Қазақстан экономикасын дамытудағы кәсіпорынның рөлі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ҚР.да кәсіпорындардың экономиканы дамытудағы ролі кешенді жүйелік бағдарламасы
1.1 Ұлттық экономикадағы кәсіпорындардың ролі және тиімді өнеркәсіптік саясатты қалыптастырудың қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. ҚР.ғы шағын және орта кәсіпорындардың жағдайын талдау ... ... ... ... ... 11
1.3. ҚР.ғы кәсіпорындардың дамуының кешенді бағдарламалары.
2. ҚР.да кәсіпорындардың ұйымдық.құқық түрі және базасы.
2.1. Ұлттық экономикадағы бизнестің ұйымдық.құқық түрі ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2. Шет мемлекеттердегі бизнестің ұйымдық.құқық түрі ... ... ... ... ... ... ... ...22
3. Қоғамның экономикалық дамуының негізгі факторлары, тоқыма және тігін өнеркәсіп кәсіпорындарының дамуы.
3.1. Кәсіпорын экономикасы дамуының негізгі факторлары ... ... ... ... ... ... ... 25
3.2. ҚР.ң тоқыма және тігін өнеркәсіп кәсіпорындарын талдау ... ... ... ... ... ...29
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
Экономикалық өмірдегі өнеркәсіптің осындай маңызды және көп қырлы рөлін ескере отырып, дамыған елдердің өзінде өнеркәсіптік- өндірістік кешенді дамытуды бірінші басымдылық деп таниды. Өнеркәсіп үлттық экономиканың жетекші белімі, елдің экономикалық даму деңгейін анықтайтын "бас нүкте" екендігін дәл айқындайды. Сондықтан да олар белсенді, жан- жақты және қисынды өнеркәсіптік саясат жүргізеді.
Кез келген елдің экономикалық жағдайы елеулі түрде өнеркәсібінің даму деңгейіне байланысты болады. Елдің өнеркәсіптік кешенінің жағдайы мен даму динамикасы, экономикалык төуелсіздік пен ұлттық қауіпсіздікті күшейту, халықтың жоғары өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету, қоғамның экономикалық ортасын сауықтыру, тең күкықты және езара тиімді жағдайда өлемдік экономикаға бірігу секілді үзақ жөне қысқа мерзімді міндеттердің сөтті шешілу мүмкіншіліктерін анықтайды.
Өнеркесіптік саясаттың объектісі болып елдің барлық өнеркәсіптік кешені табылады, оның ішінде барлық салалардың жиынтығы, салалық құрылымы мен онеркөсіп салаларының ғылыми- техникалық деңгейіне әсер ететін құрылымдық ұйымдар. Сондықтан енеркәсіп саясаты туралы сөз болғанда, міндетті түрде салалық, қүрылымдық, ғылыми- техникалық және инновациялық саясат қарастырылады, ейткені олардың барлығы бір кешеннің элементтері болып табылады жөне мақсаттары бірдей.
Қысқа мерзімді мақсат- өндірістің құлдырауының алдын алу, экономиканың түрақты өсуін жөне орнықтылығын қамтамасыз ету секілді ағымдық міндеттерді шешеді. Көріп отырғанымыздай, бөл мақсаттар әртүрлі уақыт кезеңдерін сипаттайды жөне енеркәсіптік саясаттың басты мазмүнын орындаудың логикалық сатылары ретінде көрінеді.
1. 14. 01. 1997ж. Өзгерісі және толықтылығымен Қаржы министрлігінің Бас салық инспекциясымен №37 «ҚҚС есептеу мен төлеу тәртібі жөнінде» нұсқауы.
2. 24. 08. 1993ж. Министрлер комитеті шешімі негізінде шығарылған Қазақстан Республикасының ұйымдары мен кәсіпорындары және мемлекеттік бірлестік жұмысшыларының іс – сапарлық қызметі жөнінде нұсқауы.
3. А. Үмбеталиев, Ғ. Керімбек, «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік».
4. В. В. Ковалев «Финансовый анализ», Москва 1995г.
5. А. Д. Шеремет, М. И. Баканов «Теория анализа хозяйственной деятельности», Москва 1987г.
6. Алтынбаев Б.А, Истаев А.А.
Основы маркетинга/Учебное пособие-А.,Экономика,2002
7. Есімжанова С.Р., Маркетинг/оқу құралы.- А.:Экономика, 2003
8. Жолдасбаев Г.Ө. Кәсіпорын экономикасы / Оқу құралы.- А.: Экономика, 2002
9. Кнышова Е.Н., Маркетинг: Учебное пособие.- М.: Форум, 2004
10. Котлер Ф., Маркетинг негіздері, А.: «Жазушы»,2002
11. Маслова Т.Д., Божук С.Г., Ковашн Л.Н., Маркетинг- СПБ: П., 2002
12. Сатыбалдыұлы С., Маркетинг- нарықтану: Жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық- А.: «Білім», 1999
13. Шеденов ¬Ө.Қ., Жинісов Б.А., Байжомартов И.С., Комягин Б.И., Жалпы экономикалық теория, А.-А., 2001
        
        Қазақстан экономикасын дамытудағы кәсіпорынның рөлі
Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
1 ҚР-да кәсіпорындардың экономиканы дамытудағы ролі ... ... ... ... ... ролі және тиімді өнеркәсіптік
саясатты қалыптастырудың
қажеттілігі................................................................4
1.2. ҚР-ғы шағын және орта кәсіпорындардың жағдайын
талдау....................11
1.3. ҚР-ғы кәсіпорындардың дамуының кешенді бағдарламалары.
2. ҚР-да кәсіпорындардың ... түрі және ... ... ... ... ... Шет мемлекеттердегі бизнестің ұйымдық-құқық
түрі...............................22
3. Қоғамның экономикалық дамуының негізгі факторлары, тоқыма және тігін
өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ҚР-ң тоқыма және тігін өнеркәсіп кәсіпорындарын
талдау.......................29
Қорытынды...................................................................
.......................................34
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.............35
Курстық жұмыстың мақсаты:
Қазақстан Республикасы аумағындағы жұмыс атқаратын ... ... ... өзге бәсекелес елдердің ... өз ... ... ... ... ... жобалардың
дұрыс атқарылымына үлес қосу.
2003 жылы осы құжатты дамыту мақсатында «2003- 2015 ... ... ... ... даму стратегиясы» қабылданған болатын. Онда
көрсетілген басты мақсаттар: «Экономика салаларын ... ... ... дамуына жету, болашақта сервистік-технологиялық экономикаға
ету үшін жағдайларды дайындау».
Кіріспе
Экономикалық өмірдегі өнеркәсіптің осындай маңызды және көп ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік- өндірістік
кешенді дамытуды бірінші ... деп ... ... ... ... ... ... экономикалық даму деңгейін анықтайтын
"бас нүкте" екендігін дәл ... ... да олар ... ... және ... өнеркәсіптік саясат жүргізеді.
Кез келген елдің экономикалық жағдайы елеулі түрде өнеркәсібінің ... ... ... ... ... кешенінің жағдайы мен даму
динамикасы, ... ... пен ... ... ... ... өмір сүру ... қамтамасыз ету, қоғамның экономикалық
ортасын сауықтыру, тең күкықты және езара ... ... ... ... ... үзақ жөне ... мерзімді міндеттердің сөтті
шешілу мүмкіншіліктерін анықтайды.
Өнеркесіптік саясаттың объектісі болып елдің ... ... ... оның ... ... салалардың жиынтығы, салалық құрылымы
мен ... ... ... ... ... әсер ... ... Сондықтан енеркәсіп саясаты туралы сөз ... ... ... ... ... техникалық және инновациялық
саясат қарастырылады, ейткені олардың барлығы бір кешеннің элементтері
болып ... жөне ... ... ... ... өндірістің құлдырауының алдын алу, экономиканың
түрақты өсуін жөне ... ... ету ... ... міндеттерді
шешеді. Көріп отырғанымыздай, бөл мақсаттар ... ... ... жөне ... ... басты мазмүнын орындаудың логикалық
сатылары ретінде көрінеді.
1 ҚР-да кәсіпорындардың ... ... ... ... ... экономикадағы кәсіпорындардың ролі және тиімді өнеркәсіптік
саясатты қалыптастырудың қажеттілігі
Кез келген елдің экономикалық жағдайы ... ... ... ... байланысты болады. Елдің өнеркәсіптік кешенінің жағдайы мен даму
динамикасы, экономикалык төуелсіздік пен ұлттық қауіпсіздікті ... ... өмір сүру ... қамтамасыз ету, қоғамның экономикалық
ортасын сауықтыру, тең ... және ... ... ... өлемдік
экономикаға бірігу секілді үзақ жөне қысқа мерзімді міндеттердің ... ... ... экономикалық өміріндегі өнеркөсіптік кешеннің маңызы мен рөлі келесі
факторлармен ... ... ... объективті түрде ЖІӨ-ні жөне ішкі
түтыну мен экспорт үшін ... ... ... ... негізгі козі болып
табылады. Түрақты дамушы экономикада ЖІӨ-ні өндіруде енеркөсіптің үлесі 40%-
ға жақын. 90 ж. басында бүрынғы КСРО ... бүл ... ... ... Экономиканың түрақты даму ... ... ... ... ... 40% ... қамтылған.
Екіншіден, экономиканың маңызды саласы ретінде енеркәсіптін жетекші
рөлі қоғамдық ондірістің ... ... ... ... ... ... фактор болуымен сипатталады, олардың
техника-технологиялық деңгейін, ғылыми- техникалық базасы мен сала ішілік
және сала аралык ... ... ... ... өнеркәсіп бүл сфералардағы өндіріс көлеміне белсенді ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетті
қалыптастыру, жүмыспен қамту деңгейлерін анықтайды, нөтижеде халықтың өмір
сүру деңгейі мен сапасын қалыптастырады.
Үшіншіден, көп ... ... ... қоғамдық ондірістің барлық
басқа салалары мен ... ... ... ... ... табылады. Сол арқылы қоғамда төлем қабілеті бар сүранысты туындата
отырып, ЖІӨ-ң өсуін ... ... ... ... ... және көп ... ... отырып, дамыған елдердің өзінде өнеркәсіптік- өндірістік
кешенді дамытуды бірінші ... деп ... ... ... ... ... елдің экономикалық даму деңгейін ... ... ... дәл ... ... да олар ... ... және қисынды өнеркәсіптік саясат жүргізеді.
Белгілі ресейлік экономист Л. Абалкин ... ... ... мен ... ... қоғамның үдемелі қозғалысымен байланысты
мемлекеттің жаңа сападағы маңызды кызметтерінің ... ... ... ... үшін өнеркәсіптік саясаттың аса маңызды екендігіне көңіл
беле ... ... ... ... деп ... ... қоғаммен
мойындалған, ғылыми негізделген және ... ... ... болатын
енеркәсіптік саясаттың болуы немесе болмауы туралы ... XXI ... ... ... ... ... ірі мемлекеттердің қатарында болу-
болмауын шешетін сүрақпен бірдей".
Қазақстан үшін ... ... ... мен ... асыру
мөселесі аса озекті. Бүл мәселенің өзектілігі кез келген елдің экономикалық
өміріндегі өнеркәсіптік саясаттың үлкен және кепқырлы ... ғана ... ... ... экономикалық дағдарыс кезінде өнеркәсіптің қатты
залал шеккендігімен де байланысты.
1990ж. қатысты өнеркәсіптік ендірістің физикалық көлемінің ... 48%. 2000ж.- 58%, 2001ж.- 59,8% ... жөне ЖЮ-ң ... келеміндегі
үлестік салмағы- 30,7%-ды ғана қүраған.
Сонымен бірге өнеркәсіптің ... ... ... ... және
шикізат өндіруші салалардың жедел дамуы арқылы оның ... ... Атап ... 2002ж. тау-кен өндірісі онеркөсібінің ғана ... ды ... оның ... ішкі ... мен оның ... газ өндірісі-
38,2%.
Өнеркесіптің барлық салаларының өндірістік- техникалық ... ... ... ... техника мен қүрал- жабдықтардың орташа
қызмет еткен мерзімі 20 ... ... тозу ... 45- 55%. Ал ... апаттар мен техногендік алапаттардың қаупін өсіретіні белгілі.
Аймақтар бойынша да енеркесіптің дамуы ... ... ... ... ... ... оларды жалғыз салалы
аймақтарға айналдыруда, ал ішкі ... ... ... одан ... ... ... біркатар өлеуметтік- экономикалық қайшылықтар
ушығып, ... ... өмір сүру ... мен ... ... ... салыстырғанда төмендеген.
Елдің өнеркөсіп кешеніндегі осы және басқа да теріс көріністер калыптасқан
жағдайлар бойынша мемлекет тарапынан белсенді іс- ... ... ... ... ... ... ... да, елдің
болашақ мүдделерін де, ... ... ... ... да ... мақсатты бағытталған өнеркесіптік саясатьш қалыптастырудың
қажеттігін ескертеді.
Мұндай саясатты дайындаудың алғашқы қадамы 1998 жылы ... ... "1999- 2003 ... ... ҚР өнеркөсіптік саясаты" мемлекеттік
бағдарламасын бекіткен болатын. Бүл қүжатта басты ... ... ... ... козделді: а) экспортпен импортты алмастыруды
дамыту; б) жаңа ... ... ... ... және ... в) ішкі жөне ... рыноктарда қазақстандық кесіпорындардың
бесекеге қабілеттілігін арттыру. Көріп отырғанымыздай бүл ... ... ... арналған жөне үзақ мерзімге негізделген мемлекеттік іс-
шаралар кешенін анықтайды.
2003 жылы осы құжатты дамыту ... «2003- 2015 ... ... ... ... даму ... ... болатын. Онда
көрсетілген басты мақсаттар: ... ... ... ... ... дамуына жету, болашақта сервистік-технологиялық экономикаға
ету үшін жағдайларды дайындау». Стратегияның негізгі ... ... ... ... ... Қажетті ресурстар мен қаржыландыру көздері
жене ... ... ... ... ... ... өз
өнеркәсібін реформалау, оның шикізаттық бағытын озгерту мен тең ... ... ... ... өлемдік экономикаға интеграциялану жолдарын
іздеу үстінде.
Өнеркесіптік саясаттың объектісі болып елдің барлық ... ... оның ... ... ... ... ... құрылымы
мен онеркөсіп салаларының ғылыми- техникалық деңгейіне әсер ... ... ... ... саясаты туралы сөз болғанда,
міндетті түрде салалық, қүрылымдық, ғылыми- ... және ... ... ... ... ... бір кешеннің элементтері
болып табылады жөне мақсаттары бірдей. Өнеркөсіптік ... ... ... ... ... ... бірге мемлекеттің езінен
басқа көптеген шаруашылық субъектілері болуы мүмкін. Яғни, өнеркәсіптік
саясатқа әсер ету ... өз ... мен ... бар ... ... топтар, акционерлік қоғамдар және ірі
ққрылымдық ... Ірі ... ... ете ... ... ... саясатты жүзеге асыруға мүмкіншіліктері жоғары. Мүнда жалпы
ұлттық экономиканың ... ... ... өнеркәсіптің даму
бағыттарын жүзеге асыра алатын, ... ... ... шаруашылық
субъектілерінің мүмкін болатын қатысу ... ... ... ... субъект ретіндегі рөлі жоғары болуы тиіс.
Өнеркәсіптік саясатты құру кезінде саясаттың ... ... ... белгілемелері өте маңызды рөл атқарады. Өнеркәсіптік ... ... да, ... ... де, оның ... ... ... құралдар тобы да дәл осы мақсатты белгілемелерге тәуелді.
Бірақ өнеркәсіптік саясат ... ... оған ... ... ... ... қол жетерлік, экономикадағы қалыптасқан
жағдайларды есепке алу болып табылады. Бұл процесс ... ... ... ... ... ... беліп қарауға мүмкіндік береді. Басты
мақсат- республиканың аграрлы- ... ... өту ... ... ... ... ... механизмі мен кәсіпорындардың
жоғары техника- технологиялық деңгейі негізінде тиімді ... ... ... ... ... ... ... индустриалды негізін
құрылымдық жөне технологиялық қайта күру, ұлғаймалы ұдайы өндірісті қалпына
келтіру.
Қысқа мерзімді мақсат- өндірістің құлдырауының ... алу, ... ... жөне ... ... ету ... ағымдық міндеттерді
шешеді. Көріп отырғанымыздай, бөл ... ... ... ... жөне ... саясаттың басты мазмүнын орындаудың логикалық
сатылары ретінде көрінеді.
Өнеркәсіптік саясатты жүзеге ... ... ... мен ... ... саясатта қолданылатын олардың барлық тобы ... ... ... ... ... үш топқа бөлуге болады: заң
шығарушы- құқықтық, қаржылық- несиелік жөне әкімшілік.
Осы мазмұнда, өнеркәсіптік саясатты ... ... ... мен оны ішкі және ... өзгермелі жағдайларға бейімдеу мақсатында
заң шығарушы- ... ... ... ... ... өдістерін
пайдалану арқылы, құрылымдық және ғылыми- техникалық әлеуетімен ... ... ... ... жөне жанама әсер ететін ... ... ... ... болады.
Өнеркәсіптік саясат мемлекеттік сектордағы өндірістің дамуын, олардьщ
дербестік шеңберін анықтап коймай, сонымен қатар, үлттық экономиканың үзақ
мерзімді ... сай ... ... ... ... ... салаларының дамуына жағдай жасайды.
Бұл мемлекеттің қарамағындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Экономикалық әдебиеттерде мемлекеттік өнеркөсіптік саясаттың әртүрлі
жіктемесі кездеседі:
а) экономикалық ... ... ... ... ... ... ... түрпатқа бөлінеді.
Ь) енеркөсіп кешеніне әсер ету ... ... ... және ... ... түрпаты.
с) бағытталуы бойынша- жалпы жүйелік жене таңдамалы өнеркөсіптік саясат
түрпаты.
сі) мазмүны ... ... ... импорт алмастырушы және
инновациялық өнеркөсіп саясатының түрпаты.
е) қамтылу көлемі бойынша- жалпы ... ... ... ... ... қолданылуы нақты жағдайлар мен үлттык экономикалық
ерекшеліктеріне, онеркәсіптік ... даму ... жөне ... ... ... ... Сондықтан нақты шаруашылық
тәжірибеде өнеркәсіптік саясаттың әртүрлі түрпаттарын белгілі бір жиынтык
күйде және үйлесімділікте қолдануға болады.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... өсер ету ... бойынша не белсенді , не енжар, бағытталуы бойынша-
жалпы жүйелік немесе таңдамалы, ... ... ... ... Оларды бір уақытта да, әртүрлі кәсіпорын, сала, аймақтарға ... ... де ... ... ... ... ... кейбір экономистердің пікірінше
енеркәсіптік саясаттың аса қолайлы нүскасы теңгерілмеген өсу саясаты ... ... ... ... ... жағдайында
онеркөсіптің барлық салаларын бір уақытта қайта қүру мүмкін емес. Сондықтан
таңдамалы ынталандыру арқылы сыртқы рынокта жоғары ... ... ете ... ... мен ... ғана ... ... Іс
жүзінде бүл экспортқа бағдарланған өнеркөсіптік саясатты крлдануды
білдіреді. Оны жүзеге ... ... ... ... мен ... есер ... жөне енжар әдістерін қолдануға болады. ... ... ... жоғарыда айтылған барлық түрпаты бір ғана саясаттың
әртүрлі қырлары болып табылады."
Жалпы үлттық енеркәсіптік саясаттың ... ... 3- ... берілген.
Әлемдік төжірибеде енеркәсіптік саясаттың ... бір ... ... үлттық экономиканың сапалық езгерістерге жетуді кездеуі;
- өнеркөсіп өндірісінің өлемдік талаптарға бағдарлануы,:
- өнеркәсіп ... ... ... мен ... ... енеркөсіп енімдеріне жаппай сүраныс және ... - ... ... ... ... өзара байланыстылығы;
- өнеркөсіптік әлеуетке сүйену;
- билік тармақтары, ... ... ... ... ... ... ... қызметтердің бөлінуін айқындау.
Қазақстанның өнеркәсіпті қайта қүруы үзақ мерзімді жөне сатылы процесс
болып табылады. Сондықтан өнеркөсіптік ... қүру ... ... ... ... елдің жөне оның аймақтарының мамандануын,
өнеркөсіптің салалық құрылымын, оның ... ... ... ... ... ... ... түрпаты
мен келемін және т.б. Бұл жағдайлар объективті ... ... ... ... ... болжайды. Сондықтан өнеркөсіптік саясаттың қойылған
мақсатты белгілеулерін жүзеге асыруда оны нақты кезеңдерге белу ... ... ... ... және орта кәсіпорындардың жағдайын талдау
Қазақстан Республикасы Агенттігінің мамандаңдырылған бюллетенінде
жарияланған ... ... ... ... ... жылы ... 109,4 мың ... кәсіпорын (заңды тұлғалар)
тіркелген. Олардын ішінде тек 74,5 мың бірлігі ғана қызметін жүзеге ... ... ... шағын кәсіпкерлік субъектілерінщ жартысынан азы
нақты түрде әр түрлі қызмет түрлерін көрсетіп. өндіріс ... ... ... ... ... 1997 ... наурыз айында
кабылданған "'Шағын кәсілкерлікті дамытуды ... және ... ... шаралары туралы" Жарлығына және Қазақстан Республикасында
шағын кәсіпкерлікті дамыту мен ... ... ... ... ... қарамастан, шағын кәсіпкерлік қызметінің жандануына бетбұрыс
болмады. Сонымен қатар, Республикада шағын және орта ... ... өсу ... ... ... 2000 ... ... уақыт
аралығында шағын кәсіпорындар саны 6 еседей ... 1991 ж — 18,4 ... 1992 ж - 17,8 мың ... 1993 ж - 19,4 мың ... 1994 -1996 ... 21,2 мың бірлік; 1997 ж -21,9 мың бірлік; 1998 -1999 жж — 47,6 ... 2000ж — 109,4 мың ... ... ... ... ... ... адамдардың саны 14,8 млн. жуық, өз кезегінде олар 4 ... ... ... ... ... ж. ... бері жүмыс істейтін көсіпорын-дардың саны 61,8 мың
бірлікке кобейді. Олар 1481572 адамды жүмыспен камтамасыз етуде.
Тіркелген, ... ... ... ... ... саны жағынан
ең көбі Алматы каласында байкалуда, онда тіркелген 33395 кәсіпорынның 23034-
іжүмыс істеуде немесе 69%. Астана қаласында бүл ... сәл ... ... ... 5281 ... бизнес субъектілерінің 4342 бірлігі жүмыс
істеуде немесе 82,2%, ... ... ... ... шағын
кәсіпорындардың пайызы 80,3%.
Кдзақстан Республикасында 885906 адамды жұмыспен қамтамасыз ететін
шаруа қожалықтарын ... 257937 жеке ... ... ... Аймақтар
арасында жеке кәсіпкерлікті дамыту бойынша алдыңғы ... ... ... ... онда ... бұл ... 54849-дан астамы
айналысуда немесе республика бойынша жалпы көрсеткіштің 21,2%. ... ... ... 367361 ... ... субъектілері
(заңды және жеке түлғалар) тіркелген Шағын ... ... 354494,6 ... ... ... өндіріліп, жұмыстар мен қызметтер көрсетілді, бұл жыл
басындағы сәйкес деңгейден 2,8 есе жоғары.
Экономиканың шағын секторында ... ... саны ... 1481572 ... ... ... ішінде 885906 адам жеке кәсіпкерлер
Салалық құрылымда көрсетілген сомада (354494,6 млн. теңге) өндірілген
өнім (жұмыс, ... ... ... ... көбі ... ... ... тек 28724,1 млн. теңге соммасында өнім ... 8,1% ... — 34223 млн. ... (9,7%), құрылыста —
21153,3 млн. теңге (6%), көлік және байланыс — 12456 млн. теңге ... ... мен ... — 4346 млн. теңге (1,2%)
Бүгінгі таңда шағын және орта ... ... ... ... деңгейде емес. 1998 жылы 2-ші деңгейдегі банктер 152 бизнес-
жобасына 172704 млн. теңге келемінде несие берді. Берілген ... ... ... ... ... ... - 65%, өнеркәсіпке,
күрылысқа және өңдеуге- 18,5, ауыл шаруашьглық бағытында - 0,7% және 31% ... ... ... ... ... бойынша Кекшетау қаласында шағын және орта бизнес
түсімдері бюджеттің кіріс бөлігінің 30%-ын ... 1998 жылы ... ... 183179 ... ... бүл ... ... 64%-н
күрайды. Көкшетауда кәсіпкерлік қызметінің ... ... ... ... ... мини өндірістер, құрылыстар, өнеркәсіп
өнімдер өндірісін және қызмет көрсету салаларын құру жатады.
Қалада, облыста және ... баға ... ... ... ... нашарлауына байланысты коммерциялық бағдарлар
бәсендеуге бет алып, өндіріс пен қызмет ... ... ... өсу ... іске ... пен қызмет саласында инвестиция жасау және нәтиже алу процесі
ұзақ уақыттық сипатқа ие болғандықтан екінші деңгейдегі ... ... пен ... ... ... ... несиелеуге не
экономикалық ... не ... ... ... ... ... 42 ... 29-ы екінші деңгейдегі банктерге
жіберідді, олардың ішінде 8 бизнес-жоба ... ... ... ... 3 бизнес-жоба ғана 1,4 млн. теңге сомасыңда қаржыландырылды. Шағын жөне
орта ... ... ... қанағаттанарлықсыз несиеленуінің
келесідей себептері бар:
- банк филиалдарының несие ... ... ... ... ... ресурстарынын тапшылығы; - несиелерді ... ... ... ... ... өтімді кепілдік мүлкінің болмауы, ... ... ... ... ... үшін, бірінші кезекте шағын бизнесті,
несиелеу ... ... ... ... есебіміз бойынша несие ресурстарына
деген кажеттіліктің төменгі көлемі жьшына 168,64 млн. ... ... ... ... белсеңділік күрт төмендеуде. Бартерлік
жағдайларға ... ... кері ... ... - ... ... дейін тиімсіз тауар ауыстырылуына негізделген. Егер шағын ... ... ... ... ... онда бөлшек сауда әзірге жетекшілікті
үстап түр.
Көкшетау каласында ... ... үшін 195 ... жасауға рүқсат етілді, ол жерлерде халыққа қызмет ... ... ... ... ... және т.б.
объектілер орналыстырылады. Шағын бизнес 52 ... 21 ... ... ... 50 нан ... ... 30 шағын
базарларды, 70 дүкенді, 35 кафе-ресторандарды, барларды және киоскілерді,
54АЗСжәне КАЗС, 30 авто ... мен ... және ... басқа
объектілерді біріктірді.
Жалпы экономикалық дағдарыс Қазақстанда ... ... ... орын ... бұл ... ... ... өндіріс циклының
ұзаққа созылуы, ... ... ... ... түрде жоғары
болуы, құрылыс процесінің ықтимал факторларының (ауа-райы жағдайы, ұйымдық-
техникалық жаңылысулар, өндірістің сырткы жағдайларының ... ... ... ... ... ... кооперациялану байланыстарының қиын
және әркелкі ... ... ... ... ерекшеліктерімен
түсіндіріледі. Кептеген құрылыстар тоқтап қалды, ... ... ... жұмыстарға тапсырыстардың жоқтығына байланысты тоқтап
тұр. Қүрылыс-монтаж жүмыстарының мемлекет тарапынан каржылаңдырылуының ... ... ... ... ... ... тарту арқылы етелмеді.
Күрделі құрылыс қазір шынында да драмалық күй ... ... ... ... ... күрылыс материалдары
мен қүраушы болшектердің жетіспеушілігінен және күрт қымбаттауынан құрылыс
кәсіпорындары бірінен соң бірі жабылуда. ... ... ... ... ... құрылыс-монтаждық жүмыстарының
томендегенін көріп отырмыз, бүл ... ... ... үсыныстардың
төмендеуінен болып отыр. 1997 ж. негізгі қорлардың іске қосылуы 1996 жылға
қарағанда қысқарды және 1996 ... ... 62%-ын ... Бүл ... ... ... қорларын жаңартудың тоқталуымен, ал
кәсіпорынның бір бөлігі ... ... ... ... ... шегінде
болуымен түсіндіріледі. Өндірістік емес салаға жасалатын инвестиция үлесін
көбейтуге негізделген әлемдік тәжірибелерге қарамастан ... ... ... ... бет алыс байқалмайды, қайта керісінше 1997 жылы
өндірістік емес саладағы инвестиция көлемі төмендеп, 1996 ... ... 25,5% ғана ... ... үй салу ... күрт ... 1997 жылы тұрғын үйлерді іске қосу көлемі 1996 ... ... және 1996 ... ... 90%-н, ал 1994 ... 60% ғана ... үй нарығына ең төменгі және жаңа қүрылыска ... ... ... ... ... ... ... көлемінің үсынылуына
байланысты түрғын үйге деген ... әлі үзақ ... бойы ... түрғын үй қоры есебінен қанағаттандырылатын болады.
1.3. ҚР-ғы кәсіпорындардың дамуының кешенді бағдарламалары
Шағын кәсіпкерлікті басқару ... ... және көп ... ... ... ... айтқанда оның шешімі — кешенді және
жүйелі көзқарасты, сонымен ... ... ... және
әлеуметтік факторларды есепке алуды талап етеді. Осы талаптардың бөріне
бағдарламалы-мақсаттық тәсіл жауап береді.
Атап ... ... және ... ... ... ...... сапа аралықта бағдарламалы-мақсаттық деп аталатын
ерекше тәсілдің кажеттілігі туындайды. Ол өмір ... ... ... ... шеңберінде орын алмайтын проблемалармен байланысты.
Бағдарламалы-мақсаттық тәсілдің ...... ... ... және ... мақсаттарды іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... бағдарламалар кызмет етеді. Шағын кәсіпкерлікті қолдайтын максаттық-
кешенді бағдарламаны дайындаудан ... ... ... ... ... бойынша дайындалатын проблемалар критерийіне жауап
бере ала ма? деген мәселені анықтап алу ... ... ... ... ... ... жаңалылығы, әлеуметтік критерийлер,
қарастырылып жаткан проблеманың тиімділігі мен ... ... ... ... бағдарламалы-мақсатты-қ басқарудың қолданылуы,
көрсетілген ... ... ... ғана ... ... ... проблемаларын көрсетілген критерийлер түрғысынан талдайық.
Бірінші критерий — бүл көп аспектілілік. Шағын кәсіпкерліктің дамуы,
талапқа сай шағын және орта ... ... ... ... аналитикалық бизнес-орталығын және ... ... ... қүру, кәсіпкерлерді дайындайтын, кайта
дайындайтын және оқытатын орталықтар ашу; шағын және орта бизнесті ... ... ... ... қамтамасыз ететін осы
бір қосалқы жүйелерді ... ... ... ... көп
профильді және қызметаралық сипатына сай ... әр ... ... кәсіпкерліктің дамуын басқару проблемасы жаңалылық критерийіне
сай келеді. ... ... ... ... ... бүл ... шеше
алмайтындығын білдіреді. Шағын кәсіпкерліктің даму проблемаларын шешу ... ... ... күру ... ... кәсіпкерліктің басқару объектісі
басқарудың талапқа сай жүйесін қүруға мүқтаж. Бүгінгі күнде ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті басқарудың
тәртіпке келтірілген кешенді жүйесі жоқ.
Шағын кәсіпкерлікті дамыту тиімділігі әлемдік ... ... ... ... ... ... ең ... қажеттіліктермен үлттық
өнімнің едәуір бөлігін өндіреді. Сондықтан шағын ... ... мен ... ... сай келеді.
Соңында, шағын кәсіпкерлікті басқару проблемасы өзектілік (өткірлілік)
проблемасына жауап береді.Мұндай толассыз мақсаттық ... ... ... кабылданған шешімдердің нақты шағын кәсіпорындар
деңгейіне дейін жеткізілуін ғана емес, сонымен бірге ... іске ... ... ... Қазіргі уақытта Қазақстанда мүндай көп деңгейлі шағын
кәсіпкерлікті қолдау жуйесі жеткілікті дәрежеде тиімді ... ... ... ... қабылданатын шағын бизнесті ... ... ... кәсіпорындар деңгейінё дейін жетпеуіне алып келеді. Егер
сөз шағын және орта бизнестің дамытылуы туралы болса, бүл ... ... ... ... ... бірі ... ... Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде жүмыс орындарының 90% шағын
және орта бизнес ... ... ... ... ... ... сияқты кәсіпкерліктің дамуын да басқару қажет.
2. ҚР-да кәсіпорындардың ұйымдық-құқық түрі және базасы.
2.1. Ұлттық экономикадағы ... ... ... дайындау қажеттілігі мен осы мақсатта ... ... ... ... серіктестік құру да айтарлықтай оңай.
Серіктестікте ... ... ... жоқ, яғни бір ... ... өлуімен серіктестік өз жүмысын тоқтатады. Әрбір серіктес басқала-
рының келісім берулерімен өз меншігінің бір ... ... ... беруге
қүқығы бар. Бүған қоса серіктестің басқа түлғалардан немесе ... ... ... алу ... бар. ... ... серіктестіктерден
басқа жауапкершіліктері шектелген серіктестіктер де бар, ... да ... ... ... ... ... генералды серіктестіктер деп те
атайды), бір немесе бірнеше генералды ... (ГС) ... ... ... ... ие болады жөне
кәсіпорынды баскаруды жүзеге асырады. Қалған шектеулі серіктестердің (ІПС)
жауапкершіліктері салған капитал мөлшерімен шектеледі және олар ... ... ... ... ... ... тыс ... кәсіпорын жүмысына кеңес беруші ретінде қатысатын
занды емес мүшелер де болуы мүмкін. Әдетте олардың ... ... ... ... ... де, арнайы қүжаттарда бүл ... мен ... ... ... ... ... кәсіпорындар - бізде де, шетелде де бизнесті үйымдастырудың тарихи
ең кең тараған түрі болып табылады. Бізде бүл ... ... ... ... ... ... ретінде ассоциацияланады. Шындығына келгенде
үйымдастырудың бүл түрі міндетті ... ... ... ... үйғармайды.
Мүндай компанияда басқару ісі компания ... ... ... ... жүзеге асырылады. Кбмпанияның қызметі барлықтарының бірге
қарастыратын объектісі болып табылмайды және ашық ... ... ... ... мағынада бүл кәсіпорындар біздегі жабык акционерлік қоғамдармен бірдей
болып келеді. Корпорациялар сияқты біріккен кәсігюрындарға да 2 рет ... ал ... ... ... ... ... артықшылықтарға ие емес ... ... бүл түрі аз ... ... ... ... келтірілген мысалдан
бірте-бірте корпорация түріндегі ең көп дамыған бизнесті ... ... ... көруге болады.
Қазақстанда біріккен бизнес тарихи түрде кооперативтерден басталды. Алғашқы
рет бүл қозғалыска 1988 ж. 26 ... ... ... ... туралы"
заң кең жол ашып берді. Бірақ бүған жалпы қоғам көзқарасының терістігі мен
регламенттердің ... тыс ... және жеке ... ... ... танымалдылыққа ие бола алмады. Қазіргі уақытта кооперативтердің
қызметі Қазақстан ... ... 1996 жылы 15 ... ... 1995 ... 5 қазанындағы "Өндірістік кооператив туралы"
жарлығымен реттеледіЗаңға сәйкес өндірістік кооператив жеке ... мен ... ... ... ... (пай) ... негізі қаланған біріккен кәсіпкерлік қызметке мүше болу арқылы
азаматтардың өз ... ... ... ... ... ... қүжаттарды дайындаудан басталады: жарғы немесе жарғылық келісім
және кооперативтің жалпы ... ... ... ... ... салатын пайларының мөлшері мен оларды салу тәртібі,
кооперативтің пайдасы мен шығындарын бөлістіру тәртібі және ... ... ... мен қүзырлары көрсетілуі қажет.
Қазіргі уақытта Қазақстанда кооперативтер өте сирек кездеседі, негізінен
олар 80-ші ... аяғы мен 90-шы ... ... ... ... ... ... серіктестік түрлерін артық көреді:
толық, командиттік, жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар
серіктестіктер. Егер шетелдегі бизнесті үйымдастыру түрлерімен ... ... ... өзінің негізгі принциптері бойынша жауапкершілігі
шектелмеген серіктестікке, ал командиттік ...... ... ... ... Республикасы Президеңтінің 1995
жылғы 2 мамырдағы "Шаруашылық ... ... ... ... ... ... қатысушылары өз иелігіндегі барлық
мүлігімен ортақ жауапты болып келетін ... ... ... ... ... ... — серіктестіктің міңдеттемелері бойынша
иелігіндегі ... ... ... ... болып келетін,
жауапкершіліктері жарғылық қорға салған салымдарының ... ... ... ... ... ... серіктестік болып табылады.
Бірінші топ ... ... ... деп аталады және толық
серіктестік туралы барлық ережелер таратылады. ... ... ... ... ... деп ... Салымшылар басқарудан
шеттетіледі, осыған байланысты ... ... ... ... деп те ... шектеулі серіктестік — қатысушылары серіктестіктің
міндеттемелері бойынша жауап бермейтін және ... ... ... шектелетін серіктестік. Бизнесті ұйымдастырудың
бұл түрі толық және коммандиттік серіктестік пен ... ... ... ие. ... ... ... тарту мүмкіндігін,
қатысушылардың жауапкершіліктері шектеулі болуының ... ... ... жұрт ... есеп беру ... және ... қорға
салымды көп кешіктіріп салу күқығының жоқтығын, ал ... ... ... ... тек 25 % ғана жеткілікті болатындығын айтуға болады.
Қосымша жауапкершілігі бар серіктестік — ... ... ... ... ... ... бар, ал ол ... болған жағдайда салған салымдарына тең келетін өз иелігіндегі
мал-мүлкімен қосымша ... ... ... ... ... ... ... өздерімен оз бетінше жасалады ... ... ... ... ол ... жарғылық қорға салған
салымдарының екі есесінен аз болмауға тиіс65.
,.) Корпорация — бизнестің ең көп тараған және қалаулы түрі ... ... ... ... ... ... ... деген жауапкершіліктерінің шектеулі болуы. Корпорацияны
акционерлер сайлайтын директорлар ... ... ... Кеңесі
Корпорацияның стратегиялықдамуына жауап береді, ал ... ... ... ... Корпорацияны ұйымдастыру серіктестікті
ұйымдастырумен салыстырғанда киын шаруа ... ... ал ... ... боса да ... ... қүру корпорация
туралы ереженің дайындалып, тиісті басқару органдары тарапынан бекітілуін
және корпорацияның жүмыс істейін деп ... ... ... штаттар үшін
квалификациялық құжаттардың даярлануын қамтиды.
Корпорацияны құру ... ... ... ... ... ... төленуі және корпорация статусы мен корпорацияның жүмыобістейін
деп жатқан жердегі ... ... ... алу үшін лицензия мен
франчайзинктік ... ... ... ... ... ... жыл
сайын директорлар Кеңесі есеп беретін акционерлер жиналысын өткізуді талап
етеді.
2.2. Шет мемлекеттердегі бизнестің ... ... ... ... бар ... және нарықтық реформа
жолына енді түскен біздің республикамыздағы шағын ... ... ... ... ... біздегі бизнестіңұйымдық нысандарының
шетелдегілерге жақындау тенденциясын байқауға болады. ... ... ... бар, бұл ... ... ... ... өтпелі кезеңмен түсіндіріледі. Бұл бөлімде шетелдік ... ... ... ... *оны ... ... қолдану мақсатында АҚШ пен Қазақстандағы бизнес дамуының ұйымдық
нысандарының салыстырмалы ... ... ... жасалды. Шетелдік
тәжірибеде, атап айтқанда АҚШ-та бизнестің келесі ... 4 ... жеке ... ... ... және 3 — корпорация.
Жеке кәсіпкерлік — тіркеу және негізін қалау көзқарасы бойынша шағын
бизнесті ... ең онай ... ... табылады. Себебі тіркеу
процедурасы сертификатты кәсіпкердің ... ... мен ... ... тұрады, бұл талаптар орыңдалғаннан кейін бизнес өзінін занды түрдегі
жүмыс істеу қүқығын ... Жеке ... тағы бір ... ... ... ... ... кәсіпорынды кез-келген
уақытта бөліктеп, сондай-ақ бүтіндей сатуға болады. Сонымен бірге фирманың
бағаланған құнына ... ... ... ... имиджі, коммерциялық
құпия объектілері және түтынушылар мен ... ... ... ... ... активтер де (Гудвилл)
қосылады.
Кәсіпкердің өз ... ... ... ... ... жеке ... ен маңызды шарт болып табылады. Бүл тек
кәсіпорынның тікелей ... ... ғана ... сондай-ақ өндірілетін
өнім сапасына деген жауапкершілікті білдіреді. Жеке ... ... үшін жеке ... қоса ... ... ... жауап береді.
Бұл фактордын қаншалықты сынды болуы бизнестің түріне және несие берушілер
тарапынан жасалған қарсылықтардан өз меншігін қорғау ... ... ... &ту ... ... Егер ... ... фирмаға
айтарлықтай қаржы салып қойған болса және өз меншігін несие берушілердің
қарсылықтарынан қорғау жолын таба ... онда ол ... осы ... ... Бизнесті үйымдастырудың бүл түрінің екінші кемшілігі жеке
кәсіпкердің көсіпорынның жүмыс істеуі мен өсуі үшін қажетті ресурстарының
шектеулі ... ... ... тек өз ... ... не ... ... түра келеді. Жеке кәсіпорынға салық салынған ... ... ... ... жеке ... ... салық
сомасының қүрамына кіреді. Кейде бизнестен түскен кірістер мен басқа
көздерден түскен пайдаларды ... ... ... ... басқа түрлеріне
қарағанда салықты айтарлықтай көп мөлшерде ... ... ... ... өсу ... ... көлемін төлеу үшін өзінің жеке кірістерін
пайдалануға не бизнестен айтарлықтай соманы шегеріп тастауға ... ... ... егер ... ... жылдары зиянға үшырайды деп күтілсе,
онда кәсіпкер бизнестің бүл түрін пайдалануда ... ие ... ... ... ... салынатын кірістің жиынтық көлемін азайтады.
Қазақстанда кәсіпкерліктің құқықтық түрдегі проблемасы С.И.Климкинның
еңбектерінде толығырақ талдап қорытылған. Заңды тұлға ... ... ... ... ... ... тұлғалардың) кәсіпкерлік
қызметтері шағын кәсіпкерліктің ұйымдық-қүқықтық түрлерінің бірі ... ... ... ... ... азаматтардың бастамалық
қызметтерінің олардың жеке меншіктеріне негізделуінде және ез ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасының "Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау
көрсету туралы" 1992 ж. 4 ... ... жеке ... ... ... ... ... табылады. Бүгінде жеке кәсіпкерлік ... ең кең ... түрі ... ... Бұл ... әсіресе заңды
тұлға ретіңде құрылмай-ақ, сатып алынған патент негізінде жүмыс істеу
мүмкіндігінің арқасында ... ... ... ... бір ... алу
туралы куәлік жөне ... ... ... ... қүқығын беретін
лицензия болып табылады. Шет еддегідей біздің жеке ... де ... ... үшін ... ... ... ... Заңды түрде
бүл жеке кәсіпкердің тіркеуге алыну кезінде занды түлға ретінде саналуынан
көрініс табады, яғни жеке меншік бизнеске тартылған ... ... ... Бұл оз ... несие талаптары үсынылған кезде
кәсіпкердің ... ... ... ... ... астында
қалатындығын білдіреді. Сондықтан кәсіпкерліктің мүңдай түрі тек ... оте ... ... ... ғана ... мүмкін. Қазақстандағы
бизнестің әртүрлі ұйымдық-құқықтық түрлерінің сипаттамасы келтірілген.
3.1. Кәсіпорын экономикасы дамуының негізгі факторлары
Кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ретінде карастыратын экономякалық дамудың кәсіпкерлік ... осы ... ... жүйесінің тиімділігін объективті
бағалауға мүмкіндік ... ... ... және ... ... ... етеді. Бұл зерттеудің концепциялық негізі оны кәсіпкерлік-
жүйелік төсілдің принциптері негізінде басқарылатын ... жүйе ... ... ... ... ... ... кез-келген жүйе, соның
ішінде кәсіпкерлікті басқару жүйесі де бір қатар белгілермен сипатталады.
Жүйені қалыптастырушы маңызды ... бірі ... ... ... ... ...... немесе концепциялық
түрде бір-біріне озара тәуелді көптеген элементтердің түтастығы ретінде
қарастыру. Түтастық ... ... ... оның қасиеттері мен
қатынастарының жүйедегі орнына тәуелді болуын ғана емес, ... ... ... ... бар ... де ... Кәсіпкерлікті басқару
жүйесін қүра отырып, басқарудың барлық деңгейлерінде бизнесті қолдайтын
тиісті ... күру ... ... қызметті жандандыруды максат
етіп аламыз. Шағын бизнесті басқаруда жү'йені қүраушы элементтер ретінде
кәсіпкердің өзін және ... ... ... кәсіпорынды құруға және
жұмыс істетуге қажетті — қорларды айтуға болады.
Кәсіпкерлікті ... ... ... ...... ... ... тек қана оның ... ... ... Кәсіпкерлікті басқару жүйесі түтас жүйе ретінде, оны
қүрайтын элементтерінің қасиеттерінен ерекше жаңа ... ... ... ... ... жанама түрде бір бірімен байланысты,
сондықтан олардың бірінің жойылуы немесе бір ... ... ... жүйенің қалған элементтері арасындағы қарым-қатынастың өзгеруіне
алып келеді. Әрбір жүйені жүйенің анағұрлым жоғарғы ретті элементі ... Кез ... ... элеменггері өз кезегінде анағұрлым
төменгі жүйе де бола алады.
Кәсіпкерлікті басқару жүйесіндегі жергілікті басқару жүйесі ... ... ... ... ... ал ол өз кезегінде кәсіпкерлікті
мемлекеттік басқару жүйесінің элементі болып табылады.
Жүйенің негізгі ерекшеліктерін карастырайық.
І.Жүйе элементтерінің ... ... ...... байланыстардың біреуі болса да үзілсе, жүйенің өмір ... ... ... арасындағы қарым-қатынас ерекшеліктері
өзгеріске ... ... ... ... ететін қосалқы
жүйенің біреуінің жоқ болуы жалпы баскару жүйесінің жаңылысуына әкеледі.
2.Жүйе мен ... ... ...... ... тек ... ... орекет ету проңесінде ғана танылады. Кәсіпкер тікелей осер
ететін сыртқы факторлардың (жеткізіп салушылар, ... ... және ... ... ... ... түрде әсер ететін
факторлардың ... ... ... ... ... ... факторлар және ғылыми техникалық прогрестің даму деңгейі)
ықпалыңда болады.
З.Сатылық (иерархичность) — жүйе ... ... ... жүйе ... қарастыру мүмкіңдігі. Кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... өзара бағынышты сатылық
жүйесі болып табылатын басқарудың 4 деңгейі бар.
4.Орнықтылық — жүйенің негізгі міндеттерінің ... ... ... қүрылымдық дамуға немесе ... ... ... ... орнықтылығы, басқарудың қосалқы жүйелерінің
қүрылуы мен жүмыс істеуі есебінен кепілдендіріледі.
5.Автономдылық — ішкі тәртіптілікті ... ... ... мен ... ... толтыру. Кәсіпкерлікті басқару жүйесі,
ұйымдык құрылымдарын, функционалдық қосалқы жүйелерін, басқару органдарының
жүйесін, жүйенің элементтері арасындағы ... ... ... және ... ... жүйе ... ... бар ерекшелендірілген жүйе
болып табылады. Кәсіпкерлікті баскару жүйесі, қүрамына техникалыққосалқы
жуйелермен ... ... да ... ... ... ретіңде, кәсіпкерлікті басқару жүйесі, тек өзіне ғана тән бір
қатар ерекшеліктермен сипатталады. Олардың қатарына ... ... ... сипатта жүмыс істеуі (ереже бойынша, бүл көптеген ... ... бар ... және ... қүрушы элементтердің (қосалқы жүйелердің)
сатылы тәртіптілігі.
Жүйелер теориясына сәйкес, жүйелер жабық (сыртқа ортамен байланысы ... және ашық ... орта жоне ... ... ... ... бар
жүйелер) болады; күрделі (элементтерінің өзі бір жүйе түріндегі жүйелер)
және үлкен (алдын ала болжау ... емес ... жаңа ... ... ие болу қабілеті бар және жоғары дәрежелі ықтимал сипаттары бар
күрделі жүйелер). Кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... болады және ашық жүйелер категориясына жатады. ... ... ... ... мысалы, кәсіпкерлікті аймақтық
басқару жүйесі өз ... бір ... ... ... басқару
жүйелерінің барлығы күрделі жүйелер категориясына жатады. Кәсіпкерлікті
басқару жүйесі, ... даму ... ... және ... ... жаңа
элементтермен толықтырылып отыратындықтан, үлкен болып табылады.
Аталған классификацияға сәйкес кәсіпкерлікті басқару ... ... ... ... Кәсіпкерлікті басқару жуйесі — ... пен ... ... ... жаңа құрылымдар
мен қасиеттерге ие болуға қабілетті, сатылыққосалқы жүйелерден ... ... ... байланысы бар, үлкен, күрделі және ... ... жүйе ... ... жүйесі — бұл мақсатты көп деңгейлі
басқару жүйесі, басқару объектісіне (басқарылушы ... ... ... ал ... ... (жүйені басқарушы) ретінде кәсіпкерлікті
басқару органдары жүйесі орын алады
Жоғарыда аталғандай, ... ... ... ... ... ... ... жағдайда басқару қүрылымы үш деңгейлі.
Элементтер арасындағы тік иілімдер олардың ... ... мен ... ... ... Элементтер мен процесс
арасындағы тік иілімдер осы элементтердің процесті іске асыруға тікелей
қатысатындығы мен ... ... ... көрсетеді.
3.2. ҚР-ң тоқыма және тігін өнеркәсіп кәсіпорындарын талдау
Қазақстан кәсіпорындарындағы дайын маталардың ені 103 ... тең ... ... ... ... бағытталған Қазақстан Республикасының
тоқыма өнеркәсібінде технологиясы жеңіл, ... ... ... басым
болды. Қазіргі кезде маталардың ені үлғайтылды, себебі кәсіпорындар бірте-
бірте ескі • ... ... ... алып тастауда. Нарықта
импорттық маталармен бәсекелесіп, сауда-саттық жүргізуге тура келгендіктен,
маталардың сапасы мсп ... ... ... ... ... ... және ... тежелетін маталардың сапасы мен
ассортиментін ары ... ... ... де бар. ... мен жағдайы. Шетелдік тоқыма кәсіпорындары үнемі бәсеке жағдайында
болғандықтан, жұмыс параметрлері ... ... ... қүрал-жабдықтармен өздерін қамтамасыз етуі қажет. Бұл өз кезегінде
еңбек өнімділігін, өнім ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары жетілдірілмеген отандық
қүрал-жабдықтармен жабдықталған болатын. Тек жіп иіру ... мен ... ғана шет ... ... ... еді. ... өзінде
де, сатып алынатын машиналар ... ... ... ... болуы
мүмкін. Қазіргі кезле қүрал-жабдықтардың деңгейі мен жағдайы одан ... ... ... ... жылдарда біз айтқан машиналар мен станоктар
одан ары моральдық және физикалық түрде тозды. Бүл жағдайдан ... ... ... сай ... қамтамасыз ету арқылы шығуға
болады.
Екінші топтың себептері — кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... алу. ... еткізу, қаржы
ресурстарын басқару сияқты сүрақтарды ... ... ... ... ... ... істеп отырған фабрикалар басшылары нарық жағдайларына тез
бейімдедді, даму стратегиясын бекіту және менеджерлер ... ... ... ... ... ... ... жақсарту көп қаржы салымдарын кажет ... ол бір ... ... бір ... ішінде шеше салатын ... ... олар ... ... ... ... топ ...
кәсіпорындарды басқару деңгейін де аз уақыт ішінде түбегейлі езгертуге
болмайды. Осы екі ... ... ... ... ... ... ... уақыт өте келе жемісін жейтініміз анық.
Қазақстанның Бүкіләлемдік сауда ұйымына енуі тоқыма және ... үшін оң ... ... ... Бірақ, бір жағынан. саланың осал
түстары бойынша шетелдік инвесторлардан ... ... ... ... елімізде өндірілмейтінтауарлар импортына ... ... ... ... жүн ... ... маталары, киім, тоқыма
бұйымдары жатады. Киім өндірісінде ... ... ... ... түрғысынан қайта қүру кажеттігі бар. Бүл ... ... ... тез ... қабылдау мүмкіндігіне ие болуы,
минималдық инвестицияларды, өндірістік ... ... ... етуі ... ... жағдайының талаптарына сай киім ассортименті мен
модельдерін жаңалауға, әмбебап технология мен ... ... тігу ... ... қабілетті болып қүрылуы
тиіс- Шағын және орта ... ... ... ... ... ... киім өндірісінде шағын кәсіпорындардың кең
желісін қалыптастыру үтымды болмақ.
Әлемнің ... ... ... және ... онеркәсібі кәсіпорындары
үшін Қазақстан Республикасының БСҰ-на ... ... ... 180 9000 ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту,
химиялық талшықтар өндірісін ... қою және ... да ... сөз болған
ұйымдастырушылык шаралар осы сала кәсіпорындарының ... ... ... деп ... және тігін енеркәсібінің экономикалық қауіпсіздігі өнеркәсіптің
баска салаларының да ... ... ... ... ... ... жасау саласы жасаса, шикізатпен ауыл ... ... сала үшін ... ... дайындайды және т.б.
Әлемдік тәжірибеде экономика салаларын Қосылған Қүн Тізбегі (ҚҚТ)
ретінде қарауға негізделген талдау және даму ... ... және ... ... жүр. Бүл ... мәні әр ... акырғы өнімге біртіндеп қүн
қосьш отыратын өндірістің бір тізбегі ретінде ... ... ... жағынан ҚҚТ-інің екі түрін ... тік және ... ... ҚҚТ-нің тік қүрылымында, әдетте, бір компания
шеңберінде жинақталған. Мысалы: бір ғана компания ... ... ... ... ... ... және ... жасайды. Көлденең ҚҚТ-нде
белсенділік бірнеше шаруашылық субъектілері арасында біркелкі ... ... өнім ... ... ... ... жеке бөлшектерін
шығарады, үшінші кәсіпорын өнімді жинақтайды. Өндірушілер саны басым болған
жағдайда тік ҚҚТ-і. ... ... ... ... ҚҚТ-і қалыптасады. ҚҚТ-
не кім ең көп әсер етсе, сол ең көп қосылған күн алады. Киім ... ... ... ... ... ... ... көтерме сатушылардан, жеке дүкендерден, тоқыма фабрикаларынан,
шикізатты ендірушілерден, өндеушілерден, киім тігетін фабрикалардан ... ... ... фирмалар мен көтерме сатушылар ерекше маңызға ис.
Олар не шығару керектігін ... ... ... ... қосылған қүн
алады. Кейбір елдердегі түрғылықты халық табысының ... ... ... және басқа да талаптардың күшеюі ... ... ... әсер ... ... Гонконг елінде еңбек ақының
елеулі өскеніне және ... ... ... ... аяқ киім жасаудағы
бәсекелестік артықшылығын жоғалтқанына қарамастан, ҚҚТ-нен шығып қалған
жоқ. Оның себебі Гонконг ... ... киім мен аяқ киім ... ... ... мен ... тәжірибесі бар болуында Егер АҚШ
Үкіметі квоталарды алып тастаса, Қытай компаниялары ... ... ... ... ... кіретін барлық элементтерді кешенді қолдауы керек.
Мемлекеттің жоспарлау және бағыттау ... ... ... ... қүн
тізбегі, кластер туралы пікірлерден тоқыма және тігін өнеркәсібінде ... ... ... ... бар деп ... Токыма және тігін
өнеркәсібінде ҚҚТ-н күру не үшін керек, оны неге кластер деп атамайды ... ... ... Бүл ... біз ... ... негіз ретінде
аламыз. Ал, Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған ... даму ... ... енгізіліп отырған қолданбалы қүжат
болғандықтан, осы ... көп ... ... және ... өнеркәсібі
ҚҚТ-і ретінде" қалғанын қалаймыз. Тоқыма және тігін өнеркәсібінің косылған
қүн ... ... ... ... ... Осы сызба арқылы тоқыма және
тігін өнеркәсібінін ақырғы онімінс күп ... ... анық ... ... ... ... ... Оларға салықтардың барлық түрін бекітілген тәртіппен
төлейтін, өнімге қүн қосатын ... ... ... ... төлеушілердің
атаулы категориясы үшін жағдайлар ... ... ... қүны ... үшін ... салық режимін корпоративті табыс с&тығынын және
қосымша күн ... (ҚҚС) ... 50%-ға ... ... ... ... ... жалпы бекітілген тәртіппен
есептеледі. Осы ретте салықтарды төмендету қосылған қүны ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарға салықты ҚҚС бойынша ағымдағы төлемдерді тоқсан
бойынша төлеу үсынылалы. Бул ... ... ... ... ... ... ... болуы үшін жасалады. Корпоративті табыс
салығы және ҚҚС жыл бойы тоқсан сайын 30-50%-дық ... ... ... ... екі шарт ... ... төлеушілерге қолданылуы мүмкін: І.Өзі
ендірген тауарларды өткізу келемі ... ... ... 90%-ын ... Тауарларды өткізудің жалпы көлемі негізгі және негізгі емес қызмет
түрлері бойынша ... ... ... Бүл ... ... қызметпен айналысатын кәсіпорындарға таралмайды, яғни отандық
тауар өндірушілерді қолдауға арн&тған.
2. Тауарларды өткізу көлеміндегі ... ... ... 50%-дан кем
болмауы қажет.
Осындай арнайы салық режимі жанды еңбек, ... ақы ... ... ... ... кәсіпорындарға қолданылады. Бір
сөзбен айтқанда, арнайы салық ... ... ... ... ... және токыма салаларының кәсіпорындарына қолданылады. ... ... ... ... күру оған қатысатын барлық салалар мен ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттырады, жаңа
жүмыс орындарын ашады, соның негізінде елдің, ... ... ... етеді деп пайымдаймыз. Зерттеу жұмыстарының
нәтижелері тоқыма және ... ... ... ... олардың
экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету өз шешімін ... ... бірі ... ... Осы ... ... мемлекет пен
зерттеушілер түрғысынан жүргізілетін жүмыстар бір арнада ... ... әлі де ... аты ... ... ... алатынына
сеніміміз мол.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жүргізілген зерттеулер негізінде келесі қорытындылар мен ұсыныстарды
жасауға болады:
1. ... ... ашық ... ... ел ... әлем
жұртшылығы мойындаған жағдайда, кәсіпорынға сыртқы ортадан, бәсекелестері
тарапынан қауіп-қатер ... ... ... ... мемлекет
деңгейіндегі экономикалық қауіпсіздік күнделікті өмірге терендеп енген
түсініктер болса, ... ... ... ... еті ... қоймаған термин болып саналады.
Ғалым-экономистердің кәсіпорынның экономикалық қауіпсіздігіне берген
анықтамаларын зерттей келіп. ... ... ... ... ... ... технологиялық.
еңбек, ғылыми-инновациялық, каржылык, кәсіпкерлік) үтымды пайдалана отырып,
дағдарыстардың алдыналу және үдайы даму ... ... ... кызмет
ету жағдайы деп пайымдаймыз. Үдемелі дамып ... ... ... ... ... ... қатердің, дағдарыстың алдын-алатындай көреген
болуы қажет. Тоқыма-тігін өнеркәсібі кәсіпорындарының ... ... ... отырып, экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету
үрдісін бірнеше кезең бойынша қүру ... ... ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздіктің дәл қазіргі
жағдайы бағалануы; ... ... және үзақ ... даму ... оң ... ... әдебиеттер тізімі:
1. 14. 01. 1997ж. Өзгерісі және толықтылығымен Қаржы министрлігінің Бас
салық инспекциясымен №37 «ҚҚС ... мен ... ... ... 24. 08. 1993ж. ... ... ... негізінде шығарылған
Қазақстан Республикасының ұйымдары мен кәсіпорындары және мемлекеттік
бірлестік жұмысшыларының іс – сапарлық қызметі жөнінде нұсқауы.
3. А. ... Ғ. ... ... ... және ... В. В. ... ... анализ», Москва 1995г.
5. А. Д. Шеремет, М. И. ... ... ... хозяйственной
деятельности», Москва 1987г.
6. Алтынбаев Б.А, Истаев А.А.
Основы маркетинга/Учебное пособие-А.,Экономика,2002
7. Есімжанова С.Р., Маркетинг/оқу құралы.- ... ... ... Г.Ө. Кәсіпорын экономикасы / Оқу құралы.- А.: Экономика,
2002
9. Кнышова Е.Н., Маркетинг: ... ... М.: ... ... ... Ф., Маркетинг негіздері, А.: «Жазушы»,2002
11. Маслова Т.Д., Божук С.Г., ... Л.Н., ... СПБ: П., ... ... С., ... ... ... оқу орындарының
студенттеріне арналған оқулық- А.: «Білім», 1999
13. Шеденов Ө.Қ., Жинісов Б.А., ... И.С., ... Б.И., ... ... А.-А., ... ... ТМД – ... Мемлекеттер Достастығы.
2. ҚР – Қазақстан Республикасы
3. ЖІӨ – ... Ішкі ... ЖҰӨ – ... ... Өнім
5. БСҰ – Бүкіләлемдік Сауда Ұйымы
Анотация
Курстық жұмыста «Қазақстан экономикасын дамытудағы ... рөлі ... ... ... жұмыс: кіріспеден, 3 – ... ... ... тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: 13

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
Ғылыми-таным кезеңдері мен деңгейлері – схема акселерация және жеке тұлғаның әлеуметтік жетілу мәселесі – сараптама6 бет
Қазақ мақал-мәтелдерінің бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымын дамытудағы ролі41 бет
Қазақстан Республикасы аумағындағы ішкі туризмді дамыту84 бет
Ақша – тауар қатынастарының дамыған формасы. Қазіргі экономикадағы ақшаның рөлі24 бет
Дамыған мемлекеттер ұғымы. Америка құрама штаттары және оның әлемдiк экономикалық қатынастардағы ролi мен ықпалы24 бет
Мемлекеттік басқарудың мәні және оның экономикалық процестерді әрі қарай дамытудағы рөлі30 бет
Экономиканы дамытудағы еңбекті ғылыми ұйымдастырудың ролі13 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь