А,Е,Д,К,Ғ витаминдері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1.Адамның химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі ... ... ... ..4.6
2.2. А витаминінің химиялық құрылымы және биологиялық
қызыметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7.8
2.2.3.А витаминінің жетіспейтінінен туындайтын аурулар ... ... ... ... ... ...9.10
2.3. Д витамині химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі ... .11.12
2.2.4. Д витаминінен жетіспейтін аурулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13.14
2.4. Е витамині химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі ... .15.16
2.5. К витамині химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі ... .17.18
2.6. Ғ витамині, табиғаттағы таралуы және қызметі ... ... ... ... ... ... ... ...19.21
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22.23
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Витаминдер дегеніміз — барлық тағам мен азық-түлік өнімдерінде, жем-шөпте шағын мөлшерде ғана кездесетін, ал адам мен жануарлар ағзасында бірқалыпты тіршілік үшін өте қажет төменгі молекулалы органикалық заттар. Астық құрамында витаминдер аз мөлшерде кездескенімен, олардың ағзаға тигізетін әсері ете үлкен. Егер үнемі тамақтың бір түрімен ғана қоректену, сондай-ақ ұзақ уақытқа созылған саяхат кезінде адамдарда ұшырасатын бірқатар сырқаттардың қоректе кейбір заттардың жетіспеуінен болатыны белгілі болды. Азық-түлігінде жүгері өнімдері басым болатын кейбір елдерде (Италия, т.б.) пеллагра деген ауру таралған, ондай сырқат кезінде дененің ашық жері, терісі қабынып ауруға (дерматит) ұшырайды. Ал, негізгі қорегі күріш дақылы болып табылатын Азия елдерінде бери-бери (паралич) деген ауру кездеседі. Мұндай ауру кезінде жүйке тармақтары қабынады да, кол-аяқ тырысып қалады. Мұндай сырқат әсіресе күрішті машинамен ендеп, ақтау тәсілдерін енгізу салдарынан көбейіп кетті. Олардың едәуір бөлігінің құрамында амин тобы да, азот та болмайды. Осыған қарамастан мұндай ауыстырылмайтын тіршілік факторлары үшін "витамин" деген тарихи термин сақталып қалды. Адамның және жануарлардың ағзасында, өсімдік тектес азықтарда витаминдердің алғы шарты сияқты қосылыстар болады. Олар провитаминдер (каротиндер, стеролдар) деп аталады. Мұндай провитаминдер тиісті активті қалыпқа түскеннен кейін сәйкес витаминдерге айналады. Витаминдер, сол сияқты жоғары дәрежелі өсімдіктер мен микроорганизмдердің қалыпты өсуі мен дамуы үшін қажетті заттар. Кейбір жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктердің ұлпалары, мысалы тамыры, камбиальды ұлпасы, тұқымнан бөлініп алынған және қараңғыда өсірілген жас өскіндер тіршілік барысында өздігінен витаминдерді синтездей алмайтындықтан, әр уақытта оларды сырттан алуға мұқтаж болады.
        
        Мазмұны
Кіріспе...................................................................
...............................................3
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1.Адамның химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі..............4-6
2.2. А витаминінің химиялық құрылымы және ... ... ... ... Д витамині химиялық құрылымы және биологиялық қызыметі.....11-12
2.2.4. Д витаминінен жетіспейтін
аурулар.................................................13-14
2.4. Е витамині химиялық құрылымы және ... ... К ... ... ... және биологиялық қызыметі .....17-18
2.6. Ғ ... ... ... ... ... ... ... ... ... адам ... жеткіліксіз
болғандықтан туындайтын аурулар,олардың ... ... ... 24 ...... тұрады.
Кіріспе
Витаминдер дегеніміз — барлық тағам мен азық-түлік өнімдерінде, жем-
шөпте шағын мөлшерде ғана ... ал адам мен ... ... ... үшін өте ... ... молекулалы органикалық заттар.
Астық құрамында витаминдер аз ... ... ... ... ... ете ... Егер үнемі тамақтың бір түрімен ғана қоректену,
сондай-ақ ұзақ уақытқа созылған ... ... ... ... сырқаттардың қоректе кейбір заттардың жетіспеуінен ... ... ... жүгері өнімдері басым болатын кейбір елдерде
(Италия, т.б.) ... ... ауру ... ... ... ... ... жері, терісі қабынып ауруға (дерматит) ұшырайды. Ал, негізгі қорегі
күріш дақылы болып табылатын Азия елдерінде бери-бери (паралич) ... ... ... ауру ... ... ... ... да, кол-аяқ
тырысып қалады. Мұндай сырқат әсіресе күрішті машинамен ендеп, ... ... ... ... ... Олардың едәуір бөлігінің
құрамында амин тобы да, азот та ... ... ... ... ... факторлары үшін "витамин" деген тарихи термин
сақталып қалды. Адамның және жануарлардың ... ... ... ... алғы ... ... ... болады. Олар
провитаминдер (каротиндер, ... деп ... ... ... ... ... түскеннен кейін сәйкес витаминдерге ... сол ... ... ... ... мен ... өсуі мен дамуы үшін қажетті заттар. Кейбір жоғары сатыдағы жасыл
өсімдіктердің ... ... ... ... ... ... бөлініп
алынған және қараңғыда өсірілген жас өскіндер тіршілік ... ... ... алмайтындықтан, әр уақытта оларды сырттан алуға
мұқтаж болады.
ІІ.Негізгі бөлім
2.1. Адамның химиялық құрылымы және ... ... адам ... және жоғары дәрежелі өсімдіктер мен
микроорганизмдердің ... өсуі мен ... үшін ... ... ... сатыдағы жасыл өсімдіктердің ұлпалары, мысалы тамыры, ... ... ... ... және ... ... жас ... барысында өздігінен витаминдерді ... ... ... оларды сырттан алуға мұқтаж болады.
Мысалы, адамның және жануарлардың организмінде А витамині бірнеше
қызмет ... тері ... ... ... және ас ... жолында
эпителий клеткаларының түзілуін реттейді, өсіп келе жатқан организмдегі
клеткалардың өсуіне және ... ... ... ... А ... ... ... белогымен бірігіп, көздің тор қабатында жүретін
химиялық процестерді реттейді. Қорғаныш белоктар ... ... ... ... ... көруіне байланысты химиялық процестерін қатысуы жақсы
зерттелген. Көру процесінде А витаминінің тотыққан түрі - ретиналь ... ... ... ... ... байланысада да, родопсин /ММ. 38
000/ түзеді. Радопсин дегеніміз көздің тор ... көру ... ... родопсин екі бөлікке опсинге және ретинальға жіктеледі,
ал қараңғы кезде родопсин қайтадан өзінің қалпына ... ... ... ... ... ... нәтижесінде А
витамині құрамында күкірт бар амин кышқылдары алмасуларына қатысатындығы
анықталды, әсіресе, бұл ... ... ... ... ... ... ... биосинтезі бұзылып, ұрпақтың тіршілігін жоюына
алып келіп соғады.
А витамині мен қалқан безі ...... ... ... бар. ... ... бездерін сылып тастағанда, олардың
ұлпаларында А витамині кеп мөлшерде жиналады ... ... ... ... ... жылдамдататын болуы тиіс.
Адам ағзасы тәулігіне орта есеппен 1,5 мг А витаминін қажет етеді.
Осы мөлшердің үштен бірі ретинол ... ... ... үші каротин арқылы
алынады. Ал, бұл провитаминнің үштен бірі ғана А витаминін беретінін еске
алатын болсак, бір мг А ... алу үшін ... үш мг ... ... ... күнделікті тағамымызда шамамен 0,5 мг ретинол және 3—5 мг
каротин болуы тиіс.
Өте суық немесе ... ... А ... ағза көп ... ... Ал бала
емізетін әйелдер бұл көрсетілген мөлшерді шамамен екі есе ... ... ... жетіспесе адамның көз жанары нашарлайды (тауық көз болады,
көзі іріңдейді және т.б. көз ауруларына ... Ағза ... ... ... кұрғап, қабыршықтанады, бөрітеді, шаштың түсі оңып, түсе
бастайды. Қазіргі уақытта мұндай клиникалык ... ... ... зат ... ... процестері нашарлайтыны байқалады. Осыған
байланысты ... ... ... ... ... тағамның
күрамында әрдайым А витамині мен каротиннің болуы ... ... ... Яғни сары ... ... түсті өсімдіктер, балық, теңіз жануарлары,
сүт, сары май, жұмыртқа, мал мен ... ... ... ... жиі орын ... жөн. Сөйтіп, адам мен жануарлар ағзасы тек
бос түріндегі А ... ғана ... ... ... ... ... енетін А витаминін де сіңіре алады,/2/
Рахит сырқаты көзінде бұлшық еттер босап әлсірейді, аурудаң қарыны
тез ... ... ... ... адамда, жануарларда. Д витамині
жетіспесе, олардаң сүйектері ... ол морт ... ... ... күйі ... ... және ... Мұндай ауру
кезінде сүйек саңылау, қуыстар - остеопороз пайда болады.
Бұзаулар, торайлар, қозшар, құс балапандары ... ауыл ... жас ... рахитке жиі ұшырайды, Одардың бүкіл сүйек
күйесінің дамуы бәсеңдейді ... тіс ... ... ткані/ нашар
жетіледі, қан азайып, анемия құбылысы ... ... ... ... құрт ауруынан оңай шалдығады.
Е витамині гликоциаминнен креатинді синтездеу процесіне,
креатиннің фосфорилденуі мен ... ... ... қатысады,
ал олар етталшықтары жиырылуына әсер ететін негізгі компоненттердің ... ... ... ... де ... бар, бұл ... ацетилендену реакциялары жүрмейді. Е ... ... ... ... ... қауіпті, өйткені баланың шала тууы
мүмкін. Бұл ... ... ... ... қанның қызыл түйіршіктерінің
түрлі себептерден тез бұзылмауына көмектеседі.
К ... ... жиі ... ... жеткілікті
мөлшерде кездесіп отырады және ішектегі ... ... ... ... ... ... бұл ... ағзада жетіспеуі тек кейбір
аурулардың салдарынан, көбінесе өт ... ... және өт ... ... ... К ... өтте ... ішектен бүкіл денеге
сіңіріледі. Әдетте филлохинон ішектен майлармен бірге бүкіл лимфатикалық
жүйкеге қабылданады.
Қанықпаған май ... ... ... ... ... яғни ... ... әсерін күшейтумен шектеледі. Олардың
негізгі қызметі ағзасынан холестеринді ... ... ... ... ... ... Ғ ... негізінен тері аурулары
түрінде байқалады.
2.2. А витаминінің химиялық құрылымы және биологиялық
қызыметі
А витаминін 1937 жылы Каррер синтездеп алды және оның ... ... ... ... ... Оның құрылымдық формуласы
мынадай.
-иондық сақина изопреннің екі қалдығымен байланысқан. Ядродағы қос байланыс
біреу, бұл қосылыс А ... ... ... Тұщы суда тіршілік ететін
балықтар майында және балық көзінің тор қабатында кездесетін ... ... ... ол А2 ... деп ... Бұл ... кұрылымының А
витаминнен айырыласы ядродағы С3 және С4 атомдарының ... ... ... бар, ... ... ... қызғылт түсті пигменттер –каротиноидтар
кездестереді. Каротиноидтар ... және ... ... ... ... ... ... бірге жануарлар организміне
барғаннан кейін, ... ... ... ... ... ... бұл каротиннің бір молекуласы ретинолдаң екі молекуласын түзеді.
Ал және ... ... ғана А ... түзеді. Бірқатар
ксантофиллдер де (криптоксантин, лутеин т.б.) ыдарап айрылу арқылы А
витаминін түзеді..
Адамның және ... ... А ... ... ... тері ... тыныс жолдарында және ас қорыту жолында эпителий
клеткаларының түзілуін ... өсіп келе ... ... ... және ... ... ... қатысады. А витаминінің
альдегид туындысы опсин белогымен бірігіп, ... тор ... ... процестерді реттейді. Қорғаныш белоктар (антителалар) мен
ферментінің түзілуіне ... ... ... ... ... ... ... жақсы
зерттелген. Көру процесінде А витаминінің тотыққан түрі - ретиналь активті
қызмет атқарады.Ретиналь ... ... ... да, ... ... түзеді.Радопсин дегеніміз көздің тор қабатындағы көру ... ... ... екі ... ... және ... жіктеледі,
ал қараңғы кезде родопсин қайтадан өзінің қалпына келеді.
Жануарларға, мысалы тышқандарға жүргізген тәжірибелер нәтижесінде А
витамині құрамында күкірт бар амин ... ... ... ... бұл ... өсіп-өну процесіндегі маңызы күшті.
Ретинол жетіспесе ... ... ... ұрпақтың тіршілігін жоюына
алып келіп соғады.
А витамині мен қалқан безі гормоны — тироксиннің арасында ... бар. ... ... ... ... ... ... А витамині кеп мөлшерде жиналады ... ... ... ... тотығуын жылдамдататын болуы тиіс, (4)
Адам ағзасы тәулігіне орта есеппен 1,5 мг А ... ... ... ... ... бірі ретинол ретінде алынса, екіден үші каротин арқылы
алынады. Ал, бұл провитаминнің үштен бірі ғана А ... ... ... ... бір мг А витаминін алу үшін тамақта үш мг каротин болуы
керек. Сонымен күнделікті ... ... 0,5 мг ... және 3—5 ... ... ... А ... жетіспейтінінен туындайтын аурулар
Өте суық немесе ыстық күндері А витаминін ағза көп ... ... Ал ... әйелдер бұл көрсетілген мөлшерді шамамен екі есе артық қабылдайды.
Ағзада ретинол жетіспесе адамның көз жанары нашарлайды (тауық көз болады,
көзі ... және т.б. көз ... ... Ағза ... есіп
жетілмейді, терісі кұрғап, қабыршықтанады, бөрітеді, шаштың түсі оңып, түсе
бастайды. Қазіргі уақытта мұндай клиникалык белгілер сирек ... зат ... ... ... нашарлайтыны байқалады. Осыған
байланысты ағзаның ... ... ... ... ... ... А ... мен каротиннің болуы қажет екенін ... Яғни сары ... ... ... ... балық, теңіз жануарлары,
сүт, сары май, ... мал мен ... ... ... ... жиі орын алғаны жөн. Сөйтіп, адам мен жануарлар ағзасы тек
бос түріндегі А витаминді ғана сіңіріп қоймай, сонымен ... ... ... А ... де сіңіре алады.
Организмде А витамині жетіспегенде кезде эпителий клеткаларының қалыпты
түзілуі бұзылады. Бұл А-витаминоздың бір себебі.Мұндай авитаминоз кезінде
теріде сызат ... ... ол ... ... осының салдарынан
микроорганизмдер және зиянды заттар клеткаға оңай ене алады. Ретинолдың
жетіспеуі салдарннан лизоцим болмайды, сол ... ... ... ... оның ... ... ... сырқатты ксерофтальмия (~
грекше) құрғақ, - көз/ деп ... ... ... ... ... /қасаң қабаты/ қатты зақымданады, соның салдарынан соқыр ... ... ... ... ... тауықкөз /түнгі суқараңғы/
болады. Бұл витаминнің жетіспеуі - жас ... ... ... және
сперматогенез процесі тыйылада /ол жағдай ... ... ... ... ... ... мал ... өз төлі есебінен көбейту
процесі бұзылады.
Табиғатта таралуы. А1 және А2 ... ... ... Әсіресе, балықтың бауыры, жануарлар бауыры, жұмыртқаның сары
уызы, ... сиыр ... ... сары май ондай витаминдерге бай келеді. Ал
етте олар біршама аз. ... ... ... ... ... және ... ... өсімдіктерде кездеседі.
А витаминінің жануарлар организміне кажетті мөлшері ... ... 1 кг ... 6 мкг (I мкг - 10 г). Ал ... ... тәулігіне 0,7 мг А витамині қажет.
2.3. Д витамині химиялық құрылымы және биологиялық ... Д ... 1932 ж. ... алынады да, оған Д витамині
(эргокальциферол) деген атау ... және ... ... Д ... ... ... ... әсер еткен кезде ол Д3 ... ... ... ... ... ... алмасуын реттеу
болып табылады. Д витамині өзінен-өзі биологиялық активті емес, реттегіш
қызметі ... ... ... ... ... ... қызметі бар. Д3 витамині ең ... ... одан ... ... I,25-дигидроксихолекальциферол және
1,24, 25-тригидроксихолекалциферол түзіледі.
Бұл заттар бүйректен негізінен ащы ... және ... ... сол ... ... және ... алмасуын реттейді. Д витаминінің
осы гидроксильденген метаболиттері ішектердің шырыш кабатында калъций
ионының ... ... Д ... ... ... сияқты
транскрипция деңгейінде әсер етеді және ол ... ... ... себеп болады. Ол белоктың м.м. 10 000-12 000.
Белок ішекте ... 2-4 ... ... ... да,, қан ... сұйық
тканіне және басқа да мүшелер мен тканьдерге жеткізеді, /5/
2.2.4. Д витаминінің ... ... ... ... өте қажет Д витамині әрі ... әрі ... ... мен ... ... ... көріп отырмыз. Осыған
орай бұрынғы ... жиі ... Д ... ... ... (рахит) ауруының тұрмысымыздың жақсаруына байланысты қазіргі
уақытта өте аз екенін айта кету керек. ... ... ... ... дәрігерлік көмектің, аурудын алдын алатын профилактикалық
шаралардың жақсаруы да бұған үлкен әсерін тигізді. ... жас ... ... және ... ... ішкізудің пайдасы зор. Бұлай болмаған жағдайда
кальциферол витаминінің жас ... ... ... ... ауруына
әкеліп соғуы мүмкін. Ол көбіне бір айдан үш жасқа дейінгі балаларда ... Бұл ауру ... ... зат алмасу бұзылады. Әсіресе, ... мен ... ... өте қажетті фосфор мен кальций азаяды. Осының
әсерінен бала мазасызданып ... шоши ... көп ... ... шашы түсе ... ... қоса ... шашы түседі. Сүйектері
жіңішкеріп жұмсайды, ... ... ... Көп ... ... ... қисаяды. Қабырғалары жуандап, тесі құстын, төсіндей алғарыңқы, аяғы
қисайып, "қамыт аяқ" болады. Бала жүдеп, көпке дейін жүрмейді, еңбегі ... тісі ... Аяғы ... ... ... ... Мұндай жағдайда
ауру ағзаны өте әлсіретеді де, өкпенің қабынуына соқтырады. Бұл ауруды
емдеу өте ... ... ... ... ... мүндай ауыр түрі біздің
елімізде өте сирек ... ... Д ... ... ... ... ... біраз балалардан көруге ... ... өзі ... ... денсаулығына, ауруға қарсы төзімділігіне, дене
кұрылысының әсемділігіне зиянды әсер етеді, /6/
Сондықтан тек мешелдікке қарсы ... қана ... бала ... ... ... ... да ... бөлу керек. Туғаннан кейін сәби бұл
витаминді ана сүтінен алады. ... ... ... ... Д витаминін
қосымша беру керек.
Егер Д витамині жеткіліксіз болса, өсіп келе жатқан жас жануарлардың
сүйегінде және ... ... мен ... ... ... процесі бұзылада. Сүйектері жұмсарады, омыртқа сүйектерінің
пішіні бұзылады және ... ... ... Халық арасында бұл ауру рахит
деген атпен белгілі.
Д ... ... ... ... бірден төмендейді, ... ... ... және оның провитаминдері табиғатта кең ... ... ...... бауырының майында, сиыр, қой және ... көп ... Сол ... ... ... ... ... сонымен қатар ашытқы, өсімдік дәндерінің майында ... ... ... ... Д ... қажет етуі: тірідей
массасының әр 100 кг мөлшеріне 25 мкг болуы ... Мал ... ... ... алу үшін ... ... ультра күлгін
сәулемен қыздырады, күн түсіп тұрған ... жас ... ашық ... ... Е ... ... құрылымы және биологиялық қызыметі
Химиялық құрылымы. Е витамині 1937 жылы Каррердің лабораториясында
синтездеп алынған болатын. Бұл витаминнің ... ... ... ... ... көміртегі атомының ұзын тізбегі жатады, ол тізбек
қаныққан ... ... ... ... ... ... және оның ... әсер
өтуші төрт түрлі зат алынды. Олар және ... ... ... ... ... ... - токоферол. Басқа
токоферолдардың активтігі ... 5-10 есе ... ... ... ... ... ... олар
қынықпаған липидтерді асқын тотыққа айналудан ... ең ... ... ... Сол ... олар липидтік мембраналарды бос
радикалдардан қорғайды, сөйтіп ... ... ... ... ... ... /7/
Жануарлар тканіндегі липидтер құрамына кіретін полиқанықпаған май
қышқылдары тотыққыш ... және бұл ... ... ... ... ... ... түзіледі. Асқын тотықтар өте активті келеді, ... ... ... өзгертеді, данатурлайды, ферменттердің әсерін
тоқтата алады, ... ... ... ... бос ... ... реакция тізбегін үзетін
болуы керек деген жорамал бар. Клеткаларда ... ... А және ... ... ... да ... қызметін атқарады.
Токоферол жетіспегенде ағзада тотығу процестері және минералдық алмасулар
бұзылады, әсіресе кальций мен ... ... ... ... ... Е ... ... А витамині жинақталуына көмектеседі,
шамасы ... А ... ... ... ... ... ... май қышқылдары тотығуына да әсері бар.
Авитаминоз. Токоферолдар жетіспеген жағдайда жануарлар
ұрпақсыздық ... ... ... ... ... ... бауыр некрозына ұшырайды, организмдегі мұндай бүліну өзгерістері
мембранадағы липопротеидтік компоненттердің зақымдануымен байланысты.
Е – авитоминоз ... ... ... ... ... олардың жіпше құйыршығы жойылып кетеді, сөйтіп ұрықтандыру
қабілетінен айырылады.
Ал осындай авитоминоз құбылысына ... ... ... ... ... іште ... болған жаңа ұрпақ туу мезгіліне жете алмай,
өзінен өзі жойылып, организмге ... ... ... ... ... түсіп
қалады.
Өсімдік майлары: жүгері майы, бидай майы, зығыр майы, мақта майы
сияқтылар ... бай ... қоры ... табылады. Жануар тектес
өнімдерде Е витамині шағын мөлшерде кездеседі.
Е витаминінің берілетін ... ... ... әр жүз ... 165мг, бұқа үшін – 44-176мг, шошқаға берілетін 1кг азыққа 40мг
мөлшерінде болуы тиіс.
Адамға ... Е ... ... ... 5 мг ... ... ... май қышқылдарының әр грамына 0,6 мг
болуы керек, /8/
2.5. К витамині химиялық құрылымы және ... ... К1 ... ... олардың синтездік аналогтары белгілі. Ондай
аналогтардың антигеморрагиялық қасиеттері болады. Бұл аналогтар К3, ... К6 ... деп ... К3 ... /викасол/ медицинада
қолданылады. Ұлы Отан ... ... ... ... ... ... сақтап қалуға себеп болды. Ол суда жақсы ериді және
улы әсері жоқ.
Биологиялық қызметі. К витаминінің ... ғана ... – ол ... қатысады. Бірақ оның өзі тікелей қан ұюы ... ... ... ... ... протромбиннің, антигемофильдік глобулин шамасы
төмендейді. Протпромбин бауырда ... және ол К ... жоқ ... ... ... кальций иондарын байланыстыра алмайды. Фибриногеннің
фибринге айналуы үшін тромбин ... ... ... қан ұюының
мағынасы осы негізге байланысты.
К витаминінің жалғыз ғана қызметі — ол қанның ұюына ... ... ... ... кан ұюы ... ... К витамині жетіспеген кезде
протромбиннің, антигемофильдік глобулин шамасы төмендейді. ... ... және ол К ... жок ... оны ... ... ... байланыстыра алмайды. Фибриногеннің фибринге ауналуы үшін
тромбин ... ... ... қан ... мағынасы осы негізге
байланысты, /1/
Авитоминоз. Жоғарыда айтылғандай К-авитаминоз сырқатына тән ... ... ... және ... еттерге қан құйылуы (геморраги). Ондай жағдай
қан ұюы жылдамдығының төмендеуінен болады.
Табиғатта таралуы. К витаминіне әсіресе бұршақ ... ... ... томат, қалақай жапырағы бай келеді. Сол сияқты К ... ... ... ... ... К ... ... мен адамдардың ішек-
қарындарында микроорганизмдер синтездеп дайындайды. Сондықтан оның
организмге ... ... ... ... ... ... ... мөлшері
күніне 0,2-0,3мг.
К витамині тауық, қаз, үйрек, түйетауықтар үшін өте-мөте қажет.
2.6. Ғ витамині, табиғаттағы таралуы және ... ... Ғ ... ... май қышқылы, ол адамдар
мен жануарлар организмінде басқа ... ... ... зат. ... ... ... қарағанда ауыстырылмайтын
май қышқылдарына тек линол қышқылы ғана ... ... ... ... ... ... одан линолен қышқылы мен арахидон түзіледі ... ... ... ... көміртегінің 18 атомы және екі ... ... ... ... қос ... саны ... Ал ... молекуласын көміртегінің 20 атомнан тұрады және ... ... саны ... ... қызметі. Полиқанықпаған май қышқылдары клетка мембраналр
құрылымның құрамына кіреді / пластикалық ... ... ... май қышқылдарының айтарлықтай қызметі – олар простагландиндердің
алғы заттары болып табылады. Простагландиндердің көптеген биологиялық
процестерді ... ... бар, нерв ... қан ... жүйесінің
жұмысына, жылтыр бұлшық еттердің жиырылуына қатысады т.с.с.
Ғ витаминінен ұлпаларда простагландин гормондары түзіледі екен.
Медицинада атеросклерозбен күресу де ... ... ... ... ... ... бар препаратын қолданады, ... ... ... және ... температураның әсерінен терісі күйген
кезде де осы препаратты пайдаланады. Ғ витаминінін зығыр мен ... ... ... ... 20-30 г, яғни ... ... ... шамамен 1000 мг Ғ витамині кездеседі.
Полиқанықпаған май ... ... ... ... ... (пластикалық қызмет атқарады). Ауыстыруға ... ... ... ... — олар ... алғы ... ... Простагландиндердің көптеген биологиялық процестерді
реттеуші қасиеті бар, жүйке жүйесінің кан ... ... ... бұлшық еттердің жиырылуына қатысады т.с.с.
Авитаминоз. Ауыстырылмайтын май қышқылдары ... ... жас ... өсуі ... Тері ... жетіспеген кезде жас
малдың денесінің өсуі нашарлайды. Тері қабатының зақымдануы, бүйрегінің
дерттенуі және өсіп өну ... ... ... ... жұқпалы
ауруларға қарсы табиғи төзімділік ... ... ... ... Ғ ... ... ... жұмыртқалаушы тауықтың
дене салмағы және жұмыртқасының ұрықтануы кемиді.
Ғ – авитаминоз сырқаты кезінде ... ... ... ... ... ... ... бұл кезде қан тамырлары
қабырғасында қатпарлар пайда болады.
Табиғатта ... ... ... мен линолен қышқылы өсімдік тектес
және жануар тектес өнімдерге ... мен ... ... ... ... тек қана жануарлар липидінде кездеседі.
Арахидон қышқылының бір ... бір ... ... ... ... ... 0,1% немесе линол қышқылының не линолен қышқылының 1%
шамасындай, /3/
Антивитаминдер
Клетканың ... ... ... ... ... жасайтын
заттарды — антивитаминдер деп атайды. Оларды екі топқа бөледі:
1) витамин молекулаларын бұзатын немесе оларды ... ... ... ... ... ұқсас және оларды биологиялық активтік
заттардан ығыстырып, активсіздендіретін заттар.
Мысалы, К ... ... мен ... ... Олар протромбиннің
тромбинге айналуына бөгет жасайды, сонымен бірге қан айналу процесін
баяулатады.Жұмыртқа белогі - авидинбиотинді байланыстыруға қабілетті.Осы
сияқты мысалдарды көптеп ... ... ... мен ... ... А ... ... маңызы зор.
Бұл витамин тағамдық заттардың құрамында жетіспегенді организмдегі зат
алмасуы, оның ... өсу ... ... ... ... ... ... қатар, әлсіз жарық жағдайда адамның көру қабілеті де
нашарлайды, мысалы, кешке жақын қараңғылық түсе ... оны ... ... соқыр» немесе «тауық көз» дейді. Мұндай аурумен ауыратын
адамдар ымырт жабыла өте нашар көреді.
ХҮІІІ ғасырдың ортасында ... ... ... ... ... ... жас балалардың арасында кездесетін ауру туралы ... Бұл ... ... ... деформацияланатындығы
анықталады, кейіннен оның мешел (рахит) ауруы, яғни тағамда Д витамині
жетіспеушілігі салдарынан екендігі белгілі ... ... 1921ж. ... ... ... ашты. Жануарларды тек жасанды
тамақпен 54% (жүгері крахмал), 18% (казейін), 15% (шошқа майы), 9% (сары
май), 4% ... ... және 5% ... сыра ... ... ... өсіп-өуі тоқталып, төмендегені
айқындалды. Бұл Бұл ... С ... ... ... ... бидай тұқымы ұрығынан Е витаминін бөліп алды, ол g (д)- токоферол
(грек тілінде tokos- ұрпақ, phtro- алып жүру, ... ... ... деп ... Дат ... Дам ... рет балапандарды төмендегідей
құрамынан тұратын жасанды тамақпен яғни ... К ... ... ... 1-2 ... кейін ет пен тері арасында
немесе бұлшық еттерге, миға және ішектерге қан ... ... Бұл ... ... екен.
К витамині өсімдіктердің жасыл бөліктерінде, әсіресе беде мен ... көп ... ... балық ұны құрамынан да жабады оны К2
витамині деп аталады.
Соңғы жылдары жүргізілген зерттеулер ... гер ... ... майы болмаса, онда адам организмінде липидтер алмасуы
бұзылып, қантамырлары қабырғаларында холестерин заты көп ... ... ... ... ... 18 және 20 ... атомы
бар қанықпаған май қышқылдары липид ... ... ... алмасуына қажет-ақ (Ғ-витамині қанықпаған май қышқылдары).
1955 жылы жануарлар майынан Q липовитамині немесе убихинон ... Бұл ... ... ... көп ... ... ... витамині хинонның туындысы болады. Оның сақинасында екі
метоксилді топтар кездесумен бірге, бүйір ... 6-10 ... ... ... ... бар. Бұл липовитаминнің структуралық
формуласы төмендегідей:
Убихинон биологиялық тотығу процестерінде үлкен роль атқарады. Мұның
молекуласында карбонильды топтар ... ... мен ... ... тікелей атсалысады. Бұл процесс клетканынн,
энергетикалық станциялары болатын митохондрияларында өтеді.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іле-Алатауы кейбір мүктерінен биологиялық белсенді заттарды алудың сызба-нұсқасын жасау және анализдеу56 бет
Ірімшікке арналған қаптамалардың жаңа түрлері6 бет
Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы8 бет
Балық және балық өнімдері3 бет
Иммунитет9 бет
Май өндірісіндегі жабдықтар3 бет
Пішен дайындау технологиясы9 бет
Сеператорлар – кілегей бөлгіштер7 бет
Сыр жасау технологиясы12 бет
Сүт сақтауға арналған қондырғылар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь