Балалардың меңгерген ұғымдар бойынша қанша болса, сонша, тең, көп, аз, бір-бірден деген ұғымдар бойынша

Кіріспе
1. Балалардың меңгерген ұғымдар бойынша қанша болса, сонша, тең, көп, аз, бір.бірден деген ұғымдар.
Негізгі бөлім
2. Көбірек», «азырақ», «теңдей» деген ұғымдардың қатынасын тұжырымдау.
Қорытынды
3. Балаларға сандық қатынастарды өзгеруін қадағалау.
Баланың сандық ұғымы туралы білімін тереңдету және санай білу қабілетін жетілдіру осы кезеңдей ең жауапты міндет болып табылады. Ата-аналар балаға «қанша», «неше» - деген сұрақтарды қоюға болатын мүмкіншілікті орынды пайдалану тиіс. Мысалы: «Біздің үйдің бағында неше алма ағашы, неше өрік ағашы өсіп тұр», «Сенің бөлмеңде неше гүл өсіп тұр?», «Балам столға үш кесе, үш шанышқы әкел және сонша қасық әкеле қойшы. Қане қанша қасық әкелдің? Және т.б. сұрақтар мен тапсырмалар айтыңдар олардың санау қабілетін дамытады. Жақсы санау білу дағдыларын «Кім көп тосын алады?», т.б. ойындар арқылы шыңдай түсуге болады. Реттік сандар қатарын салыстыруға жаттығу баланың санның реттік қатарын (1,2,3) құрылуының негіздегі принципін түсінуге бағыттайды. Осыған орай «Бірлігі ортақ санды ата?» - ойынын ойнатуға болады.
Тәрбиеші балалардың көз өлшемінің дамуына көп көңіл бөлуі керек. Мысалы, оларға 4-5 заттың үнемі таңдай отырып, оған тең аз - көп үлгідей затты көзбен табу ұсынылады. Балалар өлшемі тең затты табуды үйренеді. Өлшемі енді көз өлшемдік әрекетке салыстыру заттарын қоюдан өту мақсатын аралық құрал ретінде пайдаланады. Балалар заттарды өлшей отырып, заттардың санына мән береді. Балалар өлшеу, есептеу барысында көптеген көрнекіліктерді қолданады (ленталар, шарфтар, қораптар, шаңғылар). Олардың санын анықтап, бір-бірінен үлкен-кіші, биік-аласа, ұзын-қысқа, тең т.б. екеніне көз жеткізеді.
Балалар тек көрнекі ұсынылған заттар арасындағы өлшемдік қатынастарды ғана анықтап қана қоймай, сонымен бірге ұғым бойынша ұқсас қатынастарды жасайды. Тәрбиеші оларға мысалы, мынандай тапсырма береді, біреуі екіншісінен ұзындау болатын екі жол салу керек, ұзындығы бірдей, екі әр түрлі немесе ұзындығы және ендері де бірдей екі лента салу керек. Әсіресе заттар өлшемін өзгертуге арналған жаттығулар пайдалы.
1. А. Б. Балабаева. Қарапайым математикалық ұғымдармен таныстыру. 2007, 66 б.
2. Қ. Шалғынбаев, А. Төлешов «Қарапайым математикалық түсініктердің дамуы». «Бастауыш мектеп», №2, 2006. 18-21б.
3. П. Сағымбекова. Математиканы оқытуға дайындау тұжырымдамасының жүзеге асу жағдайлары мен жолдары. Бастауыш мектеп №7, 2003.
4. Т. А. Батова «Математиканың даму тарихы» Грек арифметикасы. 1983.
5. Л. С. Метлина «Математика в детском саду». М. 1996 46 б.
6. Р.А.Сүлейменова, Г.Қ.Жұмағалиева, Ш.Ж.Кәріпжанова.
Математика оқулығына арналған әдістемелік нұсқаулар. 25-28 б.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Балалардың меңгерген ұғымдар бойынша қанша болса, сонша, тең, көп,
аз, бір-бірден деген ұғымдар.
Негізгі бөлім
2. ... ... ... ... ... қатынасын
тұжырымдау.
Қорытынды
3. Балаларға сандық қатынастарды өзгеруін қадағалау.
Балалардың меңгерген ұғымдар бойынша қанша болса, сонша, тең, көп, аз, ... ... ... бойынша
Баланың сандық ұғымы туралы білімін тереңдету және санай ... ... осы ... ең ... міндет болып табылады. ... ... ... «неше» - ... ... ... ... ... ... ... Мысалы: «Біздің үйдің бағында неше
алма ағашы, неше өрік ағашы өсіп ... ... ... неше гүл ... ... ... үш ... үш шанышқы әкел және сонша қасық әкеле
қойшы. Қане ... ... ... Және т.б. сұрақтар мен ... ... ... ... ... ... ... білу дағдыларын
«Кім көп тосын алады?», т.б. ... ... ... ... ... ... ... салыстыруға жаттығу баланың санның реттік қатарын
(1,2,3) құрылуының ... ... ... бағыттайды. Осыған
орай «Бірлігі ортақ санды ата?» - ... ... ... ... көз ... ... көп көңіл бөлуі керек.
Мысалы, оларға 4-5 заттың үнемі таңдай отырып, оған тең аз - көп ... ... табу ... ... ... тең ... ... үйренеді.
Өлшемі енді көз өлшемдік әрекетке салыстыру заттарын қоюдан өту мақсатын
аралық құрал ретінде ... ... ... ... ... ... мән ... Балалар өлшеу, есептеу барысында ... ... ... ... ... ... ... анықтап, бір-бірінен үлкен-кіші, биік-аласа, ұзын-қысқа, тең ... көз ... тек ... ... ... ... өлшемдік қатынастарды
ғана анықтап қана қоймай, сонымен бірге ұғым ... ... ... Тәрбиеші оларға мысалы, мынандай тапсырма береді, ... ... ... екі жол салу ... ... ... екі
әр түрлі немесе ұзындығы және ... де ... екі ... ... ... заттар өлшемін өзгертуге арналған жаттығулар пайдалы.
Реттелген қатар қасиеттері ... ... ... үшін ... ... талап ететін жаттығулар қолданылады. Мысалы, аралық
элементтің тұрғызу ... ... ... ... ... немесе
қалған элемент орнын табу керек, тұрғызылған қатарға аралық элементтерді
қою керек. ... ... «Не аз?», т.б. ... пайдалана отырып,
тапсырмаға ойындық санын береді.
Тәрбиеші балаларға тапсырма береді: тапсырманы орындау процесінде
тәрбиеші балаларға ... ... ... ... ең аз жол алу ... ... боймен өлшеу керек. Біркелкі түрде дұрысы аз қадаммен түру
керек. Өлшемі ... ... ... болу ... Балалар әуестеніп ағашқа
дейін қанша қадам екендігін, құмы бар ... ... ... ... ... қашықтықтарды өлшеу кезінде балалар мен тәрбиеші
нәтижелердің әр ... ... ... ... бақылау
нәтижесінде балалар соңында алынған қадамдар ... ... ... ... мақұлдайды. Қашықтықты салыстыруда, мысалы, қапты
кімнің алыс лақтыратынын анықтау кезінде өлшеуді қадаммен бір ғана ... ... ... өлшеу тәрбиешілерінің жинақтау шамасы бойынша
сол затқа дейін қанша ... ... ... ... ... ... айта отырып, балалар қашықтықты өлшеп, ... ... ... ... ... тәрбиесі ұғым бойынша салыстыру үшін
тұжырым жасайды. Балаларға тапсырма беріледі, сол ... ... ... немесе қоршау, қақпа, бала үстелінің биіктігін көрсету керек,
үлгіден үлкен, кіші немесе оған ... атау ... ... ... ... сандарды салыстыруда және олардың
арасынан айырма қатынастарды ... ... ... не ... заттарды мақсатқа сай таңдайды. Мысалы: ал қызыл лента ұзындығы – ... ... ал сары түс – 7 ... ... ... «ал ... ... сарыдан 1
өлшем бірлікке аз». «Сен неліктен бұлай ойлайсың?». – ... ... ... 1 өлшем бірлікке қысқа болатын себебі: 7 ... 8 – ден ... ал 8 саны 7 – ден 1-ге ... ... ... ... өлшеп, есептейді біртіндеп үйренеді:
«Біз бұрындары өлшей отырып, қандай-да бір затты жадымызға қалдырсақ, енді
біз заттарды ... ... ... ... ... ... боламыз» деп тәрбиеші түсіндіреді. Өлшемдегі жаттығудың
практикалық ... ... ... ... ... ... заттарды өлшеу кезіндегі бірдей сандардың алынатындығын, ал
бірдей ... ... ... ашу ... әр ... ... ... Зат өлшемі үлкен болған сайын үлкен сан ... зат ... кіші ... ... оның саны да кіші ... үш кубикті берейік. Ең үлкен және ең кіші ... ... ... қашықтыққа қойып, балаға олардың арасына шамасы бойынша
орташа кубикті ... ... ... балалар олардың ең
үлкен, орташа, ең кіші деп атауды үйренеді, әрі ретінен санайды.
Енді тағы балаларға тәрбиеші ... ... ... әр ... ... әр түрлі пішімді ойыншықтар берілді. Балалаар ал ойыншықтарды түр
түсімен және ... ... да, ... ... ... ... ойыншықтар көп не аз екендігін анықтайды ... ... ... ... ... ... санын анықтай
біледі.
Көбірек», «азырақ», «теңдей» деген ұғымдардың қатынасын тұжырымдау
Үстіне қою және ... қою ... ... ... ... ... ... тең және тең еместігін тұжырымдауға
мүмкіндік алады. «Теңдей (қанша болса, дәл сонша)», ... ... ... ашып алу ... 2 ... ... ... ойын-жаттығуларды орындауға жол ашады. Екі жиынтықтардағы
суреттерді, заттарды бірінің ... ... ... қою және
жұптастырып қою тәсілдері арқылы ... ... саны ... ... әлде ... ... көп те, ... аз ба – соны анықтай
алады. Мысалы: ... ... пен ... саны ... ме? Балаларға доп
жеткілікті ме?» – деген сұрақтар салыстырылады., себебі ... ... ... ... ... деп ... ... молаяды. Құрамындағы
заттардың саны теңдей және ... емес ... ... ... ... алмастырып отырады, сонымен қатар қоса айта ... - ... ... ... саны бірінен-бірі тек 1 затқа ғана
көп (аз) болғаны жөн (2 және 3; ... 4 ... ... ... ... қатынастарды нәзік аңғар шеберлігін шыңдауға септігін
тигізеді. Тәрбиеші тиянақты әрі тұрақты ... ... ... ... ... саны ... ме; ... топтағы қандай ойыншықтар көп (аз) ;
заттарды сурет (зат) үстіне қою керек пе, әлде жанына (қатарына) қою ... әлде ... етіп қою ... пе? – ... ... балаларға үйреншікті
болуы тиіс [6 295 б].
«Көбірек», ... ... ұғым ... ... ... , ... тығыз байланыста ашылады. Сұрақ алу үстінде,
тәрбиеші балалардың ынтасын қайсы ... ... ... ... азырақ
болып шыққанына бағыттайды: «Қызыл гүлдер көк гүлдерге қарағанда ... Көк ... саны ... ... ... ... ... немесе қызыл гүлдер
қанша болса, көк гүлдер де дәл сонша екен»-деген сөздермен жауап қайтарады.
Біреуіндегі заттар саны екіншісінен 1затқа ғана ... екі ... ...... ме? Және «қайсысы көбірек»- деген сұрақтарға көп
балалар «теңдей» -деп жауап қатады. Олар ... ... ... саны ... ... ... , әбден дағдыланып кеткендіктен
солай жауап берге үйренген, сондықтан бойға сіңген ... ... ... осылай қабылдауға әсер етеді. Үйреншікті ... ... тұр: ... ... ... ме ... сұрақтарға «теңдей»
, «қанша болса, сонша» -деген сынды дайын жауапты ойланбай ... ... [5, 46 ... ... ... көбірек (азырақ) екендігін сұрап , тыңдар
алдында тәрбиеші оларға көмекке келуі керек: екі ... ... ... ... жұп ... ... Ол тәртібімен жұп болған
заттарды қолымен ... ... де, ... ... ... ... ... жұбы жоқ затқа қаратады және неге оңай болғанын ... ... ... яғни олар ... ... ... , ал 1 ... жетпей тұр,
яғни олар қояндарға қарағанда кем ». Балақайлардың өздері қайсы заттың
көбірек (артық), ... ... ... ... (кем) ... ... ... ойын – жаттығулар сипат белгілері қарама ... ... ... ұзын және ... ... ... ... , биік және аласа
пирамидаларды , сонымен қатар геометриялық пішіндердің моделдерін : ... ... ... пайдаланған орынды. Ал, олардың түстері де әркелкі
болса, тіптен жақсы. Балалар ... ... , ... және ... ... ... және әр ... заттардың санын салыстырады.
Олар жиынтықтағы барлық заттарға ортақ жалпы сипаттарды да, сол жиынтықтың
бірәз бөлігіне ... ... ғана тән ... да ... ... жиынтықтағы заттарды топтамаларға бөліп, олардың арасындағы сандық
қатынастарды орнықтырады. (Доптар көп, үлкен ... да, ... ... бар. ... ... ... кішкентай доптар
көбірек») [6, 25-28 б].
Тәрбиеші заттардың сол ... ... ... ... ... көк ... саны ... үшбұрыштар санынан көбірек те,
азырақ та болады, немесе теңдей ... ... ... орналасуы
да өзгеріске әдейі ұшырап отырады. Мысалы, саны жағынан ... ... ... ... ... ... астыңғы қатарда орналасады, бірақ
бәрібір көк гүлден 1-і артық шығады. Осындай ... ... ... ... ... тұрғаны, түсі, көлемі басқа заттың
сипаттарына байланысты (тәуелді) емес екенін түсінеді. Бала жалпылап
тұжырымдаудың , ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың өзгеруін қадағалауды ғана емес, санымен
қатар сол өзгерістерді өз ... ... да ... ... бәрімізге жете ме? Жетпесе , тағы да қанша жалауша әкелу
керек.»- «1 ... - «Көп ... ... қоян ... көбірек болсын
(азырақ болсын , сәбіз қанша болса, қоян да дәл ... ... ... ... ... меңгерген амалдарын түсініп орындауды машық
еткені жөн. Ол үшін ең тиімді жол - тағы да ... ... ... «Стол басында қанша бала ... ... ... ... «Барлық балаға
жететіндей қалам әкел де, 1 қаламнан үлестір», «Бәріне жетті ме, артылып
қалды ма, жетпей ... ма?». Егер , ... ... ... артық қалған
затты орнына апарып қоюды, немесе жетпей қалған затты әкеліп қосуға ұсыныс
жасайды.
Балаларға меңгерген ұғым бойынша қанша ... ... тең, көп, ... ... ... меңгертудің үлгісі:
Мысалы:
Балалар: Дүйсенбіде доп ойнадық қорада,
Сейсенбіде серуен құрдық далада,
Сәрсенбеде сурет салдық сәнді етіп,
Бейсенбіде би биледік ... күні ... ... ... күні суға ... ... үйде болдық, демалдық.
Осылайша өте шықты бір апта.
Балалар біз сендермен математика сабағынан цифрларды
таныстыру, көп, аз, тең ұғымдарының ... ... ... ... сабағымен танысамыз. Мен сендерге қызықты есептер дайындап келдім.
Гауһарда екі алма, Данада үш ... ... ... болады неше алма?
Балалар: бес алма.
Тәрбиеші: Бес алманың екеуін,
Досың ... ... ... ... қолыңда қалады?
Балалар: Үш алма қалады.
Тәрбиеші: Дұрыс таптыңдар, балалар.
Сергіту сәті: Бір, екі, ... ... ... бес алты,
Айға жетіп қалды.
Жеті, сегіз, тоғыз, он,
Айға барып қон. 15 ... ... міне ... ... таяқшаларды санайықшы.
Балалар: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10
Тәрбиеші:Жарайсыңдар балалар жақсы санадыңдар.
Сергіту сәті: Бала, бала, балақан,
Қане ... ... ... ... ашайық.
Бесті-беске қосайық
Нешеу болды барлығы?
Жасырып ем бесеуін.
Қалды енді нешеуі?
Тәрбиеші: Балалар, қане кім санамақ біледі, бізге кім айтып береді?
Балалар:
Айнұр: Бір ...... ... – еңбек,
Үш дегенім – үміт,
Төрт дегенім – талап,
Бес дегенім – ... ...... ... – желке,
Сегіз дегенім – серке,
Тоғыз дегенім – торқа,
Он дегенім – оймақ,
Он бір – қара жұмбақ.
Тәрбиеші: Жарайсың, ... өте ... Енді мына ... көп пе, ... көп ... ... ... Қандай тамаша, жарайсыңдар. Сендер қоянның көп екенін қалай
білдіңдер.
Балалар: Санау арқылы қоянның алтау, доптың бесеу екенін білдік.
Тәрбиеші: Қазір көктем ... Осы ... ... кім ... ... ... ... жаяды.
Гүл бәйшешек басады,
Ал балалар айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Тәрбиеші: Өте жақсы, енді ... ... ата» ... ... ... Көрші сандарды ата.
Ойынның мақсаты: Балаларға ойыню ережесін ... ... ... алдында тұрған сандарды табулары керек.
Ойынның ережесі: Кімде-кім жаңылыспай, көрші ... ... ... ... ... ... ... дұрыс табуға мұхият болу.
Ойынның барысы: ойынға бірнеше бала қатысады. Тәрбиеші балаларға сан
бейнеленген кеспе ... ... Ал ... ... ... сан
бейнеленген кеспе қағаз түссе, сол саннан алдыңғы тұрған ... атау ... ... ... ... сабағымыз қызықты ... ... ... бір шама ... ... ... ... Сабаққа белсене қатысқандарын үшін, рахмет.
Қорыта келе балабақшадағы балаларға меңгерген ұғым бойынша қанша болса
сонша, тең, көп, аз, ... ... ... ... ... болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. А. Б. Балабаева. Қарапайым математикалық ұғымдармен ... ... ... Қ. Шалғынбаев, А. Төлешов «Қарапайым математикалық ... ... ... №2, 2006. ... П. ... Математиканы оқытуға дайындау тұжырымдамасының жүзеге
асу жағдайлары мен жолдары. Бастауыш мектеп №7, 2003.
4. Т. А. Батова ... даму ... Грек ... ... Л. С. ... «Математика в детском саду». М. 1996 46 б.
6. Р.А.Сүлейменова, Г.Қ.Жұмағалиева, Ш.Ж.Кәріпжанова.
Математика оқулығына арналған әдістемелік ... 25-28 б.

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сайлау технологиялары4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Тұжырымдар алгебрасы41 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
CSS тілі. CSS деген не?22 бет
Intranet дегеніміз не?6 бет
Mario ойынның алғашқы ұғымдары12 бет
Web сайттар туралы жалпы ұғымдар3 бет
Windows жүйесінің негізгі ұғымдары6 бет
WINDOWS-тың негізгі ұғымдарымен танысу6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь