Заттық іс-әрекет

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
I Бөлім. Заттық іс.әрекет түсінігі, түрлері және оның даму факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4.10
1.1. Құрал.сайманмен іс.әрекет жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.11
1.2. Балаларда іс.әрекеттің жаңа түрлерінің пайда болуы ... ... ... ... ... ... 11.15
1.3. Сана. Сананың пайда болуы. Баланың сана.сезімі ... ... ... ... ... ... ... . 15.16
II Бөлім. Заттық әрекет арқылы баланың сана.сезімін дамыту ... ... ... . 17.21
2.1. Балалардың затпен әрекет жасауының жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... 21.22
2.2. Затпен әрекет жасаудың психологиялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... 22.23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 25
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев: «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақсатан» атты Қазақсатан халқына жолдауында еліміз дамуының жаңа кезеңінің келесі он жылға арналған бағыт-бағдарын айқындап берген болатын. Осыған орай, бүгінгі қоғам мүддесіне лайықты, жан-жақты жетілген, бойында ұлттық сана мен психология қалыптасқан парасатты азамат тәрбиелеп өсіру – отбасының, балабақшаның, барша халықтың міндеті. Замана алға қойған бұл міндеттерді өз мәнінде шешу үшін мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру мазмұнын түбегейлі жаңарту көзделуде. Қазіргі өмірдің өзінен туындап отырған талаптарды орындау, жаңашылдыққа жаршы болу үздіксіз тәрбие негізінің бастау бұлағы мектепке дейінгі ұйымдардан басталғаны орынды. Бала тәрбиесі отбасынан бастау алады десек те, ғылымға негізделген әдіс-тәсілмен берілетін тәлім-тәрбие ісі көбінесе балабақшадан басталып, мектепте жан-жақты педагогикалық өрісін табады. Әсіресе, балабақшадағы тәрбие бала табиғатына ерекше әсер етіп, оған өмір бойы өшпестей із қалдырады.
Қазақсатан Республикасының 2010 жылға дейінгі білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасында үздіксіз білім берудің бастапқы деңгейі мектепке дейінгі тәрбие және оқытуда баланың бойында оқу қызметін меңгеруге қажетті жеке қасиеттері тәрбиелеуге, яғни мектепалды дайындыққа ерекше көңіл бөліп отыр.
Зерттеудің мақсаты. Балабақшада балаларды затпен әрекет ету арқылы баланың сана-сезімін дамыту
Зерттеудің міндеті:
- Балалар бақшасында затпен әрекет етудің әдістері мен тәсілдерін қолдану
- Балалардың затпен әрекет ету арқылы сана-сезімін дамыту жолдары
- Мектепке дейінгі мекемеде балалардың затпен әрекет арқылы тіл байлығын жетілдірудің жолдары
Зерттеудің теориялық қолданымы.
Мектеп алды топтағы балалардың заттарды қабылдауы бойынша, олармен әрекет етуі арқылы сана-сезімінің дамуы, заттық әрекет туралы ұғым, сананың пайда болуы.
Зерттеудің практикалық қолданымы.
Баланың қабылдаудың жаңа іс-әрекеттерін игеруі заттық қимылды орындай отырып, көзбен байқап, бағдарлауға көшуінен көрінеді. Ол керек заттар мен оның бөлшектерін көзбен іріктеп, қажетті іс-әрекетті алдын – ала байқап қарамай-ақ бірден жүзеге асырады. Затты басқа нәрсемен салыстыра зерттеу неғұрлым жан-жақты болады, бала көзіне түскен әлдебір жеке белгілермен қанағаттанып қалмайды. Баланың қабылдаудың жаңа түрін игеру заттарды бұрын картиналарға, фотографияларға қарап, жеке белгілерін салыстыра тануы оның сана-сезімінің дамуына себеп болады.
1. Алдамұратов. «Жантану негіздері».- Алматы, 2001ж
2. Бектенгалиева С. Х. «Балабақшада психологиялық қызмет жұмысын ұйымдастыру».- Алматы, 2003ж
3. Валиева М. «Білім беру технологиялары».-Алматы, 2002ж
4. Жарықбаева Қ. «Жантану негіздері».-Алматы, 2001
5. Көмекбаева Л. К. «Психологиялық қызметті ұйымдастыру».-Алматы.2003ж
6. Мухина В. С. «Мектеп жасына дейінгі балалар психологиясы».-Алматы, 1986ж
7. Федоренко Л. П. «Мектеп жасына дейінгі балалар тілін дамыту методикасы».-Алматы, 1981ж
8. Сәбет Бап-Баба «Жалпы психология».-Алматы, 2006ж
9. Жарықбаев Қ. «Психология».-Алматы, 1993ж
10. Жақыпов С. М. «Жалпы психологияға кіріспе».-Алматы, 2007ж
11. Гоноболин Ф. Н. «Психология».-Алматы, 1976ж
12. Жарықбаев Қ. «Қазақ психологиясының тарихы».-Алматы, 1996ж
13. Психология: Адамзат ақыл-ойының қазынасы. 10 томдық. 2 томы
14. Психология: Адамзат ақыл-ойының қазынасы. 10 томдық. 10томы
15. Бабаев С. Б. «Бастауыш мектеп педагогикасы».-Алматы, 2007ж
16. Ядешко В. И мен Сохин Ф. А. «Мектепке дейінгі педагогика».-Алматы, 1982ж
17. Нұрмұхамбетова Т. Р. «Тәжірибелік психология».-Шымент, 2006ж
18. Отбасы және балабақша 2001 №2 /8/.
19. Отбасы және балабақша 2001 №3
20. Отбасы және балабақша 2005 №2 /9/.
21. Отбасы және балабақша 2006 №5
22. «Балбөбек» бағдарламасы Алматы 2000 ж. /10/.
23. Ұлттық ұлағат. 2005ж. /6/.
24. Ұлағат 2005 №8
25. Парасат 2003 №5
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................... 3
I Бөлім. Заттық ... ... ... және оның ... 4-10
1.1. ... ... ... ... ... жаңа түрлерінің ... ... ... Сананың ... ... ... ... 15-16
II Бөлім. Заттық әрекет арқылы баланың сана-сезімін дамыту............. 17-
21
2.1. ... ... ... ... 21-22
2.2. Затпен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев:
«Жаңа әлемдегі жаңа Қазақсатан» атты Қазақсатан халқына жолдауында ... жаңа ... ... он ... ... бағыт-бағдарын айқындап
берген болатын. Осыған орай, бүгінгі қоғам мүддесіне лайықты, ... ... ... сана мен ... ... парасатты азамат
тәрбиелеп өсіру – отбасының, балабақшаның, барша халықтың міндеті. Замана
алға қойған бұл ... өз ... шешу үшін ... ... ... білім беру мазмұнын түбегейлі жаңарту көзделуде. Қазіргі өмірдің өзінен
туындап отырған талаптарды орындау, ... ... болу ... ... ... ... мектепке дейінгі ұйымдардан басталғаны орынды. Бала
тәрбиесі отбасынан ... ... ... те, ... ... әдіс-тәсілмен
берілетін тәлім-тәрбие ісі көбінесе балабақшадан басталып, мектепте жан-
жақты педагогикалық өрісін ... ... ... ... ... ерекше әсер етіп, оған өмір бойы өшпестей із қалдырады.
Қазақсатан Республикасының 2010 жылға дейінгі ... ... ... ... ... білім берудің бастапқы деңгейі
мектепке ... ... және ... ... ... оқу ... меңгеруге
қажетті жеке қасиеттері тәрбиелеуге, яғни мектепалды дайындыққа ерекше
көңіл бөліп отыр.
Зерттеудің мақсаты. Балабақшада ... ... ... ету ... сана-сезімін дамыту
Зерттеудің міндеті:
- Балалар бақшасында затпен әрекет етудің әдістері мен тәсілдерін
қолдану
- Балалардың ... ... ету ... ... ... ... ... дейінгі мекемеде балалардың затпен әрекет ... ... ... ... ... ... алды топтағы балалардың заттарды қабылдауы бойынша, олармен
әрекет етуі арқылы сана-сезімінің дамуы, заттық әрекет туралы ... ... ... ... ... қабылдаудың жаңа іс-әрекеттерін игеруі заттық қимылды орындай
отырып, көзбен байқап, бағдарлауға көшуінен көрінеді. Ол керек ... ... ... ... ... қажетті іс-әрекетті алдын – ала ... ... ... асырады. Затты басқа нәрсемен салыстыра зерттеу
неғұрлым жан-жақты болады, бала көзіне түскен әлдебір жеке ... ... ... ... жаңа ... ... заттарды бұрын
картиналарға, фотографияларға қарап, жеке белгілерін салыстыра ... ... ... ... болады.
I Заттық әрекет түсінігі, түрлері және оның даму факторлары.
Адамның ... ... ... ... ... әрекетпен
айналысуына байланысты болады. Адам өмір сүру ... өз ... ... ... ... ... ... жасына дейінгі бала өз
психологиясын ойын ... ... ал ... адам өзіне тән ерекшеліктерін
еңбек процесінің сан алуан салаларында көрсетеді. Әрекет дегеніміз түрлі
қажеттерді өтеуге байланысты белгілі ... ... ... ... ... болу ... - дейді Әл-Фараби, - біздің соған баратын
жолымыз қандай болу керек екенін ... ... ... Адам ... ... процесс. Оның құрамына жеке амалдар мен қозғалыстардың
әрекеттердің ... ... ... ... да ... ... мәні зор. ... мен мақсаттылығы, жоспарлылығы мен жүйелілігі оның ең ... ... алда ... ... шешу, яғни ойлаған істен бір ... – оның ... бір ... ... болып табылады. Адамның сана-сезімі
өскен ... оның ... де жаңа ... ие ... ... ... ... іс-әрекеттің шешуші орнымен қатар, біз сананың да
күрделене түсуіне ықпал жасайтынын еске алуымыз ... ... сана мен ... ... психиканың сі-әрекет үстінде дамитындығы жайлы мәселе
психологияның басты принциптері болып ... Адам ... сан ... ... ... ойын, оқу, еңбек әр уақытта белгілі бір ... ... ... ... ... тән ортақ қасиет белгілі
қажетке байланысты туып отыратындығы. Сондай-ақ жас мөлшерінің әр кезеңінде
түрліше көрінетіндігінде.
Ойын- бала ... ... ... Ойын ... адам ... бір ... қоғамдық тәжірибені меңгереді, өзінің ... ... Бала ... да ... ұжымдық сипат
болады. Мәселен, ... бала еш ... ... ... ... бірлесіп ойнайды, ойын арқылы бір-бірімен өзара қарым-қатынас
жасайды. Ал ... өзі оның ... үшін ... ... бар фактор екендігі
түсінікті. Ойын, баланың түрлі қасиеттерін дамытады, қабілеті, белсенділігі
өте жақсы ... бала ... ... ... ... ... сондай болады. Сондықтан, келешекке адамды тәрбиелеу бәрінен бұрын
ойын арқылы болады.
Оқу – ... ... ... еңбек процесін нәтижелі ... ... ... мен ... жүйелі түрде меңгеру.
Оқу материалдары бала психикасына зор талап қояды. Өйткені ұғыну өте
күрделі әрекет.Оқу әрекетінің өзіне тән ... ... ... ... ... ... осы мотивтерді білу оның әрекетінің мақсатын дұрыс
анықтау үшін аса қажет. Баланың жасы ... ... ... да ... ... деген қатынасы да өзгеріп отырады. ... ... ... өз ... ... істеп үйренуді, өз мінез-құлқын меңгеруді
керек етеді. Бала не үшін ... бар ... ... , оған
оқудағы формализмнен құтылу қиын болады.
Оқуға, білім алуға ұмтылуды тудыратын мотивтер балада ... ... ... ... өте ... болып келеді. Баланың ... ... оның оқу ... де ... өседі.
Еңбек – адам психикасын қалыптастыруда шешуші роль атқаратын әрекеттің
бірі болып табылады. Еңбек адам ... ... оның өмір ... ... ... адам ... қалыптасуына қалайша әсер
ететіндігі жөнінде К. У. Ушинский: ... тән мен ... ... және жер бетіндегі адамның тіршілігінің ... ... ол адам ... ... мен ... ... оның адамгершілік ар-ұяты, бостандығы және ... ... ... ... ... ... баланың еңбек дағдалары жанұяда қалыптаса бастайды. Тіпті екі-үш
жастағы балалардың шешініп, киінуіне де, ... ... ... ... процесінің элементтері бар. Мектепке дейінгі бала үй ... үй ... ... су ... үй ... жем береді
т. б. Осы айтылғандардың бәрі – ... ... ... көріністері. Баланың
жасы өскен сайын, еңбек дағдылары да қалыптаса бастайды, оның ... ... ... – бұл ... ... ... материалдық, денелік өмірінің
көп молекулалы бірлігі. Тым тар мағынады айтқанда, яғни бұл – ... ... ... ... өмір ... Оның ... – субьектіні әрдайым заттық дүниеге ... ... ... ... – бұл ... және оның ... емес - өз ... ішкі алмасуы мен айналуы, құрылымы бар жүйе. Психологияға іс-әрекет
дәрежесін кірістіру психологиялық білімнің ... ... ... ... ол үшін осы ... маңызды байланыстылығы
мәнанықтауларының барлығын ... алу ... оның ... ... ... түрлі формалардағы қалпын қамтыған жөн.
Басқаша айтқанда, психологиядағы ... ... ... ... ... деген мәселе қойылып отыр. Бұның өзінен бірқатар шешілмеген
теориялық мәселелер ... ... ... менің олардың тек кейбіреуін
ғана қарастыруға ... ... ... ... ... ... ... бірлестікте
және өзара әрекеттестікте немесе олармен тығыз, ... ... ... ... ... арасында жүретін немесе ашық түрдегі ... ... ... ... байланысты. Алайда іс-
әрекет ... ... мен ... ... ... ... ... оны
қоғамдық қатынастардан, қоғам өмірінен бөлек қарастыруға ... ... ... ... индивидтің іс-әрекеті қоғамдық қатынастар
жүйесіне қосылған дүйе болып табылады. Бұл ... тыс ... ... ... жоқ, ол ... тыс өмір сүре ... ... ең алдымен, материалдық және рухани қарым-қатынастың түрлері ... ... ... Ал олар ... өз ... ... дамуы
барысында қалыптасып отырады және нақты адамдардың іс-әрекетінде ... ... жеке ... ... оның ... алып ... орнына,
жағдайы мен мүмкіндігіне тікелей байланысты.
Әсіресе адамның іс-әрекетін адам мен аған ... ... ... ... ... ... ... болған жөн. Өйткені соңғы
жылдары психологиядағы белең алған позитивтік тұжырымдамалардың ... ... ... қою идеясы көптеп таралуда. Ол бойынша, жануар сыртқы
ортасына қалай бейімделсе, адам да қоғамға «сыртқы орта»ретінде қарап, ... ... бұл ... өз ... табу үшін бейімделуі қажет. Осы ... ... ... референттік топтың бағалауы арқылы көрінетін
қолдаудың нәтижесінде пайда болады. Алайда ... – бұл ... өз ... ... сыртқы жағдайлар ғана емес, бұл сыртқы жағдайлардың
өзі сол іс-әрекеттің мотиві мен ... ... ... отыр.
Жалпы айтқанда, қоғам өзін құрайтын индивидтердің іс-әрекетін
айқындаумен айналысады. Әрине, іс-әрекет ... тек ... ... ... тұлғаландыруға бағытталған деу дұрыс емес. Өйткені оларды
байланыстыратын ... ... мен ... бар. Тек «индивид
психикасының әлеуметтенуі» ұғымымен ғана шектеліп ... ... ... ... ... ... ... құпия күйінде қалуда. Бұл
психологиялық ... тек адам ... ... болуы мен оның ішкі
құрылымын зерттеу барысында ғана ашылмақшы.
Іс-әрекеттің заттылығы оның ... ... ... сипаттамасы
болып есептеледі. Іс-әрекет ұғымының өзінде-ақ оның заты көрсетілген.
Былайша «затсыз ... сөзі ... ... ... ... де ... ... іс-әрекеттің ғылыми зерттелуі міндетті түрде
заттың анықталуын талап етеді. ... ... заты екі ... ... – субьектінің қайта құрылған іс-әрекеті мен өзіне
бағындырушы ... ... ... ... ...... ... ретінде психикалық бейнеленуінің жемісі ретінде ... ... ... ... асуы және ... ... асырылуы мүмкін
емес.
Іс-әрекет пен психикалық бейнеленуінің пайда ... ... ... табиғаты табыла бастайды. Адам денесінің құрылыс ... ... ... ... тек ... өмір ... ... бағдарлар жүйесінің күрделенген формасында ғана дамитыны
көрсетіліп еді. Тек меңіреу ... ... ... яғни ... ... ... ... ауысып, тура биотикалық мәнге ие
болып, сыртқы әсерлерге ... бере ... ... ... қоса ... ... ыңғайланып, бірақ олар тіршілік етпейтіндей өзінше
бейтарап болуы мүмкін., ... тірі дене ... ... ... Осы ... ... заттардың биотикалық қасиеттерінің
үстіртін қасиеттердің, яғни битикалық қасиеттердің соңында ... ... ... ... ... ... адамның іс-әрекеті тіршілік
процестерінен заттылықты тауып алғаннан басталады.
Іс-әрекеттің заттық мазмұнының ... өз ... ... ... ... ... ... бейнелеудің дамуынан табады.
Нәрестелік шақта-ақ бала заттармен ... ... ... ... ... кейбір қимылдарды үйренеді, іс-әрекеттерін
басқа ... ... ... ... ... бұл ... ... қасиеттері мен қатынастарына ғана ... ... ... ... ... қарындаш немесе кішкене күрек сияқты пайдаланады.
Нәрестелік шақтан ерте сәбилік ... ... ... дүниесіне жаңаша
көзқарастың дамуына байланысты болады- олар бала үшін тек іс-әрекет жасауға
ыңғайлы обьект қана ... ... ... ... ... бар ... белгілі әдісі бар, яғни қоғамдық тәжірибеде оған бекітілген
функциясы бар ұйымдар ретінде көріне бастайды. Баланың ... ... ... ... ... үйренуге ауады, енді үлкендер осы істе ұстаз,
көмекші, қызметші рөлін атқарады. Ерте сәбилік ... ... ... ... іс-әрекет болып табылатын заттық іс-әрекетке көшу жүзеге асады.
Заттық іс-әрекеттің өзіндік ерекшелігі ... ... бала ... ... ... рет ... Нәрсенің қызметі міндеті олардың жасырын
қасиеті болып табылады. Ол жай ... ... ... бала ... ... ... қасықпен ұзақ уақыт бойы еденді ұрғылауы ... бұл ... ... ... ... ... ... да ілгері
баспайды. Шкафтың немесе ... не үшін ... ... ... тек
үлкендер ғана қабілетті.
Баланың заттардың қасиеті мен міндетін ажыратуға, мысалы маймылдың
олардан бақыланатын еліктеу формасынан ... ... ... ... ішіп ... ... ... ол үшін бақыраш әрқашан сұйық ... ... ... ... Егер ... ... су көрсе, оны ішеді.
Мал, егер дәл керек кезінде ... ... суды ... де, немесе
жердегі шалшықтан да іше ... Дәл осы ... ... ... су
ішкісі келмеген уақытта басқа бір әрекет үшін пайдаланады: оны лақтырады,
онымен әрнені ... т.б. Бала ... ... ... сол сәттегі
қажеттілікке қарай өзгермейтін тұрақты қасиетін үйрене бастайды. Әрине,
одан бала аттың ... ... ... оны тек қана сол ... ... ұғым ... ... ол қарындашпен қағаз сызғылауды
үйрене тұра, сонымен бірге қарындашты домалатуды да, одан ... ... ... Бұл ... ең ... сол – бала ... шын мағынасындағы не
үшін керек екендігін біледі. Екі жасар ерке ... ... ... ... ... ... себебі басқа кию емес екенін түсінеді.
Заттың іс-әрекет дамуының бастапқы кезінде қимыл мен зат өзара қатаң
байланысты ... бала өзі ... ... тек қана ... арнаған
нәрсемен орындай алады. Егер оған шыбықпен шашыңды тара немесе кубикпен су
іш десе, ол мұны ... ... да, ... ... ... Те ... ғана қимылды заттан бөліп қарау жүзеге асады. ... ... ... ... ... ... ... қызметінен басқа мақсатқа
пайдалануды немесе қазіргі ... ... ... қимыл
жасауды үйренеді.
Сонымен, іс-әрекеттің затпен байланысы дамудың үш ... ... ... бала ... ... ... іс-әрекеттің кез келгенін жасай
алады. Екінші фазада зат тек өз қызметіне ғана пайдаланылады. ... ... ескі ... ... ... ... Мұнда зат еркін бірақ
мейлінше басқа дәрежеде пайдаланылады, бала ... ... ... ... тұтатын затты пайдалану жөніндегі іс-әрекетті үйренген бала
сонымен бірге осы ... ... ... ... ... де
жаттығуының мәні зор. Мысалы үлкендерге ашуланған бала шыны ... ... ... мүмкін. Әйтседе, сол бойда оның жүзінде үрей мен ... ... ... ол затты пайдалану тәртібін бұзғанын, ал ол ... ... ... ... ... ... қимылды игеруге байланысты баланың ол үшін жаңа ... ... ... ... мінезі өзгереді. Егер бала қолына
таныс емес затты алып, онымен өзіне бұрыннан белгілі тәсілдерді ... ... ... оның ... ... ... неге керек екенін, оны
қалай пайдалануға ... ... ... «Бұл не?» - деген ... не ... ... дегенге ауысады.
Осы кезеңде игерген қимылдың бәрі бір типтес емес және баланың
психикалық ... үшін оның ... ... бірдей емес. Іс-әрекеттердің
ерекшелігі, алдымен, заттың ерекшелігіне байланысты. Кейбір заттар анық
белгілі бір пайдалану ... ие. Олар – ... ... т.б. Оларды пайдалану
тәсілін бұрмалау мінез-құлық ережесін бұзғанмен бірдей бағаланады. Басқа
заттармен ... ... ... ... Оған ойыншықтар жатады. Соның
өзінде олардың арасындағы айырмашылық та өте үлкен. Кейбір ойыншықтар әдейі
арнаулы әрекет ... ... ... ... ... жағдайда
қолдануға бола беретін ойыншықтар да бар. Баланың психикалық дамуы үшін
пайдалануы біртекті заттармен ... ... ... ... ... ... әр ... пайдалану әдісі де түрліше болады.
Кейбір жағдайда затты ... үшін жай ... ... өзі ... Ал,
екіншіденнеғұрлым күрделі, заттың қасиетін, оның басқа заттармен байланысын
есепке алуды қажет ететін қимыл керек. ... ... ... қоятын іс-
әрекет психикалық дамуға көп жағдай жасайды.
Баланың ерте шақта сәбилік кезеңде игеретін қимыл-әрекетінің ... ... ... әсер ... ... байланысты әрі құрал-сайманмен
атқарылатын іс-әрекет болып табылады. Өзара байланысты іс-әрекет дегеніміз
екі немесе бірнеше затты белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... тұрғызу, әр түрлі құрастырмалы-
жиырылмалы ойыншықтарды пайдалану, қорапшалардың қақпағын жабу.
Сәбилік шақта-ақ балалар екі түрлі ... ... ... ... ... өткізеді, текшелейді, жабады т. б. Бұл іс-әрекеттердің ерекшелігі
сол, ... ... ... ... ... – заттарды олардың формасы
мен көлеміне қарап іріктемейді, оларды әлдебір ретімен алмайды. Ал, ерте
балалық шақта игерілетін ... ... ... ... ... ... етеді. Мысалы, пирамиданы дұрыс салу үшін шығыршықтардың көлемін
ескеру керек: әуелі ең ... ... ... ... рет-ретімен
кішіректерін кигізе беру қажет. Матрешканы жинағанда бір ... ... ... ең кішкенесін құрастырып, сонан соң оны үлкенінің ішіне
салады т. б Басқа да ... ... ... ... қасиеттерін ескеру, бірдей немесе бір-біріне сай
келетін элементтерді іріктеу, ... ... ... орналастыру қажет.
Бұл іс-әрекеттер алынатын нәтижесімен ... ... ... бала
өздігінен мұндай нәтижеге жете алмайды, тіпті алғашқыда оған ұмтылмайды да.
Пирамидалар тұрғызған кезде ол ... тік ... ... ... ... ... кигізгеніне мәз болады. Оған көмекке үлкен адам ... ... ... ... тәртіппен жасау керектігін түсіндіреді. Жіберген
қателігіне назар аударады, дұрыс нәтижеге қол ... ... ... ... ... Бірақ ол әр түрлі жолмен орындалуы мүмкін. Бірде
бала пирамиданы талдай отырып, әр шығыршықты ... ... ... ... ... ... кезде дәл бұрынғы тұрған орнына өзкізуге тырысады.
Екіншіде ол байқап қарау әдісін қолданады - өзі ... ... өзі ... ... ... ... қашан, қай жерге қою керек екенін
көзбен мөлшерлеп алады да, сол ретімен ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты болады. Егер үлкендер пирамиданы баланың
көз ... ... ... ... тек қана орындау үлгісін
көрсетсе, ол көбіне-көп әр шығыршықтың ... ... ... ... ... ... назарын ооның жіберген қателерін көрсетуге және оны
түзетудің жолдарына аударса, онда бала ... ... ... ... ... ... ... алдын-ала өлшеп алуға, алдымен
олардың ... ең ... ... ... ... ... көзбен
мөлшерлеуге үйретеді. Осы соңғы әдіс қана мақсатқа сай ... ... ... ... ... алады.
Заттарды көрсету оқытудың көп таралған түрлерінің бірі болып табылады:
балалар қуыршақ киімдерін, ... ... ... мебельдерді,
ыдыстарды, үй ішінде тұтынылатын заттарды, ... ... ... ... ... ... жабдықтарын көреді.
Тәрбиеші заттарды бәріне жақсы көрінетіндей етіп көрсетеді, ол туралы
қысқа да, айқын айтып береді. Ол сәби балаларға: «Қараңыздар: ... ... біз ... ... саламыз. Ол ұзын (көрсетеді), оның ұшы ... олар ... тұр. ... бояуға малып аламыз да суретті
саламыз» - дейді.
Заттарды көрсеткенде балалардың назарын заттың әр ... ... ... бір ... ... шашыраңқы білімді біртұтас
түсінікке біріктіру тәрбиешінің жетекшілік ролі болып табылады.
Суреттерді, илюстрацияларды көрсету баланың ... ... ... жөніндегі жұмыстарда жиі пайдаланылады. Суреттің артықшылығы сол,
балалар бақшасы ... ... ... ... ... осы ... ... көрсетуге болады. Суретте қандай да бір
оқиға: «Демонстрацияға», ... ... ... «Қысқы серуен» және т. б.
берілуі мүмкін. Сөйтіп суреттің балаларға жаңа білім беруде ... ... ... ... ... ... ... еске
түсіріп, нығайтуға үлкен мүмкіндіктері бар.
Барлық балаларға бірдей көрсету үшін сурет үлкен, ал оған бейнеленген
заттар – ірі де ... ... ... ... ... суреттің басты мазмұнын ... ... ... ... ұсынады, содан соң балалардың назарын оның
егжей-тегжейлеріне, бөлшектеріне ... Ол ... ... ... ... ... ... алады; бірінші жағдайда, балалардың
практикалық тәжірибесіне сүйене отырып, ... ... ... ... екінші жағдайда, сурет мазмұнын олардың өздеріне айтқызады.
Суреттерді көру кезінде сөздің, түсіндірудің ... ролі ... ... ... ... ... бір нәрселерді әдейілеп айтып,
керекті бір нәрселерді ерекше бөліп көрсетіп, мектеп ... ... ... ... ... жұмылдырады.
1.1. Құрал-сайманмен іс-әрекет жасау
Құрал-сайманмен іс-әрекет жасау дегеніміз бір заттың, ... ... әсет ету үшін ... ... айтпағанның өзінде, жай қолмен
істеу құралдарын қолдану адамның табиға күшін ... қана ... ... оған құр ... ... мүмкін емес әр түрлі іс-әрекеттерді
орындауға, жағдай жасайды. Құрал адамның өзі мен табиғат ... ... ... ... Ең болмағанда балта, қасық, ара, балға, қысқыш,
сүргіні алып қарайықшы.
Әрине, бала ең қарапайым бірнеше құралдың- ... шыны аяқ, ... ...... ... ... Бірақ осының өзінің-ақ
психикалық даму үшін маңызы зор, өйткені осы құралдарда барлық басқа ... тән ... бар. ... ... қоғам қалыптастырған
әдістері бұлардың құрылымына белгіленген.
Құрал-сайман баланың қолымен ықпал ... ... ... ... атқарады. Бірақ бұл іс-әрекеттің қалай ... ... ... ... ... қазу немесе
қасықпен ботқа алу осы жұмыстарды қолмен атқарғаннан мүлдем ... ... ... да ... ... ... баланың қол
қимылын түгелдей қайта өзгертуді, оны құрал-сайманның құрылымына бейімдеуді
талап етеді. Мұны ... ... ... ... ... ... оған ... толтырып алғаннан кейін оны қисайтпай тік көтеріп, сол
тура жолмен ауызға ... ... ... Ал ... ұстаған тағам олай емес,
бірден ауызға апарылады. Демек, қасық ұстаған қол ... ... ... ... ... үшін бала ... іс-әрекет жасалуы тиіс
заттың қасық пен тағамның, қалақша мен ... ... пен ... ... ... білуге үйрену і қажет. Бұл оңай міндет емес.
Іс-әрекеттің бүкіл тәәжірибесі баланы оның нәтижесін ... ... ... өз қолының әсер етуімен байланыстыруға үйретеді.
Бала құрал-сайманмен іс-әрекет жасауды ... ... ... ... ... наөарын аударып отыратын үлкендердің тұрақты
басшылығымен игереді. ... ... де ... ... ... бола ... Ол ... сатыдан өтеді. Алғашқы сатыда құрал-сайман
бала үшін қолының жалғасы сияқты роль атқарады. Сондықтан да бала ... ... ... жасауға тырысады. Жаңағы қасықты бала уысына
қысып, басына таман ұстайды. Сонан соң үлкендердің көмегімен, оған ас ... ... оны ... ... қысып апарады. Мұндайда оның бүкіл
назары қасыққа ... ... ... ... ... да ... ілінген
тағамның көпшілігі жолшыбай төгіліп-шашылып, баланың аузына құр ... Бұл ... бала ... ... оның ... ... ... қол қимылы болады. Одан кейінгі сатыда бала құрал-сайманмен
іс-әрекет ... тиіс ... ... ... ... ... Бірақ оны анда-санда ғана дәл орындайды да, сосын осы қимылын
қайталауға тырысады. Ең ақырында ғана ... ... ... ... ... ... да, ... іс-әрекет пайда болады.
Сәбилік шақта бала ... ... ... ... Олар одан әрі жетілдіріле беруде. Бұл жерде маңыздысы баланың
тиісті іс-әрекеті қалай игергені емес, ... адам ... ... бірі ... ... құрал-сайманды пайдалану принципінің
өзін қалай игеретіндігінде ... ... ... ... ... балаға кей жағдайда заттарды ... ... ... пайдалануға
мүмкіндік береді.
1.2. Балаларда іс-әрекеттің жаңа түрлерінің пайда болуы
Ерте сәбилік шақтың соңында (үш ... аяқ ... ... кең ... ... және ... ... анықтайтын іс-әрекеттің
жаңа түрлері қалыптаса бастайды. Бұл ойын және ... ... ... жапсыру, құрастыру) түрі.
Ойынның бала іс-әрекетінің ерекше түрі ... , ... ... өзгеруімен байланысты өзінің даму тарихы бар. Баланың ойынын жануар
төлінің қылықтарының формасы тұқым қуалап ... ... ... ... болмайды. Балалар өз ойындарының мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... білеміз.
Қоғам дамуының алғашқы сатысында азық-тұлік ... ... ... құрал-саймандарды пайдалану арқылы жеуге жарайтын түбірлерді
қазып алу болды. Балалар өмірінің ... ... ... ... ... ... табудың және қарапайым құрал-сайманды
қолданудың әдістерін іс жүзінде үйренеді. Еңбектен бөлек ойын ... ... мал ... және ... егін ... ... кезде
балалар түсіне бермейтін және арнайы даярлықты керек ... ... ... болады. Болашақ аңшыны, малшыны т. б. даярлаудың қоғамдық қажеттілігі
туады. Үлкендер ... ... ... құрал-сайманның кішіректерін жасап
береді. Осы бір ойыншық ... ... ... өседі, бірте-бірте
олардың да ... ... ... қолданылатындай болады. Қоғам
балаларды еңбектің әр саласына қатыстыруға әзірлеуге мүдделі, үлкендер ... ...... ... көмектеседі. Мұндай
қоғамда әзірге арнаулы мекеме сияқты мектеп жоқ. ... ... ... басшылығымен құрал-саймандарды пайдалану тәсілдерін ... ... ... ... ... игергенін анықтайтын
қоғамдық байқау іспетті болады.
Еңбек құралдары мен ... ... ... ... барған
сайын күрделілене түседі. Қиын әрі олардың қолынан келмейтін іс-әрекеттерге
балалар қатыстырылмайтын болады. Еңбек ... ... ... ... ... ... ... кезінде
пайдалану әдістерін игере алмайды. Еңбек құралдары кішірейтілгенде, сыртқа
ұқсастығын сақтағанымен, ... ... ... қалады. Мысалы,
садақтың кішірейтілген түрінен де ... ... ... ... ... ... ... түрі өз ролін толық атқара алмайды –
одан оқ атуға болмайды, тек атқан сияқты белгі ... ... ... табу ... ... болады. Сонымен бірге балалар қоғамның ересек
мүшелерімен қатынас жасаудан да ығыстырыла бастайды.
Қоғам ... осы ... ... жаңа түрі – ... ойын пайда
болады. Бұл ойын арқылы балалар өздерінің негізгі әлеуметтік қажеттілігін –
үлкендермен ... өмір ... ... қанағаттандырады, өйткені бұл
қажеттілік олардың еңбегіне қатысудың негізінде қанағаттандырылуы мүмкін
емес. Өзімен-өзі жүрген ... ... ... ... үлкендердің
әлеуметтік қатынасы мен еңбек іс-әрекеттерінің негізгі белгілерін
қайталайтын ойын ... ... ... ... орындауды алады.
Сөйтіп, өндіріс пен өндірістік ... ... ... ... ... орнына олардың үлкендермен ортақ өмірінің ерекше
формасы ретінде біреудің ролін ойнау пайда болады.
Рольдік ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастар мен еңбек функциясын жаңғырту бірінші кезекке
шығады. Сол арқылы баланың үлкендермен ... ... мен ... ... ... ретіндегі негізгі қажеттілігі қанағаттандырылады.
Рольдік ойынның ... ерте ... шақ ... ... ... ... ... Олар заттың рекеше тегінің – ... ... ... ... Ерте ... ... өзінде –ақ балалар
үлкендермен бірлесе қимыл ... ... ... ... үйренеді, ал кейінірек оны өздігінен атқаратын болады. Мұндай іс-
әрекеттерді әдетте ойын деп атайды, бірақ ... ... ... ... ... ғана айтылуы мүмкін.
Бастапқы ойындардың мазмұны екі-үш әрекетпен, мысалы, қуыршақты немесе
ойыншық малдарды тамақтандырумен, ұйықтатумен ... ... ... ... өз ... ... шақтырын бейнелемейді., затты үлкендер
қалай көрсетсе, солай ұстап-тұтады. Олар әзірге қуыршақты тамақтандырмайды,
ештеңені бейнелемейді, тек қана ... ... шыны ... ... ... немесе оны төсекке жатқызып, арқасын қағады. Мұндай
ойынның ерекшелігі сол, бала ... ... ... ... ... ғана пайдаланып, сонда жасаған іс-әрекеттерді қайталайды. Бұл
іс-әрекетті басқа затқа қолданбайды.
Дегенмен, көп кешікпей бала үлкендердің іс-әрекетін ... ... ... ... ... ... күнделікті өмірде байқағандары жаңаша
қолданылып, ойынға айналады.
Өмірден бақылаған іс-әрекеттерді ойыншықтарға ... бала ... ... ... Көптеген жаңа ойындар пайда ... ... ... су құйып, шомылдырады, оларды диваннан еденге
секірткендей ... ... ... ... қуыршағымен серуенге
шығады. Осы кезде бала түрлі іс-әрекеттер жасайды. Ол ішінде ештеңе де жоқ
бос ыдыстан ... ... ... стол ... жазу ... ... пісіріп,
кітап оқиды.
Бұл кездерде балаға кеңес беру арқылы, егер ... ... ... ... ... оның ... жаңа мазмұн беруге болады. Іс-әрекетті
бір заттан екінші затқа тасымалдау, затпен босаңсыту баланың ... ... ... ... Бұл жерле әлі де болса затты ойын үшін
басқа нәрсеге айналдыру, бір ... ... ... ... ... жаңа құрылымдар кейінірек жүзеге асады да, сол заттық іс-әрекетті
өзінің ойын әрекетіне айналдыруға жасалған алғашқы қадам болып ... ... ... ... әр ... заттардың баламаларын
пайдаланып, жоқ заттардың орнын солармен толтырады. ... ... ... текшені, қайрақты, катушканы, ... ... ... ... материалдарының қалдығын – цилиндрді, кірпішті, сүйек
шығыршықтарды ... ... ... ... ... ... ... қуыршақтың қызуын өлшейді; шпилькамен, кегльмен,
шыбықпен, сіріңкемен тырнақ алып, шаш қияды. Бір ... ... ... ... бала ... оған басқаша ат қоймайды да бұрынғыша атай
береді.
Келесі сатыда балалар бір заттың ... ... ... да, оған өздігінен ат қояды.
Сәбилік шақтағы балалар алдымен затпен іс-әрекет жасайды да, оның ойын
кезіндегі ... ... ... ... жағдайда бала бір заттың орнына
қолоданған сол заттың баламасымен нақты сол заттың ... ... ... ... ... ... ... көлемінің, материалының
ұқсас болуы талап етілмейді.
Сәбилік шақтағы балалар ... кең ... ... ... ... бар ... ... қалыптасуына алғышарттардың барын
байқауға болады. Ойында заттардың ... ... ... байланысты
балалар белгілі бір кісінің іс-әрекеттерін бейнелей бастайды.
Әдетте баланың өзін үлкендердің есімімен атауы ерте балалық ... ... ... ... Бала ... ... сосын өзін бір үлкен ... ... ... ... ... ... ұқсатады.
Рольдік ойынның алғышарттары – заттың атын өзгертуі, баланың өз ... ... ... теңестіру өзін басқа біреудің есімімен
атауы, басқа ... ... ...... ... заттық іс-әрекетінің дамуына байланысты ерте балалық шақта
сурет салуды игерудің алғышарттары ... ... ол ... ... ... ... ... – бейнелеу іс-әрекетіне ауысады. Ерте балалық
шақта бала қағазға қарындашпен әртүрлі штрихтар ... ... ... ... ... меңгереді, сурет арқылы әлдебір заттың
бейнесін ... ... ... ... ... берген қарындашпен
қағазға шатпақ түсіру баланың іс-әрекетінің бір түрі. Үлкендерге еліктеп
қағазға ... ... ... ... онда ... із ... ... Қағазда қалған қарындаштың ізі ... әр ... ... келген солғын сызық түрінде көзге түседі.
Кешікпей бала қарындаштың негізгі міндеті қағазға сызық түсіру ... ... ... қимылы неғұрлым дәл әрі түрліше болады. Осыған
орай оның қағазға түсірген шатпақ ... да әр ... ... Бала оған
көз тоқтатып назар аударады. Ол ... бі ... ... ... ... ... көбірек қайталап, сызуға әуестенеді. Сызығы
көңілінен шықса бүкіл іс-әрекетін ... оны ... қоя ... ... қайтадан сызады. Бірақ, бұл жолы сызықтар алғашқы шатпаққа ұқсаңқырап
кетеді. Бәрібір бала бұған да ... ... ... бала ... шатпақтарды сызуға әуес. Оған қысқа түзу
сызықтар, нүктелер, қисық белгілер, ... ... иір ... ... сызықтарды еш нәрсеге ұқсатуға, одан еш нәрсе ... ... да ... ... дейінгі сызықтар деп атайды. Баланың
бейнелеуге ... ... ... ... бірінен-бірінің айқын
айырмашылығы бар екі ... ... ... ... ... бір затқа ұқсастық табады. Сонан соң әдейі бейнелеу ... ... ... ... салу ісіне жетекшілік етуге тырысады,
допты, күнді қалай сызу керек екенін ... ... ол ... ... ... ... салғанын сұрайды. Бірақ белгілі бір мерзімге
дейін бала мұндай нұсқауды да, сұрақты да ... Ол ... да, ... өзіне мәз болады. Кейін, сол шатпақтарынан әр нәрсеге
ұқсастық тауып, мынау таяқ, мынау ағай т. б. деп ... ... ... өзгеріс пайда болады. Мұндай ұқсастықтың ... ... ... ... сонша, ол қолына қарындаш алып, қағаз бетіне
сызықтық түсірген сайын сондай ұқсастықты ... ... ... тіпті
өзгеше шатпақтың өзінен ұқсастық іздеп, кейде оны ... ... ... бір ... ... әдейі, ойлап салу бірден пайда
болмайды. Біртіндеп бала өзі ... ... ... ұқсатудан енді
суретін салғалы отырған ... ... ... ... Ойын ... ... бейнелеу іс-әрекетінің бастамасы болып табылады.
Сәбилік шақта бала бір нәрсенің ... ... ... ол ... ... ...... шатпақтарынан ұқсатқан нәрсесінің
бейнесін көз алдына келтіреді. Көптеген нәрсенің графикалық образы айналасы
тұйықталып ... ... ... ... ... екі ... қыз ... салған қисық сызықтардың бірін «апайым», екіншісін «ағайым»,
үшіншісін «шар» деп атайды. Ал ... бұл ... ... жоққа тән. Дегенмен ұқсастығы жоқ сызықтарды әр нәрсеге балау
басқаларды қанағаттандырмайтынынбала ... ... Бұл ... өзін
де қанағаттандырудан қалады, өйткені ол біраздан ... ... ... өз іде ұмытады. Сонан соң бала осы ... ... ... ғана ... ... ... ... ол жаңа графикалық
образдар іздейді. Графикалық образы жоқ заттардың , ... ... ... ... ... ... кезде де одан бас тартады. Мысалы, бір
бала үйдің, адамның, ... ... ... ... бас тартты да,
өзі: «Одан да мен ... ... ... салайын. Керек десең баспалдақтың
суретін суретін салайын», деді.
Бұл кезеңде бейнелейтін заттар тобы тым ... ... Бала ... ... обьектіні суретке сала бастайды. Содықтан, сурет салу
дегеннің өзі ол үшін осы ... ... ... ... ... ... осы ... кейде «адам жасаймын» деген сияқты ерекше атқа
ие болады.
Басқа пайдаланатын графикалық ... шығу тегі ... ... Олардың кейбірін ол өзі шатпақтау кезінде ... ... , ... үлгі ... ... ... өті ... басқа бір
суретті көшірудің нәтижесі болып табылады. Мұның соңғысына балалар «бас
пен аяқ» ... ... адам ... әр ... ... ... ... сызған дөңгелектер мен одан тарайтын әр түрлі сызықтар жатады.
Әзірге балада графикалық бейнелер қоры тым аз. Оның ... ... ... ... ... ... ... олардың графикалық бейнесі жоқ болса да, ... ... ... ... ... да ... ... графикалық бейнені жүзеге асыру баладан
көптеген күш ... ... ... Мақсатты анықтау, оны жүзеге асыру, өз
іс-әрекетін тексеру – бала үшін қиын ... Ол ... да «Мен ... ... ... ... - деп, өзі ... бейнесін аяқтаудан бас
тартады. Дегенмен, баланың заттар мен сыртқы дүние құбылысын бейнелеуге
құштарлығы ... ... ... ... ... ... Сананың пайда болуы. Баланың сана-сезімі
Қазіргі әдебиеттерде сана терминіне әлі ... дәл ... Көп ... бойы ... ... сана деп адамды
басқа тіршілік иелерінен бөлуге ... ... ... ... деп ... қажет.
Демек, адамда сананың болуының сыртқы және ішкі белгілері ... ... ... ... ... ... ... белгісіне оның құрал жасауы,
қолдануы жатады. Ал жасанды құралдарды қолдану адам санасы дамуының ... ... ... ... болады.
Сана дамуының екінші кезеңі осыдан шамамен 30 мыңдай жыл ... еді. ... дәл осы ... адамдар ауызекі сараланған сөздерді
қолдана бастайды. Бұл жағдай қоғамның пайда болуы еді. Осы ... ... сала ... Бұл ... ... ... еді. Осы ... бастап
адамдарда өздері қоршаған табиғат жайында діни, мистикалық пікірлер
қалыптаса бастады. ... келе ... ... ... ... ... ... кезееңі адамдардың киім киюі. Қазіргі кезде сана
дамуының үш деңгейін атауға болады: ... ... ... Оның ... сана
адамның іс-әрекеттеріне қарай бөлінеді. Сурет салудан ... ... ... ... Ал енді ... 5 мың ... бұрын
жазбаша тіл пайда болды. Осы ... ... ... ... ... ... яғни сан ... білім саласы пайда болды.
Мектеп жасына дейінгі шақта ... ... ... бір ... ... ... ... екен. Бала өз қылықтарының түрткі
күштері мен салдары жөнінде көбірек ойлай бастайтын ... Бұл ... ... ... ... ... ... кім және қандай
қасиеттерге ие екенін, төңіректегі адамдардың бұған деген ... ... ... ... түсінгенде ғана мүмкін болады. Сана-
сезім айқын өзін-өзі бағалауынан, яғни бала ... ... ... ... ... мен ... қалай бағалауынан
көрінеді.
Сана-сезім дамуының алғышарты тіпті ерте сәбилік шақтың соңында өтетін
баланың өзін-өзі ... ... ... Бірақ, бала мектеп ... өзі ... ... ... ... ... білмей, тек
өзінің өмірінде бар екенін ғана түсінеді. Үлкендер сияқты ... ... ... өзінің шынайы мүмкіндіктерін ескере бермейді. Бұл үш
жастағы дағдарыс кезеңінде мүлде айқын көрінеді.
Үлкендер ... ... ... ... ... ... өз
басына жай таңа салатын мектепке дейінгі ... әлі өзі ... ... ... ... Өзін ... деп санайтын бір баланың
бұл нені білдіреді деп сұрағанда, ол: «Мен ... деп ... ... ұқыптылығын мақтан ететін ... ... бұл ... деп ... ... ... ... арқылы баланың сана-сезімін дамыту.
Бала нәрестелік шақта-ақ ... әр ... ... ... ... ... ... ажыратуға және іс жүзінде мінез – құлқын реттеуге
мүмкіндік беретін көру ... ... ... ... ... әлі онша жетілмеген. Алғашында бұл байқала да қоймайды –
бала қоршаған ортасын дұрыс бағдарлайтын, таныс ... ... ... ... көрінеді. Бірақ тану әр түрлі болуы, заттың түрлі қасиеттері
мен белгілерін ажыратуға негіздеуі мүмкін. Бір ... бала ... ... ... оның ... қасиеттерін анықтай алмайды. Әдетте ол көзге бірден
түсетін бір белгіні байқайды да, ... ғана ... ... сол арқылы
таниды. Көбіне ол бала іс-әрекет үстінде жиі ... ... ... болуы мүмкін. Мысалы, «құс» деген сөзді ұққан бала, соған ұқсас не
көрсе де, соның ... құс деп ... Атап ... бір жағы құс ... үшкірленген пластика шарды да солай атай береді.
Екі жасқа қарай аяқ басқан бала қабылдауының ерекше қасиеті – ... ... ... ... оның ішінде кейбір жеке
мүшелерін ғана ... ... ... (мысалы, жылқы мен иттің тұмсығын
ғана ... ... білу ... ... ... ... ... білу
қасиеттеріне қарап, ол фотография, сурет дегеннің не екенін түсінеді деп
дәлелдеуге де ... еді. ... ... ... ... ... ... сәл
ғана белігісі арқылы дәл тануға қабілеттілігін де ... ... ... ... бұл жерде тура қарама-қарсы қасиеттер пайда болады. Екі
жасқа қараған ... ... ... ... ... мен адамдардың
бейнесі деп қабылдамайды. Олардың түсінігінше бейнелеген заттар - өз ... ... Егер бала ... және оның ... бейнесін бірдей атпен
атаса, ол бұларды бір нәрсе деп ұғып ... Олай ... ... де, затта да баланың көңілін аударған әлдебір бөлшек ... ... үшін ... өзі ... ... қалғанына мән беріп жатпайды.
Затты танып, қабылдай тұра бала оның бәрін емес, жеке белгілерін ғана
бағдарлайтыны, қабылдайьтын ... ... ... немесе бейнесіне
селсоқ қарайтындығынан да байқалады.
Балалардың заттарды қабылдайтын көру ... ... ... ... процесінде жасалады. Бұл іс-әрекет алдымен заттың
формасы мен көлемі сияқты қасиетіне бағытталған. Бұл кезеңде ... ... үшін оның ... ешқандай маңызы болмайды. Бала боялған ... ... ғана ... ... ... ... ... бір
әдеттегідей емес түске боялғанын да оңай таниды. Әрине, бұдан бала ... ... ... ... ... Нәрестенің белгілі бір түсті
ажырататынын, сондай-ақ затты сипаттайтын белгі ... әлі ... ... ... ... ол ... ... қабылдау, сезіну неғұрлым толық әрі жан-жақты болуы үшін, балада
сезімнің жаңа әс-әрекеттері қалыптасуы тиіс. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... байланысты
қалыптасады.
Сыртқы бағдарлау қимылын игеру бірден ... ... ол ... ... ... ... және оған ... қандай дәрежеде
көмектесетініне байланысты. Бұл жастағы балаларға ... ... ... ... ... ... ... міндеті
болатындай, оларды өзара дұрыс іріктемесе тиісті нәтижеге қол жетпейтіндей
етіп жасалған. Матрешкалар, ... ... ... ... ... ... бар ... тағы басқа көптеген ойыншықтар балаларды сыртқы
бағдарлай қимылына үйретеді. Егер бала ... ... ... күш ... ... ... әрекеттенсе, кейін өзі немесе үлкендердің көмегімен
өлшеп қарауға көшеді. Сондықтан да мұндай ойыншықтар ... ... ... ... деп ... ... ... баланың іс-әрекет
тәсіліне бұларға қарағанда аздау әсер етеді. ... ... ... ... кез келген ретте құрастыруға ... ... ... ... ерекше керек – оларсыз бала өлшеп
қарауға ... ... ... ... ... ... бағдарлау
қимылы арақатынастық іс-әрекеттерді игеру кезінде ғана емес, сондай-ақ
құрал-сайманмен әрекет жасауды ... ... ... Мысалы, анадай
жерде жатқан нәрсені таяқтың көмегімен алуға тырысқан баланың қолына тым
қысқа таяқ ... оның ... ... көзі жеткеннен кейін оны
ұзынырағына ауыстырады. Сөйтіп заттың алыстыға мен ... ... бір ... ... ... ... көмегімен заттардың қасиеттерін
салыстырудан, ... бала ... ... ... көріп
бағдарлауға көшеді. Қабылдау іс-әрекетінің жаңа типі қалыптасады. Бір затың
қасиеті бала үшін екінші бір ... ... ... ... ... ... ... бір шығыршығы басқа шығыршықтардың
өлшемі таяқтың ұзындығы – қашықтықтың өлшемі, ... ... ... ... ... ... ... болады.
Баланың қабылдаудың жаңа іс-әрекеттерін игеруі заттық қимылды орындай
отырып, көзбен байөап, бағдарлауға көшуінен ... Ол ... ... ... ... ... ... қажетті іс-әрекетті алдын – ала ... ... ... ... ... екі жарым – үш жастағы бала формасы, көлемі мен түсі
жағынан әр түрлі заттарды үлгісіне қарай ... ... ... ... Ол ... ... ... үлгі ретінде берілген үшінші нәрседен
аумайтын затты іріктеп ала алады. Соның өзінде ... бала ... ... көлеміне, ақырында түсіне қарай ... Бұл ... ... ... затпен практикалық қимыл жасау мүмкіндігі соған байланысты
қасиеттерде қалыптасады да, ... соң ... ... қасиеттерге ауысады деген
сөз. Үлгі бойынша ... ...... ... ... ... қиын ... Бұл жерде бала қасиеттері бірдей көптеген заттардың
бар екені түсінеді.
Затты басқа нәрсемен салыстыра зерттеу неғұрлым жан-жақты болады, бала
көзіне ... ... жеке ... қанағаттанып қалмайды. Баланың
қабылдаудың жаңа түрін игеру заттарды бұрын картиналарға, фотографияларға
қарап, жеке белгілерін салыстыра тануы ... ... ... ... ... ... қабылдауын әлі де болса жақсы басқара
алмайды және де егер оның таңдауына екеу емес , ... ... ... ... ... ... ... болып, көптеген бөлшектерден
тұрса, немесе олардың бояуы айнымалы, ауыспалы түс ... онда ... ... үлгі бойынша іріктеп алуға шамасы келмейді.
Егер сәбилік шаққа жеткен бала заттарды өзара салыстырғанда ... ... ... үлгі ... ... кейінірек, үш жасқа аяқ басқанда
кез келген басқа ... ... ... ... жақсы таныс кейбір
заттарды тұрақты үлгілерге айналады. Мұндай үлгілер ретінде нақты заттар
ғана емес, ... ... олар ... ... ... қалып қойған, есінде
сақталған ұғымдар да ... етуі ... ... үш ... ... ... ол: «үй сияқты», «үйдің шатыры сияқты», - ... ... ... «доп сияқты», сопақша заттарды: «қияр сияқты»,
«жұмыртқа сияқты », - ... ... ... ... ... «шие ... жасыл
түстіні: «шөп сияқты» т. б. дйді.
Баланың бүкіл сәбилік шақтағы қабылдауы олар ... ... ... тығыз байланысты. Бала өзінің қолынан келетін әлдебір іс-әрекетті
орындау үшін қажет болғанда, заттың ... ... ... ... жағдайын мейлінше дәл анықтай алады.
Басқа жағдайларға түйсік мейлінше шашыраңқы және дәл ... ... ... егер ... ... алу жаңа ... іс-әрекеттер жасауды қажет
етсе, бала заттың әлдебір қасиеттерін мүлдем ескермеуі де ғажап ... үлгі ... ... ... ... ... дәлқабылдауға қол
жеткізген бала, оған қарапайым конструкциялық есеп берілгенде, ... ... ... ... Жаңа ғана бір ... және оған ұқсас қызғылт түсті екі
текшені көрсеткенде бала оның ... кісі ... ... ... ... тауып
берді. Ал енді үлкен кісі сол ... ... ... ... көк ... ... ... сен осылай жасашы», - деп сұраса, сәби байыппен ғана
көк кубикті алып ... ... ... осы ... ... сала ... да бала өзі бейнелейтін заттың
немесе оған ұсынған үлгінің ... ... ... да, өзі ... пайдаланады.
Әр түрлі заттардың қасиеттерімен – ... ... ... т. б. ... бала осы ... ... ұғымдар қорын жинақтайды,
мұның келешек баланың ақыл – ойының дамуы үшін ... зор. ... ... тек қана ... көз алдында тұрса, тіпті бала оны ұстап қарау
мүмкіндігіне ие болса, ... оған ... ... ... ... ... қасиеттерін әдейі түсіндірудің қажет болмаса, мұның өзі ... ... қол ... Мұндай ұғым белгілі бір қасиеті бар
затпен ... ... ... рет орындағаннан кейін ғана
қалыптасады. Ал, бұл қимылдар, ... ... ... ... ... іс-әрекеттің түрлерімен, алдымен заттық іс-әрекетпен
байланысты. ... ... ... ... ұғымдарды жинақтау баланың
өзінің заттық іс-әрекетінде қаншалықты ... ... ... ... заттың қасиеті туралы ұғымын байыту үшін, оның заттық
іс-әрекетті орындау үсітнде осы қасиеттердің негізгі түрлерімен ... ... ... ... ... ... кейде орын алып
жүргеніндей, екі-үш формамен және ... ... ... ... ... үш жасқа қараған бала бес-алты форманы (дөңгелек, сопақша,
төртбұрыш, тікбұрыш, үшбұрыш, көпбұрыш) және сегіз ... ... ... ... жасыл, көк, күлгін, ақ, қара) айыра алатынын анықтаған.
Сәбилік шақта баланың сөйлеуге машықтануы мен заттың қасиеті ... мен ұғым ... ... бар. ... үш жасқа дейін
үйренген ... ... ... және іс-әрекетті бейнелейді. Ал түс
пен форманың атауын (қызыл, сары, жұмыр) үйрену балаларға қиынға ... тек ... ... ... ... ... соның өзінде
сөздерді шатастырып ала береді. Осыған қарап, ұзақ уақыт бойы балар ... ... ... ... алмайды деп есептеліп келді. Бұл қиындықтардың
өзіндік психолгиялық ... бар. Сол ... ...... оның
атқаратын қызметін, сыртқы түрі өзгергенде де сол ... ... ... ... ... ... Оның сыртқы белгісі, түсі, көлемі
қандай болғанына қарамастан қызмет біреу-ақ – жер ... ... ... ... бала оның ... ... ... өзгеруіне
қарамастан танып, тиісінше қолдана алады. Ал, оның қасиеттерін ... - ... ... Бұл ... ... оның ... ... көңілді
басқа жаққа аударып, әр түрлі заттарды қолдану үшін ... жоқ ... ... ... Сонда сәбилердің ажыратуына қиындық келтіретін
қарама-қайшылықтар пайда болады.
Үлкендер балалармен сөйлескен ... ... ... ... ... отырғанымен, сәбиден оны жаттап алуды, ... ... ... талап
етудің қажеті жоқ. Бала төрт-бес жасқа келгенде ... ... ... ... ... көру ... қатар есту қабылдау да жақсы дамиды
Мұнда да заттар мен ... (бұл ... ... ... ... ... мөлшерде бөлінетін негізгі тәртіп сақталады.
Сәбидің дыбыстарды қабылдауға байланысты негізгі іс-әрекеті сөйлеу ... ... ... табылады. Сол себепті бұл кезеңде ... ... ... тез ... ... айрылу екпіні мен құрылымына қарай
өзгешеленетін буындалып бөлінбеген ... ... ... ... ... ... қабылдауға көшеді. Әр түрлі дыбыстар сөз ішінде
ерекше естіліп, бала оны ... ... ... ... сосын
дауыссыздарын) айыратын болады.
Әдетте бала екі жасқа толғанда ана тіліндегі ... ... ... ... ... есту ... ... түсу келесі
жылдарда жалғаса береді.
Балаларда жоғары дыбыстық есту – ... ... ... ... ... ... арнаулы тәжірибе мұндайда едәуір ілгері басуға болатынын
көрсетеді. Жоғары дыбыстарды баланың ... ... ... ... сәбиге таныс заттармен байланысты екенін көрсету керек.
Сөйтіп үш ... ... ... ... ... ... дауы ... малдың, ал жай дауыс үлкен малдың «дауысы» ... ... ... ... ... ... оңай ... сәбилік шақтың басында бала айналасындағы заттардың
қасиеттерін қабылдап, олардың ... ... ... аңғарып
және оларды пайдалана бастайды. Бұл заттық іс-әрекетті, ойынның ... ... салу мен ... ... ... ... арғы ... алғы шарттарын жасайды. Ерте ... ... ... ... ... ... ... қабылдау мен ойлау әрекеттерінің жаңа
түрлері құрастырылады.
2.1. Балалардың ... ... ... ... ... ... ... дамытуды қорытуды қалыптастыру –
жалпы белгілері бар заттарды немесе іс-әрекеттерді ойша ... ... ... ... ...... ... басталады. Өйткені
үлкендердің баланы сөздің маңызын түсінуге және ... ... ... ... ... ... ... деген сөзді балаға үйреткенде оның
қолға тағатын сағатқа да, ... іліп ... ... да, ... да ... айтса, «түйме» дегеннің әкесінің бешпетіне
қадаған пластмассадан ... қара ... де, ... ақ ... де,
шешесінің костьюміндегі әдемілеп жасалған ағаш түймеге де қатысты екенін
түсіндіреді. Бірақ бала сөздің жалпыға ... ... ... ... ... ... үйренген сөздердің қолданылуы олардың мазмұнының өзгергіш
екенін көрсетеді. Бұл жерде олар заттардың әлдебір ... ... ... «кх» деп ... ... ... тері ... да (жүні сыртына
қарап тұрғандықтан), басқа ... ұсақ ... да ... ... ... ... да ... тырнағын көргендіктен), тіпті
...атасы мен әжесінің суреттерін де (бұл жерде де ... көзі ... ... осы ... атайды. Бірақ оның бұндай тасымалын ... ... сол ... бала ... ... әр ... өзіне лайық сөз
іздестіреді. Мұндайда көбіне заттың атын тек қана сол нәрсеге қойылған деп
біледі. ... бала «мя» (доп) деп тек ... ... ... ғана ... ... доптарға бұлай атамайды.
Үлкендердің нұсқауы, олардың сөйлеу үлгісі – заттардың аталуы – баланы
жалпы атау белгілі бір міндетті ... бір ... ... ... ... ... ... Сыртқы түрі бір-бірінен өзгеше,
бірақ атқаратын міндеті ... ... ... ... ... ... түспейді екен. Егер бұдан бұрын өзі ... ... ... ... ... ... мақсатына қарай пайдалануды үйренбесе бұл
сірә, балалар үшін ... де қиын ... ... ... ... ... жасау алдымен іс-әрекет үстінде
пайда болады да сөз ... ... ... ... ... ...
құрал-жабдықтар. Белгілі бір құрал-жабдықтың (таяқ, қасық, ... ... ... ... ... бала осы құралдарды әр түрлі
жағдайларда пайдалануға ұмтылады, оның ... ... ... ... ... ... Екінші жағынан, құралдардың
пайдалануға қажетті маңызды белгілері іріктеп алынады да, ... ... ... ... ... заттарды өзіне қарай
жақындатуды үйренгеннен кейін бала бұл ... ... ұзын ... ... ... ... ... бәрі бала үйренген сөздердің
мәнін өзгертеді. Олар барған сайын заттың ... ... ... ... Сөз – ... атауы – балаларға сол затпен іс-әрекет
үстінде көрсетіліп, үйретілген кезде, қорытынды жасаудың мәні арта ... ... ... заттың атауын оның функциясымен тығыз
байланыстырылады. Сондықтанда ... ... ... ... атаған жаңа
затпен кездескенде бала бұл ... ... ... болсын тиісінше
пайдалануға тырысуы мүмкін. ... екі ... ұл ... ... ... ... бойы ... қасына келді. Баланың: «Бұл не?» - деген
сұрағына, ... ... бұл ... ... - деп жауап берді. Шешесінің
таң қалғаны сондай, баласы осы жауапты ... ... ... отырғышты
жерге қойып, арқасын берді де, оған отыра бастады.
Балаларда қалыптасатын қорытынды жасау бейнелер формасына ие ... ол ... ... шешу ... ... енді ... ... оны басқа затпен алмастыру пайда болады.
Кубик шыны аяқ орнына пайдаланылады. ... ... ... ... бұл алмастыруды байқамайды, балама ... ... ... ... ... ... ... алмастырушы затпен іс-әрекет жасауды
меңгерудің ... ... ... Оның туындауы сананың белгілік
функциясының пайда болғанын дәлелдейді.
Бір затты ... ... ... пайдалануға болатынын түсіну баланың
қоршаған ортаны игеруіндегі бетбұрыс кезең болып ... Ол ойын ... ... ... ... ... ... мен күнделікті мінез-құлқында
аңғарылады.
2.2. Затпен әрекет жасаудың психологиялық негіздері.
Мектепке дейінгі шақта бала затпен қимылдар ... ... ... орындағанда (әсіресе, шынайы заттармен ... ... бала ... отыр деп жиі ... ... бұл ... ғана емес, ол баланың затпен әрекет ... ... ... жерде
бала санасында белгілік функция қалыптасатындығы неғұрлым ... ... ... ... ... бала ... ... баламаларын таңдағанда
олардың нақты шынайы қарым-қатынастарын негізге алады. Мысалы, ... талы – ... ... талы – ... ... ... – қонжықтың
төсек-орны болатындығына ол бірден келіседі. Бірақ қораптың – қонжық, шырпы
талы – оның ... орны ... ... ... шешімге ол мүлдем келсіпейді. Бала
бұған: «Бұлай ... деп ... ... тәрбиеші көптеген заттарды алдына ... ол ... ... ... ... осы ... жауап беру қабілетін
тәрбиеші мұқият тыңдап, өз қорытындысын арнайы карточкаға ... ... бала ... атын білмей атай алмаса, оған тәрбиеші әр ... ... да ... сұрап, үйретеді. Ал бала мүлдем атай
алмаса, онда баланың сөздік ... ... ... ... ... ... жағдайда балаға тіл байлығын дамыту сабақтарын жүргізу керек.
Заттарды баланың ... ... ... ... ол ... ... ... пішіні мен көлемін ескеруі қажет.
Бала арақатынастық ... ... ... бастағанда, ол
заттарды іріктейді, ооларды немесе олардың бөлшектерін формасына, көлеміне,
түсіне қарай өзара қосады, ... ... ... белгілі бір жағдай
береді. Арақатынастық ... ... ... ... ... ... мүмкін екені, бізге белгілі. Кейде баланың, үлкендерге
еліктеп, іс-әрекетті іске асырудың әзір ... еске ... ... ... ... қайталайтыны болады. Егер пирамиданың
шығыршықтарының орны ... ... ... біреуі құлап қалса, бала керекті
нәтижеге жете алмайды. Сондықтан да ерте ме кеш пе ... ... ... ... өзі ... өзі ... талап етеді. Алғашында
бала мұндай талапты тек қана байқап қараудың көмегімен орындайды, ... ... ... әр ... ... ... ... көзбен салыстыруына
мүмкіндік бермейді.
Матрешканың төменгі бөлегін жоғарғысына кигізе отырып, бала оның бұл
жерге сай келмейтінін түсінеді де, енді ... одан соң тағы ... ... ... ... ... дейін ауыстырып ала береді.
Пирамида шығыршықтарын іріктегенде бала әуелі оның ең ... ... көрі ... шығып тұрғанын алады да, оны тік ... ... ... дәл осы ... ... ... іріктеп
кигізеді де, ақырында пирамиданы дұрыс тұрғызып шығады. Дәл осы сияқты, екі
кубикті іріктеген кезде бала екеуін бір-біріне тақайды да, ... ... ... емес ... анықтайды. Осылардың бәрі балаға дұрыс практикалық
жәтижеге жетуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... мектеп жасына дейінгі нәрестелік шақта-ақ бала
заттармен едәуір ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерін басқа затқа аудара алады. Бірақ
нәрестенің бұл ... ... ... ... мен ... ... ... мысалы, ол қасықты таяқша, қарындаш немесе кішкене
күрек сияқты пайдаланады.
Нәрестелік шақтан ерте ... ... ... заттар дүниесіне жаңаша
көзқарастың дамуына байланысты болады- олар бала үшін тек іс-әрекет жасауға
ыңғайлы обьект қана ... ... ... ... ... бар және
пайдаланудың белгілі әдісі бар, яғни қоғамдық ... оған ... бар ... ... ... бастайды. Баланың негізгі ынтасы затқа
жаңа іс-әрекет жасауға үйренуге ауады, енді үлкендер осы істе ... ... ... ... Ерте ... ... бүкіл кезең бойына
жетекші іс-әрекет болып табылатын заттық ... көшу ... ... ... ... ... ... мұнда бала алдында
заттың қызметі алғаш рет ашылады. Нәрсенің ... ... ... ... болып табылады. Ол жай іс-әрекетпен ашылмайды. Мысалы, бала ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... ұрғылауы мүмкін,
бірақ бұл арқылы заттың қызметін, қасиетін ... ... да ... ... ... ... не үшін керек екенін ажыратуға тек
үлкендер ғана қабілетті.
Баланың заттардың қасиеті мен ... ... ... ... ... еліктеу формасынан түбірімен өзгеше. Маймыл бақырашпен
су ішіп үйренуі мүмкін, бірақ ол үшін бақыраш ... ... ... ... ... ... Егер ... бақыраштан су көрсе, оны ішеді.
Мал, егер дәл ... ... ... ... суды ... де, ... шалшықтан да іше береді. Дәл осы сияқты, ... ... ... ... ... ... бір ... үшін пайдаланады: оны лақтырады,
онымен әрнені соққылады т.б. Бала ... ... ... сол ... ... өзгермейтін тұрақты қасиетін үйрене бастайды. Әрине,
одан бала аттың ... ... ... оны тек қана сол ... ... ұғым ... ... ол ... қағаз сызғылауды
үйрене тұра, сонымен бірге ... ... да, одан ... жасауы да
мүмкін. Бұл жердегі ең маңыздысы сол – бала заттың шын мағынасындағы ... ... ... біледі. Екі жасар ерке тотай бәтеңкесін басына киген
кезде, өзіне-өзі күледі, себебі басқа кию емес ... ... ... дамуының бастапқы кезінде қимыл мен зат өзара қатаң
байланысты болады: бала өзі ... ... тек қана ... ... орындай алады. Егер оған шыбықпен шашыңды тара немесе кубикпен су
іш десе, ол мұны орындай алмайды да, ... ... ... Те ... ғана ... ... бөліп қарау жүзеге асады. Соның ... ... ... ... ... негізгі қызметінен басқа мақсатқа
пайдалануды немесе ... ... ... ... қимыл
жасауды үйренеді.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Алдамұратов. «Жантану негіздері».- Алматы, 2001ж
2. ... С. Х. ... ... ... ... ... ... Валиева М. «Білім беру технологиялары».-Алматы, 2002ж
4. Жарықбаева Қ. «Жантану негіздері».-Алматы, 2001
5. Көмекбаева Л. К. «Психологиялық қызметті ... ... В. С. ... ... ... балалар психологиясы».-Алматы,
1986ж
7. Федоренко Л. П. ... ... ... ... ... ... ... Сәбет Бап-Баба «Жалпы психология».-Алматы, 2006ж
9. Жарықбаев Қ. «Психология».-Алматы, 1993ж
10. Жақыпов С. М. «Жалпы психологияға кіріспе».-Алматы, 2007ж
11. Гоноболин Ф. Н. ... ... ... Қ. ... ... ... 1996ж
13. Психология: Адамзат ақыл-ойының қазынасы. 10 томдық. 2 томы
14. ... ... ... ... 10 ... ... ... С. Б. «Бастауыш мектеп педагогикасы».-Алматы, 2007ж
16. Ядешко В. И мен Сохин Ф. А. ... ... ... Нұрмұхамбетова Т. Р. «Тәжірибелік психология».-Шымент, 2006ж
18. Отбасы және балабақша 2001 №2 ... ... және ... 2001 ... ... және ... 2005 №2 /9/.
21. Отбасы және ... 2006 ... ... ... ... 2000 ж. ... ... ұлағат. 2005ж. /6/.
24. Ұлағат 2005 №8
25. Парасат 2003 №5

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикалық іс-әрекеттің тұлғаға бағытталуы4 бет
Психикалық даму және оқыту.Кәсіби білім беру психологиясы8 бет
Психологиядағы іс-әрекет мәселесі26 бет
Сәбилік кезеңнің психологиясына сипаттама6 бет
Іс - әрекет туралы жалпы түсінік3 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Есірткі және психотроптық заттардың және заңсыз айналым (контрабанда) түсінігі43 бет
Пиколин, м-фенилендиамин, нафтиламин негізіндегі бояғыштардың синтездеу әдістерін жасап шығару17 бет
Суды тазарту жолдары8 бет
Қате және қате сөйлеу мәселелері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь