Қазақстан халқының демографиялық өсу көрсеткіштері

МАЗМҰНЫ

І Кіріспе

ІІ Негізгі бөлім

1.Қазақстан Республикасының демографиялық жағдайы. 1999.2005 ж
2. Қазақстан халқының демографиялық өсу көрсеткіштері
3. Тұрғындардың жастық, жыныстық құрылымы
4. Демографиялық даму еліміздің ұлттық қауіпсіздігінің басты кепілі

ІІІ Қорытынды

ІV Пайдаланылған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Халықтың орналасу проблемаларымен арнайы ғылым – шұғылданады. «Демография» терминінің шығу төркіні грекше: «демос» - «халық», «графия» - «жазамын» деген ұғымды білдіреді, бұл термин ХІХ ғасырдың ортасында пайда болды, ол халықтың сандық құрамын, оның қозғалысын, физикалық, ойлау және рухани жағдайын зерттейтін ғылымның атын білдіре бастады.
Демография дербес ғылым ретінде ХХ жүз жылдықтың 20-шы, 30-шы жылдары қалыптаса бастады. Ең басында демографияны тар және кең мағынада пайымдаудың екі тәсілі айқындалды.
Тар мағынада демография немесе тұрғындар статистикасы халықты жынысы, жасы, жұмысы және т.б. бойынша құрылымын және оның қозғалысын, туын, қайтыс болуын, көші-қон үрдісін зерттейді.
Кең мағынада демография туудың, қайтыс болудың, көші-қонның сандық және сапалық заңдылықтарын, әлеуметтік, экономикалық, биологиялық, саяси, медициналық сипаттамалардың үлкен тобының, заңның демографияға әсерін, сондай-ақ демографиялық процестерге байланысты әлеуметтік-экономикалық проблемалардың жиынтығы. Тұрғындар мен ресурстарды, депопуляцияны, отбасын жоспарлауды, мигранттардың жерсінуін, урбанизацияны (латынша «urbaus» - қалалық), еңбек ресурстарын, кірісті қайта бөлуді және т.б. зерттейді.
Демография еңбек ресурстарының іске асырылуына, көшіп-қонушылардың тұрақтауына, отбасын жоспарлаудың саяси процестеріне байланысты әлеуметтік-экономикалық проблемалардың жиынтыған да қорытады. Өмірге бала әкелу дәстүрін реттеу және оны қанағаттандырудағы материалдық мүмкіндігін, отбасының әлеуметтік мәртебесін т.б. зерттейді, соған байланысты мемлекеттік билік ұйымдарына тиісті ұсыныстар жасайды.
Туу, өлім, некеге тұру, ажырасу, қала мен село халқының саны және халықтың әр түрлі аумақтарда алмасуының статистикалық көрсеткіші мына белгілеріне байланысты сипатталады. Жынысы, жасы, отбасы жағдайы, туған, тұрақты жері.
Халықтың жыныстық-жастық көрсеткішінің екі белгісі болады:
Біріншісі – белгілі бір аумақтағы (ел, аудан, қала) немесе еңбек ұжымы құрамындағы ер мен әйелдің;
Екіншісі - әр түрлі жастағы адамдардың қатынасы. Бұл құрылымдар биологиялық кескін ретінде қаралады. Шын мәнісінде еркек пен әйелдің арасындағы, болмаса бала мен арасындағы қатынастың биологиялық негізі де болады. Бірақ адамдардың жынысы және жасына байланысты жыныстық сапалар әлеуметтік дамудың нәтижесі. Биология не себепті өмірге ер бала қыздан көп келеді, ал, кейін өмірде ер балалар қыздан аз болатындығына түсінік бермейді. Мұндай қатыныстар әлемнің әр елінде әр түрлі жастық ерекшеліктер де солай.
Ерлер мен әйелдердің сандық айырмашылықтары, еңбек ұжымдарындағы әр түрлі жыныстық-жастық құрылым әлеуметтік-экономикалық жағдайға, өндірістің кәсіби сипатына, әйелдердің немесе ерлердің еңбегін қажет ететін шаруашылық пен кәсіптік салаларға байланысты.
Сонымен, демография қоғамдағы адам өмірінің қажетті, елеулі сапалық құрылымын, қолзғалысын, оның әлеуметтік-экономикалық өмірмен байланысты зерттеп, қорытады. Демография қоғам өміріндегі өте маңызды құбылыс. Демографияға сүйеніп қоғам өзінің өткен тарихын, қазіргісін, болашағын аңғарады. Демография – ғаламдық проблема.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Рахметов Қ.Ж., Болатова А.Н., Исмағамбетова З.Н., 2005ж. Алматы 2005.
2. М.Тәтімов, А.Даулетова “Жалпы Демография” Шымкент 2005ж.
3. М.Тәтімов, Ж.Әлиев “Дербестігіміз – демографияда” Алматы 2000ж.
4. М.Тәтімов “Қазақ әлемі” Алматы 1993ж.
5. Қазақ елі №20 шілде 2003ж.
6. Жаршы №10 2003ж.
7. “Көбеймесек көсегеміз көгермейді” М.Тәтімов.
8. Әзімбай Ғали «көбеймесек көсегеміз көгермейді» Алматы 2005ж.
9. Жағанова А. «Демографияны жолдау – елдігіміздің белгісі – Егемен Қазақстан, 2002 19 маусым.»
10. Борисов В.А. Демография. Москва 1999ж.
        
        мазмұны
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1.Қазақстан Республикасының демографиялық жағдайы. 1999-2005 ж
2. Қазақстан халқының демографиялық өсу көрсеткіштері
3. Тұрғындардың жастық, жыныстық құрылымы
4. Демографиялық даму еліміздің ... ... ... кепілі
ІІІ Қорытынды
ІV Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Тақырыптың мақсатымен міндеттері:
Қазақстандағы халықтарды қазіргі ... ... ... өсу ... ... тұрғындардың жастық,
жыныстық, құрылымын анықтау, демографиялық дамудың елімізің
ұлттық қауіпсіздігіндегі маңыздылығын ... ... ... М. ... А. Даулетова «Жалпы
демография» деген кітаптарында, А. Жағанова Егемен Қазақстан
газетіндегі «Демографияны жолдау – ... ... (2002 жыл ... ... жан – ... баяндалады.
М. Тәтімов , Ж. Алиевтің «Дербестігіміз - демографияда» ... бұл ... ... ... және ... ... ... демография
ретінде 1990 жылы қазақтардың саны өз республикасында 41%-ке ... ... ... артып, ал түбінде 66%-тен асырып, алыс болшақта Қазақстандағы
барлық тұрғындардың олар үштен екісін ғана емес, тіптен үшін ... ... Оның ... жорамалы бойынша келесі 1989 жылғы халық ... саны 6,6 ... ... ал ... болса 6,2 миллионнан көп
арта қоймайтынын аңғартады. 200 ... таяу ... яғни ... ... соң болатын кезекті санақта оның ... ... ... қазақтардың саны 8,6 миллионға жетіп, ал орыстардың саны 5,1
миллион деңгейінде сақталып қалмақшы, кері ... ... ... саны ... кері ... де кеми ... Ал ... түсудің салдарынан кейбір европалық ұлттардың, мысалы украйн
мен беларустардың және поляктардың саны күрт төмендеуде.
Демограф Тәтімовтің кейбір болжамдары ... ... ... ... да, біздер үшін тым ұшқарылау болып көрінуі әбден мүмкін. ... ала ... ... ... ... ... халықтары, атап айтқанда,
орыстардың, украйндардың және беларустардың жалпы ... саны ... ... ... қазақтардан әлі де болса басым ... ... ... да ... ... шығыстың үш славян халқы Қазақстанда 7,3
миллион ... 6,6 ... ... ... сан ... басым түседі.
Демографтың зерттеулерінде славян тілдес халықтар түркі тілдес халықтармен
сан жағынан дұрыс ... ... «Тең ...... ... ... дана қағидасын Тәтімов өз зерттеулерінде орынды ұстанады.
Ғалымның 2000 жылғы санақтың ... ... ала ... ... 5,500 ... ... ... ал Қазақстандағы барлық түркі тілдес
халықтар (қазақтар мен бірге өзбектер, татарлар, ұйғырлар, әзірбайжандар,
түріктер, башқұрттар, чуваштар, қырғыздар және ... ... аз ... мен ... және ... ... бен Сібірдің шашыранды
түркілерін қосқанда) 8 миллион 900 мыңнан асып, яғни ... ... 250 мың ... ... бәрі ... екі жылдан соң болтын кезекті
Бүкілодақтық халық санағында расталуы тиіс.
Тақырыптың құрылымы:
Курстық ... ... ... бөлімнен, қорытындыдан және
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
КІРІСПЕ
Халықтың орналасу проблемаларымен арнайы ...... ... шығу ... ... «демос» - «халық», «графия» -
«жазамын» деген ұғымды білдіреді, бұл термин ХІХ ғасырдың ... ... ол ... ... ... оның ... физикалық, ойлау және
рухани жағдайын зерттейтін ғылымның атын білдіре бастады.
Демография дербес ғылым ретінде ХХ жүз жылдықтың 20-шы, 30-шы ... ... Ең ... ... тар және кең ... екі тәсілі айқындалды.
Тар мағынада демография немесе тұрғындар ... ... ... ... және т.б. бойынша құрылымын және оның қозғалысын, туын, қайтыс
болуын, ... ... ... ... ... туудың, қайтыс болудың, көші-қонның сандық және
сапалық заңдылықтарын, ... ... ... ... ... ... ... заңның демографияға әсерін,
сондай-ақ демографиялық процестерге ... ... ... ... мен ... ... ... мигранттардың жерсінуін, урбанизацияны (латынша «urbaus» -
қалалық), еңбек ресурстарын, кірісті қайта бөлуді және т.б. зерттейді.
Демография ... ... іске ... ... ... ... ... процестеріне байланысты әлеуметтік-
экономикалық проблемалардың жиынтыған да қорытады. ... бала ... ... және оны қанағаттандырудағы материалдық мүмкіндігін,
отбасының әлеуметтік мәртебесін т.б. ... ... ... ... ұйымдарына тиісті ұсыныстар жасайды.
Туу, өлім, некеге тұру, ажырасу, қала мен село халқының саны және
халықтың әр ... ... ... ... ... мына
белгілеріне байланысты сипатталады. Жынысы, жасы, отбасы ... ... ... ... ... екі ... ... – белгілі бір аумақтағы (ел, аудан, қала) немесе еңбек ұжымы
құрамындағы ер мен әйелдің;
Екіншісі - әр ... ... ... ... Бұл ... ... ... қаралады. Шын мәнісінде еркек пен әйелдің
арасындағы, болмаса бала мен арасындағы ... ... ... ... Бірақ адамдардың жынысы және жасына байланысты жыныстық сапалар
әлеуметтік дамудың нәтижесі. Биология не ... ... ер бала ... көп
келеді, ал, кейін ... ер ... ... аз болатындығына түсінік
бермейді. Мұндай қатыныстар әлемнің әр елінде әр ... ... ... ... мен ... ... айырмашылықтары, еңбек ұжымдарындағы әр
түрлі ... ... ... ... ... сипатына, әйелдердің немесе ерлердің еңбегін қажет ететін шаруашылық
пен кәсіптік салаларға байланысты.
Сонымен, демография қоғамдағы адам ... ... ... ... қолзғалысын, оның әлеуметтік-экономикалық өмірмен байланысты
зерттеп, қорытады. Демография қоғам ... өте ... ... ... ... өзінің өткен тарихын, қазіргісін, ... ...... проблема.
Халықтың демографиялық санасы көп қатпарлы, ол ұлттық санамыздың бастау
алар мәйегі жіне оны өсіре алатын басты ... ... ... ... ... ... ... салмақты және салиқалы болжамдарында Тәтімов демография ретінде
1990 жылы қазақтардың саны өз республикасында 41%-ке жетіп, 2005 жылы 57%-
тен ... ал ... ... ... алыс ... ... ... олар үштен екісін ғана емес, тіптен үшін ... ... Оның ... жорамалы бойынша келесі 1989 жылғы халық санағында
қазақтардың саны 6,6 миллионға жетіп, ал ... ... 6,2 ... ... ... ... 200 ... таяу кезеңде, яғни ... ... соң ... ... ... оның ... ... бойынша
Қазақстанда қазақтардың саны 8,6 миллионға жетіп, ал орыстардың саны ... ... ... ... кері ... ... кейбір
ұлттардың саны қалмақшы, кері ... де кеми ... Ал ... ... ... кейбір европалық ұлттардың, мысалы украйн
мен беларустардың және поляктардың саны күрт төмендеуде.
Демограф Тәтімовтің ... ... ... тұрғыда жақсы негізделген
болса да, біздер үшін тым ұшқарылау болып көрінуі ... ... ... ала ... деректері бойынша шығыс славян халықтары, атап айтқанда,
орыстардың, украйндардың және беларустардың жалпы жинақы саны алдағы ... ... ... әлі де ... ... ... ... есебіміз
бойынша да жоғарыда аталған шығыстың үш ... ... ... ... көлемде 6,6 миллион қазақтан біршама сан жағынан басым түседі.
Демографтың зерттеулерінде славян тілдес халықтар ... ... ... ... дұрыс салыстырылып көрсетілген. «Тең теңімен – тезек қабымен»
деген қазақтың дана қағидасын Тәтімов өз ... ... ... 2000 ... ... ... алдын ала болжауынша славян
халықтары 5,500 миллион санды құраса, ал Қазақстандағы барлық түркі тілдес
халықтар ... мен ... ... ... ұйғырлар, әзірбайжандар,
түріктер, башқұрттар, чуваштар, қырғыздар және кесетде көрсетілген аз санды
түрікмендер мен қарақалпақтар және ... ... бен ... ... ... 8 ... 900 ... асып, яғни славян ... 250 мың ... ... бәрі ... екі ... соң ... кезекті
Бүкілодақтық халық санағында расталуы тиіс.
Демография ғылымының тұрғысынан қарағанда және ол алда қалай болғанда
да, қазақ ... ... ... өсуіне ешқандай күмән туғызбаса
керек.
Қазақстан Республикалық статистика және талдау басқармасының мәліметі
бойынша соңғы бес жылдың ішіндегі ... ... ... келесі
көріністермен сипатталды. Егеменді Қазақстан тарихында 25 ақпан күні 2004
жылы бірінші ұлттық халық санағына, бес жыл ... Осы ... ... ... ... ... ... түрде тұрғындардың санын, оның жас және
жыныстық ... ... ... алып ... жылы 1 ... ... тұрғындардың саны азайып отырды. 1 қаңтар
2003 ... ... ... саны өсе ... ... 1 қаңтар 2004 жылы
Қазақстан Республикасы тұрғындар саны 14,951 мың ... ... ... ... ТМД ... арасында, Ресей, Украйна, ... ... ... ... ... ... ... Федерациясынан кейін, екінші орынға
ие, халықтың тығыздығы 2004 жылы Қазақстан Республикасында бір ... 5,5 адам ... ... 2004 жылғы республикадағы әкімшілік-территориялық бөлініс
келесі көрінісін топты, 14 облыс, республикалық ... ... 2 ... ... 160 ... 39 ... 45 аудандық қалалар, 174
поселка және 2267 ауылдық әкімшіліктер, 181 поселкалар, 7681 ауыл/село.[1]
1 қаңтар 2004 жылы ... ... ... ... ... ... 0-
14 жасқа дейін – 3,741,6 мың бала (жалпы ... 25%). ... – 7,602,4 мың ... ... (64,2%). 60 ... ... жастағы
адамдар – 1,607 мың (10,8%).
1997 жылы халық санағына ... ... саны 534,6 мың ... ... ал 15-59 ... ... саны 530-9 ... (5,9%) өсті,
60 жастан жоғары жастағы адамдардың саны 0,1% өсті.
Ұлттық құрамына ... көп ... ... саны ... ... ... ... өзбектер, немістер, татарлар, ұйғырлар,
беларустар – тұрғындардың 95,6% ... ... ... саны ... ... 7,1% өсті, ал абсолюттік саны басқа ұлттарға қарағанда
басымды болды, (халықтың өзгеруі диаграммада ... №1). ... ... ... ... бала туу және ... ... өзгеруі
жатады.
1999-2004 жылдары Республика бойынша ... өсім 386,6 мың ... ... ... ... абсолюттік саны 217,4 мың адамнан
1999 жылы – 248,5 мың балаға ( бұл 14 % ... ... ... 147,4 мың ... 1999 жылы – 154,8 мыңға (бұл 5%) 2003 жылы көбейді,
туу коэффиценті 1999 жылы 14,5%, 2004 жылы 16,7% ... ал ... 9,9% - 10,4% - ... 1999-2004 жылдар аралығында сәбилер
өлімі 1 ... ... ... 2004 жылы бұл ... ... ... 1000 адамға көрсетті, 1999 жылы бұл көрсеткіш 20,4% ... мен ... саны 5 ... ... ... 2004 жылы ... – 110,4% ... 1999 жылы – 85,9% ажырасқандар: 2003 жылы ... ал 1999 жылы 25,6% ... ... коэффиценті 1000 адамға шаққанда – 7,4% (1999 жылы 5,8%),
ал жалпы ажырасу ......... ... ... ... халықаралық миграция масштабы өзгерді.
Басқа елге кетушілердің саны 1999 жылы 164,9 мың ... – 2004 жылы – ... ... ... ... ... Республикасына келгендердің саны 65,5
мың адамға 2004 жылы көбейді, 1999 жылы бұл ... 41,3 мың ... ... жылдары Қазақстан Республикасына келген иммигранттардың саны
266 мың адамды құрады, ал кетуші эммигранттардың саны 656,6 мың адам болды,
нәтижесінде кері ... бес жыл ... 390,5 мың ... құрады.
|Ұлттар ... ... ... |7985,0 |8550,8 ... |4479,6 |4072,6 ... |547,1 |469,4 ... |370,7 |400,8 ... |353,4 |237,7 ... |249,0 |232,9 ... |210,4 |223,0 ... |111,9 |96,2 ... ... |646,0 |659,0 ... бойынша тұтас алғанда тууда, өлуде ... ... ... ... ... ... ... еліміздің барлық
аймақтарында туу деңгейі жоғары болды. Туудың ең аз деңгейі (1000 адамға -
10,7) – Қостанай ... ең ... ... (1000 ... - 23,9) ... ... ... жылдың бес айында республикада өлімнің өсуі байқалған. Тіркелген
өлімдер саны - 1999 ... ... 64,6 мың адам ... 2000
жылдың осы кезеңінде - 67,5 мың адам ... ... Осы ... ... ... ... ... республика бойынша 1000 адамға 10,9 ... ... ... - 10,5). Бұл ... ең ... мәні ... ... дейін) Қарағанды, Шығыс Қазақстан және Солтүстік
Қазақстан ... ... ... жалпы коэффицентін әрбір 1000
адамға шаққанда қалалық мекемелерде - 12,2 , селолық жерлерде - 9,3 ... ... ... қан ... ... ауруларынан өсіп отыр,
барлық тіркелген өлімнің жартысынан астамы осы аурудың еншісінде.
2. Қазақстан ... ... ... ... халықтың, ел-жұрттың денсаулығын сақтау, ауруларды
бәсеңдету немесе болдырмау тікелей ... ... ... ... Ең ... ... ... орындарының жұмысын
жандандыру, олардың тиімділігін арттыру және осындай жолдармен халықты
жұмыс орындарымен қамтамасыз ету, ... ... ... ... табиғи қоршаған ортаның бүлінуін тоқтату, денсаулық сақтау
мекемелерінің жұмыстарындағы кемшіліктерін жойып, жақсарту ... ... ... шыңы – ... 480,8 мың адам ... ... 70,4 мың адам ... келген 1994 жыл екені белгілі. ... ... ... ... белсенділігі бәсеңси бастады, 1997 ... ... ... - 261,4 мың адам ... ал 2000 жылы бұл көрсеткіш
- 123,2 мың адамға тең болды. 2001 жыл ішінде көші-қон ... - ... адам ... бұл 2000 ... салыстырғанда 28591 адамға аз. Эмигранттар
құрамында ТМД ... тыс ... ... ... азайды, көшіп келуде
байырғы емес ұлттар өкілдері санының көбеюі байқалды.
Халықтың эмиграциясы ... ... ... ... азайтады,
екіншіден, еңбек және генеративтік әлеуетті ... ... ... ... ... – жас және ... ... жастағы
адамдар.
Сондықтан демографиялық процестерді дамытуда сыртқы және ішкі ... рөл ... саны ... келе ... ... ... кетушілер саны
1994 жылмен салыстырғанда 2002 жылы 360,7 мың ... ... ол 120,1 ... ... Сыртқы көші-қонның маңызды бөлігін Қазақстанның геосаяси және
экономикалық жағдайынан туындаған көшіп келу құрайды. Егер ... ... ... ... ... ... енді қайта көшіп
келушілер (эмигранттар) көбейіп келеді№ 2002 жылы ... ... саны 57965 адам ... бұл 2001 ... ... ... ... негізінен Ресей аймақтарына қарай жүруде, себебі ... ... ... көп ...... Тек 1994 ... (халық ағылып көшкен сәт) Қазақстаннан тысқары жерлерге 480839 адам,
оны ... ... ... 375806 ... алыс ... 105033 адам ... Миграция процесі көптеген ұлттың өкілдеріне қатысты болды, бірақ
көп ... ... ... және ... ... ... да, талдаушылардың қортындысы бойынша
халықтың эмигранттар және депуляция есебінен жыл сайынға кемуі ... ... ... ... (жыл ... 250-270 мың ... мысалы, 1997
жылы ҚР тысқары 234 мың адам ... ... ... ... ішкі ... (негізінің әліде онтайлы орташа балалы болу сақталып ... ... ... ... ... (1995-1999 жылдары 110-170 мың, 200-
2005 жылдары 175-135 мың) жалпы санының 1/3-ін ғана жабады.
Көп миллион халқы бар ... мен ... ... ... Орта ... ... күрделі геостратегиялық жағдайы өзіне назар аударады.
Көші-қонға байланысты Республикада орыстардың табиғи өсімі ... Ол 1989 ж 45,6 мың. 1990 жылы 35,2, 1191 жылы 16 мың, ал ... 2-6 ... асқан жоқ. Сөйтіп қазақ халқы санының артуына негіз ... ... ... ... ... санының да біртіндеп азайып келе
жатқандығы байқалады. Егерде 1972 жылы орта есеппен ... ... ... ... ... келген болса, 200жылдары әр отбасында 2 бала дүниеге келген.
Сырт елдерден келгендер республиканың түкпір-түкпіріне орналасты. ... ... ... ... 5900, ... ... 4429, ... 2429, Ақмола облысына 1500, ... ... 1924, ... 1508, ... ... ... 16500 адам ... келеді.
Егделену мәселесі барлық елдерге де тән. Әсіресе, дамыған ... ... ... Оны ... ... «үшінші кезең» мәселесі деп атап
жүр. Соңғы он жылда Қазақстанда 60 ... ... 9,2 ... ... ... Жер ... 65 ... асқандар 1989 жылы 5,5 пайыз
болса, 1999 жылы 6,7 ... ... ... жіктемесі бойынша, қай елде 65 жастан асқандар
жұртшылықтың 4 пайызын құраса, сол ұлт ... ... ... ... ... ... «егделікке жақындаған» мемлекет болады, 7 пайыздан
асқан ұлттар «егделенген ... ... ... Дүниежүзілік жүктеме
қазақстан Халқы «егделенген» жұрт есебінде.
Қазақстанда үшінші кезең проблемасы зейнетақы ... ... ... ... өз ... тауып келеді. Соңғы жылдарда
қарттардың зейнетақысы уақытында ... жүр. ... ... қиындықтар болған жоқ. Егде адамдары көп орыс, украин, ... ... ... Израиль, Грекия және Гермония елдеріне аттанды,
қартаң ... ... ... бес-алты жылда (әсері сезілді) дүние салды.
3. Тұрғындардың жастық, ... ... ... ... әсері сезілді. 1999-2004 жылдары 60-тан
асқандардың саны азая берді. Оған себеп ... ... ... ... ... құрылым әсері дегеніміз осы-соғыстың алдында және
соғыс жылдары туу күрт ... өлу өсіп ... Ұлы Отан ... жылдары
(1941-1945 жылдар) нәрестелер шетінеуі мен балалар өлімі қаулаған ... ... ... ету ... ... тапқанымен, олардың
әлеуметтік-психологиялық талаптары толық шешіле қойған жоқ. Алпыстан ... әлі тың, ... ... қайтеміз деген заңды сауал туындауда.
Пайғамбар жасына келсе де бойында ... ... ... ... ... ... ... керек сияқты.
Жастар қоғамымыздың үлкен әлеуметтік-демографиялық тобы. Ал осы жастарға
қатысты ... ... бірі 18-25 ... ... ... ... айта ... Бұл
жігіттердің әскерде қызмет атқаратын кезеңіне сәйкес ... ... ... өз-өзінеқол жұмсау оқиғалары, әскерилердің бір-біріне
кейде көрсететін әлімжеттік пен астамшылдығы тұмшаланған ... ... ... ... ... айта бер-) ... ... негізі нәпсіде екені анықталып отыр. Біздің
айтарымыз, бұл мәселе ... ... ... ... ... ... жастық құрылымы
| ... |
| |ығы | |
| | |0-9 |10-19 |20-29 |30-39 |40-49 |50-59 ... |
| | | | | | | | ... ... |100 |17,8 |20,0 |16,0 |15,4 |12,7 |7,3 |10,8 ... |100 |22,0 |21,9 |17,6 |16,3 |10,7 |5,4 |6,1 ... |100 |11,6 |12,0 |14,4 |13,7 |15,7 |9,8 |17,0 ... |100 |8,3 |21,8 |12,1 |14,6 |14,8 |13,5 |24,7 ... |100 |25,6 |22,9 |16,9 |15,1 |9,3 |5 |6,3 ... |100 |24,2 |16,6 |16,1 |13,2 |16,0 |6 |11,6 ... |100 |11,5 |20,8 |13,4 |16,1 |15,2 |9,5 |17,7 ... |100 |20,5 |11,3 |17,1 |17,0 |11,1 |6 |7,5 ... |100 |8,4 |18,9 |11,5 |16,7 |13,3 |12 |23,8 ... |100 |12,4 |21,5 |15,3 |12,7 |18,4 |10,1 |12,2 ... |100 |22,5 |21,5 |15,6 |18,9 |11,0 |4,3 |6,2 ... |100 |22,6 |22,3 |15,8 |16,8 |11,0 |3,6 |7,9 ... туу ... ... ... күшті әсер етеді. Статистика
деректері некеге тұру санының азайып бара жатқанын ... ... ... неке ... саны 164 мың ... ... 2002 жылы - 99 мың болып,
едәуір азайды.
Ажырасу саны да көп ... ... 2002 жылы оның саны 31200 ... Ең ... ... ... бұл ... ерлі-зайыптылардың екеуі де өсіп-
өнетін жастағылар, мұның өзі бала туудың өсуіне теріс ... ... ... ... ... көп әсер ... ... неке жасы қалада және ауылда - 20-24 жас қалаларда некеге тұру
ауылға қарағанда 26 процентке жоғары. ... ... да ... ... 25-
29 жастағы, бірінші ... ... ... жиі ... бұл ... әсер ... 1994 жылы ажырасудың көбі бір бала бар отбасында
(ажырасудың ... ... 38,9 ... ... ... бар ... процент) болды және екі және одан көп балалары бар ... ... ... Неке құру ... ... ... 1991 жылы 166,1 мыңнан
1999 жылы 146,2 мыңға дейін ... 1996 жылы 100,6 ... 1997 ... мыңға дейін төмендеді. Неке құру коэффиценті ... 8,6-ға ... 6,3-ке ... ... ... Неке құру ... ... қарағанда 1,2
есе көп. Неке құру жасы жасарды. Бұл үрдіс қалаларда ... орын ... ... ... ... 1 мың адамға шаққанда 1993 жылы
2,9 құрады. 1996 жылы 2,7 құрады. 1999 жылы 2,5; 2000 жылы 2,3-ды ... ... ... ... 25-39 ... әйелдер арасында 20-34 жасқа
келеді. Ажырасудың 60% осы ... бұл ... ... ... ... өсімді азайтып отырады. Ажырасу процесі қалада басымды болып келеді.
Қазір Қазақстанда әр 3 некеге 1 ... ... ... қоғамның ерекшелігі ауылдық аудандарды қысқарту есебінен
қалалардың өсу процесі ретіндегі урбанизация болды. Бұл ... ... ... ... ... зерттеді.
Қазір дамыған елдердің қалаларында халықтың 90 процентіне дейін ... ... ... ... ... тек 3-4 проценті ғана тұрады.
Қазақстанда ... ... 57 ... ... және ... ... Қала халқы бұрынғыша ауылдан келгендер есебінен өсуде. ... ... ... – ауыл ... олар ... ... ... салдарынан тастап кетуде. Дегенмен, қаланың өзі де
ауыртпашылықты бастан кешіруде. Және ... ... ... ... ... үй құрылысы қазіргі уақытта жоқтың қасы және келген
жастардың тұрағынның болмауы - ... ... және ... ... ... ... ... жастардың бопсалыққа тартылу үрдісі
туралы ескертеді.
Жұмыссыздықтардың жалпы саны 37%, ауыл ... ... 30-50 ... ... 16-30 ... ... 34-7% ... 1997-2001
жылдар аралығында қала тұрғыны 55% құрады, ал ауыл ... 45%. ... ... ... ... қала ... 56%, ауыл ... 44%, жастар
жұмыс іздеп қалаға шоғырлана бастады. 1994-98 жылдар аралығында ауылдықтар
саны 2522-ден 2042-ге дейін ... ... 1999 жылы қала ... ... 47%, ... қазақ халқының үлес салмағы 60% болды.
Белгілі демографтардың айтуынша 2000 жылы ... ... 2-ші ... ... ... 1934 жылы ... отырықшы этносқа айналсақ, 2000 жылы
қазақ урбанизациялық деңгейге жетті. ... саны мен ... ... ... үшін әр ... ... тұрмыстың
әлеуметтік жағдайына жасалатын мемлекеттік қамқорлық барынша пәрменді
айқын және нақты болуы тиіс. Себебі, ... көп ... ... ... аурушыл болып өссе халықтың көркеюіне кері әсер ... ... даму ... ... ... басты кепілі.
Демографиялық ахуалды жақсартуға бала ... ... ... рөл ... Осы ... ... ... Демографиялық
және көші – қон саясатының бағдарламасында мынадай шаралар көзделген :
Кезең – кезеңімен экономикалық ынталандыруды қолдану арқылы бала ... :
- бала ... ... (2003 ... ... ) 15 еселенген ... ... (АЕК) ... ... ... ақы ... ;
- ... баланы туған кезде – 25 АЕК (2005 жылдан ... ;
- ... және одан ... ... ... кезде – 35 АЕК (2005 жылдан
бастап) ;
- баланы күтіп – бағуға бір жарым жылға дейін ...... үш ... (2004 ... ... ;
- ... әйелдерге негізгі тағам өнімдерін сатып алу үшін тоқсан сайынғы
жәрдемақы – екі ең ... ... ... (2004 ... ... ;
- ерте ... ... есепке тұрғандарға біржрлғы жәрдемақы – бір
ең төменгі жалақы мөлшерінде (2004 ... ... ;
- үш және одан көп ... бар ... ... 12 ... ... дейін
ай сайынғы жәрдемақы (« жалақы » деп атаған жөн болар еді) – бір ... ... ... (2005 ... ... ... ;
- Жас отбасыларға әрбір бала туғаннан кейін бір ... ... ... ... ... үй ... беру - ... бала туғаннан кейін
кредиттің алғашқы сомасының 20 пайызы (2005 ... ... ... ... ;
- бес және одан да көп ... бар ата – ... ... салығын төлеуден
босату (2004 жылдан бастап) ;
- баланы ... өзі ... ... ... табыс салығын төлеуден
босату (2004 жылдан бастап) ;
- үш және одан да көп ... бар ... көп ... деп ... ;
- жүктілігіне, бала тууына және баланы күтіп – бағуға байланысты
әлеуметтік жәрдемақы ... (20 АЕК – ке ... және ... (бір ... ... дейін ақы төленетін, одан әрі үш жылға дейін
ақы төленетін, одан ары үш жылға дейін әйелдің қалауы бойынша үш жылға
дейін – ақы ... ... (2004 ... ... ;
- бала ауырып қалған жағдайда ауырғандығы туралы ... ... % - ы) ... ... іске ... әлеуметтік – демографиялық саясат мәселелері
жөніндегі ... ... ... ... ... ... жағдайын түбегейлі жақсартуға бағытталған заң актілері
қабылданатын болады. « Қазақстан Республикасының ... ... » ... ... ... ... ... жоспарланып отыр, «
Халықтың көші – қоны туралы » Қазақстан Республикасының Заңына ... ... іске ... ... сала ... ... Үкімет қаулылардың қабылдануына мүмкіндік туғызады.
Бағдарламаны іске асыру үшін іс – шаралар жоспарының жобасы ... ... ... кезең – кезеңімен орындауға мүмкіндік береді, бұл
мемлекеттік органдардың Бағдарламаны орындау жөніндегі қызметін үйлестіруге
және бақылауға мүмкіндік береді.
Бағдарламаны іске ... ... ... басқаруды Қазақстан
Республикасының Көші – қон және демография жөніндегі агенттігі ... ... және ... ... ... мен ... Бағдарлама негізінде демографиялық және көші – қон саясатының аймақтық
бағдарламаларын әзірлейтін және іске асыратын болады.
Менің өз ... ... 1989 – 94 ... ... 250 ... жұрты алыс және жақын шет елдерден Қазақстанға көшіп келген. Ал енді
жергілікті облыстық, аудандық, ... ... ... ... салқын
қабылдағандықтан, кейбіреулері қайта ... ... те ... Сол
отандастарымыз еліне еңіреп келгенде жергілікті надандар оларды « моңғол »,
« қытай », « ... » ... « ... », « ... », « өзбек » деп
кемсітетін көрінеді. Шеттен келгендердің қазақшылығы бізден де ... ... ... тағы ... Олар өз ... бес – алты ... соң – ақ «
судай сіңіп – тастай батып » кете баратыны сөзсіз. Ал ... ... өз елін ... ... кешеуілдетеді.
Сол сияқты тілі мен діні, нәсілі мен тегі өзімізге жақын – ... ... « ... », « ... », « ... », « ноғайсың », «
тараншысың » деп алыстатпай, ... бір ... ... ... өз
қатарымызды өсіре берер еді. Еті тірі, саналы, ширақ, намысы биік ... ... ... ... тез ... хақ ! Саны қалың, санасы мықты,
санаты биік ұлт боламыз десек, басқа халықтарды, ... ... ... өз ... бен ... тұрып келген өз туыстарымызды, ал кейін
тіптен шыққан тегі мүлдем бөтен – Қазақстандағы келімсек жұртты да тіл ... ... пен ... ... пен жердік әсерлер арқылы ... ... өз ... ... ... ... деген жас ұлтты
осылай өсіре аламыз. Тек өте икемді және нәзік ұлтаралық ... ... және ... ... болу ...... ... тағы айтарым, егерде өз бауырластарын бөтенсітіп немесе
туыстарын ... ... ... шенеуніктерді, жергілікті тұрғындарды
әкімшілік жағынан жазаға тартып, ... ... ... керек шығар!
Халық санының Қазақстанда тым баяу өсуі ... ... ... ... ... ... ... « сұйықтануына » әкеп соғады.
Айталық, көрші Қытайдың бізбен шекаралас ... ... ... ... ... ... ... 7 – ақ адам, Орта ... – 32, ... ... облыстарында 15 адамнан. Демек, өз көршілеріне қарағанда
біздің Республикамызда халық тығыздығы 2 – 3, тіптен 4 – 5 есе аз. ... үшін тағы бір ... : ... ... қарағанда көрші Моңғол – Күре
дуанында 2 есе, Жаркент ауданына қарағанда Құлжа уезінде 7 есе, Мақаншыға
қарағанда ... ... 5 есе, ... қарағанда Қабада халық 3 есе
тығыз ... ... ол ... ... болып отыр. Осының өзі
Қазақстанға ұш жақтан ... ... ... ... ... ... керек – ті. Қазақстанда жалпы халық саны Қытайдан 70
есе, Ресейден 9 есе, Орта ... 2 – 3 есе аз. ... ... ... ретінде қабылданып отырғаны рас! Бәрін қоссақ, ... ... ... бес ... ... ұзын саны 1 ... ... немесе бізден аттай 85 – 95 есе көп халық тұрады... Мұны
демографиялық ... ... ... ... ғана қатысты жақсы жағдаят. Демографиялық парасатты саясат
арқылы тек оны сүйеп отырсақ болғаны. Келесі ... ... ... көшуінен, еуропалық диаспоралардың екі есе селдіреп
қалау ... ғана ... ... ... бір жағынан тез
көтерілуі, екінші жағынан, республикамызда біржола қалып ... ... ... ... ... ... қатты қартаюы. Ал
өсейіп келе жатқан түркі тектестерге олардың ауырпалығын болашақта көтеруге
тура келуінде болып ... ... кері ... ... еуропалық келімсектерді әбден «
сұрыптап » шығары ... ... ... ... ... болып келгендері
қайтып кетеді де, ал ... ақ, ... таза ... ... ... ... ... Отаным дегендер біржола қалып қояды. Олар жерлестеріміз
ретінде өзімізге бауыр баспақ. Ал енді бірақ ... ... көбі ... мен егде ... ... ... ... диаспоралардың
өзі жергілікті тұрғындарға қарағанда демографиялық жағынан тым ... ... ... анық. Сондықтан мұндай диаспоралардың мүддесін ... – ел иесі ... ... ... ... Бәлкім, оларды жылы
шыраймен шығарып салу біздің міндетіміз ... ... ...... ... ал түбінде оларды өз ... ... – ол ... ... болар! Қалай болғанда да біздің жақтан
демографиялық тұрғыдан, әбден ... ... ... жылы ... ...... асыл міндетіміз.
Қазақстан жас ел саналады, дегенмен, оның халқының ... бара ... ... Демек, егде адамдардың адами тауқыметтері де көбейе береді.
Егделену мәселесі барлық елдерге де тән. ... ... ... ... ... Оны 60 – тан ... « ... кезең » мәселесі деп атап
жүр. Соңғы он жылда Қазақстанда 60 ... ... 9,2 ... ... көтерілді. Жер шарында 65 жастан асқандар 1989 жылы 5,5 ... 1999 жылы 6,7 ... ... БҰҰ ... ... ... елде 65 жастан асқандар жұршылықтың 4 пайызын құраса, сол ұлт « жас ... ... ... 4 – 7 пайыз аралығындағы елдер « ... » ... ... 7 пайыздан асқан ұлттар « егделген этнос »
болып ... ... ... Қазақстан халқы « егделген » жұрт
есебінде.
Қорытынды
Егемендікке қол жеткізу, қоғамды демократияландыру және ... ... ... ... ... ... ахуалдың саяси
фактор ықпалында болуына себепші ... Оның ... ... ... айтқанда, еркін кіріп – шығу, ... ... ... ... және басқа ұлттар өкілдерінің ... ... ... ... ... ... ахуалына әлеуметтік – экономикалық ... да ... әсер ... ... ... кезекте, материалдық әл –
ауқат, денсаулық сақтау және білім беру деңгейін жатқызған жөн. Жұмыссыздық
салдарынан тұрмыс ... ... ... етуге қажетті материалдық
қаражаттың азаюы, елдегі демографиялық ахуалға айтарлықтай әсер етті, ... ... ... бала ... ... ... ... және халықтың көші –
қоны жағдайымен кетіп қалуы салдарынан қолайсыз деп бағаланып отыр.
Алайда еліміздің ... Н.Ә. ... ... халқына 2003 жылы
4 сәуірдегі Жолдауынан кейін Үкімет мемлекет Басшысының нұсқауын басшылыққа
ала отырып, Көші – қон және ... ... ... ... ... және Көші – қон ... 12004 – 2010 жылдарға
арналған бірыңғай Мемлекеттік бағдарламаны әзірлеп, оны 2003 жылдың 3 ... ... ... бұл ... өте жоғары жауапкершілікке жүктейді және барлық
мүдделі мемлекеттік органдардың, үкіметтік емес бірлестіктердің, қоғамдық
ұйымдардың күш – ... ... ... ... Осы ... шешу ... ... Республикасының Демографиялық және көші – қон ... – 2010 ... ... ... жобасын әзірледі, ол жоба
облыстардың әкімдеріне, министрліктерге және басқа ... ... мен ... енгізу үшін жіберіледі.
Егеменді ел болып, іргемізді бүтіндеп отырған кезде ұзақ жылдар ... ... ... ұлттық санамыз қайта жанданып, даму үстінде.
Соның бір жарқын көрінісі ұлттық ... ... орын ... ... ... ... байқалады. Кейінгі жылдары демографиялық
деректерді білуге деген құлшыныс артып, қазақ ұлтының үрім-бұтағының өсіп-
өнуі, сандық және сапалық өркендеуінің ахуалы ... ... ... ... ... ... Саны ... әлемнің өркениетті дамыған елдерінен қалған
қазақ халқы үшін ... ... жаңа ... ... тарихи маңызы аса зор. Ол ... ... ... ... санасының негізгі өзегі болуға тиіс.
Облыстардың, Астана және ... ... ... мен ... ... ... демографиялық және көші-қон саясатының ... ... және іске ... ... толық іске асыру және онда ... ... ... ... барлық демографиялық көрсеткіштерді тұрақтандыруға қол
жететін болады. Халықтың сан ... да, сана ... да одан әрі ... ... ... Және сол арқылы ... ... ... ... ... ... Бағдарламаның іске асырылуы 2015
жылға қарай Қазақстан 20 миллионға жетуіне негіз ... ... ... Қ.Ж., ... А.Н., ... З.Н., 2005ж. Алматы
2005.
2. М.Тәтімов, А.Даулетова “Жалпы Демография” Шымкент 2005ж.
3. М.Тәтімов, Ж.Әлиев “Дербестігіміз – ... ... ... ... ... әлемі” Алматы 1993ж.
5. Қазақ елі №20 шілде 2003ж.
6. Жаршы №10 2003ж.
7. “Көбеймесек көсегеміз көгермейді” М.Тәтімов.
8. Әзімбай Ғали «көбеймесек көсегеміз көгермейді» ... ... ... А. «Демографияны жолдау – елдігіміздің белгісі – Егемен
Қазақстан, 2002 19 маусым.»
10. Борисов В.А. ... ... ... А.Даулетова “Жалпы Демография” Шымкент 2005ж. 26 бет.
2.Икенов «Әлеуметтану негіздері» 2000 ж 45 ... ... ... ... Шымкент 2005ж 96 бет.
4.Асылбеков М.Х. ... А.Б ... ... ... 2005 ж. 78 ... ... негіздері. Алматы 2005ж. 35 бет.
5.Алексенко Н.В. Население до революционного Казахстана.Алматы 66 бет.
7.Қозыбаев М.К. ... ... в ... - ... ... Вестник АН КазССР 1-2 1991ж. 24 бет.
8.Р. Әбсаттаров, М. Дәкенов «Әлеуметтану» Алматы 2003ж 32 ... ... Г. ... «Әлеуметтану» Алматы 2000ж. 15 бет.
10.Демография и политика Москва 1986ж. 64 бет.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жапония туралы6 бет
Кеңес дәуіріндегі Қазақстандағы көші-қон үдерістері: тарихи-демографиялық аспект (1917-1991 жж.)38 бет
Қазақстан халқына этнодемографяилық сипаттама52 бет
1931-1933жж. ашаршылық8 бет
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
XХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының ұлттық мемлекеттілік үшін идеалдық күресі11 бет
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Болашақ мамандардың ақпараттық мәдениетін қалыптастырудың алғышарттары мен ғылыми - педагогикалық негіздері14 бет
Демографиялық процестердің теориялық және әдістемелік негіздері44 бет
Иасауи мен Шәкәрім мұралары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь