Жасөспірімдердегі өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің даму сатылары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
Негізгі бөлім
Тарау I. Өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің даму сатылары
I.1 Өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің ішіндегі қабылдау мен сөйлеуге жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.7
I.2 Ғалымдардың жасөспірімдердің ел процесін зерттеулері ... ... 8.11
I.3 Өтпелі кезеңде ырықты және ырықсыз зейіннің дамуы ... ... ... 12.14
Тарау II. Өтпелі кезеңдегі жасөспірімдердің психикалық қасиеттерінің өзгеруі
II.1 Өтпелі кезеңдегі нетерия мен афазияның пайда болу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15.18
II.2 Жасөспірімдік шақта шизофренияның көрініс беруінің негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19.22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25.27
Зерттеудің мақсаты:
Өтпелі кезеңдегі жоғары психикалық функциялардың дамуының мәнін ашу.

Жұмыстың өзектілігі.
Әрбір қоғамның әлеуметтік-эканомикалық даму деңгейі, сол қоғамдағы жеке адамның өсіп-жетілуіне байланысты. Олай болса, өтпелі кезеңдегі жоғары психикалық функциялардың жасөспірімдердің дұрыс қалыптасуы, бүгінгі тәуелсіз елімізде дені сау, ұлттық сана-сезімі оянған, рухани ойлау дәрежесі биік, мінез-құлқы қалыптасқан ұрпақты қалыптастыру өзекті мәселе болып отыр.
Себебі өтпелі кезеңдегі психикалық дамудың бүкіл тарихы осы функциялардың жоғарыға өту мен дербес жоғары синтездердің құрылуынан тұрады. Осы тұста жасөспірімдердің психикалық даму тарихында қатаң иерархия үстемдік етеді. Түрлі функциялар (ес, зейін, қабылдау, ерік, ойлау) бір ыдысқа салынған бұтақтардың шақтары іспеттес бір-бірімен қатар дамымайды. Әрбір даму процесінде осы функциялардың барлығы-орталық немесе жетекші функциялы ойлаудың дамуы, ұғымдардың қалыптасуы болып табылатын күрделі иерархиялық жүйені құрайды.
Барлық қалған функциялар осы жаңа құрылыммен күрделі синтезге түсіп, интеллектелінуі, ойлау негізінде ұғымдардың өзі де қайта құрылады.
Бастапқы қарапайым функциялардан бөлек өзгеше заңдылықтары бар мүлдем жаңа функциялар пайда болады және төменгі функциялар өз іс-әрекетінің бір бөлігін жоғары функцияларға беруге байланысты; кей жағдайларда жоғары, логикалық есті қарапайым, механикалық еспен жақындастырып, екеуінде бір қарарда бір ғана генетикалық түзу бойында жатқандай қарастырады, біріншісінде тікелей жалғасын көреді. Дәл осылай функцияның жоғарыға өтуі жоғары немесе ырықты зейінді қарапайым, ырықсыз зейінмен жақындастырып, оны соңғының жалғасы ретінде қарастыруға әкеледі.
Тек психикалық процестер ғана емес, сонымен қатар жасөспірімнің психикалық қасиеттерінде де өзгерістер пайда болады. Олардан нетерия, афазия, шизофрения генетикалық тұрғыда әр қырынан көрініс табады.
Бүгінде жасөспірімдердің өтпелі кезеңдегі жоғары психикалық функциялардың дамуы зерттеудің қажеттілігі осыдан туындап отыр.
1. Алдамұратов Ә. Қызықты психология. А, «Қазақ университеті»,
1992 жыл
2. Ә. Алдамұратов Жалпы психология Алматы «Білім», 1996 ж
3. Аймаұтов Ж. Психология (оқу құралы). Қызылорда – Т,
1926жыл
4. Жарықбаев Қ. Жан тану негіздері. Алматы, 2001 жылы
5. Жарықбаев К. «Психология», Алматы 1993 жыл
6. Жарықбаев «Жантану негіздері» Алматы, 2002 жыл
7. Қ.Жарықбаев Жалпы психология «Эверо», 2004
8. Мұқанов М. Жан жүйесінің сыры. ҚМБ. Алматы, 1964 жыл
9. Мұқанов М. Ақыл -ой өрісі. Алматы, «Қазақстан» баспасы.
1980 жыл
10. Мұқанов М. Бақылау және ойлау. ҚМБ, Алматы, 1959 жылы
11. Тәжібаев Т. «Жалпы психология» Оқулық – Алматы, 2001 жыл
12. Выготский А.С. Психология І том. Адамзат ақыл-ойының
қазынасы. Алматы, Таймас баспа үйі. 2005 жыл
13. Сторяренко Л.Д. Основы психологим. Ростов- на-Дону. Фенике.
2001 г.
14. Көмебаева Л.К. Психологиялық қызметті ұйымдастыру. –
Алматы 2003 жылы
15. Бап- Баба Жантану негіздері Алматы «Дәнекер», 2002 ж.
16. Ф. Н. Гоноболин Психология «Мектеп» Алматы, 1976 ж.
17. Қ. Жарықбаев, А. Құдиярова Алматы, 2004 ж. «Дарын»
18. Д. Қожаахметов Бірінші сынып оқушыларының психологиялық
дамуына арналған сабақтар. Алматы.2002
19. Т. Р. Нұрмұхамбетова Тәжірибелік психология Шымкент, 2006
20. Т. Р. Нурмухамметова,Ш. Е. Рысмаханбетова Тәжірибелік психология
Шымкент, 2004
        
        Кіріспе
Зерттеудің мақсаты:
Өтпелі кезеңдегі жоғары ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейі, сол
қоғамдағы жеке адамның өсіп-жетілуіне ... Олай ... ... ... ... ... жасөспірімдердің дұрыс
қалыптасуы, бүгінгі тәуелсіз елімізде дені сау, ұлттық сана-сезімі ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
өзекті мәселе болып отыр.
Себебі өтпелі кезеңдегі психикалық дамудың бүкіл ... ... ... өту мен ... ... ... ... Осы тұста жасөспірімдердің психикалық даму тарихында қатаң иерархия
үстемдік етеді. Түрлі функциялар (ес, зейін, қабылдау, ерік, ... ... ... ... шақтары іспеттес бір-бірімен қатар дамымайды.
Әрбір даму процесінде осы ... ... ... ... ... ... ұғымдардың қалыптасуы болып табылатын күрделі
иерархиялық жүйені ... ... ... осы жаңа ... күрделі синтезге
түсіп, интеллектелінуі, ойлау негізінде ... өзі де ... ... ... ... бөлек өзгеше заңдылықтары бар
мүлдем жаңа функциялар ... ... және ... ... өз ... бір бөлігін жоғары функцияларға беруге байланысты; кей
жағдайларда ... ... есті ... ... ... ... бір ... бір ғана генетикалық түзу бойында
жатқандай қарастырады, біріншісінде ... ... ... Дәл ... ... өтуі жоғары немесе ырықты зейінді қарапайым, ырықсыз
зейінмен жақындастырып, оны соңғының жалғасы ... ... ... ... процестер ғана емес, сонымен қатар ... ... де ... ... ... ... нетерия,
афазия, шизофрения генетикалық тұрғыда әр қырынан көрініс табады.
Бүгінде ... ... ... ... ... ... зерттеудің қажеттілігі осыдан туындап отыр.
Зерттеудің міндеттері
1) Өтпелі кезеңдегі жоғары психикалық функцилардың ... ... ... ... психикалық процестерінің дамуын анықтау;
3) Өтпелі кезеңдегі психикалық аурулардың пайда болу ... ... ... ... ... ... ... дамуы мен
мәнін ашу барысында ... ... ... ... ... көрсетілген. Онда қабылдау, ойлау, ес, зейін
сөйлеуге қатысты ... ... мен ... ... ... алуға болады. Жұмыс барысында Карл ... мен ... ... жан ... кіші ... ... кезеңіне өтудегі логикалық ойлаудың ... ... ... В.Штерн, Ф.Бергер, С.Шоспиро, Э.Герингтың, А.Н. Леонтьевтің
әр түрлі жас ... ... ... ... ... Э.Кречмердің дене құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... кезеңдегі жоғары психикалық функциялардың ... ... ... ... ... психологиялық
категориялардың қабылдайтын және реттейтін ... тек ... ... ... ғана бала күйзелістері мен естеліктерінде
айқын ... ... ... ... ... Ал ... ... әр түрлі сатыдағы ... ... ... ес пен ... ... ... анықтауға арналған. ... ... бұл ... ... кездесетін аурулар: истерия, аффазия ... ... ... ... ... ... пен
К.Гольдштейннің жұмыстары көрсетілген.
І тарау Өтпелі кезеңдегі ... ... даму ... Өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің ішіндегі қабылдау
мен сөйлеуге жалпы сипаттама
Өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... мен ... дамуының процестерін анық және нақты сипаттайтын
негізгі заңдылықтарды анықтайды.
Жүйке жүйесі мен ... ... ... негізгі заңдылықтарының
бірі-жоғары орталықтар немесе жоғары ... ... ... ... ... төменгі құрылымдар өзінің маңызды қызметтерінің біраз
бөлігін жоғары құрылымға алмастырып, осы ... ... ... ... ... ... ... орталықтар немесе төменгі
функциялармен жүзеге асырылатын бейімделу міндеттері жоғары сатыда жоғары
функциялармен оррындала бастайды. ... ... ... ... ... ... ... даму тарихында ең
ежелгісі деп қарастырылады. Бала зейін қойып, есте сақтап, ... ... ... Сондықтан бұ л өте ерте функция қарапайым ... ... оның ... процес тері, әдетте, ... ... ... ... бірге жаңа психологияда қабылдау мүлдем
дамымайды, ол басынан бастап нәрестенің өзінде ересек ... ... ... ... ... ... өзгеру процесінде қабылдау
дамымайды, өзгермейді, өз ... қалу ... ие ... аңыз ... жойылуда. Шын мәнінде естің немесе ойлаудың дамудың осы ... ... ... за болса, нәрестенің қабылдауымен ересек адамның
қабылдауының да ұқсастығы сондай аз болады.
В. Элясберк пен басқалардың арнайы зерттеулері баланың ... ... ... мен ... ... ... ... көрсетті. Бала ойлауындағы синкретизмді зерттеуде
элементтердің бытыраңқылығы емес, ойлардың ... ... ... ... ... ... құрамы жағынан күрделі синкретті
бейнелері баланың нәресте ... ... ... ... барлығы дәстүрлі психологияда бекітілген бала қабылдауының даму
барысы ақиқатқа сәйкес келетініне күмән ... ... біз ... ... ... ... Біз экспериментте балаларға алғашында суретте ... ... ал ... жолы ... ... ... ... ойнап
көрсетуін ұсындық. Бір ғана баланың суреттің мазмұнын сөзбен және ойын
түрінде жеткізуін салыстыру ... ... ... ... тек жеке бөліктерін атап өтетін
Балалардың суреттің мазмұнын ойын ... ... ... ... біз ... ... бүтіннен бөлшекке қарай дамиды деген жалпы ережені бекіте алдық.
Сонымен бірге мүлдем өзге тым ... және ... ... отыр. Жасөспірім қабылдауындағы өзгерістерді ұғыну соны ... ... Бұл ... ... ... ... қабылдаған
және осы бүтінді ойын түрінде ... ... бала ... ... ... ... ... талдау жолына түсіп, бөлшектерді атай
бастайды? Осы сұрақтың жауабы сөйлеу баланың ... ... ... ... реакциялардың қосымша қатары ретінле, негізгі ... ... ... ... ... ... ... сөйлеу көрнекі қабылдау процестерімен тұтасып, осы процестерде
жаңа негізде қайта құрып, жаңа және ... ... ... ойынша, қазіргі заман логиктері мен психологтары иттің
өз қожайынын әр қилы киімде және әр түрлі жағдайларда ... кез ... оның ... ... қарамастан, қоян ретінде қуатынын мысалға ала
отырып, жоғары омыртқалы жануарлар ұғымға ие есептеуге бейім. Бұл жерде ең
әрі ... ... ... ... ... ... ғана сөз ... өйткені ең маңыздысы, яғни атаулардыңжануарларда болмауы.
Осылайша, біз ... ... тым ... кезеңде сөйлеу
ықпалымен күрделі өңдеуден өтетінін аңғара аламыз. Өтпелі кезең не жаңалық
әкеледі, осы тұрғыда ... ... бала ... ... ... қолымызда Ф.Бергердің аса қызықты ... ... ... ... және оның ... ... ... аса маңызды қорытындысы- психолргиялық категориялардың
қабылдайтын және реттейтін ... ... ... ... ... бала ... мен ... айқын көріне бастайтындығы туралы
көзқарасы.
10 мен 17 жас аралығындағы ... еш ... ... ... көрсетілген.Әр түрлі жас шамасындағы ... ... ... ... 10 ... бала жат ... рухани
өмірінің мазмұнын, тек сырттай жіктемей қабылдайтынын, 12-13 ... ... ... ... ... түсінуде күрделі ... ... ... Бұл, ... ... жат ... рухани өмірін
қабылдау үшін қажетті категориялар тек бастауыш ... ... ... ... бастайтындығын дәлелдейді.
Осы зерттеу жұмысында нәтижелердің бірі, атап айтқанда, баланың
мектеп ... ... жеке ... мен қатар, ... мен ... де ... ... қызықты.Бұл балаға кез
келген суретті бейнелеуге ұсынғанда, тым аз дәрежеде ... Бала ... ... ... өз ... үшін ... ... немесе
қатынастарсаласын түсіне алатындай әсер тудырады. Штерн нұсқаған нақты
кезеңдердегі ... ... ... ... және ... мінез-
құлқында көрініс беретін қабылдау түрлері бірінші жоспарда анықталады.
Осылайша, біз ... ... ... категориялы
бейнесі жыныстық жетілу кезеңінде ғана пайда болатындығын аңғара аламыз.
Біздің ойымызда қайтадан сол ... ... ... баланың қабылдауы
немесе көрнекі ойлауы жасөспірімнің қабылдауынан ерекшеленеді. Ойлауды
талқылағанда, бала мен ... ... ... бір ғана
шеңберінеқатыстыекендігіне көзіміз ... Бала үшін ... ... ... ... ... ... кешені ретінде жүзеге асатын болса,
жасөспірім үшін сөздің ... ұғым ... оның ... ... ... ... ... күрделі бейнесі ретінде жүзеге
асады.
Осылайша, жасөспірімнің көрнекі ойлауы ... ... ... ... ойлауды қамтиды. Жасөспірім. Қабылдаған ақиқатты
сезініп. Ойша қорытумен қатар, оны ... ... ойша ... ол ... қабылдау актісінде абстрактілі және нақты ойлау синтезделеді.
Категориялы қабылдау тек өтпелі кезеңде ғана ... ... ... ... қабылданатынды сөздің астарындағы жасырын ... тең ... ... деп ... ... ... ... байланыстар жүйесінің өзі бала мен жас өспірімде
кешен ұғым сияқты тым өзгеше болады;жалпы ... бала ... ... ... ал ... ... ... Ғалымдардың жас өспірімдердің ес процесін зерттеулері
Өтпелі кезеңдегі жасөспірімнің есінде де осы ... ... ... ... ... ... – тым шиеленіскен әрі күрделі
мәселелердің бірі болып табылады. Төмен және ... ... ... ажырата алмайтын психологияда ес ... ... - ... ... көп. Бір ... ес өтпелі кезеңде
қауырт ... ... ... ... ол ... ... үшіншілері оның даму ... сәл ерте ... ... ... шамамен бір деңгейде сақталып
қалатытндығын айтады.
М.М.Рубинштейн ... ... ес ... ... мәселенің дауы
екендігін айтады. Дж. ... (1901ж) ... ... ... 12 ... ең ... ... жететіндігіне кәміл ... оны ... ... ... ... оның жалпы
ережелерін ерекшелене қоймайтығын айтып, ... ... ең ... ... деп ... Бұл оның ... шақта да
жоғарылайтындығын ... ... ... ... ойын ... ... жаста шынымен даму ... ... , - ... ол , - ... ... кеңейтілген қызығушылықтан, ассоциативті ... және ... ... ... ... логикадан
қолдау табады. (тірі процесте ... ... ... ... ... шақтағы ес еш есепсіз ... ... ... ... ... ... және көрнекі емес ... ... ... ... ашу үшін ... мен ес ... мәселесі тым қызықты. Ой дарындылығы мен эгдетикалық
бейімділіктер ... ... ... ... ... болмаса,
онанда қызықты сұрақ, туындайды: ... ... ... ... бейнелерімен олардың ... ... да бір ... бар ма?
Шмицтің қарастырған зерттеулері де осы ... ... әр ... ... оқушылардың көп мөлшерін қамтып, ес
пен инттеллект ... ... ... ... Жалпы
бұл зерттеу, ... ... ... образда бөлшектенбеген
кейіпте үш ... ... ... - ... ... және
ойлаудың бастамасын қамтиды деген ... ... ... ... ... бірігіп әрекет ететіндіктен, кейіннен
дербес функцияларға ... ... үш ... ... шек қою ... ... Өз ... Тиллиг анықтаған
қиял іс - ... ... ... ... ... де дәлелденеді. Алайда эйдетиктердің
интеллектілі іс - ... ... шығу тегі мен ... ... жол ... ... ... – 11 жастағы ұл ... ... ... ... ... тоқталып өтейік. Сыныптғы балалардың 53( - ... ... ... Бине – ... ... 10 – ... арналған тестін шешу ұсынылды. Балалар жауабы ... ... ... осы ... ойлау мен ес
арасындағы тығыз ... ... ... ... ... жағдайда сұрақтарға нақты жағдайда сүйене ... ... ... Ол ... да бір ... ... суретті
күйзелісті еске алған. Шмицтің тест арқылы ... ... ... ... да бір ... еске ... ... ... ... пойызға кешіккенде не
істеу керек ... ... ... ... түнеу керек», - деп
жауап береді. Ойлау ... ... ... жауап жалған
болып көрінуі мүмкін, ... оның ... ... ... Бала саяхат кезінде ата – ... ... ... ... ... ... кетіп ... таң ... ... ... күту үшін ... түнеуге
мәжбүр болады. Мысалдан ... ... ... ... ... ... және ол үшін ... қандай дәрежеді шешетіндігін , яғни естеліктерден ... ... ... ... ... ... ... екендігі анық көрінеді.
Зерттеулер Шмицті күмәнсіз нәтижеге ... 10 -11 ... ... ... ... сұраққа тест ... ... ... ... ... ... нақты пікірді
пайдалана отырып жауап береді. ... ... да ... ... ... бар ... бір ... тудырады. Бала сол
естелікті еске ... ... ... ... күйзелістің
ең маңыздысын тапса да, сезімге қанық ... ... ... байланысты басымдылыққа ие болатын қандай да ... ... ... ... - дейді Шмиц.
Осылайша, осындай интеллектілі іс - әрекетте ... ... ... шын ... ... да бір ... ... іс - әрекеті болып табылады. ... ... ... тест
көмегімен біз балалардың инттеллектісінен гөрі, ... ... ... тұжырым жасаймыз.
Осы мәліметтердің дәлелі эйдетиктерді зерттеу барысынада – олар
жауап ... ... ... ... ме және ... бала ... негізінде жатқан алғашқы элемент
болып ... ма – ... ... ... ... 10 ... 12 жастағы балаларға ... ... ... 28 ... ... ... «аяушылық білдіру» , ... ... ... анықтау және ... ... үш ... ... ... талабы қойылды.
Балалардың ойлану кезіндегі көзқарасы мен сыртқы кейіпінен жауап
алмастан бұрын-ақ оның ойлауына көрнекі ... ... ... болады. Қатысқан жағдайцда баланың көзі қабырғаны,
үстелдің бетін, ... ... ... өтеді. Ал кері жағдайда баланың
көзі бөлмені бағдарсыз ... ... ... балалардың жауабы
образдың қатысуынсыз жасалып, тек балаға сұрақ қойғанда ғана ... ... ... ... ... ... ... жалпы есептен
алынып тасталды. Кейбір басқа ... ... ... ... нақты көрнекі образдар тудырады.
«Аяушылық білдіру» ұғымын түсіндіргенде, оқушы өзінің кеше және бүгін
сырқат адамның жанында ... тиіс деп ... ойша оның ... Сол ... ... тырысқан басқа бір бала екі бейнені:
қайыршыға бір жапырақ нанды ... ... және ойын ... ... ... өзін елестетеді. «Өйткені,-деп түсіндіреді ол,-кішкентай
балаларға қарағанда жасы үлкен ұлдар ... ... ... ... ... ... білдіруді түсіндіруге тырысады: егер
біреудің наны болмаса, оған ... беру ... Осы ... ... ... ... ... образдар және ұғымның сөздік
анықтамасы образды ұғымдардың аудармасы болып ... ... есеп ... балалардың 109 жауабының 28-і (25%) көрнекілік
образдар негізінде ... ... біз ... ... сезімдік естің үлкен мәнін мойындауымыз керек. Сол ... 33-і (30%) ... ... ... ... ... негізіне не көрнекі образдың, не елестеудің ... ... ... ... ол ... ... анық айтады. Жаңадан
жүргізілген ... осы ... ... ... Тек ... ғана (18%) балалар нақты ештеңе ойламағанын айтты. ... ... 89 ... 65-і баланың белгілі күйзелісіне, 24-і
кітап оқуға және тек 6-ы мектепте ... ... ... ... К. Гроостың баланың потенциалды ұғымын ... ... ... ... ... деп ... көреміз. Ол осы құрылымдарды
шын ... ... ... ... ... ... ... деп айтады. Негізінде таза әрекетшіл сипаттағы бағдарлану
жатқан осы потенциалды ұғымдар практикалық мезетті ... ... ... ... » болып табылады. Баланың ұғымдарды функционалды тұрғыда
анықтауы да сөздерге аударылған ... ... ... практикалық
бағдар. Бастампқыда неғұрлым жалпы, ... ... ... ... ... ... осы ... қызықты эволюциядан өтеді.
Мектеп жасындағы бала ... ... ... ... естелікті
жаңғырту болып табылатындығын көріп отырмыз. Гроос тың ойынша, қыз шынайы
анықтаманы бергісі келмегенімен, бір ғана ... ... ... Өтпелі кезеңде ырықты және ырықсыз зейіннің дамуы
Жыныстық жетілу ... ... ... әлі ... ... тиісті назарын аудара қойған жоқ. Авторлардың көпшілігі осы
мәселені айналып өтіп не болмаса жасөспірім зейінінің ... ... ... ... ... ... шектеліп, оны сипаттауға
бірнеше жол арнаумен ғана құтылады. Авторлардың біреуі де өтпелі кезеңдегі
процестеріндегі ... ... аша ... ... Ал ... ... қабылдау мен естің осындай өзгерістері сияқты, аса маңызды ... ... ... ... ... сипатталатын жаңа
күрделі үйлесім, жаңа ... ... ... ... функциялар
қатарының жоғары синтезі мен бірлескен әрекеттің пайда болу проблемасы тұр.
Сондықтан да біз қайта ... осы ... ... және басқа
функциялардың, ең ... ... ... ... ... ... ... іздестіруіміз қажет. Осы кезеңге
дейін дамуы қабылдау мен еске ... ... ... ... іске асатынын күні бұрын күтуге дайынбыз. Бұл заңдылықтардың
айырмашылығы-өзгерістер зейіннің қарапайым функсиялардың ішкі ... осы ... ... бірқатар жаңа қасиеттердің пайда болуына ғана
емес, осы функцияның басқа функцияларға қатынасына ... ... ... ... ... - ... ... тұрақты болуына ғана емес,
оның ... ... ... ... берік кейіпте болуынан, зейін
үлкен ауқымға және т ұрақтылыққа ие болады. Сонымен бірге, ... ... және ... түрленген формаларының ықпалын қажет етпей, ішкі
логикасын басшылыққа алады.
Міне, дәстүрлі жасөспірім психологиясының қызықтырып отырған ... ... осы. Ол ... нұсқада, зейіун ауқымының кеңейуі жайлы,
белсенділігінің өсуі ... ... ... ... ... дерексіз ойлауымен байланысы жайлы қайталайды. Алайда
осындай әр түрлі сипаттамаларды біріктіру, ... ... ... бір ... ретінде ұсыну, осы өзгерістердің жас ... және ... бір бас ... бір себептен пайда болатынын
көрсету, ол өзгеріс термен жасөспірімнің интеллектілі дамуы мен ... ... ... жасау-осының барлығын дәстүрлі психология жүзеге
асыра ... ... оның бір ... ... ... ... ол
жасөспірімнің зейінін де оның басқа функцияларымен, ... ... ... ... ... Өтпелі кезеңдегі зейіннің дамуы
мен ұғымдардың қалыптасуы функциясының арасы ... ... ... ... әртүрлі сатыларындағы сипатымен зейіннің өзі
арасындағы ішкі функционалдық ... ... ... логикалық
ұғымдары түсіне алмауының ... бала ... ... ... ... керектігін тұңғыш рет Ж.Пиаже айтқан. Н.Н.Ахтың сөзі
өтпелі кезеңдегі зейінді бағыттаудың белсенді құрал ретіндегі ролін ... ... ... ... рол ... тән деп ... бала ... өзіндік сипатын жете түсіну үшін бала зейіні
аумағының тарлығына сілтеме жасайды. Қатынастар ... ... ... ... ол,- ... ... ... негұрлым кең зейін
немесе, Г.Рево-д Аллон айтқандай, зейіннің неғұрлым күрделі схемасы керек.
Кез-келген қатынас бірден екі ... ... ... Бала ... аумағы
біздің зейініміздің аумағына қарағанда неғұрлым тар. Бала ... ... бір ... ... ... ол обьектілерді бір ... ... ... кейін бірін қабылдайды.
Сонымен бірге,- деп жалғастырады Пиаже,-неліктен ... ... ... ... тар екендігін түсіндіру қажет. Баланың өз
ойлауын және ой ... жете ... ... ... ... ... әлемге бағытталған зейіннің бағынуын көрсетпейді. Керісінше,
балалар зейіні біздікіне қарағанда көбіне балалардың, ... ... ... ... ... ... мүмкін. Оның айырмашылығы-зейін
схематизмінің құрылымында, ұйымдасу дәрежесінде.
Зейін тақырыбын қорытындылай ... ... ... ... ... ... зейіннің, ұғымдардан құралған ойлаудың
дамуын сипаттайтын аса маңызды генетикалық ... ... Тек ... ... бұл заңның мәні неғұрлым зор. Сондықтан бұл
тақырыпты жасөспірім жеке ... ... ... талдағанда,
осы курстың соңы тарауында екжей-текжейлі ... ... Сол ... жоғары реттеуді кез келген жоғары ... ... ... төрт ... ... Олар ... бір ... жоғарыдан түсе
қоймайды, олар қалыптасудың ұзақ тарихына ие. Оның ... ... бала ... ... үшін ... ... ... ишаратынан
және бала басқалардың зейінін ... ... ... ... нұсқау
ишаратынан басталады. Оданда кейінірек бала басқалардың өзіне қатысты мінез-
құлық тәсілдерін өзіне ... және ... ... ... ... ... ... ол өз зейінін басшылыққа алуға және ырықты
жоспарға көшіруге үйренеді.
Біз ... ... ал ... үшін ішкі ... ... ... Дәл ... оқушыға-сырттай ырықты зейін, ал
жасөспірімге ішкі зейін ... ... ... ... обьективті тұрғыда ырықты ... ... ... бала ... ... зейін болып табылады.
Зейінді меңгерудің осындай формасына ие болған ... ең ... ... ... ... ... күйінде, өзінің мінез-құлқының
аумағына көшіріп, оның жаңа сыртқы түріне ... ... ... ... меңгеретіндігі, оның ойлауының жалпы құрылымына
енетіндігі ... ол ... ... ... сырттан ішке алмасып,
жүзеге аса бастайды. ... ... ... ішке ... процесінің
кіріктіру заңы деп айтамыз.
ІІ тарау Өтпелі ... ... ... ... іс-тәжірибелік мәні
ІІ.1 Өтпелі кезеңде истерия мен афазияның пайда болуы себептерімен
оның коррекциялау ... ... ... ... функциялардың қалыптасу тарихын
түсінуде аурудың үш түрі айрықша қызықты.Бұл-истерия, ... ... ... ... ... олар қалы ... ... кезеңнің
негізгі мазмұнын құрайтын жетістіктердің ыдырауының табиғат арнайы
ұйымдастырған ... ... Осы үш ... ... ... ... ... әр қырынан зерттелетінін
бақылай аламыз.
Осылайша, жасөспірімнің жоғары функцияларының қалыптасу ... ... атап ... ауру ... ... ... түрде тереңінен зерттелместен, оның психологиясын ... ... ... ... Олардың екеуінің тым күрделі ... ... ... ... ... ... психологиясы истерия мен шизофрения жайлы ілімнің аясында жиі
қарастырылып келді. Бірақ бұл ... ... ... ... ... сөз ... ... қарама-қайшы қатынастар қарастырылған.
Педологияда даму процестерінің және қандай да бір формалардың ауру
салдарынан ыдырау про ... ... ... ... ... ... ... мақсатымыздан мүлдем өзге мақсаттарды көздейді. ... ... ... бірқатар нәзік асулар орын алып, бір күйді
екіншісінен айыратын айқын шекаралардың ... ... ... ... ... ... бұрмаланған норма ретінде түсінуге бейім
болғандықтан, жас ерекшелігімен ауруда бейнеленген негізгі ... ... ... ... жас шамасын сол кезеңге тән аурулар аясында
қарас тырады.
Біз тікелей қарама-қарсы жорамалдан бастау аламыз: Ауру ... даму ... ... ... бар. ... кез-келген жан
аурулары немесе жеке жүйке ауруларында ... ... ... ... олардың бұрмаланған және айрықша кейіпте қалыптасу ... ... ... ала ... ... ... даму процесінің кері
қозғалысының әсерінен, яғни мінез-құлықтың жоғары формаларының ... ... осы ... даму ... түсінудің кілті болып табылады.
Төменгі функциялардың жоғарыда қарастырылған эмансипация заңы ... ... ... мен даму ... арақатынасын дәл
осылайша түсінуге жақын келеді.Ауру көбіне регрессия, дамудың өтіп кеткен
пунктеріне ... ... ... табылғандықтан, салыстырмалы зерттеу арқылы,
көне геологиялық қатпарлардың бедері су шайып кеткенде жалаңаштанғанындай,
құрылымы ауру ... ... сол ... ... іздеп,
анықтауға мүмкіндік береді.
Истерия- бұрыннанда өтпелі кезең ерекшелітерімен тығыз байланысты ауру
ретінде қарастырылып келген. Э.Кречмер (1928) ... ... ... ... ерте ... ... психикасының қатып қалған
қалдықтары немесе онығ өмір ... ... ... ... ... өзгерістері. Онан әрі Кречмер сезімдегі суықтық
пен сүйіспеншілікті, берілгендікпен бала ... ... ... ... ... ... жіне ... жағдайлардың
араласуын ерекше көрсете отырып, осындай ... ... атап ... ... ... егер алдыңғы зерттеушілер истериктерді
үлкен балалар ретінде анаықтаған болса, біз «ересек жасөспірімдер» деп
атауды жөн ... Бұл ... ... ... ... ерте ... ... дәлме-дәл келеді. ... ... ... бәсеңдеуге, әсіресе гипобулялық механизмдерге бейім келеді.
Жалпы жыныстық жетілу кезеңі-истериялық реакциялардың сүйікті ... адам ... ... ... деп ... ... Оның пікірін
түсіндіре отырып, Кречмер: «бұл-әрбір адам мәдениеттің азды-көпті ең жаңа
характерологиялық ... ... ... ескі инстинкті формаларына
ие болуынан » деп ... Бұл нені ... Осы ... ойды мінез-
құлықтың жоғары формаларының бір мезетте дамуы мен ажырауына қатар қатысты
екі заңның шеңберінде ... ... Оның бір ... ... ... ... бағыныңқы инс тенциялар ретінде функциялардың даму
тарихында төменгілердің сақталуы жайында айтатынымызды ... ... ерте ... атап ... ... ... кезеңінде, біздің мінез-құлқымызды басшылыққа алатын механизмдер
ересек адамда түбегейлі жойылып кетпейді; олар ... ... ... ... күрделі синтетикалық функцияның құрамына
енеді. Олар сол ... ... ... ... өмірін басқаратын
заңдардан басқа заңдармен әрекет етеді. Алайда жоғары функция бір ... ... оның ... ... ... ... қайтадан өздеріне тән өмірдің заңдарына сәйкес қызмет
ете бас тайды.
Истерия жағдайында қандай бағыныңқы ... ... ... ... ... ... жетілудің басына қайта келеді? Кречмер осы
механизмді гипобулика деп белгілеп, қарапайым психикалық ... ерік ... ... ... айтады. Балаға, әсіресе жасөспірімге тән еріктік
өмірдің осындай тікелей импульсивті түрде ұйымдасуы жыныстық ... ... ... ... жоғары ерікті қондырмадан
эмансипацияланады.
Истерия жағдайында дербес төменгі функция ретінде ... ... ... ... ерік ... ... сатысы болып табылады.
Оның әрі қарай даму процесінің мәні ауру кезіндегі төменгі функция ыдырап,
бөлініп шығатын сол ... ... ... мен ... Ис ... - ... ... олар жігерсіз бе деген сұрақ жиі ... ... ... ... оған ... ... ... Ондай истериктер жігерсіз емес, олардың мақсаты әлсіз келеді.
Мақсаттың әлсіздігі истериктердің ... тән ... ... ... Екі ... ... ... ажырату арқылы
жұмбақтың шешімін табуға болады: өзін басқара ... адам ... ... үшін ... ... ... ... Кречмердің
ойынша, мақсаттың әлсіздігі еріктің әлсіздігі болып табылмайды.
Біз истерик пен жасөспірімнің ерік ... ... ... аламыз. Ыдарауы истериялық аурудың мазмұнын құрайтын
нәрсе өтпелі ... ... ... ... табылатындығын айта алар
едік. Истерия жағдайындағы ... ... ... үстемділігімен
эмансипацияланып, өзінің қарапайым заңдарына сәйкес әрекет ете бастаса,
өтпелі кезеңдегі гипобулика адамның ... ... ... қоя ... сол ... жету жолына бағдарлап, адамға өзін және мінез-
құлқын меңгеру мүмкіншілігін ... ... ... ... ... алғашқы рет пайда болып, мақсатты еріктің құрамына ажырамас
бөлігі ретінде енеді.
Истерия өтпелі кезеңде ерік қалыптасу ... анық ... ... ... ... ... ... бақылана қоймайтын, ұғымдар
қалыптасу функциясының ыдырауы, сөйлеу қызметінің бұзылуымен сипатталатын
аффазия деп ... өзге ... ... Сеп ... ... ... ... интеллектілі қызметін ұғынудың кілті болып табылады. Өтпелі
кезең психологиясына байланыс ты, осы аурудың ... ... ... ... ... мен ... қатысты сөздерді ұмытып, сөздердің
қиындықпен айтылуында анықталатын амнестикалық афазия анағұрлым ... ... ... ... мәні бір тұрғыда
көрінеді: потологиялық бұзылу ... ... ... деп ... ... ... әкеледі. Осы функцияның ... ... ... сөз ... ... ... ... жетілу
кезеңінен анағұрлым ілгері жүрген генетикалық сатыға төмендейді. Афазик
ұғымдық ойлаудың кешенді ойлауға көшеді.
Соңғы ... ... ... ... ... сол ауру
жағдайында орын алатын түрлі бұзулардың барлығы бір- бірімен ... ... ... ... ... ... ... замандағы зерттеулер бойынша, бұзылыс шектеулі ... ... ... ... ... айналып өткенімен, К.Гольдіштейнннің
ойынша, одан бетер қиындықтарды ойлау мен сөйлеу ... ... ... ... афазия тек сөйлеу қызметінің не тек ойлаудың зақымдануы
болып табылмайды. Екеуінің байланысы да, ... ... ... де ... Біз жасөспірім ойлауында ұғымдардың
қалыптасуына ... ... ... ... ... ... ыдырайды деп айта
алар едік. Нақ сондықтан да афазияның зерттелуі ойлау мен сөйлеу арасындағы
қатынастардың ... ... үшін аса ... Мидың зақымдалуынан
түстердің атауын ұмытқан, бірақ оларды айыру қабілетінен айрылмаған науқас
тың бүкіл мінез-құлқында түстерге ... ты аса ... ... ... ... ... шизофренияның көрініс беруі мен оны түзету
жолдары
Күйзелістердің морфологиялық талдауының үстемдігіндегі ... ... тек жеке ... ... мен ақиқатты түйсіну
өзгерістерімен айналысқан ... да ... ... Мұндай
біржақтылық өтпелі кезеңде қарастырылған шизофрения жайлы классикалық
ілімде ... ... ... ... деп ... кейбір
педологтар жасөспірімнің өтпелі кезеңдегі темпераментін ауру адамның
шизофрениялық ... және ... ... ... ... ... арасында еш айырмашылық жоқ.
Э.Кречмер ондаған жылдар бойы өзіндік қайталанбас ерекше тұлға ретінде
қызметін ... келе ... ... өз ... ... ... сандырақ идеялардың анықталуы мүмкін екндігін айтты.
Адам әсіресе жыныстық ... ... ... өзгерістерге ұшырайды, ал
шизофренияның көрініс беруі көбінде осы мезетке сәйкес келеді. Осы ... ... ... ... психопатриялық тұлғалар ретінде
немесе ешқашан ауырмаған ... деп ... ... Жыныстық жетілу
кезеңде шизойдты бітістер айқын көрініс береді.
Кречмердің ойынша, қалыпты мен аурулы ... ... шек ... ... пен ... темпераменті арасындағы жақын бітістер
айқындалғанда біз шизойдтыны ... ... ... ... ... ... ... шизофренияны, ақылдың сәбилік немесе
бозбалалық кемдігі деп бекер ... ... ... ... және
шизофрениядағы сана құрамындағы бұзылулар белгілі ... ... ... ... ... ... бастайды. Функционолдық
және морфологиялық талдаулардың жақындастырылуы алғаш рет өтпелі кезеңнің
және шизофренияның салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... Ойлау формасының мазмұнының дамуындағы
бірліктің өзара міндеттіліктің ... ... ... ... ... осы мәс ... қатысты барлық жағдайлардағы шизофрениктер ойлауының
морфологиялық және функционалды талдауларының жақындастырылуының көпірі,
оның ойлауын зерттелу формаларының көшудің асуы ... ... ... ... ... ... А.Шторх
карустың-жан қызметінің бұзылуы ағза ... ... ... ... түрде дамитындықтан, аурудың мәнін оның терең мағынасында,
атап айтқанда ... ... ... деп есептелетін формада
органикалық өмірдің қайталануы ретінде ... ... ... ... ... ... ... терінің феноменологиялық және
генетикалық талдауларды жақындас тыруға ... Оны ... ... ... ... өзара қатынастары қызықтырады. Осы
зерттеудің жолы біз бірнеше рет ... ... ... ... түсінудің кілті болса, даму патологияны түсінудің ... ... ... ... , ... , сана мен ... өзгерісі тарапынан зерттеген болатын. Зерттеушілерді бірінші
пунктте ауру ... ... сана мен ... ... ... ... бұл өзгерістер, ең
алдымен, мазмұны жағынан ... Ауру ... ... ... ... зертеу барысында функционалдық және
генетикалық талдау мүлдем қолданылмоайды.
Аурудың ерекшеліктері, ... ... жеке ... ... ... ... ал ... психологиялық функциялар (ес,
қабылдау, бағдар) ... ... Дәл осы ... ... ... ... мен өзгеруіне көңіл бөлмей, тікелей
ауру адам сандырағының, ыдыраған санасының, ажыраған ... ... ... ... тұрғыда педология психиатрияға қарама-қарсы ... ... ... ... ... темпераментімен
қарапайым жақындастыруды қанағат тұтты. Кречмер арқылы ол ... ... ... ... мен ... процестің
арасында ешқандай шек болмайды және жыныстық жетілу құбылыстары ... ... ... ... ... дегенді әйгіледі.
Э.Блейлер (1927) кезінде шизофрениялық ойлаудың мәнді белгісі ... мен ... ... көп ... ... ... Күйзелісті
көрнекі кейпінде бейнелеу ойлаудың осы түрінің шын ... ... ... ... ... ... науқас адамның
ойлауына жақындастырады. Әрине, қалыпты дамудағы адам ойлауының ... ... ... тірегі ретінде қызмет ететін көрнекі схемалар
түріндегі бірқатар қосалқы ... ... ... олар тек
символикалық көрнекі көрініс құралы ретінде ғана ... ... ... - ... ... - ... тек көрініс қызметін ғана атқарумен ... ... ... ... жоққа шығарылып, қандай да бір
образ нақты ойды ... ... ... деп ... ... осы ... салыстыруды сезінбейді. Жалпы шизофрениктердегі
ұғымдардың қалыптасуы, әдеттегі ... ... ... ... ... элементтеріне толы. Бұл
дамытылған ойлау жағдайында ұғымдардың ... мен ... ... ... қалыптасуы арасындағы ... ... ... ... ... көп ... одан ... көрнекілік элементтерінен босатылған.
А.Штрох толыққанды ... ... ... ... осы
тәсілін бала мен қарапайым адам ... ... ... тәсілмен
жақындастырады. Шынымен, біз баланың кешенді ойлауының ерекшеліктеріне
қарай ... осы ... ... ... ... ... көреміз. Тарихи ... ... ... ... оның генетикалық талдауына қатысты мүмкіндік
ашыла түседі. Біз шизофреник күйзелістерінің ... ... ... ойлаудың қалдықтары, сынықтары жинақталған, ... ... ... ... ... ... ... жиынынан
өзгеше түрде түсіне бастаймыз. ... ... ... ... ... әйнектің бейберекет үйіндесі емес, заңды
түрде кері ... ... ... неғұрлым қарапайым сатысына
төмендеу орын алуда. Даму ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым ерте функциялары және
формалары эмансипацияланып, жоғары ... ... ... өздеріне
тән қарапайым заңдары бойынша ... ете ... ... ... ... ... немесе ұғымдар ... ... ... де, ... ... ... ұғымдар құрамында тіршілік ... ... ... ... ... Алайда қалыпты дамудағы
адамның ақиқатты түйсіну мен өз ... ... ... ... ... ... ... ақиқатты түйсінудің
бүкіл жүйесі және ... ... ... жүйесі де жойылады. Ойлау
мазмұндағы өзгерістер ойлау функцияының ... мен ... ... ... ... ... ... дамуын зерттей отырып, біз
ойлаудың жаңа ... ... ... ... көшу
жасөспірімнің алдынан ... ... жаңа ... ... Осындай жаңа қырлары шизофрениктің алдында жбылып қалады,
оның санасының ... ... осы ... ... ... қарапайым, кешенді жүйесіне қайта оралады, ал бұл
байланыстардың ... ... ие ... ... ... ... ойлауға көшу түрінде ... ... ... осындай шатасу орын алады.
Шторыхтың ойынша, осындай ауруға шалдыққан ... екі ... ... ... бір ... – көрнекі бейнелердің, сиқырлы
байлаыстар мен партиципациялардың бастапқы әлемінде, екінші ... ... ... ... келетін бір бөлігі сақталған, ... ... ... ... ... барып шизофрениктің санасы ... ... ... күйзелістерін тікелей ақиқат ретінде, кейде оларды
фантастикалық ... ... ... ... ... Мұндай ауру
үшін бүкіл әлем және өз ... ... екі ... ... ... ... ескі және жаңа ... ... ... болады, ассоциацияланған ойлаудың шизофрениялық ойлауға
тән ерекше белгісі ... ... ... ... ... ... анатомиялық зерттеуге көп көңіл бөлген Каперс ... ... ... ... екінші, үшінші және
төртінші қатпарлары зақымданады ... ... ... ... оның ойынша, қабылдау, бағдар және ес ... ... ... шығу ... яғни бірінші құбылыс ... ... үшін ... бұзылыс анықталады. Авто өз
жорамалының ... бұл ... ... регресс ретінде
қарастырады. Оның ойынша, ми ... ... кері ... ... көне, қарапайым ойлау мен мінез – ... ... алып ... ... ... ... ... басым болуы, оның ойынша, ми қабығындағы ... ... ... ... ми ... бөліктерінің зақымдануымен және
жоғары, кейінгі интеллектілі функцияларды сақтауымен түсіндіріледі.
Шизофренияны ... ... ... ... ... Оның ойынша, шизофреникте заттық сезіну бөліміндегі ... адам ... ... жіктелген, көркемделген және
нақты ... ... ... ... ... ... ... шизофрениктердің жеке күйзелістерінде «менді»
сезінуде де ... ... орын ... Бірінші жағдайда
жіктелмеген көрнекі кешенді сапалар көркемделген ... және ... ... ... ... аяқталған «мен» ... оның ... ... кешенді түрде қатарласа
тіршілік етуі мен ... ... ... ... ... негізінде
басқа индивидттермен түрлі диффузды қосылыстар мен ... ... ... ... ... алып ... адамдар ежелден-ақ адамның
дамуына ... мән ... ... Ғасырлар бойы табиғат құбылыстары
мен жан-жануарлар, адамның ішкі-сыртқы ... ... ... ... ... Біз өмір ... ... ХХІ ғасырға дейін
көптеген ірі тұлғаларымыз, ... ... ... ... функцияларды зерттеуге өз ... ... ... ... ... ... – бұл Титченер ... ... 3 ... ...... - ... айтылып отыр. Сеяли Д
– ырықсыз зейінді зерттеушілердің ... ... ... ... ... пікірталасқа қатысқан. ... ... ... ... Э.Геринг т.б. зерттеу ... ... ... ... ... ... жасөспірімдердің
психикалық тұрғыда қалай дамып ... ... ... ... ... кең ... ... Әсіресе мектеп
қабырғасында. Өтпелі кезеңде 11-12 жастағы балаларды ... ... ол ... ... өзін еркін ұстай бастайды, өз
фдантазиясын ... және ... ... оны ақиқатқа айналдыра
алады. Егер жасөспірім ішкі қиялынан ... ... ... ... ... ... әдістер қолданады. Мәселен: фантастикалық
кино ... ... ... өзін индекфикациялауға бағыттайды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Алдамұратов Ә. Қызықты ... А, ... ... Ә. Алдамұратов Жалпы психология ... ... 1996 ... ... Ж. ... (оқу ... ... – Т,
1926жыл
4. Жарықбаев Қ. Жан тану ... ... 2001 ... ... К. «Психология», Алматы 1993 жыл
6. ... ... ... ... 2002 ... Қ.Жарықбаев Жалпы психология ... ... ... М. Жан ... ... ҚМБ. ... 1964 жыл
9. Мұқанов М. Ақыл -ой ... ... ... баспасы.
1980 жыл
10. Мұқанов М. Бақылау және ... ҚМБ, ... 1959 ... ... Т. ... ... ... – Алматы, 2001 жыл
12. Выготский А.С. ... І том. ... ... ... ... баспа үйі. 2005 жыл
13. ... Л.Д. ... ... ... ... Фенике.
2001 г.
14. Көмебаева Л.К. Психологиялық қызметті ұйымдастыру. ... 2003 ... Бап- Баба ... негіздері Алматы ... 2002 ... Ф. Н. ... ... ... ... 1976 ... Қ. Жарықбаев, А. Құдиярова ... 2004 ж. ... Д. ... ... сынып оқушыларының психологиялық
дамуына арналған сабақтар. Алматы.2002
19. Т. Р. ... ... ... ... 2006
20. Т. Р. Нурмухамметова,Ш. Е. Рысмаханбетова Тәжірибелік психология
Шымкент, ... ... ... ... ... есте ... ... тестерді вербальдық интеллектіні зерттеу ... ... ... және ұзақ ... есте ... ... ... вербальдық интеллектін дамыту.
Барлық вербальды тестерді қолдану барысында балаларға ... ... ... ... ... ... ... жұмысы жүргізіледі. Ұсынылып отырған тесті орындау
барысында ... ... ... ... үлкен мән
беріледі.
Балаларға тапсырмаларды орындауға ... 6-ға ... ... таратылады. Оның әрқайсысына тапсырмадағы ... ... ... ... ... да, ... ... сол
сәтте психологқа қайтарылып ... әр ... ... ... ... тесті орындау тәртібі түсіндіріледі: «Қазір мен
сөздер ... ... ... Ол сөздерді сол ретімен есте
сақтаңыздар. Бір сәт ... соң мен ... ... ал ... ... ... ... парақтың біріншісіне жазып, оны
маған тапсырасыздар».
Орындау ережесі түсіндірілген соң ... ... ... ... Қағазға жазылған 15 сөз бір рет асықпай, анық оқылады.
Бір-екі секунд ... соң ... ... ретін бұзбастан бірінші
параққа ... ... Бұл ... ... Оны орындау ... ... ... ес көлемін көрсетеді.
Бірінші тапсырма:
1-ші вариант:
(Бірінші тапсырма ретінде ... ... ... ... Май; 2. Қол; 3. Шар; 4. Ой; 5. ... ... 7. Мезет; 8. Күміс; 9. Аяқ; 10. ... ... 12. ... 13. ... 14. Мата; 15. Жыл.
2-ші вариант:
(Жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... Сөз; 2. ... 3. Бас; 4. ... 5. ... ... 7. ... 8. ... 9. ... 10. Ай;
11. Балға; 12. Сағат; 13. ... 14. ... 15. ... ... тапсырманы орындап болғаннан соң ... ... ... мәселелер бойынша әңгімелесу жүргізіледі. Бұл ... ... ... басқа нәрсеге ... ... ... ... соң ... ... алдында оқылған сөздердің
есте қалғандары қайта ... ... Бұл ... ... ... ұзақ ... ес көлемін өлшеуге болады.
Бағалау шкаласы 1: (ес көлемін бағалау)
9. және одан көп ... реті ............ ... сөздер саны және олардың реті сақталғаны
ескеріледі. Ес ... ... соң ... ... ... ... тапсырмалар орындатылады. Оның ... ... ... ... жүреді.
Бағалау шкаласы 2: (интеллектуалдық дамуын бағалау)
Тапсырмаларды толық және ... ...... ... ... – орта;
Тек біріншіден үшіншіге дейін орындаған – төмен.
3-ші тапсырма
Үшінші ... ... ... үш ... еске ... ... ... отырып сөйлем құру, келесі үш ... еске ... ... құру ... Жалпы алты сөзді қолдана ... ... құру ... ... параққа есте қалған сөздерді түгел қолданып ... ... ... алты сөз ... ... ... жэазу
тапсырылады. Ол әңгіме ертегі ... ... ... өмірде болған
оқиғалардан қызық бір көріністі жазып беруге ... ... ... есте ... ... ... ... достарына,
туыстарына мереке күнімен құттықтау хат жазу ұсынылады.
6-шы ... ... есте ... ... ... ... ... жазу керек. ... ... ... ... өткізіп жіберген артық болмайды. Өйткені мұндай
тапсырма баланың шығармашылық ... ... ... ... ес ... анықтау әдістемесі
Мақсаты: балалардың ... ... ... ... бойынша есте сақтау механизмінің ... ... ... орындау тәртіп түсіндіріледі: «Мен сөз
тіркестерін жұптастырып ... ... ... Ал ... ... жақсылап тыңдап, әр сөздің ... ... ... ... ... олардың бір-бірімен байланысын түсініп
есте сақтаңыздар. Сөз тіркестерін ... Екі ... соң ... бір ... ғана ... оқимын. Ал сіздер сөз жұптарының
екіншісін естеріңізге ... оны ... ... жазыңыздар. Мысалы:
мен «трактор» деген сөзді оқығанда сіздер оның жұбы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... -би
8.Қатынас-тіл ... ... ... 20. ... шкаласы:
Дұрыс жазылған сөздер (+) белгіленеді. Қалып кеткен және басқа
сөзбен жаңғыртылған сөз ... ... ... және одан көп (+) – ... ес ... ......... ... ... әдістемесі)
Мақсаты: зейіннің таңдамалығын және кедергілерге көңіл аудармай
іс-әрекетін тиянақты орындауын ... ... ... ... ... ... мағынасы бар
сөздер кездеседі. Тексті мүмкіндігінше тезірек қарап ... ... ... ... ... ... ... астын сызып
отыру керек.
Мысалы: рюкледпсихологфыврукэж. Бұл ... ... ... деген сөз жасырынып тұр.
Тапсырма бланкісін келесі үлгі ... ... ... ... 2 ... бөлім
Тарау I. Өтпелі кезеңдегі психикалық процестердің даму сатылары
I.1 ... ... ... процестердің ішіндегі қабылдау мен
сөйлеуге жалпы
сипаттама...............................................................5-7
I.2 Ғалымдардың жасөспірімдердің ел ... ... ... ... ... және ... зейіннің дамуы............12-14
Тарау II. Өтпелі кезеңдегі жасөспірімдердің психикалық қасиеттерінің
өзгеруі
II.1 ... ... ... мен ... ... ... Жасөспірімдік шақта шизофренияның көрініс беруінің негізгі
белгілері...................................................................
.......................19-22
Қорытынды...................................................................
..................23
Пайдаланылған
әдебиеттер..........................................................24
Қосымшалар..................................................................
................25-27
«Дене тәрбие және ... ... және ... ... ... ... ... жоғары психикалық
функциялардың дамуы» атты ... ... ... ... ... қалай
дамитындығы туралы қарастырылған. Онда ... ... ... ... ... ... ... жасөспірімде қалай дамитындығы
көрсетілген.
Өз курстық ... ... яғни ... Ажар ... ... Кіріспе бөлімінде жалпы өтпелі ... ... даму ... жеке ... кең ... ... бөлімнің теориялық және практикалық іс тәжірибеде
қолдану ... ... ... ... ... ... ... олардың мінез-құлқындағы биологиялық,
психологиялық аурулардың болу себептерін алып көрсеткен.
Жасөспірім кезеңдегі ... ... ... ... ... бұл ... отырған жұмыс, өтпелі кезеңдегі
оқушылардың өзін-өзі жан-жақты танып білуге ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік дезадаптацияның себептері жайлы4 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Сүйінбай аронұлы өмірі1 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
"Психикалық аурулар сипаттамасы, ерешеліктері."10 бет
R , L ─ тізбекті тұрақты кернеуге қосқандағы өтпелі процесті зерттеу 9 бет
RLC тізбектегі өтпелі процесстер8 бет
Іле атырауында арналық процестердің гидроморфологиялық дамуы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь