Кәсіпорындарда шиеленісті басқару жүйесін талдау («Арқабаев» ЖК мысалында)

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ШИЕЛЕНІСТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Шиеленістің мәні және оның жіктелінуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Шиеленістің пайда болу себептері мен олардың салдары ... ... ... ... ... ... ... 17
1.3 Шиеленісті басқарудағы шиеленіс процесінің моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2 КӘСІРОРЫНДАРДА ШИЕЛЕНІСТІ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ («АРҚАБАЕВ» ЖК МЫСАЛЫНДА) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
2.1 «Арқабаев» ЖК қаржы.экономикалық жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ..28
2.2 Ұйымда шиеленісті басқару жүйесінің өзекті мәселелері және оны реттеу.43
3 ҰЙЫМДАРДА ШИЕЛЕНІСТІК ЖАҒДАЙДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... 48
3.1 Шиеленістерді шешудегі келіссөздердің функционалды үлгісінің
рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
3.2 Дағдарыс жағдайында шиеленістерді басқарудың ұйымдастырушылық
әдісін қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68
Шиеленістер барлық әлеуметтік институттардың, әлеуметтік топтардың қызмет етуінде және адамдардың бір-бірімен өзара қарым-қатынастарында жиі кездеседі. Қоғамда әр түрлі топтар, таптар, жіктер бар, олардың өзіндік мақсат-мүдделері, талап-тілектері, арман - аңсарлары, мұқтаж- қажеттіліктері болады. Олар, сөз жоқ, сәйкес келе бермейді. Осыдан келіп араларында айырмашылықтар пайда болады. Олар дер кезінде шешілмесе, шиеленістерге жанжалдарға айналады. Шиеленіс деп әрбір қарсы жақты қолайсыздыққа ұшыратып, істі насырға шаптыратын қарама-қарсы мүдделердің, пікірлердің, көзқарастардың қайшы келуін, елеулі келіспеушілікті, өткір таласты айтады.
Шиеленіс әрқашан жағымсыз болып есептелінген, өйткені адамдарға шығын әкеліп, бірлесіп істеген жұмыстың нәтижесінде кері әсерде байқалып және іскерлік қарым-қатынастың бұзылуына, әуелі жойылуына әкеліп соғады. Классикалық көз-қарас шиеленіске мүлдем орын жоқ деген мағынаны білдіреді. Бірақ, әлеуметтік қатынаста белгілі шиеленіс деңгейінің мүлдем болмауы мүмкін емес деп шешілді. Адам шиеленістен қашып кете алмайды. Ол шиеленісті шешу процесіне ат салысуы мүмкін немесе оны басқаларға тапсыруы мүмкін ». Сондықтан басшыларда да және әр мәдениетті адамда да шиеленіс туралы түсінік болу керек, оның пайда болуы кезінде өзін-өзі ұстай білу қажет. Шиеленістің пайда болу барысымен, эмоцияға байланысты, біз өзімізді ыңғайсыз сезініп, әуелі денсаулыққа елеулі әсерін тигізуі мүмкін. Мен өзімнің жұмысымда шиеленістің түсінігін, оның түрлерін, олардың қалай дамитынын және шиеленістерді тиімді шешу жолдарын анықтаймын. Адамдар әр түрлі болып табылады, сондықтан олар нақты жағдайды әр түрлі қабылдайды, сол себептен біз белгілі себептермен бір-бірімізбен келіспей қаламыз. Шиеленістер тек келіссөз жүргізілгенде ғана туындамайды,сонымен қатар іскерлік және жеке қатынастарда да туындауы мүмкін. Барлығына белгілі, олар, яғни шиеленістер, субъектілі өзгеріп отырады, сондықтан шиеленістің пайда болуын алдын-ала анықтайтын факторлардың барлық жиынтықтарын анализдеу қажет.
Шиеленісті адамның кез-келген әрекет ету саласының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға болады, ал басқару дегеніміз шиеленістің туындау себептерінің бірі.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі - бүгінгі таңда ұйым басшыларына шиеленістік жағдайларды тиімді реттеу әдістерін қолдануға білімдерінің саяздығы және шиеленістік мәдениет деңгейінің жеткілікті деңгейінің төмен болуы. Шиеленістер қызмет ету барысында барлығына танымалы құбылыс. Бірқалыпты, типті идеал болып табылатын қызметкерлер, департаменттер және жеке кәсіпкерлер арасындағы қарым - қатынастар өмірде сирек кездеседі.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – тақырып бойынша теориялық материалдарды зерттеу, ұйымда туындайтын нақты шиеленістік жағдайларға сипаттама беріп, аталған проблемаға байланысты ұсыныстар жасау.
1. Рахметов Б.А. Персоналды басқару. - Алматы, 2005.-285 б.
2. Д.Жамбылов. Саясаттану. - Алматы, 1996.-325б.
3. Маслов Е.В. Управление персоналом.- Москва – Новосибирск, 1999.-252 с.
4. Ахметов К.Ғ. Менеджмент негіздері. – Алматы, 1993.- 519 б.
5. Мескон М.Х. и др. Основы менеджмента / Пер. с анг. - М.: Дело, 1992.- 846 с.
6. Скотт Дж. Способы разрешения конфликтов – Санк-Петербург: Корень, 2000.-167 с.
7. Скотт Дж. Конфликты. Пути их преодоления. – Киев, Внешторгиздат, 1991. - 88 с.
8. Траккин В.В., Даятлов В.А. Основы кадрового менеджмента. -Москва, Дело, 1995. -200 с.
9. Бердалиев К. Менеджмент. -Алматы, 2005. -234 б.
10. Якокка Л. Карьера менеджера. - Москва, 1990.- 101 с.
11. Светлов В.А. Конфликт: модели, решение, менеджмент.- Санк-Петербург: 2005. – 105 с.
12. Анцупов А.Я., Шипилов А.И. Конфликтология.- Москва, 2001.- 425 с.
13. Дмитриев А.И. Конфликтология.- Москва, 2003.- 356 с.
14. Маслов Е.В. Управление персоналом предприятия. Учебное пособие. Москва-Новосибирск, 2003. – 402 с.
15. Бабосов Е.М. Конфликтология. Учеб пособие.2-ое издание,стереотип.-Москва: «Тетрасистемс», 2001.-464 с.
16. «Арқабаев» ЖШ Жарғысы.
17. «Арқабаев» ЖШ Өнімдер ассортиментінің картасы
18. «Арқабаев» ЖШ 2008, 2009, 2010 жылдарға арналған жылдық есептері.
19. «Арқабаев» ЖШ 2008ж, 2009, 2010 ж бухгалтерлік баланс.
20. «Арқабаев» ЖШ маркетингтік жоспары.
21. «Арқабаев» ЖШ өткізу карталары
22. «Арқабаев» ЖШ өткізу көлемі бойынша ақпарат
23. Линчевский Э.Э. Контакты и конфликты. Общение в работе руководителя. -Москва: Экономика 2000.- 187 с.
24. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 252 б.
25. Кибанов А.Я. Управление персоналом организации. Учебник. – М.: Инфра-М., 2000. – 336 с.
26. Крам Т.Ф. Управление энергией конфликта.- Назрань, 2001.- 288 с.
27. Мириманова М.С. Конфликтология: Учебное пособие для студентов средних педагогических учебных заведений.- 2-ое издание,исправ.- Москва: Издательский центр «Академия», 2004.- 320 с.
28. Гришина Н.В.Производственные конфликты и их регулирование – Санк-Петербург:Лениздат, 1992.-204 с.
29. Шаленко В.Н. Конфликты в трудовых коллективах –Москва, МГУ, 2004. - 97 с.
30. Управление персоналом / Учебное пособие под ред. Сербиновского Б.Ю. и Самыгина С.М. – Москва, 1999. -343 с.
31. Джумабаев С.К. Управление человеческими ресурсами. – Алматы: Ғылым, 2000. – 214 с.
32. Вершигор Е.Е. Менеджмент.: Учеб.пособие; 2-е изд., перераб. И док.-М.: Инфра – М, 2000.- 705 с.
33. Соловьев А.Д. Прием и увольнение работ. - Москва, 1997.-220 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 ... ... ... мәні және оның ... ... ... пайда болу ... мен ... ... ... ... шиеленіс ... ... ... ... ... ... ... («АРҚАБАЕВ» ЖК
МЫСАЛЫНДА)
.....................................................................28
2.1 ... ЖК ... ... ... ... ... басқару жүйесінің өзекті мәселелері және оны
реттеу.43
3 ҰЙЫМДАРДА ШИЕЛЕНІСТІК ЖАҒДАЙДЫ ШЕШУ ... ... ... ... келіссөздердің функционалды үлгісінің
рөлі
............................................................................
................................................48
3.2 Дағдарыс жағдайында шиеленістерді басқарудың ұйымдастырушылық
әдісін ... ... ... ... әлеуметтік институттардың, әлеуметтік топтардың
қызмет етуінде және адамдардың бір-бірімен өзара ... ... ... әр ... ... ... ... бар, олардың
өзіндік мақсат-мүдделері, талап-тілектері, арман - аңсарлары, мұқтаж-
қажеттіліктері болады. Олар, сөз жоқ, ... келе ... ... ... ... ... ... Олар дер кезінде
шешілмесе, шиеленістерге ... ... ... деп ... ... ... ... істі насырға шаптыратын қарама-
қарсы мүдделердің, пікірлердің, көзқарастардың ... ... ... ... ... ... ... жағымсыз болып есептелінген, өйткені адамдарға
шығын ... ... ... ... ... кері ... және ... қарым-қатынастың бұзылуына, әуелі ... ... ... ... ... мүлдем орын жоқ деген
мағынаны білдіреді. Бірақ, әлеуметтік ... ... ... ... ... мүмкін емес деп шешілді. ... ... кете ... Ол ... шешу ... ат ... ... оны басқаларға тапсыруы ... ». ... ... ... әр ... ... да ... туралы түсінік болу керек, оның пайда
болуы кезінде ... ... білу ... ... ... болу барысымен,
эмоцияға байланысты, біз өзімізді ыңғайсыз сезініп, әуелі денсаулыққа
елеулі әсерін тигізуі ... Мен ... ... шиеленістің түсінігін,
оның түрлерін, олардың қалай ... және ... ... ... ... ... әр ... болып табылады, сондықтан олар нақты
жағдайды әр түрлі қабылдайды, сол ... біз ... ... ... ... ... ... тек келіссөз жүргізілгенде ғана
туындамайды,сонымен қатар ... және жеке ... да ... ... ... ... яғни шиеленістер, субъектілі өзгеріп
отырады, сондықтан шиеленістің ... ... ... ... ... ... анализдеу қажет.
Шиеленісті адамның кез-келген әрекет ету саласының ... ... ... ... ал ... ... шиеленістің туындау
себептерінің бірі.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі - ... ... ... ... ... ... реттеу әдістерін қолдануға
білімдерінің саяздығы және шиеленістік мәдениет деңгейінің ... ... ... ... ... ету барысында барлығына танымалы
құбылыс. Бірқалыпты, типті ... ... ... ... және жеке ... ... ... - қатынастар өмірде
сирек кездеседі.
Дипломдық ... ...... ... теориялық материалдарды
зерттеу, ұйымда туындайтын нақты шиеленістік жағдайларға сипаттама беріп,
аталған проблемаға байланысты ұсыныстар жасау.
Жұмыстың ... сай ... ... ... ... ... функцияларын, типтерін анықтау;
• шиеленіс ерекшеліктері мен ... ... ... ... жағдайларды шешу әдістеріне толық сипаттама беру;
• ұйым ішінде туындайтын шиеленістік жағдайларды тиімді шешу жолдарын
ұсыну.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... басқару
жүйесі.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі- ҚР ... ... орын алуы мен оны ... ... жұмыстың негізі жалпы ғылыми зерттеу әдістері: ... ... ... ... ... ... үш ... қорытынды мен
қолданылған әдебиеттер тізімі кіреді. Бірінші тарауда шиеленістің мәні мен
оның жіктелінуі, шиеленістің пайда болу ... мен оның ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Екінші
тарауда «Арқабаев» ЖК қызмет етуінің қазіргі жағдайы, ұйымда шиеленісті
басқару жүйесінің ... ... ... ... ... жағдайын талдау жасалған. Үшініші тарауда тұлғааралық стиль
шиеленісті шешудің құрылымдық әдісі, ... ... ... ... ... ... қатар дағдарыс жағдайында
шиеліністерді басқарудың ұйымдастырушылық әдісін ... ... ... ... ... ... мәні және оның жіктелінуі
Ең алдымен шиеленіс ұғымын анықтап алған жөн. Ойға келетін бірінші жол
бұл танымалы әдебиеттерді қарастыру. Шиеленіс ... екі ... одан ... ... (тұлға немесе топтар) арасында әрқайсысы өз ... ... ... және ... ... әрекет етуіне жол
бермеушілігі.
Шиеленіс – бұл (латын ... ... ... - ... ... ... қақтығысы.
Шиеленіске адамзат өте ертеден-ақ көңіл аударған.Мысалы, б.з.б.7-
6 ғасырлардаҚытай фәлсафшылары дүниедегі нәрселердің ... ... оң (ян) және ... (инь) ... ... деп ... грек ... Гераклит заттармен құбылыстардың дамуы қарама-
қарсылықтардың күресінен ... ... ... ... ... ... ... ғасырдың 50 жылдарында американдық Льюис ... ... ... ... билік, қаржы- қаражат үшін күресті
жатқызды. Мұндай ... ... ... кең ... ... ... шиеленістер көптеген ғалымдардың назарын
аударуда. Сондықтан осы мәселемен ... ... ... ... ... болды. Ол мейірімсіздікке, ... ... ... бүлдіріп, тығырыққа тірейтін ... шығу ... ... ... ... ... алдын алуға бағытталады.Соған орай, ол ... және ... ... ... ... ... түрлері бар.Ең бірінші, жалпы
себебіне ... ... ... әркімнің қоғамдағы
мәртебесі, қызметі, билікке қатынасы әр ... ... ... ... оған ... дегендерін істейді.
Шиеленістің екінші себебіне қажеттілік, мұқтаждықтың, талап-
тілектердің ... ... ... өтелуі жатады.
Үшіншіден адамдар өздерін белгілі бір әлеуметтікң, этникалық,,
діни т.б ... ... деп ... ... ... маңызды рөл атқарады. Әлеуметтік
бақылауға алынған шиеленіс ... ... ... пайда болған
дау-дамайларды уақытында ушықтырмай, асқындырмай ... ... ... сан алуан келеді. Олар мемлекеттер,
ұлттар, ұйымдар, ... мен ... ... ері мен ... ... ... кездеседі. Олар әр түрлі топтастырылады, жіктеледі.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... нәсілдер арасындағы; қатынасатын жақтарға байланысаты
саяси ... ... ... ... ... әскери,
мәдени; қамтыған шеңберіне қарай ... ... ... ... ... антогонистік және антогонистік емес негізгі
және ... ... ... ... және ... ұзақ ... қысқа мерзімді, т.т. етіп те ... ... ... ... даму ... ... кезеңдерден
өтеді. Алғашқы кезеңінде ... ... ... ... ... қиындықтар пайда болды.Оларға айтарлықтай мән ... ... ... ... ... ... ... да байқамаған
сыңай білдіреді.Ондайда ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан шиеленісті шешу керек. ... одан ... ... ... ... ... ... қисынына сәйкес
келмегенді өз арасынан аластап, сыртқа ... ... ... ... ... ... жағдайда, құрылымды тура ... ... ... ... ... қайшылық шешілген сияқты
адамдышы түсінік ... ... ... , ... арасындағы даудамайлар ,
шиеленістер жатады. Басқа ... ... ... даушарларға
қарағанда ол өте күрделі және ... жолы қиын ... ... ... ... бірі –этникалық ұлтшылдық
.Мұнда біраз ұлттың өкілдеі өз ... ... алу, ... өзгешелігін сақтау мақсатын қояды. Ол ... ... ... көрініс беруі мүмкін. Ондай этнос негізгі үш ... ... мен ... ... ... ... бір жерге, аумаққа иелік ету құқығын ... ... ... ... бірдей мәртебеге
жеткізу.
Этностық ұлтшылдық басты саяси мүддесі- түптеп ... ... ... ... ... ... таңда
жеткілікті.
Этносаяси ... ... ... ... ... бірі-этностық өз тілі, мәдениеті, діні, әдет-ғұрпының
тағдырына қалыптан тыс, ... ... ... ... ... ... ... жанжалдарға
әкелетіндер билікке таласушы топтармен олардың басшылары. Олар ... ... жету үшін ... ... пайдаланады. Сол үшін
жылдар бойы жиналған кемшіліктерді ... ... аз ... ойнап наразылық тудырады.
Қалай болғандада ұлтаралық ... ... ... ... шешу қажет. Өйткені мұндай шиеленістер ұлғайып кетуге ... және ұзақ ... ... дау- ... ... ... Ол үшін мемлекет ұлтаралық саясатты ешқашан назардан тыс
қалдырмауға ... ... ... ... ... іс ... жылдың 1 наурызында Н.Ә.Назарбаевтің Жарлығымен Қазақстан ... ... Ол ... барлық ұлттық ... ... ... ... ... келісім мен ... ... ... біріктіруі, нығайтуды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... заң жобаларына қоғамдық сараптау жасайды.
Алайда экстремистік пиғылдағылар елімізде кездеседі. ... ... ... ... ... өз ... ... төңкеріс
ұйымдастырмақ болды. Оның сұрқия ... ... ... дер ... ... ... ... асыртпады. Егер бұл
әрекет жүзеге аса қалса , ... ... ... ... басқа
өңірлеріндегі жағдай тұрақсыздандыратыны ... ... ... ... ... ... жол ... қазақстандық
патриотизмді, ұлтжандылықты, отансүйгіштікті республика ... ... ... ... ... ... ... сақтап, оның гүлденіп, көркеюі үшін үздік оқып, ... ... ... керек.
Саяси салада жанжалдарды тудырмаудың, оны одан әрі ... ... ... ... ... ... жоғары әлеуметтік –
экономиклық дәрежеде дамуын қамтамасыз ету. Оған қоса ... ... биік ... билік басындағыларға, заң органдарына деген
сенімарта, беки ... Ал олар ... ... ... ... ... өрбуіне әкеледі.
Біраз жағдайда дау- жанжалдардың алдын алу үшін билік
басындағылар әр ... ... ... ... ... шешудің бірнеше түрнлері бар.
1.Дау- жанжалдарға бармау, одан ... ... ... ... ... ... ... түспеу үшін ... ... ... ... бастығымен істесе алмаса, істі ... үшін өз ... ... ... ... ... ... ерегіске бармай,»не істесең
соны істе» деген ... ... ... жүре береді.
3.Саяси жанжалды мәлімеге келу арқылы бейбіт жолмен ... дау – ... ... жақтардың өзара кешірімділік білдіріп,
ымыраға келуін айтады. Онда екі жақ ... ... ... ... ... келісімге келуге тырысады.
4.Зорлық негізінде бітістіру, келістіру.Мұндайжағдай бінр жақтың
күші айтарлықтай ... ... жақ ... ... ... ... ... туады.5.Аралық сот немесе ... ... ... ... жақтар дау, талас тудырған мәселені
тексеруге өз ... ... ... ... Оның шығарған
шешімін екі жақта мойындайды.
Батыс ... мен ... ... ... ... ... факторы ағылшын философы Г. ... ... ... қоғамының тарихындағы заңды құбылысы және әлеуметтік
дамудың ... ... ... [1, 125 ... әр уақытта айналып өтіп, туындаған сәтте жою ... ... ... ... Бұл ... пікір Уорд, Веблен,
Росс, Смолл, Левин секілді ғылыми басқару ... ... ... ... және ... бойынша бюрократия концепциясын ... ... ... [1, 125 б.]. ... ... ... етуі
міндеттерді, ережелерді, лауазымды тұлғалар арасындағы қарым-қатынастарды
анықтау және тиімді ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... Бұл ... ... пайда болуына ықпал ететін
жағдайларды жою және туындаған мәселелерді шешу үшін қолданылуы мүмкін.
Неміс ... ... ... ... ... ... ... қарастырып, психологиялық құбылыс және әлеуметтанудың бір
формасы ретінде қарастырды [2, 114б.].
«Адамдар ... ... ... де ... өту ... жақтады.
Олар топ басшылардың арасында келіспеушіліктердің пайда болу мүмкін
деп есептегенімен, шиеленісті ... ... ... ету және нашар басқару
белгісі ретінде қарастырды. Олардың ойынша, ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Әлеуметтік-психологиялық чикаголық мектебінің негізін салушылардың
бірі Р.Парк шиеленісті әлеуметтік әрекеттестікпен ... ... ... ассимиляция (латын түрді өзгерту) төрт негізгі ... ... Оның ... өмір сүру үшін ... ... ... жарысу шиеленіске соқтырады. Бұл ассимиляция арқылы тұрақты өзара
байланысқа, ... және ... ... ... [2, 115 ... алдында, алғашқы қауымнан ... ... ... ... ... ... себебі биологиялық,
психологиялық, религиозды себептер деп ... ... ... ... ... теориясы құрылды. Бірақ, Козер тұрақтылық ... ... ... емес, қарама-қайшылықты қоздыратын,
мүдделердің ... ... ... шиеленістік
мінез-құлқын тудыруына әкелетін, қоғамға ... ... ... [1, 123 б.].
Маркс класстардың пайда ... мен оның ... ... ... деп ... ... дамуы, қосымша азық-
түлік пен ... ... ... ... ... ... дамуы, жеке ... ... ... мен ... ... бұл себептердің арқасында екі ... ... ... ... ... мен ... кедейлкр және бағыныштылар.
Маркстік шиеленіс пен ... ... ... ... ... ... ресурстардың әркелкі бөлінуі, басшылар
мен ... ... ... ... Қызметші топтар өздерінің мүдделерін танып білген ... ... ... ... және ... ... туа бастыйды
А. Басшылар мен қызметшілер арсындағы әлеуметтік өзгерістер көп
болған ... ... ... ақиқатты мүдделерін танып біле
бастайды.
Ә. Неғұрлым қызметкерлер ... ... ... соғұрлым
олар өздерінің нақты мүдделерін түсіне бастайды [3, 396 б.].
1. Қызметкерлердің ... ... көп ... сайын,
олар бір-біріне шағымдануын жиілетеді.
2. Қызметшілер сәйкестендірілген идеологияны ... ... ... ... ... ... Идеологтарды қызметке тарту мүмкіндігі жоғары болған сайын,
идеологияның унификация мүмкіндігі де ... ... ... ... ... және ... желісін ... ... ... ... сайын,
идеологиялық унификация мүмкіндігі жоғарылайды.
3. Қызметшілердің ... көп ... ... ... ... бөлінгеніне күдіктеніп, жүйенің ... ... ашық ... ... түсуге мәжбүр болады.
А. Басшылардың өздерінің ұжымдық ... ... ... ... ... ... топтары бір-бірімен ақылдасу арқылы
шиеленіске ... ... мен ... арасындағы поляризация күшті болған
сайын, шиеленіс еріксіз болады.
5. Шиеленіс еріксіз болған ... ... ... өзгеруі
және тапшы ресурстардың қайта бөлінуі жиелейді.
Американдық социолог ... ... ... ... ... табылады. 1950-ші жылдардағы құрылымды – функционалды анализдің
белсенді критигі ... ... ... ... ... тигізді [1, 213 б.].
Козер өзінің теорияларын әзірлеуін ең ... ... ... ... ... Ол өзін ... және ... деп, ал
Марксті шиеленістің ... ... деп ... мен ... ... ... әлеуметтік
теңсіздік және биліктің критикалық ... ... ... ... қызмет көрсетті.
Козер 1956 жылы ... ... ... ... ... ... қоғамның психологиялық қанағаттанбаушылығы
және осының салдарынан ... пен ... ... туындайды;
2. Шиеленіс кез келген ... ... да, ... ... ... ... ... келеді.
Осыған байланысты қоғамның түрлері ажыратылады:
жабық және ... ... ... регуляцияның деңгейінің
сәйкестігіне ... ... әр ... ... ... функцияның екі түрін: жағымсыз және ... ... ... [1, ... ... жағымсыз функцияларына мыналар жатады:
- әлеуметтік климаттық нашарлануы, ... ... ... бір ... ... ... шиеленісетін жақтардың бір-біріне деген түсініспеушілігі;
- шиеленіс кезінде және шиеленістен ... ... ... ... ... ... ... күреске тартатын және жеңіске жету ... үшін ... ... ... шешу үшін ... және эмоционалды
шығындар.
Американдық социолог Льюис Козер критикалық ... ... ... ... ... ... – функционалды анализдің
белсенді ... ... ... ғылыми парадигманың өзгеруіне
әсерін тигізді.
Американдық ... ... ... ... мақсаттар үшін
күрестегі индивидтермен әлеуметтік топтардың ұмтылысуы мен ... ... ... ... деп ... [1, 214б.].
Мұндағы объективті мақсаттарға билік, мәртебенің өзгеруі, табыстарды
қайта бөлу, құндылықтарда қайта бағалау және т.б.жатқызды. ... ... жету ... ... мен олардың жүйеден ... ... ... ... ... кері эффекті көрсетеді.
Дегенмен бұл құбылыс ... ... ... Шиеленіс оған түскен
тараптардың мүдделері мен қажеттіліктерге байланысты қанағаттанушылықты
білдіреді. ... бір ... ... ... негативті қарым-
қатынастардағы тараптардың жеке мүдделерді ғана ... ... ... ... ... ... шиеленістер адамдар ойын еркін мобилизациялайды,
ұжымдағы ...... ... ... үшін ... Тіпті ұжым мүшелерінің ашық келіспеушілігін дер кезінде алдын
алып, талқылап, ... ... ... мінез-құлығына жол бермеу
керек. Көп жағдайда бұл құбылысқа назар аудармай немесе әріптестермен қарым
- қатынастың бұзылуынан қауіптену салдарынан ... ... ... ... ... орындайды деп есептеген. Бұндай шиеленіс
әлеуметтік – психологиялық ... ... ... оң әсерін тигізгендіктен продуктивті (конструктивті) шиеленіс
деп аталады. Продуктивті шиеленіс ... өзін - өзі ... көзі ... ... ... ... де ... анықтамалары мен
түсініктемелер берілген. Шиеленістің пайда болуына кей жағдайда сәтсіз сөз
пікір ... ... ... яғни ... ... ... ... = ... ... + ... ... адам ... ... ... Шиеленістің
себептері қоғамдық өмір мен адамның өзінің рухани жетілмеушілігінің
аномалиясының негізінде ... ... ... себептер қатарына
әлеуметтік – экономикалық, саяси және рухани ... ... пада ... ... ... және ... ... [3, 225 б.].
Адам қызметінің бүкіл салаларында тұрмыста, жұмыста немесе демалыс
кезінде туындайтын мәселелерді ... ... күші ... ... ... байқауға болады. Бұл мәселе өзекті ... бұл ... ... ... ... ... хабарлайды. Әр адам өмірінде ұзақ жылдар бойы шиеленістер
әсері байқалады. Бұл бір ... ... ... ... бірнеше күндер,
апта, айлар, тіпті жылдар ойы ... ... ... алуы мүмкін
[1, 215 б.].
Адамдар шиеленісті агрессия, қауіп, келіспеушілік, соғыс ... ... ... шиеленісті сауаттылық танытып шешіледі,
ол кейде жағымсыз салдарға ... ... жоқ, тек ... ... ... кездеседі.
Бүгінгі таңдағы пікірлер бойынша тиімді басқару жүйесі қызмет ететін
ұйымда шиеленістердің мүмкіншілігін жоққа ... ... бұл ... ... есептелінеді. Әрине, шиеленіс оң ... ... ... бір ... ... ... ... кәсіби
біліктілігінің төмен деңгейін жасыру үшін қолданылады. Бұл ... ... ... аса зиян ... табылады.
• Мақсатқа қоюдың ... ... ... ... ... ... деңгейде және әртүрлі салаларға
бөлінеді. Мұндай болудың ... ... ... ... ... көп ... ... өздері өзгертулер енгізеді
және мақсат ... ... ... ... ... ... ... талап етеді, өйткені бұнымен олардың бәсекеге
қабілеттілігін ... және ... ... ... ... саладағы мақсат аталған категорияларда шығындалу оңай болып
келеді, егер де тауар ... ... ... ... ... ... ... пен материалдарды үлкен
көлемде сатып алуы мүмкін, ... ... ... ... ... ... үшін. Басқаша алып қарағанда инвесторлық капиталдың
жалпы кіріс ... ... ... қаржы бөлімі тауарлы – материалдық
қорлардан түскен ақшалар мен қолдануы мүмкін.
... ... ... ... да бір
ситуацияның көрінуі үшін оған ... ... ... ... ... ... түрде бағалаудың орнына елдер
альтернативті және ... ... ... қарастырады, олардың
ойынша олардың топтарының талаптары үшін жағымсыз. Бұл ... ... онда ... бөлімінің жетекшілері , кадырлық
қызмет атқарушылары бір мәселені клиенттермен шешуді сұрады. Әрқайсысы
мұндай ... шешу тек қана ... ... ... ... ... ... айырмашылығы шиеленістің көп тараған себебі :
мысалы, бағынушы ... өз ойын ... ... бар, ... ... ... бағынушысынан бір нәрсе сұраған жағдайда ғана өз ... ... бар ... ... және де ... тапсырмаларды
әрқашан тиянақты орындау керектігі туралы ескертеді.
Жоғары дәрежедегі персоналдық бөлімнің ... мен ... пен ... ... Егер де ... басшылары өзінің
бағынушыларының жұмысын мұқият қадағалауды жөн ... ... ... ... ... ... ... көбінесе
университеттерде факультет араларында білім ... ... ... ... ... – ақ ... ... денсаулық сақтау
мекемелері арасында өршиді, әкімшілік ... ... ... ... ... және медициналық персонал үшін сырқат
адамдағы көрсетілген көмек ... ... ... Өмірлік тәжірибеде өзін - өзі ... ... ... ... – ақ ... туындауын ұлғайтуы мүмкін.
Өмірде кейбір ... ... олар ... ашу және өш көрсетеді,
әр сөзге келіспеушілікке келеді. Зерттеулердің көрсетуі бойынша ... ... ... ... ... ... ... шиеленіске әкеліп соғады. Басқа да ... ... ... ... бағалауда, білімде, стажда және
әлеуметтік ... ... ... түсініспеушіліктер де.
• Қанағаттанарлық коммуникациялар. Жағымсыз информацияның жіберілуі
шиеленістің себебі мен ісі болып табылады. Ол ... әсер ... яғни ... ... ... ... ... түсінуге әсерін тигізеді. Егер де басшылық ... бере ... онда ... ақы төлеуді жаңа схемасы өндіріспен
белгілегендей жұмысшыларды « тер ... ... » ... ... бәсекелестер арасындағы дәрежесін көтеру.
Бағынушылар бұл арқылы жұмыс темпін бәсеңдетулері мүмкін. Басқа
таралған ... ... ... ... ... ... нақты міндеттерін қабілетсіздігін анықтайтын және жұмысшылар
мен салалардың функцияларын, сондай – ақ ... ... ... ... ... Бұл ... ... қабілетсіздігінен яғни
жұмысшыларға нақты міндеттердің көрінісін жеткізе алмағандықтан ... ... ... ... мен оның ... келесі схема
арқылы қарастырайық ... ... ... ... ... мен дамуы
Қайнар көзі: Ахметов К.Ғ. Менеджмент ...... 1993.- ... ... ... себептердің болуы, шиеленісті туындатпайды.
Егер, екі ... ... ... болатын болса, мүмкін шығын
мен сілкіністерден аз ... деп ... онда ... да ... ... егер де ... ... жағдайда, оны
шешу үшін әр түрлі әдістерді қолдануға тура ... ... ... – бұл ... арасында
туындаған проблеманы шешу үшін, әрқайсысы өзінің шешімін ... ... ... көрсету, яғни адамдар арсындағы қарама-
қайшылық.
Шиеленіс философиясы – бұл егер де ... ... ... ... жоғары болғаны соншалықты, оны әуелі ... ... ... Өте ... ... әрқашан жағымды
шешім іздеу ... ... ... шешу жолдары адамды қолайсыз
жағдайға түсіріп, мақсатсыз ... алып ... ... Ол ... ... ... және ойды өзгертетін», нақты жұмыс
істейтін шешімді ... ... ... проблемаға деген ... ... ... ... ол өз ... ... нақты
шешімді табуға көмектеседі.
Этикалық нормалар мен ... шешу ... ... ... ... ... шарты болып табылады.
Жеке психологиялық ерекшеліктер ... шешу ... рөл ... ... ... ... деген қатынастың
түзелуі, өмірлік ережелер де ... рөл ... Әр ... ... ... болу ... және сол ... түспеу
керек. Бұндай деңгейді жоғалту, өзіндік сенімділікті ... ... ... Ал ... ... ... және бизнесте алға
жылжу өте ... – бұл ... ... қатынасты реттеу және
қарама-қайшылықтың эскалациясын ... ... ... жағдайларда адамдардың іс-әрекеттерін басқару туралы ғылым.
Қарама-қайшылықтың дамуының бірнеше ... атап өтсе ... ... – бір сұраққа байланысты пікірлердің
айырмашылығы.
- Дау-жан-жал - ... және оның ... ... ... көзқарасты талқылау.
- Қауырттылық - шешімді ... ... ету ... жасалуын сезіну.
- Байқаусыздық - бір жақ ... ... ... ... - ... туындайтын ұсақ
қақтығусулар.
- Қақтығыс - ... ... мен ... шешу
әдістеріне байланысты нақты қарсы ... ... - бұл бір ... тек ... көзқарастары
мен мақсаттарының қабылдануы және қарсы топтың ... ... ... ... яғни бір ... ... жақтардың
арасындағы келіспеушілік.
- Ұрыс - бұл ... ... ... ... ... туындайтын жеке қарама-қайшылық, ... ... ... ... ... - ... ... сияқты бір-біріне деген
жеке шыдамсыздық.
Соғыс - қаруланған ... ... ... ... шешу ... сақтау, өркениетті ... ... ... ... ... [3, 231 ... жоқтығы әр түрлі пікірлердің, көзқарастарының, ойларының,
мүдделерінің және тағы басқалардың бар болуымен ... ... ... ... әрқашан анық қақтығысу, яғни
шиеленіс формасында ... Бұл тек, сол бар ... және ... ... ... қатынастарын бұзған
жағдайда және белгіленген мақсаттарға қол ... ... ... ғана болуы мүмкін. Бұндай жағдайларда адамдар қандай
әдіспен болсын ... жеңу ... ... ... ... ашық ... ... мәжбүр болады.
Егер шиеленістер негізделген шешімдердің қабылдануына ... ... ... әсер ... онда ол ... ... деп ... Ал егерде шиеленістер
тиімді қатынастар мен ... ... кері әсер ... онда дисфункционалды (деструкторлы) деп атайды. ... білу ... және оның ... мен салдарын түсіне ... ... ... ... ... өмірге деген
көзқарасты өзгертумен тең. Егер де ... ... ... ... ... әрі ... ... шешу мүмкін.
Күрделі жағдайға тап болғанда, біз ... ... ... бұл қиыншылықтарды шешудің орнына. ... ... ... ... «Біз ... ... сол қиыншылық кезінде біз өте ... ... ... жағдайда әрқашан жағымды шешім іздеу қажет емес.
Бұндай шешу ... ... ... ... түсіріп, мақсатсыз
нәтижеге алып ... ... Ол ... ... ... іс-
әрекеттерді және ойды өзгертетін», нақты ... ... ... ... ... ... деген оң көзқарас пайдалы ... ол өз ... ... ... шешімді табуға көмектеседі.
Этикалық нормалар мен шиеленісті шешу ... ... ... ... ... шарты болып табылады.
Л.Коузердің классификациясымен сәйкес, шиеленістер ... және ... ... ... ...... нәтижеге жету мақсатында, бір
немесе екі ... ... ... ... ... ... ... немесе олардың ... ... ... Егер ... ... ... және қатынастың дамуына жағымды әсер ... ол ... ... ... деп ... ... шиеленістер тиімді қатынастар мен шешімдердің қабылдануына
кері әсер ... ... онда ... ... ... ... ... білу керек және оның себептері мен
салдарын түсіне білу керек.
Нақты емес ... - ... ... ... ... жеткізу үшін емес, өз мақсаты үшін қолданылады.
Нақты емес шиеленістер әрқашан ... ... ... бағыттап отыру өте ... ... бес ... жеке ... ... тұлғаарлық; тұлға мен топ ... ... ... ... және ... ... 185 б.].
Тұлға шілік шиеленістер. Шиеленістің бұл түрі ... ... ... ... Бұл шиеленістің қатысушылары
адамдар емес, тұлға ... әр ... ... ... ... ... ... ішілік шиеленістер әр ... ... ... Ең көп ... - ... шиеленіс.
Тұлғааралық шиеленістер. Бұл шиеленістің түрі ең көп таралған
шиеленіс ... ... ... ол әр ... байқалады.
Көптеген басшылар бұл шиеленіс ... ... ... ... сәйкессіздігі деп санайды. Басшылардың ... ... болу ... ... ... сәйкес келмеуі. Ол
рас, себебі адамдар өздерінің ... ... көп ... шиеленіс туындайды. Көбінесе - бұл
тапшы ... үшін ... ... ... ... ... ... уақыты, жұмыс күші және т.б. Әр ... ... ... емес, өзіне ... деп ... ... мен қызметшілер арасында пайда болады, ... ... ... ... ... ... деп, ал ... ... ... ... деп ... мен топ арасындағы шиеленіс. ... ... ... нормаларын белгілейді. Топтың әр ... сол ... ... ... ... топ жағымсыз құбылыс деп
санап, сол ... мен топ ... ... ... Бұдан басқа
таралған шиеленістің түрі - топ пен ... ... ... ... авторитарлық стилінде шиеленістің бұл түрі көп
таралған. Эскалацияның болуына жол бермей, ... ... ... ... ... ... шиеленіс. Кәсіпорындар шиеленіс пайда болатын
көптеген ресми және бейресми топтардан ... ... ... ... ... әр ... ... қызметкерлері арасында,
бөлімше ішіндегі бейресми топтардың ... ... пен ... ... ... табылады.
Өкінішке орай, топ арасындағы шиеленіс мысалы болып ... және ... ... арасындағы шиеленіс, нақтырақ айтқанда,
линиялық және штабты персоналдың арасындағы ... ... ... ... тапшы ресурстарға ... ... ... ... ... шиеленістер былай бағытталады:
- деиндивидуализацияның көрінісімен, топ ... ... ... ... қабылдамайды.
- әлеуметтік, топтарды салыстырулардың көрінісі, ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік салыстырулар шиеленістің туындауына
елеулі әсерін тигізеді.
- топтық атрибуцияның ... әр топ ... ... ... ... ... себебі деп есептейді.
Әлеуметтік шиеленістер - бұл ... ... ... ... шығартуын туғызатын, әр жақтың өз мақсаттарына қол
жеткізу кезіндегі ... ... мен топ ... ... ... өздерінің мінез-құлық нормаларын белгілейді. ... ... сол ... ... ... ... сақталмауын,
топ жағымсыз құбылыс деп ... сол ... мен топ ... ... Бұдан басқа таралған шиеленістің түрі - ... ... ... ... ... ... ... шиеленістің бұл түрі көп ... ... ... бермей, шиеленісті бастамай жатып шешу дұрыс болады.
Шиеленіске деген қатынасты, ... ... ... ... ... тең. Егер де ... басқаша қабылдаса,
онда шиеленісті сенімді, әрі шығармашылық түрде шешу ... ... тап ... біз ... ... ... бұл ... шешудің орнына. ... ... ... ... «Біз ... ... сол қиыншылық кезінде біз өте ... ... [4, ... ... пайда болу себептері мен олардың салдары
Қарама-қайшы жақтардың, ... өз ... және ... ... ... ... ... кезде шиеленістің себептерін талдау өте маңызды және оның
мынандай ... ... ... жүйе ... шек; ... ... шегі. Шиеленістің кеңістік шекті түрі оның қатысушыларының
орналасқан ... ... ... ... ... түрі
шиеленістің ұзақтылығына, яғни оның басталуы мен аяталуына байланысты.
Шиеленіске түсе ... ... ... әр топ ... ойларына,
мақсаттарына жетуіне және де екінші ... ... ... ... ... ... ... басқара білу қажет. Бұл жағдайдың
тиімділігіне тәуелді, ... ... ... ... болып бөлінеді. Бұл келесі ... ... ... әсер етеді.
Шиеленістің басталуы келесі үш шартпен байланысты:
1. Қатысушының, екіншісіне ... ... ... ... түрде физикалық әсер ету және ... Ал ... ... ол ... ... ... Сол кезде екінші қатысушы ... ... ... ... бұл ... бастап шиеленістің
байқалуы көрінеді.
Осыған байланысты, шиеленіс екі ... ... ... тек екі ... ... өз ... ... үшін белсенді түрде кедергі жасаған кезде ... ... екі ... ... ... ... соған
байланысты, шиеленістің бастаушысы ретінде бір жақ ... ... ... ... ... ... екі қатысушылары немесе екі жақтары;
2. Екі жақтың ... мен ... ... ... ... мен ... ... іс-әрекеттері;
4. Екінші жаққа кері әсер ету үшін, бар күшін ... ... ... ... қарсы тұру;
6. Шиеленістік өзара іс-қимылдарының стратегиялары ... ... жеке ... ... ... ... мінез-құлқы, үшінші жақтың пайда
болуы және тағы ... ... ... себептерін анықтауға болады:
1.Ресурстарды ... және бай ... ... ... ... ... бөлу қажеттілігі амалсыздан шиеленістің пайда ... ... ... тәуелділігі.
Егер бір адам екінші адамнан міндетті орындау мақсатында, олар
бір-біріне ... ... ... ... ... ... жету жолындағы іс-әрекеттердің әр түрлілігі.
Басшыларда жалпы өздерінің ... жету ... ... әр ... болуы мүмкін.
4. Қанағаттандырмайтын коммуникациялар.
Кәсіпорындағы шиеленістер, ... ... ... ... әр ... ... ... тағы бір себебі болып табылады.
Бұны айтарлықтай маңызды емес деп ... ... ... соған
қарамастан психологиялық ерекшеліктерді көңілге алмауға тағы ... [5, 121 ... ... ... ... көбінесе үш түрге
бөлуге болады:
- басымдылыққа ... ... ... ... ... айтылған шиеленістің көзі және себептері, шиеленістің пайда
болу ... ... ... ... ... ... ... байланысты, кейбіреулері шиеленіске араласқылары
келмейді.
Қарама-қайшы жақтардың, әрқайсысының өз ... ... ... шиеленістің негізі болып табылады.
Бұл кезде шиеленістің себептерін талдау өте маңызды және ... ... ... ... жүйе ... шек; ... ... шегі. Шиеленістің кеңістік шекті түрі оның ... ... ... ... ... ... түрі
шиеленістің ұзақтылығына, яғни оның ... мен ... түсе ... ... бойынша әр топ өзінің ойларына,
мақсаттарына жетуіне және де ... ... ... ... ... ... ... шиеленісті басқара білу қажет. Бұл жағдайдың
тиімділігіне ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Бұл келесі ... ... ... әсер ... ... ... ... салдары ерекшелінеді:
1. Адамдар өздерін өте маңызды ... ... ... деп ... ... ... екі ... да қажеттіліктерін
қанағаттандыруға ... және т.б. сол ... ... ... ... шешімге келу шиеленісті тез және ... ... Екі ... тайталас сұрақтарды шешу ... ... ... ... ... ... Шиеленісті тиімді шешу, басшылар ... ... ... айтса, өз көзқарасын
айтуға, білдіруге қорқыныш туғызады.
5. Адамдар ... ... ... Адамдар келіспеушіліктерді, ... ... ... ретінде қабылдайды.
Шиеленістің негізгі дисфункционалды салдары:
1. Адамдар арасындағы ... ... ... ... ... ... жоқтығы;
3. Өзінің көзқарасының дұрыс екен деп, ... кері ... ... ... ... деп ... ... міндеттерді орындауға кедергі келтіретін,
қарама-қарсы жақ пен қарым-қатынастың толық, ... ... ... проблеманы шешуге ... ... ... ... екенін сендіру;
6. Кадрлардың тұрақтамаулығы, ... ... ... ... ... болуына жол бермей, шиеленісті бастамай жатып
шешу дұрыс болады.
Нақты проблемаларға ... ... ... ... ... келіскен жағдайда, ... ... ... ... ... қиынға түседі.
Көзқарастың мынандай түрі де болады, ... - ол ... ... шешімдерді қабылдауға көмектеседі, яғни ол әр ... ... ... оны жай келіссөз деп ... ... де ... еді, ... ... сүйенетін болсақ, қарама-
қайшылықты шиеленіске ... ... ... ... ... ... де және ... де болдырмау ... ... ... ... Пономоренко шиеленісті - кризистік
жағдайдағы қажеттілік деп есептейді. ... ... оның ... ... болғандығын айтады.
Конфликтологтар: «Бұл мүлдем ... ... ... ... ... байланысты және көрінбейтінді ... ... ... Цой. Оның ... егер ... ... бастаса, онда ... ... ... оның тренингтері инновация саласындағы ... ... ... ... болмайды, оны
практикада қарастыру керек». Шиеленіс күрделеніп ... ... бөлу ... ... ... ... ... Бонд «Қаржылық стратегия» курсын жүргізеді, бірақ ол
келісім ... ... ... атап өткен.
Конфронтация мен өштікке әкелетін ... ... ... ... шешу өте ... [6,44 ... Дена шиеленіс проблемасын шешуге кедергі ... екі ... мен екі ... ... ... ... ... иллюзиясы».
Әр адамның өзінің мүдделерімен позицияларының ... ... ... деп ... ... ... еш ... қарсыласын кемітеді.
2. «Қарсылас жақтың жеңілуін пайдаланып, өзінің жеңу ... ... ... ... ... тек бір жақтың көзқарасы
дұрыс деп, ... ... ... ғана ... деп ойлайды.
1.«Шиеленістен қашу рефлексі», яғни ... ... ол ... ... әкелмейтін, қарым-қатынастан қашу.
2. Ал «қарсыласпен күресу ... ... ... әкеліп,
жайлы қарым-қатынастың болуын бұзады.
Шиеленістің картографиясы және формуласы
Шиеленіс ... ... ... ... ... сондықтан
ең алдымен шиеленіс картасын ... ... ... ... ... кезең. Проблема туындауының себебі.
Проблеманың негізгі және жалпы мінездемесі.
2. кезең. Қатысушы кім?
Шиеленістің ... ... ... ... берілген қажеттіліктері қандай?
Берілген нақты проблемамен ... ... ... ... түрлерін анықтау.
Мүмкіндіктерді бағалау, жақсы ойлар.
Шиеленіс формуласы
«Проблема + шиеленістік жағдай + қатысушылар + ... ... ... ... + ... + ... + себебі + күдіктену + қауырттылығы +
эмоция = ... ... ... ... жағдайларды тиімді
басқару әдістері:
1. Жұмысқа ... ... ... ... күтілетін нәтижелерді анықтау үшін және дисфункционалды
шиеленістің болуына жол бермеу үшін ... ең ... ... ... ... ... ... Координациялық механизмдер.
Бұл шиеленістік жағдайды басқарудың тағы бір ... - ... ... ... екі ... одан да көп ... арасында келіспеушілік
туындаса, қызметшілердің ортақ басшыларына, дұрыс шешім қабылдауын
өтініп, ... ... ... ... ... ... ... Компанияда
мақсаткерлікті орнату – шиеленісті басқарудың тағы бір ... ... ... ... ... ... мақсатымен, сыйақыны,
шиеленістік жағдайды басқару әдісі ретінде ... ... ... оптимизациялау.
Бір жағынан кәсіпорынның, ... ... ... топтық,
фирманың құрылымын оптимизациялау әдісімен ... ... ... ... Профессионалды психологиялық іріктеу.
8. Әр түрлі деңгейдегі құзыретті менеджерлерді дайындау.
Дайындығы жақсы, ... ... ... ... ... қиынға түседі.
9. Әкімшілік қызметтегі жариялылықтың дамуы.
Басшылар ... ... әр ... ... ... ... ... оқыту нарығында жанжалдар тренингі және жанжалдарды
басқару ерекше орынға ... ... ... және ... теңестірілген - яғни
нарықта қанша ... ... ... ... Юлия ... Бұл ... өз актуалдылығын, яғни
өзектілігін жоғалтқан жоқ, ... оған ... ... ... ... ... ... басқа да жоспарларға енді ... ... ... және ... ... ... ... себебін жиі көрсетіп
отырады, бірақ одан арылған жөн»,- дейді Ужакина.
Әр ... ... ... ... оның ... шыққанын жөн
көреді (бірақ ол өмірде бола ... ... ... өте ... директорлар тапсырады.
Бірақ жанжалдар тапсырыстары ашық ... ... және олар ... 165 ... ... ... ... процесінің моделі
Шиеленістік ситуацияны басқарудың бірнеше ... ... ... екі ... ... ... ... және тұлға аралық.
Шиеленіс бастауға рұқсат беру ... ... ... методикасын
қолданылудың сәйкестігін бастауы керек. Шиеленістің мүмкіндігін қысқарту
үшін шиеленістің ... ... ... ... төрт ... құрылымы бар:
• Жұмысқа деген талаптардың сұрастырылуы. Басқару методының
ең
бастысы – дисфункционалдық ... ... және ... туралы сұрастырулар. Мұнда ... ... ... ... кім ... ... туралы
хабарлар жеткізетіні, толық система және саясаттағы ... ... ... керек. Жетекші өзі үшін қарастырады, мұның себебі ол
өзінің ... ... ... не ... ... ... жақсы
түсіну керектігін қарастырады.
• Координарлық және ... ... Бұл ... ... Бұл көп ... командалар механизімінің
бірі. Шиеленістің басқаруында интеграция әсері өте ... ... ... ... ... аралық функция тобы ,
ішкі қызмет жиналыстары кіреді. Зерттеулердің көрсетуі ... ... ... ... ... ... мекеме басқаларына
қарағанда нәтижеге жетті. Мысалы, салалар мен бөлімдер арасындағы
өскен шиеленісте – ... ... мен ... ... ... қызмет
жүргізу арқылы мәселені шеше білді.
• Жалпы мекемелік ... ... ... ... ... мақсаттарды тағы бір құрылымдық шиеленістердің басқару
әдісі болып табылады. Мұндай мақсаттарды жүзеге асырылуы группада
немесе ... екі ... одан да көп ... өзара талпынысы
мен күштерін талап етеді. Жақсы ... (ой) ... ... ... яғни ... ортақ мақсатқа жетуге бағыт береді. Мысалы,
үш сметалық өндірістік отдел өзара шиеленісте болса онда әр отделды
мақсатына ... ... ... ... бөліп, нақты мекемелік
мақсатқа жету үшін бақылаулар жүргізіп, отдел ... ... ... ... сәйкес келетіндей етіп шығару
қажет.
Құнды принциптардың мазмұны мекемеде комплекстік мақсаттарды ашық
түрде көрсетеді. Компания ... ... ... ... ... ... ... жету үшін бүкіл персоналдық қиыншылықтары ... ... ... ... ... Шиеленісті басқарудағы методтардың
пайдалануы, адамдардың тәртібіне ... әсер ... ... аулақ болу.
Жалпы ұйымдастырушылық мақсаттарға жету үшін адамдар өздерінің бар
күштерін салады және ... ... ... ... ... Тұлғааралық
шиеленістер рұқсатының стильдері.
Шиеленістерді шешуде бес негізгі тұлғааралық стиль белгісі:
• Ауытқу бұл ... ... адам ... ... келмейді. Шиеленісті
шешудің негізгі жолдарының бірі – ...... ... ... ... Бұл ... тәртіппен сипаттайды. Мұнда бір – ... ... ... біз ... бір ... ... » шиеленістің ішкі сипатын қажеттігін, нақтылығын
анықтамауға тырысады.
Өкінішке орай ... ең ... ... ... ... ... да ... Басқа адамның шиеленіске деген талпынысын сөзбен
қайталау арқылы ... ... « Бұл аса ... мән ... ... ойла және ... қазір болып жатқан нәтижелер туралы ойлан ». Бұл
нәтижелердің ... ... ... ... ... ... әлі ... эмоцияларға мүмкіндік жоқ, бірақ ол ... ... ... ... ... ... ... қалатын тыныштықсыздық аяғында шыдамсыздыққа
әкеліп атылып шығуы мүмкін.
• Мәжбүрлеу. Бұл стиль өз көзқарасын кез – ... ... ... ... стиль басшылыққа алған тұлға қоршаған адамдардың
пікірлерімен санаспайды. Басқарушы құқы ... ... ... ... ең ... ... ие ... көрсете отырып,
шиеленісті өз бақылауына алуына болады. Бұл ... ... өз қол ... ... билік жүргізетін
жағдайда тимді ... ... Бұл ... ... ... қол ... ... ықыласын төмендетеді, тек
бір ғана ... ... ... ... ... [9, 56 ... ... моделі.
Шиеленіс процесінің моделі. Бұл жерден шиеленістің пайда болуының түп
... ... ... ... ... ... ... Бірақ
шиеленістің мүмкіндігінің шығу жақтары ситуацияны қиындатпау үшін ары қарай
мән бермеуі керек. ... ... ... ... көп ... ... мән бермейді, олар аздаған шығындарға әкеледі немесе
оларды зиянды емес деп ... ... ... ... ... ... ... пайдада көп шығын шықпайтынын түсінеді. Олардың бұл
ситуацияға деген қарым – қатынастары келесідей: « Осы жолы мен оған ... жол ... та ... ... адам ... біруге өзінің жетемін деген
мақсатына жол бермеуге тырысады. Нақты шиеленіс көптеген жағдайларда ... ... ... ... ... « Осы үшін ол адамдікі дұрыс
емес, ал менім көзқарасым дұрыс » деп ... Адам ... ... ... және оны ... ... уәделейді немесе басқа адамдардың
көзқарасын бір құрал арқылы өшіріп тастауға ... ... ... эксперттердің бағалауы, харизма, ... және ... ... түрі де ... мысалы - ол гүлденуге
әкелетін ... ... ... көмектеседі, яғни ол әр кезде
жағымсыз ... оны жай ... деп ... ... ... ... еді, бірақ зерттеулерге сүйенетін болсақ, ... ... ... ... ... ... ... де және клиенттермен де болдырмау қажет. Шиеленіске
қарсы ... ... ... шиеленісті - кризистік ... деп ... ... ... оның ақпараттық
жетіспеушілігінен ... ... ... ... ... ... білу қажет. Бұл жағдайдың
тиімділігіне тәуелді, шиеленістің ... ... ... ... бөлінеді. Бұл келесі шиеленістің ... ... әсер ... [10, 63 ... ... және негативті функцияларын қарастырайық (кесте
1).
Кесте 1
|Позитивті ... ... ... ... қатысудағы үлкен эмоционалды, |
|арасындағы ... ... ... ... ... жаңа ... жұмыстан өз бетінше шығуы, |
|информацияның ... ... ... ... әлеуметтік |
| ... ... ... ... ... ... жеткен группаларға жауға қарағандай |
|ұйымшылдығы жаулармен |көзқарас ... | ... ... ... ... процесімен тым көп айналысу жұмысқа |
| ... етуі |
| ... ... ... ... ұжымдағы |
| ... ... ... ... ... ... ... – қатынасында қайта құрылу өте |
|мүмкіндіктері ... ( ... ... ... ... ... Светлов В.А. Конфликт: модели, решение, ... ... 2005. – 105 ... байқағандай, шиеленіс қажеттіліктері оның объектісі – тапшы
құндылығына қарай ... ... ... ... оң ... ... алып ... даму үрдісінде болатын бірнеше кезеңдерді қарастырайық (кесте
2):
Бұл кестеде шиеленістің даму ... яғни әр ... ... ... ... ... ... 2
Шиеленістің даму нұсқасы
|Шиеленістің даму варианттары |Сөйлесулер жүргізу ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Зорлық, әскери (действия) |Мүмкін емес, жауап ... ... ... ... ... ... Анцупов А.Я., Шипилов А.И. Конфликтология.- Москва, 2001.- 425
с.
Шиеленіс уақыт пен даму процесін көрсетеді.Онда бірнеше ... ... ... ... ... ... ... кейінгі
байланысты шиеленісті периодтарын қарастырайық (сурет 3):
Шаршау
t1 t2 ... t
2 ... ... ... ... ... А.И. ... Москва, 2003.- 356 с.
Шаршау уақыт ағымымен шиеленіс алдындағы периодта (t0 – t1) ақырындап
(1) немесе ... ... (2) ... одан ... үлкен кульминациялық
моментке жетеді t2 – де төмен ... ... өту ... ... ... – t1) ... созылады, шиеленістен кейінгі периодта көп болуы ... – 20000 және көп. ... ... екі жақ үшін ... ... мүмкін бір әсер болады.
Жағымсыз эффектілер әкелетін, шиеленістік ... ... ... ... деген қажеттіліктерді анықтау.
Әр шиеленістен күтілетін нәтижелерді ... үшін ... ... ... жол ... үшін ... ... басқару әдісі.
• Компаниядағы жұмыс орындарын баланстандыру.
• Координациялық механизмдер.
Бұл шиеленістік ... ... тағы бір ... - бұл
координациялық әдістің қолданылуы.
Егер екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... басшыларына,
дұрыс шешім қабылдауын өтініп, ... ... ... ... ... мақсат). ... ...... ... тағы бір ... ... ... құрылымы.
Дисфункционалды шиеленістерді ... ... ... жағдайды басқару әдісі ретінде қолдану.
• Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... әлеуметтік топтық,
фирманың құрылымын оптимизациялау әдісімен ... ... ... ... ... ... ... Әр түрлі деңгейдегі құзыретті менеджерлерді дайындау.
Дайындығы ... ... ... ... ... ... қиынға түседі.
Әкімшілік қызметтегі жариялылықтың дамуы [14, 298 б.].
Басшылар арқылы ... әр ... ... ... ... ... ... - жанжал, екеуі де ... ... ... мен, HR – ... ... үзіліс кезінде естіп қалдым. Бұл мәселе өте күрделі:
депортамент директоры ... ... ... ... ... пайда
болған кадрлық ашаршылық.
Нарық деген ... ... ... ... тренингі және жанжалдарды
басқару ерекше орынға ... ... ... және ... теңестірілген - ... ... ... сұраушыларға қажет»,-дейді Trainings.ru.
директоры Юлия Ужакина. Бұл ... өз ... ... ... жоқ, ... оған ... тренингтер көлемі
қысқарды. Сонымен қатар ... ... да ... енді – ... ... және ... ... диагностика жанжалдылық себебін жиі көрсетіп
отырады, бірақ одан ... ... ... ... ... ... пайда болғанда оның шындығы шыққанын ... ... ол ... бола ... ... ... ... алғыр директорлар тапсырады.
Шиеленістің пайда болу себебін тауып, дұрыс ... ... ... ... үшін, ақиқатқа жетіп, оның мағынасын түсіну
қажет. Сондықтанда шиеленіске ... әсер ... ... ең ... ... оның шешімі.Бұл соқтығысуға әкелген келіспеушіліктің
шешімін ... ... ... ... ... ... шешімі, шиеленіс ... жою ... ... әрекеттесетін шарттардың пайда болуы бойынша екі ... ... ... шешу үшін, шиеленіс кезінде
ұстаған ұстанымдарының және сол ... ... ... ... ... ... ... объектілердің немесе бір –
бірінің арасындағы қатынастың өзгеруінде негізделеді.
Шиеленіс шешімі, өзіне жағдайға баға беру және оған ... ... ... әдісін таңдау, іс-әрекет жоспарын қалыптастыру,оны жүзеге асыру
және сол әрекеттердің ... баға беру ... көп ... ... ... ... жинау мен оған баға беру келесі
мәселелер бойынша талқыланады:
• Шиеленіс ... ... ... ір ... оның шешімі қол жетерлік);
• Оппонент (жалпы деректер, оның психологиялық
ерекшеліктері, басқарушымен қарым-қатынасы, ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығы, іс-
әрекеті, мақсаттары);
• шиеленіске алып келген себептер;
• әлеуметтік ортасы ... ... ... ... міндеттер орындалуда, шиеленіс оларға қалай
әсет етеді);
• қайталама рефлексия (субъектінің оның оппонентінің
шиеленісті қалай ... ... ... ... ... ... атқарады: шиеленіс кезінде жеке
бақылау, басшылармен, бағынушылармен, формальді емес ... ... ... ... ... ... ... берілген шиеленістік жағдайды анализдей және оған баға
бере ... ... ... ... ... ... қызығушылықтары
мен берілген жағдайға байланысты, шиеленісті шешу жолдарын айқындайды [15,
112 ... ... ... БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ («АРҚАБАЕВ» ЖК
МЫСАЛЫНДА)
2.1 «Арқабаев» ЖК қаржы-экономикалық ... ... ЖШ ... ... сүт және сүт ... ... ... бірі болып табылады. Кәсіпорын 2003 жылы құрылған.
Негізі әрекеті: сүт өңдеу және сүт пен ... ... сүт ... ... ... кәсіпорын өнімнің 20 түрін ... ... кең ... ... ... ЖК ... ... бәсекелестіктің өсуіне, тұтынушылардың
өнім сапасына деген талаптардың өсуіне байланысты ... ... ... жүйелі жүргізу қажет екені анық.
Жақын болашақта ... ... цех ашу ... ... ... және ... сапалы өнімдерді бөліп
шығаруға көп көңіл аударылады
Қатаң және ... ... ... ... ... абсолютті қауіпсіздігін,стандарттарға ... ... ... жоғары сапалығын қамтамасыз етеді.
Өнім сертификациядан өтіп, міндетті ... ... ... ... соң ғана өндіріске жіберіледі.
Шығарылған өнім үшін шикізат Талдықорған аймағының мал ... ... ... ... ... және ... ... өнімді сатумен келісім-шарт негізінде «Сәттілік»ЖШС және
қолма-қол ақша ... ... ... ... сату ... ... айналысады.
Кәсіпорын аптасына 1 рет өнімдер партиясын Алматы қаласына жібереді.
Өндірілген өнімнің негізгі тұтынушылары болып Талдықорған қаласының
және оған ... ... ... ... ... кәсіпорын Талдықорған және жақын ... ... ... ... ЖШС -ң нарықтағы үлесі-өндірілген және өткізілген ... ... ... 15 пайызын құрайды.
Талдықорған қаласында осы кәсіпорыннан басқа сүт өнімдерін өндіретін
бірнеше кәсіпорындар бар, олар: «Үштөбе Айдын» ЖШС, ... ... ... ... ... қалалық сүт зауыты»ЖШС.
Кәсіпорынның жер көлемі -0,1212 га.Барлық құрлыстар ... ... ... ... 30 ... құрайды [16].
Кесте 3
«Арқабаев» ЖК кәсіпорын балансының 2007, 2008, 2009 жылдарға арналған
есептеу қорытындылары
|Актив |2008 |2009 ... ... |
| ... | | | |
| | | | ... ... ... тарау. Ұзақ мерзімді | | | | | ... | | | | | ... есеп | | | |2009 |2010/ ... |
|активтер-бастапқы құны | | | ... |. | |
| | | | |ж. ж.|ж. ж | | ... ... |452394 |460273 |461642 ... |7879 |1369 ... | | | | | | | ... |1842 |2150 |2915 ... |308 |756 ... мен |153177 |160899 |161185 |105 |100,1 |7722 |286 ... мен жабдықтар |215642 |216573 |218642 |100,4|101 |931 |2069 |
|көлік құралдары |56246 |59642 |60110 |106 |100,7 |3396 |468 ... ... ... |25487 |21009 |18790 |82,4 |89,4 ... ... мерзімді | | | | | | | ... ... (бір | | | | | | | ... артық) | | | | | | | ... |452394 |460273 |461642 ... |7879 |1369 |
|2 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |465999 |466477 ... |1953 |478 |
|Материалдар |453031 |455996 |456954 ... |2965 |958 ... ... | | | | | | | ... өнім |11015 |10003 |9523 |90,8 |95,2 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |77822 |81588 |89643 ... |3766 |8055 |
|Сатып алушылар мен |5815 |3649 |4267 |62,7 |116,9 ... ... ... | | | | | | | ... (30) | | | | | | | ... ... қарыз |10543 |11215 |14727 |106,3|131,3 |672 |3512 |
|Оның ішінде ҚҚС |10543 |11215 |14727 ... |672 |3512 ... ... |3805 |6621 |7103 |174 |107,2 |2816 |482 ... | | | | | | | ... ... |57659 |60103 |63546 |104,2|105,7 |2444 |3443 ... ... |11058 |12123 |15003 ... |1065 |2880 ... ... ақша | | | | | | | ... | | | | | | | ... ақша | | | | | | | ... | | | | | | | ... шотта |2346 |3703 |4613 ... |1357 |910 ... ... |7653 |6841 |7976 |89,3 |116,5 |-812 |1135 ... |1059 |1579 |2414 ... |520 |835 ... |552926 |559710 |571123 ... |6784 |11413 ... |1005320 |1019983 |1032765 ... ... ... көзі: «Арқабаев»ЖК жылдық есептері ... ... ... ... ... ... 2009
жылы 14663 мың теңгеге көбейгендігін көреміз,оның ішінде негізгі қордың
7879 мың ... және ... ... 6784 мың теңгеге көбейгені
байқалады. 2009 жылмен салыстырғанда негізгі қаржының 1369 мың теңгеге ... ... 11413 мың ... көбеюі есебінен 2010 жылы ... 12782 мың ... ... ЖК ... ... қор 2008 жыл мен ... жылы 2,21 %-ға, 2010 жылы 2,23% -ға ... қор мөлшерінің
көбеюі оң қағида ретінде бағаланады,себебі кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... өз ... қарастырылатын
кәсіпорынның тиімді қызметіне оң әсер етуі тиіс. «Арқабаев» ЖК ... ... оның ... ... ... ... ... дайын материалдар түрінде болады.Кәсіпорынның айналымдық қаржы
мөлшері көбейгендіктен,осыған сәйкес баланс бойынша қосымша құн ... да ... жылы ... ... ... ... материалдар алады
(үлес салмағы 97,6%), 2009 жылы ... қор 478 ... 4664777 мың ... ... ... үлес ... кәсіпорын өз қаржысын,негізгі қаржыны ... ... ... ... ... ... ... жасауға болады.
Кестеден көргеніміздей «Арқабаев» ЖК кәсіпорында ұзақ ... ... ... жай іске асатын активтер ... ... ... ... ... қарыз бар:2008 жылы 77822 мың салады;
2009 жылы бұл ... ... ... мың ... ал 2010 ... жылмен салыстырғанда 9,8%-ға көбейіп,89643 мың ... ... ... ... ... қарамастан,оның қомақты
салада болуы-кәсіпорынның ... ... ... ... иммобилизациясын (ауытқуын) сипаттайды.
Ең өтімді активтер-ақшалай қаржы 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы
9,6%-ға, 2010 жылы 2009 ... ... 27,3 %-ға ... 2880 ... ... ... жылысуынан келіп, қосылуының артуы кәсіпорын
жұмысының қаржылық жақсаруын растайды. Талдау толық болу үшін ... ... ... ... ... ... ... талдамас
бұрыс алдын-ала есептеу жүргізіп, қорытындыларын 4 кестеде көрсетеміз.
Кесте 4
2007, 2009, 2010 ... ... ... ЖК кәсіпорын балансының
пассивін талдаудың есептеу қорытындылары
|Пассив |2008 ... ... ... |
| | | | |% ... ... ... | | | |2009 |2010/ ... |
| | | | |/2008 |2009 | | |
|1 ... ... |  |  |  | | | | ... | | | | | | | ... ... ... ... |1 |0 |0 |
|3 ... ... ... ... |91122 |100497 |105662 |110,2 |105,1 |9375 |5165 ... | | | | | | | ... ... қайта | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... |447122 |456497 |461662 |102,1 |101,1 |9375 |5165 |
|2 ... Ұзақ | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... мерзімді |354446 |343715 |334215 |96,9 |97,2 ... ... ... (1 | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... тастаған | | | | | | | ... | | | | | | | ... |354446 |343715 |334215 |96,9 |97,2 ... |
|3 ... Ағымдағы | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |85629 |93956 |100107 |109,7 |106,5 |8327 |6151 ... | | | | | | | ... ... |118123 |125815 |136781 |106,5 |108,7 |7692 |10966 ... ... | | | | | | | ... ішінде ҚҚС | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... орындау | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... мен |83653 |91103 |89988 |108,9 |98,7 |7450 |-1115 ... мердігерлермен | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ақы ... |27185 |29644 |28463 |109,0 |96,0 |2459 |-1181 ... персоналмен | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |7285 |5068 |4075 |69,5 |80,4 |-2217 |-993 ... |558198 |563486 |571103 |100,9 |101,3 |5288 |7617 ... |1005320 |1019983 |1032765 |101,4 |101,2 |14663 |12782 ... ... ... ... ... |
3 ... ... ... кәсіпорынның меншікті капитал
2009 жылы 2008 жылға қарағанда 2,1 %-ға өсіп, 9375 мың теңгені, 2010 ... ... ... 1,1%-ға көбейіп, 461662 мың теңгені ... ... ... ... және 2009 ... 2010 жылы оның ... ... есебінен артқанБұл дерек
кәсіпорынның құрыс қаржылық тұрақтылығын сипаттайды.Жарғылық капитал үш
жылда өзгерген ... ... ... 2009 жылы ... ... ... құрады, сондай-ақ ұзақ мерзімді міндеттемелердің 2009 жылмен
салыстырғанда 2010 жылы ... ... мың ... ... ... ... мен ... қысқа мерзімділердің көбеюі
кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының нашарлауына әкелуі мүмкін.
«Арқабаев»ЖК кәсіпорынның қысқа мерзімді ... 2009 жылы ... мың ... және 2010 жылы 2009 ... ... ... 100107 мың теңгені құраған.Қысқа мерзімді міндеттемелер ... ... ... ... және ұзақ ... несиені жабуға қаржының
жоқтығын растайды, бұд жағдай позитивті қағида болып бағаланбайды.
«Арқабаев»ЖК-ң ең «өзекті» баптарының бірі ... ... ... ... 2009 жылы 7692 мың ... 2010 жылы 10966 ... ... Оның ішіндегі ең қомақтысы – ... ... ... есеп айрысу құжаттарының мерзімінде төленбеу және
алынған аванстар есебінен түсірілген ... ... ... ... жылы 41%, 2009 жылы 38%, 2010 жылы 51%), бұл ... ... ... ... ... ЖК ... ... шолу негізінде кәсіпорынның қанағаттанарлық ... ... ... ... ... кәсіпорынның несие
қабілеттілігін бағалау қажет,баланс өтімділігі мен төлем қабілетіне талдау
жасау ... ... ... өз ... ... іске ... ... міндеттемелерін төлеу қабілетін ... ... ... ... ... ... ... бола алады,өйткені
ағымдағы актив құрамына әр текті айналым қаржысы кіреді,олар сыртқы ... іске ... және қиын іске ... болып бөлінеді.
«Арқабаев» ЖК кәсіпорынның 2008-2010 жылдар аралығындағы өтімділігіне
талдау жасап көреміз.
Кесте 5
2008-2010 ж.ж «Арқабаев»ЖК кәсіпорын балансының өтімділігін бағалаудың
бастапқы деректері.
|Актив |Сомасы мың ... ... ... тыс.тенге |
| ... ... ж.ж ... ... ... бағалау
|Абсолютті өтімді |2008ж. |2009ж. |2010ж. ... ... |А1( П1; |А1( П1; ... П2; |А2 П4. |А4 > П4. ... ... ... құрастырылған ... ... ... ЖК кәсіпорын балансының өтімділігін
жеткіліксіз сипаттауға ... және П1 ... 3 айға ... ... ... ... мен түсімдердіңара қатынасын
(байланысын) көрсетеді.Талдау жасалатын кәіспорында бұл ара ... ... ... ... ... ... ... төлем қабілеті түзелмейді деген сөз.Мұндағы А¹ және П¹ ара
қатынасы 2008 жылы 0,093:1, 2009 жылы 0,096:1, 2010 жылы ... ... осы ... 0,2:1 ... ... ... ... қаржының айтарлықтай жеткіліксіздігін көрсетеді.
Актив және пассив,яғни А2 мен П2 (орташа алғанда мерзімдері 3-айдан 6-
айға дейін)бойынша екінші топ нәтижелерін салыстыру-жақын ... ... ... ... төмендеу тенденциясын көрсетеді.Талдау жасалған
уақыт аралығында кәсіпорынның ағымдағы ... ... ... баланстың абсолютті өтімділік шартына сәйкес келмейді,яғни,
«Арқабаев»ЖК қысқа ... ... ... жапқаны мен ,кәіспорынның
өзінің қысқа мерзімді міндеттемелерін жаба ... және ... ... және пассив нәтижелерін үшінші және төртінші топтар үшін
салыстыру алыс ... ... мен ... ара ... Актив және пассив ... ... топ ... А3 және П3,осы шектеулерден толық орындалатыны көрінеді.
Соңғы теңсіздікті орындау- қиын іске ... ... (А4) жабу ... ... ... ... болатынын көрсетеді.Баланс
өтімділігін осы схема бойынша талдау жуықтап алғандағы ... ... Ең ... коэффиценттері арқылы төлем қабілетін ... ... ... ... ... қор ... ... түрлі
деңгейінде кәсіпорынның қор жағдайының ... ... ... ... сыртқы қолданушылардың сұранысына жауап береді.
Мысалға, шикізат және материал жабдықтаушылары ... ... ... ... ... ... алушылар мен
ұстаушылар төлем қабілетін ағымдағы өтімділік ... мен ... ЖК ... ... ... ... –төлем
қабілетін сипаттайтын коэффициенттер мына мәнге ие болады:
ТЛ2008=(А1+А2) - (П1+П2) = (11058+77822) - ... = - ... = ... - ... = - ... = ... - (136781+100107) = - 132242
Кесте 7
Өтімділік коэффиценттері
|Көрсеткіш ... ... ... ... |
| | ... |бойынша көрсеткіш |
| | | ... |
| | | ... ... ... | |1-2 |2,7 |2,5 |2,4 ... | | | | | ... ... |К б. л.. = |> 1 |0,26 |0,27 |0,31 ... ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... |0,2-0,5 |0,054 |0,055 |0,063 ... | | | | | ... ... | |0,5-0,7 |2,27 |2,12 |1,96 ... | | | | | ... | | | | | ... ... Автормен құрастырылған |
К ... = ... ... = ... ... = 571123/(136781+100107)=2,4
К жылд.ликв2008 = (11058+77822)/354446= 0,26
К жылд.ликв2009 = (12123+81588)/343715=0,27
К жылд.ликв2010 = (15003+89643)/334215=0,31
К абс.ликв2008 = ... ... = ... ... = 15003/(136781+100107)=0,063
К қарж.моб.өтім. 2008 =464046/(118123+85629)=2,27
К қарж.моб.өтім. 2009 =465999/(125815+93956)=2,12
К қарж.моб.өтім. 2010 ... ... ... ... ... коэффиценттің мәндерін
есептеудің талдауы ұсынылған ... ... ... осы ... ... жалпы сомасы төлем қабілетін қамтамасыз етуге жеткілікті
деген сөз.
Соңғы үш жылдағы шұғыл өтімділік ... ... ... шамадан төмен (1-ден көп), ... ... ... ... ... ... мерзімді міндеттемелерді жабуы үшін ең өтімді және
тез іске асатын активтер сомасы ... ... ... ... ... ... ... түсу кезінде қысқа
мерімді қарыздар ... ... ... ... ... есеп ... үшін айналым қаржысының жартысын ақшаға айналдыру
мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін дебиторлармен ... ... ... жылы ... ... ... есептеу мәндері 0,054
құрды,бұл кәсіпорында ақша қаржы мөлшерінің және ... ... ... ... ... ... ... салымдарының
жеткіліксіздігін көрсетеді.Яғни кәсіпорын соңғы үш жыл ... ... ... 2009 жылы 0,055 және 2010 жылы 0,063 ... ... мобилизациясының өтімділік коэффицентін талдау ұсынылған шамаға
сәйкес келмейді,кәсіпорының төлем қабілетінің қорларға жоғары ... ... ... қабілетсіздігін сипаттайды.
Тәжірбеде қаржылық тұрақтылықты талдаудың түрлі ... ... ... ... ... ... жасаймыз.
Қаржылық тұрақтылықтың жинақтық көрсеткіштері қорлар мен шығындарды
қалыптастырудың қаржы көздерінің артықшылығы немесе жеткіліксіздігі болып
табылады,ал ... ... мен ... мен ... ... айырмасына тең.
Кесте 8
«Арқабаев»ЖК кәсіпорынның қаржы жағдайының типтік түрін анықтау, мың
тенге
|Көрсеткіштер |2008ж. |2009ж. |2010ж. ... |463046 |465999 |466477 ... ... айналым қаржысы |-5272 |-3776 |20 ... мен ... ... |349174 |339939 |334235 ... және ұзақ ... қарыз көздер | | | ... | | | ... ... мен ... қалыптастырудың |434803 |433895 |434342 |
|негізгі ... ... ... (НК) | | | ... көзі: Автормен құрастырылған ... мен ... ... ... үш ... ... мен
шығындардың қалыптастыру көздері мен ... үш ... ... ... ... мен ... ... көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2008ж. |2009ж. |2010ж. ... (+) ... ... |-468318 |-469775 |-466457 ... = СОС – 3 | | | ... (+) немесе жеткіліксіз (-) |-68872 |-126060 |-132242 |
|меншікті және қысқа мерзімді ... | | | ... = СД – 3 | | | ... (+) ... ... |-28243 |-32104 |-32135 ... ... көздердің жалпы көлемініңФои | | | |
|= ОИ – 3 | | | ... ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген көздердің біреуі де жыл басындада,аяғына да
жеткен жоқ.Осы көрсеткіштер арқылы ... ... ... үш ... ... ... Фсос

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Белинский төңкерісшіл демократтардың көш бастаушысы5 бет
Жергілікті бюджеттің кірісін қалыптастыру102 бет
Су6 бет
Тұлға - әлеуметтік қатынастардың субъектісі және объектісі ретінде5 бет
Қазақстандағы нарықтың даму тарихы17 бет
Басшылық ету тәсілдері3 бет
Жұмысшылардың қосымша еңбекақылары6 бет
Капитал айналымы18 бет
Полиграфиялық кәсіпорынды жобалау технологиясы9 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь