Қазақстан Республикасындағы саяси модернизацияның ерекшеліктері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . .3 . 7

1 . тарау. Модернизация процестерін зерттеудің теориялық
негіздері.
1.1. Саяси модернизация теориялары мен типтері . . . . . . . . . . . . . . . 8 . 19
1.2. Саяси дамудың негізгі шарттары мен түрлері . . . . . . . . . . . . . 19 . 29

2 . тарау. Қазақстан Республикасындағы саяси модернизацияның
ерекшеліктері.
2.1. Қазақстан Республикасындағы жаңа саяси құрылым жасаудың
әлеуметтік . экономикалық негіздері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 . 37
2.2. Қазақстанда саяси жүйені модернизациялау ерекшеліктері . . . 37 . 42

ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 43 . 44

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ . . . . . . . . . . . . . . . . 45 . 47
КІРІСПЕ
Зерттеудің өзектілігі. Қазіргі кезеңдегі тарихи дамудың негізгі көріністері тұрғысынан әлемдегі кейбір елдерде авторитаризм мен тоталитарлық режимдрдің құлауынан байқалады. Ал модернизация теориясы тұрғысынан саяси даму билік пен қоғам арасындағы жаңа байланыстар типін қалыптастыру, халықтың көпшілік бөлігіне негізгі шешімдерді қабылдарда ықпал етуге мүмкіндік беретін әлеуметтік – саяси механизамдерді құру болып табылады.
«Модернизация» ұғымы Батыс әлеуметтануында әлеуметтік – саяси, жалпы қоғамдық даму мінездемесі ретінде қолданылады. Яғни модернизация термині жинақталған мағынада қолданылады. Біріншіден, ол қазіргі индустриалдық қоғамның даму сатыларының түрлерін, екіншіден, дамушы мемлекеттердің ұлттық дамудың өндірістік дамуға көшу процесін айқындайды.
Жалпы саяси ғылымдарда саяси модернизация теориялары XX ғасырдың 50 – 60 жылдарында қалыптаса бастады. Оның құрушылары XIX - XX ғасырлардың басындағы атақты зерттеушілердің, сонымен қатар М.Вебердің (мінез – құлықты рационалдау негізде дәстүрлі қоғамнан қазіргі қоғамға өту бағытында европалық мәдениетті дамыту идеясын қозғады), Ф.Теннистің және Э.Дюркгеймнің (еңбекті бөлу негізде «механикалық ынтымақтастықтың» қоғамынан «органикалық ынтымақтастық» қоғамына өту эволюциясының концепциясын ұсынғандар) теориялық мұраларына сүйенді[1].
Алғашында модернизция өзінің табиғаты тұрғысынан Азия, Африка, Латын Американың артта қалған елдерінің өзара байланыстары идеясына сәйкес қолданылды. Қазіргі уақытта модернизация теориясы посттоталитарлық әлемде саяси өзгерістердің бағыты мен мағынасын көрсетеді. Өйткені, өтпелі кезеңдегі елдің саяси даму проблемалары модернизация теориясында толық бейнеленеді. Яғни, ол дәстүрлі мемлекеттің артта қалушылығын жою, динамикасын анықтаушы әртүрлі схемалар мен модельдер жиынтығы.
Модернизация технологиялық, экономикалық, саяси, әлеуметтік және психологиялық бағыттағы өзгерістердің кешенді процесі. Қоғам өмірінің кез – келген саласындағы өзгерістердің бағытын айқындайды. Модернизация феномені – бұл саяси жүйені, саяси қызметтің формасын, әдісі мен құрылымын, тәсілі мен технологиясын, сонымен бірге саяси мақсаттарды, доктриналарды, концепциялар мен бағдарламаларды жетілдірудің, жаңартудың, өзгертудің механизмі. Модернизация теориясы – батыстық даму деңгейіне жетуге бағытталған. Оны кейде вестернизация деп те атайды.
Демократияландырудың саясатына өту бастамасы ол қоғамдық қатынастарды модернизациялау мен өмір сүруші қоғамдық құрылыстың сипатын өзгертуден басталады. Демократиялық саяси модернизация қазіргі қоғамның әлеуметтік – экономикалық, саяси және басқа институттардың жүйесінің қалыптасуымен байланысты. Институттық өзгерістер нарықтық экономиканың қалыптасуы мен әлеуметтік құрылымның өзгерумен, әлеуметтік мобильділік сипатының өзгеруімен әлеуметтік стратефикацияны бекітумен тығыз байланысты. Яғни саяси модернизация – бұл қоғамның демократиялануының және билік пен қоғам арасындағы қатынастардың ұзақ та, күрделі процесі.
Сондай – ақ, Қазақстанда да қазіргі кезде көптеген өзгертулер мен жаңартулар болып жатыр. Яғни елімізде демократиялық және саяси модернизацияның жаңа кезеңі басталды. Бұған дәлел ретінде мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтің төрағалығымен Қазақстан Республикасында демократиялық реформалар бағдарламасын әзірлеу және нақтылау жөніндегі мемлкеттік комиссияның құрылуын айтуға болады. Оның құрамына мемлекеттік органдардың өкілдері, елімізде қызмет ететін барлық саяси партиялардың, ірі қоғамдық бірлестіктердің басшылары кірді. Яғни өтпелі кезеңде ұлттық ерешелігімзіді ескере отырып, әрдайым бүгінгі нақты жағдаймызды есепке ала отырып, саяси жүйемізді модернизациялаудың қазақстандық жолын қаптастырып жатырмыз деп айтуға толық құқығымыз бар.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Саяси ғылымдағы саяси модернизация теориясы XX ғасырдың 50 – 60 жылдарында қалыптасты деп атап өттік. Оны зерттеуге біршама үлес қосқан ғалымдар арасынан мыналарды атап өтуге болады: Г.Алмондтың және Д.Пауэллдың «Салыстырмалы саясаттану. «даму концепциясы» позициясынан жақындау» (1966), Д.Аптердің «Модернизацияның саясаты» (1965), С.Липсеттің «Саяси адам» (1960), Л.Пайдың «Саяси дамудың аспектілері. Антикалық зерттеулер» (1966), Д.Растоудың «Ұлттың әлемі» (1967), Ш.Эйзенштаттың «Модернизация: қарсылық және өзгеріс» (1966), С.Хантингтонның «Өзгеруші қоғамдағы саяси тәртіп» (1968) және тағы сол сияқты жұмыстар модернизация теорияларын өгертуге ерекше үлес қосты. Яғни, саяси модернизация теориясы бірқатар Батыс ғалымдарының еңбектерінде жарық көрді. Олардың ішінен мыналарды атап өту керек: З.Бжезинский, Р.Будон, Р.Дарендорф, Ф.Фукуяма, П.Штомпки т.б.
Саяси модернизация процесі екніші және үшінші эшалондық елдерде, қуушы модернизацияның проблемалары мен прспективалары «үшінші әлемдік» социумде В.А.Красильщиков, В.П.Гутник, В.И.Кузнецов, А.Р.Белоусов, А.Н.Клепач, И.А.Шин, Л.И.Рейспер, Н.А.Симонии, К.Л.Сыроежкин, В.А.Федорова, Л.М.Энтин, В.Е.Чиркин, В.Г.Хорос, М.А.Чешков, С.А.Егоров, Т.Е.Ворожейкинова, Э.Л.Лебедева, Е.А.Федякова және т.б. ғалымдардың назарының басты объектісіне айналды.
Ал Қазақстандағы модернизацияның даму барысы жайлы Н.Ә.Назарбев, А.Х.Бижанов, К.Н.Бурханов, С.А.Дьяченко, Л.И.Кармазинова, Р.К.Кадыржанов, М.С.Машан, Ж.А.Мурзалин, Д.Н.Назарбаева, А.Н.Нысанбаев, И.Н.Тасмағамбетов, А.К. Тілегулова еңбектерінде анализ жасалынған.
Сонымен қатар біршама азшылық саясаттанушылық және мемлекеттілік еңбектер ішінен осы тақырыпқа арналған Е.М.Абенов, Ю.О.Булуктаева, Ж.Х.Жүнісова, Ғ.С.Сапарғалиев, В.Малиновский, Б.А.
Майлыбаевтің монографиялары мен мақалаларын ерекше атап өту қажет[2].
Сол сияқты мен де, осы тақырыпты одан әрі қарай жалғастырып, ғылыми диссертация жазып, мұндағы кемшіліктерді түзетуге тырысамын.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеті.
Зерттеу жұмысының мақсаты – зерттеу жүргізу барысында көптеген ғылыми әдебиеттер, монографиялар мен мақалаларды салыстырмалы талдау жасай отырып, саяси модернизацияның шет елдер мен Қазақстандағы даму ерекшеліктерін анықтау.
Осыдан келіп зерттеу жұмысының мынадай міндеттері шығады:
─ Модернизация ұғымының пайда болуын анықтау;
─ Саяси модернизация процесінің ерекшеліктері мен заңдылығын анықтау;
─ Модернизация теориялары мен типтерін анықтау;
─ Қазақстанда мемлекеттік биліктің және саяси жүйенің жаңаруына президент институтының модернизациялық ықпалын анықтау;
─ Саяси модернизацияның дамуы процесінің негізгі объектісі ретінде Қазақстанда президент институтының ықпалын зерттеу;
Ғылыми жаңалығы. Зерттеу жұмысының барысында мен мынадай жағдайларға көз жеткіздім:
─ Модернизациялық процестер көптеген елдерде авторитарлық және тоталитарлық режимдерден демократиялық режимдерге өту барысында көрініс береді екен.
─ Модернизация теориясы қоғамдық қайта құру сатысын және қазіргі қоғамға өту процесін білдіреді.
─ Саяси даму әлеуметтік өзгерістердің көп жақты процестерінің бір аспектісі.
─ Қазақстанда саяси құрылымдарды жасауда Елбасының ықпалының зор екендігін байқадық.
Зерттеудің объектісі. Бұл зерттеу жұмыссының объектісі саяси модернизация, сонымен қатар онда қазақстандық және шетелдік тәжірбиелерді салыстыру.
Жұмыстың құрылымы. Зерттеу жұмысы кіріспе бөлімнен, үлкен екі тараудан, әрбір тарау екі бөлімнен, қорытынды бөлім мен пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Нысанбаев Ә. Политология.- Алматы, - 1999 .- 367 б
2. Расилов Б.Ж. Саяси жүйе теориясы және Қазақстан мемлекеттігінің жаңару проблемасы.// Хабаршы.2002.- №1.15 б
3. Жамбылов Д. Саясаттану негіздері.- Алматы.-1997.- 281 б
4. Осында. – 283 б
5. Тәжітаева Р.С. Саясаттану.- Шымкент.-2003. – 125 – 129 б
6. Бижанов А. Республика Казахстан: демократическая модернизация общества переходного периода.- Алматы.- 1997.- 65 -67 б
7. Байдельдинов Л. Теориялық саясаттану.- Алматы.- 2005.- 58 -59 б
8. Қасымбеков М. Институт президенство как инструмент политической модернизации.- Астана.-2002.-55 – 58 б
9. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан -2030.- Алматы.- 1997.- 4- 9 б
10. Тасмағанбетов И.Социальная политика политическая трансформация.- Алматы.- 1997. – 66 -69 б
11. Осында. – 55 б
12. Қожанов А. Проблема «адаптированной» модернизации и реформированные экономического развития.- Алматы.- 1997.-28 – 31 б
13. Матузов Н.И., Малько А.В. Политология.- Москва.- 1999. – 127 б
14. Нысанбаев Ә. Политология.- Алматы, - 1999 .- 267 б
15. Қасымбеков М. Институт президенство как инструмент политической модернизации.- Астана.-2002.- 45 – 46 б
16. Жуков В., Краснову Б. Общая и прикладная политология.- Москва.- 2001.- 221 – 222 б
17. Ильин М.В. Идеальная модель политической модернизации и переделы ее пременимости.- Москва.- 2000.- 98 – 100б
18. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан -2030.- Алматы.- 1997.- 15 - 17 б
19. Джунусова Ж.Х. Республика Казахстан: Президент. Институты демократии.- Алматы. -1996.- 25- 28 б
20. Осында. – 41 -43 б
21. Машанов М. Избирательная система Республики Казахстан.// Саясат.-1995. №4.-13- 14 б
22. Казахстанская политическая энциклопедия.- Алматы. – 1998. – 55 б
23. Джунусова Ж.Х. Республика Казахстан: Президент. Институты демократии.- Алматы. -1996.- 25- 28 б
24. Қожанов А. Проблема «адаптированной» модернизации и реформированные экономического развития.- Алматы.- 1997.-33 – 34 б
25. Бижанов А. Республика Казахстан: демократическая модернизация общества переходного периода.- Алматы.- 1997.- 45 -46 б
26. Дьяченко С., Кармазин Л.И.Республика Казахстан: особенности политической модернизации.- алматы. -1999.- 55- 56 б
27. Қуантайұлы Н. Саяси модернизация// Алматы ақшамы.- 2006.- №5.- 5б
28. Назарбаев Н.Ә. Сындарлы он жыл.-Алматы.- 2003.- 32 -34 б
29. Осында.- 125- 128 б
30. Конститиуция РК. – Алматы.- 1995.
31. Пугачев М. Основы политологии.- Москва.- 1995.- 72 -74 б
32. Модернизация: мировой опыт и совпеменный Казахстан.- Алматы. – 1995.- 26 – 28 б
33. Казахстан на пути к устойчивому развитию.- Алматы.- 1996.-59 б
34. Назарбаев Н.Ә. Тәуелсіздік белестері.- Алматы.- 2003.- 125 б
35. Назарбаев Н.Ә. Ғасырлар тоғысында. – Алматы.- 1996.- 64 -66 б
36. Бижанов А. Республика Казахстан: демократическая модернизация общества переходного периода.- Алматы.- 1997.- 23 -24 б
37. ҚР- ы Президентінің 2007 жылғы Жолдауы.// Егемен Қазақстан.-2007.- 1 наурыз, 1 – 5б
38. Осында.- 6 – 9 б
39. Сапарбаева А. Қазақстанды демократияландырудың жаңа кезеңі – еркін демократиялық қоғамды жедел дамту.// Оңтүстік Қазақстан. -2007.- 19 мамыр. – 1 б
40. ҚР- ы Президентінің 2007 жылғы Жолдауы.// Егемен Қазақстан.-2007.- 1 наурыз, 6 б
41. Модернизация: мировой опыт и совпеменный Казахстан.- Алматы. – 1995.- 22 б
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . .. . . . . . . .3 - 7
1 – ... ... ... ... ... ... ... теориялары мен типтері . . . . . . . . . . . . .
. . 8 - ... ... ... негізгі шарттары мен түрлері . . . . . . . . . . .
. . 19 - 29
2 – ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы жаңа саяси құрылым жасаудың
әлеуметтік – экономикалық негіздері . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . 30 - ... ... ... ... модернизациялау ерекшеліктері . . .
37 - 42
ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . .. . . . . . . 43 - ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . 45 ... ... ... кезеңдегі тарихи дамудың негізгі
көріністері тұрғысынан ... ... ... авторитаризм мен
тоталитарлық режимдрдің құлауынан байқалады. Ал ... ... ... даму ... пен ... ... жаңа ... қалыптастыру, халықтың көпшілік ... ... ... ... ... ... беретін ...... құру ... ... ... ... әлеуметтануында әлеуметтік – ... ... даму ... ретінде қолданылады. Яғни
модернизация ... ... ... ... ... ... индустриалдық қоғамның даму сатыларының түрлерін, екіншіден,
дамушы мемлекеттердің ұлттық ... ... ... көшу ... ... ғылымдарда саяси модернизация теориялары ... 50 – 60 ... ... бастады. Оның құрушылары XIX -
XX ... ... ... ... ... қатар
М.Вебердің (мінез – құлықты рационалдау ... ... ... ... өту бағытында европалық мәдениетті дамыту ... ... және ... ... бөлу ... ... ... «органикалық ынтымақтастық»
қоғамына өту эволюциясының ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан Азия, ... ... ... ... ... өзара байланыстары идеясына
сәйкес қолданылды. ... ... ... ... ... ... ... бағыты мен ... ... ... кезеңдегі елдің саяси даму ... ... ... ... ... ол дәстүрлі
мемлекеттің артта қалушылығын жою, ... ... ... мен ... ... ... экономикалық, саяси, әлеуметтік және
психологиялық ... ... ... ... ... ...... саласындағы өзгерістердің ... ... ... – бұл ... жүйені, саяси қызметтің формасын,
әдісі мен ... ... мен ... сонымен бірге саяси
мақсаттарды, ... ... мен ... ... өзгертудің механизмі. Модернизация теориясы
– батыстық даму ... ... ... Оны ... деп те ... ... өту бастамасы ол ... ... мен өмір ... қоғамдық құрылыстың
сипатын өзгертуден басталады. Демократиялық ... ... ... ... – экономикалық, саяси және басқа
институттардың ... ... ... ... нарықтық экономиканың қалыптасуы мен әлеуметтік құрылымның
өзгерумен, әлеуметтік мобильділік ... ... ... ... ... ... Яғни саяси модернизация –
бұл қоғамның демократиялануының және билік пен ... ... ұзақ та, ... ... – ақ, ... да ... кезде көптеген өзгертулер
мен жаңартулар болып жатыр. Яғни елімізде ... және ... жаңа ... ... ... дәлел ретінде мемлекет
басшысы Н.Ә.Назарбаевтің төрағалығымен ... ... ... ... әзірлеу және нақтылау
жөніндегі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың өкілдері, елімізде қызмет ... ... ... ірі ... ... ... Яғни өтпелі кезеңде ұлттық ерешелігімзіді ... ... ... ... жағдаймызды есепке ала ... ... ... ... жолын қаптастырып жатырмыз
деп айтуға толық құқығымыз бар.
Тақырыптың зерттелу ... ... ... ... ... XX ... 50 – 60 ... қалыптасты деп атап ... ... ... үлес ... ғалымдар арасынан мыналарды атап
өтуге болады: Г.Алмондтың және Д.Пауэллдың ... ... ... ... ... (1966), ... ... (1965), ... ... ... ... «Саяси дамудың аспектілері. Антикалық зерттеулер» (1966),
Д.Растоудың ... ... (1967), ... ... және ... (1966), ... «Өзгеруші қоғамдағы
саяси тәртіп» (1968) және тағы сол ... ... ... ... ... үлес қосты. Яғни, саяси модернизация
теориясы ... ... ... ... ... ... ... мыналарды атап өту керек: З.Бжезинский, Р.Будон,
Р.Дарендорф, Ф.Фукуяма, ... ... ... ... ... және ... эшалондық
елдерде, қуушы модернизацияның проблемалары мен ... ... ... В.А.Красильщиков, В.П.Гутник, В.И.Кузнецов,
А.Р.Белоусов, А.Н.Клепач, И.А.Шин, ... ... ... ... В.Е.Чиркин, В.Г.Хорос,
М.А.Чешков, С.А.Егоров, Т.Е.Ворожейкинова, ... ... т.б. ... ... ... ... айналды.
Ал Қазақстандағы модернизацияның даму ... ... ... ... С.А.Дьяченко, Л.И.Кармазинова,
Р.К.Кадыржанов, М.С.Машан, Ж.А.Мурзалин, ... ... А.К. ... ... ... жасалынған.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... осы тақырыпқа арналған Е.М.Абенов,
Ю.О.Булуктаева, Ж.Х.Жүнісова, Ғ.С.Сапарғалиев, В.Малиновский, Б.А.
Майлыбаевтің ... мен ... ... атап ... ... мен де, осы ... одан әрі ... ... ... ... ... ... ... жұмысының мақсаты мен міндеті.
Зерттеу жұмысының мақсаты – зерттеу ... ... ... ... ... мен ... салыстырмалы талдау
жасай отырып, саяси модернизацияның шет ... мен ... ... ... ... зерттеу жұмысының мынадай міндеттері ... ... ... ... ... анықтау;
─ Саяси модернизация процесінің ерекшеліктері мен заңдылығын ... ... ... мен ... ... Қазақстанда мемлекеттік биліктің және ... ... ... ... ... ықпалын анықтау;
─ Саяси модернизацияның дамуы процесінің негізгі объектісі ... ... ... ... ... ... ... жұмысының барысында мен мынадай
жағдайларға көз ... ... ... көптеген елдерде ... ... ... демократиялық режимдерге өту барысында
көрініс береді ... ... ... қоғамдық қайта құру сатысын және қазіргі
қоғамға өту ... ... ... даму ... ... көп ... процестерінің бір
аспектісі.
─ Қазақстанда ... ... ... Елбасының ықпалының ... ... ... Бұл ... ... объектісі саяси
модернизация, сонымен ... онда ... және ... ... ... ... жұмысы кіріспе бөлімнен, үлкен екі
тараудан, ... ... екі ... қорытынды бөлім ... ... ... ...... ... ПРОЦЕСТЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.
1. Саяси модернизация теориялары мен типтері.
Саяси ... ... ... ... ... қатар қазіргі саяси құрылымның қалыптасуы, ... ... ... ... болады. Қазіргі саяси институт ...... ... ... саяси институттың
көшірмесі деп емес, өзгеруші шарттарға ... ... ... бара – бар ... қамтамасыз етуге қабілетті институттар мен
практикалар деп түсіну ... ... ... ... ... ... ... қатысты біріккен пікірлер жоқ. Г.Алмондтың және
Л.Пайдың ... ... ... ... бойынша саяси
модернизация барлық ... ... ... ... ... ететін, саяси жүйені орындайтын ... ... ... ... ... ... Олар осы
функционалды тәсілге сүйене отырып, ... ... ... сапа ... ... үш процестен тұрады: а) ... ... ... ... мен ... ... б) ... жүйелердің модернизациялануы мен өмір сүруге
қабілеттіліктерінің өсуі (Л.Пай); в) тең ... ... ... ... ... әртүрлі әлеуметтік топтардың ... ... ... ... алып тастауда, барлық
азаматтарға мемлекеттік орындарға ие ... ... ... ... ... ... ... қатарына мыналар
жатады:
● географиялық фактор;
● геосаяси жағдай, тұрғындардың ... ... ... ... көрсеткіштер;
● ресурстар көлемі, құрылысты жұмылдыруға және ... ... ... ... және ... ахуалдары және
экономикалық факторлар;
● тарихи, мәдени ... ... ... ... ... ... потенциал және ұлттық элитаның мүмкіндігі. Билікке талпынушының,
ресми емес топтың ... ... ету ... ... ... осы күнге дейін ... ... ... кейінгі елдердің трансформациялануының
теориялық негіздері жоқ. ... ... ... ... ... ... ... тәртіптен, Германия нацистік
тәртіптен кейін трансформациялануға ұшыраған. Бұл ... ... ... былай деп жазды: «Батыс және отандық ... өңі бар ... ... ... ала көре ...... соңы мен 90 – ... басындағы оқиғаларды анық пайымдай
білмеуі ... ... ... өту ... ... мен ... жайлы пайдалы кеңес бере алмауы кейін ... ... ... ... ... төнетін екі қауіпті
атап өтті: біріншіден, жаңа жас ... ... өз ... ... ... ... жасағандарды жауапқа тартудан
бастады. Екіншіден, сот ... ... ... ... айналады.
Латын Америкасындағы сайлау арқылы билік басына келген ... екі ... де ... яғни заң билігін орнатудағы
дәрменсіздік, көптеген демократиялық ... ... ... ... А.Демидов пікірі бойынша модернизацияның мынадай
бағыттары бар:
... және оның ... ... ... ... ... қоғамның қалыптсауы;
● демократияландыру тұрғындардың қоғамдық істерді басқарудың кеңеюі.
Саяси ... ... ... биліктің қоғам алдындағы
жауаптылығы;
... сала ... ... ... ... көпшілігінің әл – ауқатының артуы, байлар мен ... ... ... билікті алуына барынша мүмкіндіктердің жасалуы, олардың сипатының
жоғары ... адам ... ... ... ... артуы[4].
Саясаттану ғылымында ... ... ... ... ... консервативті бағыт – саяси құрылымдардың
мазмұны мен түрлеріне қарамастан, ... ... ... ... ... ... ретінде қабылдауын ... ... ... ... ... ... ... ұлттық
бірлік және нарыққа өте алатын саяси ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы идеясын С.Хантингтон ұсынған болатын. Оның ... ... тым ... ... жаңартуларды баяулатуы
мүмкін. Сол себепті зиялы ... ... ... ... ... ... ... керек» деп санайды.
Консервативтік бағытты жақтаушылар ... ... ... ... саяси тәртіпті қамтамасыз етуге көңіл ... ... ...... ... ... жүйені
ұсына отырып, ол халықтың әрқашан өзгеріп тұратын ... ... ... ... беретін жүйенің қалыптасқандығын айқындауға
тырысты[5].
Посттоталитарлық кеңістікте демократиялау процесі әлі ... ... ... А. ... атап ... ... жүйесінің өзі әлі
де демократияның ... ... ... сай ... ... маңыздылығы биліктің жариялығы және оның ... ... ... тегеурінді қоғамдық ... ... оны ... ... ... ... қалыптаса алмаған
мемлекетің орнына келген ... ... ... ... ... ... ... билік өкілеттілігінің өте жоғары
болуы. Саяси және ... ... ... зиялылардың
қолында экономикалық және ақпараттық ... ... ... ... үш ... ... 50 – 60
ж.ж., 60 – 70 ж.ж. және 80 – 90 ... ... ... «50 – 60 – шы ... ... ... ... сияқты әдіснамалық
жорамалына негізделеді. Барлық ... және ... ... ... ... яғни бір ... мен ... бар бір бағытта
жүзеге асырылуы ретінде ... ... ... ... ... Бірақ, олар болмашы мәнге ие деп ... ... ... ... ... өту ... ... ретінде ұсынылды. 50 – 60 ... ... ... ... ... ... ... алған. Олар қоғамдық дамудың негізінде өмірдің ... және ... ... шешуде экономиканың
технологиядағы ... ... деп ... (осы ... ... жормалдарға негізделген ... ... ... айта кету ... бұл ... ... Р.Аронның,
Д. Беллдің және т.б. еңбектерінде дамыды). ... ... ... мен дәстүрлі құндылық пен ... ... ... ... өту ... ... ... асады[6].
Әлде қайда дамыған АҚШ – ты ... ... ... заманғы ел деп есептейді. ... ... ... ... ... ... ... заманға сай» ... ... ... ... ... осы мәселелерді ... мен ... ... Ол үшін ... ... қоғам
қаншалықты «идеалға» сәйкес келетіндігі анықталды, кейбір ... ... ... шешу жолдары қарастырылды.
Сонымен, ... ... ... кезеңінің негізгі
ерекшелігі телеологизм мен евроцентризм ... Мұны сол ... ... ... ... куәландырады. Соның
ішінде, ірі ... бірі ... ... етіп ... ... жаңарту – бұл XVII - XIX ғасырларда
Батыс ... және ... ... ... ... ... елдерге, ал XIX - XX ғасырларда Оңтүстік ... және ... ... ... әлеуметтік, экономикалық
және типтегі бағыттардың өзгеру процесі. В.Мур ... етіп ... ... дәстүрлі демодернистік ... ... ... ... қатарлы, экономикасы гүлденген
Батыс ... тән ... ... барлығын қамти отырып, өтті
болып табылады[7].
Осы ... ... мен ... ... ... мәнге
ие болады: оның атағы, ... АҚШ – тың ішкі ... ... үшін ... ... ... ... саяси модернизацияның мазмұнына
«замандастырудың» ... ... ... ... қарауды қамтамасыз
етті. Саяси ... ... ... ... ... ... Батыстық үлгімен дамушы елдердің демократизациялануы ... ... ... мемлекеттерді тереңдету, билік органдарының өкілдерін
құру, сайлау институтын ... ... ... ... ... ... және билікті
заңдастыру әдістерінің өзгеруі.
Саяси ... ... ... ... елдердегі бұл
процестің қолайлы және ... ... ... ... ... ... ... табысты әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... және АҚШ ... қызметтестігі аталды.
Қолайсыздардың ішінен ... ... ... ... қалу,
ұлттық әлеуметтік қабаттың және өндірістің ұлттық секторының болуы
белгіленді. Осы ... ... ... ... ... ... біртіндеп жойылуы керек еді[8].
60 – шы ... ... ... ... теориясының
жүзеге аспағандығын және әрі ... ... ... Бұл ... сын ... ... Осы ... екі бағытқа бөлуге болады:
Біріншіден, ... ... ... ... мен ... модернизациялаудың радикалды сыны, сонымен ... 60 – ... ... ... ... қозғалыстары. Олардың ойынша
модернизация теориясы елдендіруді ... Олар ... ... ... ... ... қалу ... аумағында дамитын
модернизацияның сыны, олардың өкілдері ... ... және ... елдердің солшыл ... ... Олар ... даму ... ... үшін берілген теория
қарастырылатын ... ... ... ... ескергені және жаңа қатынастардың тежелу механизмдерін
түсіндіре алмағаны үшін ... Бұл ... ... ... ... қалушылықтың, тәуелділіктің консервациясына,
экономикалық құрылымның ... ... ... ... ... ... алып ... деп есептеді[9].
Модернизациялаудың екінші кезеңі. ... ... ... ... ... ... және ... дамудың
әртүрлі факторларына ... ... ... ... Осы ... ... жұмыстарына евроцентризмнен ... ... ... ... және ... ... ... асыру көзқарасынан «үшінші ... ... ... ... ... сұрақ болып алынды.
Осы кезеңнің ... ... ... ... ...... ... үшін сілтеме сияқты
саяси дамудың тұрақтылығы ... ... ... ... ... тұру үшін ... ... тауып отырды.
Модернизация ... ... ... екі ... Оның өкілдері тұрақтылық факторы туралы ... ... ... ... ... және ... ... өкілдері (С.Хантингтон, Дж. Нельсон,
Х.Линц және т.б.) ... ... ... - ... арасындағы дау, оның саяси өмірге және ... ... ... ... агрегаттауға қажетті
құрылым мен механизмнің ... ... ... Сонымен қатар
бұқараны басқаруға дайындықсыздығы, ... ... ... ... ... тұрақсыздануына алып келеді.
С.Хантингтон ... ... ... ... ... деген
жұмысында, «саяси модернизацияның басты ...... ... ... пен ... ... ... шарттарға саяси институттарды бейімдеу қабілеті» деп жазды.
Өзгеру ... ... ... тек қана ... ... ... және ұлттық бірлікке өтуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... С.Хантингтон қайта
қалыптастыруға қолайлы бірнеше ... ... ... ... ... ... авторитарлы билеушілері үшін (кеңестер)
қалыптастырды. Шарттар ме ... ... ... ... ... ... ... саясатқа алып келеді.
«Либералды» бағытты жақтаушылар (Р.Даль, ... ... ... ... әлеуметтік жұмылдыруы мен интеграциясын
саяси бірлікке ... ... ашық ... және ... ... деп түсінді. Олар тұрғындардың ... ... ... саяси модернизацияның ең басты сыны деп ... ... мен ... бос ... ... және қатардағы азаматтардың саяси процеске қызығу
дәрежесіне тәуелді. ... ... т ... пен ... ... шоғырлануы модерниацияның табысты ... ... ... ... ... осы оқиғалардың дамуының келесі ... ... ... ... ... ... бәсекелестік
приоритетінде ... ... және ... ... үшін ... ... ... негізгі бұқаралық тұрғындардың ... ... ... ... ... тереңдеу шартында авторитарлы
режимдердің орнауының және ... ... ... ... ... ... тұрғындардың саяси қатысуының басым ... ... ... ... ... ... қаматамсыз етеді;
─ элиталардың жарысын және тұрғындардың саяси қатысуын бір ... ... ... алып ... ... мен саяси
жүйенің дезинтеграциясы диктатураның орнауына ... ... ... ... ... ... бұл екі амал ... - өздегінше даму
процесінің емес, ... мен ... ... ... ... болатын, сәйкес ... ... ... ... ... біріктірді.
Модерниазция теориясының екніші кезеңінің ... – ақ ... ... пен ... қарама – қайшылықтарын
қабылдамайтын бұл құбылыстардың ... ... үшін ... ... ... ... ... модернизация –
керісінше дәстүрлікті жою емес, модернизация ... ... ... мен ... ... деп ... теориясының үшінші кезеңіндегі кейінгі эволоюциясы
мен ... мен ... ... ... ... ... ... тарауын көрсетті. Көптеген авторлар
технологиялық прогресс ... ... және ... ... ... ... ... бұл факторлар қосымша ... олар ... ... және ... мәдени құндылықтың
қоғамға тәуелділігін көрсетеді[11].
80 – ші ... ... ... ... ... ... дамуы орын алады, яғни ... ... ...... С.Хантингтон, Ш.Эйзенштандт және т.б.)
араластырмай әлеуметтік – мәдени ... ... ... дамудың негізгі ... ... ... ... ... ұстаумен, жеке бастың еркіндігімен, әлеуметтік
теңдіктің ... ... ... мен ... ... ... азаматтық қоғаммен байланыста болады.
Бұл концепцияда қоғамдық ... пен ... ... ... принципі практикуляризммен бірігеді, ... ... ... ... ... ... кепілі
ретінде қарастырылады. Модернизация ... ... ... ... сонымен қатар, қоғамның ... ... мен ... ... – құлығына да тәуелді өздігінен дамитын ... ... ... ... және ... ... орын ... (А.Турен). контрмодернизация Батыстық
емес үлгі ... ... ... ... ... ... осы ... белсенді қарсы әрекетті білдіреді.
А.Туринның ... бұл екі ... XX ... ... ... ... ... қоғамдық саяси дамудың
басты теденциясын құрайды[12].
Қолданылатын модернизация механизмдеріне ... ... бұл ... үш ... бөліп көрсетуге болады:
● «органикалық» немесе ... ... АҚШ, ... ... ... (модернизация ядросы) ... ... тән. ... ... төңкерістің бірінші дәуірін, ... ... және тең ... құқықтарды жариялауды, демократизацияны
және т.б. қамтиды. Бұл ... ... ... жеке ... мен үлгілердің негізінде эволюциялық жолмен жүзеге ... ... ... ... ... «іле шала жаңарту»
(Ресей, Бразиялия, Түркия және т.б.) оның ... - ... ... қалған» елдердің модернизация ядросымен ...... ... ... ал ... механизмі – еліктеу прцестері
болып табылады. «Екіншілік», «қауіп жететін» ...... ... ілгері «қашып кетіп», алдыңғы ... ... ... ... Ал ... әлі «ашылмаған» өзінің дамуында
артта қалады ... ... ... деп ... ... Н.Вернек Содренің пікірінше «екіншілік» ... ... ... ... ... ... еске түсіреді дейді.
Әр елде тек қана ... ... ... тереңдігі
қозғалыс жылдамдығына дейін түрленеді. «Шаршы ... - ... және ... ... ... ... ... модернизацияның циклдік процесінің басты үлгісі.
Бұл типологияның кейбір типтерді бөлуге ... ... ... ... да, ... ... ... даму, еліктеу механизмдерін қолдана отырып, жүзеге ... қуып ... ... ... ... еліктеу әртүрлі
сипатта болуы мүмкін және саяси дамуда басты рөл ... ... үш ... бөлу ... типология болып табылады:
● Эндогенді, яғни жеке өзінің негізінде ... ... ... ... т.с.с.);
● Эндогенді – экзогенді, жеке өзінің негізінде жүзеге ... ... ... тең ... ... ... т.б.);
● экзогенді модернизация (еліктеушілік, еліктеу ... ... ... жеке өзінің негіздері болмаған кездегі
қарым – қатынас ... ... ... ... ... жаңартудың бірінші типіндегі елдермен
салыстырғанда саяси ... ... рөл ... екі типі бар. ... ... ... пайда болып, соған бейімделу. Оған Англия, АҚШ ... ... ... ұзақ ... баяу ... ... ... өтуді бастан кешірген, яғни ... ... ... ... болып есептелінеді. Осы ... ... ... ... ... өмір ... жағынан жоғарыдағылардың жолын қуушы ... ... ... ... ... ... ... асырудың басты
әдісі – ... ... ... Ол ... Ол әлеуметтік
технологияларды, қазналарды, ... ... ... Сол ... ... деңгейін көтеруге, адам ... ... ... құрылымдарын жеңуге болады ... ... ... ... ... ... ... даму жолындағы елдер бірте – бірте ... ... ... ... Модернизацияның сызықтық формасы Африка,
Азия, Латын Америкасы ... ... ... ... ... ... жоқ[15]. Демократиялндыру либералдық ... ... ... ... және т.б. ... ... ... тиімділкке әкелмеді. Керісінше, ... ... мен ... ... ... ... баю жолын көздеген зорлық – ... ... ... ... ... шарттары мен түрлері.
Қазіргі ... ... ... даму» ұғымының жалпы
танылған анықтамасы жоқ. ... ... ... ... даму
мына мәндерге ие болады:
● экономикалық ... ... ... ... тән ... саяси модернизациялау;
● ұлттық мемлекетті ... ... және ... ... ... ... және қатысу;
● демократиялық қоғамды құру;
● өзгерістер сабақтастығы мен тұрақтылығы;
● әлеуметтік ... көп ... ... бір ... ... тарихында саяси дамудың әртүрлі концепциялары
қалыптасқан. ... ... ... либералдық өкілдері – ... ... ... адам ... ... мемлекеттің
азаматтық қоғам бақылауында болуын, ... мен ... ... Ал, ... ... ... негізгі құндылықтары ретінде
саяси іс - әрекеттегі моральдық ... ... ... ... билікті ұйымдастыруда базалық қалыптар мен
қағидаларын ... ... ... ... жүйе дамуының өлшемін
жеке меншіктің қоғамдық ... ... ... ... және ... партияның жетекшілік рөлін атқарумен
байланыстырады. Демек, ... екі ... ... ал ... ... ... капитализмге
үстемдігін қолдайды[16].
Бірақ ... ... ... ... ... бұл
өлшемдерді пайдалану қиындық тудырып ғана ... ... ... өзіне қарама – ... ... ... ... ... институттау, плюрализмді кеңейту басқарудың
деспоттық ... ... ... ... ... ... ... алып келуі мүмкін.
Саясаттанушы ... ... даму ... ... ... жаңа ... ... және т.б. мәселелерді тез
арада ... ... мен ... икемділігіне, әрі қоғамдық
пікірді ... ... ... ... ... ... Демек,
кері байланыстың тұрақты механизмі қалыптасуы тиіс, бұл ... ... ... ... ... ... ... Шешімді тиімді таратушы, саяси жүйе ... ... ... ... және ... ... ... жолдарын
таңдаған деген сөз. Мұнда бұл ... ... ... ... ... өзгерісін иеленетіндігі ешқандай мәнгет ие
болмайды, қандай ... ... ... ... ... рөл атқармайды. Ең негізгісі, саяси институттардың ... шеше білу ... оның ... ашық ... ... ... жағымды динамикасын өмір сүрудің жаңа
сапасына ... ... Бұл ... ... ... және
Г.Пауэлдің саяси жүедегі ең бастысы оның ... ... іс ... деген тұжырымдары да растайды.
Сонымен, саяси даму ... ... ... ... ... ... бейімделу қабілетінің дамуы және талап – ... ... - ... арасында кері байланыстың тиімді механизмінің
қалыптасуы.
Саяси ... ...... да бір ... ... ... қалыпты қалыптасытру немесе ... ... ... институттармен
ашық түрдегі саяси жүйе арқылы бірте – бірте күрделеніп келе ... және ... ... ... ... даму ... жүйенің ішінде оның мақсатының ... ... ...... ... ... теңдік, қатысу т.б.
өзара ... ... ... ... ... ... теңсіздік пен
саяси қатысуды күштеп шектеуге талпыған даму ... ... ... ... ... ... ... даму процесі
бұзылады.
Саяси дамудың ... жолы үшін ... ... ... Тұрғындардың шешім қабылдау мүмкіндігін кеңейту, қоғамдық ... ... ... ... ... үшін күресте әділ және ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
● Саяси жетекшілердің біліктілігі, хабардарлығы, қарсыласымен келісімге
келе білу қабілеті, ... жол ... ... даму процесі:
─ Талаптар мен қолдауды артикуляциялау, оны әртүрлі ... ... ... ... ... Егер ... қызметі шектелетін болса,
онда саяси жүйенің бейімделу ... ... ... ... бір ... ... ол мәдени әрі құрылымдық
болып екіге ... ... ... ... ... оған ... қабат парламентаризм ... ... ... саяси
әлеуметтендіру рөлі басым. Талаптарды қысқарту, топтастыру, ... ... Бұл ... саяси партиялар тиімді
атқарады. ... ... ... ... ... саяси
жүйенің ішкі және сыртқы өзгерістерге тез ... ... ... ... Кері ... қоғамдағы шиеленістерді шешудің ... – бір ... ... ... жүйеге түскен талап – ... ... ... Кері ... ... ... өзінің мақсатына қаншалықты
жеткіндігін анықтауға ... ... ... Республикасында
саяси жүйе кері байланыс әлсіздігінен қиналысқа ... Бұл ... ... ... қызметі әлсіздігіне байланысты.
К.Дойч саяси жүйе өз мақсатына жету үшін мына төрт ... деп ... ... ақпарттармен жүктелуі;
─ Саяси жүйе реакциясының жылдамдығы;
─ Саяси жүйенің жаңа ... тез, әрі ... ... ... Мақсатты нақты белгілеу.
Демек, саяси жүйе қызметінің ... ... ... ... ... ... мен сапасы, жүйенің
сыртқы ықпалдарға жауап қайтару жолдары мен ... ... ... ... ... ... оның ... бастапқы
мақсатқа сәйкес келуін жатқызуға ... ... ... ... өту саяси өмірдің жүйелік сапасы
өзгеруінің және ... ... ... ... ... ... ... Жаңа саяси тәртіптің қалыптасуы ... ... тап ... Әлеуметтік басқа қағидалар ... ... ... ... қатынастарды
рационализациялау, тиімділіктің ... ... ... ... ... ... ... әлемнің иррационалдық бейнесі, дәстүр мен әдет – ғұрып
қарсылығына тап ... ... ... ... өзін ... ... ұлттық бірлік күшіне деген сенім арқылы ... ... ... ... және ... ... ... нарықтық қатынас қоғмды қызмет түріне, өмір
сүру деңгейіне, ... ... ... мен ... ... бөледі. Сұраныстың динамикалық дамуы және сонымен байланысты
еңбек бөлінісінің жаңа ... ... ... ... ... ... теңдік пен ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... Бұл қарама –
қайшылықтар дәстүрлі қоғам мен ... ... өту ... ... арқылы өтетінін түсіндіреді.
Тоталитризмнен ... өту ... ... оны ТМД ... ... ... ... көрсетіп
отыр. Негізінде тек билеуші таптың ғана ... ... ... ... құндылықтарына сәйкес келетін саяси тәртіп
легитимді деп ... ... ... өз ... ... мен тұрғындарды тұтас идеологиялық өңдеу арқылы ... ... және ... мемлекеттік тәуелді қызметкерлер
деңгейінде, яғни мемлекет қаржысы ... күн ... ... ... жабық түрде, билеуші ... ... ... қалыптасты, содан соң мемлекеттік тәуелді ... ... ... ... ... етеді. Демократиялық
саяси тәртіптің құрылуы ... ... ... ... ету ... ... дағдарысы сөзсіз, ол саяси құндылықтар мен саяси
жүйе арқылы ... ... ... ... ... ... шын ... біріншінің медификациясына қажеттілікті
тудырады. С.Липсет легитимділік ... ... ... ... ... ... тәуелді. Саяси жүйенің
тиімді қызмет етуінің міндетті ... ... ... қабылдау
процесінің кеңеюін мойындау, оны ... деп ... Кез – ... ... тәртіптің легитимділігін көрсетеді. Легитимділік
және ... ... жүйе ... тиімділігі мен нәтжелерінің
негізгі ... ... ... жүйе ... ... ... қоғамда келісім бар екендігін ... ... ... ... ... қарсы болу, сынау ... ... ... ... ... пен ... және ... арқылы мемлекеттік басқарудың
құқықтық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... үш мүмкін бағыттары:
─ Легитимділікті нақты тиімділіктер арқылы ... ... ... күткені ең алдымен экономикалық реформа табыстарына
байланысты мынадай жетістікке ... оңай ... ... ... ... ... кездеседі.
─ Өз жағына консервативтік элементтерді тарту, түрлі институттарды өз
қатарына тарту, ... ...... ... жүргізуге мүмкіндік
алу.
─ Саяси билік ... мен ... ... ... жүйеде
билік көздері жалпы ... ... ... ... ... ... ... дағдарысы. Соңғы он жылдағы ... ... ... ... ... ... ... жағдайды туғызды. Бұл ... ... өмір ... ... қалған дәстүрлі ... ... ... жаңа заман ұсынған құндылықтар жүйесін
адамдардың ... ... ... ... Сөйтіп,
жағдайлар қоғамдағы азаматтардың жаңа әртүрлі әлеуметтік ... ... жаңа ... мен бағалаудан өткізе ... ... ... оның жаңа ... ... келе ... ... жоғары делінген құндылықтар ... ... ... ... пен ... ... жаңа түсініктер
келе бастады. Бұл ... ... ... былай сипаттады:
«... коммунистік идеялар күйреген және өзіндік ... ... ... ... ... ... түрде ұлттық құндылықтарға қайта
оралумен байланысты этникалық аспектілер ... ... ... ... даму теориясының эволюциясы: модернизация
және постмодернизацияға тоқталып ... ... ... ... даму проблемасы модернизация теориясында ... ... ол ... ... ... ... жою ... әртүрлі схемалар мен ... ... ... ... ... ... ... Олардың
барлығы қоғам дамуының біркелкі еместігін тануға, ... ... ... ... өту жолдарын ... ... ... ... ... ... ... қайта құру
сатысын және қазіргі қоғамға өту процесін ... ... ... – бұл ... ... ... Онда ... жағдайларда
радикалды өзгерістер өтеді. Ескі ... ... ... ... байланысты қоғамдық өту ... ... ... ... дамудың балама сандық және сапалық сипатын анықтау. ... ... ... ... білу маңызды.
Екіншіден, өтудің өзіндік мәселесін – ақ белгілі болып ... – ол ... даму ... Бұл ... ... ... мен жаңаның бірдей қатар өмір ... ... да ... ... ескі мен ... қатынастарының динамикасын білу маңызды.
Өтпелі қоғам мыналарға қол ... ... ... ... бір ... ... ... даму мен жоғарғы валдық ішкі өнім;
● қоғамдық прогресс үшін ...... ... ... ... ... ... деңгейі мен сапасы;
● жоғары мобилді тұрғындардың кәсіби сапалы құрылымының дамуы;
● әлеуметтік ... ... орта ... үлес ... осы ... ... ... дамудың ерешеліктерін
қарастырып өтсек.
Біріншіден, Ресейдегі саяси модернизация ... ... ... ... ... болады.
Екіншіден, модернизацияның бұл типі әртүрлі жеке институттар
мен ... ... ... ... М.В.Ильиннің пікірі
толығымен әділетті және ... ... ... Оның ... ... ... бұл ... мен дәстүрлерді ... әр ... ... ... ... Бұл блоктар
«белгілі эволюциялық типтері мен оның ... ... ... бір ... ... ... ... бұлар түзілуі бойынша
ажыратылды және әртүрлі эволюциялық уақыттарға тән ... ... ... ... ... елдермен және
иницирлеудегі мемлекеттің рөлдерінің ... ... ... көмегімен жүзеге асады. Ол саяси жүйенің үш сатысын
біріктіреді: ... ... және ... ... ... ... автокарта тұрады (хан, импертор, ... ... бұл ... жағдайда халық болып табылады.
Төртіншіден, көптеген зерттеулердің, әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... модернизациялануының жүзеге асуындағы ... ... ... ... ... ... ... ауыстырылып отырады, яғни оның ... ... ... ... ... репресивті
органдардың, экономиканың ... ... және ... ... ... ... өзінің табиғаты бойынша тұйық
болып табылады. модернизацияның бір ... ... ... ... ... асады.
Ресейлік модернизацияның сараптамасының нәтижесінен Ресейдің
саяси дамуы зерттеушілердің ... ... ... және ... ... көруге болады[19].
С.Хантингтон өзінің «Өзгеруші қоғамдағы саяси тәртіп» ... ... ... ... ... – демократизация
деңгейіне емес, мықтылықпен ... ... ... ... ... ... бейімдеу қабілеті деп жазды.
Өзгеру сатысында ... ... тек қана ... ... ... және ... ... өтуді қамтамасыз етіп, өзгерту
үшін қажетті ресурстарды біріктіруге қабілетті. ... ... ... ... ... ... қарастырды. Сонымен
қатар өтпелі дәуірдің ... ... үшін ... ... мен ... саяси күштердің орналасуы ... ... ... ... алып ... ... жақтаушылар (Р.Даль, Г.Алмонд, ... ... ... ... әлеуметтік жұмылдыруы ... ... ... ... жолымен ашық әлеуметтік және
саяси жүйені қалыптастыру деп түсіндірді.
Олар тұрғындардың ... ... ... ... ... ең ... сыны деп есептеді: модернизацияның сипаты
мен ... бос ... ашық ... және қатардағы
азаматтардың саяси процеске ... ... ... ... ... пен тәртіпті және ... ... ... ... ... ... осы ... өкілдері
осы оқиғалрдың дамуының келесі ... ... ... ... ... ... элиталардың бәсккелестік
приоритетіне қоғамды демократизациялау және реформаларды ... ... ... ... ... ... ... тұрғындардың төменгі белсенділігі ... ... ... ... ... ... орнауының және ... ... ... ... ... жарысында тұрғындардың саяси қатысуының ... ... ... ... ... ахлократиялық тенденциялардың өсуін
қамтамасыз етеді;
─ Элиталардың жарысын және ... ... ... бір ... ... ... алып келеді, социум мен ... ... ... орнауына қабілеттендіреді[20].
Р.Даль либералды ... ... ... саяси тәртіптерді
ұйымдастырудың полиархиялық ... жету ... ... ... ... Бір ... ол демократиялық ... ... өз ... ... ... ... ... ерекшелінеді. Оған қоса, ол шынайы және еркін сайлауды
кепілдемейді, мемлекеттің ... ... әсер ... ... бөліп көрсетті: қоғамда әлеуметтік – экономикалық қайта құруды
жүргізу үшін күшті ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық дамудың ... ... ... ... ... ... әртүрлігінің болуы; интенсивті шетелдік көмек;
активистер мен ... ... ... ... ... ... белгілі шарттарда
қалыптасады. Әлеуметтік топтар мен жеке тұлғалардың ... ... ... өз ... ... ... ... соқтығысу интенсивтілігі мен дауластығын ... ... үшін ... ... пен ... ... үшін саяси жүйе бәріне ... ... ... ... және адам ресурстарын модернизациялауға ... ... ... ... ... модернизациялық қабілеті байқалады.
Әдетте, дәстүрлі ... ... ... ... ... жүзеге асады[21].
Саяси жүенің өмір сүруге қабілеттілігін, оның ... ... Әлде ... ... ... ... өмір сүруге
деген потенциалына ие, ... ол ... ... ... ... ие. Осы ... ... саяси
жүйе белгілі саяси мінез – құлықтың ... ... және ... Оның ... мен ... ... сенімді қолдайды.
2 – тарау. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ САЯСИ
МОДЕРНИЗАЦИЯНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.
2.1. Қазақстан Республикасындағы жаңа ... ... ... – экономикалық негіздері
Қазақстан тәуелсіздікке ие болған ... ... ... тарихқа озғанына да көп уақыт өте ... жоқ. Сана ... ... ... бұл ерекше жылдар болды. ... ... ... жолын айқындайтын аса ... ... ... ... сол ... ... бір ғана ... еліміздің жүрер жолының бағыт – ... ... ... әбден ықтимал еді. ...... және ... сын ... күйде еді. Қазақстанның ... және ... ... ... ... экономикасы әлжуаз;
қазынасы бос; ... ... ... Кеңестер Одағы ... ... өмір ... ... одан бар ... ... әскери әлеует қана еншілеген ел саналдық.
Енді 20 – 25 жылдардан ... ... ... ... «Қазақстанның 2030 ... ... даму ... шығарып, біздің әуел бастағы әлеуетімізді ... ... ... ... ... ... ... болды
ма екен», - деп таң – тамаша қалары анық[22].
Осыдан он жыл ... - 1997 жылы Ел ... ... ... ... ... 2030 жылға дейінгі ...... ... келбеті мен мемлекетіміздің
мақсат – мұраты баян ... Бұл ... ... ... ... ... ... қандай болу керектігін анық білу, айқын ... ... ... Басым мақсатты дұрыс айқындап, ... ... ерік – ... төзімділік пен мақсаткерлік ... ... кез – ... ... ... ... ... өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтіп, әрі өз ... ... ... нық ... қадам басты.
Осы заманғы қыр ... мен ... ... ... және ...... қатынастардың жүйесін неғұрлым
серпінді жаңартуды қажет етеді. Мұның өзі ... ... ... ... кеңістіктегі әрі Орталық Азиядағы көш ... ... ... ... ... қабілетті және серпінді
дамып келе жатқан мемлекетінің біріне айналуына ... ... ... ... ... – экономикалық жаңару мен
саяси ... жаңа ... ... ... ... әлемдік рейтинг кестесінің жоғарғы бөлігіне
іліккен елдер ... ... орын ... ... ... ... ... деп айтуға болады:
Біріншіден, өркенді де ... ... келе ... ... тек қана осы ... ... қабілетті және бір ... ... ... ... ... ашық нарық
экономикасы бола алады. Бұл жеке ... ... ... құрметтеу мен қорғауға қоғамның барлық мүшелерінің
бастамашылығы мен ... ... ... аға ... ана мен баланы, ... ... ... ... ... ... ... ел халқының
барлық топтары тұрмысының жоғары ... мен ... ... ... қамтамасыз ететін қоғам құру.
Үшіншіден, еркін, ашық әрі ... ... ... ... ... ... тежемелік пен тепе – теңдіктің
үйлестірілген жүйесіне ... ... ... ... ... ... барлық діндердің тең құқығына кепілдік беру ... ... ... ... ету. ... ... ... және түрлі діндердің озық үрдістерін ... ... ... осы ... зайырлы мемлекет орнату.
Алтыншыдан, қазақ ... сан ... ... тілі мен
мәдениетін сақтап, түлете беру. Сонымен ... ... ... ... ... Қазақстан халқының ... ... ... ... ... ... толық құқылы
және ... мүше ... ... ал ... өзі аса маңызды
басымдықтардың бірі. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ету ... маңызды міндеттер
атқарып отыр[23].
Қазақстан бүгін әлемнің ең ... ... келе ... ... ... ... экономикалық және саяси дамуындағы
түбегейлі жаңа ... ... одан әрі ... мен
демократияландыру – күн тәртібіндегі ... ... ... ... да осы ... ... ... бағыттарды атап ... ... ... ... осы ... демократиялық
және құқықтық мемлекет ... ... ... және ... бекем тұрақтылықты қамтамасыз ету;
... және ... ... дамыту;
─ жаһандану талаптарына сәйкес ... ... ... ... емес ... ... баса ден қоя ... жаңа
технологияларды дамыту;
─ білім беруді, кәсіптік даярлық пен әлеуметтік саланы XXI ... ... ... ... дәйекті дамыта беру, азаматтардың құқықтары ... ... ... ... ... моральдық және рухани құндылықтарын одан ... діни ... ... пен конфессиялар аралық келісімді
қамтамасыз ... ... ... ... күресу;
─ лаңкестікке, есірткі саудасына, кез – келген түрдегі ... ... ... және әлеуметтік жедел жаңару бағыты Қазақстанның
экономикалық және ... ... ... ... одан әрі
сақтап, сол арқылы ... ... ... ... ... кадрларды тарту ... ... ... ... ... ... кейін саясат» деген
қағидатты ұстана, еліміздің ... ... ... ... бағытында алға жылжыды. Бұл ... ... одан әрі ... және ... дамыту жөніндегі жүйелі
және көп бағытты жұмысқа көшуге мүмкіндік ... Осы ... ... ... ... ... қабылданды[25].
Бұл бағдарламалар мемлекеттік, саяси және қоғамдық ... ... әрі ... ... келуді көздеді. Мұндай
қадамның мәні – ... ... ... ... мен
қағидаттарына және Оңтүстік - Шығыс Азияның ... ... ... көп ұлтты және көп ... ... ... одан әрі ... реформалардың жалпы ұлттық бағдарламасын іске ... ... ... кеңістігінде терең өзгерістер жасаудың заңды
нәтижесі ... ... Осы ... ... ашық ... ... бар құқықтық мемлекет қалыптастырып жатырмыз.
Яғни елді ... ... үшін ... ... және қоғамдық келісімді сақтаудың қаншалықты ... ... ... ... заңның үстемдігі, ... ... ... ... – ақ ... жаңа ... рөлі
мен жауапкершілігі – бұлар ... ... ... оның ... ... ... табылады. Елдегі саяси жаңару
үрдісі ... - ... ... ... жағдайлар жасалуына
қарай, ... ... ... ... ... – бүкіл осы
жылдары дәйектілікпен жүріп келе жатқанын атап ... жөн. ... біз ... ... ... даму ... жүріп
келеміз. Әлемдік практиканы зерделеп, талдай келіп, біз нақ ... ... ... ... Біз ... жеделдете, оның
үстіне сырттан ендіруге қарсымыз[26].
Бұл жолда біз бірнеше кезеңдерді ... ... – 1991 ... 1995 ... қоса алғанға дейін ... ... ... ... ... ... дейін дезинтеграциялық үрдістерді ... ... ... қалыптастыруға, бірпартиялық өктемдіктен саяси
плюрализмге көшуге, ... даму ... ... ... ... – 1995 жылдан 2000 жылды қоса ... ...... ... ... ... ... 1995 жылы
референдумда халық қабылдаған Конституция ... жаңа ... ... негізгі іс болды.
Ел Конституциясы терең ... қана ... ... ... ... ... үлкен жолдан өтуімізге ... Мұны ... ... жаңа ұлттық заңнамасы дәлелдеп
шықты. Нақ ... ... бұл ... ... ... ... ... ететін, азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарына кепілдік ... елге ... үшін ... ... республика моделін таңдап алып, посткеңестік
экономикалық және ... бей – ... ... ... ... ... үшін ... тартымдылығын
қамтамасыз етті, олар сол кезеңде отандық ... ... ... ... көзі ... ... ... бастады, жаңа
инфрақұрылым жасалып, ауылшаруашылығы ... бет ... Жаңа ... дәйектілікпен ашылып, «орта тап» құрыла бастады.
Үшінші кезең – 2001 жылдан 2006 ... қоса ... ... ... ... ... дәлелі болды. Бұл кезеңде
әлеуметтік - ... ... ... қамтамасыз етіп, өңірлік
көшбасшыға айналып, мемлекеттілігіміз ... ... ... және көп ... ... алғашқы ... ... ... жылдары елді одан әрі демократиялық
реформалаудың барынша ... ... ... ... жалпыұлттық
белсенді үн қатысу жүріп жатыр. Күн ... ... ... ... асқақ қоғамдық міндеттер шықты. Осы ... ... ... ... - ... және ... – саяси
қатынастардың ... ... әлде ... серпінді жаңғыртуды
табандылықпен талп етті.
Бастысы, жалпыұлттық саяси ... ... іске ... демократияландыру мен саяси жаңғыртудың ... ... кең ... ... консенсусқа қол жеткізуге
мүмкіндік берді[27].
Жан – жақты қоғамдық пікір – талас пен ... ... ... ... ... ала ... елді жаңа ... ... ... ... ... ... ... қатысты шешімдер әзірленді:
● атқарушы биліктің ... ... мен ... және
сыбайлас жемқорлықпен күрес мемлекеттік басқарудың ... ... өзін - өзі ... ... сайлау заңнамасын жетілдіру;
● парламенттің жауапкершілігін кеңейту;
● әлемдік озық ... ... сот ... ... ... ... партиялардың елдің саяси өміріне әлдеқайда белсенді ... ҮЕҰ - ның ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын кепілдендіру[28].
Қазақстанда жаңа құрылымдар жасауда Елбасының ... ... ... ... жаңа ... атты ... ... атап
өтуге болады. Жолдаудағы маңызды мәселе – ...... ... жаңа сапа мен жаңа сатыға көтеру. Бұл ... ... ... ... арнайы мән беріп ...
«Қолымыз жеткен экономикалық өсуді пайдаланумен шектелмей, осы ... ... ... сөйтіп оның сапалық жаңа деңгейге
көтеруімізге тура ... ... ... ... ... ... экономикалық әртараптандырылуын қамтамасыз ... ... ... ... бері ... ... ... негізі болып келе
жатқан саяси реформаларды да ... жаңа ... ... ... ... бағыттарын осы жолдауынан айқын
аңғарамыз. Қай елде ... ... ... ... ... ... ... адамның құқықтары ... ... ету ... сөз. ... қашан да мемлекет
тағдыры мен ел ... ... ... ... ... қай түрі ... ... болып есептелмейді.
Әсіресе, Қазақстан секілді ... ... жаңа ... ... ... ... ... демократиялық реформа тереңірек
ойлануды ... ... өте ... ... ... ... ... батыл қадамдарға баруымыз, сөз жоқ, ... ... біз ... ... мақсаты – биліктің қоғам мен
мемлекетті басқарудың ... ... ... ... сонымен бір
мезгілде еліміздегі саяси тұрақтылықты сақтау мен ... ... ... ететін осы заманғы демократиялық
нысанына қарай жылжыту» секілді ізгі ... мен ... ... ... ... Ел ... тізгін тапсырған ... ... жұрт ... ... ... мол.
Бірақ біздің «демократиялық реформа» дегенде, Елбасымыз ... ... ... ... пен демократия бір - ... күш. ... тек ... ... ... ... ... ешқашан естен шығармаған абзал[31].
Тәуелсіздігімізге он бес жылдан асқан тұста, ... да ... ... ... ғасырға бергісіз шаруалар
тындырылды. Ал, ... ... осы ... биігімізге табан тірей
отырып, бәсекеге қабілетті елу елдің ... ... ... ... ... ... саяси тұрақтылық пен ұлтаралық ... ... пен ... ... қол ... Сондықтан,
жаңа әлемнің есігін ашқан жаңа ... үшін осы ... ... ... ... ... өз орнымызды белгілеу
қажетті ... ... ... ал ... ... ... ... мен әрбір тетігін Қазақстан ... ... ... ... ... ... модернизациялау ерекшеліктері
Батыста демократия проблемасы, оның жеке ... ... ... ... ... ... ... тарихи процестер демократия идеясын
осындай ... ... еді. ... ... ... ... ... түбі
көрініп қалған кездер де бастан өтті.
Империяның уысынан шыққан бізге демократия әуелі ап – ... әрі оп ... ... ... ... ... үстемдігінің орнын ауыстырған
демократияняң кейбір даусыз шындықтарын қошеметпен қарсы алдық. Бірақ ... ... ... ... асырған демократия діннің де жеке тұлғаға
материалдық ... ... ... ... ... ... ... келмейтінін түсіну қиын болды. Ең бір өрескел монархиядағы секілді
демократия қоғамда да мемлекеттік абсолютизмнің болуы мүмкін ... ... ... ... те, ... ... темірқазық болған ашық қоғам
құру идеясы өгіз аяң ... ... келе ... ... тарихы
огсыны көрсетеді. Демократияға бет алғанымызға біраз уақыт болды. Бірақ
қоғамды ... ... ... саяси модернизацияның көші қозғалса
да, әуелгі белестен аса алмай жатқанымыз рас еді.
Осыны қолға аламыз деп ... және ... ... жөніндегі мемлекеттік комиссия құрылды. Бір жарым жылдай жұмыс
істеп қалды, төрт – бес ... ... Бұл ғана ... ... реформалардың
жобасын әзірлеу, азаматтық қоғамды ... және ... ... ... ... ... құрылды. Мемлекеттік комиссия
Қазақстан Республикасының Президентінің 2006 ... ... ... болатын. Оның құрамына мемлекеттік органдардың өкілдері ... ... ... ... ... ірі қоғамдық бірлестіктерлің
басшылары кірді[34].
Мемлекеттік комиссияның алты ашық отырыс болып, оның ... ... ... ... өтті. Одан басқа мемлекеттік
комиссияның жұмысын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... тыңдаулар барлығы отыз бес іс
– шара жасалды. Олардың барысында саяси партиялардың, ... ... ... ... Қазақстанның саяси жүйесін одан әрі реформалау
туралы ұсыныстары кеңінен талқыланып жиналды.
Елбасы Қазақстан Республикасында ... ... ... және ... ... ... ... VI –
шы қорытынды мәжілісінде: « Бүгінгі күні мемлекетіміздің ... ... ... бірі ... ... ... ... елу
елдің қатарына ену стратегиясын жүзеге асыру баршамыздың міндетіміз. Үкімет
пен Ұлттық банк бірлесіп, 2007 жылдың болжамды ... ... ... Сол ... ... жан ... ... ішкі жалпы өнім
үстіміздегі жылы жеті мың долларға жетпекші. Демек бұл ... ... орта ... ... иық ... ... береді деген
сөз. Халақтың әл – ауқатаның өсуі – олардың санасының сергек болып қоғамдық
өмірдің бар ... оның ... ... ... ... өз - өзіне
құлшыныс туғызады. Осы айтып отырған ... ... ... ғана ... даму ... сонымен қатар еліміздің саяси тұрғыда
да кемелденуінен айқындады. Сол себепті еліміздің ұзақ ... әрі ... ... ... алумен қатар, саяси жүйемізді ұдайы жетілдіріп, оны
модернизациялап ... да ... ... ... ... ... керек», - дей келіп мемлекет басшысы елімізде саяси реформалардың
кезең – кезеңімен, ... ... ... ... ... ... ... реформалар бағдарламасы – бұл уақыт сыны, ... ... ... ... ... қабілеттілігі мен оның саяси
мәдениетінің деңгейі сосын «демократиямыздың сапасы» арасында тікелей
байланыс бар.
Сонымен қатар халықаралық тәжірибені ... ... ... өзіміздің
сарапшыларымыздың ой – пікірлерін саяси реформаның ... ...... ... ... ... атап ... жөн.
Саяси реформа жасауда біз бөтеннің тәжірибесін көшіруге ұмтылғанымыз
жоқ. Өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... нақты
жағдайымызды есепке ала отырдық. Сондықтан да біз қазір ... ... ... ... ... ... деп ... бар. Осыдан барып демократиялық реформаларды әзірлеу мен нақтылау
жөніндегі ... ... ... маңыздылығы шығады[36].
Бұдан әрі қарай Мемлекет басшысы комиссияның саяси қорытындысы мен
ұсыныстарына қорытынды шолу жасап, ... ... ... ... аударады. Мемлекеттік комиссияның ... ... ... ұсыныстарғав тоқталмсақ, олардың бәрі мемлекеттік
комсиссия мүшелері дайындаған « Қазақстан Республикасының 2007 – ... ... ... ... ... ... құжатында
біріктіріліп отыр[37].
Елбасы Н.Ә.Назарбаев қазірдің өзінде елдің саяси жүйесінде нақты әрі
сапалы өзгерістер жүргізіліп жатқанын атап ... Атап ... ... ... ... бар ... ... сайлауы өткізілді. Қазықстан
Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006 – 2011 жылдарға арналған
тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... демократиялық реформаларды тереңдету жөніндегі
2006 жылға арналған іс – ... ... ... асырылды. Мемлекеттік
комиссия Қазақстан Республикасының Үкіметі ел ... ... ... ... өзін - өзі ... ... ҚР – ғы
заңының жобасын ... ... ... ел ... өзгерістер енгізу туралы ұсыныстар
мен айналысатын ... ... құру ... ... ... құрамына
мемлекеттік органдардың өкілдері, депутаттар, заңгер – ... ... ... ... ... ... Қазақстанда демократиялық және саяси жаңарудың жаңа кезеңі
басталды. ... ... жаңа ... мемлекет пен азаматтық қоғамның
өзара қатынасының жаңа идеологиясының белгісі астында өтетініне сенімдімін.
Бұл мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... сүйейтінін теңдестірілген саяси жүйе түзуді білдіреді.
Бүгінде осы заманғы, саны жағынан жинақты, жақсы жарақтандырылған ... ... ... ... әуе қорғанысы күштері және әскери -
теңіз күштері құрылды. Олар ... ... ... бірнтұтас жүйесін
құрайды[39].
Сондай – ақ Ішкі әскерлер, осы заманғы шекара ... ... ... ... ... Біз әскерлердің кәсіпқойлығын арттыру саясатын
жалғастырамыз. Сондай – ақ, келісім шарт ... ... ... осы ... қару – ... ... одан әрі ... бір мезгілде тағдырларын армиямен байланыстыруға шешім қабылдаған
азаматтар үшін қолайлы әлеуметтік жағдайлар қалыптастырылатын ... ... ішкі ... ... ... шектеліп қалмадық, тұрақтылыұ
үшін мүмкін болғанша әлде қайда кең ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның халықаралық қауіпсіздік құрылымдарына,
ең алдымен ҰҚШҰ – ға, ШЫҰ – на қатысуы нақ осыған ... ... бірі ... біз өз айналамызда достас
мемлекетердің белдеуін құра алдық. Содан да осы жылдары ... ... ... рет ... бірде – бір мемлекетімен жанжалды жағдайында болғакн жоқ.
Қазақстанның бүгінгі жоғары ... ... – бұл ... ... ... сүйгіш саясатымыздың, сондай – ақ ядролық
қарудан бас тарту, Азиядағы ... ... және ... ... ... әлемдік діндер лидерлерінің съездерін өткізу,
Тәжікстандағы, ... ... ... күреске және
бейбітшілік миссияларға секілді ірі ... ... ... тәуелсіздік жылдары азаматтық қоғам инститтуттарын –
саяси партияларды, Үкіметтік емес ұйымдарды, тәуелсіз БАҚ – ды ... ... ... және ... жағдайлар жасалды. Олармен үн қатысу алаңдарының
тұтас желісі қалыптастырылды.
Жаһандастыру дәуірінде БҰҰ – ң ... ... ... ... ... ... ... негізінде туыа кележ атқан қақтығыстар
туралы алдын – ала ... ... ... ... ... үшін және
алдын – алып дипломатиясын тиімді пайдалаеа отырып, қақтығыстарды шешудің
әскери ... жол ... үшін ... талдап, жасп алатын
институттарды дамыту дұрыс болар еді[41]. Олар ... көзі ... ... және ... ... шешудің таптырмас
құралына айналар еді.
Қорытынды
Тоқсан ауыз ... ... ... демекші, Қазақстан қоғамын
демократияландыру қазіргі таңда көптеген іс – ... ... ... және ... ... жаңа ... басталды.
Саяси реформалар бағдарламасы бұл уақыт сыны. Қазақстан ... ... ... ... ... мен оның саяси мәдениетінің
деңгейі, сосын « демократиялық сапасы» арасында тікелей ... ... ... өту ... ол ... қатынастырды
модернизациялау мен өмір сүруші қоғамдық құрылысының сипатына ... ... ... ... қазіргі қоғамның әлеуметтік,
экономикалық, ... және ... ... жүйесінің қалыптасуымен
байланысты. Инсттитуттық өзгерістер нарықтық экономиканың қалыптасу мен
әлеуметтік ... ... мен ... ... ... теориялар мен процестерді зерттеу өте маңызды.
Қазақстан дамыған елу елдің ... кіру ... ... ... ... біз өзімізді әлемдік контексте қарастыруға тиіспіз. Әлемде орын
алып жатқан оқиғаларды ойға ... ... ... ... ... ... ... басынан өткеруде!
Бүгінде ХХI ғасырдың – буырқанған өзгерістер ғасырының, біз бәріміз
бүкіл адамзатқа ... ... ... ... ... кездер үшін өзекті болып табылады деп ойлаймын. Дүниеде ... ... ... ... онда ... әріптестік үстемдік етуші
принципке айналуы тиіс.
Бұл бізге не үшін қажет? Менің ... ... ... ... тек ... ... ғана, ағымдағы міндеттерді толассыз шешумен ғана
өмір сүруге болмайтындығын ... ... ... ... ... ... ... тұрғымызғын келетінін, таңдап алған мақсатымызға
алып келетінін өз дамуымыздың траекториясы, даңғылы қандай ... ... анық ... және ... ... басты мақсатымызды дұрыс айқындап, страиегияларымызға таңдау
жасап, осы жолмен жүру үстінде ерік – жігер мен төзімділік ... ... ... ... ... ... күш – ... уақытымыз
бен ресурстарымызды жөнсіз зая кетуден сақтандырамыз.
Көп елдің ... де осы еді. ... да ... да. ... Расында да қазақ еліндегі экономикалық либеризациядан кейінгі
саяси реформаларды бастау мезгілінің есік қағып тұрғаны саясатшы ... ... ... ... Ә. ... ... - 1999 .- 367 б
2. Расилов Б.Ж. Саяси жүйе теориясы және ... ... ... ... №1.15 ... ... Д. Саясаттану негіздері.- Алматы.-1997.- 281 б
4. Осында. – 283 ... ... Р.С. ... ... – 125 – 129 б
6. Бижанов А. Республика Казахстан: ... ... ... ... ... 1997.- 65 -67 ... Байдельдинов Л. Теориялық саясаттану.- Алматы.- 2005.- 58 -59 б
8. Қасымбеков М. Институт президенство как ... ... ... – 58 ... Назарбаев Н.Ә. Қазақстан -2030.- Алматы.- 1997.- 4- 9 ... ... ... ... ... ... 1997. – 66 -69 ... Осында. – 55 б
12. Қожанов А. Проблема «адаптированной» модернизации и ... ... ... 1997.-28 – 31 ... ... Н.И., ... А.В. Политология.- Москва.- 1999. – 127 б
14. Нысанбаев Ә. Политология.- Алматы, - 1999 .- 267 ... ... М. ... ... как ... ... ... 45 – 46 б
16. Жуков В., Краснову Б. Общая и прикладная политология.- Москва.- 2001.-
221 – 222 ... ... М.В. ... ... ... ... и переделы ее
пременимости.- Москва.- 2000.- 98 – ... ... Н.Ә. ... -2030.- ... 1997.- 15 - 17 б
19. Джунусова Ж.Х. Республика Казахстан: Президент. Институты ... -1996.- 25- 28 ... ... – 41 -43 ... ... М. ... система Республики Казахстан.// Саясат.-
1995. №4.-13- 14 б
22. Казахстанская политическая энциклопедия.- Алматы. – 1998. – 55 б
23. ... Ж.Х. ... ... ... ... демократии.-
Алматы. -1996.- 25- 28 б
24. Қожанов А. Проблема «адаптированной» модернизации и реформированные
экономического ... ... 1997.-33 – 34 ... Бижанов А. Республика Казахстан: демократическая модернизация общества
переходного периода.- Алматы.- 1997.- 45 -46 б
26. Дьяченко С., ... ... ... ... ... ... -1999.- 55- 56 б
27. Қуантайұлы Н. Саяси модернизация// Алматы ақшамы.- 2006.- №5.- 5б
28. Назарбаев Н.Ә. ... он ... 2003.- 32 -34 ... ... 125- 128 ... ... РК. – Алматы.- 1995.
31. Пугачев М. Основы политологии.- Москва.- 1995.- 72 -74 б
32. ... ... опыт и ... ... Алматы. – 1995.-
26 – 28 б
33. Казахстан на пути к устойчивому развитию.- Алматы.- 1996.-59 б
34. Назарбаев Н.Ә. Тәуелсіздік белестері.- ... 2003.- 125 ... ... Н.Ә. ... ...... 1996.- 64 -66 ... Бижанов А. Республика Казахстан: демократическая модернизация
общества переходного периода.- Алматы.- 1997.- 23 -24 ... ҚР- ы ... 2007 ... ... Егемен Қазақстан.-2007.- 1
наурыз, 1 – 5б
38. Осында.- 6 – 9 ... ... А. ... ... жаңа кезеңі – ... ... ... дамту.// Оңтүстік Қазақстан. -2007.- ... – 1 ... ҚР- ы ... 2007 ... ... ... ... 1
наурыз, 6 б
41. Модернизация: мировой опыт и совпеменный ... ...... б

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Саяси модернизация."23 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
3d max, Объектілерді модельдеу20 бет
3D studio MAX көмегімен объектілерді модельдеу21 бет
OpenFOAM пакетің қолданып, көпфазалы ағындарды модельдеу22 бет
RDF моделінің синтаксисі33 бет
TRACE MODE®G жаңа буындағы жобалу технологиясы9 бет
USB Модем түсінігі9 бет
Аддитивті және мультипликативті модельдер7 бет
Азық- түлік өнімдерінде математикалық модельдеу әдісін қолдану7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь