Психологияның тарихы, мақсаты, міндеттері

1. Психология тарихының даму кезеңдері
2. Психологияның мақсаты, міндеттері
3. Психологияның тәжірибелік ғылымға айналуы
4. Психологияның зерттеу әдістері
Психология өз алдына ғылым ретінде ХІХ хасырдың 60 ж. бөлініп шықты. Оған себеп болған ғылыми-зерттеу мекемелері-психологиялық лабораториялар және институттар, жоғары оқу орындарындағы кафедралар сонымен қатар пихикалық құбылыстарды оқып-білуге байланысты экспериментті насихаттау жұмыстары.
1879ж Лейпцигте Вундт алғаш рет дүние жүзінде экспериментальды психологиядан лаборатория ашты. ХҮІІІ ғ .” Психология” терминін неміс философы Христиан Вольф кіргізді.
Психологияның ғылым ретінде даму жолдары нақты кезеңдерден тұрады
1-ші кезең (б.з.дейінгі 5ғ.). Психология жан туралы ғылым ретінде. Жан туралы ғылыми түсінік ежелгі гректердің әмбебап ғалымы Аристотель (б.з.д. 384-322) есімімен байланысты.
Екі жарым мың жылға созылған осынау кезеңде психология басқа ғылымдармен (философия, медицина, әдебиет, жаратылыстану, т.б.) аралас, астарласа дамып келді. XIX- ғасырдың екінші жартысынан былай қарай ғалымдар жан құбылыстарын (түйсік, ес, ойлау, қиял т.б.) эксперимент жүзінде әртүрлі құрал-жабдық аспаптардың көмегімен зерттей бастады.
Осы кезден бастап, психология өз алдына дербес отау тігіп, тәжірбиелік ғылым ретінде дамыды. Психология ғылымының тарихы да біріне-бірі қарама-қарсы (материализм, идеализм) жоғарыда аталған екі бағыттың үздіксіз ой-пікір тартысына толы. Мысалы, ертедегі грек ойшыларының бірі Демокрит (б.э.д. 460-370) сол кездің өзінде-ақ жанды (психика) оттың атомдарындай қозғалмалы қасиет деп түсіндірді. Ол жанның мәңгі еместігін, оның өсіп, өшіп отыратындығын айтып, материалистік тұжырым жасады.
Сол заманның екінші бір ойшылы, идеалист Платон (б.э.д. 427-347) керісінше “жан- мәңгі өлмейді, өшпейді”,- деп тұжырымдады. Психикалық әрекетті осылайша екі түрлі көзқарас тұрғысынан түсіну, қоғам дамуының кейінгі кезеңдерінде, әсіресе, орта ғасырлар заманынан бермен қарай кең өріс ала бастады.
Шығыстың ұлы ойшылы Әбу Насыр әл-Фараби (870-950) дүние- материядан құралады, ол жойылмайды, бір түрден екінші түрге көшіп, өзгере береді, жан денеден бұрын өмір сүрмейді, бір денеден екінші бір денеге барып орналаса да алмайды деп материалистік тұрғыдан дұрыс пайымдаса, батыс ойшылы Фома Аквинский (1225-1274ж.ж.) жанның мәңгі өлмейтіндігі, оның денеден бөлек өмір сүретіндігі жайлы пікірлерді ары қарай дамытып, осы көзқарастың кең өріс алуына мүмкіндік берді.
2-ші кезең. Психология сана туралы ғылым ретінде. ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырлардағы философтар психиканы түсінудің методологиялллық алғы шарттарының негізін қалады,оның психологияның өз алдына білімнің жеке саласы ретінде қалыптасуына ықпалы тиімді. Р.Декарт (1596-16650 ) жануарлар мен адам психикасына әр түрлі қаруды белгілейді.оның теориясы бойынша ,жануарлардың жаны жоқ олардың мінез-құлқы,сыртқы әсерге рефлекс болып табылады.
        
        Жоспар
* Психология тарихының даму кезеңдері
* Психологияның мақсаты, міндеттері
* ... ... ... ... ... ... ... Психология тарихының даму кезеңдері
Психология өз алдына ғылым ретінде ХІХ хасырдың 60 ж. бөлініп шықты. Оған ... ... ... мекемелері-психологиялық лабораториялар және институттар, жоғары оқу орындарындағы кафедралар сонымен қатар пихикалық құбылыстарды оқып-білуге байланысты экспериментті насихаттау жұмыстары.
1879ж Лейпцигте Вундт ... рет ... ... ... ... лаборатория ашты. ХҮІІІ ғ ." Психология" терминін неміс философы Христиан Вольф кіргізді.
Психологияның ғылым ретінде даму жолдары нақты кезеңдерден тұрады
1-ші кезең ... 5ғ.). ... жан ... ... ... Жан ... ғылыми түсінік ежелгі гректердің әмбебап ғалымы Аристотель (б.з.д. 384-322) есімімен байланысты.
Екі жарым мың жылға созылған осынау кезеңде психология басқа ... ... ... ... ... т.б.) аралас, астарласа дамып келді. XIX- ғасырдың екінші жартысынан ... ... ... жан құбылыстарын (түйсік, ес, ойлау, қиял т.б.) эксперимент жүзінде әртүрлі құрал-жабдық аспаптардың көмегімен зерттей бастады.
Осы кезден бастап, психология өз ... ... отау ... ... ... ... дамыды. Психология ғылымының тарихы да біріне-бірі қарама-қарсы (материализм, идеализм) жоғарыда ... екі ... ... ... ... толы. Мысалы, ертедегі грек ойшыларының бірі Демокрит (б.э.д. 460-370) сол кездің ... ... ... оттың атомдарындай қозғалмалы қасиет деп түсіндірді. Ол жанның мәңгі еместігін, оның өсіп, өшіп ... ... ... тұжырым жасады.
Сол заманның екінші бір ойшылы, идеалист Платон (б.э.д. 427-347) ... "жан- ... ... ... деп ... ... әрекетті осылайша екі түрлі көзқарас тұрғысынан түсіну, қоғам ... ... ... ... орта ... заманынан бермен қарай кең өріс ала бастады.
Шығыстың ұлы ... Әбу ... ... ... ... материядан құралады, ол жойылмайды, бір түрден екінші түрге көшіп, өзгере береді, жан денеден бұрын өмір сүрмейді, бір ... ... бір ... ... орналаса да алмайды деп материалистік тұрғыдан дұрыс пайымдаса, батыс ойшылы Фома Аквинский (1225-1274ж.ж.) ... ... ... оның денеден бөлек өмір сүретіндігі жайлы пікірлерді ары ... ... осы ... кең өріс ... ... берді.
2-ші кезең. Психология сана туралы ғылым ретінде. ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырлардағы философтар психиканы түсінудің методологиялллық алғы шарттарының негізін ... ... өз ... ... жеке саласы ретінде қалыптасуына ықпалы тиімді. Р.Декарт (1596-16650 ) ... мен адам ... әр ... ... ... ... бойынша ,жануарлардың жаны жоқ олардың мінез-құлқы,сыртқы әсерге рефлекс болып табылады.
Д.Локк(1632-1704) сенсуализмнің - ... ... ... ... арқылы өтпейтін еш нәрсе жоқ дейтінді уағыздайтын философиялық бағыттың аса көрнекті ... ... ... іс-әрекет механизмін ассоциациялардан ,яғни жеке түсініктер мен идеялар арасындағы байланыстардан көреді.Д.Локк сананы өзімен-өзі тұйықтап,сана ... ... іс ... декарттық тұрғыда қалып қойды.
3-ші кезең. Психология іс-әрекет туралы ғылым ретінде. 1913жылы американ психологы Д.Уотсонның ... ... ... ... деп ... кітабы жарық көрді. Зерттеуші интроспекция әдісін субъективті деп жоққа шығарды ... ... ... ... ... тек бақылаушының өзі үшін ғана нақтылы нәрсе деп есептеді. Бихевиоризм сана жөніндегі декарттық - локктік концепцияның дәрменсіз ... атап ... ... ... ... сананы, оның мазмұны мен қызметін зерттеуден бас тартуға тиіс. Ғылым тек объективті түрде байқауға болатын және әр кім үшін ... ... - ... ... ... Зерттеу пәні өзгерді /сананың орнына мінез-құлық алынды/сөйтіп жаңа ғылыми тіл пайда болды. "Сана" ,"түйсік" "қабылдау ", ... ... және ... ... ... мазмұны жоқ сөздер ретінде жоққа шығарылды. "Стимул" (сыртқы орта қоздырғышы ) "реакция " (организмнің қозуға қайтаратын жауабы)және стимул мен ... ... ... ... ... ... психологиялық ұғымдарға айналды.
Сондықтан да бихевиоризмді көбінесе стимул-реактивті теория немесе С-Р ассоциационизмі деп атайды. Психологиялық зерттеулердің мақсаты - ортаға ... ... ... ... зерттеу.
4-ші кезең. Психология ғылым ретінде психиканың фактілерін, заңдылықтарын және механизмдерін зерттейді. Сыртқы әсердің адамның ішкі ерекшеліктері арқылы өңін өзгертуі көптеген ... оның жас ... ... ... ... бір ... әсерге бұрыннан қалыптасқан қарым-қатынасына, белсенділік деңгейіне және,ең бастысы,қалыптасқан дүниетанымына тәуелді. Сонымен психиканың мазмүны реалды,бізге тәуелсіз және өмір ... ... ... ... ... ... ... ,объективті дүниенің бейнесі ) болып табылады.
Бірақ бұл бейнелер әр адамда оның ... өмір ... ... ... тағы ... ... ... өзгешелікпен пайда болады.Сондықтан да бейнелеу субъективті.
Осылардың бәрі психика ... ... ... бейнел ендіру деуге әбден болады.
Психикалық бейнелеудің дұрыстығын мойындаудың принциптік маңызы зор. Себебі нақты осы қасиет ақиқатты танып-білуді,оның объективті заңдылықтарын ... және одан ... ... ... ... ... және ... қызметінде қолдауды мүмкін етеді.
Психика-қоғамдық - тарихи практикамен тексеріліп,құпталған дүниенің шынайы да дұрыс бейнеленуі.
Негізгі психологиялық теорияларға бихевиоризм,гештальтпсихология, психоанализ,іс-әрекет ... ... ... ... міндеттері
Жалпы психология -- өзінің даму тарихы, пәні мен зерттеу әдістері бар ... ... ... салаларының бірі..
Жалпы психология антикалық кезеңнен баста у алып, философия аясында психологиялық зерттеулердің облысы ретінде қалыпьасты. ХХ ғасырда дербес ғылым ретінде ... ... және 1879 жылы ... ... ... ... ... рет психологиялық лаборатория ашылды, онда эксперимент әдісі қолданылып өзіндік жеке мәртебеге ие ... ... ... даму кезеңіндегі өзекті мәселелеріне - бұл оның теориялық-әдіснамалық негіздерін бекіту және кеңейту; ... жаңа ... ... ... және ... ... ... адамның психикалық процестерінің дамуы мен жұмысының құрылымдарын зерттеу; өмірлік іс-әрекеттерінің субъектісі болып табылатын ... жеке ... ... ... ... ... барлық психологиялық ғылымдардың көпқырлы зерттеу тәжірибелерін жалпылау жатады.
Пәннің мақсаты: жалпы психология курсында алған білімдері мен ... ... ... ... ... дамыту, семинар және практикалық сабақтар процесінде психологиялық құбылыстарды жүйелі талдауда ептілік пен дағдыны қалыптастыру.
Пәннің міндеттері: 1) оқытылған психологиялық ... ... ... ... әр ... бойынша студенттерде білімдерді жүйелендіру; 2) әр - түрлі психологиялық фактілер мен теорияларды жүйелі-психологиялық талдаупроцесінде студенттерде танымдық дағдылар мен ... ... 3) ... ... және ... ... ... негізгі принциптерімен, бағыттарымен және идеяларымен таныстыру.
* Психологияның тәжірибелік ғылымға айналуы
Психологиялық лабораторияларды жарату бұл методологияға сүйенген ... ... ... ... бар нәрсе екендігін тұжырымдайды. Бұл көзқарас мына зерттеу методологиясына сүйенеді:
* Гипотезаларды ұсыну
* Тәжірибе немесе бақылау
* Гипотезаларды түзету, растау немесе ... ... ... және бірінші кезеңге қайта өту
Осылай психология статистикалық қайта өндіре алатындай нәтижелерге тіреле алады.
--------------------------------------------------------------------------------
Психология ғылым ... ... ... ... өз ана ... айналып кеткен Батыс елдері(ағылшын, неміс, француз, итальян, испан, грек) ... ... сөзі - ... ... мағынада ұғылады. Мысалы, қазақ үшін, арабтың "рух" сөзі қазақтың өз сөзі ... ... емес пе?! Дәл сол ... ... сөзі батыста "рух" деп ұғылады. Батыс елдері "Ағылшын руханияты", "Француз руханияты", "Грек руханияты" дегендей етіп ... ... ... зерттеуге ден қойған. Яғни батыстағы "руханият жайлы ғылым" дегенің ақылға қонымды, пайдалы ... бола ... Ал ... ... шыққан елдер үшін, оның ішінде Қазақстан үшін "психология" дегеннің не мағына беретіні де бұлыңғыр. Бізде, "псюхе" сөзін "рух" деп санамайды, "жан" ... ал ... ... "руханият" деу орнына "жантану" деп қателеседі. Батыс елдері "рухани даму", ... ... ... ... ... ... қарастырып жатса, біздікілер олардың атауын ғана алып, "психикалық даму", "психикалық азық", "психикалық кесел" деп, ішкі мәнін дұрыс ұқпай шала ... ... ... ... оның ... ... жеткізе алмай сандырақтап кетеді. Осы сияқты кемшіліктер, дәлірек айтқанда "былықтар" бізде толып жатыр. Сондықтан да Қазақстандағы "психология" ... - ... ... ... оның ... ... да атымен жоқ. Мәселен, шет елдерде жасалып жатқандай кісітануға қажетті сын-сұрақтамалардың бірін де біздің "психологтар" жасай ... жоқ. ... ... ... рухани жарамсыз қоқысқа саналған ескі тесттерін аударумен, көшірумен ғана айналысады. Мысалға, Батыс елдеріндегі ғалымдар, төрт темперамент түрін анықтау тесті ... сол ... төрт түрі бар ... өзін қате деп ... ... Ал біздікілер "Айзенктің темперамент түрін анықтау тестін" енді аударып, студенттерге оқытуға кіріскен.
* ... ... ... зерттеу әдістері - психологияда қолданатын әдістері мен әдістерінің арысындағы байланыст.
--------------------------------------------------------------------------------
Психологияның зерттеу әдістері
Психология ғылымында кейіннен негізгі әдістерге ... және ... ... ... қатар психологиялық жеке әдістер де қолданылады: әңгіме әдісі, анкеті әдісі, іс-әрекет нәтижесі мен ... ... тест ... ... ... - әр ... табиғи жағдайда жеке тұлғаның іс-әрекеті мен қылықтарын қабылдаудың негізінде мақсатты зерттеу. ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген кезде сол қадағалау нысаны болып отырған адам бақылау жүргізіліп жатқанын білмеуі керек, егер сезген ... ... ... ... ... ... ... қойылатын бірінші талап. Бақылау әдәсәне қойылатын екінші талап - бақылау үнемі мақсатты болуы ... яғни ... ... мен ... айқын қойылуы керек. Бақылау әдісіне қойылатын үшінші талап - оның ... ... ... ... техникалық құралдар (бейнекамера, фотокамера, т.б.) жазбалардың түрлері (стенограммалар, хаттамалар, бақылау күнделіктері т.б.). ... ... ... бірі - ... әдісі.
Егер бақылауда зерттеуші өзін қызықтыратын психикалық үрдістердің байқалуын бейжай ... ... ал ... зерттеуші өзіне қажетті жағдайда жасайды. Сөйте отырып, экспериментатор оларды тұрақты қамти алады. ... ... ... ... ... қайталай отырып, экспериментатор зерттеушінің әрқайсысының үрдістерінің дара ерекшеліктерін анықтай алады.
Экспериментатор өзінің жағдайына қарай тәжірибені жүргізу шартын ... ... Бұл ... негізгі артықшылығы, сонымен қатар ол оқу-тәрбие үрдісінде тәсілдерді табуға ... ... ... ... құралдар мен аппараттардың көмегімен психикалық үрдістер өзгерістерінің уақытын дәл көрсетуге болады, мәселен, жауап беру (реакция), оқу, ... ... ... ... зерттеулерде негізінен екі түрлі эксперимент қолданылады. Олар зертханалық (лабораториялық) және табиғи деп аталады.Зертханалық эксперимент арнайы ... ... мен ... ... арқылы жүргізіледі. Зертханалық эксперимент адамныңпсихикалық ерекшеліктерінің физиологиялық тетігін зерттеуде ерекше. Бұл әдіс жекелеген таным үрдістері мен психикалық қалыпты тиімді зерттеу үшін ... ең ... ... ... ес, ... ... ... қабылдаудың жылдамдығы, зейіннің көлемі, ес ассоциациясының ерекшелігі қарапайым немесе электрондық тахистас көп ... ... ... ... ... ... мен дамуында тәжірибелік әдіс жетекші рөл алатындығы дәлелденді. ХІХ ғасырдың екінші жартысында психология өз алдына жеке ... ... ... ... ... оның ... ғылым болуынан туындаған үрдіс еді. Лабораториялықэксперименттің нәтижелілігі мына ... ... ... ... ... ... жөнінде экспериментатордың күн ілгері болжамы (гипотеза) болуы тиіс.
* Тәжірибені күн ... ... ... бойынша арнаулы методикаға (әдістеме) сай, сондай-ақ тәжірибені өткізу үшін жағдайын (тиісті құжаттар) дайындау.
* Зерттеуші зерттейтін құбылысты өзі табады және оған ... ... ... ... ... ... ... жатқан құбылыстарды коррекциялау;
* Эксперименттің нәтижесін қайтадан қарастыруға мүмкіндік туғызу.
* Эксперимент нәтижелері сандық және ... ... ... ... ... мән беру т.б. ... эксперименттің зертханалық эксперименттен өзгешелігі адамның күнделікті іс-әрекетінің ... ... ... ... ... түрде іске асыруға жағдайлар жасалады. Сонымен қатар табиғи экспериментте байқау әдісінің және эксперименттің жағымды сапалары араласып келеді: біріншінің ... ... ... ... мен ... ... түрі болып есептелетін эксперимент табиғи эксперимент әдісі болып табылады. Табиғи эксперименттің негізін салған орыс ғалымы - ... (1910). Оның ... ... - зерттеудің эксперименттік сипатын болмыстық жағдайлармен ұштастыру.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік психологияның мақсаты мен міндеттері6 бет
Әлеуметтік психологияның мақсаты мен міндеттері жайлы7 бет
Ежелгі дүние тарихын оқытудың негізгі міндеттері5 бет
Жалпы психология213 бет
Жалпы психологияның мән-мағынасы және оның барша ғылымдар жүйесіндегі орны13 бет
Педагогика психология ғылым ретінде6 бет
Писхология мән-мағынасы және оның барша ғылымдар24 бет
Психолгия ғылым реттінде құрлу тарихы22 бет
Психология ғылымының пәні мен объектісі4 бет
Ғылыми психологияның принциптері мен жалпы зерттеу әдістері34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь