Қазақстан Республикасындағы салықтардың негізгі түрлері

Жоспар

Кіріспе.

1.Негізгі бөлім.
1.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесі.
1.2 Қазақстан Республикасының ұлттық салық жүйесінің қалыптасу кезеңдері мен даму этаптары.

2. Қазақстан Республикасындағы салықтардың негізгі түрлері.
2.1 Жанама салықтар.
2.2 Жеке табыс салығы.
2.3 Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдер
2.4 Әлеуметтік салық.

Қорытынды.

Қолданылған эдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
¥йымдық-қүқықтық жағынан салықтар- бұл мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгіленген, белгілі бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін қайтарусыз және өтеусіз сипаттағы міндетті ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары мен міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратың ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Азамат дамуының бүкіл тарихы бойына салық нысандары мен әдістері өзгерді, игерілді, мемлекеттің қажеттіліктері мен сұрау салуларына бейімделеді. Салықтар тауар-ақша қатынастарының ахуалына әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесінде айтарлықтай өрбіді. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңарумен қабаттаса жүреді.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрлысы мен саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі-ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық құралы, мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның экономикалық құрлысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады. Белгілі философ Френсис Бэкон салықтарлды төлеу- әрбір адамзаттың қасиетті борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-ші бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады,- деп жазылған.
Салықтарда ежелден салық жүктемесін бөлудің екі қағидаты қалыптасқан:
1. пайда (алынған игіліктер) қағидаты;
2. «қайыр көрсету» (төлем қабілеттілігі) қағидаты.
Алынған игіліктерге және төлем қабілеттілігіне салық салудың қағидаттарын пайдалану салық мөлшерлемелерін белгілеуге және табыстың өсуіне қарай олардың өзгеруіне саяды.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың классикалық қағидаттарын бұрын Адам Смит ұсынған еді. Олар мынаған негізделген:
1. салық төлеушінің әрқайсысының табысына сәйкес алынуы тиіс (әділеттілік қағидаты) ;
2. салықтың мөлшері мен оны төлеу мерзімі алдын ала және дәл анықталуы керек (анықтылық қағидаты);
3. әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және қолайлы әдіспен алынуы тиіс (анықтылық қағидаты);
4. салықты алудың шығындары өте аз болуы тиіс (үнем қағидаты).
Бұл қағидаттарды пайдалану салық салудағы зорлық- зомбылықты жоқ етті, бұл процеске реттемелеуді енгізді және Адам Смитке «салықтар - оны төлейтіндерге құлшылықтың нысаны емес, бостандықтың нысаны" деп қорытынды жасауға мүмкіндік берді. Салық салудың кейінгі даму барысында қағидаттардың тұжырымдамалары дәлелденді, толықтырылды.
Тұңғыш рет Қазақстан Республикасында салық салудың қағидаттары заңнамалық деңгейде баянда етілген. Қазақстанның салық заңнамасында сонымен бірге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеудің міндеттілігі, салық салудың айқындығы, әділдігі, салық жүйесінің біртұтастығы және салық заңнамасьшың жариялылығы қағидаттары негізделеді.
Салық төлеуші салық заңнамасына сәйкес салықтық міндеттемелерін толық көлемінде және белгіленген мерзімдерде орындауға міндетті. Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндентті төлемдер айқын болуға тиіс. Салық салудың айқындығы салық төлеушінің салықтық міндеттемелері туындауының, орындалуының және тоқтатылуының барлық негіздері мен тәртібін салық заңнамасында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Еліміздегі салық салу жалпыға бірдей және міндетті болып табылады. Жеке сипаттағы салық жеңілдіктерін беруге тыйым салынады. Қазақстанның салық жүйесі оның бүкіл аумағында барлық салық төлеушілерге қатысты бірыңғай болып табылады.
Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік- құкықтық актілер ресми басылымдарда міндетті түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке түсетін салық түсімдерінің сипатты ерекшелігі олардың сан алуан қоғамдық кажеттерге кейін иесіз пайдаланылуы болып табылады. Осысымен салықтардың мемлекет, сондай - ақ басқа жергілікті органдар белгілейтін түрлі міндетті мақсатты жариялардан, төлем аударымдарынан айырмашылығы болады; бұған әлеуметтік сақтандыруға аударылатын қатаң мақсатты аударымдар, соның ішінде бюджеттен тыс қорларға төленетін жарналар мен аударымдар жатады, олар белгілі бір, ұзақ мерзімді көлемде өнімнің, жұмыстың және қызметтер көрсетудің өзіндік құнынан, табыстан, еңбекке ақы төлеу қорынан, амортизациядан және басқа көздерден есептелінеді. Салықтардың әлеуметтік- экономикалық мәні мен мазмұны олар атқаратын функцияларында толық ашыла түседі. Жалпы қаржы категориясы тұрғысынан салықтар қосалқы категория болып табылатындығын есте ұстаған жөн, сондықтан каржыға қатысты салықтардың функцияларын каржының бөлгіштік функциясының құрамдас қосалқы функциясы ретінде қарастырған жөн.
Қазіргі кезде салықтар фискальдық, реттеуші және қайта бөлу сияқты негізгі үш функция орындайды. Бұлардың әрқайсысы осы қаржы категориясының ішкі белгілері мен өзіндік ерекшеліктерін білдіреді.
Фискалдық функция- барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның көмегімен бюджеттік қор қалыптасады, мұның өзі салықтардың қоғамдық міндеттерін арттыра түседі. Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірістерін толыстыра отырып, экономиканы, әлеуметтік-мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші функциясы мемлекеттің экономикалық қызметінің ұлғаюымен байланысты пайда болды. Қабылданатын бағдарламаларға сәйкес ол ұлттық шаруашылықтың дамуына ықпал етеді. Бұл орайда салықтардың нысандарын таңдау, олардың мөлшерлемелерінің, алу әдістерінің өзгеруі, жеңілдіктер мен шегерімдер пайдаланылады. Бұл реттеуіштер қоғамдық ұдайы өндірістің кұрылымы мен үйлесіміне, қорлану мен тұтыну көлеміне ықпал етеді.
Қайта бөлу функциясы арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлігі мемлекеттің қарамағына өтеді. Бұл функцияның іс-әрекетінің ауқымы жалпы ішкі өнімде салықтардың алатын үлесі арқылы анықталады; ол ұлттық табыстың мемлекеттендірілуі дәрижесін көрсетеді: бұл үлес 1997 жылы- 9,7%, ал 1997 жылы- 16,6%, 1999 жылы- 17,4%, 2000 жылы- 22,6%, 2001 жылы- 22,2% болды.
Мемлекет салық саясатын- салық саласындағы шаралар жүйесін – қоғамның оның нақтылы кезеңіндегі әлеуметтік- экономикалық мақсаттар мен міндеттеріне қарай әзірлеген экономикалық саясатқа сәйкес жүргізіледі.
Нарықтық қатынастардың қалыптасу жағдайындағы салық саясатының негізгі бағыты тұтынудың орталықтандырылған қоғамдық қорлары аркылы халықтың нақты табыстарының едәуір бөлігін қалыптастырудың өзін ақтамаған қағидатынан бас тарту болып табылады. Бұл еңбек белсенділігінің күшеюіндегі экономикалық ынталылықтың уәждемелік механизмі аркылы халықтың еңбекке жарамды бөлігінің табыстарын айтарлықтай арттыруға мүмкіндік жасайды.Салық жүйесі арқылы қоғамның еңбекке жарамсыз мүшелерінің неғұрлым тиімді және берік әлеуметтік қорғалуы қамтамасыз тіледі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1.“Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы”. Қазақстан Мемлекетінің заңы, 2001
2.“Қазақстан Республикасының заңы 2003 жылға арналған бюджет туралы”. Қаржы-қаражат №1, 2003
3.Бурабаев О.Б, Ешенбаева Б.Ж., Құлажбаев М.Т. “Жергілікті салықтар мен алымдар”, 1998
4.Ермекбаева Б.Ж. “Жалпы мемлекеттік салықтар”, 1997
5.Ілиясов К.К., Мельников В.Д., 1994 “Қаржы” Оқулық
6.Ашимбаев “Нарық жолындағы Қазақстан экономикасы” Алматы, 1994
7.Дербисов Е “Өтпелі кезең бюджеті”, 1995
8.Зейнелгабдин А.Б. “Қазақстан Республикасының қаржылық жүйесі”, Алматы , 1995
9.Ермекбаев Б.Ж. “Жалпы салықтар”
10.Карагусова Т. “Салықтың экономикалық негізі”, 1994
11.Кипериан Т.Е., Тимофеева О.А. “Нарықтық экономикадығы салықтар”, 1993
12.Сугаранов В.И. “Мемлекеттік қаржылар”, 1996
        
        Жоспар
Кіріспе.
1.Негізгі бөлім.
1.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесі.
1.2 Қазақстан Республикасының ұлттық салық жүйесінің қалыптасу кезеңдері
мен даму ... ... ... ... негізгі түрлері.
2.1 Жанама салықтар.
2.2 Жеке табыс салығы.
2.3 Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдер
2.4 Әлеуметтік салық.
Қорытынды.
Қолданылған эдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
¥йымдық-қүқықтық жағынан салықтар- бұл ... ... ... ... ... белгілі бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін
қайтарусыз және өтеусіз сипаттағы міндетті ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні ... ... ... ... жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратың ... ... ... ... табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және ... өмір ... ... ... табылады. Азамат дамуының бүкіл тарихы бойына салық
нысандары мен әдістері өзгерді, игерілді, ... ... ... ... ... ... тауар-ақша қатынастарының ахуалына
әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесінде айтарлықтай өрбіді. ... ... ... ... ... жүйесінің қайта құрылуымен,
жаңарумен қабаттаса жүреді.
Салықтар ... ... ... ... ... мен саяси
іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі-ұлттық
табысты қайта ... ... ... ... ... ... ... түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні,
олардың түрлері мен рөлі ... ... ... ... және ... айқындалады. Белгілі философ Френсис Бэкон
салықтарлды төлеу- әрбір адамзаттың қасиетті ... ... ... ... ... 35-ші ... заңды түрде
белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... әрі ... ... табылады,- деп жазылған.
Салықтарда ежелден салық жүктемесін бөлудің екі қағидаты қалыптасқан:
1. пайда (алынған игіліктер) қағидаты;
2. ... ... ... ... ... ... және төлем қабілеттілігіне салық ... ... ... мөлшерлемелерін белгілеуге және табыстың
өсуіне ... ... ... ... ұтымды ұйымдастырудың классикалық қағидаттарын бұрын Адам Смит
ұсынған еді. Олар мынаған негізделген:
1. ... ... ... табысына сәйкес алынуы тиіс
(әділеттілік қағидаты) ;
2. салықтың мөлшері мен оны ... ... ... ала және дәл
анықталуы керек ... ... ... ... төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және қолайлы
әдіспен алынуы тиіс (анықтылық қағидаты);
4. ... ... ... өте аз ... тиіс (үнем қағидаты).
Бұл қағидаттарды пайдалану салық салудағы зорлық- зомбылықты жоқ етті,
бұл процеске реттемелеуді ... және Адам ... ... - ... ... ... ... бостандықтың нысаны" деп қорытынды
жасауға мүмкіндік берді. Салық салудың кейінгі даму ... ... ... ... рет ... Республикасында салық салудың қағидаттары
заңнамалық ... ... ... ... салық заңнамасында сонымен
бірге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеудің
міндеттілігі, ... ... ... ... ... ... және ... заңнамасьшың жариялылығы қағидаттары негізделеді.
Салық төлеуші салық заңнамасына сәйкес салықтық міндеттемелерін толық
көлемінде және белгіленген мерзімдерде орындауға ... ... ... ... ... да міндентті төлемдер айқын болуға тиіс. Салық
салудың айқындығы ... ... ... ... туындауының,
орындалуының және тоқтатылуының барлық ... мен ... ... ... ... ... салық салу жалпыға бірдей және міндетті болып табылады. Жеке
сипаттағы ... ... ... ... салынады. Қазақстанның салық
жүйесі оның бүкіл аумағында барлық ... ... ... бірыңғай
болып табылады.
Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік- құкықтық актілер ресми
басылымдарда міндетті түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке түсетін салық түсімдерінің ... ... ... ... ... кажеттерге кейін иесіз пайдаланылуы болып табылады. Осысымен
салықтардың мемлекет, сондай - ақ ... ... ... ... міндетті мақсатты жариялардан, төлем аударымдарынан ... ... ... сақтандыруға аударылатын қатаң мақсатты
аударымдар, соның ішінде ... тыс ... ... жарналар мен
аударымдар жатады, олар белгілі бір, ұзақ мерзімді көлемде ... және ... ... ... ... ... ... ақы
төлеу қорынан, амортизациядан және ... ... ... ... ... мәні мен ... олар атқаратын
функцияларында толық ашыла түседі. ... ... ... ... ... ... ... табылатындығын есте ұстаған жөн, сондықтан
каржыға қатысты салықтардың функцияларын каржының ... ... ... ... ... ... жөн.
Қазіргі кезде салықтар фискальдық, реттеуші және ... бөлу ... үш ... ... ... әрқайсысы осы қаржы категориясының
ішкі ... мен ... ... білдіреді.
Фискалдық функция- барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның
көмегімен бюджеттік қор ... ... өзі ... қоғамдық
міндеттерін арттыра түседі. Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірістерін толыстыра отырып, экономиканы, әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... реттеуші функциясы мемлекеттің экономикалық қызметінің
ұлғаюымен байланысты пайда болды. ... ... ... ... ... дамуына ықпал етеді. Бұл орайда салықтардың ... ... ... алу ... ... ... мен
шегерімдер пайдаланылады. Бұл ... ... ... ... мен үйлесіміне, қорлану мен тұтыну көлеміне ықпал етеді.
Қайта бөлу функциясы арқылы түрлі субъектілер табысының бір ... ... ... Бұл ... ... ... жалпы
ішкі өнімде салықтардың алатын үлесі арқылы анықталады; ол ұлттық табыстың
мемлекеттендірілуі дәрижесін көрсетеді: бұл үлес 1997 ... 9,7%, ал ... 16,6%, 1999 ... 17,4%, 2000 жылы- 22,6%, 2001 жылы- 22,2% болды.
Мемлекет салық саясатын- салық ... ... ...... ... ... ... экономикалық мақсаттар мен
міндеттеріне қарай әзірлеген экономикалық саясатқа сәйкес жүргізіледі.
Нарықтық қатынастардың қалыптасу жағдайындағы салық ... ... ... орталықтандырылған қоғамдық қорлары аркылы халықтың нақты
табыстарының едәуір бөлігін қалыптастырудың өзін ақтамаған қағидатынан бас
тарту болып ... Бұл ... ... күшеюіндегі экономикалық
ынталылықтың уәждемелік механизмі аркылы халықтың еңбекке жарамды бөлігінің
табыстарын айтарлықтай арттыруға ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым тиімді және берік әлеуметтік
қорғалуы қамтамасыз тіледі.
1.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесі.
«Салық» үғымымен «салық ... ... ... ... ... ... ... оны құру мен алудың нысандары мен әдістерінің,
салық службасы ... ... ... ... ... жүйесін
құрайды.
1991 жылға дейін, яғни КСРО ыдырағанға дейін елде көбінесе экономиканы
басқарудың әміршіл-әкімшіл жүйесіне, бағаларға қатаң ... ... ... ... ... қызмет етті. Бюджеттен басқа кіріс көздерінің
бірі болған айналым салығы тіркелген бөлшек сауда және ... ... ... қолдануға және мемлекеттік реттеп отыруға бағытталған болатын.
Қазақстан ... ие ... ... ... ... ... ... сәйкес республикада жаңа салық жүйесі қалыптасты.
1991 жылғы желтоқсанның ... ... ... ... ... ... жұмыс істей бастады. Ол «Қазақстан Республикасындағы салық жүйесі
туралы» заңға негізделеді. Бұл заң ... ... ... ... мен ... ... олардың бюджетке түсу тәртібін белгілеген
алғашқы құжат еді. Осы заңға сәйкес Қазақстанда 1992 ... ... ... 13 ... ... ... 18 ... салықтар мен алымдар
енгізілді.
Қазақстан Республикасының ... 1995 ... ... салық
реформасының ұзак мерзімді тұжырымдамасын қабылдап, онда еліміздің салық
жүйесі мен ... ... ... ... ... салу
қағидаттарына сәйкестендіру көзделді. Осыған байланысты ... ... ... ... да ... төлемдер туралы» 1995 жылғы
сәуірдің 24-інде Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар
жарлығы шықты. Енді бұрынғы 42 ... мен ... ... ... саны ... 11 ... қалды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылға сәуірдің 24-індегі заң
күші бар жарлығы Қазақстан Республикасының 1999 жылғы ... ... ... сәйкес заң мәртебесін алды. Осы уақыт аралықтарында Президент
жарлықтарымен және ... ... ... бұл ... мен ... ... салықтарды алу әдістерінің, салық
жеңілдіктерінің жиынтығының ... ... ... ... күрделі үлгілері болуы мүмкін.
Өркениетті елдерде салықтардың бүкіл жиынтығы әр ... ... ... ... ... салу ... бойынша;
2. салықты алатын және салықтан жиналған сомаға билік жасайтын
органға ... ... ... ... ... экономикалық белгісі бойынша;
Салық салу объектісі бойынша, олар тура және жанама салықтар болып
бөлінеді.
Тура ... ... ... ... мен мүлкінен тікелей төленген
салықтар. Олар өз кезегінде нақты және жеке салықтарға жіктеледі. ... ... ... ... кейбір түрлеріне (үй, жер, кәсіп,
ақшалай капитал және тағада сол сияқты) салынады. Жеке тура ...... ... мен заңды ұйымдардың табыстары мен мүлкіне салынатын салықтар.
Нақты салықтардан айырмашылығы- жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке
табысы мен ... де, оның ... ... да ескереді.
Жанама салықтар – баға немесе тарифке үстеме түрінде белгіленген ... ... мен ... ... ... емес ... ... қосылған құнға салынатын салық, акциздер жатады. Жанама
салықтарға сонымен қатар ... ... ... түсетін гүсІмдер де
(кеден баждары түріндегі, экспортқа жэне импортқа салынатын салық түріндегі
кеден кірістері, ішкі рынокте сатылатын ... ... мен ... фактуралық
кұнының айырмасы) жатады.
Жанама салықтар мемлекеттің фискалдық мүдделерін білдіреді. Оларды
саналы қолдану баға ... ... ... ықпал жасауы және
тұтынудың ... әсер етуі ... ... ... мәні салықтың тауар ... ... ... ... және ... ... салықты тауардың немесе қызметтің нақты тұтынушысы төлейді, ... мен ... ... тікелей байланыс болмайды.
Салық алатын және оған билік жасайтын органға қарай ... ... және ... ... ... ... ... барлық салықтар жалпы және мақсатты (арнаулы)
болып бөлінеді.
Жалпы салықтар тиісті деңгейлердегі ... ... ... мемлекеттік қажеттіліктерді каржыландыруға пайданылылады. Мақсатты
(арнаулы) салықтардың нысаналы арналымы болады және ... ... ... ... ... құруға арналады.
Объектінің экономикалық белгілері бойынша табысқа салынатын салықтар
және тұтынуға салынатын салықтар ... ... ... ... ... ... салынатын кез келген объектіден алынған
табыстарынан алынады. Тұтынуға салынатын ... — бұл ... ... тұтыну кезінде төленетін шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалау тәсілдеріне
қарай салық ... ... төрт ... ... ... салық
төлеушінің декларациясы бойынша, табысты алу көзінен ұстап қалу, патенттік
негізде.
Бірінші жағдайда салықты есептеу мен оны алу, ... салу ... ... ... алмай табыстылық (жер салығы, мүлік ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Декларацияда салық төлеушілер табытстың көлемін, қажетті жеңілдіктерді,
шегерімдерді көрсетеді және салық ... ... ... Олар
салықтардың түрлері бойынша салық декларациясын есепті салық кезеңіне
сәйкес ... ... ... ... ... ... жеке ... көлік құралдарына салынатын салықты және жер салығын төлеушілер
(арнаулы салық ... ... ... ... қоспағанда) салык
органына олар бойынша декларацияны есепті салык кезеңінен кейінгі жылдың 31-
інші наурызына дейін береді.
Жеке ... ... ... ... ... ... төлеушілер табыс
етеді:
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстары барлар;
Тұрғын үй салу мен осындай ... салу үшін ... ... ... ... салық жылында 2000 айлық есептік көрсеткіштен жоғары
сомаға біржолғы ірі асып ... іске ... ... ... тыс ... табыстар алатын жеке
тұлғалар;
Қазақстан Республикасының шегінен тыс ... ... ... ... бар жеке тұлғалар;
Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы
заңнамалық актілеріне сәйкес декларация беру ... ... ... ... Парламентінің депутаттары, судьялар табыс
етеді.
Салық төлеушіден салық декларациясын табыс етудің белгіленген мерзіміне
дейін жазбаша ... ... ... ... мемлекеттік орган салық
мағлұмдамасын табыс ету мерзімін ұзарту салық төлеу мерзімін өзгертпейді.
Үшінші әдіс бойынша салық төлеуші жұмыс ... ... ... ... ... алынған жерде есептеп, ұстайды.
Төртінші әдіс салық кәсіпкерлік қызметтің сан алуан түрлеріне Зерілетін
патент негізінде төлейді. Патент- ... ... ... ... ... және ... ... бюджетке төленгендігін растайтын құжат.
Салық есебінің екі әдісі қолданылады;
1. кассалық;
2. есептеу әдісі;
Кассалық ... ... ... мен ... жұмысты орындау, қызмет
көрсету, мүлікті жөнелту мен кірістеу және ол бойынша жасалынған ақы төлеу
мезетінен бастап есепке ... ... ... ... мен ... ақы ... ... жұмысты орындау, қызмет көрсету, тауарларды өткізу және ... ... тиеп ... ... ... ... алынады. Бұл әдіс салық
службалары үшін қолайлырақ және оны Қазақстанның ... ... ... ... үшін оның ...... төлемдері
жеткізілім тіпті уақытында төленбеген жағдаиында да ... ... ... ... ... ұрындырады.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі салықтардың, алымдардың және
баждардың түрлерін, ... ... ... ... ... ... службасының органдарын қамтиды.
Қазақстан Республикасындағы салықтардың, салық сипатындағы ... ... ... Корпорациялық табыс салығы.
2. Жеке табыс салығы.
3. ... ... ... ... ... Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері.
6. Әлеуметтік салық.
7. Жер ... ... ... ... ... ... салынатын салық.
2.Алымдар:
1. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
2. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік ... үшін ... ... ... ... ... және ... жасалған
мәліметтерді мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
4. Радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі ... ... ... үшін ... ... Механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алынатын алым.
6. Теңіз, өзен кемелері мен ... ... ... ... үшін ... ... ... әуе кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
8. Дәрі-дәрмек кұралдарын мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
9. Автокөлік құралдарының ... ... ... ... ... ... ... алым.
11. Елтаңбалық алым.
12. Жекелеген қызмет ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдарына
радиожиілік спектрін пайдалануға рұқсат беру үшін алым.
З.Төлемақылар:
1. Жер ... ... үшін ... Жер ... ... су ... пайдаланғаны
үшін төлемакы.
3. Қоршаған ортаны ... үшін ... ... ... ... үшін төлемақы.
5. Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы.
6. Ерекше ... ... ... пайдаланғаны үшін
төлемақы.
7. Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы.
8. Кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін ... ... ... ... үшін төлемақы.
4.Мемлекеттік баж.
5.Кеден төлсмдері:
1. Кеден бажы.
2 .Кеден алымдары.
3 ... ... және ... ... басқа да міндетті төлемдердің
сомасы «Бюджет жүйесі туралы» Заң мен ... ... ... Республикалық
бюджет туралы заңда белгіленген тәртіппен тиісті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... службасының-қаржы
министірлігін, облыстардағы, аудандардағы, қалалардағы және қаладағы
аудандардың салық комитеттерін қамтиды.
Салық ... ... ... және ... төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық түсуін, міндетті зейнетақы жарналарының толық
және дер кезінде ... ... ету ... ... салық
төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындалуына ... ... ... және ... ... ... ажырата білген жөн: бірінші
жағдайда – бұл ... және ... ... ... ... ... ... салық төлемдерін өндіріп
алу процесі.
1.2 Қазақстан Республикасының ұлттық салық жүйесінің қалыптасу
кезеңдері мен даму этаптары.
Сексенінші жылдары аралас ... ... ... ... ... ... ... сфераларында жалпы экономикада түрлі
өзгерістер болған еді, сонымен қатар салық жүйесі ... ... ... ... ... салық жүйесінің трансформациясы үш
бағыт бойынша жүзеге асқан болатын, тура және қосымша ... ... ... ... ... ... қорларға төлемдер жасалды.
Болатын қайта бағалаулар, экономикалық қатынастар әкімшілік тұрғыдан
қайта бөлуіне алып ... Бұл ... ... менеджментінің рөлі
айтарлықтай өсуде. Экономикалық тұрақтылық ... және ... ... ... ... ... мемлекетте амандық
та, тыныштық та болады. Базалық принциптердің болмауы елде ... ... көп ... алып ... ... актілер арқылы экономикаға
кірісімен олар салық жүйесіне ... ... ... ... жылы 1 ... ... « ... мен бірлескен ұйымдардың
салығы» туралы СССР заңын негіз ете отырып ТМД ... ... ... ... ... ... ... болды.
Шаруашылық байланыстардың үзілуі Қазақстанда барлық ... ... ... алып ... шикізат өндірісіне
бағытталған өндіріс-шаруашылық қызметтері зиян ... ... ... ... ... алып ... Осы приоритеттердің қызметтен
алыну себептерімен республикада мақсатты ... ... өз ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының алдында әртүрлі меншік формалары пайда ... ... бөлу және ... тұрақты дамумен қамтамасыз ету болды. Осы
және өзге де мәселелерді шешу Қазақстан Республикасының салық жүйесі ... ... Осы ... шешу үшін ... мәселелер пайда болды айта
келетін болсақ. Олар мыналар: дербес ұлттық ... ... ... да ... жеке ... болмаған еді. Нарық жағдайына сай ... ... ... мен ... болмауында еді.
Осындай мәселелердің шешімі салық менеджменті стратегиясымен
байланысты, ... ... ... ... мен ... экономикасына
қандай дәрежеде араласуын көрсетеді. Осы мәселелердің ... ... ... ... ... оны ... ... пайдалы бөлу болып табылады. Бұл мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... ... Салық салу базасын ұлғайту;
... ... ... ... туралы
түрлі бағдарламаларды қолдану.
Осы аталған ... ... ... ... ... қайнар көзін анықтау және қайдан, қай мөлшерден ... мен ... ... ... ... ... және үшінші
бағыттарда бір бірімен тығыз байланыста. Олар өндіріс ... ... ... ... ... ... жүйесінің
кезеңді эволюциялық даму қажеттігін сипаттайды. Салык жүйесінің қалыптасуы
мен дамуы экономикалық саясаттың өзгеруіне байланысты ... ... ... модельден екінші бір модельге өтуінде жатыр. ... ... ... ... ... ... ... мен дамуын
келесідей кезеңдерге бөлуге болады.
Бірінші кезең 1991-1994 жылдар аралығын қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... ... жүйесінің кұрылумен сипатталады,
сонымен қатар, салық түрлері сияқты және олардың ... ... ... ... және инфляцияны тоқтатуға ... ... ... ... ... 25 ... 1991 жылы ... заң, салықты
тәртіпке салуға бағытталған болатын, ... ... ... сол
инфляция деңгейі бұрын 2000 пайыздан асқан болатын, соны төмендетіп ... ... ... ... 1995-1998 жылдарды қамтиды. Бұл кезеңде ұлттық салық
жүйесінің қалыптасуы мен дамуы және ... ... ... ... ... қаражаттық-шаруашылық қызметіне
арналған ... ... ... ... ... салу базасын
тұрақтандыру және әлеуметтік мүмкіндіктердің ұлғаю мәселесі ... ... ... ... болып келеді.
Үшінші кезең 1999-2001 жылдар аралығын қамтиды. Бұл кезең эномикалық,
макроэкономикалық көрсеткіштердің өсумен ... ... ... ... ұлттық өнім, жалпы ішкі өнім және жалпы ... ... ... ... ... салық салу базасы ұлғая бастады, ал
мұндай шаралар бюджетке салық ретіне түсімдердің ... алып ... ... ... жаңа принциптеріне өтуіне байланысты оның
жүзеге асу қажеттілігін анықтайды.
Төртінші кезеңді 2002 жылмен ... ... Бұл ... ... жаңа ... ... кіргізуімен
байланыстырамыз.
• Анық және ... ... ... ... және ... ... ... салық құралдары;
• Қаражаттардың кейбір көзін және оны бөлу – қолдану;
... ... ... ... ... ... қызметтерінің қолында бар құралдарды тиімді қолдану;
• Заң шығаратын және атқаратын ... ... ... кодексінде объективті және субъективті факторлар да ескерілген,
салық салу жүйелері ... ... әсер ... ұзақ ... мақсаттардың
іске асырылуын қамасыз етеді. Салық жүйесі тұрақты экономикалық өсу ... ... ... ... ... және пайдалануды жоғары деңгейде
қамтамасыз етеді.
II Қазақстан Республикасының салық түрлері.
2.1 ... ... ... атап ... ... ... ... түрінде белгіленген салықтар, олар сальтқ төлеушінің табыстарына
немесе мүлкіне тікелей байланысты ... ... ... мемлекеттің
фискалды мүдделерін білдіреді. ... ... ... баға ... ... ... ... және тұтыну құрылымына әсер етуі мүмкін.
Бұдан басқа, салық төлеушілер үшін табыстарға тура ... ... ... олардың шығыстарына салық салудың өсуі жақсырақ. Сонымен бірге
тұтынуға салынатын салықтар ... ... ... ... ... ... құнға салынатын салықты пайдаланатын көбірек артықшылығы
болады. ... ... ... ... экономикалық бұзушылык
аз байланысты; олар еңбекке деген ынталандырмаларды аз ... ... ... ... ... да ... жоқтығын
қоса олар тұтынушыға таңдау құқығын ... ... ... ... етеді және т.с.с.
Алайда тұтынуға салынатын салық өсуінің кемшіліктері бар, бұл
кемшіліктерге ... ... және ... сипатын жатқызуға
болады. Бірақ бұл салықтың оң нәтижесі олардың теріс ... ... баға ... ... онда бұл салықтардан түсетін түсімдер
бағаның өсуімен көбейетін болады. Бұл ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді. Бюджет жүйесіне инфляцияға қарсы
автоматты механизм кіріктіретін болады.
Салық салу жүйесінде ... ... ... есте ... ... дағдарысы жағдайында, тұралаушылықта - өндірістегі, саудадағы
және экономиканың басқа секторларындағы ... - ... ... ... ... ... ... Осы кезде мемлекеттің шығыстары мұндай
жағдайда қысқармайды, тіпті кейде ... ... ... ... оны ... ... ... экономиканың
кұрылуын қайта құруға, оның тіршілікті қамтамассыз ететін ... ... ... және ... ... ... ... қажеттігінен көбейеді. Сондықтан салық ... ... ... ... ... болады. Бөлгіштік процестегі
белгілі бір теңестіруге жанама салыктардың өзіндік әлеуметтік бағыттылығын
осында көрінеді. ... ... ... ... ... ... отырады.
Жанама салықтардың ішіндегі ең маңыздысы 1992 жылы енгізілген қсылған
құнға салынатын салық-ҚҚС блып табылады. Салық төлеуші ... оны ... ... шығысының орнын бағаны көтеру жолымен толықтырады және
салықты төлеуді сатып ... ... ... салу ... ... өндірілген өнім(амортизациясы бар таза өнім) болып саналатын
қосылган құн болып табылады; қосылған өнімге ... ... ... ... және ... ... ... қамтылуы мүмкін. Демек,
бұл салықтың ерскшелігі-оның салық салынатын обьектісі сатудан (өткізуден)
түскен бүкіл түсім-ақша ... тек ... ... ... мен салық
салынатын импортты қамтитын қосылған құн болып табылатындығында.
ҚҚС дүние ... ... ... елдерінде, соның ішінде Еуропа
экономикалық одағының 17 ... ... Бұл ... ... біріншіден, ол жаңа құн жасалынған орын бойынша салық төлеушілердің
үлкен тобынан алынады; ... ... үшін де ... ... ... және үшіншіден, бағалардың
өзгеруіне, төлеушінің қаржылық ахуалына, ... ... ... ... ... ... ... және тұрақты базасын
қамтамасыз етеді. ҚҚС қазіргі кезде ... ... ... аса ... ... бірі ... ... 2001 жылы
мемлекеттік бюджст кірістерінің ... ... бұл ... үлес салмағы
21,8% кұрады. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
туралы Қазақстан ... ... ... ... бойынша қосылған
құнға салынатын салық деп ... ... ... және ... ... ... ... оларды өткізу
бойынша салық салынатын айналым құнының бір бөлігін бюджетке аударуды,
сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге тиісті
ҚҚС сатылған тауарлар үшін есептелген ҚҚС сомасы мен алынған тауарлар үшін
төленуге тиіс ҚҚС ... ... ... ... ... Соңғыда
салық бойынша есепке алу механизім көрініс табады. Заңнамаға сәйкес ... ... және ... ... ... ... төлеушілерді тауарды
өткізу бойынша жасалған айналымы салық салынатын айналым болып ... ... құн ... қоспай, мәміле жасалған тараптар қолданатын
бағалар мен тарифтер ... ала ... ... ... құны ... ... ... қандай да бір өзгеріске түскен жағдайда,
салық салынатын айналым мөлшері тиісті ... ... ... ... ... ... мағұлданалануға тиіс, Қазақстан
аумағында әкелінетін немесе әкетілетін тауарлар (ҚҚС ... ... ... импорт болып табылады. Салық салынатын импорт
мөлшеріне кеден заңнамасына сәйкес белгіленетін импорт ... ... ... ... ... ипорты кезіндегі салық және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... мөлшерлемесі 15 пайызға тең және салық салынатын айналым мөлшеріне
қолданылады.
2.2 Жеке табыс салығы.
Бұл төлем бойынша ... ... ... ... төлемдерінің 9
пайызын алады. Салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын
төлеушілер болып есептеледі. ... салу ... ... ... ... ... және төлем көзінен салынбайтын табыстар болып табылады.
Салық мөлшерлемесі баспалдақты үдеме ... ... ... ... 5
пайыздан 30 пайызға дейін белгіленеді.
Дивидендтер, сыйақылар мен ұтыстар түріндегі ... 15 ... ... және ... табыстарына 10 пайыз
мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Төлем көзінен салық салынатын табыстарға мыналар ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларынан
берілетін зейнетақы төлемдері, дивиденттер, сыйақылар, ұтыстар түріндегі
табыс, стипендиялар, жинақтаушы сақтандыру ... ... ... ... жеке табыс салығын есептеу мен ұстап қалуды төлем
көзінен ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Олар салық төлеушілердің тұрған жері бойынша есепті айдың ... ... ... ... бес ... күн ... ... асырады. Салық кодексінде
көрсетілген қызмет түрлері бойынша арнаулы салық режимін ... ... жеке ... салығын төлеудің тәртібі мен ... ... ... ... ... заттай нысанда алынған
табысына оның заттай нысанындағы еңбекақысы, қызметкер ... ... ... ... орындалған жұмыстар және тағы сол сияқты түрлі
табыстары кіреді.
Салық төлеушінің төлем көзінен салық салынбайтын табыстарына мүліктік
табыс, жеке ... ... ... ... ... мен ... табысына және өзге де табыстар жатады. Соның ішінде салык
төлеушінің мүліктік табысына кәсіпкерлік ... ... ... аз ... ... құқығында болған жылжымайтын мүлікті, бағалы
қағаздарды, сондай-ақ заңды ... ... ... ... ... мен ... ... металдар бар басқа да заттарды, сондай-ақ өнер
туындылары мен антиквариаттарды сату кезінде олардың ... ... ... ... ... ... және басқалары жатады.
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша жеке табыс салығын
есептеуді салық төлеуші ... ... ... ... ... ... салынбайтын табыс сомасына ... ... ... дербес жүргізіледі. Адвокаттардың және нотариустардың
табыстарына 10 ... ... ... ай сайын есептеледі.
Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде төленген жеке табыс
салығының сомасы белгіленген ... ... ... ... кезінде
есепке жатқызылады.
Шетелдік резидент-жеке ... ... ... ... ... де, ... бірге одан тыс жерлерден де
алынған табыстары кіреді. Салық салынатын ... ... ... жеке ... ... есептеудің, ұстаудың және төлеудің тәртібі,
қызметтің сипатына қарай жүргізіледі.
Тұрақты мекемемен байлынысы жоқ бейрезиденттер салықты ... ... 5 ... 30 ... ... мөлшерлемелер бойынша төлейді;
қызметі тұрақты мекеме құруға соқтыратын бейрезиденттер ... ... ... ... ... сомасы азайтылған табыстардан
резиденттерге арналғаІн мөлшерлемелер бойынша төлейді.
2.3 Жер қойнауын ... ... мен ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды, пайдалы
қазбаларды, жер қойнауын пайдалануға байланысты бірқатар төлемдер бар,
оларды шартты түрде ... ... бар ... ресурстар үшін төленетін
төлемдер ретінде бір топқа біріктіруге болады. Оларға ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері, су үшін
төленетін төлем, орманды пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... Аталған төлемдер негізінен ренталық сипатта ... ... ... ... мен мөлшерлемелерінің шамасы шығарылатын және
шаруашылық қызметіне пайдаланылатын ... ... ... алу, ... ... сапасы табиғат факторларымен байланысты
болады.
Техногендік минералды құрлымдардан пайдалы қазбалар алуды ... ... жер ... ... ... операцияларды
жүзеге асыратын заңды және жеке тұлғалар жер ... ... ... ... ... мен арнаулы төлемдерді төлеушілер болып
табылады.
Жер ... ... үшін ... ... ... тек қана
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген ... жер ... ... ... айқындалады.
Келсімшарттардың негізгі түрлеріне қарай жер қойнауын пайдаланушыларға
салық салудың екі үлгісі берілген:
Бірінші үлгі жер қойнауын ... ... ... ... мен ... да ... төлемдердің барлық түрлерін көздейді;
Екінші үлгі жер қойнауын пайдаланушының өнімді бөлу ... ... ... ... ... ... заңнамасында көзделген
салықтар мен ... да ... ... ... ... ... ... шикі мұнай мен басқа да ... ... ... ... ... ... ... мүлікке салынатын салық қосылмайды.
Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен ... ... ... ... ... ... қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері:
1 .бонустар:
а) қол қойылатын;
б) комерциялық табу.
2. роялти
3. өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасының ... жер ... ... ... ... ... табылады
және жер койнауын пайдалануға жасалған келсімшартта белгіленген мөлшерде
және тәртіппен ақшалай нысанда төленеді.
Жер ... ... жер ... ... ... ... ... ала отырып, бонустардың мынандай түрлерін төлейді: қол
қойылатын бонус және комерциялық табу бонусы. ... ... ... ... ... ... бір немесе екі түрі
де белгіленуі мүмкін.
Қол койылатын бонус жер ... ... ... ... жер ... пайдалану жөніндегі қызметті жүзеге асыру құқығы үшін
біржолғы төленетін төлемі болып табылады және келісімшарт жасаған ... Қол ... ... бастапқы мөлшерін пайдалы қазбалар
көлемі мен кен орнының экономикалық құндылығы ... есеп ... ... және ол келісімшартпен белгіленген мерзімде, бірақ
келсімшарт күшіне енген күннен ... ... отыз ... кешіктірмей
төленуі тиіс.
Коммерциялық табу бонусы келсімшарт аумағында әрбір комерциялық табу
үшін, соның ішінде кен оындарына қосымша барлау жүргізу ... ... ... ... арттыруға жеткізетін пайдалы қазбалардың табылғаны
үшін ... Оның ... ... салу ... ... ... ... негізге ала отырып белгіленеді. Салық салу объектісі кен
орнынан алынатын пайдалы қазбалар қорының осы ... ... ... Коммерциялык табу бонусының мөлшерлемесі 0,1 пайыздан кем болмауы
керек.
Пайдалы қазбаларды өндіруді жер ... ... ... жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар жер ... үшін ... ... ... Үкімет белгілеген
мөлшерде роялти түріндегі аударымдар жасайды. Бұл орайда ... ... мен осы ... ... ... ... ... төлеу үшін
белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Роялти – пайдалы қазбаларды өндіру және ... ... ... ... жер ... пайдалану кұқығы үшін ... ... ... ... ... төленеді,
Пайдалы қазбалардың көлемі немесе нақты өндірілген пайдалы қазбалардан
алынған ... ... өнім ... пайдалы қазбалардың барлық түрлері
бойынша роялти салынған объекті ... ... ... ... қазбалар мен жер асты сулары бойынша роялти барлық
жер ... ... ... ішінде пайдалы қазбалардың басқа
түрлерін өндіруге жасалған ... ... ... жүзеге
асыратындар үшін тіркелген мөлшерлеме бойынша 1 пайыздан 10 пайызға дейін
мөлшерде белгіленген. Пайдалы ... ... ... бойынша роялти
салық кезеңінен кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей төленеді.
Жер ... ... ... ... ... салығы -
салыстырмалы жақсы табиғи жағдайлардағы қызметінен ... ... ... ... шығарылған өнімді сатудан алынған қосымша пайда
үшін төленетін төлем.
Өнімді бөлу туралы келсімшарттар және кең ... ... ... ... суларды өндіруге жасалған келсімшарттар бойынша қызметті жүзеге
асыратындарды қоспағанда, жер ... ... осы ... ... ... ... өндіруге көздемеген жағдайда, үстеме
пайда ... ... ... ... ... ... пайданың ішкі нормасын 20 пайыздан ... ... ... әрбір жекелеген келсімшарт бойынша жер қойнауын
пайдаланушының таза табыс сомасы үстеме пайдаға салық салу ... ... ... ... ... ... салынатын салыктың мөлшерлемелері
салық кезеңіндегі таза кіріске пайыздармен баспалдақты үдеме ... ... ЗО ... дейін белгіленген. Үстеме пайдаға салынатын салық
кезеңінен кейінгі жылдың 15 сәуірінен кешіктірмей ... бөлу ... ... ... үлесі тараптардың
келсімімен анықталады, бұл келісімге сәйкес жер ... ... ... келсім-шарт аумағында пайдалы қазбаларды ... ... ... бөлу ... үлес ақшалай немесе заттай нысандарда төленуі
мүмкін. Өнімді бөлу бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... тіркеген жері бойынша салық органына салық кезеңінен
кейінгі ... ... ... ... етеді.
2.4 Әлеуметтік салық.
Әлеуметтік салық-мемлекетте алынатын салықтардың бірі. Ол 1999 жылдан
бері бұған ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру, міндетті медициналык сактандыру, халықты
жұмыспен қамту қорларына аударылатын сақтық жарналары аударымдардың орнына
енгізілген. Аударымдардың жиынтық мөлшерлемесі еңбек ақы ... ... ... ... ал ... ... сомасы өндіріс
шығындарына жатқызылады.
Әлеуметтік салықтан түсетін түсімдер ... ... 17℅ ... ... резидент-заңды тұлғалары шетелдік ... ... мен ... ... Қазақстанда қызметін тұрақты
мекемелер арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттер, жеке ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе заттай нысандағы кез-келген
нысанындағы оның қызметкерге төлейтін ... ... ... ... Қазақстанда қызметін тұрақты мекемелер арқылы жүзеге асыратын
бейрезиденттер, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелері үшін ... ... ... ал жеке ... жеке ... адвокаттар үшін
олардың өзін қоса алғанда, қызметкерлер саны бұл салық салудың ... ... ... ... - 20%. ... ... істеу барысында
оның мөлшерлемелері өзгеріп отырады, сондай-ақ әртүрлі ... үшін ... ... ... тұлғалар, сондай-ақ Қазақстанда қызметін ... ... ... ... ... ... ... қызметкер мамандар үшін 11% мөлшерлемесі бойынша әлеуметтік
салық төлейді.
Жеке кәсіпкерлер, арнаулы салық режимін қолданатындарды ... ... ... өзі үшін үш айлық есептік көрсеткіш және әрбір
қызметкер үшін екі ... ... ... ... ал ... ... ... сөйлеу көру қабілетінен айрылған мүгедектер үшін
жұмыс ... ... ... 6,5% ... бойынша әлеуметтік
салық төлейді. Арнаулы салық режимін қолданылатын жеке кәсіпкерлер мен
заңды тұлғалар үшін ... ... ... ... салық төлеу салық төлеушінің тіркеу есебі алынған жері
бойынша есепті айдан кейін ... ... ... кешіктірмей жүргізілуі
керек.
Патент немесе оңайлатылған мағұлдама негізінде арнаулы ... ... ... бизнес субъектілері – заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер
әлеуметтік салық төлеуді салық салудын осы тәртібімен қарастырылған ... ... сома ... ... да ... ... салық жүйесі негізінен екі қызметті
атқарады. Біріншісі фискальды қызмет болса, ... ... ... ... ... де ... ... себебі кез-келген
мемлекеттің өмір сүру үшін ... ... өте ... ... ... ... ... мемлекеттің немесе кәсіпкерлердің болсын,
аса кызықтыратын мәселесі болып табылады. Баршамызға белгілі таразының екі
жағы бар, ... ... ... ... ал ... ... ұстағандардың мүдделерінен шығады.
Қазақстандағы салықтардың атқаратын ... ... ... оның оншалықты өз ... ... келе ... жақтарын
байқауымызға болады. Салықтардың реттеушілік ролі негізінен ... ... ... ... ... ... түсетін кіріс мөлшерінің
белгілі бір деңгейін ұстап отыру және кәсіпорындар мен жеке ... ... ... ... 2030 жылға дейінгі даму ... ... ... ... көзі ... ... ішінде ең біріншіден
мұнайды экспорттау болып табылады. ... ... ... ... ... маңызды мәселелердің бірі шикізатты экспорттаушыларға салынатын
салықтардың тиімділігін арттыру болып табылады.
Үкімет басшысының ... 2001 ... ... ... ... тек ... түрінде ғана мемлекеттік бюджетімізге 500
миллион АҚШ доллары ... ... ... қалған. Мұндай көлемдегі қаржы
республикалық бюджетіміздің төрттен бір бөлігіндей мөлшерін құрайды. Егер
бұл көрсеткіш тек қана ... ... орын ... болса, онда еліміздің
бүкіл шикізатын экспорттаудан түспей қалған қаражаттың мөлшері қандай болар
екен?
Осындай көлеңкелі экономиканың ... ... ... ... қажеттіліктерге аса зәру болып отырған ... көп ... ... Екініші жағынан, салық салынатын ... ... емес ... ... салаларында қызмет атқарып
отырған кәсіпорындарға жүктелетін салық ауыртпалығы арта ... ... жою ... ең ... ... ... ... өзгертулер енгізу
аса қажет. Кіріс министрінің атап өткеніндей, жаңадан қабылданған салық
кодексінде ... ... ... ... ... алдағы уақытта да жіберілуі мүмкін. Әрине енгізілген ... ... және ... ... ... бастап іске асуы кажет. ... үшін ... ... ең ... үш-бес жылға дейін тұрақты
болып қалуы аса маңызды шарт болып табылады. Тұрақсыз экономика ... болу ... ... ... ... ... ішкі ... мөлшері
дүниежүзілік бағаға тәуелді жағдайында бұл өте ... ... ... ... ... өндірушілердің табыстары әлемдік
бағаға байланысты екенін ескере отырып, оларға ... ... ... ... ... дұрыс болар еді. Егер шикізаттың қалыптаскан
бағасы орта көрсеткіштен жоғары ... ... онде ... ... кәсіпкерлер бағаның артық мөлшеріндегідей ... ... ... Бұл артық табыс мөлшері қазіргі салық заңына кәсіпорындардың
ішкі пайда нормаларына сәйкес ... ... ... ... алып ... ... салықтың кемшілігі мынада: біріншіден, ішкі пайда нормасын анықтау
кезінде оның ... әр ... ... мен ... ... ... мүмкін, екіншіден. Пайда нормасын қайта-қайта қарастырып отыру қажет,
өйткені шикізаттын әлемдік бағасы күн сайын өзгерістерге ұшырауы мүмкін.
Аталған кемшіліктерді жою үшін ... ... ... табыс
салығының базасын кәсіпорынның ішкі ... ... ... ... қалыптасқан әлемдік бағасы мен ... ... ... ... шығындардың айырмасына ауыстыру керек. Бұл ... ... ... бағасы емес, сатылған уақыттағы қалыптасқан
әлемдік баға алынып отыр? Оған себеп, кез-келген шикізатты ... ... ... экспорттаушы кәсіпорындар сатылу бағасын жасаған келсім
шарттарында төмендетіп жазып, сөйтіп табыс мөлшерін азайтып көрсетуі ... ал ... бір ... қалыптасқан шикізат бағасын кемітіп көрсетуі
мүмкін емес және оның дұрыстығын тексеру онша ... ... ... ... ... құны мен ... ... анықтау кей жағдайда
тұрақты болып қалады. Бұл арада экспорттаушы кәсіпорындардың келіспейтін
жақтары орын алуы ... ... ... ... сапасының
төмендігі. Шын мәнінде туындайтын қайшылықтарды реттестіру қиын емес.
Егер экспортталатын шикізаттың ... ... күрт ... ... ... ... шешілмек деген сұрақтың қойылуы сөзсіз. Оған жауап
беру үшін, мұндай ... ... үшін ... сарапқа салуымыз
қажет. Егер әлемдік бағаның төмендеуіне қарамастан шикізатты ... үшін аса ... ... қала ... онда ... кәсіпорындарға
мемлекет тарапынан көмек көрсету аса қажет. ... салу ... ... үшін көмекті табыс салығының ставкасы төмендеген сайын
пропорционалды түрде табыс салығының ставкасын азайту қажет. ... ... ... мен ... үшін едәуір көмек болар еді.
Әрине, ... ... ... бір шегі болуы тиіс, егер экспортталатын
шикізаттың әлемдік бағасы белгілі бір ... ... ... ... ... шикізатты өндіруді тоқтату қажет болар еді.
Сонымен, шикізатты экспорттаушыларға қолданылып келген үстеме пайдаға
салынатын салықты алып тастап, бір ғана ... ... ... ... болар еді. Осы аталған салық төлеушілер мен еліміздің
экономикасында орын алып ... ... ... ... ... Өйткені монополиялық кәсіпорындар өз кезегінде үстеме ... ... ... ... немесе қызмет бағаларын қайта-қайта көбейтуге
кұштар болып отыр. Мемлекет тарапынан монополияға карсы комитеттің бағаның
өсуін ... ... бір рөлі орын ... әр ... ... кәсіпорындар әлі де болса мұндай әрекеттерін тоқтата қойған
жоқ. Осыған орай, бағаның ... ... ... ... ... бөлек
экономикалық жолы да орын ... тиіс ... ... ... ... ... ынталандыратын салықтың қажеттілігінде болып отыр. Кейбір
экономикасы дамыған батыс елдерінде, тұрғындардың ... аса ... ... үшін ... ... мемлекет тарапынан 12 пайыз
шамасында етіп қойылған. Яғни кәсіпорын осы нормадан артық тапқан ... ... ... ... ... өткізуі тиіс.
Қазақстан жағдайында халыққа комуналдық қызметтер көрсетіп отырған жеке
және мемлекеттік ... үшін ... ... ... ... көптеген қиыншылықтарға алып келуі мүмкін. ... ... ... саладан өз қаржысын алып, пайда нормасы ... ... ... ... әбден мүмкін. Сондықтан Қазақстандық кәсіпорындар үшін
ішкі пайда нормасын инфляциялық пайызды ескере отырып, 20-25 ... ... ... ... ... министрлігі мен монополияға қарсы
комитет монополиялық кәсіпорындардың осылайша ... ... ... ... ... ... болса, жеткілікті болар еді. Осындай
шаралардың нәтижесінде мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... ... ... үшін ... кәсіпорындарының
қызметтері арзанырақ түсетін болады. Қорыта айтқанда, ... ... ... ... қызықпайтын болады, себебі
баға көтерілгенімен кәсіпорынның пайда мөлшері еш ... ... ... мұндай әрекет нарықтық қатынастарға ешқандай кедергі
болмайды, керсінше, бұл нарық кезіндегі ... ... аса ... ... бірі -
жеке тұлғалардың табысына салынатын салықтардың мөлшері. ... ... ... ... жеке ... жалақыларына екі түрлі:
табыс салығы және әлеуметтік салық салынады. Сонымен қатар міндетті түрде
жалақының 10 ℅ ... ... ... Мәселенің жайын жалақыны
төлейтің заңды тұлғалар жағынан қарайтын болсақ, онда ... ... ... ... ... шығындалуын байқаймыз. Жалақы
қоры неғұрлым көбейген сайын кәсіпорындар соғұрлым әлеуметтік ... ... Бұл ... ... ақысын көтеруге кәсіпорындар ... ... сөз. ... мөлшерін көбейткен күннің өзінде де кәсіпорындар әр
түрлі жолдармен нақты жалақы мөлшерін азайтып көрсетеді. ... ... ... ... алдында қалайша еліміздің азаматтарының орташа
жалақы мөлшерін көтеруге болады және ... ... ... ... ... ... деген мәселелер тұр.
Қазақстан салық жүйесінде орын алып отырған әлеуметтік салық компания
қожайындарының өз ... ... ... көбейтуін ынталандыру
тұрмақ, керсінше бұл салықтан қалай ... ... ... қатыруға
итеріп отыр. Мәселе тек әлеуметтік салық ... ... ... ... жоқ, ... ... бұл салық салынатын базада да болып отыр.
Дамыған мемлекеттердегі әлеуметтік салық ставкасы 4-12 пайыз ... ... оны тек ... ... ғана ... ... алушылар
бөлісіп төлейді. Қазақстанның жалақы алушы азаматтары әлеуметтік салықтың
ауыртпалығынан құтылғанымен, жалақы ... ... ... ... ... ... ... жалпы жалақы қоры орташа есеппен алғанда
компаниялар пайдасының 40-70 ... ... ал осы ... ... ... ... 26 пайызды құраған болса, кәсіпорындар өз
пайдасының 18 пайызына дейінгі мөлшерін ... ... ... түрде
төлеуге мәжбүр болады екен. Бұған 30 пайыздық занды тұлғаларға салынатын
табыс салығын қосатын болсак, компанияларға ... ... ... ... ... болады.
Тәжірбиеде көрсеткендей, компаниялардың басым көпшілігі әлеуметтік
салықтан ... ... ... ... салық комитеттеріне шын
жалақы қорының тек 30-40 пайыздарын ғана көрсетуде. Әрине, салықтарды толық
төлеп жүрген ... да ... және ... көп ... айту
қажет. Осы аталған мәселелерге байланысты мынандай ұсыныс туындайды.
|Компания ... ... |45000 ... ... |
| ... ... | ... |50000 |5000 ... |40000 | ... |60000 |15000 ... |20000 | ... |100000 |55000 ... |30000 | ... |300000 |75000 ... ... компанияның тек үш қызметкердері ғана 300
теңгеден артық жалақы ... ал ... қоры ... ... 300 теңгеден
әлеуметтік салық төлемейді. Яғни компания қожайындары өз ... ... ... ... ... болады. Сонымен мұндай өзгерістер компапиялар үшін өте тиімді
болып табылады, ал мемлекет ... ... ... ... Бұл ... ... үшін алдымен әлеуметтік ... ... және ... арақатнасын есептеу қажет. Шын мәнінде, ортадан болатын
жалақылары бар ... ... ... ... ... ... төлеуші компанияларға жүктеген
ауыртпалықты жеңілдетуді салық ставкасын ... ... ... ауқымын азайту арқылы жүргізуге болады. Әлеуметтік салықтық
салынатын ... ... қоры ... осы ... салынатын
жалақы қоры мөлшерін азайту қажет. Ол үшін ең ... ... ... жалақы қорын анықтау қажет және жалақы қорындағы тек сол мөлшерге
дейінгі жалақыға әлеуметтік салық салыну қажет, ал ондай ... ... ... мүлдем әлеуметтік салық төлемеуі қажет. Мысалы,
әлеуметтік салық салынбайтын бір адамға шаққандағы ... ... ... болатын болса, онда жалақы қоры 300000 теңгені ... ... ... ... өз ... ... ... жалақы төлейтін
болар еді. Егер осы өзгерісті енгізе отырып, республикада қызмет атқарып
отырған ... ... ... ... жүргізілсе, бұл
өзгерістен мемлекеттік ... үшін ... ... ... ... көрсетілген әлеуметтік салық төленбейтің деңгей 45000 тенге
шамасында алынған, бұл мөлшер біріншіден елімізде ... ... ... 15000 ... үш есе көп, ол ... сөз, әлеуметтік салық қамтылған
компаниялардың жалақы қоры ... ... ... өзгерістерге
ұшырамайды. Қазіргі таңда республика Президентінің басшылығымен әлеуметтік
салық ставкасы 26 пайыздан 20 ... ... ... ... ... ... ... өзгерістердің нәтижесінде мемлекетке,
компанияға, әсіресе еліміздің азаматтарына келер пайда айтарлықтай ... өмір ... ... ... ... ... үшін салық
заңымызда қарастырылмаған деуге ... ... ... ... ... табыстарына қолданылатын шегерімдердің мөлшері барлық жеке
тұлғалар үшін бірден-бір айлық есептеу көрсеткіші деңгейінде және ... ... ... ... ... табыс табатын немесе мүлдем табысы ... ... ... үшін бір айлық есептеу көрсеткіші ... ... ... ... яғни ... ... 45000 теңге болатын және
жалақысы 4500 ... ... жеке ... ... ... ... ... Бұл әрине әділдікке жатпайды, ал салықтардың
классикалық ... ... ... ... ... орынға ие болу қажет.
Шын мәнінде жалақылары бір-бірінен өте алшақ ... жеке ... осы ... ... ... ... эр ... болады. Жалақысы
ең төменгі деңгейге жақынырақ болатын тұлғалар үшін табысқа солданылатын
шегерімдердің ролІ ... ... ... ал ... орта деңгейден
жоғары тұрғандар үшін шегерімдердің бары не, жогы не, ... ... ... болсақ, жергілікті салық комитеттері кеке ... ... ... ... және ... ... ... үшін,
кәсіпорындардан ай сайын эрбір қызметкерлердің жанұя мүшелерінің шынымен де
табыс таппайтындығын айкындайтын құжаттарды талап ете алады. Шынында да ... кез ... ... ... бір ... ... жатуы әбден мүмкін.
Осындай объективті және субъективті жақтарды ... ... ... ... ... ... жеке ... қолданатын шегерімдердің
мөлшерін өзгерту және оны тек табысы төменгілерге ғана қолдану, екінші,
табыс ... ең ... ... ... ... жүрген
шегерімпің өзі өте ... ... бір ... септеу көрсеткіші
ешкімге де айтарльщтай көмек бола алмайды. Сондықтан ;еке түлғалардың табыс
салығына колданылатын шегерімнің ... кем ... ең ... ... ... ... ... қазіргі аңдағы ең томенгі жалақы ... ... ... ... ... ... ... мүлдем табыс
салығынан босатылады деген сөз.Ал орташа және жоғарғы ... ... ... үшін ... ... қысқарту қажет. Егср
Қазақстандағы орташа алақы 15000 тенгені кұрайтын болса, онда осы ... ... ір ... ең ... жалакы деңгейінде шегерім колданып, ал
эрбір ... эмен ... ... жоқ ... ... үиіін бұрыпғысынша бір
айлық эрсеткіші деңгсйінде шегерім жасаған жөн. Қалған жеке ... ... ... ... ... ... ... ешқандай шегерімдерді
қолдану қажет емес. Сонымен, егер республикамыздың салық жүйесіндегі жеке
тұлғаларга салынатып табыс салығына ... ... ... ... өте төменгі дәрежедегі азаматтарымызға едэуір көмек жасаған болар
едІк. ұндай өзгерістен кейін ... ... да ... ... быс ... деңгейден жоғары болатын салық ... ... ... алып ... ... бюджетінің кіріс жағы үлғая түспек. Қорыта айтқанда, жоғарыда
аталған ұсыныстарды жүзеге асыру ... ... ал ... ... ... ... ... анық
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.“Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы”.
Қазақстан Мемлекетінің ... ... ... заңы 2003 ... ... ... туралы”. Қаржы-
қаражат №1, 2003
3.Бурабаев О.Б, Ешенбаева Б.Ж., Құлажбаев М.Т. “Жергілікті салықтар мен
алымдар”, 1998
4.Ермекбаева Б.Ж. ... ... ... 1997
5.Ілиясов К.К., Мельников В.Д., 1994 “Қаржы” Оқулық
6.Ашимбаев “Нарық жолындағы Қазақстан экономикасы” Алматы, 1994
7.Дербисов Е “Өтпелі кезең бюджеті”, ... А.Б. ... ... қаржылық жүйесі”, Алматы ,
1995
9.Ермекбаев Б.Ж. ... ... Т. ... ... ... ... Т.Е., ... О.А. “Нарықтық экономикадығы салықтар”, 1993
12.Сугаранов В.И. “Мемлекеттік қаржылар”, 1996

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі66 бет
Қазақстан Республикасындағы салықтардың түрлері14 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі73 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет
Зейнетақы реформасы туралы20 бет
Инвестициялық жобалар және олардың жіктелуі28 бет
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Лизингтік қызмет көрсетудің теория-әдістемелік негіздері68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь