Дәрілік өсімдіктер туралы

І. Кіріспе
1. 1. Дәрілік өсімдіктерге сипаттама
1. 2. Дәрілік өсімдіктер . оларды қолдану ерекшеліктері
ІІ. Негізгі бөлім
2. 1. Таныс болыңыздар . көп қырлы дәрілік өсімдік
2. 2. Алтын мұртқа және түрлеріне ботаникалық сипаттама
2. 3. Алтын мұрт . биоактивті заттардың қоймасы Жалпы түсінік
2. 4. Алтын мұртты ашық егістікте, бөлмеде өсіру тәсілдері
2. 5. Алтын мұрттан алынатын емдік препараттар
2. 6. Медицинада қолданылуы
2. 7. Халықтық шаруашылықта қолданылуы
2. 7. Халықтық шаруашылықта қолданылуы
ІІІ. Тәжірибе бөлім
3. 1. Бастапқы заттарға сипаттама
3. 2. Алтын мұрттың сулы және спиртті ерітінділерінің рН . ын, сыну көрсеткішін, тығыздығын анықтау
3. 3. Сандық анализ
3. 4. Күлділік. Оны каллизияның жапырағы мен сабағынан анықтау
3. 5. Экстрактивті заттардың мөлшерін анықтау
3. 6. Органикалық қышқылдар
3. 7. Аскорбин қышқылын ( С дәрумені ) анықтау
3. 8. Пектинді заттарды анықтау
3. 8. Пектинді заттарды анықтау
3. 10. Кверцетинге есептеп флавоноид мөлшерін анықтау
3. 11. Каротинді ( А дәруменінің негізі ) анықтау
3. 12. Алтын мұрттың жапырағының және сабағының макро және микроэлементтер мөлшері
3. 13. Тәжірибеде алынған мәліметтерге жүргізілетін математикалық өңдеу әдісі
IV. Қорытынды
Жер бетінде шипалық қасиетке ие алуан түрлі өсімдіктер өседі.Осынау әрқилы географиялық аймақта қоныс тепкен емдік шипалық қасиеттері алуан түрлі өсімдіктерді адам баласы ерте кезден-ақ өз қажетіне жаратып келеді.
Халықтың денсаулығын сақтауға, ұзақ жыл өмір сүруге деген талпыныстары әрқашан да белсенді болған. Осыдан үш мың жыл бұрын-ақ кейбір шығыс елдерінде қазір қолданылып жүрген дәрілік өсімдіктердің бірсыпырасы белгілі болған.
Ал дәрілік өсімдіктерді зерттеу әдісі XVIII – XIX ғасырларда қолға алынып, 1878 жылы Н. И. Анненков «Ботаникалық сөздік » атты кітап құрастырды. Белгілі орыс агрономы А. Т. Болотов « Экономикалық дүкен » атты журнал шығарып, дәрілік өсімдіктер туралы көптеген мақалалар жариялады. 1912 жылы профессор В. К. Варлихтың « Орыстың дәрілік өсімдіктері » атты еңбегі жарық көрді. Кейінірек С. П. Боткин, Ф. И. Иноземцов сияқты көрнекті ғалымдар қазіргі кезде бүкіл дүние жүзінде жүрек ауруларын емдеуге пайдаланылып жүрген жалынгүл және меруертгүл тәрізді тамаша өсімдіктерді ғылыми медицинаға енгізді.
Дегенмен патшалық Россияда дәрілік өсімдіктерді пайдалану ісі ойдағыдай болған емес. Ұлы Октябрь социалистік революциясынан кейін ғана біздің елімізде шипалы шөптерді зерттеу ісі кең қанат жайып, мемлекеттік маңызға ие болды. 1921 жылы РСФСР Халық Комиссарлары Советі дәрілік өсімдіктерді жинау туралы декрет қабылдады. Ал 1925 жылы дәрілік өсімдіктер жөнінде тұңғыш рет Бүкілодақтық кеңес болып өтті. Міне, содан бері бұл салада біздің елімізде біршама жұмыстар жүзеге асырылды. Қазіргі таңда дәрілік өсімдіктерді зерттеумен алуан түрлі мамандық иелері – ботаниктер мен фармацевтер, фармакологтар мен әр түрлі мамандықтағы дәрігерлер шұғылдануда.
        
        І. Кіріспе
1. 1. Дәрілік өсімдіктерге сипаттама
Жер бетінде шипалық қасиетке ие алуан түрлі ... ... ... аймақта қоныс тепкен емдік шипалық қасиеттері алуан
түрлі өсімдіктерді адам баласы ерте ... өз ... ... ... ... сақтауға, ұзақ жыл өмір сүруге деген ... да ... ... ... үш мың жыл ... ... шығыс
елдерінде қазір қолданылып жүрген дәрілік өсімдіктердің бірсыпырасы ... ... ... ... ... XVIII – XIX ғасырларда қолға
алынып, 1878 жылы Н. И. ... ... ... » атты
кітап құрастырды. Белгілі орыс агрономы А. Т. Болотов « ... » атты ... ... ... ... туралы көптеген мақалалар
жариялады. 1912 жылы ... В. К. ... « ... ... » атты еңбегі жарық көрді. ... С. П. ... Ф. ... ... ... ғалымдар қазіргі кезде бүкіл дүние жүзінде жүрек
ауруларын ... ... ... жалынгүл және меруертгүл тәрізді
тамаша өсімдіктерді ғылыми медицинаға енгізді.
Дегенмен патшалық Россияда дәрілік өсімдіктерді ... ... ... ... Ұлы ... ... революциясынан кейін ғана
біздің елімізде шипалы шөптерді зерттеу ісі кең ... ... ... ие болды. 1921 жылы ... ... ... ... дәрілік
өсімдіктерді жинау туралы декрет қабылдады. Ал 1925 жылы ... ... ... рет ... кеңес болып өтті. Міне, содан бері бұл
салада біздің елімізде біршама жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... түрлі мамандық иелері – ботаниктер
мен фармацевтер, фармакологтар мен әр ... ... ... ... ... және хош ... ... институты
(ВИЛАР), Бүкілодақтық химия-фармацевтика ғылыми-зерттеу институты (ВНИХФИ),
РСФСР Денсаулық сақтау министрлігінің ... ... ... ... ... ... институттары жемісті жұмыстар
жүргізуде. Москва, Киев, Харьков, Томск, Шымкент және басқа да ... ... ... фармацевтика институттары құрылды.
Өсімдіктердің шипалық қасиеттері сонымен қатар, ... ... ... оқу ... кафедраларында және аптекалық
мекемелерде де зерттеліп келеді. Шипалық ... бар жаңа ... ... ... ауыл ... ... қоғамының
дәрілік өсімдіктер секциясы да көп іс тындырып отыр.
Совет ғалымдары соңғы жылдардың ... ғана ... ... сай ... ... жан-жақты зерттей отырып, айтарлықтай
табыстарға қолдары жетті. ... ... ... ... ... ... 107-сінің жолдама алған Отаны біздің еліміз болып табылады. Бір
ғана ... А. П. ... өзі әр ... ... ... бұрын белгісіз болып келген 65 түрін ашты. Сондай-ақ,
витаминді өсімдіктерді зерттеуде де орасан зор ... ... ... ... ... ... бұрын проф. Б. П. Токин тұңғыш рет қолға алған
әр түрлі микробтарды өлтіретін антибиотик-фитонцидтердің ... ... ... ... еліміз құрамында алкалоидтары бар ... ... ... қатарда келеді.
Медицинаның әр түрлі саласында мамандардың дәрілік өсімдіктерді
лабораторияда зерттеуге көптеген жылдар және ... ... ... ... ... ... үшін 8 жыл және тағы тек оны ... ... ... оның ... ... және сол ... шырындарды және майларды медициналық практикада қолдануға рұқсат
беру үшін 7 жыл кеткен.
Иә, ғасырлар бойы көк өсімдік адам ... ... етіп ... ... кисе ... ауырса дәрісі, малына жем – шөбі, тағысын
тағылары. Қазіргі қала халқы адам ... ... ... байланыста
екенін ұмытуда. Сонда да табиғат ана ... бар ... ... ... өмір ... мүмкін емес екенін еске салып отырады.
Сондықтан да қала халқы демалыс ... қала ... таза ... ... ... ... әдетке айналдыруда. Терезе алдында емдік
қасиеті бар ... ... де ... ала ... ... ... еңбексүйгіштігінің және ыстық жүрегінің
жігерлігінің арқасында Шығыс Сібірде ... ... ... ... ... белгілі. Ал, басқа кеңдіктен келген кірме өсімдіктер
туралы белгілі мағлұматтар аз. Тек, осы уақытта алтын мұртқа, ... ... ... ... (хош ... ректантера) деген өсімдікке ... ... мен осы ... ... ... мұрт ... мағлұмат
беремін. Бұл өсімдік жайлы көптеген кітаптар мен мақалалар ... адам ... ... ... көп ... бірі болып отыр.
Ресейде алтын мұртты зерттеушілердің бірі ... ... ... Ол 20 жылдан астам осы өсімдіктің емдік қасиетін зерттеумен
айналысып келді. ... ... ... мұрт ... биологиялық
активті зат ағзадағы зат алмасу процесін жақсартады, терідегі зақымданған
тканьдердің тез жазылып сауығуына әсер ... ... ... ... ... ... ... алтын мұртты тиянақты зерттеуді Санкт – Петербургтегі
А. И. Герцен атындағы мемлекеттік университеттің биология кафедрасы қолға
алды.
1. 2. ... ...... ... ... ... ... – өте ертеден келе жатқан ... ... ... досы және ... ... ... табылады. Ғұмырымызда
олар бізді сүйсіндіріп келеді: шөлдесек – сусын, қарын ашса – ...... ең аяғы ... ... ... байытып отырады.
Күнделікті күйбең тіршілікті бір сәт ... ... яғни ... ... ... әлеміне жай ғана шөп деп жеңіл – ... ... ... ... ... да ... маман дәрігерлермен ( фитотерапевпен )
ақылдасып барып қолдану лазым. Оларды дұрыс қолданбау ... улау ... ... ... ... шараларды есте ұстау
керек:
1. Арнаулы маман – дәрігермен ... ... ... ... ... ... білу керек ( яғни ... ауа – ... ... ... және ... ... т. б. ... Белгіленген мөлшерде ғана қолдану, дайындау тәсілін білу.
4. Қайнатпалар мен тұнбаларды қолданғанда ... курс ... ... Бір дәрілік өсімдікке байланып қалмау. ... ... ... ... ... дәріңіздің қандай ауруға ем, ал ... ... оқып ... ғана ... ... ... нәтиже бермеген уақытта
дәріханалық дәрілерді қоса пайдаланып ауру уытын ... ... ... ... кезде сақтық шаралары сақталмаған кезде
оның зиянды жағы анықталған.
Иркутскідегі медицина ... ... ... ... ... мұрт ... ... ырғағын бұзған және қайтып емдеуге
көнбеген.
Сақ ...... ... ... дәрілік қасиеті әлі толық зерттеліп болған жоқ. ... ... ... өте ... ... оны ... дәрігерлік
бақылауда болған дұрыс.
Әр түрлі методикалық нұсқаулар мен кітап авторлары, ұлы ғалым
Парацельстің мына ... ... ... ... « Дәріні емдеу
үшін де, улау үшін де ... ... тек оны ... ғана ... »
- деген сөзі.
Алтын мұрттың сабағын дәрілік мақсатқа қолданғанда қауіпсіздік
шарасын толық ... жөн. ... 50 – 100 г ... ... 0, 5 л суға ... ... бірінші рет пайдаланғанда адам
денсаулығының түзелгені білінеді. Яғни, қан айналамы жақсарып, адамның
көңіл – күйі ... өн ... ... ... ... Бірақ бір апта
өткен соң оның кері әсерін ... Яғни ... ... ... ... ауыртады, тамақ бездері ісініп кетеді, соның ... ... ... ағза ... ... – күй ... құлдырайды. Денеге артық құйылған
биоактивті заттарды сыртқа шығаруға терінің шамасы жетпей, тері аурулары
қозады. ... ... ... қышып, әрі қарай сулы экземаға ауысады.
Денеге артық ... ... ... ... үшін соларды сорып
сыртқа алып шығатын препараттар – ... ... ... ... ... ... жасалынған дәрілерді сыртқы ауруларға жараға
жағуға ғана ... ... ... ... ... 5 – 6 ... 0, 5 л – 70
% ... тұндырып, оны остеохондроз, буын ауруларына ... ... ... мұрт ... ... жараларға жапсырып қолданғанда
аллергиялық реакция бермес үшін оны сұйылтып, қолданған жөн. 1 : 3 немесе 1
: 5 ... ... ... ... ... ... ... мұртты емдік мақсатқа қолданып жүргенде төмендегі ережені
сақтаған жөн:
1. Спиртті ... бас ... ... ... Бей – берекет басқа медициналық дәрілерді араластырмау.
4. Көкөніс және ... ... көп ... ... Ұзақ ... ... ... болмайды.
Алтын мұртпен емделіп жүргенде мына тағамдарды пайдаланған дұрыс:
1. Теңіз өнімдері;
2. Ірімшік – құрт ( сыр );
3. Жаңғақтар;
4. ... ... ... ... пайдалану – сәбіз, қызылша шырынын ішу, әр түрлі
ботқалар жеу.
Тағам дайындағанда өсімдік майын ... ... ... ... ... ... ... мұртпен емдеу
нәтижелі болады.
ІІ. ... ... 1. ... болыңыздар - көп қырлы ... ... ... мұрт »
( Өсу, ... ... орындары )
Бұл өсімдік соңғы уақытта халық арасында ... ... ... ... ... оны « венерин түгі » немесе үй ... т.б. деп ... ... ... ... бұл ... хош ... немесе хош иісті спиронема деп аталады. Халықтық ... ... әр ... ... ... бұрын жазылғанға қосып жазды. Бұл көп
жылдық шөптесін өсімдіктің Отаны - ... ... ... және ... , ... оңтүстік штаттары, Қытай және Индия. Орталық ... ... ... субтропикалық облыстарында, Антиль
аралдарында және ... ... ... көп ... көп ... бір жаздық өсімдіктер.
Каллизия 38 туысқа 500 түр кіретін коммелиндер (Commelinaceae ... ... ... ... және ... ең үлкен әр
түрліліктері зерттелуде. Каллизия туысының коммелиндер ... 12 ... хош ... ... ... ... Бұл ... 1942 жылы R.E. Woodson берген. ... ... грек ... Kallos – ... және Lis – ... деген сөздерден шыққан. 1840
жылы өсімдік бірінші рет Spironema fragrans ... ... ... 1932 ... ... ... деген атқа өзгертілген. Бұл сәндік жапырақты
өсімдік әуесқой гүл өсіруші мамандарда жетістікпен ... Ол ... да ... ... ... ... ... ағылшындық
және канадалық ғалымдар көбірек зерттеуде. Бірақ және біздің де ... ... ақыр ... ... аударды.
Алтын мұрт тарихында өкінішке орай қателіктерге жол ... ... ... және ... бұталар » кітабында ( Киев: Урожай,
1978ж. ) өсімдік аты тағы да ... ... онда « ... ( ... thyrsiflora ) » деп аталды. Ал бұл мүлдем ... ... ол ... ... бір ...... (
Commelinaseae ) тұқымдасына жатады. Осыдан ... ... ... туралы мақалаларда каллизия « дихоризандр » деген атпен жазыла
бастады. Бұл өте қате ... ... ... ... ... ... сақ болу керек. Оны емге ... ... ... ... ... ... ... негізгі айырмашылықтары төмендегідей:
· ең бастысы: дихоризандрдың мұрттары жоқ ( яғни көлденең өркендері!!!);
· жапырағын екі бөлікке ... ... ... ... ... ... » ... тұрмайды;
· жапырағы қызғылт түске ие ( алтын мұртта олар қара-жасыл );
· жапырақтары каллизияныкі сияқты кезектесіп ... ... ... ... ... ... тек ... өсіре бастады. Бұл жылу сүйгіш
өсімдік. Дегенмен, ол сіздің үйіңізде қысты әбден өткізе ... ... ... ... ... да – үйге жылы ... қай жерде жарық
жеткілікті, сол жерге қоясыз.
2. 2. Алтын мұртқа және ... ... ... ... ... бір түр белгілі - хош ... ...... Бұл ... кесек өсімдік. Табиғатта бүйірлік
өркендерінің ұзындығы 1 м-ге дейін, 2 м биіктікке ... ал ...... ... өсіру үшін әйнектеліп жылытылған орын) 70-90
см-ге өседі. Екі түрлі өркендері болады. Өркендерінің ... ... ... ... 70-80 ... 2м-ге жетеді. Және қалыпты дамыған
жапырақты ... ... ... дамыған жапырақтардың ұзындығы 20-30 см, ал
ені 5-6 см, сыртынан жас жүгеріге ұқсас.
Ал өркендерінің ... ... ... - ұзын ... ... ... шетінде кірпікшелерімен қоршап алған. Мүшеленбеген
буындарының ... ... ... жапырақтары көлденең (мұрттары) болады.
Мұрттарының ұшында сыпырғыш жапырақ қалыптасады.
Жақсы күтімде кей-кейде « Алтын мұрт » гүл ... ... ... ... ... 1 см-ден де аз, хош иісті гүл ... ... ... болғандықтан алған. Иісі сүмбіл гүлдікі сияқты жағымды.
Бөлмеде жапырағының ... 5-7 см және ені 2,5-3 см ... ... Жапырағы үстінен барқыт- қара жасыл, ұзына бойына тар,
күмістей ақ ... жіп ... ... ал асты ... ... түсті болып келген. Өсімдіктердің ... ... ... ... ... ... тағы бір түрі бар, бірақ
жапырағында ... ... жоқ, ... ... бояулы келген.
Каллизиялар күй талғамайды, өсінділерімен көбейеді. Ұзын ... ... ... 3. ... мұрт – ... ... ... түсінік
Дәрілік өсімдіктер оларда әр түрлі ... ... ... ... ... ие. Ол химиялық қосылыстарды атап айтсақ:
алкалоидтар, гликозидтер, иілік ... ... ... ... ... ... шырыштар, бояғыш заттар, дәрумендер, табиғи
қосылыстардың топтары: кумариндер, липидтер, полисахаридтер, ... ... ... ... және ... ... мұрт өз қатарында көптеген өсімдіктердің жақсы қасиеттерін
сақтаған. Оған мысал ... ... ... ... алоэ мен ... та ... хош ... каллизияны зерттеумен, (алтын мұрт дұрысында дәл солай
аталады) әлдеқашан айналысқан. Гватемала мен Мексикада каллизия ... өсіп ... ... және ... ... тропикалық
ормандарының өсімдіктерінің құрамдарын ... ... ... бұл ... ... Алтын мұрттың ... ... ... ... мөлшері табылған еді. Новосибирскіден,
Санкт-Петербургтан ғалымдар, Семенов профессордың жетекшілігімен ... ... ... тобы хош ... ... зерттеумен
Ресейде айналысты.
Химиялық кинетика және өрт (СО РАН) ... ... хош ... ... ... ... ... иеленеді. Бұл
мәліметтер үлкен маңызға ие. ... ... ... ... дәл ... ... оның шипалы қасиеттерін
анықтайды.
|Көрсеткіш ... ... ... мг % |10,2 |57,6 ... ... мг % |6,0 |12,0 ... % |0,1-0,4 |0,2-0,6 ... % |6,8 |6,4 ... % |0,3 |0,2 ... % |10,3 |17,4 ... ... % |4,7 |2,8 ... % |0,5 |0,1 ... ... тамаша емдік қасиеттері оның бойындағы шырындардың
биоактивті заттармен тығыз байланыстылығында.
Алтын мұрт өз бойында ... ... ... ... ... ( флавонолдар ) топтарын құрайды.
Әр топпен жеке – жеке танысайық.
Каратиноидтар – А дәруменнің негіздері, бауырда ... А ... ... петрушка (25мг % ), бақбақ ( 17 мг % ), ... ... % ), ... ( 8 мг % ), ... ( ... ( 6,5 мг % ), итмұрын (5 мг %
) және көптеген басқалары өте бай. Дәруменнің жетіспеушілігі көз ... ... ... ... және ... ... өзгеруін,
бауырдың қызметтерінің бұзылуын, холестериннің ... ... ... ... үлкен адам үшін А дәруменіндегі күнделікті қажеттілік – 500-100
МЕ мөлшер, шамамен сәбіздің 100 г жуық болады. Сөйтсе де ... аш ... ... сол ... ... тағамдарының құрамына ... бай ... ... (сүт, сары май) міндетті түрде кіру
керек.
Аскорбин қышқылы – С дәрумені, ... ... ... өте кең ... Ол дегидроаскорбин қышқылына өте отырып
жеңіл қышқылданады. Өсімдіктерде ... ... бір ... бос, ... ... ... кездеседі. С дәрумені шамасы, тек ... үшін ... және ... үшін де ... маңыз иеленеді.
Пероксидазаларды ұстайтын өсімдіктер әсіресе С дәруменіне бай. С дәруменін
жинақтауда сонымен қатар жыл ... ... жас ... ... және ... маңызды. С дәруменімен жасыл және қызыл бұршаққынды
бұрыш ( 210 мг % ), ... ( 300 мг % ), ... ( 40 мг % ), ... ... (50 мг % ), ... ( 2-20 мг % ) және ... өте бай.
Бұл дәруменнің жеткіліксіздігі ағзаның инфекциялық ауруларға қарсы
тұруының ... ... ... тез ... жұмыс істеу қабілетін
төмендетеді және төмендегі ауруларға апарып соқтырады: атеросклероз, ... қан ... Бұл ... ... ... сүйелдермен, қызыл
иектің қанауға бейімділігімен білінеді. Ал С дәруменінің толық жоқ болуы
қырқұлақтың ( ... С ... ... ... тіс ... ... ... С дәруменіне күнделікті мұқтаждығы 25-50 мг.
Алтын мұрттың антисептикалық ( зиянды заттарды жою ) ... ... ... ... жақсартуы мынаған байланысты: жоғарыда
айтып өткен биоактивті заттар мен аскорбин қышқылының бірігіп әсер ... ... ... адам ... С дәруменіне деген қажеттілік
артады. Улы ... ... үшін С ... ... ... ... басқа денедегі қосылғыш ұлпалар ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп, біздің терілеріміздің тез
сауығып, бітелуіне әсер етеді.
Аскорбин қышқылы қан тамырындағы артерилық ... ... ... шаршаудан, тозуынан қорғайды, ... ... ... ... ... ...... процестерін реттеуге қатысады, күшті оксидант болып
табылады, оның әсері флавонолдардың есебінен күшейеді;
• қанның бұрылу процестерін ... ... ... ... ( ... ... эффект ) жоғарылатады;
• стероидты гормондардың түзілуін стимулдейді;
• коллаген және коллаген негізі ... « ... » ... капиллярлардың өткізгіштігін қалыптастырады;
• қан ағыстары кезінде, геморрагиялық ... ... алу ... ( ... ... ... ... кезінде ).
• барлығына жақсы белгілі болғандай, инфекциялық аурулар уақытында
пайдаланылады ( оның ... ... ... ... ... );
• бауыр, бүйрек аурулары кезінде, сүйек сынғанда, дистрофияда ... - ... ... ... ... ... әр түрлі бөліктеріне бояу беретін ... ... ... әр түрлі мөлшерде қосылыс жасап, өсімдіктер өміріне сиқырлы
түрлі – түсті өң ... ... ... ... ... ... (лат. Flavo - « сары ») көптеген ... ... ... ... ... болады. Флавоноидтар антисептикалық әсерімен және Р -
дәрумендік белсенділігімен қабілетті болады. Олар өзімен ... ... ... ( ағза ... және ... ... қарсы тұратын, сонымен қатар бүкіл ағзаны ... ... ... ... және зат ... ... ... ), яғни барлығына жақсы таныс дәрумендер Е және С -
ні алып жүреді. Алтын мұрттың жапырағында және ... ... ... ... мен тұқымдарында болады және айлар бойы
бұзылмай сақталады. ... ... ... кептіргенде және
экстракттағанда да ( ... ... ... ) өздерінің пайдалы
қасиеттерін сақтайды. ... ... бұл ... ... ... үшін ... Флавоноидтарды
емдік мақсатта мына ауру түрлеріне қолданады: өт жолын ... ... ... ... және де адам ... ... ... Олардың ісік ауруларын басу қасиеті де зерттеу ... ... ... ... 2 түрі болады: кверцетин және
кемпферол.
1) Кверцетин - пентаоксифлавоноид болып табылады. Ол ісік ... ... ... ... ... ... әсерімен қабілетті. Ол аллергиялық ... ... ... кіреді. Бұл зат тамыр қабырғаларын сауықтырады.
Капилляр қан тамырлардың қабырғаларының ... ... ... ... дәрі ретінде пайдаланылады. Нефрит (бүйректің
ісуі), бүйректің тырысуы, ... ... мен ... еттердің шаншып,
сырқырап ауруы), сақина қанның ... ... және ... инфекциялық
ауруларда қолданылады. Кверцетин адам бауырының ұлпаларын улы заттардан
қорғайды, атап ... ... ... бензолдан, хининнен,
хлороформнан және басқа улы заттардан.
2) ... – дәл ... ... барлық қасиеттерге қабілетті,
қосымша ағзадан натрий тұздарын шығарады. Суық тиіп ... ... ... пайдаланылады. Қан тамырын сауықтырып, сергектік нәтиже
береді. Аллергиялық ауруларға да қарсы қолданылады.
Кверцетин және ... - ... ... мен бактерияға
қарсы күшті әсер етеді. Олардың қан тоқтату қабілеті бар. Осы ... оны тері ... ... ... тез ... ... пайдаланады. Бұдан басқа ұлпалардағы эластин мен коллагендердің
бөлінуін реттеп отырады. Соның ... тері ... сау ... ... сақтап отырады.
Кверцетин мен кемпферол жүрек бұлшық еттерінің жақсы жұмыс істеуіне
әсер етіп, қан тамырларын кеңейтеді.
Кверцетин, ... қуық ... ... ... ... ... ... отырады.
Сонымен қатар бүйректің улы заттардан арылуына көмектесіп, бүйрек
сөлдерінің дұрыс бөлінуін қамтамасыз етеді.
Флавоноидтарға сонымен ... ... ... Олар ... ... ... ... қолданғанда да басқа дәрілер сияқты ... ... ... ... ... ағзада йод тапшылығы болатын
болса, алқымның ісіп ( зоб ) дамуына әкеліп соғады.
Гликозидтер қанттардың әр ... қант емес ... ... ... ... өнімдері болып табылады. Гликозидтердің
көпшілігі – жақсы кристалданатын және суда еритін заттар. ... ... ... әдетте глюкоза немесе басқа ... ... ... ... ... ... рибоза, рамноза және ... ... ... ... ... ... жағдайда
оларды құрайтын қанттарға және қант емес ... ... ... ... олар кең ...... ... есептеледі. Олардан өсу ұлпаларда
жасушааралық зат құралады. Олар галактурунды қышқылдан тұрады: суда ... және ... ... ... ... және ... ... сол себепті ішектің бұзылуында оларды пайдаланады.
Иілік заттар ( таниндер ) еменнің тамырына ұқсас, терілерді илейді,
яғни оларды су ... ... ... үшін өз ... ... ... ретінде, ішек-қарын бұзылуында бактерицидті дәрі,
тамақ ... ... ... жазылмайтын жараларда ... ... ... ... қарсы күшті әсері шырышты
қабықтардағы ... ... одан арғы ... кедергі жасайтын қорғаныш
жұқа қабыққа негізделген.
Фитостероидтар. Каллизия өсімдігінің шырынында табылған биологиялық
активті зат фитостероид ... ... ( ... ... ) - бұл ... ... ... Олардың қызметтері еркектік және ... ( ... және ... ) ... ... зат ... ... ұлпалары мен жасушаларының дұрыс жұмыс
істеуін жақсартады. Фитогормондар бұйрығымен ... ... ... ... ... ... ... мұрттан табылған бета – ... осы ... ... Бета – ... ... бөлінуіне әсер етеді
және зиянды бактерияға қарсы күреседі.
Бұл қосылысты ... ... ... ... қуық ... простатит пен аденоманы емдеуге, қандағы холестериннің көбеюіне қарсы
қолдануға болады.
Фитостероидтар әсерінен терідегі жаралар тез ... ... ... ... ... өсуін тездетеді және ауру тудырғыш
бактерияларды өлтіреді.
Фитогормондар әсерінен терідегі зат ... ... қан ... Осы ... үшін оны ... ... ( кремдерге ) қосып
отырады.
Бұдан басқа зиянды ... мен ... ... ... ... биологиялық активті фитостероидтарды қолданғанда ... есте ... ... ... ... көп ... ... адам
ағзасындағы бала табу функциясын жояды.
Алтын мұрт шырынындағы биологиялық активті заттар ... ... емге ... бастады. Бұл дәрілерді қолданғанда ағзада
ауруға қарсы иммунитет пайда болып, бөтен ауру жасушаларының өсіп ... ... және ... топтамасы ісік ауруларына
қарсы жақсы нәтиже ... мен ... – өмір сүру ... ... ... нәтижесінде оның шырынында көптеген дәрумендер
мен микроэлементтердің барлығы анықталды. Атап айтқанда, адам ағзасына ... мыс, ... ... ... ... ... ... ағза қажеттілігіне байланысты әр топқа бөлінеді, олардың
химиялық құрамы өте күрделі. Адам ағзасына дәрумендер тамақ арқылы түседі.
Олардың ... ... ... ... ... қалыпты
жұмыс істеуі мүмкін емес. Олар ағзадағы ... ... ... ... ... сол ... реакцияға тікелей өзі
түседі.
В тобының дәрумендері
В тобының дәрумендеріне 10 суда еритін ... ... Олар әр ... ... ... болады және әр түрлі әрекет
спектріне ие. Каллизияның шырынында олардың үшеуі бар: В2, В5, ... ( В2 ... ) ... ... салмақтың жоғалуына,
әлсіздікке, көру өткірлігінің төмендеуіне, майлардың синтезінің және ... ... әкеп ... ... қант диабеті және бауыр
аурулары кезінде рибофлавинге мұқтаждық ... ... ( ... ... ... ...... процестерін, май, ақуыз және көмірсу
алмасуын реттейді, ... ... « ... » ... береді,
ақуыздардың энергетикалық алмасуына қатысады;
• орталық жүйке ... ... ... ... терінің күйіне және көруге әсер етеді;
• антиоксидант болып саналады;
• антистрестік ықпал көрсетеді;
... және ... ... ... ... көру
мүшелерінің функциясын жақсартады;
• жыныстық жетілуге себепкер болады;
• жарақат жазатын әрекетке ие, ішектің жұмысын реттейді;
• жүрек – қан тамыр ... ( ... ... ... ) функциясын
тәртіпке келтіреді;
• қандағы холестериннің деңгейін төмендетеді;
• ақшам ... ... ... ... ... ... шел басуды,
жарақаттарды, бауырдың және ішек функциялары бұзылғанда, стоматит, тері
ауруларын ( дерматоза, теміреткі ), бас сақинасы ... ... ... және ... ... қан ... емдеу
кезінде қолданылады.
Рибофлавиннің көп дозасы бүйрек үшін зиянды екеніне ... ... ... ... оның ... тек сізге зиянын
тигізетіндей соншалық ... ... ... кей – ... оны ... ... ... болып табылады. Сондықтан каллизия негізіндегі
препараттарды ... ... ... ... ... байқаңыз.
В5 дәрумені (пантотен қышқылы) қалыпты зат алмасуды ұстау ... улы ... ... ... және ... індеттерінің дамуын
басуға қатысады.
В5 дәруменінің жетіспеушілігі сіңір тартылуының пайда ... ... ... және асқорыту жүйесінің қызметінің
бұзылуына, шаршағыштықтың басталуына әкелуі мүмкін.
Ағзада В5 ... зат ... ... ( жасушалы энергетик );
• жүйке жүйесін қалыптастырады, стрестен қорғайды;
... ... ... ... ... ( ... ... );
• жасушалы мембраналарды нығайтады;
• қанның липидті ( ... ) ... ... оның ... ... ... заттардың алмасуын тәртіпке келтіреді;
• жыныстық бездердің және қалқанша безінің функцияларын реттейді;
• саңырауқұлаққа ... және ... әсер ... ... шаш, ... ... ... шаш ерте ағарғанда қолданылады;
• зат алмасу, дем алу ( бронхит және плеврит ) бұзылғанда, ... және он екі елі ... жара шығу ... ... колиттерді,
бауыр және ұйқы безінің созылмалы ауруларын, полиневрит, невралгия,
депрессия, стресс, ес бұзылғанда, ... ... ... ... ... ... ... ( стенокардия, жүрекке қатысты жеткіліксіздік ),
атеросклероз, күйіп ... ... тұз ... ауырғанды,
гипогликемияны, безеуді, семіруді, маскүнемдікті емдеу уақытында ... ... ... ... ... ( жаңа ... өсімі );
• алмасу процестеріне қатысады;
• гемоглобиннің синтезіне, эритроциттердің пісіп жетілуіне қатысады;
• қандағы ... ... ... ... ... ... ... әсер көрсетеді;
• артериалды қысымды қалыптастырады;
• жүйке ұлпасының құрылымын ... ... ... ... ... ... ... тәбетті жоғарылатады;
• ісікке қарсы әрекет көрсетеді;
• репродуктивті функцияларды жақсартады;
• жүйке жүйесін ... үшін ... ( ... ... ... ... және ... кезінде );
• тері ауруларын ( ... ... ... ... ... ... ( ... циррозды, Боткин ауруын ), радикулитті,
артритті, остеастрозды, ... ... ... ... Даун ауруларын, диабетті, артық қан кетуді, ... ... үшін ... дәруменін көп дозамен қолдану кезінде аллергиялық реакциялар
болуы ықтимал.
Үш аталған дәрумендер біздің тері ... ... ... денсаулығын сақтауда ерекше маңызға ие, олар тері ауруларын
емдеуде ауыстыруға болмайтын дәрумендер.
Никотин қышқылы
Сонымен қатар каллизияның шырынында және жас өркенінде РР ... ... ... ... РР ... де суда еритін дәрумендерге жатады
және көптеген өсімдіктердің шырынында болады, соның ішінде каллизия да бар.
Тап осы ... ... қиын ауру – ... ... есте ... нашарлауына, жан дүниесі тарапынан ... ... ал ... қатар арықтауға дейін әкелуі
мүмкін.
РР дәрумені аллергиялық аурулармен күресу кезінде, ... ... ... заттармен бірге пайдалану кезінде жақсы нәтиже
береді.
Никотин қышқылы:
- ақуыз және ... ... ... ішек – ... ... ... қалыптастырады;
– бауырдың жұмысын, сондай – ақ ұйқы безі сөлінің құрамын және секрециясын
жақсартады;
– тотығу – тотықсыздану ... ... қан ... ... әсер ... ... қанттың, холестериннің және майлардың ( липидтердің ) ... ... ... ... ... ішек – ... ауруларын ( гастритті, гепатитті, бауырдың
циррозын), қан тамырлардың тарылуын, невриттерді, атеросклерозды, қант
диабетінің жеңіл ... ... ... ... және жараларды
емдеу кезінде пайдаға асырылады.
Таңқаларлық элементтер
А. И. Герцен атындағы ...... ... ... биология кафедрасының базасында А. ... ... ... ... ... ... құрамы жөнінде
дәлелді артығырақ айтуға мүмкіндік беретін нәтижелер ... ... ... ... хром ... , ... ... хлор
ионының, ал жапырақтарында хром және мыс иондарының жоғары мөлшері ... ... ... ... ... зерттеу нәтижесі төмендегіні
көрсетті: хром иондары 100 мг / л шырынында, мыс 30 мг / л ... ... хром 700 мг / л және хлор 200 мг / ... ... адам ... өте ... микроэлементтерге бай,
оларда никель, темір, мыс, хром да бар.
Бұл элементтер ... аз ... ... болғанмен, бұлардың
жетіспеушілігі ағзаның маңызды мүшелерінің жұмысын бұзады.
Темір мен мыс ... ... ... ... ... ... түседі. Сөйтіп, электрондарын бере жүріп жасушалардың
демалуына жағдай жасайды.
Микроэлементтер қандағы холестериннің азаюына ат салысады.
Микроэлементтердің жетіспеуі асқорыту органының ... ... ... ... қан ... ... тез ... болады, ал ауыр жағдайда
бұдан да ... ... ... ... және мыс ... ... яғни тірі ... өте аз, дегенмен бұл олардың ағзаға әсер етуі үлкен емес ... Бұл ... ... зат ... ... ... ... ол аз болғандай, қанда олардың мөлшерін арттыра отырып,
көптеген сырқаттардан құтылуға болады немесе ... ... ... ... Олар көптеген биологиялық үстемелердің құрамына кіруі ... ... ... екі ...... және Мерц жануарлардың
тіршілік әрекетін және денсаулыққа әр ... ... ... ... білу ... тәжірибелер өткізген. Нәтижесінде хромға жетімсіздеу
рациондағы ( белгілі бір мерзімге бөлінген азық ) ... ... ... күй ... ... және ... төзе алмауы дамыған. Азыққа
хром қосқан кезде барлық симптомдар ( ауру ... ) ... ... Бұл
жануарлардың және соңынан анықталғандай, адамдардың қалыпты өмірі ... ... ... ... ... еді. Хром сыра ашытқысында,
бауырда, етте, бұршақта, бидай өнімдерінде ... ... ... ... ... және жапырақтарында айрықша жоғары
– 1000 мг / л.
Хром адам ағзасына өте аз ... ... ... ... тез ... білінеді. Бұл микроэлемент қосылыстардың бөлінбес
компоненті болып, ... ... әсер ... инсулиннің белсенді
қызметін жақсартады. Хром глюкозаның жасуша мембранасы арқылы өтуін реттеп,
оның қан құрамында ... ... ... ... Көптеген
ферменттердің жұмысына қатысады, холестерин ісіктерін болдырмауға көмегі
бар, артық майлардың ... ... ... жүйе ... Хром ... бездерінің жұмысын және тиреоидты гормондардың
бөлінуін жетілдіреді.
Ағзадағы хромның функциялары:
1. Хром ... ... ... гормон тәрізді нәрсе – глюкозаны
сіңіретін фактордың құрамына кіреді. Жасушалы мембраналар арқылы глюкозаның
тасымалдануын қамтамасыз ... ... ... ... ... Хром қандағы глюкозаның қалыпты деңгейде болуына қабілетті ( оның
жетіспеушілігі диабетке ұқсас күйді шақырады ), ағзаның ... ... ... ... Бұл ... ет ... ... істей алады,
бұлшық ет тонусын ( оның ішінде жүрек бұлшық еттері ), жұмысқа ... ... ... ... ... ... ... Қандағы жоғары тығыздықты холестериннің деңгейін көтере түсіп,
жағымсыз төмен тығыздықты холестерин және ... ... ... Бұл ... бір түрі ... дамуының жүзеге
асырылуын төмендететін, қан тамырларда түзілетін, ... ... ... ... ... ... Салмақтың төмендеуіне және майдың жануына көмектесе ... ... ... және ... алмасуын тәртіпке
келтіреді. Хром май ... ... ... ... және ... зат алмасудағы заттардың зиянсыз болуына
қатысады.
4. Ішкі секреция бездерінің, әсіресе, тиреоидты гормондағы иодты ... ... ... ... ... ферменттердің құрамына кіріп, тамақты сіңіруге және жақсы
қорытуға қабілетті, тәбетті ... ... ... ... ... ... концентрациясы ( 30 мг / л ... ... ... ағза үшін ... ... ... Олар ... заттардың алмасуын қалыптастырады және дұрысын айтқанда барлық
бәлеге панацея ( барлық аурулардан ... – міс ... ... дауа )
болып саналады. Шындығында, мыстың әрекетінің механизмі ақырына ... ... да, оның ем ... ... ... ... ... Жақсы белгілі клиникалық факт – аурулардың үлкен ... ... ... ... ... қан ... ақ қан, ... туберкулез,
менингит және т. б. ) қандағы мыстың ... ... Ол ол ма, қан ... мыстың мөлшерінің және қабынудың
нәтижесінде дене температурасының жоғарылауының арасында тікелей
тәуелділік бар. Мыс ... ... ... - тотықсыздану
процестерінде маңызды роль ... және оның ... ... және ... ... ... Гемоглобиннің синтезделуін активтендіреді, жасушаның тыныс алу және
мидың жасушаларында оттегін сақтау ... ... Ол ол ... ... оттегінің тасымалына қатысатын ақуызбен комплексті
қосылыстардың құрамына ( мыс – протеидтер ) кіреді.
3. Ақуызды алмасуды мақұлдайды, сүйек ... ... ... Мыстың иондары көптеген ферменттердің құрамына кіреді.
5. Жүйке импульсінің өткізгіштігіне қатысады, жүйке жүйесінің ... ... ... бен ... ... ... ... пигменттердің
құрамына кіреді.
7. Шаштың жақсы өсуін қамтамасыз ... және ... ... ... ... Мыстың жетіспеушілігі кезінде шаш сынғыш, құрғақ
және тіл алмайтын болып қалады.
Суық тиіп ... қан ... мыс тез ... ... ... ... бұл ауру ... жедел емдеуге көмектеседі.
Хлор
Адам ағзасындағы негізгі анион ( ... ... ) - ... ... катионымен қосыла отырып, ұлпаларда су жинақтайды, сол
арқылы дене ... ... ... Хлор әсерінен қан ... ... ішек – ... ... ... ... жүйке импульстерінің
байланысына қатысады.
Мыс және ... ... адам ... ... ... жоғарырақ, ол микроэлементтерге жатады. Каллизияның мұрттарында
700, ал жапырақтарында 200 мг / л хлор ... ... ... Хлор ағзадағы негізгі теріс ион болып табылады, осының есебінен сулы –
тұзды алмасуға қатысады. Ұлпалардың серпімділігін ... ... ... ( ... ... оң зарядталған ион – натриймен ... ... ... ... импульстерінің өткізгіштігін қамсыздандырады;
3. қарын сөлінің құрамына тұз ... ... ... ас ... ... қан ... ... қатысады;
5. саңырауқұлаққа қарсы белсенділікке ие.
Назар аударыңыздар! Каллизияның мұрттарында азот қышқылының қышқыл
қалдығы бар тұздардың ... ... ... ... Сіздер
білетіндей, нитраттардың молшылығы тамақтан ауыр улануға және ... ... ... ... ... құрамына кіретін активті биологиялық заттар
туралы мәліметтер өсімдік шынында диабетті, зат ... ... ... емдеуге және ағзаның жалпы тонусын көтеруге қабілетті екеніне
сіздер сендіңіздер деп ойлаймын.
Көптеген заттар ... ... аз ғана ... ... көп мөлшерде
– улар болып саналады. Бұл пікір сондай – ақ ... ... бай ... да қатысты. Барлығында мөлшер болу қажет, алтын
мұртты және соның ... ... ... қабылдағанда көп
жігерленбеңіз, сонда сіз уланудан немесе жағымсыз жанама әсерлерден аулақ
боласыз.
Адам ... ... ... ... құрамына
минералды заттар кіреді. Адам ағзасынан ... ... ... ... 90-ға ... ... болады. Химиялық кинетика және өрт (СО
РАН) Институтының мәліметтері бойынша хош ... ... ... ... ... элемент |Жапырақтарында ... ... |16000 |6000 ... |77000 |92000 ... |7 |- ... |57 |17 ... |270 |104 ... |3,5 |1,4 ... |1,7 |1,8 ... |10 |5,5 ... |34,2 |54,3 ... |0,3 |0,2 ... |37,5 |7,5 ... |11,1 |7,1 ... |334,9 |372,4 ... |4,2 |1,2 ... |1,9 |3,5 ... |0,3 |0,14 ... |0,92 |1,12 ...... ішіндегі оң иондардың басымы, жүйке импульстерін
өткізуге қатысады.
Кальций – сүйек ұлпасының ең басты компоненті, ферменттердің ... және ... ет ... азаюын активтендіреді. Сүйектер мен
тістерге мықтылық, қаттылық қасиет береді, қанның ұюын қамтамасыз ... ... ... ... Жасушалардың бір – бірімен тығыз
байланысуын қамтамасыз етеді.
Ванадий – ДНҚ ... ... ... ... қатарына әсерін тигізеді.
Марганец – ағзаға бір ізді мөлшерде ...... ... ... ... ... гемоглобиннің
құрамына кіреді.
Кобальт – алмасу процестеріне қатысады, дәрумендердің құрамына
кіреді, ... ... ... ... солай болғандықтан қан айналу
барысында пайдалы әсерін тигізеді, иммунологиялық белсенділікке жағдай
жасайды.
Никель – ... ... ... ... ... бірақ оның
молшылығы жүрек-тамыр жүйесінің бұзылуына, ... және ... бала табу ... төмендеуіне әкеледі. Ұйқы безінде
жинақталады.
Мыс – ағзаға бір ізді ... ... ... ... ... – ағзаға бір ізді мөлшерде қажет, кейбір ферменттердің
құрамынан және ... ... – бас ... ... қабының тежеуіш процестерін
күшейтеді, нерв системасының қызметін бірыңғайлайды.
Хош иісті каллизияның шипалы ... ... осы ... ... ... ... өсімдіктің препараттары демікпеде, панкреатитте (ұйқы безінің
қабынуы), колитте (тоқ ішектің талаурауы, қабынып ауруы), іш ... ... және ... ... ... ... ... химиялық құрамы туралы
Биологиялық активті заттар мен дәрумендер және микроэлементтер
байланысы « ... мұрт » ... ... ... ... отыр.
Бірақ қай дәріні қолдансақ та, сақтық шарасын еш уақытта да естен
шығармау керек. ... ... ... – пікірін қатаң орындап отыру
парыз.
Каллизия ... адам ... өте улы ... да ... ... ... ... Парацельстің « Барлық дәрі емдей де ... да ... тек оны ... ... ғана » - ... дана ... ... - ақ, алтын мұртта келесі заттар бар.
Алкалоидтар – күрделі азотты органикалық қосылыстар. Өсімдіктің
шырынында ... ... ... ... ... ... түрінде
болады. Олар өсімдіктің барлық ... ( ... ... және т. б. ) бола ... ... және ... орны ... жасына
және оны өсіру жағдайына тәуелді. Дәл осы қасиеттері әр түрлі тұнбаларды
және экстракттарды дайындау үшін пайдаланылады.
Кумариндер ... кең ... ... ... ... еріткіштерде жақсы еритін, бірақ суда ерімейтін
табиғи қосылыстарға жатады. Бұл майлар әсіресе, өсімдіктің ... ... ... Олар ... және іш жүргізетін препараттарды
немесе сыртқа қолданатын ... ... үшін ... – барлық өсімдіктерде көмірсулар, глюкозалар,
фруктозалар, ксилозалар, галактозалар түрінде ... ... ... ... ... ... ... бағалы:
пектинді заттар, шырыштар, крахмал, инулин. Олар майларға, қайнатындыларға,
дәрілерге қосу үшін қолданылады. Олар жоғары ... алу ... ... ... ... ... кең ... тапқан.
Сапониндер де табиғи күрделі гликозидті қосылыстарға ... ... ... ... олардың жерасты бөліктерінде ( тамырларында )
кең таралған. Сапониндер бар өсімдіктер және олардың бөліктерінен ( олардың
қатарына алтын мұрт та ... ) ... ... ... ... бронхитті емдеу үшін және ... су – ... ... ... дәрі ... ... ... барлық өсімдіктерде болатын ұшпа қоспалар ... ... ). ... ... қан ... ... сонымен
адамның жүрек – тамыр жүйесінің жұмысына жақсы әсер көрсетеді. ... ... ... және ... ... ... ... майларға ұқсас және барлық өсімдіктерде кездеседі.
Әсіресе, тропикалық өсімдіктерде шайырлар көп ... ... ... ... де бұл өсімдіктердің ... ... ... ... ... ... өсіп – ... тоқтататын жабдық ретінде
жиірек пайдаға асырылады.
Минералды тұздардың мөлшері алтын мұртта аз ғана. Олар ... ... көп. ... ... адам ... өмірлік қажетті
мүшелерінің жұмысын қалыптастырады. Олар қорғайтын ... ...... ... құрамның органикалық заттары, күшті
антибиотиктер. Өсімдіктерде зат ... ... ... ... қасиеттерге ие. Фитонцидтер ұшпа химиялық заттардың қатарына
кіреді. Алтын мұрттан бөлек олар мынандай бөлме өсімдіктерінің ... ... ... гиппеаструм, традесканция және қазтамақ. Олардың
өте көп мөлшері сарымсақта және пиязда.
Дәрілік өсімдіктерде биологиялық активті ... ... ... ... және ... ... ... алтын мұрт өндіретін,
адам ағзасына ерекше амалмен әрекет ететін табиғи қоспалар кіреді.
2. 4. ... ... ашық ... бөлмеде өсіру
тәсілдері
Халық медицинасында емдеу ... ... және ... ... келе ... ... ... болады. Оларды диетамен ... өте ... ... ... ... пайдалану денеге бөтендей
зиянын тигізбейді, қайта адам тез артық ... ... ... зат
алмасу процесін жақсартады. Мұндай жағдайда жан – жақты көптеген пайдалы
қасиеті бар « ... мұрт » ... ... ... ... ... хош ... каллизия да ауа
райы өте ыстық құрғақшылық жылы ғана гүлдейді. Ал, ... жылы ... ... ... аса қиын жұмыс емес. Оған керегі кең ... ... ... ... ( ... күз және қыс айларында ), жоғары
температура шамамен 20 – 25º С аралығы. Алтын мұрт көп ... ... ... ... етеді. Себебі, үй жылыту ... ... ... ... аса ... ... ... өсімдікті жиі суғарып
тұрған тиімді.
Бұл мәселені алтын мұрт ... ... ... ... фонтан
орнатып қойып та шешуге болады. Және де жылдың төрт мезгілінде үйде тұрған
жылы сумен өсімдік үстін жиі – жиі ... ... ... ... үйде ... оған аса ... ... бөлген жөн. Ол
сонда ғана өзінің ... ... ... ... Оның ... ... мына жағдайда анықтайды: көлденең бағытта өскен ... ... және түсі ... көк болуы керек.
Егер көлденең өскіншелер көк қалпында ... оның ... ... Оған күн ... нұры дұрыс түспегеннің әсері.
Алтын мұртты көлденең өскіншелердің жоғары жағын қиып алып, ... ... ... көбейтіп алуға болады. Бұл көшеттерді тек қана
көлденең өскіншелері 12 – ге ... ... ғана ... ... ... тұрған кезде оған тыңғылықты күтім керек, себебі осы уақыттын бастап
өн ... ... ... сақтайды. Каллизияның жоғарғы қарқынды өсуі ... ... ... ... ... дамуына байланысты. Үй жағдайында көшет
өсіргенде ... ... ... ... оны ... ... көшіруге асықпау
керек. Тамыр жүйесі көбейіп, жуандап, топыраққа беки ... ... сулы ... алып ... топырақ салынған ыдысқа көшіреді.
Каллизияны қалемшелер ... да ... ... ол ... ... ... оны ... отырғызады. Қоректі сумен бүркіп,
үстін шыны қалпақпен ... ... ... ... ... қояды. Үш күннен
кейін қалпақты ашып, ыдысты жарық тіке түспейтін жерге ... ... ... қандыра суғарып, әлсін – әлсін су бүркіп, ... ... ... ... ... арқасында өсімдік тамыр жүйесі топыраққа
жақсы сіңеді. Жаз айында ыдысты далаға балконға қоюға да ... Бұл ... ... арттырады.
Алтын мұртты өсірудің бірнеше әдісі бар. ... бірі ... ... ... Емдік бұтақтары көп болу үшін өсімдіктің төменгі
өскіншелерін түптеп ... ... ... жағы да ... тік өсуі үшін ... ... қағу ... Олардан көшет алу үшін бірнеше бұтағын жерге
жығып көміп, олар жақсы жерге тамырланғанда, әр ... ... ... ... қазып алып қалаған жерге көшіру керек.
Екінші бір әдісі: оны ... ... ... сулы ... ... өсіп ... ол ыдыстан алып, жақсы тыңайтылған жерге отырғызу
керек.
Көшеттердің жақсы өсіп жетілу кезеңі ... және ... ... келеді. Үй жағдайында көшет дайындағанда жылдың кез ... ... ... мұрт ... ... ... болу керек. Құрамы шымды
топырақ пен қарашірінді және 30 % өзеннің ірі құмы болу ... ... ... ... ... қосқан пайдалы, оның бұтақтарының мықты
болып, тіке өсуіне септігі бар.
Өсімдікті топыраққа отырғызар алдында оны ... ... ... ... жуан таяқ алып өсімдікті отырғызатын тереңдікті 12 см – ге ... ... және ... ... сұйықты осы шұңқырға құйып, көшетті 5
см тереңдікке отырғызып, жан – жағын тығыздап таптау тиімді.
Ауа райы жылы ауданда жаз бойы ... ашық ... ... есте ... ... ... жарты күн бойы ағаш көлеңкесінде
болуы тиіс. Алтын мұрт жылу сүйетін ... ... күн ... ... оған кері әсер ... Соның әсерінен жапырақ ұштары қоңыр
тартып, соңынан ... ... Бұл ... әсерге қоректік заттың
жетіспеуі, уақытылы суғарылмауы да әсер ... ... жиі – жиі бір ... ... керек, әсіресе қысты күні
кешке суғарған тиімді. Топырақтың құрғап кетпеуін қатаң бақылау керек.
Өсімдіктің қарқынды өсетін кезінде яғни ... ... ... ... ... жиынтығымен қоректендіру керек. Тыңайтқышты аптасына бір
рет берген тиімді. Топырақ жаз ... ... ал қыс ... шала ... ... ... мұртты үй жағдайында өсіргенде оның кең де жарық, ауасы таза
бөлмеде болуын қадағалау ... Ас ... ... иісі оған кері ... ... ас ... ... жөн және жиі темекі шегетін
бөлме де өсімдікке зиян. Негізінен ... ... ... ... шығысқа
қойған тиімді. Себебі, ол үй ... ... ... ... ... деп ... фэн – шуй ... Балалар
бөлмесіне де өсімдікті өсірген тиімді, себебі өз құрамындағы фитонцидтерді
бөлу арқылы ауру тудыратын бактерияларды жойып отырады.
Фэн – шуй ... ... ... мұрт ... емдеп қана
қоймай, үй иелеріне қуаныш, өмірлік мақсаттарына ... ... ... және де үй ... бір – ... ... қарым –
қатынаста болуына көмектеседі.
Алтын мұрттан дәрілерді, тұнбаларды, қайнатпаларды дайындауды осы
өсімдікті күтіп баптайтын ... ... ... Себебі, сонда ғана
дәрінің емдік қасиеті бірнеше есе арта түседі.
Алтын мұрттан дәрі дайындау арқылы оның ... ... ... ... ... бұл өсімдікті көбейтіп алған жақсы. Сонда әр
өсімдіктен кішкенеден қиып алып оның әрі ... ... зиян ... ... мен ... қиып алар алдында өсімдіктен кешірім
сұрап, ауруыма ем үшін ... қиып ... ... ... ... ... сөздерді іштей қайталап айтып қана керекті бөлшегін ... ... ... ... оның ... өтем ретінде сүт қосылған сумен
суғару керек.
Қиып алынған өсімдіктерден дәрі жасар алдында да алтын ... ... ем бола гөр » - деп ... жалбарыну керек.
Алтын мұрттың гүлдеуі өте сирек болады. Бұл тек ... ... ... емес, жанұядағы адамдардың бір – біріне қатынасына ... Егер ... оңды ... ... ұрыс, жанжал көп болса,
өсімдік мүлдем гүлдемейді. Қазіргі заманда адамдардың ... ... ... ... ... болып, табиғатпен арадағы байланысты үзуі
адамзатқа өте зиянды болып отыр.
Ауру – сырқаудың көбеюі жүйке ... тез ... ... ... ... ... заманғы цивилизацияның қарқынды дамуы, адам баласына
бос уақытты аз қалдыруда.
Сондықтан ... ... әр ... табиғатқа бір уақыт шығуға
уақыты болмағанмен, үй ішінде жұмсақ ... ... ... ... бір
мысалы әр адам өз үйінде гүл өсіруге, әсіресе ... ... ... ... ғана ... ... қатар өз – өзіңе денсаулық
сыйлаймын деп түсіну керек.
2. 5. Алтын ... ... ... ... мұрт ... қасиеттерге тек қай уақытта оның шырмауық
сияқты қосымша бұтағында ... 10 ... ... ғана ие ... ... өсіп ... ... жоқ болған уақытта өсімдік өзінің ем болатын
қасиеттерін жоғалтпайды. Өсімдіктің мұрттарын, ... ... ... олардан сулы және осылай спиртті тұндырмалар және ... ... ... ... ... де ... заманғы медицинада алтын мұрт демікпені және кеңірдек
тарамдарының басқа аурулары, ... және ... ... ... ... көкбауырдың, бүйректің, қант диабетінің әр
түрлі ракқа дейінгі ісіктердің, әр түрлі тері ... ( ... ... ... ... әр ... ... және т.б.) қатарын емдеу кезінде
кең қолданыс тапқан. Сонымен қатар ... мұрт өте ... ... ... ... ... ... дайындайды, майлар және
бальзамдар жасайды. Өсімдіктің пайдаланбай қалған жапырақтарын жай ... ол ... және ... иектің нығаюына мүмкіндік жасайды. Алтын
мұрттың сулы тұнбаларын жалпы ағзаны күшейтуде және әр ... ... ... ... ... ... болады. Оларды аз
ғана үзіліс жасап, уақыттың қай мезгілі болса да қабылдауға болады.
Емделу курсын (1-3ай) басқа ... ... ... ... ... мұрт ең ... нәтиже береді. Әр түрлі
курстардың арасында 1-2 ... ... болу ... Осы демалыстардың
уақытында ағза бір емдік ... ... ... ... ... және ... қабылдауға толығымен дайын болады және үзіліс ... ... ... ... ... үшін ... Дәрілік
препараттарға дағдыланудың қорытындысында сауығу барысы өте ақырындайды
немесе ... көп ... ... үй ... қабылдау
үшін жарамды әр түрлі дәрілік препараттарды жасап шығарды. Бұл халықтық
медицинаның ... осы ... ... ... ... және аурулар
қатарын дәстүрлі медикантозбен емдеудей пайдалануда.
Алтын мұрттан жасалған ... және ... ... жиі ... ... формалары. Олар адамның ағзасына тез және
оған күшті емдік әрекет көрсетеді. Сулы ... және ... ... яғни олар ... ... әсер ... ... алтын мұрттан жасалған тұндырманы одан жасалған ... ... ... ... ... ... дайындау үшін айрықша қолайлы. Алтын
мұрттан жасалған тұндырма ағзаға тезірек сіңеді және жылдам әсер ... ... ... ... ыстық әдіспен де ... ... ... ... ... және ... ... майдаланған бөліктерінің үстіне суық қайнатылған су құяды
және 5 ... 10 ... ... ... ... ... ... соң сүзеді
және айтарлықтай көп дозамен қабылдайды.
Ыстық тәсілмен тұндырма даярлаған кезде алтын мұрттың ... ... ... ... ... ... ... тұрған су
құяды, ыдысты тығындайды және 20 минуттан бірсыпыра ... ... ... және ішке ... ... ... басқа тәсілі-қайнатылған су
және дәрілік өсімдіктерден ... ... ... ... духовкада
қайнатусыз ұстау. Өсімдік ... ... суық ... ... суды да ... Содан соң қоспа сүзіледі және дәрілік
орта ретінде іске асырылады.
Және тұндырма даярлаудың араласқан түрі де бар. Ол ... ... және суық ... ... ... 5-10 сағат жабылған
ыдыста сақтайды,сүзеді. Ал өсімдіктің ... ... су ... ... ... пеште 10-12 сағат буландырады.
Алтын мұртты емдік мақсатқа қияр алдында 5 күн бұрын ... ... ... өсімдік бойына емдік шырындардың жиналуы үшін.
Алтын мұрт қайнатындысы
Қайнатындыларды келесі үлгімен әзірлейді. Шыны немесе ... ... ... ... су құяды, шағын отқа қояды және қақпақпен
жауып 30 минут ... ... ... ... ... араластырады.
Содан соң қайнатындыны 3-4 ... ... дәке ... ... суық түрі ... ыстықты да солай пайдаланады.
Тұндырмалармен салыстыру бойынша қайнатындылар ... ... ... процесінде біртіндеп өзінің емдік қасиеттерін жоғалтады, ... ... қоса ... қатарын ұшуы немесе жоғары температураның
ықпалынан бұзылуы мүмкін.
Адам ағзасына қайнатындылардың әсері артығырақ ... ... ... және жүйелерге қажетті емес әсер көрсетуге қабілетті. Сондай-
ақ олар негізгі заттардың емдік әсерін ... ... ... ... ... сулы қайнатындылар түрінде қолданыла алмайды.
Тұндырмалар мен қайнатындылар сақтау ... бар. ... ... ... ... ... тұндырмалар мен қайнатындылар көп емдік
әсер береді. Бұған ... ... ... ... ... оған адамның
ағзасына кері әсер ететін улы заттар жиналады.
Тұндырмалар мен қайнатындыларды ... ... ... ... ... ...... 2 күн. Жазғы уақытта бұл сақтау мерзімі ... ... ... 20 см ... 1 ... 1 л ... ... майдаланып туралған жапыраққа қайнаған суды құйып, 20 минут
бойы жай жанған отқа қойып қайнатады. ... ... ... 12 ... бойы
тұндырады. Қажеттісін сүзіп алады. Үй температурасында сақтап қоюға болады.
Қолданылуы: Бұны тері ауруларына ... ... ... ... экземаға пайдаланады. Жараның үстіне жағу, компресс жасау
керек. Асқорыту мүшелерінің жұмысы ... ... ... 3 – 4 рет 2 ... ... тамақ ішерден 30 минут бұрын пайдаланады.
Спиртті тұнбалар ( ... ... ... күшті әсер етеді және солай болғандықтан аз ғана
мөлшерде қабылданады ( 1 ... суға ... ... ... ... үшін алтын мұрттың ... ... ... ... бір салмақтық бөлігін және спирттің немесе
арақтың 10 ... ... ( ... одан да көп ) ... ... ыдыс шыны және ... тығындалатын болу керек. Спиртті
сығындылар қараңғы жерде қоспа мөлдір және қойылған өсімдіктердің дәмі ... ... аз ... бір апта тұру ... ... соң ... ... және
келісілген рецептімен қабылдайды.
Майлар және бальзамдар
Сыртқа қолдану үшін алтын мұрттан майлар және бальзамдар дайындауға
болады. Таза жуылған жас өсімдіктің ... ... ... ... және ... масса түзілгенге дейін ұнтақтайды. Әр түрлі
өсімдік ... ( ... соя және т. б. ), ... ... ... және басқа майлы негіздерді қолдануға болады. Бұған қоса мынаны
есте сақтау қажет: ... мал ... ... ... тез ... және
жағымсыз иіс пен түсті иеленетіндіктен олар ұзақ сақтау үшін жарамсыз.
Алтын мұрттан кез ... ... ... ... ... отырып, сіз оның шипалы қасиеттеріне кепілдік бере аласыз, ... ... ... етесіз. Дұрыс дайындалмаған препарат
тері ауруларын немесе басқа кез келген сырқаттарды емдеу кезінде сіз ... ... мұрт ... ... 20 – 25 см ... 2 – 3 жапырақ.
Дайындау: Дайын жапырақты майдалап, дәке арқылы шырынын ... ... 5 ... ... сақтау.
Қолданылуы: шырынды тері аурулары үстіне компресс етіп басу немесе
мақтамен жағу, асқазан ісігіне және ащы ішек ... ... 1 ас ... 1 : 2 ... 1 : 3 ... суға араластырып ішу керек. Тамақ
ауырғанда және жоғарғы тыныс жолдары ауырғанда ингаляция жасау не 1 ... 2 ас ... ... ... ішу ... мұрттың тұнбасы
1 – нұсқа:
Қажетті: Өсімдіктің 15 дана майдаланған буыншалары, 1 л 70 % - ... ... ... буыншаларға спиртті құйып, 14 күн қараңғы ... ... және күн ... ... ... тұру керек.
Қолданылуы: Артрит, демікпе, ішек – ... суық тиіп ... ... тұзынан тазалауға 15 тамшы тұнбаны 0, 5 стақан суға құйып, 10
күн бойы ішеді.
2 – нұсқа:
Қажетті: Алтын ... 10 – 12 ... ... 1 л ... 40 ... ... ... арақты құйып, қараңғы салқын жерде 10 ... ... ... кейін басқа ыдысқа сүзіп алу керек.
Қолданылуы: Сақина қанның қысымы, атеросклероз, қант ... ... ... ... 15 ... тұнбаны 0, 3 стақан суға араластырып,
күніне 3 рет тамақ ішер алдында ұрттайды.
3 – ... ... ... 7 – 8 буыншасы 0, 5 л кагор шарабы күштілігі
16 % болу ... ... ет ... ... ... ... ... оларды жақсы араластырып 1 ай бойы қараңғы салқын жерде ұстайды.
Содан кейін сүзіп алып емге пайдаланады.
Қолданылуы: ... ... ... жарасы мен ішек – қарын
ауруларына қарсы. Мөлшері: 10 тамшы ... 0, 3 ... суды ... ... бойы тамақ ішер алдында күніне 3 мезгіл пайдалану керек. Аурудың ... 10 күн ... ... мөлшерді тағы да қайталауға болады.
Алтын мұрт тұндырмасы
Қажетті: Алтын мұрттың 10 см 1 ... 0, 5 л ... ... ... ... ... суды ... 30 минуттан 24
сағатқа дейін тұндыру керек.
Қолданылуы: Асқазан, ішек – қарын ауруларына, өт тасы мен бауыр тасын
түсіру ... суық ... ... диатез ауруларын емдеуге. Мөлшері:
1 ас қасық тұндырманы күніне 3 – 4 рет ... ішер ... 30 ... ... ... ... сироп жасау
Қажетті: 50 г майдаланған жапырақ, 100 г су, 50 мл ... ... 100 г ... 50 мл ... ... суға салып, жай жанған отқа қойып қайнатады,
сонда оның көлемі 3 есе азайғанда отты сөндіреді. ... ... ... ... соң сүзіп алады. Қантты суда қайнатып толық ерігенше
араластырып тұрады. ... соң ... алып ... ... ... ... дайындалған сиропты қосып, 100 мл дәрі ... 1 ай бойы ... ... ... ... ... Суық тигенде, дәрумен жетпегенде, сақина қанның қысымында
пайдаланылады.
Алтын мұрттың майлы тұнбасы
Қажетті: 0, 5 ... ... ... майы, 0, 25 стақан
алтын мұрттың спиртті тұнбасы.
Дайындау: Май мен ... ... ... Адам терісі суықтан үсігенде, отқа күйгенде және басқа
тері ауруларына ... ... ... Ал, ішкі ... яғни,
асқазан жарасына, ішек ауруларына 0, 5 шай қасықпен күніне 3 рет ... 30 ... ... ... ... майлы қайнатындысы
Қажетті: 0, 3 стақан алтын мұрттың ... 1 ... ... ... ... заттарды араластырып, 6 сағат бойы духовкада жай
отқа бұқтырады.
Қолданылуы: Асқазан, ішек ауруларына 2 шай қасық ... ... 3
-4 рет ... соң 20 ... ... соң ... Ал, тері ... жара
үстіне жағады.
Алтын мұрттың шырыны қосылған май
Қажетті: 1 ас ... ... 3 ас ... тұздалмаған сары май немесе басқа
майлар.
Дайындау: Алтын мұрттың шырынын сары маймен жақсылап араластыру.
Қолданылуы: Дайындалған ... ... үсік ... ... ... ... тері ауруларына да қолдануға болады.
2. 6. Медицинада қолданылуы
Әлбетте, әрбір дәрілік ... ... ... ... ... ... зерттеудің ұзақ жолынан өтеді. Атап айтқанда, химиялық
құрамы тексеріледі, организмге әсер ... ... ... әр ... мен ... қызметіне ететін ықпалы анықталады. Өсімдіктердің
түгелдей өзіндегі немесе оның бір бөлігіндегі ... ... ... ... екені айқындалады, сонымен бірге өсімдіктің ... ... ... ... соң әр ... ... ... жасау
арқылы өсімдіктің және одан жасалған препараттардың дәрілік қасиеттеріне
баға беріледі. Осыдан кейін барып қана ... ... ... дәрілік
өсімдік көптеген клиникаларда сынақтан өтеді. Сынақтан ... ... ... ... ... ... комитеті
халық арасына кеңінен таратуға және емдеу мақсатында ... ... ... ... ... жасауға рұқсат етеді. ... ... ... медицинасынан ғылыми медицинаға көшеді.
Мәселен, осындай байқаудан өткен, ... қан ... ... қарсы
қолданылып жүрген препараттардың 80 проценттен астамы ... ... ... ... ... өсімдіктерден бүгінгі
медицинада кең ... ... алу ... ... ... ... ... медицинасы пайдаланып келген шипалы шөптермен ... де ... ... ... ... аударуды талап етер
мәселелердің санатына жатады. Мысалы, осы ... жыл ... ... 200 – дей ... 30 мың ... астам шикізат
жиналады. Сөйтіп ... ... ... ісі ... ... кең
қанат жайып келеді. Сонымен бірге олады ... ... ... ... отыр.
Дәрілік өсімдіктерді жинаған дұрыс. Бірақ оларды басқа
өсімдіктерден ... білу де ... ... осы ... ... ... жөнінде жазылған ғылыми – ... ... ... ... аударады.
Өсімдіктерден жасалған дәрілер жұмсағырақ әсер ... ... ... жанама көріністерді шақырады, атап айтқанда
аллергия, ал қатаң диета ... ... ... ... ... Аман болу үшін ... ... емделу арнайы білімсіз
жарамайды. Мысалы, хош иісті каллизия В. В. Телятьевтің хабары бойынша, 20
жыл ... ... ... ... ... ... ... факультетінде зерттелген. Соның нәтижесінде,
хош иісті каллизияны ішке қолданғанда, дауыс шымылдығы өте қатты ... ... оны ... ... ... ... ... белгілі болды.
Ал сыртқа қолданғанда аяқ-қолдың басын үсіп қалғанды емдейді, трофикалық
жаралар жазыла бастағанда ... ... ... тыныштандыратын,
оларды жазылта бастататын нәтиже береді. Сөйтсе де, ... ... ... ... иісті каллизия жоғары шипалы қасиеттерге ие. Созылмалы
панкреатитті ... бұл ... өте ... Ол патогендік микрофлораны
жақсы басады, ауырғанды алады. Бүйрек үсті безінің, көк ... ... ... қызметін қалпына келтіреді. Аш ... ... ... және өт ... қалтаның қабынуын алады. ... ... ... ... ... төмендетеді және
астматиктердің (демікпесі бар ... ) ... ... ... ... ... сондай-ақ науқастардың жалпы хал-жайын шұғыл
жақсартады және жиі демікпеден толық сауығуға алып келеді.
Өсімдіктің шырыны - « Тірі су » ... ... ... ие. Ол тері ... ... ... теміреткіні, жаңадан пайда
болған жараның түрлерін (аппликациялар өсімдіктің мұрттарының шырынына
дымқылданған мақталы тампондармен күн ... ... ... ... ... ... мынадай факт айтылады: жапырақтардың нәрі (суы)
бөлме жағдайында айлар бойы бұзылмайды.
АҚШ-та жүргізілген бірсыпыра зерттеулер бар: бұл ... ... ... ... препараттарды қауіпсіз қолдану ... ... ... ... каллизияда дәл қандай дәрілік нәрселер болатыны туралы
әзірге ... ... ... емес. Бұл сұрақ – зерттеу стадиясында.
Химия-фармацевтикалық академияның ғалымдарының мәліметтері ... ... ... ... ... ... көп ... болатынын
айтты.
Бірнеше жылдар бұрын жарияланғандарды американдық ... ... ... ... ... ... қолдануға
болатынын дәлелдеді. Бірақ өсімдіктің қасиеттерін зерттеуде, әрине, әлі
түсініксіздер, ... ... өте көп. ... бәрі,
сөзсіз, бізді осы өсімдіктің биологиясын толығырақ зерттеуге мәжбүрледі.
Фармакалогия үшін оның ... ... ... анықтау және өнеркәсіп
көлемінде каллизияны өсіру қажеттілігін дәлелдеу керек.
Алтын мұртты немесе алтын түкті немесе хош ... ... ... ... кіргізуді петербургтік ғалымдар да қолдады.
Медицина ғылымдарының докторы Леонид ... ... ... ... бар. Ол ... осы тақырыпқа қызығатын
оқырмандар үшін толығымен жарияланды.
Емдеуде ... ... ... көп ... бойы ... Ол
онкологиялық ауруларды ескертетін адам организмінде қатерлі ... ... ... ... өсімдіктерді табандылықпен іздеді, -
және тапты. Бұл каллизия. Фармацевтикалық академияда ... ... ... ... және ... - өсімдіктің медициналық қолдану
мүмкіндігін дәлелдеді. Оның тәжірибелері ... ... ... ... ... ... 7. ... шаруашылықта қолданылуы
Хош иісті каллизияның дәрілік құндылығы ... ... ... ... ... бұл бағытта жұмыстар шет елде де, және Ресейде де
күшейе жүргізіліп ... ... ... каллизиядан жасалған
препараттар кең аурулардың спектрінен емделуде пайдаланылады. Демікпені
және панкреатитті ... ... ... ... ішке, ал трофикалық
жараларды, күйген жерлерді, үсіп қалғанда емделуде шапшаңырақ жазыла бастау
және ауырғанды алу үшін ... осы ... ... спиртті немесе
спиртті - майлы сығындысын қолданады. ... ... ... ... ( ... ... бальзамы деп аталады ) ішек-қарын жолының
қатерлі ісігін және басқа ішкі органдарды емдеуде ішке қолданылады.
Өсімдіктің көлденең ... ... ... 9 ... ... ... ... иемденгенде ғана дәрілік болады.
Каллизияның дәрілік қолданылуы жайында егжей-тегжейлі түсініктерді
оқырмандар мына сайттардан тауып ала алады: cobina, junglesife flora ... осы « ...... » сіз « ... ... » ... ... табандылықпен кеңес бермейміз, алдымен, дәрігермен
міндетті түрде консультация алу керек. Каллизияның ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері бар. Бұл туралы төмендегі
бірнеше жолдармен естеріңізге ... ... ... ие, бұл ... елде ... ... ... онкологиялық ауруларды
емдеу мүмкіншілігі нақтыланған. ... ... ... ... фармацевтикалық факультетте өткен ... ... - ақ ... зерттеулер жүргізілген. Дұрысын айтқанда, сол
уақытта Иркутскіде, каллизияның негізінде препараттарды ... ... ... жолы ... шипагерлер каллизияны өз тәжірибелеріне қолданғандар,
сығындыны өсімдіктің барлық мүшесінен ... ... ... ... ... ... ... каллизиядан жасалған
препараттарды қолдануға арналғандарда ... ... ... ... жолында ісік туп-тура қатаң сапалы түрде қайтады.
Бұған өте ұқыптылықпен қарау ... ... ... құрамындағы заттар кез келген жас жасушаның дамуын және ... ... ... ... ... олар организмнің барлық дені сау және ... ... ... ... және ... ... препараттарды қолданғанда
шапшаң кері әсеріне әкеп соқтырады.
Табиғатта қатерлі ісіктерді емдеуде жағымды эффект көрсете алатын
екі топ ... бар ( ... олар ... ... ). ... ауруларды емдеуде қолданылатын, интерференогендер мен
интерферондардың ... ... ... кіреді. Екіншісіне
ісіктің өзіне әсер етпейтін, бірақ ауыртатын заттардың ... ... ... ... ... ... ( мысалы гриба чаги препараты
осындай қасиеттерге ие ) заттар жатады.
Ғалымдар ... ... ... заттар осы топтардың біреуіне
жатады және ... ... ... және ... ісіктерді емдеуде жағымды
эффект көрсететін өзіндік ... ... ... ... Тәжірибе бөлім
3. 1. Бастапқы заттарға ... зат ... 2006 ... ... ... гүл ... дүкеннен сатып ... ... өсіп ... хош ... каллизияның жапырағы
мен сабағы ... 2006 ... ... ... 22 ... ... ... өскіншелерінің жоғары жағын қиып ... ... ... қойып тамырлаттым. Бұл ... ... ... ... 12 – ге ... ғана ... су ... ... ... ... оған тыңғылықты
күтім керек, ... осы ... ... өн бойына ... ... ... ... жоғары қарқынды өсуі ... ... ... ... жақсы дамуына байланысты.
Сондықтан ... ... ... дамымай, оны басқа ... ... ... ... ... ... жүйесі
көбейіп, жуандап, топыраққа беки ... ... оны ... ... ... алты гүл өсіретін қыш ... Ол алты гүл ... қыш ... ... ... ... ... гүл өсіруге арналған ... ... ... ... бар ... (
қарашірінді ) салдым. Ал, екі гүл ... қыш ... ... ... ... ... ... қара
топырақ салдым.
Алтын мұртты өсіру аса қиын ... ... Оған ... ... кең гүл өсіретін қыш құмыра, күндізгідей ... ... ( ... күз және қыс ... ), ... ... 20 – 25ºС ... мұртты жиі – жиі бір ... ... ... ... ... қыс айларында ылғалды көп ... ... ... ... ... ... көп ... жібереді.
Сондықтан, топырақтың ... ... ... бақылап, кешке
суғарып тұрдым. Өйткені, ... күні ... ... тиімді.
Өсімдікті қарқынды ... ... ... ... айынан
қазан айына дейін ... ... ... ... ... ... айынан бастап гүл сататын ... ... « ... » ... тыңайтқыштан бір шай ... 2 л суға ... ... бір рет ... Ал, ... ... бұл ... түрін екі аптада бір ... ... жаз ... ... ал ... шала ... ... болуын қадағалап тұрдым. ... ... төрт ... бөлмеде тұрған жылы ... ... жиі – жиі ... ... өйткені бұл пайдалы.
3. 2. Алтын мұрттың сулы және ... ... ... ын, сыну ... ... ... ... жапырағы мен сабағының сулы ... ... рН – ы ЭВ – 74 ... ... - ... ... ал сыну көрсеткіші ИРФ –
454 Б ... ... ... нәтижесінде алынған ... 1 – ...... ... мұрттың жапырағы мен сабағының физика
– химиялық қасиеттері
|Шикізат түрі |рН |η |ρ ( ... ) |
| ... ... ... |спиртте |суда |спиртте |
|Каллизия |4,0 |6,0 |1,3340 |1,3620 |1,0019 |0,936 ... | | | | | | ... ... |7,6 |5,6 |1,3310 |1,3360 |1,029 |0,83 |
3. 3. ... ... ылғалдылығын анықтау
Шикізаттың ылғалдылығы дегеніміз шикізатты тұрақты салмаққа дейін
кептірген кезде шикізаттың ылғал және ... ... ... ... ... шикізатының ылғалы оның сапалығын сипаттайтын
сандық көрсеткіштердің ... ... ... ... ... ... ... тиіс, себебі ол оны сақтаған кезде ... ... ... ... ... құрамында ылғал 12-15 % - тен ... ... ... ... анықтау әдістемесі: 10
мм ұсақтыққа дейін ұнтақталған 3 – 5 г ... ... ала ... бюксқа салынады. Бюксты шикізатымен қоса 100 - 105ºС ... ... ... ... ... сол ... шкаф ... Шикізатты кептіру уақыты шкаф температурасы 100-105º ... ... ... есептелінеді. Бірінші өлшеу 2 сағат
өткеннен кейін жүргізіледі (жапырағы, гүлдерін өлшеу үшін); ал ... ... ... 3 ... ... жүргізіледі. Шикізатты тұрақты
салмағына дейін кептіреді, 30 минут ... 30 ... ... ... 0, 1 г - нан аспауы шикізаттың тұрақты салмаққа жеткен нәтижесін
көрсетеді.
Шикізаттың ... ... ... X мына формуламен
есептелінеді:
X = ( m1 – m2 ) · 100 / m1 ; % ... m1 – ... ... ... ... г; ...... кептіргеннен кейінгі салмағы, г.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағының ылғалдылығы – 91,6 % болса,
ал сабағыныкі – 93,2 % ... 4. ... Оны ... ... мен сабағынан
анықтау
Дәрілік шикізаттың күлі деп шикізатты жағып, оны тұрақты ... ... ... ... ... ... ... күлі өсімдіктің өзінде болатын және оларды жинау,
кептіру ... ... ... әр ... бейорганикалық заттардың қоспасынан
тұрады.
Өсімдік шикізатындағы күлдің ... ... ... және ... мен ... байланысты.
Күлдің құрамына көбіне мынадай элементтер кіреді, яғни K, Na, Mg,
Ca, Ce, C, Si, P және аз ... Cu, Mn, Al және тағы ... ... Бұл ... ... ... ... немесе көмір, фосфор,
күкірт тағы сол сияқты қышқылдардың тұздары түрінде болады.
Күлдің мөлшерін анықтағанда, оның ... ... ... ... мен температуралық режиміне байланысты. Мұнда
біріншіден көңіл бөлетін нәрсе, ... ... жану ... ... ... ... және ... температурада күл бөлшектерінің балқуы мүмкін;
балқыған бөлшектер әлі жанып болмаған ... ... ... ... ... ... кедергі келтіреді. Анализдеу процесіне қалдықты
қақтау температурасы және оның ұзақтығы әсер ... ... ... ... пешіне салады.
Күлдің мөлшерін ... ... мм ... ... ... ұнтақталған шикізат фарфор тигельге
салынып, электр плиткасында ақырындап күлге айналдырылуы. Шикізат толығымен
күлге айналғаннан ... оны ... ... салып қақтайды, қақтау 550-650º С
температурада тұрақты салмаққа дейін жүргізіледі. Қақтау аяқталғаннан кейін
кішкене суыған тигельді эксикаторға ... ... ... Осы ... егер екі өлшеу айырымы 0,0005 ... ... ... ... ... деп есептелінеді.
Күлдің жалпы мөлшері X мына формуламен есептеледі:
X = m · 100 % / m1; ... m – ... ... ... ... г; және m1 ... өртенгеннен кейінгі салмағы, г.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағының күлділігі – 2,9 %, ... ... – 1,35 % ... 5. ... ... мөлшерін анықтау
0,2 г-ға жуық майдаланған ... ... ( ... ) ... 50 мл ... салады, 80 % сулы - ... 30 мл ... ... ... өлшейді және ... ... ... соң колбаны кері ... және екі ... ... әлсіз қайнатып қыздырады. Салқындатқаннан
кейін колбаны ішіндегісімен қайтадан жабады, өлшейді және массаның шығынын
сол ... ... ... мұқият араластырады
және 50 мл-лік ... ... ... ... ... ... ала кептірілген фарфорлы ... ... 15 мл ... су моншасында құрғағанша ... ... 100 - 105º С ... ... ... ... Өте ... шикізатқа есептегенде
ішіндегі ... ... %-бен мына ... ... ... = М · 200 · 100 / М1 · ( 100 – W ... М – құрғақ ... ...... ...... ... ... шығын.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағының экстрактивтілігі – 21,89 ... ал ... ... – 20,24 % болды.
3. 6. Органикалық қышқылдар
Органикалық қышқылдар – зат алмасудың аралық өнімдері. Олар
барлық өсімдіктерде ... және ... ... ... ... Олардың арасында ди - және ... ... және ... ... ... ... ... керек. Көптеген органикалық қышқылдар аминқышқылдардың,
қанттардың, майлардың, дәрумендердің және ... ... ... ... ... үшін ... ... болып табылады.
Қышқылдар өсімдіктердің тыныс алуында энергетикалық материал ... ... ... ... бос ... ( жидектерде,
жемістерде ) немесе қышқыл және ... ... ... (
жапырақтарда, әсіресе бұршақ дақылдарының құрғақ затында – 15 – 20 % -
ке дейін ) болады. Дегенмен ... ... ( ... ... ... және басқа суккуленттер ) жапырақтарында да бос
қышқылдар көп, сондықтан бұл ... ... ... ... ... ... ... емес және жемістер мен
көкөністердің сорттарынан, олардың жетілу дәрежесіне, сонымен қатар
өсімдіктерді өсіру ... ... ... ... минералды тыңайтқыштардың формалары көп әсерін тигізеді.
Мысалы, азотты ... ... ... қарағанда,
нитратты формаларын енгізген уақытта өсімдіктерде қышқылдың мөлшері
көптен көп жоғары болады.
Әр түрлі ... ... ... ... ... да ... ... алмаларда, шетенде, зеректе алма
қышқылы артығырақ, лимондарда және басқа цитрустарда - лимон қышқылы,
жүзімде - ... ... ... ... ... ... органикалық қышқылдардың құрамдарын және мөлшерін
анықтаудың үлкен практикалық маңызы бар.
Органикалық ... ... ... ... ... ... қышқылдығын, немесе жалпы қышқылдың мөлшерін, яғни бұған
қоса қышқылдың ... ... мен ... жиі « ... ... » деп ... сутегі иондарының
концентрациясын;
3) титрленетін қышқылдық – бос қышқылдың концентрациясын ажыратады.
Дегенмен бұл бірнегізді қышқылдар үшін ғана ... ... ... титрлеуге болатын жалпы қышқылдық бөлігі ... ... ... және ... ... ... органикалық қышқылдарды жаңа, тоңазытылған немесе
кептірілген ... ... ... ... болады.
Дегенмен мынаны ескеру қажет: бөлме температурасында кептірген –
органикалық ... ... ... ал ... температура
жағдайында кептірген – органикалық қышқылдардың мөлшерінің өзгеруіне (
ұшатын қышқылдар мен ... ... ... ... ... олардың көмірсулармен әрекеттестігіне және т. б. ) әкеледі.
Сол ... ... ... ... үшін материалды
термостатта 120 – 125º С – та 15 – 20 минут уақытта жылдам фиксирлеп,
ал ... соң 50 – 60º С – та ... ... экстракциялау үшін суды ... ... ( ... эфирлерді ) қолданады. Алайда таза ... ... ... ерітпейді. Сол себепті тұздарды
экстракциялау үшін материалды алдын ала ... ... ... ... органикалық қышқылдардың тұздары бос
күйге ауысады.
Өсімдік материалынан сумен ... ... ... ... болатын заттар – қанттар, пектинді заттар, аминқышқылдар,
ақуыздар бөлінеді. Оларды мөлшерлік ... ... ... ... ... Бұл ... ... және тұндырумен
немесе катионды және аниондыалмасу ... ... ... ... майлар мен липидтерді ерітеді.
Жалпы қышқылдықты анықтау
Жалпы қышқылдықтың мөлшерін ... ... ... ... ... титрлеумен немесе
потенциометриялық анықтауға болады.
Әдістің негізі. Қышқылдар ұсақталған ... ... 80 – 90º С ... 30 ... ... қыздыру нәтижесінде
бөлінеді. Бөлінген қышқылдарды сілті ерітіндісімен титрлейді.
Қышқылдың ... ... ... алма ... ... ... ол көптеген жемістерде және көкөністерде басым.
Анықтау ... ... ... ет ... ... жаңа ... ... көкөністерін, жемістерін мұқият
ұсақтайды. Өсімдік массасын араластырады, 20 г навеска алып 200 мл ... кең ... ... ... ... ... ... 150 мл
дистильденген су құяды және 80 – 90º С ... су ... ... ... соң ... су ... ... сумен салқындатады,
таңбаға дейін келтіреді және құрғақ стақан ... ... ... фильтрат жалпы қышқылдықты анықтау үшін пайдаланылады. Қышқылы
бар 50 мл ... 100 мл – лік ... ... ... ... фенолфталеиннің спиртті ерітіндісінен бірнеше тамшы қосады
және микробюреткадан 0,1 н. NaOH ... ... ... ... ... ретінде фенолфталеиннің орнына тимолфталеиннің
спиртті ерітіндісін қолдануға болады. Бұл жағдайда көк түс ... ... ... ... өсімдіктің дәл ... ... ... ... фенолфталеиннің сондай – ақ тамшысының
мөлшері қосылған ... ... ... ... әлсіз ерітінділердің
түстерінің ауысуын байқау жеңіл. Ерітінді ... ... және ... ... ... ауысуын анықтау қиын, мұндай жағдайда
титрлеген кезде ... ... ... ... уақытта колбадағы
сұйықтықтың тамшыларын лакмус қағазының тіліміне ( үзігіне ) ауыстырады
және түсінің ... ... ... шығару. Есептеген кезде титрлеуге және
оның титрін түзетуге кеткен ... ... ... алу қажет.
Есептеуді мына формула бойынша жүргізуге болады:
Х = а · Т · 200 · 10 / н · ... Х – ... ... қышқылдың мөлшері, мэкв;
а – титрлеуге кеткен 0,1 н. NaOH мөлшері, мл;
Т – сілтінің ... ...... ... ... мл;
50 – титрлеу үшін алынған сығындының көлемі, мл;
н – материалдың навескасы, г;
10 – ... ... ... ( 1 мл 0,1 ... – қа ... 0,1 ... - і жарамды ).
Көбінесе қышқылдың мөлшерін 1 г – ға ... ... ... көрсетеді.
Бұл үшін миллиэквиваленттің санын қышқылдың 1 мэкв – ... ... ( ... ): алма ... 1 мэкв 67 мг тең ... г ), лимон қышқылыныкі – 64 мг, шарап қышқылыныкі – 75 мг,
қымыздық қышқылыныкі – ... ... ... сол ... ... ... артығырағына байланысты есептеу үшін тиісті коэффициент
қолданылады.
Құрал – жабдықтар және реактивтер:
1. Су моншалары, 200 мл – ге ... ... ... 100 – 200 мл – ге конус тәрізді колбалар, воронкалар,
пипеткалар, микробюреткалар, фильтрлар.
2. 0,1 н. NaOH, фенолфталеин немесе тимолфталеин, лакмус ... ... ... ... ... – 5,5 мэкв – ... ал ... қышқылдылығы – 10 мэкв – ке тең болды.
3. 7. ... ... ( С ... ) ... ...... ... дәрумен. Өсімдіктердегі
аскорбин қышқылының мөлшері өсімдіктің түріне және өсірудің топырақты
– климаттық жағдайына байланысты. ... ... ... ... және ... ... қышқылы оңтүстік
аудандарда өсірілгендерге қарағанда көп мөлшерде болады.
Аскорбин қышқылы ағзада тотығу – ... ... ... ... ... оның екі формасы бар: шын ... ... және одан ... түзілетін дегидроаскорбин қышқылы.
Аскорбин қышқылы суда жақсы ериді. ... ол ... ... ауа ... ... Аскорбин қышқылының
бұзылуының интенсивтілігін мыс және темірдің каталитикалық ... ... И. К. ... ... аскорбин қышқылын анықтау әдісі
жазылған.
Әдістің негізі. Аскорбин қышқылын анықтау әдісі оның қысқарылған
құрылымына ... ... ... ... 2,6 –
дихлорфенолиндофенол ерітінді өзінің көк түсінен түссіз қоспаға ... ... ... 1 % HCl – мен ... ... және 2, 6 ... ерітіндісімен титрлейді. Титрлеуге кеткен бояудың
мөлшері бойынша ... ... ... ... ... Ұқыптылықпен ортаңғы сынаманы алады; зерттелетін
материалдың 5 – 20 г навескасын ( аскорбин ... ... ... ) ... ауыстырады, 20 мл 1 % HCl құяды және гомогенді массасы
түзілгенге ... ... ... ... ... ... ұнтақтау
кезінде аздаған жуылған кварц құмын немесе ұнтақталған ... ... ... ... келіден ( әйнек таяқша және ... ... ... мл ... ... ... ... бірнеше рет 2 % - ті метафосфор
қышқылымен шайқап, сол ... ... ... ... ... ... % - ті ... қышқылының ерітіндісін қолдануға болады. Колбаның
ішіндегісін 2 % - ті ... ... ... ... келтіреді және
колбаны тығынмен жабады. Колбаның ішіндегіні қатты араластырады және 5
минутқа қойып ... ... соң ... ... ... фильтр арқылы
құрғақ стақан немесе колбаға сүзеді.
Экстракция үшін пайдаланылған тұз ... ... ... бос
аскорбин қышқылын бөліп шығарған сияқты, еркін емес аскорбин қышқылын да
бөліп шығарады. Метафосфор немесе қымыздық қышқылы ... ... ... ... ... ... 10 - 20 мл – ден 2 ... ... 50 – 100 мл ... ... ... ... колбаға ауыстырады
және микробюреткадан 0,001 н. 2, 6 – ... ( ... ... 0, 5 – 1 минут аралығында жоғалмайтын қанық – күлгін ... ... ... ... ... ... және ... редуцияланған
заттар, 2, 6 – дихлорфенолиндофенолды түзетін заттар болады. Сол себепті
ерекше дәл анализ жасау қажет болғанда осы ... да ... алу ... үшін ... ... 10 – 20 мл – ден басқа 2 ... 10 % ... ... 0, 1 ... 0, 2 мл – ден ... және 110 º С – ... 10 минут қыздырады. Салқындатады және бояумен титрлейді. ... ... ... және ... аскорбин қышқылы түгелдей бұзылады.
Алынған түзетуді ерітінділердің титрінен алынған мәліметтерден шығарады.
Көптеген жемістер және жидектер және ... ... ... ... алады, бұл жоғарыда жазылған ... ... ... ... ... ... ... дихлорэтан, хлороформ немесе толуолдың қатысымен 2, 6 ... ... ... Бұл үшін ... ... ... ауыстырады, соған 2 – 5 мл ... ... ... Және ... ... ... несесе хлороформ қабатында күлгін
түс пайда болғанша бояу ерітіндісімен титрлейді.
Аскорбин қышқылының мөлшерін анықтағанда ... үшін ... ... ... ... қажет ( 20 мл 1 % - ті ... және 80 мл 2 % - ті ... ... ... ... 20 мл 1 %
- ті тұз ... және 80 мл 2 % - ті ... қышқылының қоспасы ). Бұл
үшін қышқылдардың 2 мөлшер қоспасынан 10 мл – ден сол ... ...... түс ... ... титрлейді. Алынған түзетуді ( әдетте
бояудың 0, 08 – 0, 10 мл ... ... ) ... ... қышқылы бойынша бояудың титрін құру. Бояудың ( 2, 6 –
дихлорфенолиндофенол ) ... құру ... ... ... ... және 0, 001 н. ... иодатының ерітіндісімен параллель титрлеуге
негізделген. Аскорбин қышқылының 0, 088 мг – ына 0, 001 н. 1 мл ... ... ... деп ... Және осы ара ... ... титрін есептеу жеңіл.
Таза аскорбин қышқылының бірнеше кристалын ( шамамен 1 – 2 мг ) ... 2 % - ті ... ... ерітеді. Сонан соң осы ерітіндінің 5 мл – ін
микробюреткадан бояумен титрлейді. Осыдан соң ... ... ... ... ерітіндісінен 5 мл алып, басқа микробюреткадан дәл 0, 001 н.
калий иодаты ерітіндісімен ... ... ... ... ... ( ... 5 – 10 мг ) ... кристалдарын және 1 % еріген
крахмал ... 5 ... ... титрінің есебі мына формула бойынша жүреді:
Т = 0, 088 · а / в
мұндағы Т – бояудың ... ... ... мг – ... – 0, 001 н. калий иодаты ерітіндісінің миллилитрінің
саны;
в – бояу ... ... ... ... 0, 088 мг 1 мл 0, 001 н. ... ... ... жарамды.
Қорытындысын есептеп шығару. Әдетте өсімдіктердегі аскорбин
қышқылының мөлшерін зерттелген материалдың 100 г – ына ( мг % ) ... және мына ... ... шығарады:
Х = а · Т · 100 · 100 / в · н
мұндағы Х – аскорбин қышқылының мөлшері, мг ...... ... бояудың миллилитрінің саны;
Т – бояудың титрі ( аскорбин қышқылының мг – ы 1 мл – ға ...... ... ... ...... үшін ... экстракттың мөлшері, мл;
н – зерттелетін материалдың навескасы, г.
Құрал – ... және ... 0, 01 мл ... микробюретка, фарфор келілер, 100 мл – ге өлшеуіш
колбалар, 50 мл- ге конус тәрізді колбалар, ... ... ... 1 % HCl, 2 % метафосфор қышқылы, 1 % қымыздық қышқылы, 10 % - ті ... ... ... ... ... ... иодты калий, 1
% - ті крахмал ерітіндісі, 0, 001 н. ... ... ... 0, ... 6 – ... ... ... хлороформ, толуол.
Р е а к т и в т е р д і д а й ы н д а у. ... ... ... н. ... Шамамен 105º С – та 3 ... ... ... ... дәл 0, 3568 г – ын аналитикалық таразыда өлшейді. 1 л
– лік ... ... ... және ... ... ... келтіреді.
Осындай үлгімен алынған 0, 01 н. ... 10 есе ... 100 ... ... және 1 л – лік ... ... таңбаға дейін келтіреді.
0, 001 н. 2, 6 – дихлорфенолиндофенол ерітіндісі. Өлшеуіш
әйнекте құрғақ ... 60 мг – ын ... 200 мл - лік ... ауыстырады, жылы дистильденген судан 100 – 150 мл және 0, 01
н. сілтіден 4 – 5 ... ... 10 ... ... ... қатты
араластыру жолымен бояуды ерітеді, сонан соң сумен таңбаға дейін
келтіреді, ... және ... ... ... ... арқылы
сүзеді. Бояу ерітіндісін анализ алдында дайындайды және 7 – 10 ... ... ... ... ... қолданған күні
жүргізеді.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағындағы аскорбин қышқылы – 5,105
%, ал сабағында – 3,22 % ... 8. ... ... ... ...... ... жоғары молекулалы
қоспалары. Өсімдіктердің сабақтарында, жемістерде, ... ... ... ... ... құрылымының негізінде
полигалактуронды қышқыл жатыр. Өсімдіктерде пектинді заттар пектинді
қышқылдың еріген түрінде ... Осы ... ... және ... – пектаттар және ерімейтін протопектиндер, метоксилді
полигалактуронды қышқылдың галактандарымен және ... ... ... ... ... ... пісіп жетілу
процесінде протопектин ерігіш пектинге айналып кетеді.
Пектиннің өзіне тән көңіл аударарлық қасиеті оның ... ... ... ... ... ... ( сүйектің, еттің ұзақ
қайнауынан қойытылған суық тоңба тамақ ) жасайтын қабілеттігі болып
табылады. Оның бұл ... ... ... ... ... ... (
жеміс қағынан жасалған кәмпит ), мармеладтар ( жеміс шырынынан, картоп
ұнынан, ... ... ... дәм ) ... ... ... ... пайдаланылады. Төменде С. Я. Раик ұсынысымен
пектинді заттарды анықтаудың көлемдік ... ... ... Суда ... ... ... ... ал
ерімейтіндерін – тұз қышқылымен және лимон қышқылының аммоний тұзымен
бөліп алады. Шайырланғаннан ... ... ... ... ... ... Соған байланысты мыстың мөлшерін анықтайды. Мыстың
мөлшерін көлемдік әдіспен анықтайды.
Анықтау барысы. 10 – 15 г жаңа ... ... ... кері ... конус колбаға көшіреді және 50 мл
ыстық этил ... ... ( ... ... түпкі ақырғы
концентрациясы 80 – 83 % болу керек ). ... кері ... ... 20 – 30 минут қантты шығару үшін ... ... ... абайлап сүзгіге құяды және сүзеді, ал колбадағы
қалдыққа қайтадан 80 % - ті спирт құяды және ... 20 – 30 ... ... ... ... толық шыққанға дейін 3 – 4 рет
қайталайды.
Сонан соң ... ... ... термостатта 50º С – ... ... ... ... кептіреді және қалдықты фильтрмен бірге
қайтадан ... ... ... ... ... пектинді заттарды
экстракциялау үшін колбаға 50 мл су қосады, 45º С – қа ... және осы ... суда ... ... 1 ... ... ... Бөліп алғаннан кейін колбаның ішіндегісін 200 мл
өлшеуіш колбаға сүзеді, қалдықты жылы ... ... рет ... ... ... ... таңбаға дейін келтіреді.
Судағы ерімейтін пектинді заттардың ... ... ... ... ... ... колбаға ауыстырады, оған 50 мл
0, 3 н. HCl ерітіндісін ... және ... су ... ... 30 ... қыздырады. Бұдан кейін экстрактты 200 ... ... ... және ... ... ... ... судың
аз мөлшерімен жуады. Экстракциялау үшін фильтрді қалдықпен бірге
колбаға қайтадан ауыстырады, ... 50 мл 1 % - ті ... ... тұзы ... құяды және су моншасында 30 минут қыздырады.
Тұз қышқылын экстракциялағаннан кейінгі фильтрат тұрған ... ... ... ішіндегіні сүзеді. Қалдықты ыстық сумен
жуады және ... ... ... ... таңбаға дейін
келтіреді.
Сонан соң ... ... ... ... Суда ... ... шайырлау үшін өлшеуіш колбадан 50 мл ерітінді алады,
оны 200 – 250 мл конус тәрізді колбаға ауыстырады және 50 мл 0, 1 ... ... ... ... ... ... жуу үшін өлшеуіш колбадан тұз
қышқылының және лимон қышқылының сығындысы бар 50 мл ерітіндіні 200 ... мл ... ... ... ... және ... ... 0, 1 н.
NaOH ерітіндісімен абайлап нейтралдайды. Нейтралдағаннан соң колбаға
50 мл 0, 1 н. NaOH ... ... ... ... шайырландыру
3 – 4 сағатқа жалғасады. Толық шайырлану үшін колбаны ... ... ... ... 50 мл 0, 1 н. ... ... қосады және бірнеше минуттан кейін 50 мл 5 % - ті мыс
сульфаты ерітіндісін қосады. ... ... ... араластырады.
Пектинді заттар тұнбаға түседі. 30 – 40 минуттан соң ... ... ... ... және ... мыс ... ... шығу үшін
ыстық сумен ұқыптап жуады.
Кейін титрлеу үшін колбаға ... ... ... 30 – 40 мл ыстық су және қалдық еру үшін ... ... ... ... ... толық ерігенше араластырады.
Колбадағы ерітінді мыс аммиагының комплексті байланыс ... ... ... ие ... ... соң ... 10 мл 2 н. күкірт қышқылы
ерітіндісін құяды, калий иодидінің 5 г – ын және жаңа ... 1 %
- ті ... ... ... тамшы қосады және микробюреткадан
0, 01 н. натрий гипосульфиті ерітіндісімен титрлейді. Калий иодидін
қосқаннан кейін келесі ... ... Cu + 4 J = 2 CuJ + ... иод титрлеу кезінде гипосульфитпен әрекеттеседі:
2 Na S O + J = 2 NaJ + Na S ... ... ... Суда ... және суда ерімейтін
пектинді заттардың мөлшерін кальций пектатының мөлшері ... ... 6, 5 ... көбейтіліп анықталған мыстың %
- тік мөлшері кальций пектатының % - тік мөлшеріне тең деп эмпирикалық
қалыптасқан.
Мыстың мөлшерін мына формуламен шығарады:
% Cu = V · K · T · 100 / ... V – ... ... 0, 01 н. ... ... ... – 0, 01 н. ... гипосульфиті титрге түзету;
Т – мыс бойынша 0, 01 н. ... ... ... (
0, 0006357 );
н – титрлеу үшін алған ерітінді ... ... ... ... ... ... мынаған тең: % Cu · 6, 5.
Құрал – жабдықтар және реактивтер: 1. Су ... ... кері ... пен ... тәрізді колба, микробюретка, 200
мл – ге өлшеуіш колбалар, 200 – 250 мл - ге ... ... ... ... ... қағаздары.
2. 96 % - тік және 80 % - тік этил ... 0, 3 н. тұз ... 1 % - тік ... қышқылының аммоний тұзы, 0, 1 н. NaOH
ерітіндісі, 1 н. сірке қышқылы ерітіндісі, 5 % - тік мыс ... 2 н. ... ... ерітіндісі, калий иодиді, 1 % - тік
еріген крахмал, 0, 01 н. ... ... ... ... ... ... суда ... пектин мөлшері –
34,56 %, суда ерімейтіні – 22,6 %. Ал, ... ... ... ... ... %, суда ерімейтіні – 56 % болды.
3. 9. Еритін ... ... ... микроәдіс
арқылы анықтау
Барлық еритін қанттардың мөлшерін анықтауға Дюбойс ... ... ... ... ... ... өте ... деп
саналады.
Әдістің негізі. Жемістің құрамындағы қантты спиртте ... ... ... ... ... де ... өзін суда ... алады. Қант
ерітіндісіне фенол мен күкірт қышқылын құйған кезде ерітінді қызғылт ... ... ... ... ерітіндідегі қанттың мөлшеріне пропорционал.
Боялу қоюлығы отикалық тығыздығын фотометрде немесе ... Бұл әдіс өте ... ... етеді және 10 мкг қантты анықтауға
мүмкіндік береді.
Жұмыс барысы. Құрамында 5 - 50 мг қант бар, 1 - 2 г ... ... ... езіп 50 - 100 мл ... ... ... салу ... Егер де
кепкен жеміс алынған болса салмағын азайтамыз. Үстіне 10 мл 96 % - ... ... ... ... ... су ваннасында ұстаймыз, шыны
таяқшамен араластыра отырып 2-3 рет ... ... Одан ... суытып
тұнғаннан кейін 50 мл ... ... ... ... ... тек
үстіңгі мөлдір қабатын құйып, тұнбаны фильтрге жібермеу керек. ... 10 - 12 мл 80 % - тік ... ... ... ... ... 2 ... моншасында қайнағанға дейін қыздыру керек. Суытып фильтр арқылы бастапқы
фарфор табақшасына үстіңгі спирт ерітіндісін құямыз ( 2 рет қайталау ... ... ... ... ... фильтрге өткізіп, 2 - 3 рет аз ... 80 % - тік жылы ... ... ... ... ... ... фен арқылы
немесе әлсіз қыздырылған ( 35º – 40º С ) су ... ... ... ... бөліп алғаннан кейін қантты ұзақ уақыт эксикаторда
сақтауға болады.
Бөліп алынған қантты осы ... ... ... ... ... ... 50 мл ... колбаға төкпей-шашпай құю керек.
Табақшадағы қанттың қалдығын 2-3 рет сумен шайып өлшеуіш колбаға қосады ... ... ... ... 50 мл дейін жеткізеді. Егер ағзадан ... ... ... қою ... Одан ... ерітіндіні 10 есе сұйылту керек
( 5 мл ... 100 мл ... ... ). ... 10-70 мкг ... бар 1
мл ерітінді алып, диаметрі 16 - 20 мм ... құю ... ... 1 мл 1 %
- тік ... ... ... құямыз ( 100 мл суда 1 г фенолды ... 5 мл ... ... ... ( ... – 1,84 ) ... ... құю керек. 10 минуттан кейін сілкіп, 10 - 20 минут
бояу жылдамдау үшін 26-5-30º С су ... ... ... ... ... ... тығыздығын фотометрде немесе спектрофотометрде 490-510 ... ... ... стандартты кестені ( график ) пайдалана
отырып шығарады.
Стандартты ... ... ... ... тұрғызу үшін
сахароза ерітіндісі қолданылады. 500 мг 60º С кептірілген сахарозаны 500 ... ... ... белгісіне дейін жеткізіп су құйып араластырамыз.
Сыйымдылығы 1000 мл ... ... алып 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 мл ... ... ... белгісіне дейін дистилденген сумен жеткізіп
әрбір колбадан 1 мл-ден алып, пробиркаға ... , ... ... және ... қышкылымен бояймыз. Әр пробиркада 10, 20, 30, 40, 50, 60,
70 мкг ... ... ... ... стандартты кесте тұрғызу
керек. Сахарозаның мөлшерін бастапқы алынған өсімдік салмағына шағады.
Қажетті құрал-жабдықтар. 1. Өлшеуіш колбалар – 500, 100, 50 мл, ... мл ... ... колбалар, фарфор табақшасы, воронка, фильтр,
диаметрі 16 - 20 мм ... ... ... спектрофотометр.
• 1 % - тік фенол, концентрлі күкірт қышқылы ( өте таза, чда ), 96 % - тік
және 80 % - тік этил ... ... ... ... ... суға өткен қант – 7,2 %,
спиртке өткен қант – 6,3 % ... Ал, ... суға ... қант ... ... % болса, спиртке өткен қанттың мөлшері – 2,4 % болды.
3. 10. ... ... ... ... ... талдауға жұмсалатын сынамасын ... d = ... ... өте алатын бөлшектердің ... ... 1 г-ға жуық ( дәл ... ) шикізатты ... мл ... ... салады, 1 мл ... ... бар 90% ... 30 мл ... ... кері
салқындатқышпен біріктіреді және қайнаған су ... ... ... қыздырады. Сонан соң ... ... ... ... және ... 100 ... ... фильтр қағазы ... ... ... ... ... тағы да бір, ... соң тағы
да бір 30 ... ... 90 % ... ... ... ... сол ... колбаға сол фильтр қағазы ... ... 90 % ... жуып – шаяды және ... 90 % ... ... ... жеткізеді ( А ерітінді
).
Сыйымдылығы 25 мл ... ... А ... ... және 95 % ... 1 % ... хлориді ерітіндісінен
1 мл ... және ... ... ... ... 95 ... жеткізеді, 20 ... ... ... ... спектрофотометрде λ = 430 нм толқын ... ... 10 мм ... ... Салыстырмалы
ерітінді ретінде ... 25 мл ... ... дейін 95 % ... ... А ... ... ... ... ... және дәл %-бен ( Х ) ... ... ... ... ... = Д · 25 · 100 · 100 / 764,6 · m · 2 · ( 100 – W ... Д - ... ... ... - 430 нм – де ... ... ... ... түзуінің ... ... - ... ... - ... ... ... массасындағы
шығын, %.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағындағы флавоноидтың мөлшері – 2,3
% болса, ал сабағындағы ... ... – 0,3 % ... 11. ... ( А дәруменінің негізі ) анықтау
Каротин – жалпы формуласы С40Н56 ... және ... ... ... ... сары және сары пигменттердің – каротиноидтардың
тобына жатады.
Каротиноидтар – өсімдіктердің ұлпаларында, көптеген саңырауқұлақтарда,
бактерияларда және балдырларда ... сары ... ... ... ... ... қатарының өте қанықпаған көмірсулар тобына жатады.
Каротиноидтардың өзіндік белгісі болып қос ... көп ... ... ... Ол ... полиендер тобына біріктіреді.
Каротиноидтар майларда және липоидтарда ерігіш, солай болғандықтан ... деп ... ... ... ... жақсы.
Жануарлар ағзасында каротиндер ... ... ... бірге түседі.
Каротиннің грек альфавитінің әріптерімен белгілейтін 5 изомері
белгілі. Оның бәрі ... ... ... ... ( α -, β ... γ – ... ... және т. б. ) А дәруменінің негіздері
болып ... Олар ... ... ... адам және жануарлар
ағзасында А ... ... ... суда ... ... ... заттарда ( эфирде, ацетонда, спиртте) ериді.
Каротиноидтар концентрлі күкірт қышқылымен, CCl3COOH – пен, AsCl3
, SbCl3 - пен ... ... ... ... интенсивті бояу
береді.
70 – тен аса ... ... ... ... 40 ... бар. Каротиноидтың молекулалары біркелкі
құрылымдық негіз бойынша құрылған және шамасы, ... ... ... ... бар. Каротиноидтардың ең маңызды өкілдері: α -, β –
және γ – ... ... α – ... – қоңыр – қызыл қылқандар, балқу
температурасы 187 – 188º, оптикалық белсенді. Сіңірілу ... 478 ... 5 ммк ( ... ). β – ...... тән жылтырауықпен қызыл –
күрең түсті кристалдар, балқу температурасы 181 – 182º, ... сіңу ... 274, 453 және 481 ммк. ... ... 2592 және 2268 – ге ( гексан ) сәйкес. Ең көп ... β – ... ... β - ... ... ... ... А ... екі ... ... γ- Каротин
– кристалдар, балқу температурасы 178º, α -, β – және γ – ... ... ... күкірт және петролейн эфирлерінде, майларда аз
ериді; спиртте тәжірибелік ерімейді. Каротиндер әсіресе қыздыру және жарық
кезінде ауа ... оңай ... ... ... нәтижесінде түссіз өнімдер
түзіледі. ... ... және ... ... немесе
абсорбцияның максимумы бойынша анықтайды.
Айрықша кең таралған β – каротин барлық қос байланысымен транс ... бар ... ... ... ( ... ... ... ); бұл
форма ерітінділерде жарықтың әрекетінен, қыздырған ... ... ... және ... ... ... изомерлердің құрамы күрделі тепе – теңдік
қосындыларын бере ... ... – цис – ... ұшырауы мүмкін. β-
Каротин хлор қосылған сурьманың хлороформ ерітіндісімен сіңіру максимумы
590 ммк ... көк бояу ... β- ... ... ... (
мөлшері 1 кг – да 1 г – ға дейін ), жоңышқадан, қарақұмықтан және ... ... ... еріткіштермен және кальций фосфатында
немесе магний оксидінде, активтелген ... ... ... β- ... ... ... аударарлық өнеркәсіптік қайнары болып
пальма майы ... ... ... ... алу ... ... β- ... мысалы, β – иононнан, винил эфирлерінен және
ацетиленнен алынуы мүмкін.
Ағзаның А ... ... ... каротиндердің есебінен
айтарлықтай дәрежеде қамтамасыз етіледі. Каротиндерді тағамдарды және мал
азықтарын дәрумендеу кезінде, ... ... ... және тағамның
бояғыш заты ретінде пайдаланады.
Каротиноидтарды өндірушілер болып оттегі – бар әр ... ... ... оларға жататындар: К р и п т о к с а н т и н ... β – ... ) ... ... ... ... е а к с а н т и н ... - жүгері дәндерін бояйтын нәрсе,
кристалды ... ... ... 215, 5º, петролейн эфирінде ... ... ... ... – β – каротиннің өнімі. Зеаксантиннің
дипальмитин эфирі – ф и з а л и н – ... мен ... ... К с а н т о ф и л л ... - ... балқу температурасы
193º, гүлдерде және жапырақтарда бос және ... ... ... әрекетінен табиғатта кең таралған эпоксидті түзеді.
Каротиндер және олардың өнімдерінен басқа, каротиноидтарға ликопин,
биксин, кроцетин жатады. Л и к о п и н – С40Н56 - ... ... ... 174 – 175º, ... ... ... жақсы
ериді, спирттерде дерлік ерімейді. Синтетикалық жолмен алынған. Б и к с и ... ...... ... ... ... ... вегетативті
мүшелерінде тұрақсыз ( балқу температурасы 196º ) және ... ( ... 202º ) ... ... ... ... ... өнеркәсіптерінде ( май, маргарин ) өнімдерді бояу үшін қолданады.
К р о ц е т и н ... - ... ... ... қышқылы.
Әдістің негізі. Каротинді өсімдік материалынан ацетонмен
экстракциялайды, ... соң ... ... ... және басқа
пигменттерден бөліп тұратын хроматография ... ... ... ... ... ... сары түстің интенсивтілігі арқылы
каротин ... ... ... ( немесе калий бихроматы )
ерітіндісімен салыстыру жолымен колориметриялық анықтайды.
Анықтау барысы. 5 – 10 г жаңа ... ... ... ... ... ... ... Каротин қышқыл ортада ыдырап
кетеді, сол себепті ұнтақтау кезінде аздаған Na2CO3 ... ( ... ... ... және ... тазалауды азоттың немесе көмір
қышқыл газының тогында, шашыраңқы жарықта өткізген дұрыс ).
Каротинді ... ... ... қайталай отырып бірнеше
рет экстракциялайды ( экстракт түссіз болғанша дейін ). Әдетте ацетонның
бес есе ( ... ... ... ) ... ... ... ... стақанға құяды, ал сонан соң сора отырып сүзеді. Фильтрды
ацетонның ... ... ... және бөлгіш воронкаға ауыстырады.
Алюминий оксидінде экстракцияланған пигменттердің хроматографиялық
бөлінуін петролейнді эфирін еріткіш ретінде пайдаланып өткізеді. ... ... тек ... ... қажет. Оны, яғни пигменттерді
петролейнді эфиріне ауыстыру үшін бөлгіш воронкаға осы ... 10 – ... ... ... ... үшін ... ... миллилитр және натрий
хлоридінің кристалын қосады. Воронканы ... және ... ... ... қалдырады. Төменгі қабатын ( сулы – ацетонды қабатын ... ... ... ... ... бөліп шығару үшін бірнеше рет сумен
шайқайды.
Петролейнді эфирдегі пигменттердің ерітіндісін құрғату үшін сусыз
натрий ... ... ... ... ... Мұнан былайғы
каротинді бірге болатын пигменттерден бөліп шығару үшін алюминий оксидінде
адсорбционды хроматография тәсілімен өткізеді. Бұл үшін ... ... ... 1 см – ге жуық ... ... салады. Сонан соң
колонканы шыны таяқшамен ақырын ғана тарсылдатып және адсорбентті нығыздай
отырып, колонкаға ... 4 % ... ... ... ... Адсорбент қабатының биіктігін 7 – 10 см – ге дейін жеткізеді. Бұдан
кейін ... ... ... және 0,5 см қалыңдықпен сусыз натрий
сульфатын ... ... ... каротин ерітіндісін әлсіз сиретумен
( минутына 60 ... ... ) ... ... ... ... қоса, ауада каротин тотығатындықтан, адсорбенттің үстінде
барлық уақытта еріткіш қабаты болуын қадағалау керек. ... соң ... ... ... 2 ... ... сары жолақ түрінде
қабылдағышқа ... ... таза ... эфирін жібереді. Колонканы жуып
– шаюды тамшылаған еріткіш ... ... ... ... ... ... мл – лік ... колбаға ауыстырады және таңбаға ... ... ... ... ... бихроматының немесе азобензолдың стандартты
ерітіндісімен ... ... ... ... 440 нм ... ... ... есептеп шығару. Каротиннің мөлшерін келесі формула
бойынша ... = а · Д · ν · 100 / Д · н ... Х – ... ... мг 100 г – ...... ерітіндінің 1 мл – іне сәйкес келетін
каротиннің мг мөлшері ( әдетте, 0 00235 мг, егер ... ... ... мг, егер ... ... алынған болса );
Д - зерттелініп отырған ерітіндінің оптикалық тығыздығы;
Д - стандарттың оптикалық тығыздығы;
ν – каротин ... ... ... – өсімдік материалының навескасы, г.
Құрал – жабдықтар және реактивтер: 1) фотоэлектроколориметр ... ... ... ... ... ... ... воронкалары, хроматографиялық колонкалар, сыйымдылығы 50 мл өлшеуіш
колбалар;
1. Натрий карбонаты, сусыз натрий ... 4 % ... ... ... ... ... 105 Сº – та ... және есеп бойынша дымқылдайды,
қақпақты банкіде сақтайды ), ... ... ... немесе
калий бихроматының стандартты ерітінділері.
К а л и й б и х р о м а т ы н ы ң с т а н д а р т т ы е р і т і ... і с і. 720 мг ... ... суда ерітеді және 100 мл – ге дейін
жеткізеді. 1 мл – дегі 0,00416 мг ... ... ... ... ... келеді.
А з о б е н з о л д ы ң с та н д а р т т ы е р і т і н д і с і. ... 96 % этил ... ... кристалданған азобензол спиртінен 0,145 г
ерітеді. Қолданар алдында 10 мл ерітіндіні 96 % ... 100 мл – ... ... Осы ... ... ... 1 мл – ... мг каротиннің тығыздығына сәйкес келеді.
Нәтижесінде, алтын мұрттың жапырағындағы каротиноид – 11,84 ... ал ... ... ... – 25,6 % - ға тең ... 12. ... мұрттың жапырағының және сабағының макро ... ... мұрт ... мен ... ... және ... Сәтбаев И. Қ. атындағы Геология ғылыми – зерттеу институтында
дифракционды спектрографта атом – ... ... ... және ... ... ... Зерттеу нәтижелері 2,3 – кестелерде көрсетілген.
2 – кесте. Алтын мұрт жапырағындағы макро, ... және ауыр ... ... |Элементтер атауы |Мөлшері, % |№ |Элементтер атауы |Мөлшері, % |
|1 |Кремний |3,01 |13 ... |0,001 |
|2 ... |1,34 |14 ... |0,001 |
|3 ... |0,69 |15 ... |0,001 |
|4 ... |14,08 |16 ... |0,0002 |
|5 ... |7,11 |17 ... |0,0001 |
|6 ... |0,69 |18 ... |0,001 |
|7 ... |18 |19 ... |0,001 |
|8 ... |0,046 |20 ... |0,001 |
|9 ... |0,12 |21 ... |0,002 ... |0,017 |22 ... |0,0005 ... |0,005 |23 ... |0,0001 ... |0,001 |24 ... |0,001 |
2 – ... ... ... мұрт ... ең көп ... – 18 % ... ... мөлшері – 14,08 %, ал магнийдің мөлшері –
7,11 % - ке тең. ... ... ауыр ... да ... Олар шартты
шектеулі концентрациядан аспайды. Адам ағзасына зиянын тигізбейді.
3 – кесте. ... мұрт ... ... және ... ... ... ... |Мөлшері, % |Элементтер |Мөлшері, % |
| | | ... | |
|1 ... ... |3,76 ... |1,75 |
|2 ... оксиді |0,57 ... |0,30 |
|3 ... ... |0,70 ... |0,49 |
|4 ... ... |20,16 ... |14,41 |
|5 ... ... |3,22 ... |1,94 |
|6 ... ... |0,005 ... |0,003 |
|7 ... ... |1,83 ... |0,80 |
|8 ... ... |0,62 ... |0,46 |
|9 ... ... |26,50 ... |22,00 ... ... оксиді |0,10 ... |0,09 ... ... ... ... ... сабағында әр түрлі макро
және микроэлементтердің мөлшері бар екенін көреміз. Олардың ішінен мысалға
мына элементтерді ... ... ... – 22,00 ... – 14,41 ... – 1,75 %;
Магний – 1,94 %.
3. 13. Тәжірибеде алынған мәліметтерге ... ... ... ... олардың пайда болу себептеріне байланысты жүйелі
қате және кездейсоқ қате болып екіге бөлінеді. Және ... ... өте ... ... де ... мүмкін.
1. Жүйелі қате деп берілген физикалық шаманы ... рет ... ... мәні тұрақты болып қалатын ... ... ... ... отыратын қатені айтады. Жүйелі қате өлшем
құралдарының ... ( ... ... ... ... алынады немесе
оны жоюға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... ... Жүйелі қателер анықталып, тиісті түзетулер енгізіліп,
өлшем құралдарының дәлдік кластары белгілі болғанның өзінде ... дәл ... ... ... ... өлшем нәтижелерінің
кездейсоқ қателері болады.
Кездейсоқ қате деп мәні өзгермелі, ... ... ... ... ... ... ... қайталап өлшеген сайын қатенің
сандық мәні біресе азайып, біресе көбейіп ешқандай заңдылықсыз өзгеріп
отырады.
Өлшем нәтижелерін жүйелі қатеден арылтқанмен кездейсоқ қатеден
арылта алмаймыз, ... де ... ... ... ... Ол ... физикалық шаманы бір емес бірнеше рет қайталап ... ... ... ... ... ... мен статистикалық
математика заңдарын қолданып анықтайды.
Кездейсоқ қателердің қандай себептердің әсерінен болатынын
алдын ала білу қиын. ... ... ... ... ... ... ... аспаптар элементтерінің өисайып тұруы,
олардың тректерінде үйкеліс моменттерінің өзгеруі, сыртқы факторлардың
( мысалы, ... ... ) ... ... тәжірибе жүргізушінің
сезім ( есту, көру, т.б. ) мүшелерінің кемістігі т. с.с.
IV. Қорытынды

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«дәрілік өсімдіктер»7 бет
Дәрілік өсімдіктер10 бет
Дәрілік өсімдіктерге тарихи және әдеби шолулар35 бет
Дәрілік өсімдіктердің биологиясы24 бет
Дәрілік өсімдіктерден дайындалатын қоспаларды дайындау және жасау тәсілдері77 бет
Жаңа дәрілік өсімдіктер11 бет
Қазақстан территориясында кездесетін жабық тұқымдылар, папоротниктәрізділер, плаунтәрізділер қатарларына жататын дәрілік өсімдіктер6 бет
Қазақстандағы болашағы бар дәрілік өсімдіктер. 1.Түймедақ. Шүйгіншөп. 2.Өзекті жөке. Сары раушан. 3.Сүйекті аққурай. Самалдық шөп10 бет
Қазақстандағы дәрілік өсімдіктер11 бет
Құрамында майлар мен май тәріздес заттар бар дәрілік өсімдіктер мен шикізаттар және олардың өнімдері.14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь