Қазақстан территориясында теміржолдың даму мәселелері мен келешегі

КІРІСПЕ. . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1 ТАРАУ
1. Темір жол көлігінің халық шаруашылығы дамуындағы ролі. . . . . 6
1.2. Қазақстан мемір жол тарихының дамуы. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.3. Қазақстан Республикасының экономикасын өркендетуде темір
жол көлігінің алатын орны. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
2 ТАРАУ
2. Қазақстан территориясында теміржолдың даму мәселелері
мен келешегі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
2.1. Темір жолдарды электрлендіру.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
2.2. Қазақстан темір жолының келещектегі негізгі бағыттары
және олардың маңызы.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40

ҚОРЫТЫНДЫ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Жұмыстың өзектіліті: Жер көлемі ұлан - ғайыр, табиғат байлықтарымен халық әркелкі орналасқан Қазақстан Республикасы үшін көліктің маңызы аса зор.Көліктің жеке алғанда ешқандай өнім өндірмейтіні мәлім, бірақ халықсыз шаруашылығының өркендеуі мүмкін емес. Көлік еңбек бөлінісін кеңінен дамытуға және эканомикалық аудандардағы шаруашылықтардың маманднуының тереңдете түсуте мүмкіндік береді. Демек, көлік өндіртіш күштерді дамытудың қуатты құралы.Көліктің барлық түрлері әдетте өзара тығыз байланысты болып, бірін-бірі толықтырады және қызмет көрсететін біртұтас кешен түзеді.Мұнда табиғи жолдар өте аз. Сондықтан Қазақстанда көліктің құрлықтағы түрлері-темір жол және автомобиль көліктері көбірек дамыған.Қазақстан терреториясында темір жолы көлік саласында жетекші роль атқарады,бүкіл жүк айналымының 92 пайызын құрайды.Темір жол көліті бүкіл іс жүзінде жүктің барлық түрін жылдам тасымалдай алатын әмбебап түрі.Темір жол көліті бұл-іс жүзінде жүктің барлық түрін жылдам тасымалдай алатын әмбебап түрі.Көліктің бұл түрі мемлекет терреториясының әр түкпірін бір-бірімен байланыстыратын, шынайы өндірістің сан саласында өндірілтен өнімдерді, жүктерді тасымалдауда елдің өндірістік күштерін бір тұтас бірлікке біріктіретін бірде бір күре тамыр.Республикадағы жүк тасымалданатын темір жолдардың электр энергиясымен жұмыс істеуге көшірілді және көшіріліп жатыр, ал станциялардағы жүктерді тиеу, түсіру жұмыстарын механикаландырылған.Ел тіршілігінде атқаратын әлеуметтік –экономикалық даму тарихын қалыптастыруда темір жолдың маңызы айрықша.Қазіргі кезде Қазақстан темір жолының үлесіне көлік қатынасының барлық түрлері бойынша тасылатын жүктің төрттен үш бөліті қалалар мен ауылдарға және басқада жерлерге жол жүретін жолаушылардың жарымы тиеді.Темір жолдың техникалық жағынан қамтамасыз ету және тасу жөнінде Қазақстан ТМД елдері арасында Ресей мен Украинадан кейінгі үшінші орынды алады.
1. Баранский Н.Н. Краткий курс экономической теотрафии. М., 1926.
2. Бронер Д.Л. Транспорт торода "Статистика" М., 1975.
3. Голубев Н.Р, Новиков Ю.В. Окружающая среда и транспорт. М, "
Транспорт" 1987.
4. Ердавлетов С.Р.Экономическая и социальная теотрафия Казахстана. А
1998.
5. Асылбеков. М.Х, А.А. Беталиев, Р.Е. Курманталиева "История Туркестано
- Сибирской матистралии" (1926-1958)
6. Казанский Н.Н. Теотрафия путей сообщения. М"Транспорт " 1987.
7. Кунхожаев Н.Р. Экономика современното Казахстана состояние и
перспективы. Алматы, 1998.
8. Никольский Н.В. Теотрафия транспорта СССр. М. Издательство
моск. Ун-тв 1978 .
9. Омаров А. История железных дорот Казахстана. Алматы "Баур и К". Том I.
1997.
10. Омаров А. 30 лет электрификации железныз дорот Казахстана. Алматы, "
Баур и К " 1995. Том
11.Паноморенко.В.П. Начальник службы электрификации и
электроснабжения Алматинской железной дороти —диалот.
12. Латикан Н.К. председатель АО "Целинстрой" - диалот.
ІЗ. Фурсина Т.А, Тлеубертен М.А, Дуйсебаева К.Ж,Токбертенова.А.А,
Акашева А.С. "Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік
теотрафиясы" әдістемелік құрал. Алматы, 2000.
14. Фурсина Т.А. Учебно-методическое пособие "Теотрафия транспорта "
Алматы 2000.
15. Ч.Ғабдығалиұлы Мусин "Темңр жол қатынасын дамыту" Қазақ
темір жолы 2004 ж. N8 20-бет.
І6. Омаров А.Д. "Достық жолы" Алматы:, "Транспорт" 1995.
17. Қуат Бораш "Темір жол қайта құрылымдау" қаншалықты қажет?
Егемен Қазақстан 2003жыл. 29 қазан. 4-бет
18. Ермек Сахариев "Ғасыр жасаған темір жол" Қазақ темір жолы
2004 жыл. N5. 6 бет.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1 ... ... жол ... ... ... ... . . . .
6
1.2. Қазақстан ... ... ... . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . ... ... Республикасының
экономикасын өркендетуде темір
жол ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . 22
2 ... ... территориясында
теміржолдың даму мәселелері
мен келешегі. . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... Қазақстан темір жолының
келещектегі негізгі бағыттары
және олардың маңызы.. . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . ... ... ТІЗІМІ. . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... Жер ... ұлан - ... табиғат
байлықтарымен халық әркелкі орналасқан Қазақстан Республикасы ... ... аса ... жеке ... ... өнім
өндірмейтіні мәлім, бірақ халықсыз шаруашылығының ... ... ... еңбек бөлінісін кеңінен дамытуға және ... ... ... тереңдете түсуте мүмкіндік
береді. Демек, көлік өндіртіш ... ... ... ... ... ... өзара тығыз байланысты болып,
бірін-бірі толықтырады және қызмет көрсететін ... ... ... ... өте аз. ... Қазақстанда көліктің құрлықтағы түрлері-
темір жол және автомобиль ... ... ... ... жолы көлік саласында жетекші роль атқарады,бүкіл жүк
айналымының 92 пайызын құрайды.Темір жол көліті бүкіл іс ... ... ... ... тасымалдай алатын әмбебап түрі.Темір жол көліті бұл-іс
жүзінде жүктің барлық түрін жылдам ... ... ... ... түрі ... ... әр түкпірін бір-бірімен байланыстыратын,
шынайы өндірістің сан саласында өндірілтен өнімдерді, жүктерді ... ... ... бір ... ... ... ... бір күре
тамыр.Республикадағы жүк тасымалданатын темір ... ... ... ... ... және ... ... ал станциялардағы жүктерді
тиеу, түсіру жұмыстарын ... ... ... ... даму ... ... ... жолдың маңызы
айрықша.Қазіргі кезде Қазақстан темір жолының үлесіне көлік ... ... ... ... жүктің төрттен үш бөліті қалалар мен
ауылдарға және ... ... жол ... ... жарымы
тиеді.Темір жолдың техникалық жағынан қамтамасыз ету және тасу жөнінде
Қазақстан ТМД елдері ... ... мен ... ... үшінші орынды
алады.
Республикада 1977 жылға дейін өз алдына ... бір – ... Тың ... жол, ... және ... Қазақстан темір жол
бөлімдері ... ... ... іс ... қызыметі 1991
жылдан басталған ... ... ... сай ... ... жылдары жолаушылар тасу екі есете, жүк тасу айналымы
төрт есете азайды. Сондықтан, темір жол көлітінің ... ... ... ... жетілдіру және темір жол бөлімдерін ірілендіру
мәселелеріне ерекше көңіл бөлді. 1997 ... 31 ... ... ... Тың және ... ... ... жол бөлімдері біріктіріліп.
республикалық мемлекеттік «Қазақстан ... ... ... ... ... ... жолы» Ұлттық компаниясы жабық акционерлік
қоғамына айналдырылды.
2004 жыл Қазақстаыдағы темір жолдың ... 14 мың ... ... ... ... жол ... саны ... асты. «Қазакстан темір
жолы» жабық акционерлік басқару құрамына департаменттер, жеке ... ... ... ... ... т.б. ... ... басқа
оған халықты қажетті тауарлармен қамтамасыз ететін, денсаулық сақтау, жолды
жөндеу, құрылыс, ғылыми-экономикалық жобалау, телефон-телеграф байланысы,
стансалар, жолдарда жүктер ... ... ету ... қарайды.
КСРО тарағаннан кейін халықаралық темір жол ... ... ... ... рөл ... ... төрт жыл ... 6,4 миллиард теңгенің
құрылыс жұмыстары жүртізілді. 12,5 ... ... жәнс 30 ... жолдар салынды. '994 жылдан бастап Достық-Алашанькоу стансалары
арқылы халықаралық жүк тасу ... ... ... ... Өзбекстан және Онтүстік Кореямен сауда байланыстары едәуір өсті. ... ... ... жүк тасу 1994 ... ... 10 ... аса артып.
7,2 мнллион тоннаға жетті.
Жүмыстын мақсаты: Тәуелсіздік ... ... ... ... өз ... жаңа ... жолдар салу және темір жол стансалары мен
желілерлі қайтадан ... ... ... ... Осы ... ... жолы» 1998-2000 жылдар 2001-2010, 2011-2020 ж.ж.
бағдарламасын жасаған. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... меи келешеті электрлендіру мәселелерін карастыра ... ... ... ... міндеті: Темір жол көлігіне талаптар жыл өткен сайын өсіп
отыр. Оның басты міндеттері Н. ... ... 2030" ... көрініс тапқан. Олар:
* темір жол ... ... ... ... кезеңнің
талабына сай қайта құру.
* транзиция матистралі ... жүк ... ... шет ... байланыс жасауда аса маңызды Достық-Ақтоғай
стансалары арасындағы жол катынасын одан әрі дамытып, тасылатын
жүктің ... ... 10 млн. ... ... жүк ... ... ... қазіргі кезеңнің талабына сай
жүк сақтайтын терминалдарды ұйымдастыру.
* барлық көлік және ... ... ... ... ... ... ... Диплом жұмыстың көлемі 53-бетті құрайды. Диплом
жұмыс кіріспеден, 2 тараудан, 4 тақырыпшадан және қорытындыдан тұрады. Оның
бірінші ... ... жол ... ... ... ... Көліксіз халық шаруашылығының өркендеуі мүмкін емес ... ... ... ... ... ... ... даму
мәселелері мен келешегі. Қазакстан территориясында темір жол ... мен ... ... ... ... ... барысында
статистикалык мәліметтер мен М.Х. Асылбеков. А.Омаров, С.Р. Ердавлетов тағы
басқа ғалым зерттеуші авторлардың ... ... ... ... қалалық темір жол вокзалы қызметкерлерінің нақты деректеріне
сүйенген.
1 ТАРАУ
1. Темір жол ... ... ... ... ... ... ... дейін жер бетінде тек су және арба көлік
транспорты ғана болған. ... ... ... ... дамуына
титізетін әсері сөзсіз. Арзан, әрі жедел жеткізетін, ыңғайлы көліктің ... ... ... ... тұруын жиілетті. Адам баласының ой-
өрісі сапар шетудің, алыс ... мен ... ... ... ... байи ... Темір жолдар сауданың дамуына, шикізаттың, басқа да
өнеркәсіп тауарларының таралуына қолайлы жағдай ... ... ... барған сайын жақсара түсті, мұның бәрі, сайып келгенде, ... ... кең ... ... жеке ... ешкандай өнім өндірмейтіні мәлім,
бірақ оның шаруашылықтағы маңызы зор, көлік болмайынша кез
келтен аумақтың қазіргі экономикасы, бейнелеп айтқанда, бір
күнде тіршілік ете алмайды, ... ... ... ... ... пен ауыл ... өнім мен ... арасындағы байланысты қамтамасыз ете алатын тек
қана көлік. Сонымен қатар, көлік еңбек бөлінісін кеңінен ... ... ... ... ... мен
экономикалық аудандардағы шаруашылықтардың мамандануын ... ... ... ... ... - өндіргіш күштерді дамытудың қуатты құралы.
Көліктің барлық ... ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсететін біртұтас кешен түзеді /9/.
Кең байтақ аумағы бар Қазақстанның жағдайында көліктің маңызына баға
жетпейді. Оның ... ... ... ... Орта Азия ... Ресей
Федерацпясының Батыс Сібір, Орал және Еділ бойы секілді ірі экономикалық
аудандармен жалғастыратын қатынас ... ... ... өзі ... осы ... ... аудандармен тығыз байланыста. Сондықтан
республиканың көлігіне өте зор міндеттер жүктеледі- ол ... ... ... ... ... ауданаралық аумақтық-өндірістік байланыстарды да
қамтамасыз етуте тиіс. Казақстанда көліктің құрлықтағы түрлері - т е м і ... о л және а в т о м о б и л ь ... ... ... ... ... дамуына қарай көлік құралдарының жылдамдығы мен жүк
көтергіштіті ұдайы өсіп, қатынас жолдарының жетілдірітіп келе ... ... ... өдістерінің жақсарып отырғанын атап көрсету керек-
осының бәрі ... мен ... ... пен ... ... аз ... тасымалдау үшін көлікті пайлалану мүмкіндіктерін ... ... ... өркендете берудің бағыттары Президенттің
«Қазақстан—2030» деген Жолдауында да ерекше атап ... ... ... бұл – іс ... ... барлық түрін жылдам тасымалдай ... ... Ол ... барлық маусымында үздіксіз жұмыс істейді. ал жүк
тасымалының. әсіресе ... ... ... жүк ... ... ... жолының - 15 мың шақырымнан ... ... ... ... ... мен ... кейін үшінші орын алады.
Революциядан кейінгі жылдар ішінде Қазақстан темір жолының жалпы ұзындығы
1913 ... ... 7,5 есе ... Бұл ... ... ... ... бұлайша өсуі бұрынғы ... ... ... енетін
республикалардың бірде-бірінде болған емес /13/.
Қазақстанның қазіргі темір жол желісінің негізі ... ... ... үш ... ... ... құралады. Бұл
магистральдардан көршілес аумақтардың шалғай түпкірлеріне қарай едәуір
қысқа жолдар ... олар ... ... ... ... немесе Қазақстан аумағының тысқа шығатын қосымша
жолдарды байланыстырады.
Қазақстандағы ескі темір жолдардың бірі — Орынбор -Ташкент темір жолы
солтүстік-батыстан ... ... ... 1905 —1907 ... бұл жол Қазақстанды Ресей Федерациясының ... ... және Орта Азия ... байланыстырады. Онымен жыл
сайын ... ... ... мен әр ... ... ... Бұл Қазақстанның жүкті барынша көп тасымалдайтын ... ... ... ... - Ссмей —Алматы-Кұлан —Шымкент
—Арыс темір жолы ... және ... ... тау ... ... -батысқа қарай өтіп, Орынбор — ташкент ... Ұлы ... ... байланыстырады. Құлан стансиясынан
солтүстікке қараған бөлігі ... ... ... ... жолы деп
аталатын бұл жол 30-жылдардың өзінде-ақ Кенді Алтай мен Жоңғар Алатауында
түсті ... ... ... Алматы төңірегінде
өнімдерің өндіруді дамытуға және Семейдің, Шымкенттің, әсіресе бұл кезде
республика ... ... ... тез ... ... ... оңтүстікке қарай өтетін үшінші темір жол магистралі ...... - ...... — Шу жолы ... ... ... оның солтүстік, ортатық және оңтүстік бөліктерін
байланыстырады. Бұл жол Жезқазған мен ... одан әрі Саяк пен ... ... тармақтарымен қоса, Қарағанды тас көмір алабы мен Орталық
Қазақстандағы мыс өнеркәсібінің тез өсуіне көмегінтигізді. Ол республиканың
оңтүстік ... мен Орта ... ... ... Қазақстан астығының және Сібір ағашының келуіне төте жол ашты.
Ұлы Сібір темір жолын есептемегенде, Петропавл арқылы ... ... ... темір жолдардан, Қарталы—Астана Павлодар — Оңтүстік Сібір
магистралінің бір ... ... ... және ... ... ... ... темір жол бөлігі табылады. Бұл жол ...... ... ... ... Қарағанды мен Матнптоторск арасындағы
қашықтығы 928 шақырымға қысқартты. Бұл темір жол арқылы негізінен көмір,
кен, ... және ... ... ... тың және ... жерлерді итеруге байланысты
батыстан шығысқа қарай тағы бір темір жол салынды, ол Орта ... ... бір ... ... ... Бұл жол арқылы Солтүстік Қазақстанның
алыс түпкіріндегі аудандарынан астық және басқа ауылшаруашылық ... ... ... ... жанармай және жағармай, минералды
тыңайтқыштар, ағаш, құрылыс материалдары, ... ... ... әкелінеді.
Республикадағы жүк көп тасымалданатын темір жолдардың электр энертиясымен
жұмыс ... ... және ... ... ал ... ... ... жұмыстарының механикаландырылғанын және Ортатық
Қазақстан мен Шығыс Қазақстанда ұзындығы 200-400 ... жаңа ... салу ... ... ... барлық елдердегідей. біздің
республикамызда да көліктің жұмысы екі ... ... ... және жүк ... ... өлшенеді, ат бұл
тасымалданатын ... ... ... қашықтыққа көбейту арқылы
есептеледі. Республикада темір жолмен ... ... ... 870 ... ... ... ... бар Қазақстан
жағдайында темір жол көліктің басты түрі ... ... ... ол ... ... ... ... орынды алады.
Республикада халық шаруашылының дамуы көліктің барлық түрінің кешенді
дамуын қажет етеді. ... ... ... ... ... темір жол
көлігі жедел даму жолында./12,15/ Қазіргі кезде тағы да бір ... және ... ... Иран мен ... ... ... бар жаңа темір жол іске қосылды.
1.2. Қазақстан темір жол тарихының дамуы
Он тоғызыншы ғасырдың ... ... ... мен Орта ... ... мүлде зерттелметен аймақтарына теміржол магистралін ... ой, шын ... ... ... ... мен ... ең батыл
да, протресшіл екенін дәледейтін айқын мысал. Бір кезде шөлді ... райы ... ... ... жолдарын қысқа мерзім ішінде салып
бітіруі, аса ірі ... қана ... ... ... ... ... жұмысшылар мен құрылысшылардың еңбектеті ерлігі болды.
Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... Орта ... ... мен ... және ... өмірін дамуына кең мүмкіндіктер
ашты. Олар Тянь-Шянь, Алатау Іле Алатауының жоталарын көктей өтіп, Жоңғар
Қақпасынан бірақ шықты. Қарақұм мен ... ... мен ... ... бой ... ... мен ... кеніштеріне, мақталы далаларға, адам
аяғы баспаған орманды алқаптарға, ұлы дария, үлкен көлдердің жағалауына
келіп жетті.
Оларсыз Қазақстан мен Орта ... ... ... табиғат
байлықтарын шаруашылық айналымына тарту, шалғай аудандардағы жаңа ашылған
пайдалы кен қазбаларын итеру мүмкін емес еді.
Міне, осы ... ... бір ... ... ... ... жан ... адамға
қажетті және бағалы жүктерді тасымалдаудың көлемі шұғыл және едәуір арта
түсті. ... ... өзі ... салынған жолдарды техникалық жақтан әрі
қарай жаңғыртып отыруды, халықтардың экономикалық және ... ... ... ... түсуді талап етті.
Алғашқы жақсы бастамалар XIX ғасырдың бас кезінде болды. ... ... бұл әдіс ... ... ... ... қолданыла бастады.
Енді осы жолдар арқылы салмағы бес – алты есе ауыр ... ... ... ... ... ... жол көлігінің негізін қалаған
алғашқы ағылшын өнертапқышы 1814 жылы өзінің алғашқы ... ... ... ... ... ... оның ішінде «Ракета» да бар
болатын (1829).
1825 жылдың қыркүйегінде Дарлинттон – Стоктон бағыты ... ... ... ... Тек ... ... ғана паравоздың әкесі деген
атаққа лайық. 1830 ... ... ... ... темір жолы
ашылды. Темір жол көлігінің өркендеуінде жүк таратар күштің жоқтығы бөтет
болып тұрған еді. ... ... 6 ... ... тең, сағатына 6
шақырымжылдамдықпен 30,5 тоннаның жүгін алып жүре алатын. Адам баласының
«темір» ат ... ... атам ... келе жатқан арманын механиктер - әкелі
– балалы Черепановтар жүзете асырды. 1834 жылы олар ... ... ... ... орыс ... ... ... ғасырдың 60-шы жылдарында қазақ халқының әлеуметтік –
экономикалық өмірінде және оның орыс және ... ... ... ... ... ... ... үлкен маңызға ие болды.
Қазақстандағы ең алғашқы ... ... ... теңізі мен Арал
теңізін Үстірт арқылы қосу жобасы тіпті, XIX ғасырдың 50-ші ... ... XIX ... 70-ші ... ... ... құрлысы
саласындағы 1877 жылы қаңтарында іске қосылған Самар – Орынбор (уақытша
Чакалов) жолы жалғыз ... ... ... ... ... ... талап еткен Орта Азия және Қазақстан шикізат көздері мен тұтыну
нарығын иелену ... ... Бұл ... және ... ... ... ... түсіндіріледі.
Қазақстандағы теміржол жүйесінің алғашқы құрылысы 1893 жылы басталған
еді. Бұл ұзындығы 369 шақырымдық Покровская ... – Орал тар ... ... Оның 13-і ... ... ... Бұл теміржол
торабының құрылысы Батыс Қазақстаннан ауылшаруашылық жүктерін көп, ... ... ... ... Өз ... бұл аймаққа өнеркәсіп
жүктері де (мұнай, керосин, шай, қант, қағаз,т.б) тасылды. ... ... ... ... ... жж (пұт ... ... және әкету
жөніндеті төменгі көрсеткіш дәлел болады. /3,4,11,15/
Кесте 1
| |1895 ж |1896 ж |1897 ж |1998 ж |1899 ж ... |3602499 |5280921 |342412 |4630193 |- ... |731297 |928975 |132613 |1641878 |2133243 ... ... ... ... ... атқарар рөлі үлкен болды. Сібір магистралінің батыс бөліті 1896
жылы іске қосылып, оның 190 км-і Қазақстан территориясынан ... ... ... ... ... 1906 ... басына таман аяқталған еді.
Матистраль бойынша жұмыс 1906 жылдың 1сәуірінен бастап жүргізілді. Орынбор
– Ташкент жолы ... ... 1660 ... созылған. Бұл осы
аймақтағы ең ұзын жол. Осы ... ... ... және т.б
ауылшаруашылық өнімдерін Орта Азия мен Қазақстаннан Ресейте шығаруға үлкен
мүмкіндік туды.1168 км қашықтықты алатын бұл жол 1906 жылы іске ... ... соңы мен ХХ ... бастапқы кезінде салынған, Қазақстан
территориясы бойынша өтетін темір жолдардың қатарына мыналарды атап өтуге
болады.
Жетісу ... ... ... ... ... 1914-1917
жылдарда салынды. ұзындығы 806 шақырым, Қазақстан ... ... ... ... ... ... біршама ірі станциялары: Шымкент, Бурный,
Әулие-Ата. 1916 жылы салынған, 210 километрге созылған Арыс-Абис бағыты
бар.
Сібір ... ... ... ... ... 1899 жылы ... және Орта Сібір теміржолдары
қосылғаннан кейінгі Транссібір магистралінің батыс бөліті.
Ұзындығы 1913 жылы 3160 шақырым ... ... ... екі ... жол) Қазқстан территориясы бойынша
ұзындығы-178 шақырым Сібірдің өндіргіш күшінің өсуіне.
қалалардың тұрғындардың көбеюіне ... ... ... ... ... ... Жол ... 717 көпір (біршама ірілері Тобыл,
Есіл, Ертіс, Томь, Чулым, Енисей ... ... 1918 жылы ... ... национализацияланып. жол қатынасы жөніндегі Халық
Комиссариатына берілді.
Қазақстандағы ірі әрі ... ... ... Мамлютка. Қара-Қоға.
Орта Азия теміржолы. Оның құрамына Красноярск-Самаркант (1896 ж- ... ... ... (1899ж, 354 км), ... (337 км). Мерв —
Кушка (1900 ж.315 км). Қоқант —Джалалабад (1915 ж, 224 км) енді. Маңызды
теміржол ... бірі 1972 жылы Орта Азия ... ... ... туғызған Қоңырат-Бейнеу(408 км) желіс болып табылады.1971 жылы
Шеңтелді-Келес-Ташкент жоне тағы баска аймақтар электрлендірілді.
Ташкент теміржолы. Ол екі: 1877 жылы ... ... жоне ... салынған, 1852 шақырымдық Орынбор-Ташкент бағытында болды. Сол кезде
ол Орынбор-Ташкент теміржолы деп аталатын. ... ... ... ... ... Келес, Арыс. ... ... жол ... —1818 шақырым болды.
Батыс —Сібір теміржолы - 1892-1896 жылдары тұрғызылған Транссібір
магистралінің бір бөлігі, коғамдық жол. ... ... ... 1893 жылы ... ... (1894 ж), Омбы-Обь өзені (1895ж).
Орынбор, Тобыл, Ақмола, Томск, Иркутск тбернияларынан өтті. 1899 ... ... 1328 ... ... Жол бір ... 1899 жыл Орта Сібір
теміржолы мен Сібір ... ... ... коғам құрамына енетін Алтай теміржолы 1913-1915 жылдары
салынған. Қазақстандағы ең ірі ... ... ... ... Осы ... жылы іске ... ұзындығы 654 шақырымдық Новониколаевск-Семей және
Барнауыл- Бийск (1915 ж- 162 км) бағыттары ... ... ... бойынша жолдың ұзындығы-106 шақырым.
Акционерлік коғам құрамына енетін Троицк ... ... ... Полетаево —Золотая Сопка-Қостанай бағыты бойынша 1915 жылы
салынған ... ... ... және жақын аймақтардағы ең ірі
станциялар: Троицк, Қостанай. Саламат. Қазақстан бойынша жолдың ... ... ... ... ... ... ... дейін салынған,
Мәскеу-Рязань-Саратов торабының жалғасы болатын, Оралға дейінгі Қазақстан
территориясындағы бірінші тар табанды жол - ... ... ... ... Волтамен және Ресейдің орталық облысының территориясы
бойынша (120 км) өтеді және ... ... ... Мар ... алты
станциялардан тұрады. Бұл жерде 250 тоннаға дейінті состав ... ... ... ... ... ... 1907 жылы Орал
– Соль – Илецк бөлігі Оралдан Антаты станциясына дейін. Соль – ... ... ... ... Орал ... арқылы көпір
құрылысы ашылды.
Воскресенск тау-кен өнеркәсібі акционерлік ... ... ... жолы ... ... ... Ұзындығы – 106 шақырым
Қазақстандағы және ... ... ең ірі ... ... ... ... ... ұзындығы – 93 шақырым.
Риддер тау-кен өнеркәсібі акционерлік ... ... ... ... ... салынды. Ұзындығы – 90 шақырым. Қазақстандағы
және жақын аудандардағы ең ірі ... ... ... (102 ... ... 1925 жылы ... ... өнеркәсібі акционерлік қоғамына енетін Спасск
теміржолы 1906-1908 жылдары ... – 38 ... ... жақын аудандардағы ең ірі ... ... ... ... ... Ленегір теміржолы 1916 жылы ... – 19 ... ... ең ірі ... ... ... ... Оңтүстік Орал теміржолының ... ... ... ... Мар – ... ...... – Шыныбай; солтүстікте
Троицк теміржолының құрамына кіретін Золотая ... ... ... – Саламат (221 км). Сібір теміржолының ... ... ... ... Жетісу теміржолының құрамына енетін Арыс-Шымкент (79
км) учаскелерімен шектелген және шет ... ... ... ... Қазақстан
территориясы бойынша 1918 жылға дейін 2575 шақырым теміржолдар есепте
болды.
1900-1909 ... ... ... ... жүк ... ... | ... |5 станция ... |
|1 ... ... ... |
|: | | | ... |5077 | |3504 |493 |9074 ... |7599 | |5990 |2165 |15750 ... |8702 | |8334 |2741 |19777 ... |15359 | |9120 |5664 |30133 ... жылы ... ... ... 602 мың тонна жүк жіберілді, ал
Қазақстанға 512 мың тонна келді, бұл 1980 ... ... ... ... күндік жұмыс көлемін құрайды.
Орынбор —Ташкент теміржолы ауъш шаруашылығына, мал шаруашылығына,
сонымен қатар, Сырдария, Орал ... және Арал ... ... ... 400-700 мың пұтқа жетті. Бұл су қоймаларында балық аулау жылдан
жылға өсе түсті. Осы және ... да ... ... мен Орта Азия ... ... деп ... Түркістан-Сібір теміржолының
бөлігі Арыс Пішпек құрылысы мақсатқа сәйкес екендігіне көз ... ... ... ... ... ... жылы Қазақстан территориясы арқылы өтетін жол-көлік министрлігінің
теміржолдарының іске кірістірілген ұзындығы облыстар бойынша: Ақтөбе - ... ... —190, ... ... —321 ... жылы ... ... 2081 шақырым теміржол тораптары болды.
Кейінгі жылдары, яғни 1913 ... 1917 ... ... ... жаңа ... Сопка -Қостанай,Өскемен — Риддер және баскалар салынды.
Осылайша, 1917 жылы ... 2674 ... ... ... болды.
Соғысқа дейінгі 1913 жылдың өзінде 602 мың тонна жүк қана ... ... ... ... ... ... жалпы жүктің 0,5 %-і),
оның 259-ы-нан өнімдері,мұнай-1,орман ағаштары — 3 мың ... ... ... жүк 512 мың ... ... ... ... арқылы келген жалпы
жүктің 0,4 %-і), оның ішінде нан өнімдері —60 мың тонна, көмір — 6 ... ... —111 мың ... ... ... оң өзгеріс ретінде теміржол тораптарының құрьшысы және
олардың пайдалануға берілуі Қазақстан ... ... ... Соның нәтижесінде бірқатар аудандарда үнемсіз транспорт түрі-
теңдеп жүк артылатын жануарларды пайдалану ... ... ... ... да ... мәні ... ... сауда жанданды және
бүкіл ресейлік және ... ... ... ... өлшеусіз
кеңейді.
Теміржол транспортының бойында қалалар мен өндіріс орталықтары пайда
болды: Ақтөбе, Орал, Түркістан, ... ... ... және ... ... ... ... саны өсті, мұны келесі сандық
көрсеткіштер сипаталған.
Кесте 4
Теміржол тораптарының бойында ... ... өсу ... (1897 — 1911 ... ... саны |
| |1897 ж |1911 ж ... |19688 |43248 ... |56466 |45564 ... |14275 |25220 ... |2817 |10716 ... |7585 |15879 ... ... |5058 |11755 ... |11253 |19705 ... |5009 |15711 ... бар ... ... ... ... және де Ресеймен Орта
Азияның басқа халықтармен жақынырақ араласуына,экономикалқ және мәдени
карым-қатынастарын нығайтуға ... ... ... көзі ... тауарларын сататын базарларды өндіріс орталықтарына жақындатты.
Бірінші күннен бастап-ақ қазақтар ... ... ... ... көпшілігі шойын жолда жұмыс істеп кала берді. Осылайша,
теміржол транспортының ... ... ... ... ... ... ... ретінде сол жылдардың өзінде бірнеше
жүз қазақ жүмысшылары есепте болған Арыс, ... ... ... Қазалы және басқа станциялардың еңбекші ұйымдарын ... ... жүз ... 90-шы ... екінші жартысында, теміржол
құрылысының екінші ірі ... ... ... ... мен Сібірді
қосатын теміржол құрылысының аса ... ... Сол ... Сібір
матистралі Новосибирск қиып өтті, ал Орта Азия жолы Ташкентке ... ... ... мен Орта Азия ... ... және Шығыс Қазақстан арқылы
қосудың экономикалық мақсатқа ... ... ... ... мен ... теміржолын қосу орыс мақта-мата
өнеркәсібінің дамуына орай олардың ... ... ал ... ... ... өсуі ... болды. Бұл мақсатта екі нетізгі ... ... және ... ... орыс ... ... ... да қатысқан
Орынбор-Ташкент теміржол құрылысы басталады. Құрылысқа қатысқан ... ... жер ... ... сондай-ақ жаяу жұмысшылар күшімен
жүргізілді" деп әңтімелейді. Мұнда әсіресе ... ... ... облыс
тұрғындары жұмысты жеңіл міндеттерін тез итеріп, жұмыс 1906 жылы табысты
аяқталды.
Бастапқыда Түркістан-Сібір теміржолы қазына есебінен тұрғызылады ... еді, ... ... құрылысқа қаржысы болмады. Түркістандағы
жергілікті ... ... ... ... қызу ... ... ... өтпей, экономикалық қажеттілік құрылыс жөнінде, соның ішінде Жетісу
теміржолының қажеттігі жөнінде мәселені көтереді. Бұл ... ... ... ... тасу 1900 ... 5,2 млн ... 1906 жылғы 9 млн
пұтқа өседі. ... бұл ... да орыс ... өнеркәсібінің
сұранысын тек жартылай жапты.
Ондаған миллион сом алтын есебімен жыл сайын шетелден экелінтен мақта
үшін кетіп отырды. ... тым баяу ... Ол 1914 ... 15 ... келесі жылдың қыркүйек айында Шымкентке дейін жетті және онда
уақытша қозғалыс ... ... 1916 ... жол ... Манкент
стансасына дейін, ал тамызда 9 разьезте дейін жеткізіледі. Құрылыс екпіні
бұл кезде орташа есеппен ... 4-тен 4,5 ... ... ... ... 150 метр ... сөз. ... екпінмен 13 жылдан кейін, яғни 1927
жылы Верныйға, ал егер құрылыс Семейге ... ... ... 30 жылға
дейін созылушы еді. Бұған ескірген техникалық жабдық және ... ... ... ... ... болды. Жолдың құрылысына ... ... орыс ... ... ... шаруалар, еңбекші
қазақтар, үйғырлар мен өзбектер ... ... ... ету ... жағдайы өте нашар, ал еңбек ақы тым төмен болды. 1917 ... ... ... Бурное станциясына дейін ғана жеткізілді, оның
өзін толық пайдалануға жарамады. 1921 жылы ... ... ... мен қажетті құрылыс материалдардың жоқтығынан жұмыс істемей тұрды
/9/.
1923 жылы 15-қазанында Еңбек және ... ... ... етуімен Жетісу теміржолының құрылысымен айналысатын ... ... ... ... Бұл істе ... ... басшылығының нетізгі міндеті
ерекше атап көрсетілген. Кеңес құрылыс жұмыстары 1924 ... ... ... ... ... ... ... қызған шағы 1924 жылдың көктемінде болды, өйткені
бұл кезде Қазақстанның оңтүстігінде ... ... ... деңгейге ұласты.
Көктем және жаз айларында мұнда ... ... ... ... ... ... ... мен қырғыздар құрады. Олардың
көпшілігі кейіннен құрылыста ұзақ жылдар бойына тапжылмай ... ... ... жаңа мамандық алды. Бұл күндері Түркістан — ... ... ... ... ... адамдарының орасан зор ... тері ... ... еске алынады. Өйткені олардың көпшілігі сол кездегі
қиын да, ... ... ... құрылысқа қажетті қарапайым құрал-
жабдықтардың жоқтығы мен тәжірибенің аздығына да ... ... ... ... 1924 ... ... айының аяғына дейін бітіріп
шықты. ... ... ... ... қазу ... толығымен
аяқталды, ал жолдарды салу Әулие Атадан Қайындыға жетті.
1925 жыл теміржол тарихы үшін ұмытылмас ... бірі ... ... Осы ... ... ... ... көлігі нетізінен қайта құру
кезеңін ... ... ... бұл ... мұндағы теміржолдың ұзындығы
онша көп емес, 3241 шақырым болды, оның 876-сы жаңа ... ... ... салынды.
Тағы бір айта кетер мәселе, пайдаланудағы жолдардың көпшілігі
республиқаның батыс және ... ... ғана ... кең ... ... тиісті түпкі аймақтарға жетпей жатты. Бұл уақыттың өзі
талап еткен мәселе еді, әсіресе, елдің оңтүстік-шығыс ... ... салу ... болды.
Қазакстан XIX ғасырдың басында патшалық Ресейдің ... ... және ... ... ... ... ... шет аймағы болды.
1917 жылға дейін Қазақстанда үш түрлі көлік қатынасы болды: теміржол,
су жолы және ... ... ... ... ... ... ... ең соңғы орындардың бірін
алды. Мәселен, мың шаршы километрге 0,94 километрден ғана теміржол келді,
бұл уақытта ... ... ... бұл ... 11 ... ... Оның өзі бір ... ... ... шағын
территориясын ғана қамтиды. Батыста- Семитлавный Мардан Оралға дейін (118
км), Жәнібек Сахнан —Шұнғайға дейін 110 км, ...... ... ... және ... стациясына дейін 166 км, Қарталы бағытына (60
км), шығыста-Локоть станциясынан Семейте дейін (118 км), ...... ... дейін (79 км) болды.
1885 жылы Сібір магистралімен еуропалық теміржол жүйесін Самардағы
(Куйбышевтеті) Уфа ... қосу ... ал бір ... соң ... ... ... 1890 жылы Злотоустіге дейін жеткізіледі. Бұдан кейін
Солтүстік Қазақстан және ... ... ... торабын жүртізу
жоспарланады. Үміт күттіртен Транссібір матистралі 90-шы жылдарда-ақ салына
бастайды.
1895 жылдың 15 қазанынан бастап, уақытша Батыс ... ... ... Бұл ... ... ... түйісетін Тарбуново —Кара-Тута
(175 км) участогі салынып- біткен болатын болатын.
Транссібір магистралінің жұмыс істеуі осы ... ... ... ... ... ... ... Бұл жеке меншік кәсіпкерлер мен
бірқатар геологиялық ... ... ... ... ... ... ... жандандыруға себепші болды. Тау инженері
—Краснопольский басқарған осындай ... бірі ... кен ... ... оның ... ... оған экономикалық баға беріп
1903 жылы Оңтүстік Сібір магистралі құрылысы Орынбор-Орск Ақмола ... ... ... бастайды. Екі жылдан кейін ... ... жаңа ... ... алынып, оны Семейге емес, Павлодардан
Семейге Баянауыл арқылы ... ... ... ... ... ... Құлынды — Павлодар теміржол
жүйесі жүргізіле бастайды. Осы өңір бойынша (Золотая Сопка — ... ... 166 км ... ... 1915 жылы іске ... ... Қарғалыда, Золотая Сопка —Саламат (60 км) станциялары аралығында ... ... ... ... Бірақ Қазақстанның басқа аудандарында ... ... ... және ... ... ... ... тым алыста
болған еді. Революцияға дейінгі теміржол жүйесі Солтүстік Қазақстан шетінде
ғана орналасып, бар-жоғы 401 км ұзындықта болды /9/.
Бұдан ... ... ... 1662 км ... ... өтіп жатқан
Яйсан станциясынан Келеске дейін бір бағыттағы Орынбор-Ташкент ... ... іс ... ... ... ... ... зауыты, Өскемен
(Ертістен бастап)-Риддер руднитіне Шымкент- Ленгір болады.
Теміржолдар Ресей мен Қазақстанды тығыз ... олар ... және ... ... ... Орта Азиямен қарым-қатынас жасады.
Олар ... көзі мен ... ... ... ... ... нарыққа ене бастады мал, балық өнімін, ... кен, ... ... ... ... ... ... тереңдей енуіне байланысты ауыл-калалар
тұрғызыла бастады, ал мұнымен бірте тас жол және ... ... ... өз ... ... ... ... мәселе жинақтала
береді. Алыстан жақсы-жаман хабарлар жетіп тұрады. Бірақ ірі әрі күшті
экономикалық, ... ... ... әкелетін өңірге жаңа,
қызықты, белсенді тіршілік ... ... еді. ( ... 1917 жыл ... жыл ... Қазақстан территориясында темір жолдың дамуы)
1. 3. Қазақстан Республикасының экономикасын ... жол ... ... орны
Көліктің көмегімен ғана экономикалық аудандарды мамандандырып. ... ... ... ... ... ... республикада
теотрафиялык еңбек бөлінісіне, экономикалық аудандардың мамандануы мен
кешенді дамуына соғұрлым көп ... ... ... ... ... және пайдалануға жұмсалған шығындары
яғни тасымалдың өзіндік құны бойынша бір-бірімен ... бар. ... тас жол, жүз ... ... құбыр кететін құбыр жолын салу ... ... ... ... әуе ... ... арзан.
Көліктің еңбекті көп қажет ететінін түрлері- Автомобиль және әуе
көлігі, еңбекті аздау қажет ететіндері - ... ... ... ... ... ... ... алушыға жеткізу мүмкіндігінің маңызы зор. Өзен
және теңіз көлігі ... ... ... ... жол ... кайта тиеу
қымбатқа түседі.
Автомобиль көлігі жүкті кайта тиеусіз ... ... ... ... ... әр бір типіне жүк айналымының өзіндік
құрылымы сәйкес келеді, ал көліктің қандай ... ... ... ... ... байланысты. Мәселен, кен ... ... мен ... ... ... ... дамыған көмірлі
металлургияның Қарағанды ауданындағы жүк айналымы құрылымда тас көмір, қара
металдар басым орын ... Жүк ... ... жол мен ... ... ... көбірек.
Әрбір өнімнің өзінің өндіретін ауданы мен шығарылатын аймағы бар. ... ... тас ... ... мен ... ... ... шитті мақта, тері
т.б. тасымалдайды. Өзен бойларына қоныстанған Ресей мен Сібірте жүктің көбі
(астық, түз, ағаш) Ертіс арқылы ... ... ... және оның ... ... өзендер жоқтың қасы болғандықтан республика ішіндегі, ... ... ... ... етуде темір жол көлігі басты рөл
атқарады. Қазіргі кезде Қазақстан темір ... ... ... ... ... ... тасымалданатын жүктің төрттен үш бөлігі, қалалар мен
ауылдарға және де басқа да жерлерге жол жүретін жолаушылардың жарымы тиеді.
Темір ... ... ... ... ету және тасу ... ТМД елдері арасында Ресей мен Украйнадан кейінгі үшінші орынды
алады. Жүк тасылатын басты аймақтарда қазіргі кезеңнің ... сай ... ... ұйымдастыру, барлық көлік және ... ... ... ... жетілдіру тағы басқа. Бұл маңызды
мәселелерді ... ... ... жол құрылымын одан әрі жетілдіру ерекше
орын алады.
Республикада 1977 жылға дейін өз ... ... ... бағынбайтын
Тың темір жолы Алматы және Батыс Қазақстан темір жол жұмыс істейді. Бірақ
олардың іс-жүзіндеті қызметі 1991 ... ... ... ... сай ... ... 1991-1998 жылдары жолаушылар
тасымалдау екі есеге, жүк тасу айналымы ... ... ... ... ... ... жаңарту, олардың басқару құрылымдарын жетілдіру және
темір жол бөлімдерін ірілендіру мәселелеріне ерекше көңіл ... ... ... үкімет қаулысының Алматы, Тың және Батыс
Қазакстан ... жол ... ... республикалық мемлекеттік
«Қазақстан темір жолы» кәсіпорны үкіметтің қаулысымен «Қазақстан темір
жолы» ұлттық компаниясы жабық акционерлік ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау, жолды жөндеу,
құрылыс, ғылыми-экономикалык жобалау, ... ... ... ... айналымын камтамасыз ету. Қазақстан
территориясында басты екі ... ... ... ... ... Арыс-Ақтау жолдары), Екінші
Солтүстік (Достық-Ақтоғай-Саяқ, ... ... ... ... ... ... батыс (Ақсарай-Макат-
Бейнеу), Орталық Азия (Шеңгелді-Кандағаш-Өзен) темір жол бағыттары.
Халықаралық темір жол қатынасын дамытуда Достық станциясы ... ... ... ол ... мен Азия ... ... экономикалық
байланыстарды жүзеге асыруда үлкен маңызға ие. Достық станциясына қажетті
барлық материалдық-техникалық базалар нығайтылды. 1994 ... ... ... ... ... арқылы халықаралық жүк тасымалдану жүргізіле
бастады. Бүл жаңа жол ... жүк ... ... ... ... су ... 50-пайызға қысқарды, және Қытайдың Оңтүстік жағалауындағы
теңіз ... ... ... Қазақстан, Ресей, Украйна және Белорусия
сауда орталыктарымен байланыстырады. Нәтижесінде, ... ... ... ... ... және ... Кореямен сауда байланыстары едәуір
өсті.
Достық станциясы арқылы Қытайға қара және түсті металдар, мұнай,
химиялық ... мен ... ескі ... ... кағаз, мақта тағы
басқа жіберіледі. Ал Қазакстанға Қытай жағынан өнеркәсіп тауарлары, кокс,
құрылыс материалдары тағы ... ... ... ... бұл екі ел
арасындағы экономикалық байланыстарды одан әрі дамыту ... ... ... ... ... ... жүк ... 2-3
есеге арттырылып, 10-миллион тоннаға жеткізу көзделген.
Достық-Алашанькау темір жолын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... арқылы жібек жолымен Иранға,
Туркияға және Ресей арқылы Еуропаға шығуына жағдай жасады. Қазірде бұл
Траназиялық жол ... ... 10,5 мың ... оның 1,8 мың ... жері ... өтеді. Бұл темір жол магистралі Достық
станциясы ... ... ... ... одан әрі Ташкент-Теджент-Серан-Мешхед-
Тетеран-Анкара арқылы ... ... ... ... Май ... ... табиғи байлықтарды
итеруге темір жол магистралімен 7,5 миллион тонна жүк тасылса, 2001 жылы
оны 11 ... ... ... ... отыр./16,19/ Негізгі тасылатын
жүктер: көмір мұнай өнімдері, ... және ағаш ... ... Республикадағы екінші маңызды ... жол ... ... ... мен ... ... Хромтау қаласын
байланыстыратын темір жол магистралі. Жолдың жалпы ұзындығы 403 ... жол ... ... ... ... ... ... Әйтеке би,
Хромтау аудандарының жерлерін басып өтеді. Жолдың іске қосылуы Хромтау-
Алтынсарин-Тобыл-Петропавл ... ... ... және Қара ... ... ... ... жолмен Қазақстанның Орталық және Солтүстік аудандарынан Батыс
облыстарға Хром рудалары, астық, ал Ақтау, Новороссийск және Одесса ... ... ... Қара ... ... сондай-ақ Ақтау арқылы
Республиканың солтүстік облыстарынан Иранға жыл сайын 5,5 тонна астық
жеткізу көзделген. ... ... жол ... одан әрі ... ... ... магистралдің учаскелерін электр жүйесіне қосудың маңызы ерекше
зор. Өйткені тепловоздарға қарағанда ... жүру ... ... ... аз ... ететіндігі, сонымен бірге жүк тасу
қуатының артатындығы белгілі. Қазақстанда электр қуатымен жұмыс істейтін
темір жол ... ... 3,7 мың ... ... немесе
республикадағы барлық темір жолдың 27-пайызын қамтиды. Болат магистралі ел
үшін маңызды жүктерді тасымалдауды алмастыруға ... ... ... ... үшін қолы ... ... көлік түріне айналды.
Статистика бойынша темір жол жыл ... 15 ... жуық ... яғни ... ... жылына бір рет болса де болсада темір
көлігінің кызметін пайдаланады. Бүгінгі күні оның ... ... ... ... 70 ... ... ... айналымының 60-пайызға жуйғы
тиеді. Қазақстан магистралі бұл 14-мың ... жол, ... ... ... ... ... Көптетен жүк түрлері үшін темір жол
көлігі баламасыз болып ... ... ... ... енді ... өздерінің дамуына мүмкіншілік алуға тағы да темір жолдың сіңірген
еңбегі орасан зор. Тек 1991 ... 2003 ... ... ғана 220 млн. ... ... ... мен ... 1,1 млрд. тоннадан астам көмір, 60-млн.
тоннадан астам қара металдар тасымалданады. 1996 ... 2003 ... ... ... 52 млн. ... ... ... егемен Қазақстан
жылдарында темір жолмен 365 млн. астам жолаушы, млрд. тоннаға жуық әртүрлі
халық шаруашылығы ... ... ... жол ... ... өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 11,4 пайызға ... ... ... түрі ... яғни ... ... ... транзитте-30,8 пайыз артты. Қол жеткізген нәтижелер көптетен
әлеуметтік темір жол көлігі жұмысшыларының еңбек ақын ... ... ... ... үшін:1997 жылы орташа еңбек ақы 11 мың теңгеге
жуық болса 2003 жылы ол 34 360 теңгеге дейін өсті. Ал, 2004 ... ... ... ... ... мамандықтардың жұмысшыларына еңбек
ақысын кезекті өсіру ... ... ... ... ... ... салалардың деңгейіне дейін жеткізу.
ТАРАУ - 2
2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық құрылыста тарихи
тәжірибені пайдалану тиімді екені өз алдына, оны пайдалану етене қажетте.
Бұрынғы ... атап ... бір ... Ұлы ... жолы ... ... ... мінсіз атқарылтаны шығыс өңіріндегі шекаралық қарым-
қатынастың қазіргі проблемалары мен үндесіп, тоқайласып ... ... өзі ... анық ... ... XIX ... екінші жартысында
мемлекеттік шекаралардан ... ... ... ... ... ... ... жеткізетін жаңа орнықты шаруашылық ... ... ... бір ... ... жүзеге асырылтан болатын.
Қазақстан өзінің географиялық орны тұрғысынан ғана ... ... ... ... және экономикалық тұрғыдан да бұл процестерден тысқары қала
алмады. Сондықтан да көлік проблемасына айрықша назар аудару қажет, ... бұл ... ... ... проблемалардың бірі болып табылады.
Көлік жолдар өркендеуінің қалыңқылығы бүгінде өте елеулі фактор, ... өзі ... және өзте ТМД ... ... және Азия ... ... ... елдерімен қарым-қатынастарының дамуын тежеп отыр.
Қазіргі уақытта жаңа трансконтиненттік Азия-Еуропа ... ... ... ... мен ... ... ... жалтастыратын
Достық стансасынан мемлекеттік шекара арқылы Алашанкоу стансасына ... ... ... пайдалануға берілгеннен кейін бұл ... ... ... Ал ... ... - ... мен Иран арасындағы жол
салынып біткеннен кейін Қытай бұрынғы Орта Азия ... ... ... ... ... ... жағалауындағы Ляньюньтан, Шанхай,
Тонконт шекараларынан, сондай-ак солтүстігіндегі ... ... мен Таяу ... ... ... ... ... Еуропаға шығатын дайын
жолға қолы жетті .
Темір жол экономикасының күре тамыры деп ұран ... ... ... ... шаруашылығы жүктерінің тасымалын тасқындату үшін ... ... ... ... ... да үдей түсті./1,2,3/ 1966-
1970 жылдары пайдаланудағы темір жолдарды жаңғырту, жаңа технолотиялармен
жарақтандыру Қазақстан аймақтарында да ... ... ... ... ... ... зор үлес қосқан қазіргі Астанадан Павладарға
дейін 1970 жылы ... ... ... жол болды. Сондай-ақ Мойынты-Шу,
Алматы-Шу-Лутовой-Жамбыл ... жаңа ... жол ... ... ... ... елдерімен байланыстыруға, жүк тасымалын
ұлғайтуға айрыкша рөл атқарады. Турьев-Атырау-Кандагаш аралығындағы ... ... ... ... жағалауындағы мұнайды ... ... ... ... ... тез ... ... жасады.
2.1.Темір жолдарды электрлендіру
Электрлендіру деген айтуға оңай болғанымен, ... ... ... ... экололгия өзгереді. адамның тіршілігі тіпті
бүкіл адамзаттың өмірі өзтеріп шығады.
Техника да бір орнында ... ... жоқ. ... ... ... ... ... тепловоздар, электровоздар. турвоздар, ... ... ... ... ... ... Ал адам
баласының тоқтаусыз алға өрлеген ақыл-парасаты көлік саласын ... ... ... ... қиын ... орындауды көздеуде.
Өйткені қазіргі тұрғыдан ең жетілдірілді детен техниканың қай түрі ... ... ... өткеннен соң заман ағымынан кейіндеп қалатыны анық.
Жер жүзінде тұңғыш рет ... ... жол ... ... ... - Огайдо темір жолы болған еді, бұдан кейін Норвегияда
және ... ... ... ... ... темір жолдар
электрлендірілді. Бұрынғы КСРО-да кешенді электрлендіру, яғни ... қоса ... ... да коса электрлендіру жүзеге
асырылды. 1988 жылы электрлендірілген ... ... енді 52 ... Олардың жалпы ұзындығы 175 мың километрден асты: оның шамамен
76 пайызы Еуропада, 13,5 пайызы Азияда, 5 ... ... 4,8 ... және 0,7 ... ... ... Темір жолдарда электр қуатын
молынан қолдануға 1879 жылы ... ... ... ... ... ... салды. Бұл көрмеде локомотив пен рельске энергия келтіретін
электрлендірілген темір жолдың жоба-үлгісі ... ... ... ... ... электр жегін күші қалалардағы және магистральдық темір
жолдарда қолданыла ... ... жылы ... ВЛ-19 сериялы алғашқы кеңес электровозы жасап
шығарылды.
Электрленген темір жолдар ТМД мен ... ... ... негізгі күш болып, жүк және жолаушы тасымалының денін ... 1964 жылы ... ... 263 км, алғашқы Қарағанды- Ақмола
жолы электрлендірілді /8/.
1969 жылы Целиноград- Есіл жолы ... ... ... жолы ... ... 1180 км ... жолын электрлендіру аяқталды. Оның 1000 км-те жуығы
Қазақстан жерімен өтеді. Бұдан соң ... ... ... ... ... ... 1981 жылы Тың жолының соңғы
Қарағанды-Моинты учаскесі қатарға қосылды. ... ... ... ... ... ... + 50°С ... ауытқитын, клиамт жағдайы ауыр,
сусыз, халық сирек қоныстанған және жүк ... ... ... ... ... ... ... электрлендірілуі 1984 жылы Моинты-Шу
бағытынан басталды. Бұл ... Орал мен ... ... ... Қазақстанның
оңтүстік аудандарымен және Орта Азиямен жалғастыратын электрлендірілген
жолдың оңтүстік бөлігі болатын. Моинты- Шу ... жүк ... ... сипатта, бұл аралықтағы жүктің дені көмір, мұнай,ағаш,астык,кен
және т.б.
1985 жылы 28 маусымда электрлендірудің іске ... орай көп ... ... ... онда сөз ... оның іске ... жеделдетудің
өмірлік қажеттілік болып отырғанын атап айтқан ... ... ... мен жолаушы тасымалы жылдан-жылға артып, локомотивтер жетіспей
іркілген ... саны ... еді, ... ... ... ... ... тепловоз тарту күшімен салыстырғанда оның ерекше
тиімді екенін көрсетті. Мұның өзі өткір және тасымал қабілетін ... ... ... ... ... арттыруға, сондай-ақ
экологияны жақсартуға жағдай ... Осы ... ... ... күш
қолданылғаннан былай тәулігіне 120 жұп пойыз өтетін болды,ал отын шығыны
екі есеге ... ... ... ... двитательдер қызбайтын
болғандықтан, біршама артады. Бүгінде электрлендірудің тарту күшінің ең
прогресті түрлерінің бірі ... ... ... де шек ... жылы ... учаскесі электрлендірілді. Ауа райы қатаң
бұл аралықтағы жұмыс екі жылға жалғасып, 1988 жылы 30 ... ... ... стансасына солтүстік жағынан келіп кірді.
1992 жылы Шу тораптық стансасындағы Моинты-Шу және ... ... ... ... ... шықты.
1985-1986 жылдары Шымкент жол бөлімшесінің Шеңгелді-Арыс учаскесі,
1989 жылы ... ... ... ... ... жолдардың ұзындығы 4400 км-ден
астам, мұның өзі 14 мың км пайдаланудағы темір жолдардың 31,7 проценті.
Алматы ... ... 1000 ... ... жол ... бұл ... жол ... 24 проценті.
1990 жылы 12 қыркүйекте Қытай мен КСРО-ны жалғастырған ... ... отыз ... ... ... ілгеріде Достық жолы деп аталған
болатын (шекаралық өткелде Алматы теміржолының Дружба стансасы-Үрімші темір
жолының Аташанькоу стансасы). Ал 1992 ... 20 ... ... мен ... тұрақты қатынайтын жолаушы қатынасы ашылды. Жаңа халықаралық
өткелдің тұрақты жұмыс істеуі ... ... екі ... жол ... туралы айтуға мүмкіндік береді, мұның өзі Азия мемлекеттерін
бір-бірімен және ... ... ... ең төте ... ... темір жолды электрлендірудің алғашқы кезеңдері 1961
жылдан басталды, 263 км учаске ... 1964 жылы ... ... ... ... ... жылдары Қазақ теміржолының Техникалық-экономикалық кеңесі
Целинотрад-Қарағанды (1961 жьш), Целиноград-Атбасар-Тобол (1964 жыл), Тобол
Железнорудная (1967 жыл), ... ... ... Моинты-Шу (1981 жыл) ... ... ... ... ... жылы 12 ... кдбылдау комиссиясы Қазақстанда ... ... ... жолының Қарағанды-Целинотрад учаскесін
пайдалануға қабылдап алу актіне қол қойды.
1964-1967 ... ... ... жолы ... 229 км ... іске қосуға әзірленіп жатты, ал жағдай өте күрделі болып тұрған
еді.
1968 жылы ... ... ... ... ... кезеңі басталды, учаске
1968 жылы 7 қарашада пайдалануға тапсырды.
1969-1980 жылдары электрлендіру политоны ұлғайды. Есіл-Тобьш, Тобыл-
Железорудная екі титулы бойынша жұмыс ... ... ... еді.
Бұл уақытта Қазақ темір жолы 3 жол ... ... ... ... ... ... Тың темір жолы, Басқармасы Алматы
қаласында болатын Алматы темір жолы, ... ... ... болатын
Батыс Қазақстан темір жолы.
Бұл орайда жолдар құрамына ... ... ... ... жолы- Қарағанды, Көкшетау,Қостанай, Павлодар және Целиноград
бөлімшелері;
Алматы жолы- Шымкент, Жамбыл, Алматы, Семей және ... ... ... Шу жол бөлімшесі ұйымдастырылды.
Батыс Қазақстан жолы —Ақтөбе, Турьев (Атырау), Қызылорда және Орал
бөлімшелері.
Алғашқы пойыз 1981 жылы 27 ... ... ... Үш жылдың ішінде
996 км (тарқама ұзындығы) контакт желісі тартылды, ... ... ... ... Моинты стансасындағы тәулігіне 60 локомотивті ... ... ... ... ... ... кВ ... тоғында электрлендіріліп екінші жол салу техникалық жобасы
бойынша атқарылды.
1984-1989 жылдары бұл учаске Қазақстанның солтүстігін, Урал ... ... ... ... ... және Орта ... Петропавл-Ақмола-Қарағанды-Моинты-Шу қосарлы жолды бойлық
линияның оңтүстік бөлігі болып табылады, бұл линия ... ... ... ауданды көлік қызметімен қамтамасыз етіп отырады.
1990-1991 жылдары электрлендіру ісі «жолға қойылған рельспен» Алматы
темір жолы бойымен әлі жүріп ... ... ... ... салдары Көлік
құрылыс министрлігі, Қазақстан мен Орта Азияның Темір жол ... де анық ... ... ... Трестер «егеменді мемлекеттер»
бола бастаған, олардан құрылыс индустриясы зауыттары да ... ... ... «Минтрансстрой» секілді қуатты құрылыс жүйесінің
ыдырауы ... ... ... болды. Соған қарамастан жоспарда әрқайсысының
ұзындығы 119 және 116 км ... және ... ... қосу ... еді.
1964-1994 жылдары іске қосылған қуаты
Электрлендірілгені 3304 шақырым
соның ішнде:
Алматы темір жолы 1121 шақырым
Тың темір жолы 2183 ... |1964 |1964 |1970 |1979 |1881 ... ... |14463 |14423 ... |14358 ... ... |1491 |1490 |1490 |1531 | ... ... |1142 |1141 |1141 |1148 | ... ... |1252 |1246 |1246 |1274 | ... ... |758 |750 |750 |742 | ... обл |1180 |1175 |1175 |1175 | ... ... |1116 |1073 |1073 |1064 | ... ... |417 |417 |417 |417 | ... ... |1867 |1867 |1867 |1867 | ... облысы |760 |760 |760 |760 | ... ... |1136 |1137 |1137 |1040 | ... ... |776 |776 |776 |775 | ... ... |734 |750 |750 |733 | ... ... |1226 |1235 |1235 |1235 | ... облысы |680 |606 |606 |609 | ... жол ... жүк ... ... ... |1990 |1993 |1994 |1995 |1996 ... | | | | | ... |345,0 |220,5 |175,0 |161,1 |140,2 ... ... |12,6 |7,0 |5,0 |4,6 | ... ... |15,5 |9,3 |6,8 |5,6 | ... ... |6,9 |3,6 |2,1 |1,6 | ... ... |6,9 |5,3 |5,0 |5,0 | ... |15,0 |10,4 |6.9 |8,5 | ... | | | | | ... облысы |23,4 |7,9 |4.1 |3,9 | ... |2,8 |1,6 |0,8 |0,4 | ... | | | | | ... ... |75,7 |49,8 |40,2 |29,1 | ... ... |4,8 |2,4 |1.0 |0,5 | ... ... |43,8 |22,2 |15.0 |19,2 | ... ... |5,7 |1,6 |0.8 |0,8 | ... ... |100,0 |83,1 |77.1 |69,6 | ... |8,4 |6,4 |3,7 |3,4 | ... | | | | | ... |23,5 |9,3 |4,9 |4,9 | ... | | | | | ... ... | |0,6 |2,0 |4,2 | ... ... | | | | | ... ... 1990 жылы 345,0 ... ал 1996 жылы 140,2 млн.тонна
жүк тасымалданып жалпы республика бойынша темір жолмен жүк ... ... 1993 жылы ... темір жол жүк тасымалы 0,6
млн. тоннадан 4,2 млн. тоннаға дейін ... ... ... өнеркәсіптің өзте салалары үшін
қажетті дизель жанармайының қорларын едәуір ... ... ... үйымдастыру мен басқаруда, көліктің барлық
салаларында түбетейлі өзтерістер болды, ... ... ... ... ... темір жол ... ... ... ... ... магистральдары Қазақстанның темір жолдарын
Еуропа және Азия елдерімен ... ... ... ... және
шалғайдағы шетелдермен сауда-экономикалық және мәдени ... үлес ... 2. ... ... ... келешектеті нетізті бағыттары
және олардың маңызы
Транссібір ... ... ... ... ... ... және ... мамандарының бағалауынша, мынадай
артықшылықтары бар: ол шамамен 2 мың километр төте, ... ... ... ... ... ... сөз және ... неғұрлым арзанға түседі.
Трансазиялық және Еуразиялық магистральдар: бұларға Қытай шекарасынан
кесіп өткеннен ... ... бар ... жол ... одан арғы ... ... варианттарын таңдауға мүмкіндік береді:
Қазақстан — Ресей — Беларусь — ...... - ... — Украина -Румыния;
3. Қазақстан - Өзбекстан — Түрікменстан — Иран — Түркия және одан
әрі.
Еуропа мен Азияның арасында ... ... ... екі ... да ... ... жолдар болуына
алғышарттар бар. Трансконтиненттік екі матистральдың екеуі үшін ... ... ... ... ... ... жолдары
байланыстырушы буын болады.
Мемлекет аралық қарым-қатынастарда тасымал көлемінің болашақта ... ... ... ... құрылуы Қазақстан темір
жолдарының желісіне айрықша талаптар кояды. ... ... ... ... ... жолының басқармасы қаражат
қиыншылықтарына қарамастан, ... ... ... ... ... ... Шу — Алматы — Сарыөзек бағытында ... ... ... жаңғыртуға қаржы бөлудің мүмкіндіктерін
қарастыруда. ... ... ... де ... ... өзі ... мен Қытайдың электрлендірілтен жолдарымен жалтасуға
мүмкіндік ... /9/. ... ... ... ... жолдарын Еуропа және Азия елдерімен жалғастырады, сөйтіп
Қазақстанның жақын және ... ... ... ... ... өркендетуте баға жеткізтісіз үлес қосады. Халыкдралық
және сауда байланыстарын сондай-ақ бүкіл құрлықты көктей өтетін Азияаралық
және Еуразиялық темір ... мен ... ... ... ... ... ... маршруттарды түрлендіру стратегиядағы ең маңызды
бағыттар қатарында аталып отыр. Бүл түрғыдан келтенде ең ... ... ... ... ... ... ... жол желісінің
көлік дәліздерін құру. Республика аумағында мүндай учаскелер екеу: Достық –
Ақтоғай - Арыс ... ... ... ... және ... - ... ... - Мойьшты – Акдюла - Преснеторсктій стансалары арқылы отетін солтүстік
дәліз.
Қазірті кезде Еуразия жол қатынасында кұрлыкдралық ... жолы ... Енді ... жатқан жаңа маршруттар осы жүйете енуте және жүк
тасымалын жағңа арналар ... ... ... ... ... бірден
байкдлады, тасымал қашықтығы мен ... ... ... ... ... және 15-20 ... қысқарады.
Демек, тасымал сапасының жоғарылығы мен материалдық ... ... ... отырып, тасымалдау құныда едәуір төмендейді.
Көлік дәліздерін қүру, бірінші кезекте, олардың инфрақұрылымын
жетілдіруге ... ... жаңа ... ... болуының аса маңызды маршруттарының бірі жүктерді тасымалдаудың
келісім шарттарда белгіленген ... мен ... ... ... ету көп ... нақ ... жағдайына тәуелді болады.
Көлік дәліздері инфрақұрылымын дамыту халықаралық тасымал ... ... ... ішкі көлік саясатындағы неғұрлым басым бағыт болып
табылады. Мемлекетімізбен көршілес ... ... ... ... ... бұл тұрғыда белсенді әрекет етіп отыр.
Құрлықаралық магистральдардың орталық және ... ... ... ... буын ... ... ... осы учаске
шүғыл дамыту мен нығайтуды талап ... 1992 ... бері ... ... халықаралық өткелі тұрақты жұмыс істей бастады. Азия-Тынық мүхит
аймағы, Еуропа, Таяу және Орта Шығыс ... ... ... жаң ... ... жүйесінің шын мәніндеті "алтын буынына"
айналды.
Соңғы жылдары жүк тасымалдау ауқымы едәуір артып, қазір осы қарқынды
үдете түсуте ... көз ... ... ... ... контейнерлермен жүк тасымалдау кдрқыны жедел
артып келеді. Алдағы уақытта осы желі ... ... ... 50 ... ... ... ... жүктері болмақ. Бүл
болжам республикамыздың Азия елдерімен экономикалық байланыстары жедел
дамыған ... ... ... ... ... стратегиялық
негізгі принциптерін ескере отырып жасалған. ... ... ... ... де Оңтүстік-Шығыс-Азияға бет бұрады деп күту керек. Демек,
кұрамы жүк тасымалы жолға қойылып оның күрамы ... ... деп ... ... ... ... Қазақстан жолдауында "Достық
стансасын дамытуды және Достық-Ақтоғай ... ... оның жүк ... ... жылына 10 миллион тоннаға
дейін жеткізу керек детен ... ... ... ... ... түрлерінің көбеюі
қоршаған ортаға кері әсерін тигізіп отыр. Мүнда көлік ... ... ... ... ... әуе жолы және темір жол
көліктері, теңіз және ішкі өзен көліті, немесе су көліктері, ... ... ... және таз ... ... ... ... мөлшерде ластайды.
Темір жолдардың электрлендірілуі ... өзте ... ... дизель жанармайының қорларын едәуір үнемдейді. ... ... ... ... мен басқаруда, көліктің барлық
салаларында түбетейлі ... ... ... ... ... өзі
эколотияны едәуір жақсартып, ... жол ... ... ... ... ... экологиясы тепловоздардаң будақ-будақ түтіндер шығып
ауаны лайстайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... Сонда ауамыз таза әрі жүк тасымалдау
жылдамдығы артады. Автомобиль көлігі сияқты темір жол ... де ... ... бүл ... бірінші орында шу мәселесі немесе "дыбыстық"
ластау мәселесі тұр.
Қазір ... ... ... ... ... 10 мың ... ... тоғай бар. " Жасыл қорғаныш" — темір жолдары ... ... ... ... ... ... ... сенімді амалы. Мұндайда әр
жерге ықтасып қалқан орнатқандағыдай емес, ... аз. Жыл ... ... ... ... ... ... қарды бөтеп, ауыл шаруашылығына
да өте пайдалы болып шығады, өйткені ... екі жағы ... ... ... ... ... ... келеді. Балқаш, Алакөл,
Қапшағай көлдерінің жағалауларын бойлай жалпы ұзындығы 100 шақырымнан ... жол ... ... көл ... ... ... ... ақбурыл
толқындар жолаушыларды ватон терезесіне еріксіз тартады. Жолаушылар үшін
көлдер ... ... ... ... үшін ... келетін апат
іспеттес. Толқын жағалауды шайып, ... ... ... ... ... жолға
таянады.
Қазақстанның көшпелі құмдары да аяқ астынан тіріліп кетер аждаһар
секілді тып-типыл басып қалмақ болып ... ... ... ... ... өтетін болат жолдардың еңбеккерлері қамыс қалқандар қойып, құмды
тоқтататын ағаш, бұта отырғызып, ... ... ... ... әрекетімен
жүреді.
Жыл сайын жолаушылар ватоны әрбір километр жолға 200 м3 ... және 12 ... ... ... ... Бұл темір жол бойы мен
қоршаған ортаның ластануына әкеп ... жол ... суды көп ... ... жол ... айналмалы және
су қайта пайдаланатын кәсіпорындар ... 30 ... ... ... көп бөлігі жер беті сулары — теңіз, өзен, көл ... ... ... жол ... шулы даусы адамдар мен жануарларға
жағымсыз әсер етеді. Темір жол көлігінің шулы даусынан қорғану ... ... елді ... 300 метрден алысырақ жерге салынуы тиісті жәнеп
темір жолдың екі ... ... ағаш ... да шулы дыбыстың қоршаған
ортаға әсерін ... әсер ... жол ... елге ... ... ... Бұл ... әрі
уақыт үнемдейтін байланыс жолдары, қатынас құралығана ... ... ірі ... ... ... жер өңдеу шаруашылығын
көтеріп, үлкен егістіктерді ... ... ... жол ... ... мен мәні ... сайын, оның ел
экономикасындағы пәрменділігі көтерілді.
Техника бір ... ... ... ... жолдарға қазіргі
заманға лайық қуатты тепловоздар, электровоздар, ... ... – ақ ... ... техника келді. Ал адам баласының
тоқтаусыз алға ... ақыл ... ... саласын өркендетудің
жаңа амал жолдарын қарастырып, ... қиын ... ... ... ... ... жетілдірді деген техниканың қай
түрі болсада, бір шама ... ... ... ... ... анық.
Адамның тынымсыз ақыл – ой ... ... ... ... ойға
осылайша бекінді.
Темір жолдарда электр қуатын ... ... 1879 ... ... өнеркәсіп көрмесі ... ... ... ... аяғына таман ... ... ... ... қалалардағы
және магистральдық темір ... ТМД – мен ... ... ... ... күші ... жүк және жолаушы тасымалының
денін атқарып келеді. ... ... ... ... 263 км ... ... ... республиканың қалған учаскілері де ... ... 30 ... ... ... ішінде республикада 3300 км - ден
астам болат магистральі электірлендірілді.
Мұның өзі экологияны едәуір жақсартып, ... жол ... ... ... ... ... темір жолдарын Азия аймағының
елдерімен және Ресеймен жалғастырған ... ... ... ... ... аяқталды, ол Қазақстанның жақын және шалғайдағы шетелдермен
сауда-экономикалық және ... ... ... ... үлес ... ... ... Н.Н. Краткий курс экономической теотрафии. М., 1926.
2. Бронер Д.Л. Транспорт торода ... М., ... ... Н.Р, ... Ю.В. ... ... и ... М, "
Транспорт" 1987.
4. Ердавлетов С.Р.Экономическая и социальная ... ... ... М.Х, А.А. ... Р.Е. Курманталиева "История Туркестано
- Сибирской матистралии" (1926-1958)
6. Казанский Н.Н. Теотрафия путей сообщения. М"Транспорт " ... ... Н.Р. ... ... ... ... и
перспективы. Алматы, 1998.
8. Никольский Н.В. ... ... ... ... ... 1978 .
9. ... А. ... железных дорот Казахстана. Алматы "Баур и К". Том ... ... А. 30 лет ... ... ... ... Алматы, "
Баур и К " 1995. Том
11.Паноморенко.В.П. Начальник службы электрификации и
электроснабжения ... ... ... ... ... Н.К. ... АО "Целинстрой" - диалот.
ІЗ. Фурсина Т.А, Тлеубертен М.А, Дуйсебаева К.Ж,Токбертенова.А.А,
Акашева А.С. "Қазақстанның ... және ... ... ... ... ... Фурсина Т.А. Учебно-методическое пособие "Теотрафия транспорта "
Алматы ... ... ... ... жол қатынасын дамыту" Қазақ
темір жолы 2004 ж. N8 20-бет.
І6. Омаров А.Д. ... ... ... ... ... Қуат ... ... жол қайта құрылымдау" қаншалықты ... ... ... 29 қазан. 4-бет
18. Ермек Сахариев "Ғасыр жасаған темір жол" ... ... ... жыл. N5. 6 бет.

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Италия Республикасы10 бет
Көліктің маңызы және экономикалық географиялық ерекшеліктері16 бет
Өндірістік жарақаттануды сараптау әдістері. Кәсіби аурулар себебтері. Өндіріс орындарын желдету әдістері. Желдетуді есептеу тәсілдері10 бет
Азамат және мемлекет16 бет
Көлік түрлері. Теміржол көлігі.22 бет
Мутация5 бет
18-19 ғғ. Қазақстан территориясындағы ұлт-азаттық қозғалыс14 бет
«Өзін-өзі тану» пәні: қазіргі жағдайы мен келешегі28 бет
Ауыр металдардың шымкент қаласының территориясында33 бет
Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялары: рәсімделуі, есебі және даму келешегі63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь