Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясының психологиялық сипаттамасы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І. Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясының
психологиялық сипаттамасы.
1.1.Оқу процесі және оның психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2.Оқу іс . әрекетінің мотивтері және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.3. Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясындағы мақсат, эмоция және қызығушылықтардың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

ІІ. Балалардың оқу мотивациясын қалыптастыру.
2.1. Балалардың оқу мотивациясын қалыптастырудың психологиялық қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.2.Оқыту барысында балалардың танымдық белсенділігін
арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.3. Оқыту барысында балалардың әлеуметтік белсенділігін
қалыптастырудың жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32 Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Зерттеудің мақсаты: Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу
мотивациясын алыптасытрып, белсенді оқуды
жүзеге асырумен қатар баланың өзін - өзі
тексеру, бағалау ептілігін өзін - өзі бақылау мен
өзіне - өзі баға беру әрекетін орындауды талап
етуі осы жұмыстың басты мақсаты болып
табылады.
Зерттеудің міндеті: Бастауыш мектеп жасындағы баланың оқу
мотивациясын қалыптастыру және өзін - өзі
бақылау мен бағалауды жүзеге асыруда әрбір бала
оқу әрекетін табысты орындауы үшін оларға оқу
нәтижесін меңгерте отырып түсіндіру.

Зерттеудің әдістері: Бестауыш мектеп жасындағы балалардың оқу
мотивациясын қалыптастыруды психологиялық
әдістердің бірі байқау, әңгімелесу, анкета,
тәжірибелік, лабараториялық әдістерді қолдану
арқылы мұғалімнің жетекшілігімен іске асатын оқу
іс - әрекеті, оқу тапсырмасы, өзін - өзі бақылау
және өзін - өзі бағалау әрекеттерін зерттеу болып
табылады.

Бестауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясын қалыптас-тыруда баланың оқуға деген ішкі құмарлығын, баланың оқуды өз-өзіне, өз тәжірибесіне және өз өміріне қолдана алатындай етіп үйрету. Оқу – бұл тек оқу жұмысының техникасы ғана емес, ең бастысы мектептен тыс дара, қайталанбас тәжірибесіне сәйкес өзінің міндеттерін шеше алатыннақты бала тұлғасын тәрбиелеу.
1.Психология. Адамзат ақыл – ойының қазынасы ІУ. том Алматы, 2005ж.
Алдамұратов Ә.Қызықты психология. А, «Қазақ университеті», 1992 ж
2. Жарықбаев «Жантану негіздері» Алматы, 2002 жыл.
3. Петровский А.В. «Педагогикалық және жас ерекшеліктер психологиясы» Алматы, 1987ж.
4.Алдамұратов Ә. Оқушылардың грамматикалык ұгымдарды меңгеру
психологиясы. Алматы. «Мектеп», 1983 ж
5.Алдамұратов Ә., М. Мұқанов. Психология пәнінен лабораториялық
практикалык сабақтар. Бірінші бөлім. Алматы, 1978; Екінші бөлім.1979 ж
6. Аймауытов Ж.. Психология (оқу құралы). Қызылорда 1979 ж
7. Әбдірахманов А., Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша-қазақша
сөздік. Алматы, «Мектеп», 1976 ж
8. Жарықбаев К. «Психология» Алматы, 1993жыл.
9. Жалпы психология. В. В. Богословский т. б. редакциясымен. А, 1980.
10. Гиппенрейтер Ю.Б. «Введение в общую психологию» М, 1988год.
11. Гоноболин Н., Психология. Алматы, «Мектеп», 1976.
12 Мұқанов М. Жан жүйесінің сыры. ҚМБ. Алматы, 1964.
13. Мұқанов М. Ақыл-ой өрісі. Алматы, «Қазақстан» баспасы.1980.
14. Сәбет Балтаұлы Бап – Баба «Жантану негіздері» Алматы, 2001жыл.
15. Рубинштейін С.Л. «Основы общей психиологии», Москва, 1989год.
16. Линден Ю. «Обезьяны, человек и язык» Москва 1981год.
17. Теплов Б. М. «Психология» Алматы 1953 жыл.
18. Ярошевский М.Г. «История психологии» Москва, 1985г.
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І. Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясының
психологиялық сипаттамасы.
1.1.Оқу ... және оның ... іс - ... мотивтері және
жіктелуі............................................10
1.3. Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясындағы мақсат,
эмоция және қызығушылықтардың
рөлі.............................................13
ІІ. Балалардың оқу ... ... ... оқу ... қалыптастырудың психологиялық
қағидалары..................................................................
.........................................17
2.2.Оқыту барысында балалардың ... ... ... ... балалардың әлеуметтік белсенділігін
қалыптастырудың
жолдары.....................................................................
.............23
Қорытынды...................................................................
.....................................32 Пайдаланған ... ... ... жасындағы балалардың оқу мотивациясының
психологиялық сипаттамасы.
1.1.Оқу процесі және оның ... ... іс - ... мотивтері және жіктелуі
1.3. Бастауыш мектеп ... ... оқу ... ... және ... ... Балалардың оқу мотивациясын қалыптастыру.
2.1. Балалардың оқу ... ... ... ... ... ... ... белсенділігін
арттыру
2.3. Оқыту барысында балалардың әлеуметтік белсенділігін қалыптастырудың
жолдары.
Қорытынды.
Пайдаланған ... ... ... ... ... ... балалардың оқу
мотивациясын алыптасытрып,
белсенді оқуды
жүзеге асырумен қатар
баланың өзін - ... ... ... - өзі бақылау мен
өзіне - өзі баға беру
әрекетін ... ... осы ... ... ... міндеті: Бастауыш мектеп жасындағы баланың оқу
мотивациясын қалыптастыру және
өзін - өзі
бақылау мен ... ... ... ... ... табысты орындауы
үшін оларға оқу
нәтижесін ... ... ... Бестауыш мектеп жасындағы балалардың оқу
мотивациясын ... бірі ... ... ... ... ... ... асатын оқу
іс - әрекеті, оқу ... - өзі ... өзін - өзі ... ... ... мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясын қалыптас-тыруда
баланың оқуға деген ішкі ... ... ... ... ... және өз ... қолдана алатындай етіп үйрету. Оқу – бұл тек
оқу жұмысының ... ғана ... ең ... ... тыс ... ... сәйкес өзінің міндеттерін шеше алатыннақты
бала ... ... ... ... ... балалардың оқу мотивациясының психологиялық
сипаттамасы.
1.1.Оқу процесі және оның психологиялық ерекшеліктері.
Оқуды басқару балалардың осы ... ... ... ... бастамастан бұрын бала оқу міндетін (түсіну, өзі үшін
қабылдау, өз бетіпше ... ... ... ... ... оқу ... оқу
әрекетінсіз — оқу жұмыстарының әдістері, тәсілдерінсіз (мысалы, оқытылатын
пәнінің әр түрлі жақтарын ... ... ... ... бөлу,
оларды қайта құру және қайта қарастыру, сызба, модель құрастыру) мүмкін
емес. Белсенді оқуды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... яғни өзін-өзі бақылау және өзіне-өзі баға беру ... ... ... ... оқу іс-әрекетіне міндетті түрде осы барлық компоненттер -
оқу міндеті, оқу әрекеті, өзін-өзі бақылау және ... ... ... ... оқу ... осы әрбір компонентінің
ерекшеліктері талдап сипатталған. Сөйтіп, баланың оқу міндеттерін ... ... ... ... тап ... кезде, мұғалімнің
өзінің әңгімесімен немесе сұрақтары арқылы сабақта балаларға тапсырманы не
үшін, неліктен ... ... ашып ... ... іске ... ... ... (сапалы немесе сапасыз түрде) бұл тапсырмаларды өзі үшін оқу
мағынасымен, өзінің мүмкіндіктерімен салыстырады, яғни мұғалім міндетін ... ... ала ... немесе қайта анықтайды. Осы кезең баланың оқу ... ... ... бұл ... ары қарай жүру барысында ... ... ... өсуі де, өшуі де ... ... орындалуы балалар жұмысқа кірісуге дайын боғганнан кейін
толығымен күшейеді. Оқу ... — бұл ... оқу ... ... ... ... Бұған талдау, салыстыру, ... ... ... ... Оқу процесінде мұғалім балаларды оқу материалын ... және ... ... ... ... припциптерді айқындап,
нақтылауға, сстс сақтау, зейінді шоғырландыру әдістеріне, ... және т.б. ... ... Оқу ... ... мен ... оқу ... кемелденгендігінің басты көрсеткіші болып
табылады. Оқу іс-әрекеті — бұл ғылыми түсініктерді меңгеруде әрекеттің
қорытынды ... ... ... ... іс-әрекет. Әсіресе
жұмыстың жаңа тәсілдерін меңгеру оқушының бойында өзгеріс туғызады, ақыл-ой
дамуында жаңа ерекшеліктерінің пайда болуына ... оның ... ... ... ... ... және өзін-өзі бағалауды жүзеге асыруы оқу
әрекетін табысты орындау үшін қажет. Психологияда өзін - өзі ... ... ...... ... ... Мысалы, бала жұмысты орындайды
және оны үлгідегі нәтижемен салыстырады (жауабы ... ... ... ... — жұмыстың барысы бойынша. Мысалы, бала жұмысты
орындайды және оны орындау ... (өзі ... ... ... не ... ... ... қандай тәсілмен орындайтынын айта
алады. Өзін-өзі бақылаудың осы тәсілі толық ... ... ... ... ... ... дейінгі қатені жеңуіне, жұмысты түзетуіне
мүмкіндік береді.
Болжаушы, перспективалы, жоспарлаушы, озып шығушы — ... ... Ол ... (өзі ... ... өтініші бойынша) жұмысы қандай
кезеңдерден тұратынын, оның бірінші, екінші, үшінші кезеңдерде не болатынын
анықтай алуынан ... ... ... бұл түрі өз оқу ... ең ... түрі ... ... ол қатені ескертуге, оқу жұмысын
толығымен жоспарлауға мүмкіндік береді. Егер ... ...... ... және олардың бірізділігін бөлу болса, онда өзін-өзі
бағалау — бұл баланың өзінің осы кезеңдерді ... ... ... бағалау баланың нақты мүмкіндіктерімен ... ... ... емес ... және төмен) болуы мүмкін. Сонымен, оқу —
міндетті түрде толық немесе ықшам түрдегі ... ... ... оқу
міндетін қабылдау, оған бағдарлану бөлімін, оқу әрекетінің бөлімін, оқу
материалын өзгерту ... ... оқу ... ... ... ... ... іс-әрекет. Оқуды тұтас іс-әрекет ретінде бұлай түсіну оны
ойлау, ес, зейін, т.б. жеке психикалық функциялардың жиынтығынан тұрады деп
санайтын ... ... ... бітпеген функционалистік түсініктерге қарсы
тұрады. Оқу үшін ең ... осы ... ... емес, баланың белсенді
іс-әрекетке қатысуы болып табылады: сонда ғана осы баланың тұлғалық даму
міндеттері ... бұл ... ... меңгерген, оған қолайлы тәсілмен
жүзеге асуы тиіс.
Оқу — бұл тек оқу жұмысыпыц техникасы ғана емес, ең бастысы, ... ... ... ... сәйкес өзінің міндеттерін шеше алатын
нақты бала тұлғасын тәрбиелеу. Оқу процесінің барысында мұғалім тек ... ... ... ... ... ... Бала әрқашан (анық
немесе анық ... ... ... ... оқу ... ... ... қолданады, өз тапсырмаларын, өзінің әрекеттерін және
бағаларын жұмыс тәсілімен, қоршағандардың бағасымен салыстырады.
Бір ғана оқу іс-әрекеті әр ... ... үшін әр ... ... ... ... Бұл ... алғанда олардың оқу мотивациясын анықтайды. ... ... оқу ... және оның ... үшін мағынасын анықтау
мұғалімнің тәрбиелік өсер ету шараларын айқындауда ... рөл ... бала әр ... оқу ... ... ... ... оның осы пәндерге
қызығушылығы бірдей емес, ... ... ол ... оқу ... ... жүзеге асыра алмайды. Мысалы, бала биологияны
ұнатпайды, ақыл-ой жұмысының ... ... ие ... ... және ... бола ... ... оқиды. Сол бала бір оқу
пәнінде мотивацияның кемелденген түрін көрсетсе, ал ... ... ... Бұл ... оқу ... әр ... түрлі оқу
пәндеріне мотивацияның ... ... ... Бұл ... жұмыс "ұнатпайтын" пәнге, ... ... ... ... келтіруден тұруы керек.
Оқу барысында баланың бір мінез-құлқы әр ... ... ... бала үшін әр ... мәнділікке ие болуы мүмкін. Мысалы, бала есепті ... ... ... мүмкін, бірақ бірінші жағдайда ол мұны мұғалімнен жақсы
баға алу және ата-анасының мақұлдауы үшін, келесісінде — ... ие болу үшін ... ... ... ол сол ... мазмұнына
қызығады, төртінші жағдайда ол осы пәнді оқу арқылы болашақ ... ... ... бесінші жағдайда бірнеше талап-ниеттерінің үйлесімі
әрекет етеді. Осы жағдайдың бәрінде ... ... ғана ал ... әр ... және ... қатынасы бала үшін оқудың мағынасын қалыптастырады.
Әр түрлі жас ... сол бір ғана ... бала үшін әр ... ... ол әр ... қозғаушы күштерге ие. Мысалы, бірінші сыныпта ... оқу ... ... ... үшін ... ... табылмайды, ал жоғары
сыныпта ары қарай білім ... ... ... ол өмірлік мәнге ие
болуы ықтимал.
Кеңес психологы С.Л.Рубинштейн мынаған көңіл аударған: баланың мінез-
құлқының бір ғана ... оның ішкі ... ... мәні ... ... түрлі қылық болуы мүмкін. Мысалы, оның ... бала ... ... ... мінез-құлық ережесін бұзғаны туралы шағымданады: бір жағдайда
шағым баланың бұл ережені орындау керек пе ... ... ... ... ол ... ... ... сақтауға ұмтылуы мүмкін;
үшіншісінде жолдастарына қолайсыздық тудыруға ниеттенуі мүмкін.
Оқудың мағынасы — бұл баланың оқуға ішкі құмарлығы, баланың ... ... өз ... және өз ... ... ... мағынасын, оның
тұлғалық мәнін түсіну ... ... ... ... ... ... ... үшін, А.Н.Леонтьевтің айтуынша, білімнің өзіне
қатынасты тәрбиелеу керек. Ягни, оқыту барысында балалардың білімге, ... ... ... ішкі ... қалыптастыру.
Әрбір оқушы үшін оқудың мағынасы оның қоршаған ортасынан (қоғам, отбасы)
игеретін құндылықтар, идеалдар жүйесіне сүйенеді, ... ... ... ... ... оның ... ... түсініктер қалыптасады, ал
орта мектепте оқыту барысында ... ... ... ... ... — күрделі тұлғалық білім беру. Ол келесі ... ... ... ... ... ұғынуы, бұл баланың әлеуметтік орта мен
отбасында қабылдаған қоғамдық адамгершілік құндылықтарына ... ... өзі үшін ... субъективті мәнін түсіну, ол міндетті түрде ... ... ... ... оқу жұмыстарын және оның жекелеген
бөліктерін бағалау арқылы анықталады; өзінің талаптану деңгейін ... ... өз ... (оны ... ... "Мен" деп ... ... мүмкіндіктерге ие болуға тиіспін деген түсініктерге
(потенциалды "Мен") ... ... ... ... ... ... ... Яғни, оқу мағынасы оқу іс-әрекетінің, оның
компоненттерінің (оқу жаттығулары, оқу ... ... ... және
бағалау) қалыптасу деңгейімен және тұлғалық құрылыммен (талаптану деңгейі
және т.б.) байланысты, ол бала ... ең ... ... ... бала психологиясына зор талап қоятыны белгілі. Өйт-кені,
шындықтағы құбылыстардың ... мән ... ... - өте ... ... өзі ... ... тұратыны қазірде ғылымға бел-гілі
болды. Мәселен, сабақта материалды ұғынудың алғашқы кезеңінде шәкірт ... оқу ... ... жалпы мағлұмат алады. Бұдан соңғы кезеңде, ... ... ... ... ... ... ұғынғанын сөз-бен
тұжырымдайды. Төртінші кезеңде, оларын ойына ұстап тұрады да, ... ... зат пен ... ... ... ұғым қалыптасатын болады.
Ақыл-ой амалдарын меңгеру арқылы бала шындық-тағы ... ... ... бір ... ... ... дәлел-дей алуға,
олардың айырмашылық, ұқсастықтарын айыра білуді үйренеді, ... ... ... яғни ... ... ... байланы-сын түсінетін болады.
Мәселен, жас баланың өзі де "от жақса, түтін ... ... ... ... ... ... себеп болып тұрғанын аңғарады.
Оқу материалдарының мәнісіне тереңдеп бара алмай, оларды жәй жаттап алу,
өз бетінше пікір айтуға ... ... ... ... жинақтау (синтез)
тәсілдерінің әлде де оншама дамымағанын көрсетеді. ... ... ... ... қалыптасуына жеткіліксіз көңіл бөлетін болса,
ондайда бала материалдың бір-бірімен ... жеке ... ... әр ... ... ... ерекшелігін жете түсінбей қалады.
Орыс психологы П. Я. Гальперин (1902-1988) өзінің "Ақыл-ой ... ... ... дейтін тұжырымдамасында бала қандай ... бір ... шешу үшін ... сыртқы материалдық әрекеттерді
(яғни затты ұстап көру, оның тұрқын, көлемін ажырату, шамасын білу, т.б.)
пайдаланады да, ... оның ... ... ... содан соң барып
дауыстап, кейін іштей айта алатын болады, сөйтіп сыртқы заттық іс - ... ... ішкі ой ... ... айналады
деді.
1.2.Оқу іс - әрекетінің мотивтері және жіктелуі.
Оқу іс-әрекетінің мотивтері. Белгілі бір зат, ... ... ... баланың белгілі бір белсенділігінің түп негіздерімен байланысты
болса, іс-әрекеттің себептеріне айналады. Бұл түп негіздерді үш ... ... ... негіздер. Олар баланың қажеттіктерімен анықталып, мұның өзі
организмнің етене ... ... туа ... ... ... сондай-ақ қоғам қалыптастыратын әлеуметтік қажеттіктерді білдіретін
жүре біткен сипаты да ... ... Туа ... ... арасында
оқуға ынталандыру үшін белсенділік қажеттіліктері мен ... ... ... ... бала ... ... күндерінен
бастап үздіксіз белсенділік жағдайында болады, күледі, қозғалады, ... ... ... сөйлейді, шексіз сұрақтар қояды. Іс-
әрекеттің өзі оны рақаттандырады.
Сыртқы негіздер. Олар адамның өмірлік іс-әрекетінің ... ... ... ... ... күтулер мен мүмкіндіктер ... ... ... пен ... ... бір түрлері мен
формаларын ұсынады. Мәселен, әке-шешесі баладан тамақты қасықпен ... ... ... ... ... ... қоғамның қарым-қатынасымен сипатталады, мұның өзі осы бала ... ... ... және іс-әрекеттің қандай формаларын
қалыпты деп есептейтіні туралы ... ... ... ... бір ... ... жүруін күтеді және сәбидең
осыны ... оған ... ... ... ... ... белгілі
бір іс-әрекет үшін адамның айналасында болатын объективті шарттар. Мәселен,
үйде ... ... ... оқуға ынталандырады, себебі сондай мүмкіндік
береді.
Жеке түпкі негіздер. Олар ... ... ... ... ... ... өзі ... түсінігімен,
қоғамға көзқарасымен анықталады. Белсенділіктің бұл түпкі ... деп ... ... құндылықтар өзін-өзі жетілдіру, өзін-өзі
орнықтыру, өзін көрсету, белгілі бір қажеттіліктерін ... ... мен ... ... ... Іс - ... бұл ... әр түрлі болып ұштасқан, түрі өзгерген күйінді әрбір ... ... ол ... ... әр ... ... оқу формасы болып
қалыптаспайды.
Оқу мотиві - баланың оқу ... ... ... ... екі ... топқа бөлуімізге болады:
оқу іс-әрекетінің мазмұны және оны ... ... ... ... ... ... әр түрлі әлеуметтік өзара әрекетімен байланысты
әлеумсттік мотивтер.
Мотивацияның бұл ... ... ... ... ... ... тобын бірнеше кіші топтарға бөледі:
кең танымдық мотивтер. Жаңа білімдерді ... ... ... Олар сондай-ақ деңгейі бойынша ажыратылады. Бұл деңгейлер білімге
қызығушылығы терендігімен анықталады. Бұл жаңа ... ... ... ... мәнді қасиеттеріне қызығушылық, ... ... ... ... қызығушылық болуы мүмкін;
2) оқу-танымдық мотивтері балаларды білімді табу әдістерін ... ... өз ... ... алу ... ғылыми-таным
әдістеріне, оқу жұмысын өзіндік реттеу әдістеріне, өзінің оқу еңбегін
тиімді ұйымдастыруға ... ... ... беру ... балалардың білімді табу әдістерін өз бетінше
жетілдіруге бағытталуынан ... ... осы ... ... ... ... ... яғни өз-өзімен үнемі жарысқа ... ... ... ... жаңа ... жетуге, бұрынғы нәтижелермен
салыстырғанда одан да ... жаңа ... ... ұмтылуы.
Мотивацияның екінші үлкен тобы — әлеуметтік мотивтер — ... ... ... кең ... мотивтер, білім алуға ұмтылу, Отанға, қоғамға қажетті
болу, өзінің ... ... ... ықылас, оқудың қажеттілігін және
жауапкершілік сезімін түсінуден тұрады. Бұл ... ... ... ... ... ... сезіну.
Кең әлеуметтік мотивке таңдаған мамандығына жақсы дайындалғысы келуін де
жатқызуға болады;
2)тар әлеуметтік позициялық мотивтер қоршаған ортамен ... бір ... ... олардың мақұлдауына және беделіне ие болуға
ұмтылудан тұрады.
Тағы бір мотивтердің бірі — "жағымдылық мотивациясы", мұғалімдер, ... ... ... тек мақұлдау табуға тырысудан пайда болады
Кейде позициялық мотив балалардың бірінші орын ... ... ... ... көрінеді, мұны кейбір жағдайда "мәртебелі мотивация" деп
атайды.
Позициялық мотив әр түрлі өзін-өзі бекіту әрекеттерінен тұрады — лидердің
орнын алуға ұмтылу, ... ... ... ... ... ... ұжымда
үстем жағдайға ие болу және т.б.
3) әлеуметтік ыптымақтасу мотиві. Мұнда бала басқа адамдармен тек қарым-
қатынас жасап қана ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастығы және өзара әрекеттестігі формасын, тәсілін
сезінуге, талдауға, бұл ... ... ... ұмтылады. Бүл мотив
тұлғаның өзін-өзі тәрбиелеу, өзін-өзі жетілдіруінің маңызды негізі болып
табылады.
1.3. ... ... ... ... оқу мотивациясындағы мақсат,
эмоция және қызығушылықтардың рөлі.
Балада өзінің оқу жұмысының жекелеген кезеңдеріне мақсат қою ... ... ... ... ... ... ... мектепте
балада оқу еңбегінің жекелеген жақтарына бағыттылық қалыптасқанымен, ол осы
оқу мотивтерін жүзеге асыра алмайды: мақсат қоюды, оларды ... ... ... ... ... ... т.б. ... балаларды өздерінің
мотивтерін мақсаттың жүйелілігі, бірізділігі арқылы іске асыруга үйретуі
тиіс.
Мақсат қою — бұл ... ... ... сипаттамасы бала өмірде
белгілі бір мақсат қоюды ... ... ... Бірақ мақсаттар бір-
біріне ұқсамайды. ... ... ... та ... ... бойынша
ажыратылады, бала өз бетінше мақсат қоюы және ... ... ... ... ... біздің тұлғалық адамгершілік туралы түсінігімізбен сәйкес
келмеуі де мүмкін.
Мақсат қою процесінің нақты қай жағы ... ... ... тиіс және қандай ептілікке сәйкес баланы оқытуға болады?
Мақсатты ... ... ... ... ... ... таңдау.
Мұғалім қойған мақсатты қабылдау және түсіну; мұғалім мақсатын ұзақ уақыт
бойы ұстау, сақтау, оған ... ... ... өз ... қою ... ... осыған байланысты ... ... ... ойша ... ... сезінуді, оны
қалыптастыруды үйрену.
Бірнеше мақсаттардан бір мақсатты таңдау және осы ... ... жете ... шындықты анықтау, мақсатты өз мүмкіндіктерімен
салыстыру және нақты емес ... ... ... ... Бұл
жерде таңдалған мақсаттың қиыншылығы баланың өзін-өзі бағалауына, талаптану
деңгейіне сәйкес келеді.
Өзінің мақсатын белсенді тексеру, ... ... ... ... мақсатты тек белгілі тәртіппен жүзеге
асыруға тура келеді.
Әрбір мақсатқа жету үшін ресурсты (уақыт және күш) анықтау.
Бұрынғы өткен мақсаттарға ... жету ... яғни оқу ... ... бұрынғы нәтижесін ескере отырып, жаңа мақсатты қою.
Мақсатты нақтылау, оның жағдайға байланысты ... ... ... ... ... ... қою, яғни ... байланысты мақсатты өзгерту.
Перспективалы , яғни ... ... ... ... ... қою
(болашақ мамандығына байланысты мақсат).
Қойылған мақсатты жүзеге асыру, қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... жету ... ... жою.
14. Стандартты, стереотипті емес, соны мақсат қою (шығармашылыққа жақын
оқудың ... және ... ... ... әр түрлі болып келеді, олардың кез келгенін
ескермеу мүмкін емес және барлығы ... ... оқу ... жету қабілеттерін құрайды.
Балада дұрыс мотивациялық бағыттылық тәрбиелеу, мақсатты қою баланың
оқуға деген ... ... әсер ... қоса ... отыруы тиіс.
Эмоция, сөз жоқ, оқу процесінде мотивтеуші мағынаға ие.
Оқу процесінде ... ... үшін ... азық аз, ал ... ...... үрей және т.с.с. пайда болады". ... ... ... ... ол бала ... және оның мотивациясына тығыз байланысты. Эмоцияның
ерекшелігін кеңес ... А.Н. ... атап ... Олар ... осы мотивті жүзеге асырудағы ... ... ... ... ... ... адамда мотивтің кекейкестілігі және
адамның өз іс-әрекетін ұтымды бағалауына дейін пайда болады. Осы эмоциялар
кез ... ... ... ... ... тигізеді, соның ішінде оқу іс-
әрекетіне де. Эмоцияның реттеуші рөлі оның қандай да бір іс-әрекетпен ... ... ғана ... ... ... оның ... болып, балада осы
іс-әрекетке енуге дайындағанда артады. Сондықтан эмоцияның өзі ... және оған өзі ... ... ... ... ең ... эмоционалдылық-ты іс-
әрекетте сыртқы және ішкі, бірақ аз ... ... ... болғанда байқауға
болады; кіші эмоционалдылық кемелденген, сапалы процессуалды мотивтің басым
болуымен байланысты. Бірінші жағдайда эмоция ... ... яғни тек ... ... ... отырады, ал екіншіде алдын ала жүріп
отыратын сипаттамаға ие, ягни іс-әрекеттен озып ... ... ішкі және ... ... ... бар іс-әрекетте күштірек
көрінеді, ал ішкі ... ... ... ... әр ... Іс-
әрекет пен мотив кемелденген сайын, олардың эмоционалды сипаты да өзіндік
мазмұн мен ... ие ... ... ... жасау, — деп жазады А.Н.Леонтьев, — бұл яғни ұтымды
әрекет жасау немесе қайтадан анықталған ... ... ... ... ... ... ... Т. И. Щукипаның айтуынша, қызығушылықтың
қалыптасу ... ... ... оның ... (міндеті, мазмұны, әдісі
және мотиві) танымдық қызығушылықтың даму объектісінің негізін ... ... ... ... туындайтын тамаша қасиет
бар. Мәселен, олар "Артқы ұзын ... ... неге ... "Ақ тиін ... басында тіршілік етеді?" "Бөлмеде сымға жабысып шалқалап тұрған
шыбындар ңеге құлап қетпейді?" т.б. осы ... ... ... ... әуес ... ... ... кейде мұғалімдер де балалардың
осындай айналаны білсем, танысам екен деген табиғи талпыныстарына ... ... ... олар "сен мұны ... ... алмайсың , кейін
мектепке барғанда оқисың ғой деп, "ұзын арқан, кең тұсауға" ... ... ... ... ... ... жауап қайтара берудің де қажеті жоқ,
өйткені мұндай сауалдардың кейбіреулері осы жастағы ... ... ... де. ... мына ... әр кез есте болуы тиіс. Егер
жас баланың потенциалдық мүмкіндіктері жете бағаланбаса, яғни оның ... ... бұл ... оның ... ... ... сөнуіне, самарқаулыққа салынуына себеп ... ... ... ... ... үшін ... тым ... қажеті жоқ. Шәкірттің ақыл-ойына жеткілікті азық беретін оқу ғана
қарқынды дамытуға ... ... ... ... ... оқу ... қалыптастыру.
2.1. Балалардың оқу мотивациясын қалыптастырудың психологиялық
қағидалары.
1. Мотивацияны қалыптастыруда мұғалім дәл сол ... ... ... ... ... ... басшылыққа алғаны
жөн. Сондықтан мотиваңияны қалыптастыру оның шынайы деңгейіне, осы жаста
қалыптасқап дәрежесіне сүйенуді ... ... оның ... ... ... ... алыс болашақтағы дамуын шамалайды.
Мотивацияның қорларын жедел іске қосу үшін әрбір жаста балаларды белсенді
қызмет түрлеріне (оқу, ... ... ... қоғамдық-саяси жұмыстар
және т.б.) баулу қажет, сондай-ақ ... өзге ... ... ... ... ... болғаны лазым.
Мектеп балаларының осындай түрлі іс-әрекеттерді орындауы мен ... ... ... ... жаңа ...... түзілістер пайда болады. Бұл психологиялық жаңа түзілістер, зерттеулер
бойынша, баланың бойында: 1) зерттелінетін ... ... және т.б.); 2) ... ... 3) ... және өзінің іс-
әрекеттеріне жаңа, әрекеттік қатынастың жаңа ... ... ... ... ... ... қатынастың өрбуі емес, оның жеке жақтарының
сапалы өзгерістері, ... ... және ... ... құрылымының күрделене түсуі, ерікті, яғни ерік-күшпен ... ... ... ... жаңа ... бар болуыньің
көрсеткіштері болып табылады.
Мотивацияны қалыптастырудың ең жалпы, қағидалы жолдарын: ... жолы — ... ... ... деп ... жол. Бүұл жол
оқу мотивтерінің қандай болуы тиіс екендігіне ... ... ... мен ... ... ... тұрады. Мектепте де, қоғамда да
барлық тәрбиелеу жүйесі осы мақсатқа бағытталған. ... бала ... ... ... ... өзі ... ... ұстанатын мотивтермен ұштастырады. Бұл жолдың жеткіліксіздігі ... ... ... тым ресми игерілуінде. Екінші жолы —
"төменнен жоғарыға қарай" — бала ... ... ... ... ... осылайша, адамгершілік мінез-құлыққа үйренеді. Мұнда
мектеп ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
6. Мотивацияға оқыту қызметі арқылы тәрбиелеу өте пәрмепді ... ... ... ... ... ... мотивация сипатын оқыту түрі арқылы
бағдарламалауға болатынын ... ... егер ... ... дайын білім
ретінде емес, балаларға арналған тапсырмалар жүйесі ретінде ... егер ... оқу ... ... ... өз беттерінше таба
алатын болса, ... ... оқу ... оның ... ... ... ... балаларының бойында ішкі, анағұрлым тұрақты,
оқуға деген жалпылама мотивация қалыптасады.
Психологтар мектеп балаларының ... ... ... ... жеңіл және жылдам өзгеріске ұшырайтынын көрсеткен.
Мысалы, оқу ... оның ... ... ... бірнеше
айлары ішінде мектеп оқушыларының тек жұмыстың нәтижелеріне ғана ... ... ... ... әдістеріне де айқын бағдарын қалыптастыруға, яғни
оқу-танымдық мотивтерін дамытуға қол жеткізуге болады.
2.3. ... ... ... танымдық
белсенділігін қалыптастыру
Кең аялы танымдық бағыттылық (білім алуға деген ... ... ... ... табалдырығындағы оқу барысымен
барынша қалыптастырылады. Оқу-білімге ... болу ... ... ... ... ... ... талап етеді. Танымдық мотивтерді
қалыптастыруға оқу ... ... ... ... да ... ... ... мәнінің жаңарып, пәнаралық байланыстарының нығаюы, оқу
әдістерінің жақсарып, проблемалық-дамытушы оқу ... ... ... ... беру құрылымын үлгілеу, сабақ үстінде өз бетінше жұмыс жасау
формаларының ... ... ... оқу ... ... тәрбиелеу жұмыстары бойынша, балалардың сабақ үстіндегі оқу іс-
әрекетін белсенді ету.
Қазіргі заман талабына сай ... ... ... білімпаздық
мотивтердің барлық түрлеріп, ең алдымен, білімге ... оқу ... оның ... ... қызығушылық секілді кең аялы ... ... Бала ... шешу ... ... оның ... ... талқылайтып болса, мәселені, тексерудің түрлі жолдарын
қарастыратын болса, сөзсіз, оның оқу-танымдық мотивтері дс ... ... ... алу ... ... арта түседі. Мектеп балаларының мақсат
қою қасиеті де анағұрлым кемелді мәнге ие ... ... ... түрлерін қалыптастырудың негізгі артық
қорларының барлығы және өзін-өзі тәрбиелеу мотивтері мектеп балаларының оқу
іс-әрекеттерінің белсенділігі ... ... Бұл ... ... оқу ... ... формаларында іске асуы мүмкін. Олардың
бірнешеуін атап өтейік.
1. Оқытушының жетекшілігімен іске ... оқу ... оқу ... ... ... (оқу тапсырмасы, оқу әрекеттері, өзін-өзі
бақылау және өзін-өзі бағалау әрекеттері) оқытушының көмегімен орындалып,
қабылданады. ... ... ... және оқу ... түрлендіруге
арналған сұрақтар мен талдауларды сабақ үстінде пайдалану ... ... ... ... ... ... ... жұмысынның
нәтижесі қандай болады, оған сен қандай әдістермен ... ... ... ... ... да жолдары бар ма, осы әдістерді өзара салыстырып
көр.
Орындап ... ... ... анықта, осы тапсырмаға сай әрекет
әдісін таңда, тапсырманы өзгертіп, әдісінің қалай ... ... оқу ... ... анықта: тапсырманың қойылуын,
әрекеттер әдістерінің таңдауларын, өзін-өзі бақылау және ... ... ... ... нақты жұмыс материалдарында кезекпелі осы
кезеңдерді өзің орындап шық, өзіңнің ... ... ... ... ... ... ал.
Өзіңнің оқу жұмысыңды жоспарла: оның ең алшақ тапсырмасы неде, ең таяу
мақсаты ше, осы ... шешу үшін ... ... ... ... екінші, үшінші әрекеттерді ата, әрбір жұмыс кезеңіне
қанша уақыт кететінін анықта, қандай кезең сен үшін ... ... ... сен ... ... ... қайсы әрекеттерді нашар
орындайсың».
Мұғалім біртіндеп оқу ... ... ... ... ... өз ... ... тапсырады. Психологтар өз беттерінше
жаттығулар орындау өзін-өзі қадағалау мен өзіне-өзі баға беруден ... ... Бұл оқу ... ... формасына алып келеді.
2. Өз беттерінше оқу қызметтерін ... оның бір ... ... ... ... ... ... орындап шыққанда іс
жүзіне асады. Дидакттар өз беттерінше үйрену — бұл, мұғалімнің ... ... оның ... ... ... арнайы уақытта
орындалып шығатын еңбек түрі екенін атап ... Өз ... ... ... ... ... ... мен сұрақтары
мүмкіндік береді, ол мектеп оқушыларының оқу ... бір ... ... ... ... - "Біз ... сабақта берілген тапсырманы
анықтадық. Енді қандай қадам жасауымыз керек, тапсырманы қойғаннан кейін ... ... ... кім айтады?
Біз өз жұмысымыздың бірнеше әдістерін анықтадық. Енді не істейміз?
Біз бұл әдістерді салыстырдық, оларды шарттарға ... ... ... ... қарастырдық. Енді не істейміз?" Осылай жалғаса
береді
3. Мектеп балаларының өзін-өзі ... ...... балаларының
өз жетекшілік ететін, оны өзі қойған тапсырмаларға, мотивтерге, ... іске ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу жұмысы
түрлі деңгейлерден тұрады: ол мектеп оқытуына ... ... жеке ... ... ... және ең ... ... өзін-өзі тәрбиелеу және өздігінен білім жұмысында ерекше өріс
алган еңбегіне айтталуы ықтимал. Бұл ... ... да ... ... ... ... балаларының өз беттерінше атқаратын оқу жұмыстарына
жетекшілік етуі сабақта, үйірмелік және факультативті жұмыстарында, "Оқып
үйрену" тақырыбына ... оқу ... іске ... ... ... дамытуды қалыптастыруда мектеп балаларының өз
бетінше жұмыс жасау тәсілдерін атап өтейік:
- тақырыптың мазмұнын қайта қарау тәсілі, оқу ... ... ... ... ... ... айрықшалануы,
тапсырманы шешуде жалпылама әдістемені үгу, мектеп балаларының белгілі бір
түрдегі тапсырмалар жүйесін өз бетінше құруы;
- оқу ... ... ... ірі ... "қарқынды оқу")
және тыңдау мәдениеті, қысқа және нақ жазба тәсілдері ... ... ... реферат, рецензия, кітаппен ... ... ... есте ... жалпы тәсілдері (оқу ... ... ... және ... есте сақтау қабілетінің ерекше
тәсілдерін пайдалану);
- мектеп балаларының ... ... ... ... ... ... ... тексерудің "бірліктерін" айрықшалау, тексеру тәртібі, т.б.
пайдаланып зейінін ... ... ... ... ... жалпы тәсілдері (кітапханалық анықтамалармен,
каталогтармен, сөздіктермен, энциклопедиялармен жұмыс жасау) және оларды ... ... ... ... ... ... жұмыстарға дайындалу
тәсілдері;
- уақытты тиімді ұйымдастыру тәсілдері, уақытты есеппеп пайдалану, еңбек
пен ... ... ... ... және ... ... және ауызша
тапсырмадарды, еңбек тазалығының жалпы ережелерін сақтау (тәртіп ... ... ... ... ... оған жарық түсуі).
2.3. Оқыту барысында балалардың әлеуметтік белсенділігін қалыптастыру.
Кең аялы әлеуметтік мотивтер (әлеуметтік еңбек мотивтері) баланың ... ... ... ... бүкіл тәрбие беру жұмысына ... ... ... ... ... ... баға арқылы
өзіне сенімділікке талпыну, қоршаған ортамен араласып, қарым-қатынас ... ... ... ... ... оқу жұмысының
ұжымдық және топтық түрлері ... ... ... ... ... ... оқу мотивтерінің қалыптасуы үшін
ұжымдық және топтық жұмыстарға ... ... ... ... ... ... зор: бірлескен жұмыстың жалпы мақсатын жасау
(тапсырманы орындау) және оның ... топ ... ... ... ... ... әдістерін іздестіру, шешу әдістерінің ... ... ... ... ... және ... бақылау
жолдарын анықтау, топ мүшелері ұсынған осы бақылаудың түрлі әдістерін
салыстыру, ұжымдық қызметке ...... ... ... ... өзге мүшелерінен жақсы баға алуға талпыну.
Мектеп жасындағы балалардың бірлескен іс-әрексттері олардың ұжымдық
және топтық оқу жұмыстарының ... ... іске ... оқу іс-әрекеті оған бірнеше қатысушылардың бір уақытта
немесе кезекпелі қатысуы секілді оны іске ... ... ... ... жағдайда балалар, мысалы, жалпы мақсатты белгілеп
алады, барлығы бірдей осы мәселені ... ... ... жұмылады.
Мұғалім топтық жұмыстың ... жеқе бір ... ... ... оны тек іс ... асыратынын байқайды. Өзге жағдайда бір
баланың жұмысты бастап, ал екіншісінің оны ... яки ... ... анықтауда, іс-әрекетке алдыңғы қатысушының жұмыс нәтижесіне арқа
сүйегені қажет болып ... оқу ... ... жасындағы балалар өзіне өзге адамның
пікірімен баға ... ... ... өзін ... көзқарастармен алып
қарап, бағалауға да щындалады, бұл баланың ... ... ... ... ... қарай жүреді. Сонымен бірге ... ... ... ... болады тек өзіне ғана қатысты емес, сондай-ақ өзге ... де ... ... ... Бұл ... белсенді өмірлік бағыт
ұстануына, өзін-өзі қадағалау әдісіне және әрекеттеріне дұрыс баға бере
біліп, ... ... өзге ... ... ... ... ... даудамайды жеңуге үйретеді.
Ұжымдық және топтық жұмысқа белсенді араласу оқу іс-әрекетін жақсартып,
төмен үлгерімдегі балалардың мотивацияларын ... ... ... ... ... топ ... жеке ... дамуын басқарып, сонымен
қатар әлеуметтік мотивтерін де бақылай алады. ... және ... ... ... ұсыныстары күрт өсіп, мұғалім мен жолдастарына
қоятын сқрақтары көбейеді, жолдастарымен қарым-қатынас ... ... ... оқу ... молая түседі. Әлеуметтік мотивтер танымдық
мотивтер қалыптаспаған тұста ... ... ... ... ... ... ... олар мектеп жасындағы балалардың жеке ... ... ... аса үлкен рөл атқарады.
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясының
зерттеудің негізгі әдістері.
Оқу мотивациясының негізгі әдістерін суреттеуге кіріспес бұрын ... ... ... ... ... ... ... бір сыныбына қорытынды жасау, әдістеме - әдістің
нақтылыгы. Белгілі бір әдістің негізінеде, әдістемені ... ... ... ... мақсат қоятынына тәуелді. Әртүрлі әдістемелер болады,
және құрылуы мүмкін.
Осы жагдайды ескере отырып, біз алдымызға оқу ... ... ... ... ... Әдістер мазмұнын біз кейде нақты
эдістемелерді қысқаша суреттеумен көрсете аламыз.
Эксперименттік ... емес ... - оқу ... ... ең жиі ... ... ... дербес әдіс ретінде қолдануға болады, бірақ оны әдетте
зерттеудің басқа ... ... ... ... зерттеу тәжірибенің эртүрлі түрлері). Байқаудың мақсаты
зерттеудің жалпы ... ... ... Белгілі жоспар
бойынша жүйедегі жүйелі ... ... ... ... зерттеуіші адамның
психикалық ерекшеліктерін қадағалауды байқау әдісі деп атайды. Байқау
әдетте ... ... ... адамның әрекетіне әдейі араласпай-ақ
жүргізіледі. Сан рет ... ... ... ... ұстазбен
бірлесе отырып , студенттің оқу әрекетінің одан әрі ... үшін ... ... ... ... арқылы оқу тәрбие ... ... ... ... ... ... мен ... ерекшеліктерді
білуінен кейін оларды жақсарта түсу жөнінде тиісті шаралар белгілей алуына
болады.
Бұл әдіс зертеудің қай-қайсысындада қолданыс табады себебі баланың ... ... ... ... жұмысқа қатысы бар
деректерді үйреніп, жинақтап белгілеп алуды қажет етеді. Мысалға; ... ... ... оқушылардың егер мұғалім сабақ материалын
қызықты түрде басындаса, тыныш ... ... ... ... эрі ... аян ... бір ... өзін сабақта белсенділікпен
көрсетіп, мұғалімнің сұрағына ықыласпен ... ... ... ... ... ... өзі сұрақ қоя отырып,
сабақ мазмұнын тереңдеткісі келеді және т.б. Ал ... ... ... зейінін азырақ байқатады. Осы құбылыстарды байқау зерттеушіге
алғашқы болжамдарын қортындылауға мүмкіндік береді. Оның мэні мынада болуы
мүмкін; 1) ... ... ... мазмұнына байланысты; 2)
сабақта зейінділік жэне белсенділік танытқан оқушының білімі бір шама
жоғары ... ... ... ... ... ... ... нэр
беріп, кейін олар басқа да әдістердің көмегімен тереңдете зерттелініп
тексеріледі. Бұл әдіс ... ... ... зерттеуде өте
көп қолданылатын әдістердің бірі.
Анкета - байқау ... оқу ... ... кең ... ... -әдетте оқу мотивациясының жеке ... ... үшін ... ... мен ... ... ... болуы тиіс, олардың эңгімелесу кезіндегі қарым-қатынасы оң мейрімді
болу керек. Егер мұғалім ондай контактыны ... ... онда ... мұғалім
сұрақтарымен оқушы жауаптарының кезектесуі ретінде болады.Әңгімелесудің
тікелей мэселесінен қашып, оларды қосымша мен ауыстыру керек.
Мектепте оқу үлгерімін ... ... ... ... ... оқушылар, басқа қызықпайтын пэдерге қарағанда не
ғұрлым жоғары үйренеді деген пікір айтады. Бұл ... ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Тәжірбие жасауда зерттеуші өзіне қажетті жан қуатының көлденеңнен кез
болуын күтіп тұрмай, сол прцестердің тууына өзі жағдай жасайды.
Табиғи ... ... ... ... ... ... ... керек құбылысты табиғи жағдайда тудырып отырады.
Лабороториялық тәжірибенің табиғи ... ... ... оның ... шарттарын едәуір жасанды ... ... ... жасындағы балалардың оқу мотивациясын зерттеу мынадай
- сабақ үстінде жэне одан тыс ... ... ... оқу ... ... пайдалы үйымдасқан және басқада түрлерін, оқушының қарым-
қатынас сипатын бақылау.
0. арнайы өрістеліп ... ... бір ... ... ... ... ... сынып сағатындағы сынып жетекшісінің тапсырмасы
түрінде оқу процесінің ... ... ... индивидуалды (жеке) эңгіме -оқушыға өзі үшін оқудың оқудың мотиві,
мағынасы, мақсаты не ... ... ... тікелей жэне жанама қойған
сүрақтары;
2. сауалнама жүргізу, ... ... ... ... бірнеше сыныптан,
мектептен тездетіп көптеген материал жинау.
Мұғалім үшін тиімділігі бірінші, екінші әдіс, өйткені олар ... ... ... етпейді, оқу жэне тэрбие процесімен тығыз ұштасады,
екіншіден мектептегі оқытудың табиғи жағдайында оқушылардың ... ... ... ... Сонымен қатар оқушылардың сауалнамасының
жақсы ойластырылған сұрақтарына жауап бергенінен гөрі сенімді және ... ... ... ... жэне ... таңдап алынған жағдаяттарға
үлгерімі өте жақсыдан үлгере алмайтын оқушыға ... оған ... ... ... ... осы ... барлық оқушыларды бақылап зерттеуге
болады.
Кейбір ... оқу ... қиын ... тап ... ... жеке ... ... Осындай кезде мүғалім әңгіме барысында ... ... жэне ... ... ... ... ... қажет.
Әңгімелесуді өткізу үшін оқушыда сенімділік пен байланыс жағдайын туғызу
қажет. Оқушымен эңгімелесуде жанама сұрақтарды пайдаланған тиімді. ... ... ... жоқ ... бос ... қалай өткізеді, мұғалімнің
баға қоюына қалай қарайды т.б.
Бақылау әдісін пайдалануда мотивацияның барлық көрінісі ... ... ... ... ... ... ... тек сөз
жүзінде емес, іс-жүзіндеде қандайда бір іске асатын ... ... ... Осы ... ... үшін ... болып табылады. Себебі жаттығуды
орындай отырып оқушының өз таңдауы оның эрі ... оқу ... ... мүмкін: оны қызықтыратын қосымша сабақтарға қатысу, сабақ кестесін
құрастыру. Әдетте оқушыларға тапсырманың ішінен ... ... ... ... ... ашық түрде берілуі мүмкін, онда мұғалім былай деп
айтады: „саған ... не, ... " және ... ... ... ... ... туралы сұрақты кіргізбеуі мүмкін, мысалы; мұғалім
оқушының қылықтарын еркін міндетті емес ... ... ... ... өте қозғалмалы жағдайда болады. Әрбір бала мотивацмяның
даму ... ие. ... ... ... мотивациялық жағдайының
бағасы оның даму мүмкіндіктерін болжауы тиіс. Мотивацияны ... ... ... мотивациялық дамуының болашағын анықтау. Басқаша
айтқанда , әрбір баланың оқу ... ... ... ... негізгі деңгейіне ие жаңа түрімен формасын ... ... оқып ... ... ... ... ол тек оның ары қарай
дамуының негізі ... ... ... ... балалардың оқу мотивациясын
қалыптастыру жолдары.
Оқу мотивациясын қалыптастырудың жолдарының бірі ретінде
ұйымдастыру.
Қорытындысында біз оқу ... ... ... ... Бүл ... ... қарастыру оның іс-эрекетті үлкен
мотивациялайтын( ... ... ... ал ... ... - ... ... уақытта қызу пікір айтылып жүрген ... Біз ... ... психологиялық түрғыдан алғанда, оқушының кез-келген оқу
мотивациясы емес, ең ... ... ... ... ... Мүғалімдер балалардың мектепте пайда болу
кезеңінен бастап, мектепте үнемі жэне ... ... ... ... ... жиі ... онда олар ... өзімен оның іс-эрекетінің
мотивациялық санасын жылжытады. Мұндай жағдайда бағалау ... ... ... жэне оның іс-әрекетінің қүндылығын арттырыды. Оқу ... ... оң ... ... үшін мынау маңызды:
баланың жүмысын бағалауда осы ... ... ... оның ... дүрыс
кезеңдерін атап өту оқу ... ... ... ... ... бар. Бүл ... ... оқушыларда жүмысын өзін-өзі
бағалауға жэне рефлекциялауға бағытталуы тиіс. Баллмен бағалау ... ... орын алуы ... ... ағымдағы ... ... ... ... ... Ал оқудың бірінші
кезеңінде оларды мүлде қолданбаған ... Оның ... ... жай ғана ... ... ... мысалы; мына бала мынаны ... элі ... жоқ, ... ... ... ... т.б. ... бір жерде белгілеу керек.Оқушылардың жүмыстарын бағалаумен есепке
алу тақырыптық формасында мүны істеу оңай.
Оқушыларда өзін -өзі бағалауды және жүмысты өзі ... ... үшін ... ... ... жэне ... ... әртүрлі
формаларын өз эрекетін, талдау тапсырмаларын ... ... ... ... ... ... бэрі ... бағаға деген дұрыс
қарым-қатынасты қалыптастырады. Сонымен біз оқушылардың оқу ... оқу ... ... даму ... ... ... үшін бір ғана жолда емес белгілі бір ... ... ... ... ... ... басқаларсыз жеке,
өзбетінше оқушылардың оқу мотивациясын қалыптастыруды шешуші ролді атқара
алмайды. Яғни олар бір-бірімен тығыз байланысты. ... бір ... ... ... жол ... бала үшін жарамайды.
Мектеп оқушыларындағы оқу мотивациясын тэрбиелеу жолдары мектептің
педагогикалық ұжымының назарында болуы тиіс, оның ... ... ... өзі ... ... Мектеп оқушыларының мотивациясын ... ... ... ол жас ... ... ... ... оның
қоғамдағы белсенді жекелігін қалыптастырады.
Қорытынды.
Қорыта айтқанда бастауыш мектеп жасындағы балалардың ... ... яғни ... өзінің оқу жұмысының жекелеген
кезеңдеріне мақсат қою ... ... ... ... ... ... бастауыш мектепте балада оқу еңбегінің жекелеген жақтарына
бағыттылық қалыптасқанымен, ол осы оқу ... ... ... ... ... оларды негіздеуді, басты және қосымша ... ... т.б. ... ... ... мотивтерін мақсаттың жүйелілігі,
бірізділігі арқылы іске асыруга үйретуі тиіс.
Мақсат қою — бұл баланың ерекше мінез-құлқының сипаттамасы бала ... бір ... ... ... ... ... Бірақ мақсаттар бір-
біріне ұқсамайды. Мотив сияқты мақсат та ... ... ... бала өз ... мақсат қоюы және жүзеге асыруы мүмкін, ... ... ... тұлғалық адамгершілік туралы түсінігімізбен сәйкес
келмеуі де мүмкін.
Мектеп жасындағы баланың әлеуметтік оқу мотивтерінің ... ... және ... ... ... ... ... бірлескен
қызметтерінің болуының маңызы зор: бірлескен жұмыстың жалпы мақсатын жасау
(тапсырманы орындау) және оның варианттарып топ ... ... ... ... ... ... ... шешу әдістерінің бірнеше
варианттарын салыстыру, бірлескен жұмыстарда өзіндік және ... ... ... топ ... ұсынған осы бақылаудың түрлі әдістерін
салыстыру, ұжымдық қызметке мотивация — топтық жұмыстарды орындауға ұмтылу,
топтың өзге ... ... баға ... ... ... табылады.
Мектеп балаларының өзін-өзі тәрбиелеу жұмыстары — мектеп балаларының ... ... оны өзі ... ... мотивтерге, мақсатына сай
іске асыратын танымдық тұрғыда еңбек етуі. Өзін-өзі тәрбиелеу жұмысы түрлі
деңгейлерден тұрады: ол мектеп ... ... ... ... ... формаларының түрінде және ең соңында, мектеп оқушысының өзін-өзі
тәрбиелеу және өздігінен ... ... ... өріс ... ... ... Бұл ... барлығы да мұғалімнің жетекшілігін қажет
етеді.
Мұғалімнің мектеп балаларының өз беттерінше атқаратын оқу ... етуі ... ... және ... ... ... тақырыбына арналған оқу жиналыстарында іске асады.
Оқу әрекетінің орындалуы балалар ... ... ... ... ... күшейеді. Оқу әрекеті — бұл баланың оқу материалымен белсенді
әрекет жасай алуы. Бұған ... ... ... ... ... кіреді. Оқу процесінде мұғалім балаларды оқу материалын қайта
өндеу және жүйелеудің күрделі ... ... ... айқындап,
нақтылауға, есте сақтау, зейінді шоғырландыру әдістеріне, ... және т.б. ... ... Оқу ... ... мен ... оқу іс-әрекетінің кемелденгендігінің басты көрсеткіші болып
табылады. Оқу іс-әрекеті — бұл ... ... ... ... ... ... ... бағытталған іс-әрекет. Әсіресе
жұмыстың жаңа тәсілдерін меңгеру оқушының бойында өзгеріс туғызады, ақыл-ой
дамуында жаңа ерекшеліктерінің пайда ... ... оның ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1.Психология. Адамзат ақыл – ойының қазынасы ІУ. том Алматы, 2005ж.
Алдамұратов Ә.Қызықты психология. А, «Қазақ университеті», 1992 ... ... ... ... Алматы, 2002 жыл.
3. Петровский А.В. «Педагогикалық және жас ... ... ... Ә. Оқушылардың грамматикалык ұгымдарды меңгеру
психологиясы. Алматы. «Мектеп», 1983 ж
5.Алдамұратов Ә., М. Мұқанов. Психология пәнінен ... ... ... ... ... 1978; ... бөлім.1979 ж
6. Аймауытов Ж.. Психология (оқу құралы). Қызылорда 1979 ж
7. Әбдірахманов А., Жарықбаев Қ. Психологиялық ... ... ... 1976 ж
8. Жарықбаев К. «Психология» Алматы, 1993жыл.
9. Жалпы психология. В. В. Богословский т. б. редакциясымен. А, 1980.
10. ... Ю.Б. ... в ... ... М, ... Гоноболин Н., Психология. Алматы, «Мектеп», 1976.
12 Мұқанов М. Жан жүйесінің сыры. ҚМБ. Алматы, 1964.
13. Мұқанов М. Ақыл-ой өрісі. Алматы, ... ... ... ... Бап – Баба ... негіздері» Алматы, 2001жыл.
15. Рубинштейін С.Л. «Основы общей психиологии», Москва, 1989год.
16. Линден Ю. «Обезьяны, человек и язык» Москва ... ... Б. М. ... ... 1953 ... Ярошевский М.Г. «История психологии» Москва, 1985г.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Танымдық қызығу ерекшеліктері7 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу мотивациясын экспериментальды зерттеу45 бет
Мотивацияны бихевиоризмде,психоанализде,гештальтпсихологияда,гуманистік психологияда қарастырылуы және мотивацияның отандық теориясы(А.Н. Леонтьев,Д.Н.Узнадзе және оның мектебі)11 бет
Оқушылардың оқу мотивтерін қалыптастырудағы психологиялық ерекшеліктер4 бет
Адам мотивациясының дамуының психикалық механизмдері23 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Баланың мектепке дейінгі және кіші мектеп жасындағы психологиялық кезеңдері25 бет
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың қарым – қатынас сферасы27 бет
Бастауыш мектеп жасындағы оқушылардың тәрбие жұмысын жоспарлаудың әдістемесі8 бет
Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен дамуы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь