Жұмыс бастылық. Жұмыссыздық. Филлипс қисығы. Оукен заңы

І.КІРІСПЕ


ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ


2.1Жұмыссыздықтың мәні және жұмыссыз статусын анықтау.

2.2 Жұмыссыздық түрлері және нысандары

2.3 Жұмыссыздық деңгейін өлшеу мәселесі

2.4 Жұмыссыздықтың инфляциымен байланысы. Филлипс қисығы

2.5 Жұмыссыздықтың әлеуметтік.экономикалық зардаптары


ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ


ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Жұмыссыздық-бұл әлеуметтік – экономикалық құбылыс.Жұмыссыздық кезінде экономикалық белсенді халықтың бір бөлігінің мәжбүрлі түрде жұмыс істемейді.

Жұмыссыздыққа көзқарас қоғамның әлеуметтік-экономикалық критерийі ретінде уақыт өту барысында өзгерді.20-ғасырдың басында әлемдік масштабта жұмыссыздықтың көлемі үлкен болған кезде жұмыссыздық-әлеуметтік жамандық, зұлымдық болыпсаналған және онымен барлық тәсілдермен, соның ішінде міндетті түрде мемлекеттік реттеу құралдарымен күресу керек деген пікір болған. Кейінірек,20-ғасырдың ортасында, әлеуметтік еңбек қатынастарының дамуы мен нарықтық экономикалық қоғамдарның құрылуымен жұмыссыздыққа жаңа көзқарас қалыптасты. Ол енді әлеуметтік құбылыс ретінде қарастырылып, уақытшы сипатта болатын және мемлекет үшін күрделі проблема болмайды деген пікір қалыптасты. Қазіггі кезде көптеген экономистер жұмыссыздықты тұрақты қалыптасқан элеуметтік-экономикалық құбылыс деп санцды.

Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) анықтамасына сәйкес жұмыссыздар бұл жұмысы жоқ, жұмысқа кірісуге дайын және соңғы 4 апта ішінде жұмыс іздеген немесе жұмысқа тұрған, бірақ әлі кіріспеген адамдар.

Қазақстан Республикасының “Халықты жұмыспен қамту туралы” заңында жұмыссыздарға-халықтың экономикалық белсенділігін өлшеу үшін бекітілген жастағы тұлғалар жатады және де олар есепті кезеңде міндетті түрде 3 негізгі критериге сай келу керек:

1.Жұмысы жоқ(табыс әкелетін ісі болмаса)

2.Жұмысты белсенді түрде іздеген (мемлекеттік және коммерциялық жұмыспен қамту орталықтарына барған, баспасөздегі хабарландыруларды пайдаланған немесе оларды баспасөзге берген, тікелей кәсіпорын әкімшілігіне немесе жұмыс берушіге барған, жеке байланыстарын пайдаланған немесе өз ісін ұйымдастыруға талпынғандар )

3. Белгілі бір уақыт кезеңінде жұмысқа кірісуге дайын.
1.С . Фишер; Р . Дорнбуш; Р. Шмалензи «Макроэкономика» Москва 1993 жылы.

2. Ф.Сандерс; Г.Л. Бах; Д.Д.Калдервуд;У. Ли Хансин; Г Стейн «Основные экономические
понятия» Москва 1995 жылы.

3.А .И. Добрынина; Л. С. Тарасевича; «Экономическая теория» Санк - Петербург. 1999 жылы

4. Станислав . Меньшиков «Новая экономика» Москва 1995 жылы.

5.Е. Ф. Борисов «Основы экономики» Москва 1998 жылы.

6.Рудигер Дорнбуш және Стенли Фишер «Макроэкономика» Алматы 1997жылы
.
7.Әбдиев Қ. Қ.Р. әлеуметтік даму жөніндегі статистика агенттігі» 2004жылы.

8.И.Грегори Мэнкью «Макроэкономика» Москва 1994 жылы
        
        2.
КІРІСПЕ
Жұмыссыздық-бұл әлеуметтік – экономикалық құбылыс.Жұмыссыздық кезінде
экономикалық белсенді халықтың бір ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық критерийі
ретінде уақыт өту барысында өзгерді.20-ғасырдың басында әлемдік масштабта
жұмыссыздықтың көлемі үлкен болған кезде жұмыссыздық-әлеуметтік жамандық,
зұлымдық ... және ... ... ... ... ... түрде мемлекеттік реттеу құралдарымен күресу керек деген ... ... ... ... еңбек қатынастарының
дамуы мен нарықтық экономикалық қоғамдарның құрылуымен жұмыссыздыққа жаңа
көзқарас қалыптасты. Ол енді ... ... ... ... сипатта болатын және мемлекет үшін күрделі проблема болмайды ... ... ... кезде көптеген экономистер жұмыссыздықты тұрақты
қалыптасқан элеуметтік-экономикалық құбылыс деп ... ... ... (ХЕҰ) ... ... ... бұл
жұмысы жоқ, жұмысқа кірісуге дайын және соңғы 4 апта ішінде жұмыс іздеген
немесе жұмысқа тұрған, бірақ әлі кіріспеген ... ... ... жұмыспен қамту туралы” заңында
жұмыссыздарға-халықтың экономикалық белсенділігін өлшеу үшін бекітілген
жастағы тұлғалар жатады және де олар есепті кезеңде ... ... ... ... сай келу ... ... әкелетін ісі болмаса)
2.Жұмысты белсенді түрде іздеген (мемлекеттік және коммерциялық жұмыспен
қамту орталықтарына барған, ... ... ... ... ... берген, тікелей кәсіпорын әкімшілігіне немесе
жұмыс берушіге барған, жеке ... ... ... өз ... ... )
3. ... бір ... кезеңінде жұмысқа кірісуге дайын.
3.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1.Жұмыссыздықтың мәні және жұмыссыз статусын анықтау.
Қазақстан Республикасында ... ... ... мәселелері бойынша
ішінара бақылау 2001 жылдан юасталды. Бақылау ішінара талдау ... ... ... ... ... және оның нәтижелері
халықтың барлық санына таратады. Бақылау кезеңі әр тоқсанның ортасындағы ай
болады, яғни ақпан,мамыр,тамыз,қараша айлары.
Мысалы,АҚШ-та жұмыссыз болып мына ... ... ... аптасы ішінде жұмыссыз болған
2.оның алдынғы 4 апта ішінде жұмыс іздеген
3.зерттеу аптасы ішінде жұмысқа ... ... ... босатылған немесе жаңа жұмысқа орналасқан және 30 күн
ішінде жұмысқа кірісуге дайын
Жапонияда ... ... ... ... ... ... бір сағат жұмыс
істемеген адам саналады.
Ұлыбританияда зерттеу аптасы ... ... ... осы апта ... ... ... денсаулық жағдайларына байланысты іздей алмағандар
және жұмысқа орналасу келіссөз нәтижелерін күтудегі тұлғалар.
Әртүрлі ... ... ... ... бірдей және халықаралық
ұйымдар анықтамасына сәйкес келеді. Бірақ жұмыссдар санын есептеудің 2
тәсілі бар.
Бірінші тәсіл зерттеу аптасы ішінде жұмыссыз статусына сай ... ... ... ... ішінде жұмыссыз статусын тексеру тәсілі
қымбат болып саналады. Сондықтан жұмыссыздар саны жұмыссыздық бойынша
жәрдемақы алу үшін жұмыспен қамту органына ... ... ... ... Екі тәсіл бойынша сандық айырма көп емес. Бірақ сапалық
айырмашылықтар ... ... ... ... ... ... ... бергендердің 630 мың
адамы жұмыссыздар емес, себебі олар жұмыс іздемеген және жұмысқа кірісуге
дайын емес. Олардың 310 мың ... ... ... және 210 мың ... әртүрлі себептерге байланысты
жұмысқа кірісе алмайтындарын айтты. Жәрдемақыға өтініш бергендердің 210 мың
адамы ... ... ... ... ... істемеген адамдар, оның 60 мың адамы
таппайтынына сенген болатын. Осы ... ... ... ... 160 мың адамының зерттеу аптасы ішінде ақы төленетін жұмысы
болған, сондықтан олар жұмыссыз болып ... Бұл ... ... ... ... аз ... ... бар болған. Сонымен қатар ХЕҰ-ның
анықтамасына сәйкес 750 мың адам жұмыссыз ... олар ... ... және жұмыспен қамту орталықтарында тіркелмеген болатын. Оның 520
мың адамы әйелдер,ол олардың 70%-ның отбасы бар және олар ... ... ... ... бар ... ... болатын.
Сөйтіп жұмыссдар санын есептеудің ағылшын тәсілі оңай болғанмен,
жұмыссыздардың сапалық құрамы жағынан дәл емес және өзін жұмыссыз деп
санайтын тұлғалардың іс-әрекетін ... ... ... ... ... жұмыссыздар категориясына кірмейді?
Көптеген дамыған елдердің жұмыспен қамту органдары мен статистикасы
бойынша бос жұмыс орындары жоқ және ... ... ... емес тоқырмалы
аудандарында тұратын тұлғалар жұмыссыз деп саналмайды. Оларды “көңілі
қалған” жұмыскерлер деп атайды және олар ... ... ... ... ... ... олар жұмыссыз болып саналады, Ал кейбір
елдерде бөлек топ болып ... ... ... ... ... және ... бар ... Бұл категорияға негізінен экономикадағы және
өндірістегі құрылымдық өзгерістер, кәсіпорындардың жабылуы, өндірістік
модернизациясы, жаңа өнім шығару салдарынан жұмыстан ... ... ... ... өз мамандығы бойынша басқа да
кәсіпорындарда жұмыс істеуге дайын, қайта даярлануды және біліктілігін
көтеруге дайын ... ... және ... ... ... ... ... ЖӘНЕ НЫСАНДАРЫ.
Пайда болу себептеріне қарай фрикциондық, құрылымдық және циклдық
жұмыссыздық түрлері бар.
Жұмыссыздық ең көп ... түрі ... ... ... кезінде де бір жұмыс орнынан басқа жұмыс орнына ... ... ... ... ... ... ... немесе контракт
бойынша жұмыстан босаған адамдар болады. Жұмыс орны бос және жұмыссыздар
саны жұмыс орындарына сәйкес келтіру процесін міндетті түрде уақытты талап
етеді. Осы ... жаңа ... ... ... ... ... түрлерінің арасында маусымдық жұмыссыздықта белгілі.
Өндірістің кейбір түрлері (әсіресе ауыл шаруашылығы ) маусымдық сипатта
болады. Жылдың белгілі бір ... ... ... ... және ... ... біршама аз болады. Маусымдық жұмыссыздықтың елеулі
азайтылуы ... ... ... ... сипаты жұмыспен қамтуда
үлкен икемділікті қажет етеді.
Құрылымдық жұмыссыздық сұраныс пен ұсыныстың құрылымдық сәйкес
келмеуі және ... ... ... ... ... ... ... болады. Осының нәтижесінде жұмыс күші өзінің
кәсіби-біліктілік сипаттамалары бойынша экономиканың жаңа талаптарына
сәйкес келмейді және экономикада пайдаланылмайды. Құрылымдық ... күші ... ... ... жұмыс орындары құрылымына өзгерген
жұмыс орындары құрылымына сәйкес келмеуімен сипатталады. Бұл жұмыссыздықтың
пайда болуына жұмыс күшіне, ... бір ... ... ... де ... ... Жаңа ... дамуы жұмыс күші
сапасына сұраныстың өзгеруіне тура әсер етеді. Осы өзгерістердің
нәтижесінде кейбір салалардың жұмыспен қамтылуы өседі,ал кейбір салаларда
керісінше кемиді. ... ... ... ... ... ... ... Ол тиімді экономикаға объективті түрде тән. Құрылымдыұ
жұмыссыздықты ... және ... ... ... оның ... салдарын азайту үшін жалпы қоғамдық және арнайы сипаттағы
ескерту шараларын қабылдау үшін қажет.
Дамыған елдерде жұмыстан босатудың 40% құрылымдық факторлармен,
кәсіпорындар қызметі профилінің ... ... ... технологиялық жұмыссыздықты да бөлек қарастырады. Бұл
жұмыссыздық түрі технологилық жаңалықтармен туындалады да, жұмыс
орындарының ... яғни ... ... ... ... ... келеді және экономикалық өсу болмаған немесе оның темптері
жеткіліксіз болған кезде пайда ... ... ... ... әдетте өндірістің
баяулауымен, төмендеуімен сипатталады. Ол экономикалық цикл фазаларымен
туындаған ... ... ... экономикалық бәсеңдеу фазасы кезенде
товарларға сұраныс қысқарады және жиынтық шығындар төмендейді, азаяды.
Бұның бәрі ... ... ... ... ... ... әкеледі.
Көріну бойынша ішінара жұмыспен қамту және жасырын жұмыссыздықты
ерекшелейді. Жұмыссыздықтың осындай түрлері әсіресе біздің елдің
экономикасына, еңбек нарығына тән.
Жасырын жұмыссыздық өндірістің төмендеуі ... ... ... ... ... ... емес, бірақ формальды түрде жұмыспен
қамтылған болып саналатын ... ... ... Және де олар ... (кәсіпорынның қаржылық немесе норматиттік-құқықтық жағдайының
өзгеруі немесе жұмыскерлердің өзінің талабы бойынша) босатылып, ашық еңбек
нарығын толтырады немесе тиімді жұмыспен қамтылғандар категориясына кіреді.
Жасырын ... ... емес ... пен ... жұмыспен
қамтумен штастырмай, ерекшелеу керек. Ішінара жұмыспен қамту жұмыскер үшін
қолайлы және де болашақта кеңес түседі. Ішінара жұмыспен қамту жасырын
жұмыссыздық формасы ... ... Ол ... ... ... жақсы дамып келе жатқан түрі. Жасырын жұмыссыздықтың
нысандары келесідей:
1.Толық ... ... ... мен ұйымдардағы жұмыскерлердің артық
саны. Жұмыспен қамтудың осы ... ... ... ... ауыр
болады және өнімнің өзіндік құны мен бағасының өсуіне ... ал ... ... ... әрі ... ... ... емес жұмыс уақыты жағдайында жұмыс істейтін, сәйкес жалақы алатын
және толық жұмыс күні тәртібіне ... ... ... ... байланысты осындай мүмкіндігі жоқ адамдар. Жұмыспен қамтудың
бұл нысаны ... ... өте ... ... ол ... бір деңгейде
әйелдер мен егде адамдар үшін тартымды.
7.
3.Жалақының сақталуымен немесе ішінара сақталуымен жүретін ... ... Бұл ... ... деп ... керек, себебі бұл
жұмыскерді мүлдем қызықтырмайды, табыстың күрт төмендеуіне және ақырында
“өз талабы бойынша ” ... ... ... ... ... сақтай отырып ұзақ мерзімді демалысқа шығару.
Мұндай компромистік шешім де тұраққсыз сипатта ... ... ... ... ... де ұзақ ... мүдделеріне сай келмейді.
5.Шикізат, материалдар болмауы және өндіріс режимінің басқа да
бұзушылықтарына байланысты толық күндік және смена ... бос ... ... ... ... ... ұзақ мерзімдік және
тоқырау жұмыссыздық болып бөлінеді. Соңғысы ... ... ... және ... ... әкеледі.
Тоқырау жұмыссыздық – 18 айдан көп созылатын жұмыссыздық.
Жұмыссыздықтың бұл түрі негізгі ... ... ... мен
процестерінің қайталаудың жоқтығына байланысты жұмыссыздарды толық ... ... ... ... ... деградацияға әкеліп,
адамның ішкі дүниесінің өзгеруіне, оның үйі ... ... ... ... ... реабилитациясы және толық кәсіби
қызметіне қайта келуі қиынға соғады.
Жұмыссыздық түрлерін айтқан кезде институцианалдық жұмыссыздықты
бөлек шығарады. Ол ... ... ... ... ... сұраныс пен
ұсынысқа әсер етуші факторлармен туындалатын жұмыссыздық. Институцианалдық
жұмыссыздықтың ... ... ... ... төмендететін және
жұмыссыздықтың масштабының ұлғаюына әкелетін аса көп әлеуметтік төлемдер
жүйесінің бар ... ... бола ... Іс ... ... ... ... көп болған сайын, жаңа жұмыс орнын іздеу және ... ... ... жұмыссыздық еңбекақының
кепілдендірілген минимумын енгізуге де байланысты болуы ... ... ... ... деп ... ... ... салынатын салықтың жоғары
ставкалары, табысты әлеуметтік төлемдеріне (жәрдемақыларға) ... ... ... ... ... мерзімдері ұзаққа созылады.
8.
1.3.ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ДЕҢГЕЙІН ӨЛШЕУ МӘСЕЛЕСІ.
Жұмыссыздық әрбір түрі бойынша бөлек есептелмейді, ол жалпы ... ... ... ... ... ... кездегі еңбек рыногы жағдайы және белгілі бір
кезеңдегі онда болатын өзгерістер жөнінде жалпы көрініс беретін негізгі
көрсеткіш. Ол кезеңнің ... ... ... ... ... ... адамдар санының экономикалық белсенді халық санына қатынасымен
аяқталады.
Экономикалық белсенді халық категориясына: жалдамалы еңбек тұлғалары-
жұмыскерлер мен қызметкерлер; өзін-өзі жұмыспен ... ... ... ... мүшелері; маусымдық және кездейсоқ жұмыскерлер;
объективті себептерге байланысты (ауру, кезекті демалыс және т.б.)уақытша
жұмыс істемейтіндер; толық емес жұмыс уақыты режимінде оқу мен ... ... ... кәсіби даярлаудан өтіп, стипендия немесе
жалақы алатын тұлғалар.
Егер ағымдағы статистикада экономикалық белсенді халық саны
көрсеткіші жоқ болса, онда ол халық ... ... ... ... тізімдік санының сомасы жақындалып есептелуі мүмкін.
Жұмыссыздық масштабтарын азайту немесе оны жоқ қылу-жұмыссыздықтың
табиғи деңгейіне жетуді білдіреді. Жұмыссыздықтың мүлдем жоқ болуы мүмкін
емес және де ... ... ... емес ... саналады. Экономикадағы
жұмыссыздықтың фрикциондық және құрылымдық түрлері оған тән элементтер
болып саналады. Осыдан жұмыссыздықтың табиғи ... ... ... ... ... және құрылымдық жұмыссыздық
деңгейлері сомасына тең болады. Жұмыссыздықтың осындай мәніне жететін
болсақ, еңбек рыногы жағдайы байланысқан,теңестірілген болып ... ... ... ... егер ... ... орындары
жұмыссыздар санына шамамен сәйкес келетін болса.
Жұмыссыздық деңгейі көрсеткішінен ... ... ... ... ... – бұл уақыт кесіндісі, оның ішінде жұмыссыз жұмыс
іздейді.
9.
1.4. ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ ИНФЛЯЦИЯМЕН БАЙЛАНЫСЫ.
ФИЛЛИПС ҚИСЫҒЫ.
Қазіргі кезде жұмыссыздық пен ... ... ... бірқатар
теориялық көз қарастар мен концепцияларға қарастырылады. Олардың негізінде
ағылшын экономисті ... ... ... Ол ... ... жылдық өсу темптері мен жұмыссыздық деңгейінің жүзжылдық кезеңі үшін
(1861-1957 жылдар) ... ... ... осы ... арасында
тәуелділікті анықтады.
Кейінен П.Самуэльсон мен Р.Солоу жалақы динамикасы көрсеткішін баға
динамикасы көрсеткішіне ауыстырды. Графикалық көріністе бұл байланыс
“Филлипс ... ... атқа ие ... ... ... зерттелуі негізінде келесі шығады: жиынтық
сұраныстың өсімі жоғарылаған сайын, соған байланысты инфляция мен нақты
өнімнің ... ... ... ... ... Және ... мен ... өнімнің өсімі азайған сайын, жұмыссыздық
деңгейі жоғарылайды.
10.
1.5. ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЗАРДАПТАРЫ.
1.5.1. ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЗАРДАПТАРЫ.
ОУКЕН ЗАҢЫ.
Жұмыссыздықтың экономикалық зардаптары әртүрлі және бірдей болмайды,
олардың құрылымының өзі де ... ... ... ... ... кезде 3 деңгейде бөліп қарастыру керек : ұлттық
кәсіпорын және адам деңгейінде.
Жұмыссыздықтың зардаптарын ұлттық деңгейде зерттеген кезде ... ... ... ... ішкі өнім (ЖІӨ) ... ... Бұл екі тығыз байланысты көрсеткіштер “Оукен заңында” өз көрінісін
тапты. А.Оукеннің есептеулері бойынша , егер ... ... ... ... ... 1% артатын болса, онда ЖІӨ-нің көлемі 2.5%
азаяды. Экономикалық теорияда ... ... ... болады, егер
еңбекке сұраныс пен ұсыныс белгілі бір деңгейде теңестірілген болса, яғни
ваканттық жұмыс орындары саны жұмыс іздеуші адамдар ... ... ... ... ... ... мүмкін етеді). Жұмыссыздықтың табиғи
деңгейі әлеуметтік-экономикалық тұрғыдағы әртүрлі жағдайлармен анықталады.
Оған мемлекеттің жүргізетін инвестициялық саясаты, жұмыспен қамту
органдары қызметінің тәртібі мен жүйесі, елдегі өмір ... ... және ... қорларының көлемі, жұмыссыздық бойынша жәрдемақылар,
олардың төлену ұзақтығы, кадрларды қайта даярлау бойынша оқу орындары,
олардың халыққа қызмет ... ... ... жаңа білімдер мен
еңбекке дағдыларды алуға даярлығы мен қабілеттілігі және т.б. ... ... ... ... ... да ... ... деңгейінің біршама детерминирлігі оның уақыт кезеңдерінде және
әртүрлі елдердегі дифференциациясы мен ауытқуларына әкеледі.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ... ... ... ... 3-4%, ал 90-шы ... ... 6.4%, Германияда 60-жылдардың басынан
және 90-жылдардың аяғына дейін 0.5-тен 4%-ке дейін өсті, ... ... ... ... ... ... ... мемлекетке түсетін
салықтар көлемін қысқартады. Бұл заңды тұлғалар құрайтын салық салу
11.
базасының төмендеуі мен жеке тұлғалардың салықтық аударуларының азаюынан
болады.
Жұмыссыздық өскен сайын мемлекеттің оған ... ... да ... толтыру көздері болып жұмыс берушілер мен жұмыс істейтін адамдар
жалақыларынан міндетті аударымдар, мемлекеттік, жергілікті бюджеттерден
қаржы бөлу және ... жеке ... ... ... ... табылады.
Жұмыссыздық салдарынан ЖІӨ-ді бөлудің басқа қатысушыларының үлесі азаяды.
Жұмыссыздық өсуі экономикадағы жалпы ... ... мен ... ... ... ... жұмыссыздықтың экономикалық дестабилизация факторы ретіндегі
ролі мұнымен шектелмейді. Ол “баяу мина” ретінде болуы ... Оған ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың аса
елеулі, қарқын болуы. Бұл ғылым және ғылымға қызмет көрсету, қорғаныс
кешенініңкәсіпорындары, ақпараттық-есептеу қызмет көрсету, ... ... ... ... Осы ... жұмыскерлерінің жаппай дисквалификациясына, қайта
квалификациясына, ал кей жағдайларда олардың ... ... ... және ... өсу ... келген уақытта бұл жұмыскерлерге
сұраныс күрт өседі. Дер кезінде бұл сұранысты қанағаттандыру мүмкін
болайды, ал бұл елдің экономикалық дамуының баяулауына және одан да ... ... ... Бұл жағдайлар капитал инвестициясы мен жаңа
жұмыс орындарын ашу мүмкіндігін қысқартады және жұмысыздық мәселесін ... ... ... ... ... әрі ... қысқаруы болады,
ал ол іскерлік белсенділіктің төмендеу механизмін іске келтіреді.
Жеке адам үшін жұмыссыздық тұрақты алатын ... ... ... ... ... ... және ... басқа ақшалай
қорлары, жинақтары болмаған жағдайда, тұрақты табыс көзінен айрылу ауыр
жағдай. Бұл ... ... ... үшін тән. ... ... ... жұмыс орындары үшін адамдар арасындағы бәсекені де жатқызуға да
болады. Оның еңбек рыногындағы ... ... ... ... бір ... ... және ... үшін қызықсыз жұмыс орындауға жәжбүр ьболады. Осы
жағдайда еңбек қызметі олар үшін “мәжбүрлі” ... ие ... ал ... ... ... және ... белгілі бір сапасын қамтамасыз ете
алмайды. Мұндай жағдайларда тұрақты еңбек коллективтерін қалыптастыру
мүмкін емес. Еңбектің мәжбүрлі сипаты болған ... ... ... ... сөз ... ... емес. Еңбекті ұйымдастырудың
демократиялық , адамдық принциптерге орентациясы ... ... ... тек қана ... ... ... оның ... қабілеттіліктеріне, қалауларына байланысты жұмыс
орнында жұмыс істеуін білдіреді.
Жұмыссыздыққа байланысты белгілі бір ... ... ... артады. Бұл жерде жұмыспен қамту қорына жалақыдан аударымдар
жатады.
Жеке адам үшін жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бұл құбылыспен таныс еместігін ұмытпау қажет. Еңбек
өндірістің тапшылы факторы болды, ал еңбек етушілер жұмыс беруші алдында
белгілі бір ... ие ... Олар ... ... ие болып,
жұмыс берушіге өздеріне қолайлы еңбек жағдайлары, ... ... ... т.б. ... ... өз ... қоя ... жұмыс сапасының жоғарылауының факторыболады деген тұжырым
бар. Бұл көз-қарас негізсіз деп санау керек. Себебі егер адамның ертеңгі
күні оны жұмыстан шығару қаупі ... және ол ... ... ... орналаса
алмаса, ол қажетті еңбек сапасы мен тиімділікті қамтамасыз ете алмайды.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... яғни өнімнің
бәсекелестік қабілетін, өндірістік коллективтің тұрақтылығын қамтамасыз ету
де мүмкін емес. Осындай кәсіпорындарындағы жұмыскерлердің ... ... ... ... ... бағытталған. Жұмыссыздық адамның
инициативасын өлтіреді, оның ертеңгі күнге, өз күші мен мүмкіндіктеріне
сенімсіздігін тудырады, оның еңбек және ... ... ... ... ... ... ғана шектеліп
қоймайды. Ол кәсіпкерлерге жұмыс күші бағасын ... ... ... берушілер, әсіресе, шағын кәсіпорындарда заңмен салыстырғанды
ұзағырақ жұмыс аптасы, кезекті демалыстың өзі қалаған уақытын бекітеді,
ауру ... ... ... және ... ... ... ... әйелдерді алмайды, ешқандай объективті себептерсіз еңбек
шартын бұза алады және т.б.
Жұмыссыздықты күрделі экономикалық ... ... ... ... емес және ... да. Оның тек ... ғана ... сонымен қатар
позитивті мәні де бар. Жұмыссыздық экономиканың қалыпты және тоқтаусыз
жұмыс істеуінің маңызды шарты. Ол ... күші ... ... ... Ал ол ... қызметтің жаңа объектілерін іске қосуға
байланысты еңбекке сұранысты ... ... ... дамуының маңызды
факторы болады. Кадрларды тек экономикалық белсенді халықтың табиғи өсімі
арқылы ғана қалыптастыру
13.
мүмкін емес. Осындай болатын болса, жаңа кәсіпорындар, мекемелер ... тек жаз ... ... ... ... бітіріп өз еңбек өмірін
бастаған кезде ғана ашуға мәжбүр болатын еді. Жұмыс істеп тұрған өндіріс
кадрлар ағымы, табиғи ... ... ... ... ... ... жасайды. Қазіргі нарықтық механизм жағдайында ол сұранысты тек
жұмыс ... ... ... ғана қанағаттандыру мүмкін болып тұр. Жұмыстан
шығарылған жұмыскерлердің көбі қайта даярлауды, біліктілігін ... т.б. ... ... ... ... ... ... бөлінуін және қазіргі
кезде тұтынушыларға қажет қызмет түрлеріне шоғырлануын қамтамасыз етеді.
Бірақ мұндай кадрлар ағымы жеке адам үшін ауыр ... Бұл ... ролі аса ... ... тұр, ол жалпы өндіріс пенхалық үшін
позитивті процестердің жағымсыз жағын жұмсарту немесе теңестіру қажет.
Жұмыссыздық, оның өсуі жұмыскерлерге аса ... ... ... ... ... ... білімі, еңбек дағдалары – ескіргенін, ал біліктілік
деңгейі бүгінгі күн талаптарына сәйкес келмейтіні жөнінде мәлімет береді.
Осының бәрі белгілі бір түрде ... өз ... ... ... ... көтеруін, жақсартуын ынталандырады.
1.5.2. ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ЗАРДАПТАРЫ.
Жұмыссыздық Қазақстан және т.б. ТМД ... ... ... ... ...... толық жұмыспен қамтылуы, жұмысқа
орналасу кепілдігін (ылғи да ерікті және сәйкес еңбекақы болмаса да) жойды.
Жұмыссыздыққа көз-қарасты бағалаған кезде көптеген адамдар үшін ... қана ... көзі ғана ... ... қатар ол оның ар, азаматтық
позициясы мәселелерін де ... ... да ... күні ... ... ... – бұл ... әлеуметтік трагедия болып тұр.
Жұмыссыздық отбасылардың табысын азайтып, ... ... тұр. Ал бұл ... ... бойы ... адамдар санасына
кіргізілген бірдей бөлініс сияқты теңдік түсініктеріне қайшы келіп тұр.
Бөлудің мұндай сипаты өндіріс ... ... яғни ... адам үшін ... ... ... басым бөлігі түсіну және қабылдау
үшін бірталай уақыт керек екені түсінікті. ... ... ... ... ... ... тиімді емес.
14.
Осы жағдайлардың бәрі адам іс-әрекетінің адамгершілік бастауларын
басады. Адам тез ... ... ... ... ... ... бола
бастайды. Ол өзіне ренжіген, өз-өзіне, отбасына, қоғамға керексіз деп
санайды. Жұмыссыздық еш нәрсемен ... және де ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттер
жасау, қылмыс жасау. Халықтың бөлінуі басталады, қоғамдағы әлеуметтік-
психологиялық климат нашарлайды.Тұрақты табыс көзі жоқ ... ... ... ... саны жүйелі түрде өсуде. Жағдайдың криминогендігі
жастар арасындағы жұмыссыздықтың жоғары ... де ... үшін ... ... ... ... ... кей кезде “әйел тұлғалы” деп атайды. Әйелдерге
жұмысқа орналасу ерлерге қарағанда ауыр. Соның салдарынан көптеген әйелдер
экономикалық белсенді халық қатарынан шығып ... ... Ал бұл ... ... ... қажеттілігін, әйелдердің жұмыспен
қамтылуының дамуының тенденциялары қарсаңында аса ауыр жағдай болады.
Жұмыссыздық отбасы байланыстарының, отбасы жағдайының нашарлауына,
ата-аналық міндеттердің атқарылуына, ... ... ... ... ... жағдайында адам денсаулығы нашарлайды, ол әртүрлі
ауруларға тез шалдығады. Ал ақшалай қаржылардың аздығы емделу мүмкіндігін
азайтады. Яғни осы топтағы халықтың инерттілігі басқа ... ... ... ... ... ... ... байқалады. Және
олар басқалармен салыстырғанда өз өмірін қияды.
Жұмыссыздық, оның көлемі жеткілікті деңгейденасатын болса, әлеуметтік
шиеленісуге және кей ... ... да ... ... Шетел
әдебиеттерінде мұндай шекті мөлшер жұмыссыздықтың 10-12% болып
табылады.Бірақ кейде жұмыссыздықтың көп емес өсуінің ... ... ... ... Егер ірі ... жұмыссыздар жүз мың адамнан көп, ал
экономикалық белсенді халық бірнеше миллион адам және де ірі ... ... ... ... бәрі ... ... ... мүмкін.
Жұмыссыздықтың әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздықтың шарты бола
алады, егер оның қаупі елдің экономикалық өмірінде немесе қызмет түрінде
маңызды роль ойнайтын, көп ... ... ... ... және саны ... ... болатын кәсіби топтарға тиетін
болса. Олар мысалы: шахтерлер, ... ... ... ... ... факторы болады, егер
15.
ұзақ уақыт жұмыс таба ... ... ... ... саны ... Өз ... ... жұмысын жоғалтқан адамдар төмен
біліктілікті жұмысқа кірісуге дайын, бірақ ол ... ... ақыр ... Бұл ... жаңа жұмыс табу ол адамға одан әрі ... ... ... ... ... мүмкі; ол жұмыс табу үмітін жоғалтады.Нақты ол
жұмыссыз бола отырып, заң бойынша ол жұмыссыз статусын жоғалтады. Осындай
адамдар саны ... ... ... күрт ... және өсу кезінде
азаяды.
Жұмыссыздықтың пайда болуы адамдар санасында экономикалық
реформалармен тығыз байланысты, яғни одан шығатыны халықтың оларға жағымсыз
көз-қарасының өсуі. Бұл реформалардың ... ... ... ... ... баяулатады.
ЖОСПАРЫ:
І.КІРІСПЕ
ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1Жұмыссыздықтың мәні және жұмыссыз статусын анықтау.
2.2 Жұмыссыздық түрлері және ... ... ... ... ... ... инфляциымен байланысы. Филлипс қисығы
2.5 Жұмыссыздықтың әлеуметтік-экономикалық зардаптары
ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Пайдаланған әдебиеттер
1.С . Фишер; Р . ... Р. ... ... ... ... Ф.Сандерс; Г.Л. Бах; Д.Д.Калдервуд;У. Ли Хансин; Г ... ... ... 1995 ... .И. ... Л. С. Тарасевича; «Экономическая теория» Санк -
Петербург. 1999 жылы
4. Станислав . ... ... ... ... 1995 ... Ф. Борисов «Основы экономики» Москва 1998 жылы.
6.Рудигер Дорнбуш және Стенли ... ... ... Қ. Қ.Р. ... даму ... ... агенттігі»
2004жылы.
8.И.Грегори Мэнкью «Макроэкономика» Москва 1994 жылы
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: ЖҰМЫС БАСТЫЛЫҚ. ЖҰМЫССЫЗДЫҚ. ФИЛЛИПС ҚИСЫҒЫ. ОУКЕН ЗАҢЫ.
ОРЫНДАҒАН: КАРИБАЕВА Г.С.
ҚАБЫЛДАҒАН: ЖАЗЫЛБЕК Л.И.
АЛМАТЫ 2005

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі еңбек нормалары, олардың кұрылымы5 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
Филлипс қисығы 10 бет
"Қазақстандағы ветеринария қызметі және ҚР «ветеринария туралы» заңы"6 бет
18.12.00 ж Қазақстан Республикасының «Cақтандыру қызметі туралы» Заңының негізгі мәселелері7 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Адам өмірі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Заңымен қорғау объектілері ретінде18 бет
Атом молекулалық ілім. Химияның негізгі түсініктері мен стехиометриялық заңдары (Зат массасының сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, еселік қатынастар заңы, көлемдік қатынастар заңы, эквиваленттер заңы, Авогадро заңы)13 бет
Ақпараты толық емес техникалық жүйенің басқару заңын синтездеу38 бет
Ақша айналыс заңы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь