теориялық зерттеу мақалаларында да ... ... Онда ... құбылыстарды терең талдап, көркемдік ойдың дамуын ғылым ... ... ... мен ... ... ... ... пен сыншылдықты суреткерлік шеберлігінде шендестірген М.Әуезов сөз майталманы болды десек ... ... ... Ол өз ... ... тұрмыстық, өмірлік мәселелерді тақырыптық арқау етіп, оны көркемдік және шынайылық ерекшеліктер аясында жарасымды үйлестіре ... ... ... ... игілігін тоғыстырған қазақ әдебиетінің қарқынды қарыштауына талмай еңбек етуді ... ... сөз ... ұлы ... ... ... көркемдік деген шешім мен шынайылық деген талаптық мүддесінен шыға білген. Қазақ прозасының даму, өсу ... көз ... ХХ ... ... М.Әуезов әңгімелері көркемдік полотносымен, шынайылық ракурсымен ерекшеленген. Сонысымен де әңгімелерінің халықтық тұғырнамасы өз оқырманын асқақтығымен тартады. Әңгімелеріндегі көремдік және ... ... ... ... ... ... үшін әлем әдебиеті полотносында қарастырудың маңызы қашанда зор. Әуезов әңгімелері түп ... асыл ... ... ауыз ... ... ... Осы бір асыл негіз Әуезов әңгімелерінің шындықты берудегі әдеби дәстүр мен ... ... ... ... ... ... әдебиетіндегі кешелі-бүгінгі шығармалардың қай-қайсысымен қатар қойғанда мазмұны мен көркемдігі, тарихилығы жағынан басымдық танытып, халықтық сипатымен ерекшеленеді, көркемдігін әлемдік әдебиет ... ... ғана ... ... сыры мен ... ашу ... болады.
М.О.Әуезовтің әңгімелерінде ел тағдырын жан-жақты толғайды, қоғам өміріндегі қайшылыққа, тартысқа толы сәттерді баяндай отыра, өмір тәжірибесіндегі оқиғаларды да ... ... ... ... ... ... мен методологиясы жөнінде салиқалы еңбек жазған А.Белецкий көркем әдебиет шығармаларын екі түрге бөле ... [49, 36]. Оның ... ... ... ... ... ... көбіне автордың өз өмір тәжірибесінен алынған деректер пайдаланылған мемуар немесе ақындар күнделігі. Мұны Руссо, Гете, Жорж ... ... ... ... ... ...
М.О.Әуезовтің алғашқы шығармаларында осы екі құбылыс та көрініс тапқан. , , , , ... ... ... ... ... ... тауып, автор өмірінен тыс оқиғалар көркемдік реңк алса, , , , , сынды әңгімелер желісі тікелей автордың өзі ... ... ... ... шығармаларында терең психологизм, лиризм басым, адам жанының сан алуан құбылыстарын, нәзіктігін суреттеп, ішкі әлеміне терең уңіледі. ... ... ... әр ... ... тек ... ғана тән ... өмірлік ерекшеліктері, адамгершілік-рухани құндылықтары бой көрсетеді. Алып сөз зергері елінің тағдырына аянышпен қарап, жетістігіне қуанып, кемшілігіне ... ... ұзақ ... ... ... М. ... ... және қоғамдық - әлеуметтік орта мәселесі
М. Әуезов ... ... ... ... ... мен әңгімелер жазды, кейін бұлар жинағына енгізілді. Автор олардың кейбірін қайта қарап, түзетті, бірақ көпшілігі өзгеріссіз ... ... ... ... үш топқа бөлуге болады.
Бірінші топқа даладағы әлеуметтік күресті әр ... ... ... және , ... ... ... революцияға дейінгі қазақ халқының тұрмысы мен әдет-ғұрпын, әйелдердің жағдайын көрсететін , , , , , туындылары ... ... ... ... ... ... , , ... жатады.
М. Әуезовтің жиырмасыншы жылдардағы шығармаларының ішіндегі ең көлемдісі -- ... (1927). Ол орыс ... және ... шет ... аударылған. Повесть Францияда деген атпен жарияланды.
Белгілі ... ... А. ... ... ... аса ыстық лебізін білдірді.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М.О.Әуезов шығармаларындағы адам мен табиғат тақырыбы64 бет
М. әуезовтың «абай жолы» романы3 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
20-30 жылдар прозасындағы астарлы мағына және құпия сырлар165 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі нәзиралық шығармалар38 бет
«Абай жолы» романындағы тарихи шындық эволюциясы7 бет
«Абай жолы» романындағы Құнанбай бейнесі34 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
«Қазақ прозасындағы ислам әуендері»33 бет
«әуезов атындағы орындар» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь