Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың психикалық дамуы барысында зейіннің қай дәрежеде тиянақтылығын бағалау және оны дамыту

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2.3 бет
Ι тарау. Зейіннің теориялық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.бет

1.1.Зейіннің негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.9 бет
1.2.Зейіннің физиологиялық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10.12 бет
1.3.Зейіннің негізгі қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13.17 бет

ΙΙ тарау. Зейіннің қасиеттерін баланың жас шақтарына
байланысты зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18.бет

2.1.Мектепке дейінгі шақтағы баланың зейінің дамуын зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18.21бет
2.2.Бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейінін дамытудағы ерекшеліктерін зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22.23бет
2.3. Мектепке дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейінін дамытуға арналған әдістемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24.26бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27.28 бет
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29.бет

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30.33 бет
Зерттеудің өзектілігі: Мектепке дейінгі жастағы балалар, кездескен қиыншылықтарды шешуге және алдарына қойған мақсаттарына жетуге тырысады. Мұндай жағдайлар, өздерін дұрыс ұстай білуге, ішкі және сыртқы жағдайларды бағалауға және мінез-құлқы мен танымдық өрістерін дамытып, қалытастырады. Зейін-барлық психикалық таным процестерімен байланысты және соның көмегімен анықталады. Егер адамда зейін болмаса, ой еңбегін де, дене еңбегінің де мәні, нәтижесі болмас еді.
Зерттеудің мақсаты: Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың психикалық дамуы барысында зейіннің қай дәрежеде тиянақтылығын бағалау және оны дамыту.
Зерттеудің міндеті:
-Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейінін бағалау;
- Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейінін дамыту және шоғырландыру;
-Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балаларда зейінді зерттеу әдістемелерін пайдалану;
-Мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейіннің қалыптасу деңгейін бағалау;
Зерттеудің әдісі: Зейінді дамытудың мәнін, мазмұнын, көлемін анықтауға байланысты психологиялық және әдістемелерді талдау.
-мектепке дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың зейінің анықтауда қазіргі қолданылып жүрген психологиялық оқу құралдары мен психологтар тәжірибесін зерттеу;
-зерттеу жұмысы барысында, балаларда қолданған әдістемелік тесттердің жауаптарын талдау пайдалынады.
1. Алдамұратов Ә. Қызықты психология. Қазақ университеті. 1992 жыл.
2.Алдамұратов Ә. Оқушылардың грамматикалық ұғымдарды меңгеру психологиясы. Алматы. Мектеп, 1983 жыл.
3.Алдамұратов Ә.М. Мұқанов. Психолгия пәнінен лабараториялық практикалық сабақтар. Бірінші бөлім. Алматы, 1997 жыл, Екінші бөлім. 1979 жыл.
4.Аймауытов Ж. Психология (оқу құралы). Қызылорда-Ташкент, 1926 жыл.
5.Әбдірахманов А. жарықбаев Қ. Психологиялық орысша-қазақша сөздік. Алматы, Мектеп, 1976 жыл.
6.Бейсенова Жұпаркүл. Жоғары сынып оқушыларының кәсіби өзіндік бағалау ерекшеліктерін зерттеу. –Алматы, -2004 жыл –28 бет.
7.Выготский Л.С., жетекшісі Нысанбаев Ә.Н. Адамзат ақыл ойының қазынасы 10 том. Психологиядағы ақыл-ой әрекетін сатылап қалыптастыру теориясы. –Алматы, Таймас –2005 жыл –450 бет.
8. Жігітбекова Бақыт Растанқызы. Оқыту процесіндегі танымдық іс-әрекеттің мотивациялы –мағыналық компоненттерінің дамуы. –Алматы, -2003 жыл –43 бет.
9.Жарықбаев К.«Жантану негіздері» Алматы, 2002 жыл.
10.Нумұхамбетова Т.Р, Рсмаханбетова Ш.Е. «Тәжрибелік психология» Шымкент 2004 жыл - 43б.
11.Оспанова Махаббат Пернебайқызы. Балалар психологиясы. Мектепке психологиялық даярлық диагностикасына ғылыми негізделді. –Алматы, 2002 жыл –30 бет.
12.Орманова З. Мектеп оқуына дайындау психологиясы. –Алматы, Дарын 2005 жыл –184 бет.
13.Унарбекова Н. 6-7 жастағы қазақ балаларының психологиялық денсаулығын қамтамасыз ету жолдары мен амалдары. –Алматы, 2004 жыл –28 бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе….…………..…...…………………………………………………..2-3 бет
Ι тарау. Зейіннің теориялық мәні…………...………………………...…..4-бет
1.1.Зейіннің негізгі түрлері………………………………………………...4-9 бет
1.2.Зейіннің физиологиялық негізі………………………...…...……….10-12 бет
1.3.Зейіннің негізгі қасиеттері…………………………………….....….13-17 бет
ΙΙ тарау. Зейіннің ... ... жас ... ... ... ... баланың зейінің ... ... ... ... зейінін дамытудағы ерекшеліктерін
зерттеу………………………..……………………........22-23бет
2.3. Мектепке дейінгі және бастауыш ... ... ... зейінін
дамытуға арналған әдістемелер………….…………………………...….24-26бет
Қорытынды………………...……………………………….………….27-28 бет
Пайдаланылған әдебиеттер………….……………………….…………..29-бет
Қосымша……….……………...…………………………..………….....30-33 бет
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі: ... ... ... ... ... ... және алдарына қойған мақсаттарына жетуге тырысады.
Мұндай жағдайлар, ... ... ... ... ішкі және ... ... және ... мен танымдық өрістерін дамытып, қалытастырады.
Зейін-барлық психикалық ... ... ... және ... көмегімен
анықталады. Егер адамда зейін болмаса, ой еңбегін де, дене еңбегінің де
мәні, ... ... ... ... ... ... дейінгі және бастауыш мектеп
жасындағы балалардың ... ... ... зейіннің қай дәрежеде
тиянақтылығын бағалау және оны дамыту.
Зерттеудің міндеті:
-Мектеп жасына дейінгі және ... ... ... ... ... ... жасына дейінгі және бастауыш мектеп жасындағы балалардың ... және ... ... ... және ... ... жасындағы балаларда зейінді
зерттеу әдістемелерін пайдалану;
-Мектеп жасына дейінгі және бастауыш ... ... ... ... ... бағалау;
Зерттеудің әдісі: Зейінді дамытудың мәнін, мазмұнын, көлемін
анықтауға байланысты психологиялық және ... ... ... және ... ... ... ... зейінің
анықтауда қазіргі қолданылып жүрген психологиялық оқу ... ... ... ... ... ... ... қолданған әдістемелік тесттердің
жауаптарын талдау пайдалынады.
Теориялық қолданылымы:Зейін анықтаудың ... ... ... ... жалпы зейін әрекетін анықтауды жүзеге асыру. Практикалық
қолданылымы: Мектеп ... ... ... ... және ... ... ... шоғырлануын қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... ... негізгі түрлері.
Зейін деп-адам санасының белгілі бір затқа бағыттала тұрақталуын
көрсететін ... ... ... ... ... ішінен керектісін бөліп алып,соған психикалық әрекетімізді
тұрақтата алу. Мысал келтірейік. ... ... ... ... ... ... үңілген,мұнысы психикалық кейпінен ... ... ... үңіледі,демін ішіне тартады т.б.).Оқушы
есептің шығару жоспарын ойлайды,оның бірінен кейін екіншісін шығарады. Есеп
шығарып ... ... ... ... соң ... ... оқып болғаннан кейін, түрлі нәрселермен айналысады.Осы
көріністердің бәрінде де бала ... ... ... өз ... обектілерден ойын бөліп отырады.Осындағы ... бала ... ... бір ... ... алып және ... көпті тұрақтап отырғанын көруге болады.
Адамға тән әрекеттің кез ... ... ... орын ... ... ... педагогикасының атасы К.Д.Ушинский (1824-1870) зейіннің
маңызын былайша көрсеткен еді:«Зейін адам санасынан қорытылып ... ... ... ... ... ғана ... ... табылады,демек,бұл
есікке ілімнің бірде-бір сөзі ... өте ... де ол ... баланың санасында ештеңеде қалмайды».
Зейінді психикалық процестердің тобына жатқызу дұрыс болмас еді.
Өйткені,адам өз өмірінің әрбір ... бір ... ... не ... ... ... нәрсе жөнінде ойлайды. Ал зейін
болса,өз алдына ... ... ... ... ... ... психикалық әрекеттің айрықша бір жағы, сананың ерекше сипаты ... ... ... зейінге түрліше әсер етеді. Сезім зейінді
күшейте түсуге не оны бөліп жіберуге ... ... ... бір ... ... туғызып зейінді күшейтеді де, ал көрші кластан естілген ән-
күй сабақ ... ... ... ... ... ... ой, қиял
процестері де зейінге тірліше әсер етіп отырады.
Зейінің физиологиялық негіздерін И.П.Павлов ашқан нерв процестерінің
өзара индукция ... ... ... ... ми ... бір ... қозу ... пайда болса,осымен
байланысты қалған алаптарында тежелу процестері пайда болатынддығын ... адам бар ... іске қызу ... нәрселер жөнді ойлай
алмайды. Осы кезде мидың бір алыбында күшті қозу ... ... ... ... ... болады (теріс индукция заңы).
Зейіннің физиологиялық негіздерін орыс физиологы, ... ... ... ... ... да жақсы түсінуге
болады. Сыртқы дүниенің көптеген тітіркендіргіштерінің ішінде ... ... әсер ... ... бір ... қаттырақ, күштірек қоздырады, осындай
алапты доминанта деп атаған.Мидың осы күшті қозғыш алабы қалған ... қозу ... ... ... алып отырады. Осыдан мидың күшті қозған
алабы онан бетер күшейеді.Мәселен, қызық кітапты беріле ... ... ... ... ... жасамайтыны, қайта олардың біздің
ойымыздың күшеюіне жәрдемдесетіні байқалады. ... адам бар ... ... ... ... қасындағы бөгде тітіркендіргіштерден (мысалы,
сағат маятнигінің соғуы ... ... ... Бұл ... ... ... ... үңіліп отырған әрекетімізге мейілінше беріле түсуге
жәрдемдеседі. ... ... ... ... қозу ... ... ... өзіне тартып алып,солардың есебінен
күшейіп отырады. А.А.Утомскийдің доминанта теориясының мәнін И.П.Павловтың
«Қозудың оптимальдық алабы»дейтін теориясы онан сайын ... ... ... қозу ... ... ... ... табиғатын
физиологиялық тұрғыдан өте жақсы тұсіндіріледі.Қоз процесі ешқашан да ми
қабығына ... ... ... онда әр. ... қозу ... жағымды «оптималдық жағдай»жасалып отырады.Оптимальдық қозуы бар
осы алап-ми қабығының творчестволық ... ... ... Бұл ... ... ... дейді:«Бас сүйегінің сыртынан біз
іштегі миды байқай алатын ... онда ми ... ... ... ... жері ... ... ойлап отырған саналы адамның ми
сыңарларында формасы және ... өне бойы ... ... тұрлаусыз
жарқылдаған сәуле дағын көрер едік,бұлар ми сыңарларының барлық жерлерін
алып ... ... қара ... ... үздіксіз қозғалып жүрген
болар еді».Ұлы физиологоптималдық қозу ... ... ... ... оның мида ... отыруының өзі зейін бағытының да өзгеріп отыруы ... ... ... ... екінші сапқа шығуы осы оптимальдық
қозу ... ... ... ... ... бар алап ... индукция
заңы) мидың басқа бөліктеріндегі тежелуді күшейтеді. ... ... ... бір ... күшті шоғырланады да,ол қалған объектілерді байқамайтын
болады. Оптимальдық қозу алабын екінші сигнал жүйесінен шыққан ... ... ... ... ми ... ... ... ауысуын тездетіп отыратындығын, сайып ... ... ... ... ... ... ... нәрсеге зейін аудару адамның сыртқы кейпінен де (дененің, бастың,
көздің түрлі ... бет ... ... ... тігу т.б.) ... ... бір қарағанда зейін анық байқала да қоймайды. Өйткені, осы
айтылғанға біршама ұқсас сыртқы көріністерді өмірде жиі ... ... да ... ... ... оқушылардың кескініне қарап
бір дегеннен баланың сабаққа қаншалықты ... не ... ... ... Бұл, әсіресе, тәжрибесі аз жас мұғалімдерде жиі кездеседі.
Түрлі тәсілдер ... ... ... ... ... отыру –
мектептегі барша мұғалімнің ат салысатын негізгі ... ... Іске шын ... зейін қойып кіріскенде ғана әрекетті нәтижелі етіп
орындауға болатындығы мұғалім үшін аксиомалық қағида болуы қажет.
Адамдардың зейіні ырықты, ырықсыз және ... ... үшке ... ... кез ... обектілері кейде ырықсыз-ақ біздің
назарымызды өзіне тартады. Мәселен, ... ... бара ... ... ... көзі ... оған ... бұрады не милиционердің ысқырығына
жалт қарайды т.б. Адам өмірінде ырықсыз ... ... орын ... ... түрі ... жас балаларда жиі кездеседі. Өйткені, балалық дәуірде
адамның күрделі іс-әрекеттері (оқу, ... т.б.) ... ... ... да ... ... оның ... өте нәзік, түрлі сыртқы
әсерге берілгіш келеді. Әрине, бұдан бала есейген соң, оның ... ... ... ... ... тумау қажет. Адам өмірінің ... ... ... ... орын алып ... ... бұлағы. Өйткені қызықты іске көңіліміз тез ауады. ... ... ... ... ... ... Ал ... кітап оқу-ырықты
зейінді керек етеді. Ырықты зейінде де қызығу орын алуы ... ... де ... ... ... ... етеді.Мұнда адам істен шығатын
нәтижеге қызығады,оны орындау үшін күш жұмсайды. Өйтпесе іс өнбейді, күткен
нәтиже шықпайды.
Ырықсыз ... ... ... ... ... ... ... табылады. Зейіннің бұл түрі жануарлар мен
адамдардың сыртқы ортамен байланысында үлкен роль ... ... ... ... тітіркендіргіш арқылы пайда бола бермейді. Ырықсыз зейінің
көрінуіне төмендегі ... ... ... тітіркендіргіштер (көзді аштырмайтын жарық, қанық бояулы
заттар, қатты дауыс,мұрын ... иіс ... мен ... мен ... ... ... үстіндегі киімінің өзгеруі,
дыбыстың, жарықтың артуы не кемуі ... ... ... ... объектілерге қатынас жасауының дәрежесі
(қызығу, қажетсіну,көңіл күйінің хош болуы) ырықсыз зейіннің тууына жақсы
әсер ... ... ... ... ... түрде белгілі ерік күшін жұмсау
арқылы орындалуынан көрінеді. Ырықты зейінде ... бір ... ... ... зер ... ... көзделеді, ол жұмыстың басынан аяғына
дейін ерік-жігерді сарқа жұмсауды ... ... ... зейін мынадай
еркшеліктермен сипатталады;
1) Қандай болмасын бір әрекеттің талабына сай ... ... ... ... тікелей кірісу қажет.
2) Үйреншікті жұмыс жағдайын жасап алып, алаңдататын ... ... ... ... істің мәнісін, маңызын түсіну үшін ... ... ... ... ... ... жағдайларда да жұмыс істеуге машықтану. Мәселен,
көңілді алаң қылатын бөгде тітіркендіргіштердің (айқай-шу, ... де) ... ... ... ... ... Бұл зейінді
шынықтырудың, оны мықты және шыдамды етіп тәрбиелеудің ең жақсы
жолы болып табылады.
5) ... ... ... ... ... керек. Бір сөзбен айтқанда,
ырықты зейін деп іс әрекетті жоспарлы түрде ұйымдастыруды айтады.
Зейіннің екі түрі де ... ... ... ілесіп отырады. Ырықты
зейін ырықсызға, ырықсыз зейін ырықтыға қарай жиі алмасады. Шындығында,
адамның үнемі ырықты зейін ... ... ... де ... Оқушы алғашқыда
жай қызыққан нәрсені тікелей зеінін аударады, ал ... ... ... ... ... ... емес басқа материалдарға да зейін қояды.
Алғашқы уақытта қызықсыз болып көрінген ... ... ... ... ... Бұл ... оның ырықсыз зейіні сыртқа теуіп, ырықты зейінің пайда
бола бастағаны.
Зейіннің үйреншікті деп ... түрі де бар. ... ... ... ... ... күш жұмсамай-ақ орындалатын зейін. Мәселен,
бала ... ... бұл оның ... ... айналса, оның зейіні де
үйреншікті бола бастайды. Қандай нәрсеге болса да үйреніп, ... ... ... ... ... ... Үреншікті зейінің де табиғаты
осыған ұқсас. Өйткені, үйреншікті зейін ырықты зейіннен дамып қалыптасады.
Зейінің қай түрі ... ... ... ... бағытталады. Егер
адам жұмысқа өздігінен беріліп істесе ырықсыз зейіні көрінеді. Бірақ ұзақ
жұмысты ... ... ... беруіде мүмкін емес. Мұндай жағдайда ырықты
зейінге орын беріледі. Ылғи ырықты зейінмен жұмыс істеу де ... ... ... адам ... зейіннің осы екі түрін қатынастыра
отырып, үйреншікті зейінмен ... ... ... қажет.
2. Зейінің физиологиялық негізі.
Зейіннің физиологиялық тетіктер арқылы қажеттіде мәнді әсерлерді
тыңдау ... ми ... және ... ... ... ... болады.
Адам сергектік деңгейін оның сырт кейпін бақылай танумен бірге мидағы
әлсіз ток ... ... ... ... (ЭЭГ) ... ... ... Әдетте сергектік 5 күйде көрініс беретіні
дәлелденген: терең ұйқы, ... ... ... ... ... сергектік шектен тыс сергектік. Тиімді зейін тек сабырлы және
белсенді сергектік жағдайында болуы мүмкін, ал басқа ... ... ... кеміп, кейбір қызметтерін ғана орындай алуы ықтимал. ... ... адам бір он екі ... ғана ... беріп қалған
тітіркендіргіштерді тіпті сезбейді. Сондықтан да ... ана ... ... ... ... берілуі мүмкін, ал нәрестенің сәл ғана даусынан
оянып кетері сөзсіз.
Зейін механизмдерінің іске қосылуында бағдарлаушы рефлексінің рөлі ... ... ... ... ... ... ... орта
өзгерістеріне сай тума қалыптасқан жауап бере алу қабілеті. Мысалы, сәл
ғана ... ... ... елең ... ... шыққан тарапқа құлағын түреді.
Қызықты да ... ... ... ... ... ... қоя салып, назарын есік жаққа еріксіз аударады. Бұл
рефлексті И.И.Павлов «Бұл не?» ... деп ... ... ... болып тұратын күрделі процестермен
байланысты. Әдетте, қоршаған орта арасынан қажетті әсерлерді саралап алуда
екі топ ағза ... ... ... ... ... екі топ ағза
тетіктері іске ... ... ... және ... ... ... (түйсік) мүшелерінің икемдесу әрекеті жатады. ... ... орай адам ... ... ... мойын бұрады,сонымен бір
уақытта сезімталдығын күшейту үшін тиісті бұлшық ... ... ... Ал ... ... жарғақ кернеуі босаңсып, миға ... ... ... ... ... бір жүйке ошақтарының қозуына байланысты
басқа жүйке көздерінің тежелуі негізінде іске ... ... ... ... қозу ... бір ... жүріп жатқан әлсіздеу процесті басып,
психикалық ... ... ... ... ... Сонымен бірге,
бір-біріне қуат қосатын бір уақыттағы әлденеше тітіркендіргіштердің ... ... де ... Қозулардың мұндай өзара байланысты ықпалы қажет
болған әсерді таңдап, психикалық әрекеттің ... ... ... ... ... физиологиялық көрінісін түсінуде Ч.Шеррингтон ғылыми
дәлелдеп, кейін И.П ... кең ... ... ... ... заңы
үлкен маңызға ие. Бұл заңға орай бас ми ... бір ... ... оның басқа бөліктерінде тежелу пайда етеді (бір мезгіл индукция)
немесе мидың сол бөлігіндегі ... орын ... ... ... нақ қозу ... болған аймақ өзінің сол қозу үшін тиімді жағдай ... ... да бұл ... ... ... ... ... байланыстар түзіледі, яғни бұл аймақ нақ сол мезетте-үлкен ми
сыңарларының ... ... ... ... ие. Ал ... ... қызметі бұл уақытта адамның астар ... ... ... ... ... ... негіздерін айқындауда доминанта принципі
(А.А.Ухтомский) де жетекші мәнге ие. «Доминантаның ... ... ... ... ... қызметіне ықпал жасап, уақытша үстемдік етумен
психикалық болмысқа ... ... қозу ... ... ... ... ... жүйесіне беріліп тұрған
импульстер бірігеді жинақталады, сонымен бірге ... ... ... қозу ... ... ... түседі. Үстем қозу
көзінің пайда болуына тек тітіркендіргіштің күші ғана емес, бұрын болған
әсерлердің және ... ... ... ... қалыптасқан іздерді
де негіз бола алады.
Бірақ жүйке қозғалысының ... заңы да, ... ... та ... ... ... ... оның ырықты сипатын
толық ашып бере алмайды. Оның себебі оның ырықты сипатын ... ашып ... Оның ... ... ... тән ... өз ... мақсат
бағдарлы басқара алу қабілетінің болуында. ... қою мен оны ... ... ... тұрақталады және ауысып тұрады. Қозудың басымдау
ошағының пайда ... ... және ... ... ... ... ... түсіндірген жөн, себебі қозу тілдік(екінші) сигналдың
таңдамалы иррадиациясымен бірінші сигнал жүйесіне ... Өз ... ... ... баламаға келіп, мақсатты нақтылауға себін
тигізеді де қажетті қозу көзінің одан әрі күш алуына көмектеседі.
Сонымен зейін табиғатта өзәра бір-біріне ... ... ... ми
құрылымының біртұтас жүйесінің іс-әрекетімен байланысты, бірақ олардың
зейін түрлерін реттудегі рөлі бір ... ... ... ... ... ... ... бар:
А)Зейіннің тұрақтылығы және жинақтылығы. Адамның зейіні бір объектіге
немесе бір жұмысқа ұзағырақ тұрақтай қалса, оны зейіннің тұрақтылығы дейді.
Мысалы, ... ... не ... ... ... үстіндегі зейінін
осыған жатқызуға болады.
Зейінді бір жерге тұрақтатып, ... алу ... адам ... ісін тереңінен түсініп, оның әр ... ... ... ... алушылық саналы әрекетке өзіңді жеңе алудың басты бір
белгісі болып табылады.
Зейіннің осы ... оқу ... ... зор. ... ... ... көп нәрсеге аудармай, басты бір ... не ... ... ғана ... оған ... әдеттендіру керек. Сонда ғана бала
есейген кезде үлкендердің көмегінсіз-ақ зейінін ... ... ... болады.
Ересек адамдар жұмыс үстінде зейінін 40 ... бір ... ... Осындай 10-20 минуттық зейін қоюшылықтан кейінгі бірнеше
секундта көңілдің бір ... ... сол ... одан ... ... нұқсан келтірмейді. Қайта бұл секілді ... ... ... бойы ... ... ... ... береді. Адам
соншалық ерік-жігермен зейін салып жұмыс ... ... да ... ... басқа бір затқа ауып отырады.Осылайша зейінің бірде әлсіздене,
бірде күшейіп тұруын ... ... ... ... ... бірі. Мәселен, бар ілтипатпен кітап оқыған адам да анда-санда
бөтен ойға түседі,басын көтеріп жан-жағына ... ... ... ... ... ... ... нәрсесіне оының бөлінуіне, ... ... ... Кейбір адамдардың зейіні толқымалы келеді.
Бұған қатты тітіркендіргіштер, күшті эмоциялық әсерлер, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... оның ... нәрсеге көңілі ауып кетпеуін ойластыру керек. Бұл көп
күш жұмсауды ... ... ... ... әр ... тітіркендіргіштерге
қарсы күресу-қажетті шаралардың бастысы. Мәселен, ысқырған ... ... ... т.б. ... ... кетіреді. Зейінін
жақсы ұйымдастыра алатын адамдар осынан осындай жағдайда да жұмысты тез
және сапалы ... ... ... ... ... көп ... машинаның дүрілі, музиканың әуені зейінді аударатын тітіркендіргіш
болғанмен, оларға шыдап отыра беруге болады. Ал ... ... ... ... т.б. адамды күштірек алңдатып, жұмыс ... ... ... ... оған ... ... пен жұмыс істей
беруге болады.Әрине, бұған ерік-жігер ... ... ... ... істей алушылық-адамның жақсы қасиеттерінің бірі. Мәселен, орыстың
атақты жазушысы А.П.Чехов жас ... көп ... ... ... ... ал ... мен Бородин өздерінің опералық ... жаза ... ... ... ... да адам зейінге кедергі
келтіретін нәрселерді жеңе ... ... ... ... ... ... де отырып
жұмыс істеуді ұнататын адамдар да өзің ... ... ... ... жағдайда жұмыс істей алатындай қабілетке ие болуы ... ... ... ... деп бір ... екінші
объектігі назарымызды көшіруді айтады. Физиологиялық тұрғыдан ... ... ... ... тез ... білу қабілеті көбінесе нерв
процестерінің өзгермелілігіне байланысты. Кейбір адамдар бір ... ... бір ... ... ... зейін қоып жаңа жұмысты тез
меңгеріп ... Бұл ... ... ... ... ... ... керісінше, басқа объектіге қиындық пен ауысады. Зейінді тез ... ... кез ... ... ... жауап беруде аса қажет.
Мәселен, машинистерде зейінді тез аудара білу ... ... ... ... ... ... ... ұшырауы мүмкін. Мектеп
жағдайында балалардың зейінін бір пәннен екінші пәнге, бағдарламаның ... ... ... ... бір ... (үй ... ... түріне (жаңа сабақты тыңдау кезі) үнемі аударып отыруға тура келеді.
Зейінді аудара алу оқушының ерік ... ... ... ... ... ... түсінген және оларды ұмытпайтындай етіп меңгерген ... ... ... ... ... ... етіп, бір ізбен жақсы
түсіндіруі, өткен материалдарды дұрыс ... ... жаңа ... ... жаңа ... ... және түсінуге оқушылардың
дайындығын тексеру т.б. зейіннің ... ... ... болады.
Б)Зейіннің бөлінушілігі. Адам санасының бірмезгілде бірнеше әрекетті
атқара білу мүмкіншілігін зейінің бөлінушілігі дейді. Адам зейінін екі-үш
нәрсеге бөле ... бір ... ... ... ... ... ... көрсетіп отыр. Мәселен, оқушылар өздері есеп шығарады, сонымен
қатар осы кезде басқа ... ... ... ... бақылайды, оның
сөзін тыңдайды т. б. Студенттер бір мезгіл ішінде лекция ... ... ... ... оқып отырып конспект ... ... ... ... ... ... де зор. Қазіргі кездегі өндірістің
онан сайын ... адам ... ... ... ... ... Ал ... жүргізушілерге (машинист, шофер т. б.)бірнеше
нәрсеге зейін бөлушілік қаншама маңызды ... ... Олар ... руль ... ... ... назар аударады, тормыз береді
және т. б… Бұл операциялардың әр ... ... өте ... бөле
білуді қажет етеді. Мұғалімдік қызметте де зейінді бірнеше объектіге ... ... зор. ... бір ... ... ... ... сабақ
оқыту жоспарына сәйкес тексеріп отырады, барлық класс коллективі мен ... ... ... ... ... ... ... байқайды.
Тәжірибесі аз, жас мұғалім кейде ... ... не жеке ... ... ... тұрған сөзін байқылай алмай қалады да зейінін бытыратып алады.
Осының салдарынан класта сабақ нашар ұйымдастырылуы ... ... ... ... бөлу үшін ең кем ... біреуіне іскер болуы шарт.
Зейінді бөлудің физиологиялық негіздері жөнінде И.П.Павлов ... ... бір ... бір ... ... ... ... әдеттеніп кеткен тағы басқа
бір істі істей ... яғни ... ... ... ... ми
сыңарларының тежелудегі бөлімдері мен қызмет істейміз, ... ... ... ... ми ... ... бұл кезде қатты ... ... ... ... ... деп бір ... ... оның
қамтитын,объектілерінің санын айтады.Зейінің көлемін анықтауға байланысты
жасалған тәжірибелер тахистаскоп деген аспаппен тексеріледы. Адам ... ... ... ... ... 5-9 ... қамти
алатынын,12-14 әріптен тұратын ... бар ... де осы ... ... ... ... ... әсіресе, бастауыш сынып
оқушыларының зейін көлемі ... ... ... ... қарағанда
шағын болатындығы сабақ үстінде мұғалімнің есінде болуға тиіс,сондықтанда
оқушыларға бір мезгілде сан ... де, сапа ... де ... зейін
көлемінен артық мөлшерде материал беруге болмайды. ... ... ... ... ... қабылдаса, нашар өсетіндігін, ал
логикалық байланысы бар элементтерді ... ... ... мұғалім еске алу қажет.
Зейін көлемін арттыру үшін мұғалім балаларды комплекс заттарды ... бір ... ... ... ... жөн. Көрнекі
құралдардағы сөздер тым ұзақ болмай, ... ... ең ... бірден
оқып түсіну үшін әріптерді түрлі бояумен безендіру қажет. Соңғы айтылған
тәсіл де бала ... ... ... ... жасайды. Физиологиялық
тұрғыдан зейін көлемін өсіріп, ұлғайту мидағы оптималдық қозуы бар ... ... Бұл ... ... бір қозу жүйесіне бірігуі болып
табылады. ... ... ... ... ... зейінді көлемі кең зейін дейді
де, объектілерді жөндеп қамти алмайтын зейінді көлемі тар ... ... тар, ... де ... ... ... Әңгіме істен дұрыс нәтиже
шығара ... ... ... ... ісі оның ... әсер ... Мәселен, өне бойы сағат механизімімен шұқшия жұмыс істеп отыратын
мастердің зейін көлемі айтарлықтай болмайды. Микроскоппен жұмыс ... ... де осы ... ... ... Алаң ... деп ... бір объектіге саналы
түрде зейінді ұйымдастыра алмаушылықты ... Әр ... ауып кете ... адамдардың зейіні көбінесе осындай болады. Алаң болушылық сондай-
ақ адам ... ... ... ... де жиі ... ... ... біркелкі қозу алабы жасалынбайды, қозу мен тежелу процестері бір-
бірімен алмасуы ... ... ... ... осы ... ... тұрақты орын алса, оған берекелі әрекет ету қиынға соғады.
Мектеп жасына дейінгі балаларда алаңдаушылық жиі ... ... әрі ... ... ... ... жоғары түрлері өз
дәрежесінде болмайды.
Алаң болушылыққа ұқсас көріністер адамның бір жұмысқа қатты беріліп
істеген кездерінде де байқалады. Адам ... ... ... ... кезде
басқа ештеңені сезбейді, елемейді. Осындай ... ол ... ... ... ... ... уақытында бөле
алмаушылықтың ... ... ... өте тар және ... ... қасиеттерін баланың жас шақтарына байланысты
зерттеу.
2.1.Мектепке дейінгі шақтағы баланың зейінінің дамуын зерттеу.
Мектепке дейінгі ... ... ... ... ... заттарға
және осылар арқылы орындалатын іс-әрекеттерге қатысты ынтамен сипатталады.
Бала бір нәрсеге ынтасы өшпей тұрған кезде ғана ... ... ... ... ... ... ... зейіні лезде соған ауады. Сондықтан
балалардың ұзақ уақыт бір іспен ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің күрделенуіне жалпы ақыл-
ой дамуының ілгерілеуіне байланысты зейін күшті шоғырланып, тұрақтылыққа ие
болады. Мысалы, мектепке ... ... бір ... 30-50 ... болса, бес-алты жасқа жеткенде ойынның ұзақтығы бір жарым ... ... Мұны ... ... ... ... мен қарым-
қатынастарының бейнеленуімен және ойынға үнемі енгізілетін жаңа ахуалдарды
қолдау табуымен түсіндіруге ... ... ... ... ... тыңдағанда зейін тұрақтылығы арта түседі. Мысалы, мектепке дейінгі
шақтың соңында суретті көру ... екі есе ... ... ... ... алты жасар бала суретті жақсырақ түсінеді, оның өзіне
қызықты жақтары мен егжей-тегжейлерін ... ... ... ... шақта зейіннің негізгі өзгеруі баланың алғаш
рет өз зейінін меңгере ... оны ... ... ... ... ... ... және кейбір ... ... ... қоя ... Ықтиярлы зейіннің бастамалары ... ... тыс ... Бұл ... ... ... ықтиярлы зейіннен
пайда болуына әкеліп соқпайтындығын ... ... ... ... іс-әрекеттің жаңа түрлеріне тартуының, белгілі бір құралдардың
көмегімен оның ... ... ... ... ... ... ... жасай отырып, үлкендер кейін солардың көмегімен
ол өз зейінін өзі басқара ... оған ... ... ... ... ... зеребелік сипаттағы сұрақтар мен жауаптардан тиым салу ... ... тиын түрі ... ... не жоқ деп ... ақты
және қараны алмайсыңдар». Ойын барысында балаға бірнеше сұрақтар ... ... ... ... ... ... беретін сұрақтар да
болады. Сұрақтар мынадай типке ... ... ... жүрсің
бе?»,«Партаның түсі қандай?»,«Сен ойнауды ұнатасың ба?»,«Сен ауылда болып
көрдің бе?»,«Шөптің түсі қандай?»,«Ауруханада ... бар ... ... ... түсі ... Бала қайткенде де жылдам
жауап беруге және мынандай нұсқауды орындауға тиіс:1) ... ... ... қара мен ақты ... ... мен ... бір түсті екі рет
атамау. Тәжрибе бала ойынның барлық шарттарын ... ... ... ... бұл ... ... ... күш салуды талап етті, көп
жағдайларда мектеп жасына ... ... осы ... ... ... ... адам балаға ойынның шарттарына ынталы ... ... ... ... құралдары ретінде түсті карточкалар
жиынтығын ұсынса, ... ... ... ... ... ... балалар
бұл көмекші құралдарды өздігінен ... ... Бұл ... тыйым
салынған, мысалы, қара мен ақ түстерді ... ... ... ... ... да ойын ... тек ... жатқан карточкаларды
пайдаланады.
Зейінді нақтылы, дара тапсырмаларға ... ... ... ... жан-жақты құралы-сөйлеу бар.Үлкендер баланың
зейінін сөзбен нұсқау беру арқылы ұйымдастырады. ... ... ... ... ... баланың орындауы қажет екенін
ескереді. («Мұнараны тұрғызарда алдымен дөңгелекшелердің ең үлкенін тап ал…
Міне, дұрыс. ... ... ... ... ... сол сияқтылар).
Кейінірек бала қажетті нәтижеге қол жеткізуі үшін зейін салуға ... мен ... сөз ... өзі ... ... жоспарлаушы функциясының дамуына қарай бала өз зейінін
болашақ іс-әрекетке күні бұрын ұйымдастыра неменеге ... ... ... ... ие бола бастайды.Зейінді ұйымдастыратын сөз ... ... ... мәні төмендегі мысалдардан жақсы көрініп тұр.
Мектепке дейінгі жастағы балаларға жануарлардың суреті ... он ... ... ішінен белгіленген суреттері бар (мысалы, тауықтың ... ... ... болса да таңдау, бірақ тиім салынған
карточканы(мысалы, ... ... ... оған ... ... еш бір ... ... Мұндай жағдайларда балалар ... ... ... ... ... ... ... айту
ұсынылғанда (карточкалардағы бейнелерді зейін қоя қарағаннан ... ... ... ... қайсысын болмайтынын) тапсырманы орындау бірден
өзгерді. Бұдан кейін мектепке дейінгі ересектерден бастап балалар ... келе ... ... ... ... жаңа ... карточкаларды енгізгеннің өзінде де жауаптары дұрыс болып шығып
отырды. Карточкаларды ... алу ... ... ... ... ... шақ ... өз зейінін ұйымдастыру үшін сөзді
пайдалану күрт өседі. Мұны, атап ... ... ... ... ... бойынша тапсырманы орындағанда мектепке дейінгі
кішкентайларға қарағанда нұсқауды 10-12 рет жиі ... ... ... құлқын реттеуде сөздің маңызының жалпы ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Мектепке дейінгі шақта балалар ықтиярлы зейінді ... ... ... ... дейінгі балалық шақта ықтиярсыз зейін басым болып қала
береді. Балаларға өздері үшін бір ... әрі ... ... іс-әрекетке
зейін қою қиынға түседі,сонымен бірге ойын процесінде немесе әсерлі сезімге
бөлерліктей тапсырмаларды шешерде олар едәуір ұзақ ... бойы ... ... ... ... дейінгі бала зейінінің ерекшелігі мектепке
дейінгі оқыту ықтиярлы зейінге үнемі күш салуды талап ... ... ... ... емес ... бірі ... ... Сабақтарда
пайдаланылатын ойын элементтері, іс-әрекеттің нәтижелі түрлері, іс-әрекет
формаларын жиі ... ... ... айтарлықтай жоғары деңгейде
ұстауға мүмкіндік береді.
2.2. Бастауыш мектеп жасындағы ... ... ... ... ... балалардың әлі мақсатқа бағытталған зейіні болмайды.
Олар ... ... ... ... ... ... өзгешелігімен ерекшелінетін нәрселерге аударады (ырықсыз
зейін), мектеп жұмысының шарттары алғашқы күннен бастап баладан сол ... ... да ... ... және мәліметтерді назардан тыс
қалдырмауды талап етеді. Бала ... жай ... ... ... ... ... ... дәйекті ұстауды үйренеді.ΙΙ-ΙΙΙ кластарда
көптеген оқушылар ырықты зейінді игереді, оны ... ... ... бар ... материалдарға көздей алады. Ырықты зейін,оны қандай
да бір ... ... ала ... ... ... ... ... жетістік.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, ырықты зейінді қалыптастыруда баланың
іс-әрекетін сырттан ... ... ол өз ... ... ... ... ... хабарлау мен сыртқы құралдарды көрсетудің зор
маңызы бар. Мысалы, фонетикалық талдауды ... ... ... ... ... ... ... сияқты дыбыстармен олардың
реттілігін белгілеп отыратын сыртқы құралдарды үлкен роль атқарады. ... дәл ... ... ... ... ... күрделі,
нәзікте «ұшқыр» дыбысты материалмен жұмыс істегенде зейінін шоғырландыруға
көмектеседі.
Баланың өзін-өзі ұйымдастыруы алдымен үлкендердің, ... ... және ... ... ... ... дамытудың жалпы
бағыты баланың мұғалім қойған мақсатқа жетуден өздері қойған ... ... өту ... табылады.
Бірінші класс оқушыларының ырықты зейіні олар әлі өздерін-өздері алып
жүрудің ішкі ... ... ... ... ... ... оқу ... сабақта біріне-бірі ауыстырып отыратын және
балаларды шаршатпайтын әр алуан түрлерін (түрлі тәсілдермен ... ... ... және ... ... ... ... жаңа тәсілдерін
түсіндіру, оларды орындап жаттығу және т.б.) қолданып отырады. Ι-ΙΙ класс
оқушыларының ақыл-ой ... гөрі ... ... ... ... ... Бұл ... ақыл-ой сабақтарын графикалық схемалар,
суреттер, макеттер, аппликациялар ... ... ... сабақтарда
пайдалану абзал. Қарапайым бірақ ... ... ... ... ... ... ... әдістері мен тәсілдерді қолдануды ... ... ... тапсырмаларды шешу кезіндегіден көрі ... ... ... оның ... ... мен және ... ... алуан түріне бөле білумен байланысты. Сондықтан оқу тапсырмаларын
былайша қойған дұрыс: бала өз тапсырмасын ... ... ... қадағалауы керек және қадағалай алатындай етіп, ... ... оқи ... ... ... ... тексеріп отыруға
міндетті. Қате жіберіп алған жағдайда ол жолдастарының теріс әсерін байқап,
оны өзі түзетуге ... ... ... класта зейінін бөле
алмайтындықтан «алаңғасар» болады: олар бір ... ... ... ... ... ... оқу ісінің әр түрін балалар бір мезгілде
бірнеше іс ... ... ... ... ... ... ... жанама жұмысқа даярланатындай етіп ұйымдастыру керек.
2.3. Мектепке дейінгі және бастауыш ... ... ... ... ... ... тесті.
Мақсаты: зейіннің қалыптасу деңгейін бағалау.
Орындау ережесі: «5 ... ... осы ... ... қатар
бойынша оқып, «с»,«қ»,«ә», әріптерін былай етіп «с»,«қ»,«ә» сызып таста. Әр
бір минут ... ... ... ... ... жұмысыңды одан әрі
жалғастыра бер. 5 минут өткеннен соң нәтижесін ... ... ... ... ... ... көлемі және қате сызылған ... ... Қате ... әріптер саны қарап шыққан қатар ... Осы ... ... ... бала ... ... ... №105 «Шұғыла» орта мектебінің 4-ші ... ... даму ... ... 19 ... |Б) сынып 20 оқушы. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
Қосымша:№1.
«Қызыл-қара кесте» тестінің ... ... бір ... ... түріне аудару қажетті уақытты
анықтау және осы процесті дамыту. Бұл әдістеменің екі ... ... ... қара және ... ... ... ... екінші модификациясында қызыл санның орнына шеңбердің ішінде
жазылған сандар ... ... ... «А» ... 5-10 ... балалар зейінін өлшеуге және дамытуға қолданылады,«Б» ... ... ... ... дейін барлық жас кезеңдеріне арналған. Бұл
кесте модификацияларын психолог үлгі ... өзі ... ... болады.
Кесте размері және түрі-түсі берілген үлгіге сай болуға тиіс. (кесте ... ... ... ... ... зейін аудару уақытын өлшеумен қатар осы процесті дамытуға
тигізетін әсері өте үлкен. Сондықтан оны көрсетілген ... үш ... ... ... ... Шеңбер ішінегі сандарды тез, ретімен тауып оларды дауыстап
оқып және көрсетіп беру.
2-ші кезең. Шеңберсіз сандарды тез, ... ... ... оларды
тауып беру.
3-ші кезең. Бір санынан бастап шеңберсіз және шеңбер ішіндегі сандарды
кезегімен атап, олардың кестеде орналасқан ... ... ... ... ... ... ... шеңберлі т.с.с.ң. Әр тапсырманы орындауға жіберілген
уақыт секундомермен есептелінеді.
Бағалау шкаласы:
1-ші және 2-ші кезеңдегі ... ... ... ... ... ... уақыттың айырмашылығы зейінді бір іс-әрекеттен екінші ... ... ... ... тапсырма –55 секундта орындалса- жақсы;
3 тапсырма –90 секунд –жақсы;
Көрсетілген көп уақыт-орта және төмен деп бағаланады.
Зейінді бағалау ... ... ... ... және ... ... аудармай
ісәрекетін тиянақты орындауын бағалау.
Орындау ережесі: ... ... ... ... ... бар
сөздер кездеседі. Тексті мүмкіндігінше тезірек қарап шығып, әріптер
арасындағы ... ... ... ... ... ... керек.
Мысалы: руекнпсихологжолпанк. Бұл қатардағы әріптер арасында
«психолог» деген сөз жасырынып тұр.
Қорытынды:№105 ... орта ... 5-ші ... оқушыларының
зейінінің даму деңгейі.
|А) сынып 21-оқушы. ... ... ... жоғары. |10-өте жоғары. ... ... |4- ... ... ... ... ... ... төмен. ... ... ... айтқанда зейін деп-психикалық әрекеттің айналадағы заттарға
және құбылыстарға бет алып, бағытталып түйдектелуін ... ... ... ... ... мен ... анығырақ және ашығырақ сәулелендіру
үшін, психикалық әрекеттеріміздің оларға бет алып ... үшін ... ... ... ... құбылыстарды жақсылап, толығырақ, ашығырақ
қабылдауға,оларды санамызға сәулелендіруге болмас ... ... бет алуы және ... олардың өзгеріп,
дамып отыратындығын, заттардың, құбылыстардың ... ... ... Адамның күнделікті тұрмысында да, оқу процесінде
де, ... де ... ... орын ... ... зейін болмаса, ой еңбегінде де, дене еңбегінің де мәні,
нәтижесі ... еді. Егер ... ... ... ... ... зейін қойып құлақ салмаса, оларды ... ... ... ... ... ... ... жақсы болғанда ғана, олар материалды
жақсы түсініп, көп ұғып алады.
Орыстың педагогі К.Д. ... ... - ... ... барлығын санамызға жіберіп отыратын есік дейді. Егер ... ... ... ... ... ... мұғалімнің айтқанын ұғып, біліп
алады, егер бұл есік жабық болса, онда ... ... ... ұғып,
есінде қалдыра алмайды.
Зейіннің пайда болуына, көтермеленіп отыруына бірнеше жағдайлар себеп
болуы мүмкін. Мысалы, әсер ... ... күші және әсер ету ... т.б. Егер әсер ... заттар күшті, көрнекті, ашық болса, соншама ол
заттарға адам ... ... ... ... ... ... мөлшері ұзақ болса, оларға да адам еріксіз зейін аударады. Біріне-бірі
қарама-қарсы заттар да ... ... ... ... Өте ... адам
мен аласа бойлы адам қатар келсе, біреуінің өте ұзын ... ... ... көзге бірден шалынады. Мысалы, электр шамы жанып тұрса біз оған ... Ал енді ол ... ... біресе сөніп тұрса, біз оған еріксізден
зейінімізді бұрамыз. Эмоциялық әсерлерге де адам көбірек бұрады..
Біз ... ... ... ... ... ... ... пайда болуымен байланысты. Сөйтіп адам ... ... ... ... ... ... де, ол заттар айрықша ашық, анық,
толық, я ... ... бір ... ... ... ... біз оларға зейін бұратын боламыз. Ырықсыз ... ... адам ... ... ... ... ... алдына
мақсат қойып, белгілі объектілерге жинақтайда алады. Мақсатқа жету үшін
түрлі жолдар, әдіс ... ... ... ... ... ... балалардың зейінінің ерекшелігі мектепке
дейінгі оқыту ықтиярлы зейінге үнемі күш салуды ... ... ... ... ... емес себептердің бірі болып саналады. Сабақтарда
пайдаланылатын ойын элементтері, ... ... ... ... жиі ... ... ... айтарлықтай жоғары деңгейде
ұстауға мүмкіндік береді.
Зейінді дамытудың ... ... ... ... қойған мақсатқа
жетуден өздері қойған міндеттің шешімін тексеруге өту болып табылады.
Жас балалардың зейіні көбінесе бір ... ... ... тез ... Олар ... бір ... зейінін бұрып, көңілін бөліп отыра
алмайды. Сол себептен тәрбие, оқыту ... ... ... ... ... ... саналы тәртіп құрып, оларды байқаушылыққа
үйретіп мектеп жасындағы балалардың ... ... ... ... ... отыру қажет. Олардың зейінің дәлдігінің өсіп отыруына түрлі ... жөн. ... ... ... қызығумен байланысты
болғандықтан, оқу процесін қызықты, көрнекті етіп жүргізу ... ... ... Ә. Қызықты психология. Қазақ университеті. 1992 жыл.
2.Алдамұратов Ә. Оқушылардың грамматикалық ұғымдарды меңгеру психологиясы.
Алматы. Мектеп, 1983 жыл.
3.Алдамұратов Ә.М. Мұқанов. ... ... ... ... ... ... ... 1997 жыл, Екінші бөлім. 1979 жыл.
4.Аймауытов Ж. Психология (оқу құралы). Қызылорда-Ташкент, 1926 жыл.
5.Әбдірахманов А. жарықбаев Қ. Психологиялық орысша-қазақша сөздік. ... 1976 ... ... ... ... оқушыларының кәсіби өзіндік бағалау
ерекшеліктерін зерттеу. –Алматы, -2004 жыл –28 бет.
7.Выготский Л.С., ... ... Ә.Н. ... ақыл ойының қазынасы 10
том. Психологиядағы ақыл-ой әрекетін ... ... ... ... –2005 жыл –450 бет.
8. Жігітбекова Бақыт Растанқызы. Оқыту процесіндегі танымдық іс-әрекеттің
мотивациялы –мағыналық компоненттерінің ... ... -2003 жыл –43 ... ... негіздері» Алматы, 2002 жыл.
10.Нумұхамбетова Т.Р, Рсмаханбетова Ш.Е. «Тәжрибелік психология» Шымкент
2004 жыл - ... ... ... ... ... ... ... диагностикасына ғылыми негізделді. –Алматы, 2002 жыл
–30 бет.
12.Орманова З. Мектеп оқуына дайындау психологиясы. –Алматы, ... 2005 ... ... Н. 6-7 ... ... ... ... денсаулығын
қамтамасыз ету жолдары мен амалдары. –Алматы, 2004 жыл –28 бет.
Қосымша.№1
Мюнстербург әдістемесін жүргізу бланкісін оқушыға жүргізу ... ... екі ... ... орта ... 5-ші ... ... Омарава Алмагүл. Өткізілген күні: 03.02.2007ж.
Тапсырма:
Реиаракүнігеоарыавптаңертеңлпогешбменларыкопертецқгетұрамынтаоарпнеккеораежу
ыныпларпнңғіпаларопркуенутараныпжолодрлналғаннанлровааысоңддакушекортамақтан
ыпалцейфмвлпакиініпоадпьроамектепкеоеаполпоарбарамынлпоараондалкалпрупыменің
полегшкудостарымлаоркпрвкөпаволегшеуыоваоларменрпрпвоптмстбіргефыжэаывхзкдлв
сабақтардыоваолпещшзкуждвжақсылапвролпкркгшмеңгеріплавшлаывлтьвытүсінбегенол
аввщзжағдайдаолавлодпеашкулмұғалімненодашщеулальдкөмекаолроаолдсұраймызлтвол
пощавлдмектеплдаврлукфшщөміріоагкулдөтеоавгоерсқызықолпшгеыколакөптегендлеуа
гщцфкуодсабақтанроакгшкфушллдысоцкуфовышараларғадлкфоукфьдқатынасыпафолфкугф
кулоаолқабілетсіздігімізділроаолвдамытыпалдфгшкфулдарттырамызеопопаололаожақ
ындаьуцепгыфиячоқудылбашщещзбітіремізолавлварвыолмамандықолывалопвтлалуғаоак
шщцкфлдваттанамызароавяроаывол.
Қосымша:№2.
№105 «Шұғыла» орта мектебінің 5-ші оқушы.
Аты-жөні:Анарбекова Жансая. ... ... ... ... орта ... 4-ші ... ... Қайнар Дәулет. Өткізілген уақыты: ... ... х қ е х а р с т у л ә с қ ж ф в д л қ ә ө т с я с в с ... ң қ ә д э ғ ә ш з ю ө и м қ в ж л п р қ а с ә к е қ ... ш а і ы с м ә ы ф ж қа с ч о р п к ә ң ж ю л д ң ә ... о г і и м ы ж ғ ә с в п и н г қ з ш ғ с е а ә в д с щ ... е х ф қ с ә б д л о р п қ і ә д ж б о с в п р иғ р ә ... ш о ә р қ е н ә я п р т о ж з ш о г п л а к ғ ұ қ с ә ... д р д о л в ұ қ с ә т р с ә қ л қ ь п я м б ю б х ъ п ... л а қ с ә т ь ә с қ с қ ә т о ь ш щ е е л д ч м э ф ж ... л о з ө һ ъ е қ с ә п е н ш л п о л д ж о ж е а в ... р а ы ц ә ғ ң ү қ ұ с ә қ р п в к е г ь ә қ с ь л н п ... л р а к н х л р о к ғ қ с ә и ю д ж в г з и м б ч я к ғ ... д щн е к п а рл ор ы ф йэ д ш з г р п ъ д щ н еғ қ өһ ... л р оо е к ң ғ ә й ы ф ч м т иж л о р а э д л о р п а ... ж з щ ш г н е к у ц ы в м и т ь б л о р жщ ш гұ ү қ ... щ ш г ү ұ ь о н р п а е к в с м и т ь о л д ьб г р ... б о р п а в ы ф й ә і ң ғ п е к а с ми о ж з щ ш г нр ... д л о р п и м а к ғ ң с вы ц х э з ж щ д ш л г н р ж э ... з щ ш г о т р п и м а с в ч ы ф я й ц х ө қ щ ұ ш ү г н ... д л г б щ з д д х ш г нқ ө д л қ л ұ ү т н р л а к у ... ш р п ав в ң ә ц ы ф й я ч с м р и п а в у п а р а о ... д о р н г ь л д ж х ж з щ бқ өб д ш щ л о р н п м аэ х з ... щ ш г н е ғ ң к а в у к а см п е н р и р н о г н р п е э жз х ... д л о р н еә қ с қ о н р гқ с ә дш г р п е а к ву ... ж д щ л ш о т р н п еа мс ву ю ж д б л ь о т р г ш щ з ... д о л л о р н п а к в уң ә қ с п а в с қ ә ж д л о ... д о р н ү л г н п а к вус ы ч м и р т ь б л о р гнз з з х ж

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Зейінді когнитивті психологияда зерттеу, информацияларды фильтрлеу механизмі ретінде сипаттау16 бет
Қазақ және орыс тілдеріндегі жай сөйлемдер.Қазақ және орыс тілдеріндегі құрмалас сөйлемдер9 бет
Кіші мектеп жасындағы балалардың көру бұзылысын зерттеу37 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Психикалық аурулар сипаттамасы, ерешеліктері."10 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
«Бобровка + » ЖШС-ның қызметі барысында қалыптасатын жағдайды және шығындарын талдау56 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Адам мотивациясының дамуының психикалық механизмдері23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь