Біржан мен Сара операсы жайлы

Аса көрнекті композитор Мұқан Төлебаев шығармалары жолында «Біржан мен Сара» операсы ең маңызды орын алады. Ол- қазақ өнері мен өркениетінің алтын қорына қосылды. «Біржан мен Сара»- қазақ мәдениетінің ұлттық көрінісі. Ол көп ғасырлар бойғы халықтық әншілік дәстүрінің тәжірибесін, орыстың опералық классикасының ең жақсы традицияларын оқып – үйреніп және қолдану негізінде туды.
Опера бірден баурап алады, тыңдаушыларын елең еткізер сезім күшімен, лиризмімен, музыка тілінің дәстүрлі әуенділігімен, динамикалығымен, екі әншінің жеке бастарындағы трагедиялар әлеуметтік-тарихи құбылыс пен тартыс деңгейіне көтере білген драмалық сюжетімен сүйсіндіреді.
Спектакльдің тұңғыш қоюшы – режисері Қазақ ССР хылық артісі Құрманбек Жандарбеков. Тыңдаушылардың аға ұрпағы Сара мен Біржан партияларын алғаш орындаушылар – СССР халық әртісі Күләш Байсейтованың және Қазақ ССР халық әртістері Шабал Байсекова, Әнуарбек Үмбетпаев, Байғали Досымжановтардың есімдерін аса құрметпен және алғыс сезіммен атайды.
М.Төлебаев Алматы обылысы Бөрлі төбе ауданының Қарашыған ауылында кедей шаруа жанұясында 1913 жылы дүниеге келді. Баланың тәрбиесіне оның ағасы – Апырбай Әуелбаев – белгілі домбырашы, суырып салма ақын өз әсерін тигізді. Мұқанды тәрбиелеуші Апырбай көптеген айтыстарға қатысты. Мұқан әншілерді және домбырашыларды көп тыңдайтын. Туған жерінің әндеріне деген сүйіспеншілігін арттыра түскен сол әндерді оған үйреткен анасы Тәжібала болды. Ол Музыканы өте жақсы көретін және ақындыққа жақындығы да бар болатын.
        
        Біржан мен Сара операсы жайлы
Музыкасы: М.Төлебаевтікі
Либреттосы: Қажым Жұмалиевтікі
3 перделі ... ... ... Мұқан Төлебаев шығармалары жолында операсы ең маңызды орын алады. Ол- қазақ өнері мен өркениетінің алтын қорына қосылды. - ... ... ... ... Ол көп ... бойғы халықтық әншілік дәстүрінің тәжірибесін, орыстың опералық классикасының ең жақсы традицияларын оқып - үйреніп және ... ... ... ... ... алады, тыңдаушыларын елең еткізер сезім күшімен, лиризмімен, музыка тілінің дәстүрлі әуенділігімен, динамикалығымен, екі әншінің жеке бастарындағы трагедиялар әлеуметтік-тарихи ... пен ... ... ... білген драмалық сюжетімен сүйсіндіреді.
Спектакльдің тұңғыш қоюшы - режисері ... ССР ... ... ... Жандарбеков. Тыңдаушылардың аға ұрпағы Сара мен Біржан партияларын алғаш орындаушылар - СССР халық әртісі Күләш Байсейтованың және Қазақ ССР ... ... ... Байсекова, Әнуарбек Үмбетпаев, Байғали Досымжановтардың есімдерін аса құрметпен және ... ... ... ... ... ... төбе ... Қарашыған ауылында кедей шаруа жанұясында 1913 жылы дүниеге келді. Баланың тәрбиесіне оның ағасы - Апырбай ... - ... ... ... ... ақын өз ... тигізді. Мұқанды тәрбиелеуші Апырбай көптеген айтыстарға қатысты. Мұқан әншілерді және ... көп ... ... ... әндеріне деген сүйіспеншілігін арттыра түскен сол әндерді оған ... ... ... болды. Ол Музыканы өте жақсы көретін және ақындыққа жақындығы да бар ... ... ... сол операның поэтикалық идеясые, желісмін таңдау барысында байқалған еді. Біржан салдың ержүрек және еркіндікті сүйген бейнесі халықпен ... өмір ... - деп ... ... операның екінші көрінісінде. Ақынның шабытты бейнесі өзінің поэтикалық ... ғана ... ... ... ... оның ... ... да болды. Либреттист Қажым Жұмалиев екеуі ақынның ... ... ... оны аша ... ... ... ретінде бейнелейді. Ақын өзінің әндерін кереметтей балайтын туған жеріне, өлкесіне арнап айтады. Сонымен бірге ол сынайды. Біз ... ... ... ... ... ... дамуының негізгі жақтарын анықтай келе, композитор барлық ... ... ... ... - ол ... халық әншісінің әндерімен көрсетілген Біржаннның тақырыбы. Бірақ, М.Төлебаев оны творчестволық ... ... Ол түп ... ... ... ... ала ... Біржанның әнін барлық шығармалардан жоғары және батыл көтерді. Мұнда да қазақ композиторының үлкен талантының өскендігі ... 3 ... ... тойы ... ... ... ... жасалған дүние. Бұл би билейтін үлкен симфониялық көрініс. Бидің ырғақтың желісін артуы музыкалық материалды ... ... ... да арта ... ... ... да, қарсылық білдіруші Біржан да, қаһарлы Жанбота да, олардың күресі мен ашу - ызасы - бәрі де осы би ... ... ... ... Біржанның музыкалырына шығармашылық жағынан ене білді, өзі оның әндерін жалғастырушылардың бірі болып қалды.
М.Төлебаев өзінің операсының музыкалық ... ... әрі ... жақсартуы барысында көп жұмыс жасады. Бұл шығарманың 3 редакциясы бар. Операның негізі варианттарының ... ... ... ... айта ... ... - ақ . ... вариантты ең негізгісі деп есептеуімізге болады. Ол халық поэзиясының лирикасымен әкелінген. Біржан мен Сараның образдары, ... ... ... ... ... ... сүйікті тақырыбы - мұның барлығы халықтың әндік-поэтикалық жан-дүниесін ... ... ... ... сезімімен дамыған. Өздеріңізге белгілі опера Сталиндік сыйлыққа ие болды. Сонда да болса композитор М.Төлебаев өзінің жұмысына қанағаттанбай, операны ары ... ... ... ... мақсат қойды. Композитор қателеспеді, қажымай-талмай ізденді. Операның екінші редакциясын шағармашық жағынан жаңартып, шығарманы драматикалық мазмұнын ... Таза ... ... ... ... ... ... лирико-драматургиялыққа ауысты.
Операны жүргізуші кейіпкерлері- Біржан мен Сара- олар идеялық және сюжеті жағынан ... ал ... ... ... серпімділік тапты.
Операның екінші редакциясындағы халықты өзіне тартатыны - оның идеялық- драматикалық ойының өткірлігі, ... ... ... және оның ... ... ... халықтық характерімен ұлттық колорит алғандығында. Операны қайта жазу өте шығармашылық және кәсіби деңгейде ... ... ... ... ... ... тілі ... ән шығармашылығына жақын және халық музыкасының қайнар көзі, музыкалық орындаушылықтық халықтық традициялары композитордың жұмыстарында терең шығармашылықпен жүзеге асты.
Операның ... ... ... бірі - Жиенқұл алынып тасталынған. Жиенқұл - ... ... ... ... ... ... адам. Оған күйеуге Сараны береді. Опеарда бұл көрсетілмейді. Персонаждың моральдық мазмұны ... ... ... ... ... кейіпкерлеріміздің характерін күрделендіру, Жанботаның өзіне адамгершілік сезім беруі дұрыс емес пе? Ол ... ... ғана ... ... емес, ол оның бәсекелесі. Ол Сараға ғашық. Мұнда - ... ... - ... күресі. Жанботада екі қарама-қарсы сезім айқасып күреседі. Бұл да образдың бір қалапталаған құрайды.Жиенқұл - жекелік, тұрмыстық ... қой. Бұл ... ... емес, алмалы - салмалы . Сондықтан да болар операның екінші жартысында Жиенқұлды қоспайды.
Ал операның үшінші редакциясында Жиенқұл ... ... Ол ... ... көрінеді, бірақ ешқандай да сөз айтпайды. Тек қана үшінші пердесінде ғана қалындығымен бірге қалғанда Жиенқұл 1-2 сөйлем ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АСЫЛ МҰРА» Қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері, КСРО халық артисі Мұқан Төлебаевтың туғанына 100 жыл (1913-1960 ж.) Лекция25 бет
Ғажап ғұмыр13 бет
Қазақ кәсіби музыкасының негізін салушылар27 бет
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеу ерекшеліктері48 бет
Қазақстан Республикасындағы валюталық нарықтың қалыптасуы мен дамуы4 бет
Қазақстан Республикасының валюта нарығының қалыптасу кезеңдері7 бет
Қазақстан опера өнерінің негізін салушы сахна жұлдыздары4 бет
Біржан сал5 бет
Біржан сал және оның ақындық айналасы50 бет
Біржан сал Қожағұлұлы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь