Тарихи әңгімелер арқылы елжандылыққа тәрбиелеу

Тарих – халықтың зердесі, ол содан қуат алып, болашаққа бағыт алады. Сондықтан да халық даналығы: «Өткенге көз жібермей, болашақты болжай алмайсың», – дейді. Тәуелсіздік алғанға дейін Қазақстан тарихы біртұтас КСРО тарихының құрамдас бір бөлігі ретінде ұғындырылып келеді. Шынайы тарихқа ден қоюды кешенді қалыптастырудың маңызы күннен күнге арта түсуде. Ғалымдар атап өткендей, жастардың тарихи санасын қалыптастыру олардың төл тарихына құрметпен қарауынан басталады.
Біздің Отанымыздың, тәуелсіз Қазақстанның тарихында болашақ ұрпағы үшін «ақ найзаның ұшы мен ақ білектің күшін» аямай, туған елі, жері үшін жанын шүберекке түйген ерлер аз болмаған. Қазақ жерін біріктіруші Абылайдың өмір жолы, ерлік даңқы, ақылы мен айласы, қолбасшылық қабілеті бүкіл қазаққа аңыз болып тараған. Қазақтың бірде бір ханы оған дейін де, Абылайдан кейін де шексіз билікке ие болып, халық құрметіне бөленген емес. Абылай хан парасаты – атамекені үшін күрескен барша қазақтың ұраны болды. Одан әріге көз жіберсек, Қасым көптеген шайқастарда ерлігімен көзге түскен батыр, тапқыр қолбасшы болды. Ол хандық құрған 1511-1523 жылдары қазақ қоғамы жоғары сатыға көтеріліп, ең қуатты мемлекетке айналды. Есім хан қазақ тарихында «Еңсегей бойлы Ер Есім», «Есім ханның ескі жолы» деген аттармен қалды. Ол 1598-1645 жылдар аралығында хандық құрды. Сол кездің өзінде Қазақ хандығы 300-400 мыңға жуық атты әскер шығарған. Есім сыртқы саясатта ғана емес, ішкі ел басқару ісінде де қайраткерлігін көрсетті. «Есім ханның ескі жолы» деп аталатын ережелер жинағы ХІХ-ХХ ғасырлардың ортасына дейін сақталып келді. Ал Жәңгір хан әскери шеберлігінің арқасында 600 қолымен Батыр қонтайшының 50 мың әскерін талқандайды. Осындай ерлігіне сүйсінген халық оны «Салқам Жәңгір» деп атап кеткен. Тәуке хан билік жүргізіп тұрған кезеңде мемлекеттік басқару жүйесіне қатысты көптеген өзгерістер енгізіліп, жаңа заңдар жасалды. Алғаш рет мемлекеттік мәселелерді шешетін хан кеңесін құрды. Хан кеңесіне барлық қазақ руларының билері мен әскербасыларын тартты. 1729 жылдың жаздың басында ұлы Аңырақай шайқасы өтті. Осы шайқаста қазақ халқы қалмақтың сағын сындырды, бағын қайтарды, жер бетінде қазақ жұртының халық болып қалуын шешті. Бүгінгі біздің Тәуелсіздігіміз сонау ұлы Аңырақайдан басталады. Тарих беттерін таразылай берсек, қазақ жеріндегі әскердің тәуелсіздігімізге қосқан үлесінің шексіз екендігіне көзіміз жетеді. Арнайы жасақталмаса да, олардың бойында отаншылдық рух есіп тұрды. ХVІІІ-ХХ ғасырларда қазақ даласында Ресей отаршылдарына қарсы бірнеше ірі-ірі ұлт- азаттық қозғалыстары болды.Сырым Датұлының басқаруымен отаршылдыққа қарсы қозғалыс (1783-1797), Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлының ұлт-азаттық қозғалысы (1836-1838), Кенесары Қасымұлының ұлт-азаттық көтерілісі (1837-1847), Жанқожа Нұрмұхамедұлының көтерілісі (1856-1857), Есет Көтібарұлының қозғалысы (1868-1869), Маңғыстаудағы шаруалар қозғалысы (1870). Аталған қозғалыстардың барлығы отарлық езгі мен қанауды жоюға бағытталды. Мұның ішінде, Ресейдің және көрші мемлекеттердің саясатына, Қазақстанның ішкі өміріне тигізген әсерімен, ұзаққа созылуы және ауқымдылығымен ерекшеленетін өз халқының тәуелсіздігі мен еркіндігі үшін күрескен Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліс қазақ елінің тарихында маңызы зор, ең көрнекті оқиға болып табылады.
1. Тарихи тұлғалар. Алматы. Жазушы. 2000.
2. Б.И. Иманбекова. Тұлғаны тәрбиелеуде тәрбие субъектілерінің мүмкіндігін кіріктіру. Алматы. 2009.
3. Б. Қ. Игенбаева. Жеке тұлғаның рухани адамгершілігін дамытуға арналған құрал. Алматы. Дәуір. 2000
        
        ТАРИХИ ӘҢГІМЕЛЕР АРҚЫЛЫ ЕЛЖАНДЫЛЫҚҚА ТӘРБИЕЛЕУ
Тарих - халықтың зердесі, ол содан қуат алып, болашаққа бағыт алады. Сондықтан да халық даналығы: , - ... ... ... ... ... тарихы біртұтас КСРО тарихының құрамдас бір бөлігі ретінде ұғындырылып келеді. ... ... ден ... ... ... ... күннен күнге арта түсуде. Ғалымдар атап өткендей, жастардың тарихи санасын қалыптастыру олардың төл тарихына құрметпен қарауынан басталады.
Біздің Отанымыздың, ... ... ... ... ... үшін ... туған елі, жері үшін жанын шүберекке түйген ерлер аз болмаған. Қазақ жерін біріктіруші Абылайдың өмір ... ... ... ... мен айласы, қолбасшылық қабілеті бүкіл қазаққа аңыз болып тараған. Қазақтың бірде бір ханы оған дейін де, Абылайдан кейін де ... ... ие ... ... ... ... емес. Абылай хан парасаты - атамекені үшін күрескен барша қазақтың ұраны болды. Одан әріге көз жіберсек, ... ... ... ... ... ... батыр, тапқыр қолбасшы болды. Ол хандық құрған 1511-1523 жылдары қазақ қоғамы жоғары сатыға көтеріліп, ең ... ... ... Есім хан қазақ тарихында , деген аттармен қалды. Ол 1598-1645 жылдар аралығында хандық құрды. Сол кездің ... ... ... 300-400 ... жуық атты ... ... Есім сыртқы саясатта ғана емес, ішкі ел басқару ісінде де қайраткерлігін көрсетті. деп ... ... ... ХІХ-ХХ ғасырлардың ортасына дейін сақталып келді. Ал Жәңгір хан әскери шеберлігінің арқасында 600 ... ... ... 50 мың ... ... ... ерлігіне сүйсінген халық оны деп атап кеткен. Тәуке хан билік ... ... ... ... ... жүйесіне қатысты көптеген өзгерістер енгізіліп, жаңа заңдар жасалды. Алғаш рет ... ... ... хан ... құрды. Хан кеңесіне барлық қазақ руларының билері мен әскербасыларын тартты. 1729 жылдың жаздың басында ұлы ... ... ... Осы ... ... ... қалмақтың сағын сындырды, бағын қайтарды, жер бетінде қазақ жұртының халық болып қалуын шешті. Бүгінгі біздің Тәуелсіздігіміз сонау ұлы ... ... ... ... таразылай берсек, қазақ жеріндегі әскердің тәуелсіздігімізге қосқан үлесінің шексіз екендігіне көзіміз жетеді. Арнайы жасақталмаса да, олардың бойында отаншылдық рух есіп ... ... ... ... ... Ресей отаршылдарына қарсы бірнеше ірі-ірі ұлт- азаттық қозғалыстары болды.Сырым Датұлының басқаруымен отаршылдыққа қарсы қозғалыс (1783-1797), Исатай Тайманұлы мен ... ... ... ... ... ... ... ұлт-азаттық көтерілісі (1837-1847), Жанқожа Нұрмұхамедұлының көтерілісі (1856-1857), Есет ... ... ... ... ... ... (1870). Аталған қозғалыстардың барлығы отарлық езгі мен қанауды жоюға бағытталды. Мұның ішінде, Ресейдің және көрші мемлекеттердің саясатына, Қазақстанның ішкі ... ... ... ұзаққа созылуы және ауқымдылығымен ерекшеленетін өз халқының тәуелсіздігі мен еркіндігі үшін күрескен Кенесары Қасымұлы бастаған ... ... ... ... ... ... зор, ең ... оқиға болып табылады.
Ұлт-азаттық қозғалыс көсемдері қазақ ... ... ұлт ... ... қалды. Қазақ халқының жоңғарларға қарсы күресі, одан ... ... ... алып ... батырлардың ешқайсысы кеңес дәуіріндегідей патриотизмге тәрбиелеудің ықпалына салынбаған, бірақ елін, жерін, Отанын қорғауда жанын аяп қалмаған. ... ... ... ... ... 1200 мың қазақстандық шақырылды. Олардың 497-сі кеңес Одағының Батыры атағына ие болды. 410 мыңнан астам қазақстандық еліне оралмады. Бұл шығын ұзақ ... бойы ... ... ... ... етті. Қазақстаннан майданға 1 млн. 200 мың жауынгер аттанды. Брест қорғанын К.Әбдірахманов, В.Лобанов, К.Иманқұлов, Ұ.Жұматов т.б. қорғады. Мәскеу үшін шайқаста ... ... ... ... ... 316 атқыштар дивизиясы 8- панфиловшы гвардияшылар болып қайта құрылды. Мұнда аға лейтенант Б.Момышұлы басқарған батальон ерекше көзге ... ... ... ... Одағының Батырлары Т.Тоқтаров, М.Ғабдуллин т.б. соғысты. Ленинград үшін шайқаста С.Баймағамбетов кеудесімен ... ... ... ... ... жоқ ерлік жасады. Сталинград үшін шайқаста Н.Әбдіров, Қ.Спатаев т.б. қазақ жауынгерлері батыр атағын алды. Қазақстандықтар Курск түбіндегі, ... ... ... ... ... Екінші Дүниежүзілік соғыстың соңғы нүктесін қойған, жеңімпаз әскердің жеңіс туын ... рет ... ... ... ... Р.Қошқарбаев еді. Шығыстың қос шынары атанған Ә.Молдағұлова мен М.Мәметова өздері сұранып, соғысқа аттанады. Соғыста жасаған ерліктері мен қызға тән ... ... ... ... ... ... Осы батырларымыздың ерлігі болашақ ұрпақтың жүрегіне отаншылдық рухтың дәнін септі. Өз елі емес өзге елде болып ... ... ... әскерлері интернационалдық борышын өтеді. 1979-1989 жылдары Ауған елінде он жыл бойы ұрыс қимылдары жүрді. Деректерге қарасақ, Қазақстаннан 22 мың адам ... оның 751- і қаза ... 21-і ... ... ... ... ... жауынгерлеріміздің өшпес ерлігі ел есінде сақталуда. Еліміздің сол ... ... ... Отан алдындағы борыштарын адал атқарған азаматтар деп құрмет тұтамыз.
Тәуелсіз Қазақстан бүгінгі күні өз азаматтарының әскери қызмет атқаруының ... мен ... ... ... ... дайындықпен жасақталған Ұланға еліміздің тыныштығын күзету міндеті жүктеліп отыр. Аса ... ... пен ... ... ... ... ... сарбаздары өз міндеттерін абыроймен орындап жүр. Өркениетке ұмтылған таңда әскери міндетке қойылатын талап жоғары. Себебі Ұлан сарбаздары ... ... ... Күштерінің бет-бейнесін әлемге танытады. Олар - дене күші ... ... ... ... ... берген ант пен парыздарына адал жандар. Әскеріміздің өткені жоғарыда айтылған еселі жеңістер мен ... ... толы ... ... ... ... ... мол. Отан! Отан! Сен болмасаң не етер ем? Мәңгілікке бақытсыз боп өтер ем. Құс ұясыз, жыртқыш інсіз болмайды, Отансыз жан ... ... ... де сол ... - ... Мұқағали ойларында жан тебірентерлік сезім бар. Сондықтан адамзаттың асылы да, ардақтысы да, қысылғанда тірек сүйенері де, ... ... де ... жері - өз Отаны. Міне, бүгін ... ... ... ... жаңа өмір ... қызмет ете бастады. Ғасырлар бойғы арман, мақсаты орындалды, ата-баба алдындағы парызы өтелді. Дүниежүзілік ірі ... ... ... ... ... қарқынмен дамып келеді. Тәуелсіздік... Аса қымбатымызға айналған бұл сөз сөнген мемлекетіміздің отын маздатып жандырды. Біз ... ... ... ... ... бойы бұл жер күн сәулесін бойына мол жинады. Ол да дайындық. Жүз отыз алты ұлт өкілдерінің жиналуы да ... ... Олар ... ... ... туыстыққа, сыйластыққа жетеді. Құпия көп. Мысалы, Қазақстанның байрағының түсі көк. Оның үстіне сары түсті сурет салынған. Ал көк пен ... ... - ... түс ... ... ... түс - ол бүкіл жер бетінің жап-жасыл гүлденген аймаққа айналуы. Жаңа дәуірдегі Қазақстанды көзге елестетсек, сіз таңғаласыз, Асан ... ... ... осы өзінің Отаны екен. Түсіне білген адамға қазіргі Президентіміздің орны ерекше. Біріншіден, ол - ... ... ... Елді ең қиын да, ... ... қиын ... алып шықты. Екіншіден, дүниежүзі алдында үлкен беделге ие болды. Ол ... ... ғана ... ... ... ... Қазақстанды өркениетті елдер қатарына жеткізуді мақсат еткен адам. Еліміздің болашақтағы мақсат-мүддесі айқындалған стратегиялық бағдарламасын ұсынды. Онда еліміз ... алға ... жеті ... - ұзақ ... жеті бағытты іске асырудың жолдарын белгілеп берді. Еліміздің алдағы бағыт-бағдары ... Осы ... ... іске асыруда да Елбасы көп еңбек сіңіруде. Ғарыш заңдылығы бойынша, қасірет - адам ... ... ... ... ... ... рухани жетіледі. Халқымыз көрерін көріп болды, тазарды және өзінің ізгі қасиеттерін жоғалтпай мейірімділігін көрсетті. Соңғы ... ... ... мен ... ... құрбандыққа шалды. Олардың төгілген қаны - жай ғана қан емес, Қазақстанның маңдайына жазылып ... ... ... қауіп-қатер, қасіреттердің көпшілігін шайып әкетті. Сөйтіп, бейбітшілік пен әділеттілік өмірге жол ашты. Басқа республикаларда қантөгіс болып жатқанда біз осы жылдар ... ... бір ... өмір ... ... ... ... арқасында дүниежүзіне үлгілі мемлекеттердің бірі болып келеміз. Ел тыныштығын күзеткен сарбаздардың арқасында ... ... - ... ... ... ... болуы үшін әрбір қазақстандықтың бойында деп ... ... ... деп ... ... болу керек. Ең маңыздысы - отаншылдық рух. Рух деген не? Ол - адам ... жан ... ... отансүйгіш патриоттың жаны мен қаны. Тарих ғылымдарының докторы, ... ... ... бұл ... ... ... . Рух ... Гете: - дейді. Бүгінгі ұрпақ осы мәселеге көп көңіл бөлсе екен дейміз. Ол туған тілді құрметтеуден ... Біле ... ... ұлты ... ... қазақ тілі ешбір тілден кем емес. Тұнығы лайланған тілімізді мөлдіретіп болашаққа жеткізер де - біздерміз. Ахмет ... ... ... , ... ... айтсақ: . .
Қорыта айтқанда, бүгінгі таңда ... ... ... ... қасиеттерді қалыптастыру үшін олардың тарихи санасын ояту қажет. Сонда елдің келешегін ойлар азаматтардың көбейетініне сенеміз. Ұрпақтардың тарихи-мәдени ... ... әр ... де ұтымды жол санаймыз.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Тарихи тұлғалар. Алматы. Жазушы. 2000.
2. Б.И. Иманбекова. Тұлғаны тәрбиелеуде тәрбие субъектілерінің мүмкіндігін кіріктіру. ... 2009.
3. Б. Қ. ... Жеке ... ... ... дамытуға арналған құрал. Алматы. Дәуір. 2000

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектеп оқушыларына патриоттық тәрбие берудегі халықтық тәрбиенің ролі32 бет
Алаштың жолы15 бет
Ата Заң - Тәуелсіздігімнің айғағы (эссе)6 бет
Балалар мен жастарды Отансүйгіштікке тәрбиелеу4 бет
Дүниетану сабақтарында танымдық қызығушылықты дамыту46 бет
Жастардың өзге дінге өтуі4 бет
Көкшетау поэмасы13 бет
Педагогикалық процесте оқушылардың елжандылық сезімдерін қалыптастыру (патриоттық тәрбие)60 бет
Тәуелсіздік мерекесі11 бет
Қазақ өлеңдеріндегі табиғат тақырыбы (М.Мақатаев, К.Мырзабеков өлеңдері негізінде)76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь