Қазақстандағы индустриалды - инновацияны жетілдіру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ БАСҚАРУ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
1.1 Инновацияларды басқарудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
1.2 Инновацияларды басқарудың шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНДУСТРИАЛДЫ. ИННОВАЦИЯЛЫҚ
ДАМУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
2.1 ҚР индустриалды.инновациялық дамуының 2010.2014 жылдарға арналған мемлекеттік Бағдарламаның экономикалық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.2 Қазақстандағы индустриалды.инновациялық дамудың тенденциясы ... ... ...32
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНДУСТРИАЛДЫ . ИННОВАЦИЯНЫ
ЖЕТІЛДІРУДІҢ НЕГІЗГІ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
3.1 Қазақстан Республикасының инновациялық қызметінің перспективалары және мемлекеттің инновациялық саясат шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
3.2 Отандық кәсіпкерлікті басқаруды мемлекеттік қолдау . Стратегияны тиімді жүзеге асырудың құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 60
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..64
Зерттеу тақырыбының өзектілігі келесіде: соңғы жылдары Қазақстан Республикасы бірқатар әлеуметтік-экономикалық табыстарға қол жеткізді. Минералды-шикізаттық ресурстар экспорты ұлттық экономикаға қайта құру кезеңінің дағдарысына төтеп беруге және экономикалық өсудің жоғарғы қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бірақ қазіргі өсім сапасы қанағаттандырарлық дәрежеде емес, себебі ол жоғары технологиялар есебінен жүзеге асырылмай жатыр. Жағымды сыртқы экономикалық конъюктура ондаған жылдарға сақтала бермейді. Жинақталған экономикалық әлеует, әрине ең алдымен минералды-шикізаттық, ғылыми-технологиялық және адами ресурстарды толық қолдану есебінен экономиканың одан әрі қарай дамуына алғышарттар құрайды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты: Индустриалды-инновациялық даму Стратегиясының экономикалық мәнін ашу, сонымен бірге қазіргі нарықтық экономика жағдайындағы жүргізіліп отырған еліміздегі инновациялық саясатқа тоқталып, Қазақстан кәсіпорындарындарында инновацияларды басқару мүмкіндіктерін қарастыру.
Мақсаттық бағыттың нәтижесінен мынадай міндеттерді анықтауға болады, олардың негізгілері мыналар болып табылады:
• инновацияларды басқарудың теориялық негіздерін қарастыру;
• индустриалды инновацияның әлемдік озық тәжірибелеріне сипаттама беру;
• Қазақстандағы индустриалды-инновациялық дамудың тенденциясын қарастыру;
• Қазақстандағы индустриалды инновацияны жетілдірудің негізгі жолдарын анықтау.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі – Алматы облысының индустриалды-инновациялық жағдайы болып табылады.
Зерттеу пәні - Қазақстан кәсіпорындарында инновацияларды басқару мүмкіндіктерін қарастыру.
Еліміздің экономикасын әртараптандыру және жаңғырту негізінде елдің тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін Ел Президентінің 2010 жылы «Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010-2014 жылдарға арналған мемелекеттік бағдарламасы» бекітілген. Бұл бағдарламаның түпкілікті мақсаты - іргелі зерттеулерді коммерциялық қолдануға жеткізіп, әлемдік нарықта ғылымды қажет ететін, бәсекеге қабілетті өнімдер шығара алатын кәсіпорындар жүйесін құру, шикізатқа бағытталған экономикадан сервистік-технологиялық экономикаға көшу болып табылады [1].
Ал өз кезегінде бұл Бағдарламаны ұтымды жүзеге асырудың негізгі алғышарттарының бірі ол - отандық кәсіпкерліктің дамуы болып табылады.
Дүниежүзілік экономиканың жаһандануы аясында Қазақстан экономикасы бірқатар проблемаларға тап болып отыр.
1. Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. Астана, 2010 ж.
2.Леоньтев В.В. Межотраслевая экономика. Учебник для вузов. – Москва, 1997. – 479б.
3. Дудорин В.И. Информатика В управлении производством. Учебник. – М.: Издательство «Менеджмент», 1999. – 464б.
4. Андарова Р.К. Проблемы экономического роста в условиях рынка. – Алматы, 2000 – 342б.
5. Муканов Д. Индустриально-инновационное развитие Казахстана. - Алматы: Дайк-Пресс, 2004 - 274б.
6. Акчурин А. Некоторые проблемы инновационного развития Республики Казахстан // Қаржы-қаражат-Финансы Казахстана. – 2005.- №3.- 67-76бб.
7. Исахметов Т. Механизмы совершенствования инновационной политики в современных условиях. // Қаржы-қаражат-Финансы Казахстана. – 2005. №3.- 77-81бб.
8. Нұрақым Райхан. Өнеркәсіптің бүгінгі ахуалы // Ақиқат. - 2006 - №7 – 20-26бб.
9. ҚР 2003-20015 жж. Индустриалды-инновациялық дамуының стратегиясы. Астана, 2003. – 87 б.
10. http: // www. Consultant.kz Информация о ходе реализации Стратегии
индустриально-инновационного развития РК на 2003-2015 годы в разрезе
регионов.
11. Шеденов И.У. Малые предпринимательства и его роль в экономике РК.//Вестник КазНу. Серия экономика. – 2004. - №8 – 25-28бб.
12. Маратов. А.А. Экономикадағы кәсіпкерлік. Оқу құралы - Экономика, 2006. – 229б.
13.Динара Мушаева. Состояние отечественного предпринимательства. //Малый и средний бизнес Казахстана - 2006 - №2 – 33-38бб.
14. Купешова С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы мемелекеттің орны. // Қаржы-қаражат - 2005 - №4.- 84-86бб.
15. Исахметов Т.И. Инновационная деятельность в РК: состояние и перспективы. // Вестник КазНУ - 2006 - №1 – 85-91бб.
16. Могильный С.В. О мерах государственной инновационной политики, направленных на развитие инновационной инфраструктуры. // Вестник КазНУ.-2004-№6-83-89бб.
17. Мауленов Т.Ж. Исследование бизнес-климата. Астана-Алматы, 2006.-2706.
18. Малый бизнес Казахстана: состояние и проблемы развития // Малый и средний бизнес Казахстана. – 2006. -№2- 10-16бб.
19. Нұрақым Райхан. Шағын кәсіпкерлік: кеше және бүгін// Ақиқат. — 2005. -№5 – 23-28бб.
20. Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития // Саясат.-2003.-№ 11.-90-97бб.
21. Қажымұрат К., Кравцов А., Дәрімбетов Б. Индустриально-инновационное развитие Казахстана: проблемы и их решение // Саясат. - 2003.-№6.- 63-67бб.
22. ҚР-ның «Инновациялық қызмет туралы» Заңы. Астана, 2002.
23. Решетов Т. Е. Основные аспекты научно-технической политики М., 1996.- 321б.
24. Муханова Е. Т. Единая научно-техническая политика., 1996.- 3506.
25. «Қазақстан - 2030» Қазақстан Президентінің стратегиялық Бағдарламасы - 3-бөлім - Өнеркәсіптік-технологиялық саясат.
26. Нұрақым Райхан. Өнеркәсіптің бүгінгі ахуалы // Ақиқат. - 2009 - №7- 20-25бб.
27. Кузбаева Г.Х. Проблемы формирования и функционирования инфраструктуры инновационной деятельности в РК. // Вестник КазНУ. Серия эккономика - 2005 - №2(48) – 27-31бб.
28. Динара Мушаева. Анализ современного состояния развития технологических парков РК. // Аnalitik 2006 - №1 – 35-41бб.
29. Могильный С.В. Инновациялық инфрақұрылым элементтерінің өндірістік – технологиялық бағытын дамыту // «Қр – ның индустриалды – инновациялық дамуы: тәжірибе, міндеттері және басым бағыттары» атты ғылыми – тәжірибелік конференциясының материалдары. - 2004 ж.-12-25 бб.
30.Барлыбаева Н. Ұлттық инновациялық жүйені зерттеу және дамыту // Қазақстан өнеркәсібі – 2009. - №12.-25-29 бб.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.......................................... 3
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... теориялық негіздері
......................................... 5
1.2 ... ... ... тәжірибесі
........................................13
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНДУСТРИАЛДЫ- ИННОВАЦИЯЛЫҚ
ДАМУДЫҢ ... ... ... ҚР ... ... 2010-2014 жылдарға арналған
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ИНДУСТРИАЛДЫ - ИННОВАЦИЯНЫ
ЖЕТІЛДІРУДІҢ ... ... ... ... инновациялық қызметінің перспективалары
және ... ... ... ... кәсіпкерлікті басқаруды мемлекеттік қолдау - Стратегияны тиімді
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... ... соңғы жылдары Қазақстан
Республикасы бірқатар әлеуметтік-экономикалық табыстарға қол жеткізді.
Минералды-шикізаттық ... ... ... ... ... құру
кезеңінің дағдарысына төтеп беруге және экономикалық ... ... ... ... мүмкіндік берді. Бірақ ... өсім ... ... ... ... ол ... технологиялар есебінен
жүзеге асырылмай жатыр. Жағымды ... ... ... ондаған
жылдарға сақтала бермейді. Жинақталған экономикалық әлеует, әрине ең
алдымен минералды-шикізаттық, ғылыми-технологиялық және ... ... ... ... экономиканың одан әрі қарай дамуына алғышарттар
құрайды.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... экономикалық мәнін ашу, сонымен бірге қазіргі нарықтық
экономика жағдайындағы жүргізіліп ... ... ... саясатқа
тоқталып, Қазақстан кәсіпорындарындарында инновацияларды басқару
мүмкіндіктерін ... ... ... ... міндеттерді анықтауға болады,
олардың негізгілері мыналар болып табылады:
• инновацияларды басқарудың теориялық негіздерін қарастыру;
• индустриалды инновацияның ... озық ... ... беру;
• Қазақстандағы индустриалды-инновациялық дамудың ... ... ... ... ... негізгі жолдарын
анықтау.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі – Алматы облысының индустриалды-
инновациялық жағдайы болып табылады.
Зерттеу пәні - ... ... ... басқару
мүмкіндіктерін қарастыру.
Еліміздің экономикасын әртараптандыру және жаңғырту негізінде елдің
тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін Ел ... 2010 жылы ... ... ... дамуының 2010-2014
жылдарға арналған мемелекеттік бағдарламасы» бекітілген. Бұл ... ... - ... ... ... ... жеткізіп,
әлемдік нарықта ғылымды қажет ететін, бәсекеге қабілетті өнімдер шығара
алатын кәсіпорындар жүйесін құру, ... ... ... ... көшу ... ... ... өз кезегінде бұл Бағдарламаны ұтымды ... ... ... бірі ол - ... кәсіпкерліктің дамуы болып табылады.
Дүниежүзілік экономиканың жаһандануы аясында ... ... ... тап ... ... ... ... мыналарды
жатқызуға болады: бір жақты шикізат бағыттылығы, әлемдік экономикаға
ықпалдасудың әлсіздігі, ел ... ... және ... ... ... ішкі ... тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну
сұранысының мардымсыздығы, өндірістік және әлеуметтік ... ... ... ... ... артта
қалуы, ғылым мен өндірістің арасында ықпалды байланыстың болмауы, т.б.
Осы жоғарыда аталған проблемаларды ... ... ... ... ... даму ... ... бойынша жұмыс жасау арқылы оңтайлы шешуге болады. Сондықтан да
бұл мәселелерді жетілдіру қажет.
Тақырыпты зерттеу барысында ғылыми-теориялық және аналитикалық ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инновацияларды басқарудың теориялық негіздері
Отандық ғылымда жаңалық енгізу мәселесіне көптеген зерттеу жұмыстары
арналған, бірақ айта ... жай, ... ... ... ... ... ... прогресс (ҒТП) концепциясы шеңберінде қалыптасқан. Шын ... ... ... мәселелер топтамасына кіреді,
кіре тұра, ол өз ... ... ... ... ... ... зерттеудің өзі–бұл ҒТП-ке ерекше көзқарас болып ... ... және ... ... ... мәселелерге көп көңіл
аударғанымен, ақырында инновациялық процестің бірыңғай ... ... [2, ... ... сонымен қатар, шет елдік зерттеушілер ғылыми-
техникалық прогрестің жаңа кезеңінің қалыптасуы мен ... ең ... ... ... және ... ... ... негізделген жаңа техникалармен және ... Ал, 1987 жылы ... бір топ ... ғалымдардың
ұжымдық жұмысында ғылыми-техникалық прогрестің жаңа кезеңі ең алдымен сол
ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... және ... ... электронды автоматтандырумен сипатталады
делінген.
Көптеген батыстық ғалымдар микроэлектронды технологияның таралуын
үшінші ... ... басы ... ... ... ... ғ.ғ. және ҒТП ... кезеңін ХХ ғасырдың ортасынан
бастап есептеп, оны екінші ... ... деп ... деп
есептейді [3, 5б.].
Американдық зерттеуші Р.Айерс былай деп жазады: «Микроэлектроникадағы
төңкеріліс, ... ... ... ... қамтудағы, автоматтандырылған жобалаудағы ... ... ... ... ... ... күші ... табылады».
Колумбиялық университеттен Е.Гинцберг, Т. Ноэль және Т. Стенбак
жаңа ғылыми-техниканың ... ... ... ... ... дәуірі деп сипатттайды: 70-ші жылдардың ... ... беру ... ... және оның барлығын көптеп
сақтайтын, ЭЕМ-нің шапшаң жұмыс істеуін жоғарылатуға мүмкіндік ... ... ... үшін ... ... жаңа кезеңі басталды дейді. Ал австриялық экономист А.
Кингтің ... ... ҒТП жаңа ... ... өнеркәсіптік
төңкеріліс ретінде қарастыруды ұсынады, ол ... және ... ... және ... ... ... ... дейді.
Ағылшын экономисті Т.Блекберн ғылыми-техникалық дамуды басқаша жіктейді. Ол
механикаландыру, өнімді өңдеу, оны ... мен ... ... үш ... атап ... [4, ... зерттеушілер, оның ішінде Й.Шумпетер, Р.Форестер, Дж. Стерман,
мынадай пікірді ... ... ... жаңа ... ... толқындар» атты жалпы теориясына негізделген Й.Шумпетердің «жаңалық
енгізудің ұзын толқындары» ... ... Олар ... 80-ші ... ... енгізу толқыны ұзын толқынның
жоғарылататын кезеңін немесе ұзын толқынның төмендеткіш ... ... ... ал соңғы кезеңге жаппай технологиялық жаңалық енгізу тән
(1-ші кесте)
Кесте 1
Н.Кондратьевтің ... және ... ... ... |Өсу ... |Құлдырау кезеңі,|Техникалық жаңалықтар |
| ... ... | |
| ... ... | |
|1 |2 |3 |4 ... | | | ... |1778-1813 |1814-1842 |Бу ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | | ... ... ... ... ... жол, ... | | ... |
|Неомеркантилисттік |1890/95-1914/20|1920-1935/40 ... |
| | | ... ... |
| | | ... дизельдік |
| | | ... және ішкі ... | | |алу ... ... ... ... |Автомобильді, |
| | | ... |
| | | ... ... ... ... | ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... және |
| | | ... ... |
| | | ... ... көзі: Акчурин А. Некоторые ... ... ... Казахстан // Қаржы-қаражат-Финансы Казахстана. – 2005.- №3.- 67-
76бб.
Й Шумпетер кәсіпкерлікке инновацияны тарту ... ... ... даму ... қалыптастырды. Кәсіпкер деп
барлық бизнесмендер емес, жаңа өндірістің негізін салушылар ... ... ... ... Шумпетер теориясында
инновациялық жобаларға несиелік эмиссияны салу жолымен өнеркәсіптік
саясатты ... ... ... ... ... ... дамуы, нарықтардың жаһандандырылуы, техникалық және
ғылыми экспертизаның аймақтандырылуы, ... ... ... теорияны әрі қарай жетілдіруді талап етуде.
Инновациялық кәсіпкерлік қолдану үшінт технопарк ... ... ... лабороториялық ғимараттарды жеңілдікпен
беру қарастырылған.
Инновациялық кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... есеп, бюджеттік
жоспарлау, несиені басқару, маркетингтік талдау, ... ... және ... жасақтау кең ауқымды жобалар ... ... ... ... ие өңірлерде бірінші кезекте аймақтық
инновациялық-технологиялық орталықтары кеңінен қанат ... жөн. ... ... өнеркәсіп салалары соның ішінде, бірінші кезекте
технологиясы озық үлгідегі кәсіпорындары белсенділік ... ... ... жеке ... ... ... бас ... бағдарлап, әскери-өнеркәсіптік кешен әлеуетін қалпына келтіруде.
Н.Кондратьевтің «Ұзын толқындар» теориясын экономисттердің
көбісі ғылыми еңбектерінде қолдайды [5, ... Й. ... 50-60 ... ... ...
экономикалық және әлеуметтік дамуды ғылыми-техникалық жаңалық енгізуге
интеграцияландыратын нақты бір дәлел деп пайымдады.
Й.Шумпеттер ... ... ... идеяларын ары қарай
дамытып, оны эволюциялық бағытта қолданды.
«Ұзын ... ... ... ... ... және Й.Бергердің капиталдық ... даму ... ... ... ... ... ... технологиялық
жаңалықтар төрт өмір сүру сатысын бастан ... ... ... ... ... ... есейген кезеңі- жылдам қарқынмен
таралуы; ... ... ... төмен қарқынға түсуі және қартайған кезеңі-
нөлдік қарқынмен сипатталады. Жетілу кезеңінде нарық бұрынғы ... ... етіп ... ... ... бәсекелестігінен» «баға
бәсекелестігіне» өтеді, қоғам техникалық және технологиялық жаңалықтардың
жаңа толқынын қажетсінеді. Алайда, Кондратьевтің ... ... ... ... ... келетін ұзын толқындардың құлдырау кезеңі, нарықтық
конъюнктурада анықсыздық ... және ... ... ... тәуекелдігі артады.
Жаңалықтарға деген жетілген қоғамдық ... пен ... ... ... - ... А.Клянкнехт
капитализмнің ғылыми-техникалық дамуындағы негізгісі деп бөлді [6, 67б.].
Біздің ойымызша, ҒТП және «Жаңалықтардың ұзын толқындары» туралы түрлі
концепцияларды ... ... ... ... ... дамудың ұзақ тербелістеріне әлі де ... ... ... зерттеушілердің пікірлері бойынша қоғамның ғылыми-
техникалық және ... ... ... ... ... арқылы
түсініктеме беру ҒТП және оның жаңа кезеңдері теориясынан алшақтау ... ... ... ... ... ... ... ұзақ
тербелісін тудыратын ғылыми–техникалық және нақты-экономикалық факторлар
ретінде қарастырылады. Мұнда әрбір ұзын ... тән ... ... күшке, оның ішінде өндіріс құралдарына аса бір үлкен
өзгеріс әкелмейді. Ал ҒТП және оның жаңа ... ... ... оның ішінде еңбек құралдарындағы сапалы қозғалыстар бағаланады
және олар капитализмнің өндірістік қатынастарына әсер ... ... ... жаңа ... және жаңа ұзын ... ... сол бұрынғы техникалық және технологиялық ... ... ... – ол бірқатар ғалымдардың ... шақ ... ... ... ... ... бойынша, жақын арадағы 10 ... ... ... ... ... ... болады:
- ұйымдастырушылық-басқару техникасы және ... ... ... ... ... ... ... жаңа көлік жүйелерін
құру;
- көп операциялық құрылғыларды, өнім сапасына бақылау жасау бойынша жаңа
технологияларды, ... ... ... өндірістік-
жобалық жүйелерді қоса алғандағы ... ... ... ... ... жүретін кен өндіру және ... ... ... ... қауіпсіз жаңа ... ... ... жаңа ... ең ... ... және ... байланысты біздің ойымызша ҒТП-тің жаңа ... ... жаңа ұзын ... ретінде де жаңа технологиялық мүмкіндіктердің
жүзеге асуы көптеген ... және ... ... ... ... Жалпы ҒТП-тің дамуы, бір жағынан- қоғамның өндірістік
қуаттарындағы ары ... ... ... өзгерістермен анықталса, екінші
жағынан- жаңа қоғамдық қажеттіліктерге жауап болып табылады. ҒТП-тің ... ... ... қоғамның өндірістік қуаттарындағы сапалы
өзгерістермен шектеліп қалмайды, ол экономикалық байланыстар мен ... ... ... ... етуінен көрініс табады.
Қандай да бір түсініктің мәнін және маңыздылығын сипаттайтын нақты
аспектілер ортасын анықтау ары ... ... ... мақсаттарын, құрылымы
мен көлемін құру үшін негізгі бағыт болып ... ... ... ... ... ... ... мазмұнының белгісі немесе ішкі ... ... ... ... және тағы ... ... бөлінеді.
Инновацияның теориялық негізін қалауға үлкен үлес қосқан ... бірі ... ... Ол ... ... ... мен механизмдерге көңіл аударуға шақырды.
«Инновация» түсінігін алғаш рет Й.Шумпетер өзінің «Экономикалық даму
теориясы» (1912 ж) және ... ... және ... (1942ж)
жұмыстарында қолданды. И.Шумпетердің пікірінше инновацияның негізгі қайнар
көзі ірі корпорациялардың ғылыми-зерттеушілік ... ... ... ... мен ... ... түсуіне алып келеді. Екіншіден,
бұл тиімді экономикалық ... жаңа ... ... ... ашушы-кәсіпкерлердің шығармашылығы. Шумпетер инновацияны тек
жаңалық енгізу үшін ғана ... жаңа ... ... ... ... ... бойынша инновация кірістің басты қайнар көзін
білдіреді: «кіріс, мәні жағынан жаңа үйлесімдікті орындаудың ... ... Ол ... берілген түрлі анықтамаларға талдау жасау
инновацияның ... тән ... ... ... ... ... түрлі анықтамаларға талдау жасау инновацияның
өзіне тән мазмұнын өзгертеді, ал инновациялық ... ... ... өзгеру
функциясы болып табылады деген қорытынды шығарады.
Осы бағытта И. ... бес ... ... атап ... ... жаңа технологиялық процестерді ... ... жаңа ... ... ету ... алу); 2)жаңа қасиеттері
бар өнімдерді енгізу; 3)жаңа шикізаттарды ... ... ... ... ... ... 5) жаңа ... нарықтарының
пайда болуы.
Бұл қағидаларды Шумпетер 1911 жылы құрған болатын. ... ... ол жаңа ... ... жаңа ... және көлік құралдарын,
нарықтарды, өнеркәсіптегі ұйымдастыру формаларын енгізу және қолдану
мақсатында ... ... ... ... ... талдау көрсетіп отырғандай, біздің
пікірімізше, Шумпетердің теориясының негізгі ... ... ... ... ... ... өсу ... күрт
арттыратын сатыға өтумен байланысты экономикадағы жаңа ... ... ... ... жүйелердің Концепциясын бірқатар
ғалымдар бір уақытта зерттеді. Олардың ішіндегі көшбасшылары, атап ... ... ... ... ... ... К.Фримен
(Ұлыбритания университеті жанындағы ғылыми саясатты зерттеу орталығының
негізін қалаушы, профессор), ... ... ... ... ... Олар ... жалпы әдістемелік қағидаларына, ой-
пікірлеріне сүйенді.
Ұлыбританиялық және Канадалық зерттеушілер Ф.Агийон және П.Хоуитт
эндогендік өсу ... ... оның ... ... «негізгі
күйзеліс механизмі туралы пікірі» жатыр. Бұл модельдегі орташа ... ... жүйе ... ... ... өседі.
Қазіргі заманғы технологиялық даму кезеңінде халықаралық ... ... ... ... ... ... Университет) және
Е.Хелпман (Тель-Авив Университеті) жасады.
Чикаго университетінің зерттеушісі П.Ромер экономикалық өсу қарқыны
тікелей адам капиталының шамасына байланысты деп ... ... ... ... адам ... көп ... даму ... жоғары болады, халықаралық ... ... ... жоғарылатуға себеп болады, өйткені ... ... ... ... ... және осылайша жалпы адам капиталын жоғарылатады деп
қорытындылады.
Оның құрған моделінде ғылыми зерттеу ... ... ... ... мүмкіндіктері қарастырылды және белгілі бір ... ... ... ... ... ... құруды болжайды
Н.Д.Кондратьев инновацияны зерттеу экономикалық конъюнктураның ұзақ
уақыт тербелісте болуымен қатар жүретін эмпирикалық ... ... ... ... Ол ... ... циклдің жоғарылайтын толқындары
басталар алдында және оның басында ... ... ... ... ... олар ... ... біршама көрініс табады деп
есептеді, оның пікірінше ғылыми-техникалық жаңалықтар басты рөл атқарады.
Кондратьевтің алғашқы жоғарылайтын толқындарының дамуында (ХVIII ... ... ... және ... ... ... қозғалыстар шешуші рөл атқарады.
Екінші толқын кезеңіндегі өсім (ХIХ ғ. ортасы) ең алдымен темір жолдар
құрылысына, теңіз ... ... ... ... ... (ХIХ ғ. аяғы ХХ ... ... электроника
аясындағы өнертабыстармен және электржарығы, радио және ... ... ... ... байланысты болды.
40-60 жылдары өсу моделін құруға ... ... ... ... ... ... яғни негізгі өндірістік факторлар еңбек және
капиталмен бірге үшінші өндірістік фактор ретінде қабылданған ... ... рөл ... ... және ... қатынастарына деген
көзқарастар табиғи эволюцияны басынан ... Егер ... ... ... ... ... ... приоритетін, оның материалдық
сипатын және табиғи құбылыстармен байланысын ... ... ... ... іс-әрекетінің бүкіл саласына қатысты деп түсіндірді.
Гегельдің тужырымдауынша, еңбек адам болмысының субстанциясы ... ... ... асу ... ... ... [7, 77б.].
«Экономикалық дәуірлер не өндіретіндігімен емес, қалай еңбек
құралдармен өндіретіндігімен ерекшелінеді»,- деді ... Ол ... үшін ... ... ... ... ... өндірісті емес,
материалдық өндірісті, қандай да бір еңбекті емес, жанданған ... ... ... ... сана мен қол ... ... ... отыра, еңбекті саналы іс деп анықтайды.
ХIХ ғ. аяғы мен ХХ ғ. басындағы ... ... ... ... ... Олар әлемнің материалисттік көрінісін жоққа
шығарып, еңбектің ... ... ... ... ғылым және мәдениет қайраткерлері еңбек қатынастарының
адамгершілікке бастайтын ... ... ... «еңбек-ар», «еңбек-
бақыт» түсініктерінен іздеді. В.Соловьев және Л.Толстой ... ... ... ... бар ... ... деп ... С.Франк,
И.Ильин және П.Новгородцев негізгі ... адам ... ... болып табылатын азаматтық қоғамдағы руханияттан іздеді.
Отандық ғылымдағы инновация мәселелеріне көптеген ... ... ... ... өз ... қарастырады. Мысалға,
Б.А.Кембаев және тағы басқа ғалымдар инновацияны - ... ... жаңа ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін
ұйымдастырушылық, технологиялық, техникалық және басқа да қолданылатындар
деп қарастырады. Сонымен қатар, ... ... іс ... қолданылатын
бірқатар терминдерге анықтама береді. «Инновациялық іс» терминін автор жаңа
өнеркәсіптік өнім түрлерін өндіруге бағытталған ... ... ... бәсекелестік артықшылықтарына жету және ... ... және ... да ... ... жаңа ... ... кеңейту және меңгеру деп
түсіндіреді [8, 22б.].
«Инновация» түсінігі қазақстандық тағы бір ... ... ... ғылыми жұмысында кеңінен қарастырылған. ... ... ... ... ... өзгертудің басты жолы
«жинақтау» түсінігін дамыту және жаңа ұғымдармен толықтыру ... ... ... ... көзқарасы бойынша инновация – бұл ... ... жаңа ... ... ... ... жасап
шығаруын және енгізуін қамтитын мемлекеттік және ... ... ... өмір сапасын жоғарылатуға бағытталған мақсатқа жету процесі.
Отандық әдебиеттерде «жаңалық енгізу», «инновациялық ... ... ... әлі де ... ... мәселесі аясында бірқатар Тәуелсіз мемлекеттер Достастығының
(ары қарай ТМД) ғалымдары да үлкен үлес қосуда.
Ресейлік ғалым П.Завлин «инновация» ... екі ... ... ... ... ...... және техника
жетістіктеріне негізделген жаңа ... құн, яғни ... ... ... ... ... тиімділікпен қанғаттандыру
қажеттілігіне көп көңіл ... Оның ... ... ... ... ... қызметке, оны өндіру әдісіне, ұйымдастырушылық, ... ... және ... да ... ... ... ... ететін және осылай үнемдеуге жағдай жасайтын ... ... ... – бұл ... ал ... ... ... қызметі өзгеру
болып табылады.
Бұл түсінік мағынасы, мәні жағынан «жаңалық ашу» ... ... сай ... бұл ... ... және ... ... жалғыз ғана қозғаушы күші ретінде қарастырылды. Олар
ең бастысы келесі элементтерімен ерекшелінеді: ... ... ... сай ... ... (бу машинасы, электр жарығы және т.б.), ... - ... ... яғни ... ... пластмассалар; 2)жаңалықты бір ғана өнертапқыш ... ... ал ... ... ... ... ... мәні жағынан ниетсіз іс болса, ал инновацияның мақсаты - өндіріс
немесе ... ... ... ... ... ... болып табылады; 4) жаңалық кездейсоқ пайда болады, ал ... ... ... ... (жүйелік техникалық зерттеулер,
ғылыми-зерттеу бағдарламалары) болып табылады [9, 12б.].
Біздің пікірімізше, жаңалық енгізу мәселесі тек ... ... ... экономикалық және әлеуметтік дамудың маңызды ... ... ... ... ... ... енгізу мәселесін
басқа да экономикалық мәселелермен шектестіру қажет.
Бастапқы ... ... ... ... көмегі аса қажет. Жергілікті бюджеттен тікелей
қаржыландыру, салыққа қатыстыжәне ғимарат үшін жалдық төлемдерге қатысты
жеңілдіктер беру,тіпті ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуі қажет. Жаһандану ... ... ең ... ... ... ... табылады.
Шетелдік технологиялардың ағынына жол аша отырып, сонымен бірге
шетелдік серіктерге дайын өнімдердегі ... ... ... мен ... үлесін үдемелі арттыру туралы талапты,
технологияны табыстыру туралы өзара ... ... ... қоя ... инновацияны кең мағынада алғанда жаңа технологиялар, жаңа
өнім және қызмет, ... ... ... әкімшілік немесе
басқа да сипаттағы ұйымдастырушылық-техникалық және әлеуметтік-экономикалық
шешім түрлеріндегі жаңалықты табысты ... ... ... өз ... жаңа ... мен ... ... алады. Инновациялық процестің шарты ғылыми зерттеулерді
өндірістік процестің бастапқы сатысына айналдыру ... ... Ал ... жаңа ... ... не ... ... болған
қажеттіліктерді жаңа әдіспен қанағаттандыру, не тұтынушының шығындарын
үнемдеу [10].
Ойымызды тұжырымдай келгенде, ... ... ... – жаңалық, ал жаңалық – бұл ноу-хау, тауар белгілері, ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі.
Инновация деп тек өндіріске енгізілген ... бір ... ... инновациялық процестің нәтижесін атаймыз.
Көптеген экономисттердің пікірі бойынша инновациялық іс интеллектуалды
өнімді жасау және қолдану, жаңа түп-нұсқасы жоқ ... ... ... ... ... ... ... қатар, интеллектуалды меншіктің бір
түрі болып ... ... мен ... ... қоғамдық
қажеттіліктерді тиімді қанағаттандыруды ұйымдастыру бойынша іс ... ... ... ... зерттеушілердің инновацияға ... ... ... де инновация түсінігіне деген өз көзқарасымыз
қалыптасты. Бәрін ... ... ... пікірімізше, инновация – бұл
алдыңғы қатарлы ғылыми-тәжірибелер және ғылыми ... ... және ... облысында жаңалық енгізу.
1.2 Инновацияларды басқарудың шетелдік тәжірибесі
Ішкі және сыртқы нарыққа үнемі сұраныстағы, бәсекелестік қабілеті ... мен ... ... - ... ... экономиканың міндеті,
әртүрлі елдерде түрлі жолдармен шешіледі.
Әртүрлі шет мемлекет ғылыми-техникалық және өнеркәсіптік саясатты
жасау және оны ... ... ... ... ... елде де ескерілуі
тиіс аса ... ... ... ... ... кезде әлемдік ... ... ... бір ... ... тәсілі жоқ деп айтуға болады. Оны
бағалау әдістері көп ... ... ... ... ... ... да оның нәтижесіне қарама-қайшылық ... ... ... ... ... және ... түсіндірілуі көптеген проблемаларды ... ... есеп ... ... ... бойынша есеп беруде
қиыншылықтар пайда болады . ... да ... ... ... оның ... ... ерекше бөліп көрсетуге
қажет деп түсінеміз. Көптеген ғылыми ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
үрдісінің тікелей жалғасы ретінде қарастырылады. ... ... ... бет ... ... елдер тәжірбиесінде
инновацияның ғылыми-зертеу және тәжірбиеде конструкторлық жұмыстарды
жүргізумен ғана ... ... ... оның нәтижелерін пайдалануда қол
жеткен табыстармен ... ... ... ... тұтынушылармен ... және ... ... ... ... инновацияны әзірлеу
үшін қажетті білімнің ғылыми үрдістің жүру ... ... ... Бұл ... ... ... өзара
байланысты қызметердің жиынтығынан ... Ол ... ... ... ... ... ... бұл жерде
кәсіпкерліктің рөлі жоғары ... ... ... ... ... ынталандыруға бағытталған
мемлекеттік ғылыми және инновациялық ... ... ... ... – инновациялық саясаттың басымдылықтарына
шикізаттық емсе бағыттағы экономика ... ... ... құру және ... ... ... ... бола тұрса да
Индустриялық- инновациялық саясатты жүзеге асыру ... ... ... ... және ... әртүрлі салаларындағы
инновациялық қызмет жағдайын объективті ... ... ... ... ... ... ... Бұл үшін Қазақстан
Республикасының Статистика ... ... ... ... өнеркәсіптік кәсіпорындардағы технологиялық инновациялар
жөнінде таңдамалы зерттеулер әдісіне енгізу және ... ... деп ... ... ТМД ... ... көшбасшылық бағытын
ескере отырып, әрі қалыптасқан экономикалық және геосаяси факторларға
сәйкес ... ... ... ... ... ... химя ... – химя өнеркәсібі, ақпараттық технологиялар, ... ... жаңа ... ... өндірістерді дамытуға
басымдық беріп отырғаны белгілі. Бұл үшін бірінші ... ... ... ... ... үшін трансұлттық корпорациялар мен
ірі шетелдік және ... ... ... ... ... келеді. Мәселен, Үкімет тапсырмасы бойынша ... ... ... Даму ... ... ... Италия,
Германия, АҚШ, Швейцария, Англия сияқты дамыған мемлекеттердегі және Ресей
Федерациясындағы Орал, Сібір өңірлерімен ... ... ... компаниялармен келіссөздер жүргізеді . ... ... ... ... ... 200-ге ... трансұлттық компанияның 50-нің
басшыларымен қысқа мерзім ішінде ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі уағдаластықтарға қол
жеткізіледі. Еңсерген ... ... ... ... шетелдік
компаниялардың ... ... ... секторындағы
қызметін дамытудағы белсенділік ... ... ... болады.
Мұндай белсенді іс –қимыл ... ... ... ... тікелей келісім сөздер жүргізу арқылы ... ... және ... даму ... құру ... арқасында
орнығып отыр. Стратегияда көзделген мақсатқа қол ... үшін ... баяу ... ... ... ... ойысып,
инвестицияны үйлестіру функциясын өзіне ... ... ... ... даму ... ... активтері
Индустрия және сауда министрлігіне беріліп, бұл ... ... ... ... арттыруға септігін тигізуде болып отыр.
Инновацияның дамыған елдердегі даму тенденциясын ... ... ... ... ... ғылыми прогрестің нағыз ортасы Батыс
және Солтүстік ... ең ... ... ... ... ... ... Дәл осы мемлекеттерде әлемдік ғылыми-техникалық және
экономикалық инновацияның маңызды бір ... ... 90-шы ... ... ... ... ... және инновацияның шоғырлануы
нәтижесінде АҚШ ... ... ... және ... ... ... жолбарыстарын артқа қалдырғандығы анықталды [12, 212б.].
Мәскеу мемлекеттік университетінің белгілі ғалымы-Семен Фокиннің пікірі
бойынша, инновациялар тек қалыптасқан дәстүрді бұзып қана қоймайды, ... ... ... ... кәсіпорындарға қарағанда үлкен кіріс
әкеледі. Әлемде 70-ші жылдары ... ең ... 17 жаңа ... ... ... орта ... ... 56 %-і құрайды. Соңғы 30 жылда
американдық бизнеске салған инвестициядан түскен орташа табыс – 16% ... ... ... болады?, тамақтану индустриясы сияқты
қарапайым салада да жаңалық енгізуге болады, бұған мысал – “Mc ... ... ... ... ... өзіндік құнын және
жіберілетін бағаны ... жаңа ... ... ... ... және орташа және жанұялық сатып алушыға шағып есептелген тиімді
маркетинг арқылы “Mc Donald’s” жаңа өнім-жоғары ... ... ... қана ... жоқ, ... ... ол қызметтер нарығында тіптен жаңа
категорияны құрды.
Ғылым және технология аймағы технопарктерден, технополистерден ... ... ... ... және ... ... жан-жақты инфрақұрылымнан тұрады [13,33б.].
Алдыңғы қатарлы шет елдік тәжірибені ... ... ... ... ... ... бір түрі – бұл ... құру.
Технопарктер жоғары технологияны ... ... ... ... ... рөл ... және ... қаржыландырылуына септігін
тигізеді.
Әлемдік тәжірибеге сәйкес технопарктер көрсететін ... ... және ... ... көп ... ету ... ... бойынша ерекшелінеді.
Технопарк- әрқайсысы инновациялық қызметтердің мамандандырылған
жинағын жүзеге асыратын орталықтардың жиынтығын білдіреді.
Технополис-бұл ... өмір ... ... ететін технопарктердің,
инкубаторлардың және түрлі құрылымдар кешенінің жиынтығы.
Батыс германдық әдебиеттерде «технологиялық парк» термині зерттеу және
өндіріс қызметтері, ... ... және ... да ... ... ... технологиялық парк, ... ... ... бейімделуімен ерекшелінетін парктердің төрт түрін ... ... ... ірі ғылыми орталықтар, ең бастысы университеттер
маңында топталған ғылымды көп қажет ететін фирмалардың жиынтығы. Олардың
міндеті - ... және ... ... ... ... ... ... ету.
Өнеркәсіптік парктер – бұл жер учаскесін, өндірістік және қызметтік
жайларды ... ... ... ... фирмалардың бірлестігі.
Барлық фирмаларға қойылатын жалғыз ғана ортақ талап – бұл ... ... ... ... ... көп ... ... жерді
таңдауға қандай да бір себептермен шектеу ... ... ... ... – бұл ... ... ... жас кәсіпорындарға
арналған өнеркәсіптік парктердің бір түрі. Іскерлік қызмет көрсету тізімі
әсіресе өздеріне қауіпті бастапқы кезеңде ... ... ... Көптеген коммерциялық және басқару мәселелерін
шешуге жиі кеңес береді.
Технологиялық орталықтарда жоғары технологияларға бейімделген ... ... ... кәсіпорындар шоғырланған, олар ірі ... және ... ... тәуекелдерді меңгереді. Грюндерлік
орталықтарға ұқсас, мұнда ұжымдық қолданумен ... ... ... ... ... [14, 84б.].
Ұлыбританияда «ғылыми парк» термині жалпы қарастырылып ... ... ... ... ... парк деп ... көп ... ететін
компаниялар орналасатын арнайы бөлінген ... ... ... немесе қандай да бір басқа жергілікті зерттеу ... ... ... ... ... парктерге қарағанда зерттеу орталығы техникалық прототиптерден
тыс өндірісті өсіретін ... ... ... ... орталықтар аймақта жаңа ғылымды көп қажет ететін
кәсіпорындардың құрылуына ... ... ... ... құру ұзақ ... ... ... және
ол екі кезеңнен тұрады:
1.Инфрақұрылымды (қонақ жайлар, қызмет ... ... ... ... ... ... ірі көшбасшы ұйымның артынан шағын
фирмалар да құрыла бастайды.
2.Ғылыми парк көлемінің ... ... ... ... және ... ... ... (бірінші кезеңнен бірнеше жылдан соң).
Жоғарыда айтылғандай, ғылым мен өндірісті интеграциялаудың тиімді түрі-
ғылыми парк құру ... ... ... ... ... ... үшін көз ... өмір сүру жағдайы жақсы, ірі
техникалық ... ірі ... ... ... жұмысшы күші қажет.
Сондықтан, осы ретте ғылыми парктерді ... ... ... ... Ғылыми парктың ортасы (ордасы) рөлін атқаратын университеттің немесе
басқа да жоғары оқу ... ... ... ... инкубаторының болуы – бұл ... ... ... ... ... ... инженерлердің, жаңадан өз ісін
бастаған ... жаңа ... ... ... ... және ... баға ... жоғары мамандандырылған көмек алуға мүмкіндік
береді;
- ... ... ... ... ... ... қолдау
үшін жеңілдік түрінде қаржыландыру мүмкіндіктерінің болуы;
- Инновациялық ... ... ... етуі үшін ... ... ... атап айтсақ, ірі өнеркәсіптік компаниялардың зерттеу
бөлімдері, жер учаскесін сатып алу ... ... алу, ... ... ... алу, ... ... алу, университетпен
қызметтестікті жақсарту, жергілікті салық жеңілдігін немесе басқа ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету
мүмкіндіктеріне ие болу;
- ... ... ... ... климаттық және экологиялық жағдай,
магистральды ... ... әуе ... ... ... – ғылыми
паркте жұмыс істеуді тартымды етеді;
- Мемлекет, жергілікті билік органдары және ... ... ... қолдау.
АҚШ-та 80-ші жылдары технопарктердің саны бірте-бірте өсе бастады.
Бүгінгі күнде мұнда 160-тан ... ... ... ... санының 30%-
ын құрайды) технопарк бар.
Еуропада технопарктер 70-ші жылдардың басында ... ... ... ... - Эдинбургтегі Хэриот-Уатт университетінің ... ... ... ... ... ... ... Левен-ла-Нев, Ниццедегі София-Антиполис және ... және ... ... мен ... Зонасы (ZIRST ) болып
табылады. Олар ғылымға бизнес ретінде қарап, толығымен АҚШ технопарктерінің
моделін қарастырды.
Жапонияда сонымен ... ... ... және ... ... бойынша, ірі қалалар маңында болашақта 40-қа жуық ғылыми ... ... ... бірі – Кюсю ... ... ... ... жасанды интеллект, басқару жүйелері сияқты
облыстарда ғылыми- зерттеу жұмыстарын жүргізетін ... ... ... «Мацусита» фирмасы Индзукада ғылыми-зерттеу орталығын ашқан
алғашқы фирма болды.
Токиодан 150 ... ... ... тағы бір ... парк ... оның мақсаты-бағдарламалық құралдарды жасап шығару. Осы парктің
құрылысын қаржыландыруға 260 фирманы, сонымен қатар, 80-ге жуық ... ... ... ... ЭЕМ ... ... ... Ассоциациясы қатысады. Олардың осы ... ... ... ... құрылысына бөлген
қаражаты 7,7 млн. долларды құрайды.
Қытай мемлекеті де ғылыми-техникалық прогреске көп көңіл бөліп ... елде ... ... ... жұмыс істейтін фирмалар мен
корпорациялар өте көп, ... ... ... ... ... 50 кәсіпорын құрылған.
Шет елдік тәжірибеге бойынша Оксфордтық университеттегі (Ұлыбритания)
ғылыми-инновациялық іс-әрекеттің жағдайына, ... ... ... Селикон Веллидің табысты қызмет етуіне, ... ... ... мен ... ... баға бере отыра, бүкіл
әлемге танымал университеттер негізінде ғылыми зерттеу жұмыстарын сәтті
инновациялық ... ... ... ... ... ... ... және білім ордасы ретінде танылған бірден-бір
жоғары оқу орыны Әл-Фараби ... ... ... ... ... ... университет күшті ғылыми-педагогикалық ... ... ... жетілген материалдық-техникалық негізімен,
сонымен қатар ғылыми-технологиялық инфрақұрылымымен белгілі. Университет
Қазақстан ... (ары ... ҚР) ... оқу орындарының ішінде
табиғи-техникалық және пәнаралық экологиялық зерттеулер бойынша 7 ... ... және ... ... сонымен қатар,
қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар бойынша 11 ғылыми-білім беру ... ... ... енгізу бойынша оқу-есептеу орталығын ең алғаш
құрғандардың бірі.
Ғылыми-инновациялық зерттеулермен (ары қарай ҒИЗ) 280 ғылым докторы,
800 ғылым кандидаты айналысады. 2003 жылы ... 47 ... ... жобаларды және 34 ұйымдар мен ... ... ... ... ... 59 ... ғылыми
және ғылыми-білім беру жобаларын жасауға қатысты және 30-дан астам патент
алды.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа ... ... ... ең алдымен оның білім деңгейімен анықталады»
делінген.
Индустриалды-инновациялық стратегияны жүзеге асыруда ... көп ... ... ... ... ішкі және ... ... және
қызмет нарықтарына шығара алатын жаңа, ... ... ... көп ... бөлінеді. Осы ретте біздің көзқарасымыз бойынша ғылыми,
технологиялық және кадрлық ... ... ... ... ... ... және ... потенциалды
жоғарылату стратегиясын жетілдіруіміз қажет. Ол елдегі ғылыми- ... ... және шет ... ... ... негізделген.
Біздің пікірімізше, нарықтың белгілі бір инновациялық өнімге деген
қажеттілігі қажетті жаңа ... ... ... ... ... осыны негізге алып, сәйкес ... ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік гранттар мен несиелер бөлу
орынды.
Тарихи қалыптасқандай, ... ... ... ... ... ... ... металлургия, химия
бағыттарына бағытталады. Осы ... ел ... мен ... ғылыми және инженерлік-техникалық мамандардың қалыптасуына әсер
етті. Бұл бағыттар өздерінің басымдық жағдайын қазіргі уақытта да ... ... жаңа ... ... ... ... орындауда. Болашақта бұл бағыттардың рөлі мен орнын
сақтау қажет, себебі салаларда әлемдік ... ... ... ... ... ... ... түрде алатын болсақ, ... даму ... әлі ... ... ... ... өз іс-әрекетін бастап келе жатқан ғылыми-технологиялық парктерге
Алматы ... ... ... ... ... ... Қарағандыдағы «Бизнес-Сити» ғылыми орталықтарын атап
кетуге болады.
Біздің көзқарасымыз бойынша Қазақстанда технологиялық парктерді ... оның ... үшін ең ... ... ... ірі университеттер;
- бос жатқан территориялар көп;
- жергілікті билік өз ... ... ... ... ... орта ... ... қорғауға бет бұрған;
- біліктілігі жоғары ғылыми потенциал шоғырланған;
- күннен күнге дамып ... ... ... ... ... алыс шет ... ... және ғылыми келісім-шарттарға отыру ұлғайып
келеді.
Технологиялық құрылымды құру және оның сәтті жұмыс істеуі
үшін қажетті ғылыми және ... ... ие, аса бір ... – Алматы қаласы болып табылады. Алматы қаласында инновациялық іс-
әрекеттің әртүрлі бағыттарын ... ... ... ... өндіріске жаңа бәсекелестік қабілеті жоғары инновациялық
технологиялар мен өнімдерді зерттеп, ... ... ... ... деп ... айта ... экономикада инновациялық идеяларды жүзеге асыру
үрдісінің ұзақ мерзімге созылып кетуі оның ... ... ... ... ережесіне негізделген жүйеде тезірек табыс табу ... ... ... бері ... келе ... жаңа ... ,
оның ішінде сыртқы рыноктарды бағындырудағы аса тиімді әрі ... деп ... ... ... ... байланысты өнімдік және
үрдістік деп екіге бөлінеді. Өнімдік ... жаңа ... ... ... ... отырып жаңа өнім алуға негізделсе,
үрдістік иновациялар өндірісті жаңа технологиялар бойынша ұйыдастырудың
тәсілдері болып табылады. ... ... , ... ... мен ... ... қарай әлемдік салалар салалар үшін, елдің ішіндегі салалар
үшін және белгілі бір ... үшін ... ... деп жіктейді.
Ғылыми орталық құру үшін қолданылмай жатқан бос орындар және
инновациялық іс-әрекетке ... ... ... Атап ... ... ... ... «ОЗАТ» акционерлік
компаниясы (ары қарай АҚ), Тоқыма компаниясы, «Электромаш» ашық акционерлік
компаниясы (ары қарай ААҚ), АҚ ... АҚ ... ... АҚ ... АҚ ... ... зауыты», АҚ «Алатау», АҚ
«Геофизприбор» ... ... ... ... ... бөлімшелер желісін ұйымдастыруға болады.
Технопарктің басты бағыттары геофизика, биотехнология, ақпараттандыру
және ақпараттық технология болуы керек. Бұл осы ... ең ... ... өйткені аталған салалардың дамуы үшін елде белгілі
бір ... ... та, ... ... да ... ... ... үшін Алматыда барлық алғышарттар бар:
ғылыми-білім беру негізі, кадрлық және ... ... осы ... ... ... бай ... Аталған саладағы негізгі
бағыт геологиялық меңгеру, ... және ... да ... ... жаңа ... мен ... ... шығару болып табылады және
олардың нәтижесі тек біздің елде ғана емес, ... ... шет ... ... ... ... ... жаһандағы және жергілікті ... және ... ... ... ... ... ... мен жануарлардың жаңа түрлерін ойлап
шығару үшін олардың генетикалық мәселелерін шешеді деп болжанады. Осы бағыт
бойынша сирек ... ... ... ... ... теңдесі жоқ
фармацевтикалық өнімнің технологиясы жасалып, өндіріске шығару болжануда.
Ақпараттандырудың және ақпараттық технологияның ... ... ... ... ... ... негізін қалайтын
принциптердің бірі болып табылады. Сондықтан технопарк негізінде ... ... ... және жаһандық ақпараттық ... ... ... ... нарығына өз өнімдерін шығара
алатын шағын инновациялық кәсіпорындар пайда болады.
Аймақтық ... ... ... ... жеке аймақтарының экономикасынын инновациялық дамытуға
ынталандыру болып ... ... ... ... ... мен ғылыми-зерттеу институттарының қатысуы, сонымен бірге
аймақтық ... және орта ... ... ... ... – мұның
бәрі аймақтық технопарктердің негізгі белгілері болып табылады.
Оларға аймақтық ... ... ... арқалы сырқы
және ішкі нарыққа бәсекге ... өнім ... және ... ... ... бағыт етіп ұстану жатады.Сонымен қатар қосылған ... ... ... тартумен қатар салалық технопарктер құру
өнеркәсіп құрылымын жетілдіруге көмектеседі деп санаймыз.
Қазіргі кезде үш ... ... ... жөнінде белсенді
түрде жұмыстар жүргізіліп жатыр. Қарағанды, Орал және ... ... ... ... критерийлеріне дамыған ғылыми
және білім беру ұйымдарының болуы, қала мен аймақтық өнеркәсібінің даму
деңгейінің жоғары болуы ... ... ... бюджеттен аймақтық
технопарктердің қалыптасуына қаржы бөледі, бірақ та технопарктің
инфрақұрылымын дамыту ... ... ... ... ... ... ... деп болжануда.
Технопарк шеңберінде машина құрылысын, радиотехниканы, сонымен қатар,
4,5,6 шектердегі бәсекеге қабілетті өнімді ... ... ... дамыту үшін де үлкен мүмкіндіктер бар.
Сонымен, Алматыда қуатты ғылыми және жоғары технологиялар орталығын
құру ... ... ... ... процесін
жоғарылатуға мүмкіндік береді, бұл Қазақстан экономикасының барлық
салаларында ... ... ... ... ... бұл мемлекетті орта дамыған елдердің қатарына, ... ... ... ... бойынша әлемнің дамыған елдерінің
деңгейіне жеткізері анық.
Қазіргі заманғы шет елдік ... ... ... ... мен ... ... ... экономикалық орын
алады. Дамыған және дамушы ... ... ... ... ... ... шығындардың көлемі, ғылыми мамандардың
саны, алған патенттерінің саны, өнімдермен қызметтер ... ... ... ... ... және ... алда ... Өткен ғасырдың аяғына қарай дамыған ... сала ... ... ... ... шығындардың басым бөлігін
қаржыландырды: Францияда – 61% . Ұлыбританияда – 65%, ... - ... – 72 %, ... – 74 %, ... – 75 % [16, 83б.].
Әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінде негізгі ғылымға жұмсалатын ... ... ... ... бақыланады. Осы қатынаста жеңілдік салықтар,
кедендік баж салықтары, бюджеттік қолдау, инвестицияны ынталандыру, ғылыми
құрылғылардың лизингі сияқты ... ... ... ... ... ... салаға бөлінетін қаражаттардың деңгейі ЖІӨ-
нің 0,5%-нан аспайды. Қазақстанда 2002 жылы зертеулер мен ғылыми ... ... ... ЖІӨ-нің 0,34%, ал ЖІӨ-нің көліміндегі
мемлекеттік бюджеттің қаражаты 41,7% құрайды. Қазақстандық ... ... ... ... тіптен 0-ге тең. Салыстырмалы ... ... ... өнім ... ... ғылыми өнімдерінің үлесі 0,3-0,5%,
Еуропалық Одақ елдері-35, ... ... ... ... ... ғылыми өнімдер нарығындағы мемлекеттердің үлесі ғылыми-
техникалық және инновациялық іс-әрекет тиімділігінің ... ... ... ... ... ... технологиялардың әлемдік нарығын АҚШ ... ... ... Америкада барлық ғалымдар мен инженер-
зерттеушілердің 25%-і қызмет етеді. АҚШ жыл ... 30 ... ... ... ... құқықтарын сатады, ал осы операциялар бойынша оң
сальдо 20-дан астам млрд. ... ... ... ... ... ... сату ... 1987 жылы 13,5 млрд. долларды
құрады, ал Электронды есептеу машиналарды (ары қарай ЭЕМ) және ... ... ... ... сату ... 73,3 млрд доллар
болған. Роботтық техникамен ... ... 1989 жылы 56 млн. ... ол 4 ... ... ... асып ... 1995 жылға қарай оның көлемі
637 млн. доллар болады деп ... 1985 жылы ... ... саны
14,5 мың бірлік болғанда, 1992 жылы 37 700 ... ... ... ... ал оның ... паркі 133 800 бірлікті құраған. Жапония АҚШ-тан кейін
интеллектуалды меншікпен операциялар бойынша оң ... ... ... ... ... ... меншік экспорты бойынша АҚШ-пен
жарысқа түспек.
Соңғы жылдары АҚШ-та техникалық бағыттың ... ... ... ... ... ... ... медицинаның барлық
саласының үлесі артты. Жоғарыда аталған пәндер АҚШ-тың денсаулық сақтау
саласында маңызды орын ... ... ... ... және жеке ... ... шығындар
35 млрд долларға жетеді. Осы соманың тең жартысын ... ... ... ... ... саясаттың арқасында Оңтүстік-Шығыс ... ... ... ... ішкі ... 2,7 % ... ... алды және
осы көрсеткіш жағынан бір кездері АҚШ-тан, ... асып ... ... микропроцессорлық негіз нарығында, Сингапур-
бағдарламамен ... ету және ... ... ... ... ... Корея – тұрмыстық электроникада
бәсекелестігі жоғары болды. Ал ... ... ... ... ... ... қаражаттарды өздерінің ғылыми
зерттеулерін қаржыландыруға жұмсай отыра, енді биотеледидарлар, өте ... ... ... үшін ... ... ... және ... бәсекелестікке түседі.
Кейбір зерттеулер соңғы он жылдықта АҚШ ... ... ... шағын фирмалар және зертханалар қамтамасыз
еткендігіне үлкен көңіл ... ... ... ... ғылыми қордың мәліметтері келтіріледі, мұнда 600-дей жұмысшылары бар
фирмалар, 1000 адам жұмыс істейтін корпорацияларға қарағанда ҒЗТКЖ-на ... ... 2,5 есе ... және ... бір ... ... есе көп жаңалықтар енгізеді екен.
АҚШ-тың тәжірибесі бойынша, ... ... ... ресурстар
көзімен қамтамасыз етілмеген жағдайда, оның ары қарай өмір сүруінің маңызды
факторы оны қолдаудың өзіндік ... ... ... ... ... ... мынадай:
- қаржылық (көптеген тәуекелді капиталдар көзінің болуы);
- материалдық-техникалық (жеңілдік шартымен өндіріс ... ... ... ғылыми құралдарды, көлік құралдарын сатып алу және жалға алу
мүмкіндігі);
- ақпараттық (ақпараттық желілермен, техникалық ... ... ... қол ... ... қамтамасыз ету);
- кеңес беру (шағын ... ... ... ... ... кеңес беру қызметі, оның ішінде салық
салу, сақтандыру, жоспарлау, маркетинг, есеп ... ... ... ... [17, ... елдерде мемлекеттің маңызды қызметтерінің бірі ... ... ... ... үшін қолайлы жағдайлар жасау.
Біздің көзқарасымыз бойынша осы қызметті жүзеге асыру мақсатында ... және ... ... ... ... ... жеке сектордағы ғылыми-зерттеулер шығындарын өнімнің өзіндік құнына
енгізу;
-ғылыми құрал-жабдықтардың маңызды бөлігін жедел амортизация нормалары
бойынша ... ... ірі ... ... шығындарының көлемін үнемі ұлғайтуға және
шағын және орта бизнесті жаңа технологиялар ... ... ... ... ... жайлық салық жеңілдіктерінің жүйесін қолдану;
- ғылыми-техникалық зерттеулерді ... ... ... және ірі
жобаларды үлестік қаржыландыру, венчурлық ... ... ... ... ... ... инновациялық кәсіпорындар, ғылыми инфрақұрылымдарды құру үшін
жеңілдіктер түрінде мемлекеттік мүлікті немесе ... беру ... беру [18, ... ... еш ... ... және жаңа ... жүргізіледі және монополияға қарсы ... ... ... ... жоғарылату мақсатында интеллектуалды меншік
құқығын қорғау облысында орталық және ... ... ... ... ... ... ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫН
ТАЛДАУ
2.1 ҚР индустриалды-инновациялық дамуының 2010-2014 жылдарға ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісі жылдар бойы ... ... ... 1999 ... ... даму ... түсті. Ал қай елде
болмасын экономиканың дамуы өнеркәсіптің жағдайына ... ... ... ... дами ... ... өнеркәсібі - кен өндіру
өнеркәсібінің, оның ішінде шикі мұнай өндіру есебінен өсуде. ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл, әсіресе, экспорт және импорт
құрамынан да көрінеді. Мәселен, 2006 жылы Қазақстан ... ... ... үлес ... 65%, жай металдардың үлес салмағы 20%,
осы екі шикізаттардан тұратын өнімдерді бірге алғанда, ... ... ... 85%-ы ... ... қазіргі таңдағы экономикасында мынадай проблемалар орын
алуда: экономиканың шикізат бағыттылығы; әлемдік экономикаға ықпалдасудың
әлсіздігі; ел ішіндегі ... және ... ... ... ... өнеркәсіп өнімділігінің төмендігі; ішкі рынокта (шағын
экономика) тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну сұранысының мардымсыздығы;
өндірістік және ... ... ... ... ... және ... ... жатпайтын экономика салаларында
негізгі қорлардың тез ... ... ... ... ... ... ... қалуы; ғылым мен өндіріс арасында ұтымды
байланыстың ... ... ... аз ... ... ... ... жағдайларына нашар бейімделуі, ғылыми-техникалық өнімді тауар
деңгейіне дейін жеткізудің ... ... ... ... ... алғанда инновациялық ұсыныстардеңгейінің төмен ... ... ... ... мен қайта даярлаудың қазіргі заманғы
жүйесінің болмауы; экономиканың ... ... ... ... ... институттары үшін ынталандыру көздерінің болмауы;
менеджменттің экономиканы ... ... және ... ... ... ... ... сәйкес келмеуі.
Инновациялық саясаттың негізгі мақсаты- экономиканың ... ... ету. ... ... өзі жаңа ... қай
жерде пайда болса да елдің аумағына алып келуге құмар. Осындай ... ... ... мақсаты ел экономикасының қарқынды дамуын
қамтамасыз ету мен бәсекеге қабілеттілікті арттыру болып отыр. ... ... ... ... асуы ... ... негізгі салаларын жаңғырту
мен әртараптандыру; «болашақтың экономикасын» дамыту; жұмыспен қамтыдың
жоғары деңгейіне қол жеткізе ... ... ... қабілеттіліктің басты түйіні экономиканы жаңғырту ... ... бар ... жаңғырту жолымен тиімділікке қол жеткізу.
Ондағы мақсат еңбек өнімділігі мен ... ... ... Негізгі күш
импорт алмастыру мен экспорттың күшеюіне ... ... ... жоғары технологиялы жұмыс орындарын құру экономиканы әртараптандыруға
алып келетіндігі айқын.
Стратегия Қазақстанның 2015 ... ... ... ... экономикалық саясатын қалыптастырады және экономика салаларын
әртараптандыру арқылы ... ... ... қол үзу арқылы ... ... қол ... ... ... және ... көрсету саласында бәсекеге түсуге
қабілетті және экспортқа бағдарланған тауарлар, ... және ... ... ... ... басты нысанасы
болып табылады.
Стратегия елде ғылымды және ... ... ... ... ... ... және ... саясат жүргізуді
көздейді. Алға қойған мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... одан ... және ... білім беру, монополияға қарсы, инфрақұрылымдық
саясатты жетілдіру көзделіп ... ... ... шеңберінде
экономиканың және басқарудың барлық салаларында әлемдік стандарттарға көшу
көзделуде.
Стратегияны ... іске ... ... адам ... және ... капиталды тиімді пайдалануға негізделген тұрақты
өркендеуіне алып ... оның ... ... ... жасауға,
Қазақстанның әлеуметтік дамудың және ... ... ... жаңа
деңгейіне шығуына ықпал етуі керек.
Экономиканың шикізаттық бағытынан ауысудың, оны ... ... ... бірнеше жыл бұрын басталған болатын. 2003 жылы
үкімет 2015 жылға ... ... ... дамыту
стратегиясын жүзеге асыруды бастады. Оның екі ... ... және ... ... ... ... Бірінші бағытта өңдеу секторы, оның ішкі нарықтағы ... ... ... ... ... - 2030 Бағдарламасында нақты атап ... ... ... басты мақсаты - ішкі және
сыртқы нарықтарда әлемдік экономиканың жаһандануы жағдайында елдің бәсекеге
қабілетті индустриалды кешенін қалыптастыру.
Өнеркәсіптік-технологиялық ... ... ... - ... ... және ғылыми-технологиялық секторларының интегралды
дамуын көрсетеді.
Өнеркәсіптік сектор ... ... 30%-ын ... Бұл ... ... ... төлеушісі болып табылады, маңызды
деген әлеуметтік функцияларды жүзеге ... ... ... ... ... жуығын жұмыспен қамтамасыз етіп отыр.
Мұнай мен металдар - ел ... ... ... және ... ... көзі, бір сөзбен айтқанда, Қазақстанның әлемдік еңбек
бөлінісінде мамандалуын анықтайды.
Өнеркәсіп - ... ... және ... мен инновациялық сфералар
дамуын ынталандыратын индустриялық ядро ролінде танылады.
Өнеркәсіп секторының жағдайына ... оның ... ... ... ... ... ... шаруашылық қатынастардың либерализациясы
жүргізілген. Ұйымдастырушылық құрылымдар мен ... ... ... жоспарлау механизмі жойылды.
Жеке меншіктік қатынастар қалыптасып, оның инфрақұрылымы құрылды.
Сыртқы ... ... ... және ... жоғары деңгейіне қол жеткізілді.
Жалпы алғанда, осы жылдар ішінде нарықтық бәсекелік ортаның
қалыптасуы аяқталды. Өндірістің құрылымы шаруашылықтың әлемдік
жағдайы мен еңбек бөлінісіне қалыптасып ... ... ... ... ... салаларда өндіріс пен басқарудың жоғары ... қол ... Бұл ... ... экономикада бәсекеге
қабілетті ұлттық корпорациялардың құрылуына болашақ негіз болып табылады.
Осы ... ... ... ... неғұрлым күрделі
әрі ұзақ мерзімді проблемалармен сабақтас келді. Бұл проблемаларды шешу ... ары ... ... ... сыртқы әсерлерге тұрақтылығының
стратегиялық мәніне ие.
Кеңестік кезеңнен мұра болып қалған әрі ... ... ... ... ... ... ... өңдеу саласының төмендеп, шикізаттық бағыттағы саланың ... ... ... және металлургиялық
кешендердің үстемдік етуі;
• салалардың техника-технологиялық теңсіздігі.
Негізгі қорлардың көп ... ... ... ... төмен деңгейі, соның нәтижесі ретіндегі
өнімнің тұтыну сапасының ... ... ... ... ... ... бәрі де ... өндірістің бәсеке қабілеттілігін
төмендетеді. ... ... ... кәсіпорындарда өндірістік
қуаттардың аз бөлігі ғана жүктеледі.
Ұлттық шаруашылық жүйе ... ... ... ... мен қайта өндіру мәселесімен қатысы аз нақты
сектордың өзге де тетіктері ... ... келе ... экспорттық
сектордың жекеленуі;
• технологиялық тізбектер мен қалыптасқан бірлескен ... ... ... бұзылуы;
• өнеркәсіптік сектордың ... ... ... ... ... ... дамудың әлемдік соңғы тенденцияларынан артта қалуы;
• нақты сектордың ... ... ... ... секторының дамуын тежейтін факторлар болып - ішкі ... ... ... ... ... мен ... шығындар, тауардың экспорттық ... ... ... қоса ... ... пен ... төмен
деңгейі сақталуда.
Өнеркәсіп секторының дамуына ... ... ... ... ... ... ... жоғары қарқыны және сәйкесінше отандық
шикізат ... мен ... ... өңдеу өнімдеріне
сұраныстың өсуі;
• елдердегі өндірістің тұрақталуы мен өсуі;
• ішкі тұтыну нарығы сыйымдылығының ұлғаюы.
Мұнай ... ... мен ... нарықтарының ұлғаюы.
Өнеркәсіптің өзге де салаларының дамуымен ... ... ... шаруашылығы
машинасын жасау, химия, ауыл шаруашылығы ... ... ... тұрақталуы мен потенциалды өсуі.
Өнеркәсіп секторларының тұрақты ... кері ... ... ... ... ... ... мен өнеркәсіптің шикізат
бағыттылығы өңдеуші салалардың ... ... ... ... ... ... ... тарапынан бәсекенің
күшеюі; өзіндік өндірістердің мүмкіндіктері бола тұра ... ... ... ... тәуелділік ішкі тұтыну
нарығынан отандық тауарлардың ығысуы, импорттық өнімдердің келуі; сыртқы
сауда қатынастарының ретсіздігі, әділетсіз ... мен ... ... ... ... ары ... даму императиві болып тек
өндірістің тұрақталуы мен дамуы ғана емес, сонымен бірге оның ... ... ... ... ... ... ... бірлігін қалпына
келтіру табылады.
Қызмет етіп жатқан құрылымдық саясатты өзгертудегі өткен жылдардағы
сәтсіз қадамдар көбінесе ... ... ... жағдайларға
мемлекеттің реттеушілік ролін минимизациялау ... ... ... ... ... жеке ... ... экономикаға,
әсіресе өңдеу өнеркәсібіне салынған ірі көлемдігі ұзақ мерзімді салымдарды
қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... тарту
үміттері ақталмады.
Жоғарыда аталған тенденциялар сақталуда. Қазіргі кезеңде тек мемлекет
қана өнеркәсіп секторындағы ... ... ... күші ... ... ... саяси концепциялар ауысса да, әлі күнге
дейін ... әрі ... ... ... жоқ.
Бұл саясаттың негізгі бағыты — ҒТП-ті ... ... ... ... мен ... ... қалыптасуына приоритетті
назардың аударылуын ... ету, ... ... ... ... ... шығу, олардың экспорттық
потенциалын көтеру.
Осы жағдайлар ескеріле отырып, әрі ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін ... 2010 жылы ... ... ... ... ... 2010-2014 жылдарға арналған мемелекеттік
бағдарламасы» ... ... 2014 ... ... ... ... мемлекеттік
экономикалық саясатын қалыптастырады және ... ... ... ... ... ... қол үзу арқылы елдің
тұрақты дамуына қол ... ... ... ... - ... бағыттан бас тартуға ықпал
ететін экономика салаларын әртараптандыру ... ... ... қол ... ұзақ ... жоспарда сервистік-технологиялық
экономикаға өту үшін жағдай жасау болып табылады [20,95б.].
Бағдарлама елде ғылымды және ... ... ... ... мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясат жүргізуді
көздейді. Алға қойылған мақсаттарға қол ... үшін ... ... одан ... және ... білім беру, монополияға қарсы ... ... ... ... ... ... шеңберінде
экономиканың және басқарудың барлық салаларында әлемдік стандарттарға көшу
көзделуде.
Бағдарламаның міндеті:
* өңдеуші өнеркәсіпте ... ... өсу ... 8 ... ... ету, 2000 жылмен салыстырғанда 2015 жылы еңбек
өнімділігін кемінде 3 есе ... және ... ... 2 есе ... ... негізгі қорлардың өнімділігін арттыру;
* жеке секторды бәсекелестік басымдылық жасау мен жетілдіруге және
қосылған құны барынша жоғары элементтерге жылжи отырып, нақты
өндірістерде ... құн ... ... ... ... қоғамдық институттардың
құрылымы мен мазмұнын қалыптастыру;
* ғылымды көп қажет ... және ... ... ... ... құруды ынталандыру:
* елдің экспорттық әлеуетін қосылған құны ... ... ... ... әртараптандыру;
сапаның әлемдік стандарттарына көшу;
- дүниежүзілік ... және ... ... ... ... шаруашылық жүйесіне және өңірлік
экономикаға ықпалдасуды ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі сапалық
өзгерістерге ұшырағанда, ол әртараптандырылған кезде ғана Қазақстандағы
тұрақты экономикалық даму туралы ... ... ... ... ... ... ... іс-шараларды жүзеге
асыруға байланысты болды. Стратегияны табысты түрде іске асыру мақсатында
қолданыстағы заңнамаға өзгерістер мен ... ... жаңа ... ... және ... жобаларға мемлекеттің қатысуын
қамтамасыз ететін мемлекеттік институттар құру, ҚҚТ талдау жүргізу жөнінде
мамандарды ... ... ... іске ... тиімді жобаларды
айқындау көзделді.
Екінші кезең Бағдарлама іс-шараларын экономиканың барлық салаларында
белсенді іске асыру кезеңі ... Бұл ... ... бойынша
ғылым мен техниканың жетістіктер негізінде қуаттарды ... ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік
береді.
Жеке сектордың, шетел инвесторларының, ... ... ... ... ... ... ресурстары бірыңғай бағытта жұмыс
істеп, инфрақұрылымды дамыту, қайта жаңғырту, жұмыс істейтін ... және жаңа ... құру ... ... ... шешеді. Бұл
ретте ірі, орта және шағын кәсіпорындарды үйлесімді ... ... ... ... ... ... отырып, индустриялық-
инновациялық даму стратегиясын іске асырудан алғашқы нәтижелерін көреді.
Өнеркәсіпті жаңғыртуға және экономика ... ... ... жобаларды іске асыру басталады.
Үшінші кезең іске асыру бөлігінде аса өнімді болады. Осы кезеңде іске
қосылған қуаттарды және жаңа ... мен ... ҚҚТ ... жүзеге
асатын болады. Тауарлар мен қызметтер өндірісінің және экспорттаудың өсу
қарқыны ... мен газ ... ... асып ... ... ... экспорт құрылымын әртараптандру жүреді.
Бағдарламаны орындау ... ... ... ... ... отырып, оның іске асырылуы жөніндегі іс-
шаралар ... ... ... ... яғни әзірленетін
бағдарламалардың орташа мерзімге ... ... ... үш ... ... ... ... жоспарында елдің индустриялық-инновациялық дамуының әрбір
кезеңінің сапалық ерекшеліктері көрсетіліп, ... ... ... ... ... шаралар көзделеді. Индустриялық дамудың басым
бағыттары бойынша бөлек ... ... ... ... ... ... мен іске ... мерзімдері, сондай-ақ
қаржыландырудың жылдар бойынша болжанатын көлемі мен көздері ... іске ... ... жеке ... қаржыландыру үшін
даму институттарына бұл ... жыл ... бөлу ... және ... бюджеттен ғылымды, білімді, кәсіби мамандарды
даярлауды қаржыландырудың көлемі ... ... ... ... ... ... болады. Стратегияның іс-шараларын
қаржыландыру үшін Даму ... ... ... ... ... іске ... Бұл орайда инвестициялық
және инновациялық жаңа институттар құруда ірі ... ... ... ... ... қатар, жаңа технологиялық және ғылымды қажетсінетін өндірісті
дамыту мен ... ... ... ... ... басым да
тиімді жобаларды іске асыру үшін халықаралық ұйымдар мен ... ... ... жеке бастамалар басымдыққа ие болады. Барлық рынок
субъектілері үшін тең бәсекелес жағдай жасалады.
Экономиканың бәсекеге қабілетін арттыруда ғылым жетістігін ... ... және ... зерттеулер, өнімді стандарттау және
сертификаттау және т.б. ... ... ... еңсеру шаралары
қабылданады.
Инвестициялық және инновациялық жобаларды ... ... ... ... үшін ... ... іріктеу
рәсімдері өзінің мақсатқа сәйкестігі мен ашықтығына ие ... ... мен ... ... айқындау
саласында қазіргі кездегі әдістер қолданатын, жаңа қаржы институттары
құрылады.
Қазіргі ... және ... ... және ... құру, біліктілігі жоғары басқарушы, ғылым, инженер, ... мен ... ... ... тиімді жүйесін құру есебінен
инвестициялар, технологиялар трансферті, ғылыми жетістіктермен алмасу үшін
Қазақстанның тартымдылық жүйесі жоғарылайды.
Шағын және ... ... ... ... дамытуда шешуші
бетбұрыс болады. Елде экономиканың нарықтық емес секторларының үлесі күрт
қысқарады. ... ... ... ... ... ахуалды жақсарту және экономиканы одан әрі ырықтандыру
тұтастай алғанда шетел инвестицияларын тарту мен тауарларды экспорттаудың
өсуіне ғана ... ... ... шетелге заңды түрде әкетуге және
пайдалы орналастыруға әкеледі.
Экономиканың ... ... ... және ... ... ... ... шараларды іске асыру «ресми» және «көлеңкелі» экономиканың
ара салмағын елеулі түрде өзгертеді.
Мақсаты – әртараптандыру мен оның бәсекеге ... ... ... ... және теңгерімделген өсуін қамтамасыз ету.
2015 жылға нысаналы индикаторлар: мыналар: ЖІӨ-ні кемінде 7 трлн. теңгеге,
бұл 2008 жылғы ЖІӨ-нің ... 50%-ға ... ... ... ... ... ... ЖІӨ құрылымындағы өңдеуші өнеркәсіптің үлесі кемінде 12,5 %
деңгейіне дейін; экспорттың ... ... ... емес ... ... 40 % деңгейіне дейін; ... ... ... өндірісі
көлемінен шикізаттық емес экспорт көлемінің үлесі ... 43 % ... ... ... еңбек өнімділігі кемінде 1,5 есеге;
агроөнеркәсіптік кешендегі еңбек ... ауыл ... ... бір адамға шаққанда 3000 АҚШ долларынан бастап ... ... ... мекемелер мен ұйымдардың, ұлттық
басқарушы ... ... ... мен ... ... сатып
алуда қазақстандық қамту үлесі – 60%-ға ... ... мен ... алу 90%-ға ... ... ... ... санынан инновациялық белсенді
кәсіпорындардың үлесін арттыру.
Стратегиялық тұрғыдан алғанда қабылданған ... ... ... және ... барлық елдерімен өзара тиімді ынтымақтастық
орнатуға негізделген тауарларды, қызметтерді, капиталды және ... ... ... ашық экономикалы ел ретінде қалыптасады.
Алматы облысында индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының 1-ші
кезеңін жүзеге ... ... даму ... ... құны 8,6 ... ... индустриалды-инновациялық бағыттағы 7 ... жылы ... даму ... ... құны 13,2 ... ... құрайтын 15 жоба жүзеге асырылып жатыр.
Үнемі дамудың ... ... ... ... ... және ... ... іске асыру бойынша екінші деңгейлі
банктермен жұмыстар жүргізіліп отырылады.
2009 жылдың 7-ші және 14-ші ... ... ... ... ... реттеу, стандарттау, сертификаттау және мемлекеттік ... жаңа ... атты ... ... стол ... облысымен Украина, Новосибирск, Мәскеу облысы, Қырғызстан және
Түркия сынды елдермен 12 сауда-экономикалық келісімдер жасалды.
Облыстың сыртқы сауда ... 2007 ... ... ... млн. АҚШ долларын құрады, оның ішінде экспорт - 136,1 млн. ... ... ... - 352,8 млн. ... ... ірі ... әріптестер болып ТМД елдері ... ... ... ... ... ... табылады. Алыс шетел
мемлекеттері ішінен Азиялық аймақ көп ... ... ... ... сапа ... ... 47 ... мен
ұйымдарға енгізілді. Оның ішінде 37 өнеркәсіптік кәсіпорындар, 4 ... ... ... 3 ... ... мен ... ... 2 мемлекеттік
және өзге де басқармалар, 1 ағарту ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті
қолдау инфрақұрылымының 26 объектісі жұмыс істейді, оның ... 3 ... және 4 ... орталықтар бар. Олар
ақпараттық және консалтингтік-кеңестік қызмет көрсетулермен айналысады
[21,64б.].
Бұл тек ... ... ... ... ... шаралар ғана. Дәл
осындай Стратегия шеңберіндегі әрекеттер барлық облыс деңгейлерінде
жүргізіліп ... ... ... ... ... ... көлемінде көптеген
экономикалық іс-шаралар жүзеге асып, ел экономикасы тұрақталып келеді.
2.2 Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... индустриалды-инновациялық даму
бағдарламасы қабылданып, бағдарлама экономиканы әртараптандыру және ... ... ... ... орнықты және теңгерімді өсуін
қамтамасыз етуге бағытталған.
Осыған байланысты қажетті қосымша базаны құру және ... ... ... ... ... кезең 2003-2005, екінші кезең 2006-2010
және үшінші кезең 2011-2015 ... ... ... ... өту ... ... және инновациялық ... ... ... ету көзделіп отыр [23, 23б.].
Индустриалды-инновациялық даму стратегиясын ойдағыдай іске асырған
жағдайда ел экономикасы жеке ... ие ... ... ... үшін ... жағдай жасалады. ... ... ... ... өсу ... жылына кемінде 8,8-9,2%
қамтамасыз етеді. Бұл 2000 жылмен салыстырғанда 2015 жылы ... есе ... ... ... ... айтарлықтай тұрақты емес. Бұған
экспортқа бағытталған салалардың көп шығын жұмсауы өзіндік септігін тигізіп
отырды.
Ел басының Қазақстан ... ... ... істі
мемлекет тарапынан қолдаудың маңыздылығы, сонымен қатар, қолда бар ... ... құру ... ... ... білу қажеттілігі белгіленген.
Мұндай жоғары технологиялық орталықтар әлемнің көптеген елдерінде жаңа
технологиялардың және ғылымды көп ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің қолдауында болады,
олардың тиімді және жылдам дамуы үшін ... ... ... ... ... ... жылдық өсу қарқыны 8-8,4%
дейін, 2000 ... ... 2015 жылы ... ... ... 3 есе және ЖІӨ ... ... есеге төмендейді.
Сурет 1. Индустриалды-инновациялық дамудың мемлекеттік Стратегиясын іске
асыруды есепке алғанда ЖІӨ мен өнеркәсіп салаларының өсім серпінінің
болжамы, орта ... ... ... ... Р. Проблемы индустриально-инновационного развития //
Саясат.2003.-№ 11.-Б.90.
Өңдеу өнеркәсібінің қосылған құн құрылымында сапалы ... ... және ... ... ... ... өнеркәсібінің қосылған
құнының жалпы көлемінен ... ... ... төмендейді, ал
ауылшаруашылығы өнімдерінің ... ... ... ... ... Бұл
ретте ғылымды қажетсінетін және жоғары технологиялық өнім 2000 ... ... ... ... ... (сурет 2,3).
Сурет 2. 2000 жылғы өңдеуші өнеркәсіптің құрылымыДеректер негізі:
Қайнар көзі: Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития //
Саясат.2003.-№ 11.-Б.91.
Сурет 3. 2015 жылы ... іске ... ... ... ... ... болжамы
Қайнар көзі: Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития ... ... ... ... ... ... технологиялық
салалар жағына бет бұрды. Елімізде инновациялық экономикаға өту кезеңінде
рөл ... ... ... ... қызмет ету
теңденциясы байқалады. Қазақстанның қазіргі кездегі инновациялық іс-
әрекетінің ... ... ... ... ... ... [24, 185б.].
Қазақстан Республикасының 1998-2004 жылдар аралығында индустриалды
даму тенденциясын сипаттайтын көрсеткіштер (А қосымшасы) ... ... ... ... қазіргі жағдайын талдау
|Инновациялық дамуының оң көріністері|Инновациялық дамуының сол |
| ... |
|1 |2 ... ... ... кәсіпорындардан мықты |
|салада қызмет ететін шағын және орта|ғылыми және құрылыс ұжымдарының ... ... ... жол ... кадрлық потенциалдың |
|берілген; ... ... ... ... ... ... ... әлсіз |
|кеңістікті және құрал-жабдықтарды, |дамуының салдарынан экспорттық |
|ғылыми өнім нарығын ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстарын |мүмкіндіктің ... ... ... мен ... ... ... ... |
|жобаларды жасауды ұйымдастырылуда; |қосылған құны бар салаларда, әсіресе|
|Инновациялық істерге заң ... ... ... ... және мұнай|
|жеңілдіктер, түрлі марапаттар |- ... ... ... ... ... ... ... |өнеркәсіптің үлес салмағы екі есе |
|жасалады; ... ... ... ... ... ... әлі де ... |
|жағынан ынталандырады; ... ... және газ ... ... құрылымды құру және |отандық мұнай өңдеуші зауыттардың |
|дамыту процестері республиканың ... ... ... ... аймағында дерлік іс жүзінде |бойынша жұмыс істеуі; ... ... жер ... шыға сала еш ... санап технопарктер мен бизнес |өңдеусіз шет елге ... ... ... ... жобаларды ... ... жаңа ... қаражаттың жетпеуі; |
|технологиямен, қажетті шаруашылық |материалдық және ғылыми-техникалық |
|және ғылыми-техникалық құрал-жабдық |базаның әлсіздігі; ... ... ету; ... ... ... ... ақпараттар ағымы; |амортизациялық, ... ... ... |патенттік-лицензиялық заңдар |
|басқарудың демократиялық түрі. |тарапынан шектеулер қойылады; |
| ... және ... ... ... |
| ... ... қиындығы; |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |
| ... ... |
| ... шығындардың қысқаруы; |
| |- ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... Р. ... ... ... //
Саясат.2003.-№ 11.-Б.91.
Қазақстанда белгілі ғылыми орталықтарға Степногорскіде ... ... ...... технологиялар орталығын,
Алматы маңындағы Алатау поселкесінде – ... ... ... болады.
Бүгінгі күнде іс жүзінде барлық аймақта бизнес инкубаторлар кеңінен
танымал. Оңтүстік Қазақстан облысындағы ... ... ... міндеті
– ғылыми зерттеу жұмыстары және келешекті технологиялар енгізу негізінде
аймақтық экономиканы дамыту үшін ... де, ... ... жасау болып
табылады. Аталған қор Оңтүстік ... ... ... ... құрылымдық - сараптау жұмыстарын және инновациялық жобаларды
ғылыми-технологиялық дайындау бойынша ұйымдастыру жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ары қарай
ЖШС) бизнес инкубаторы құрылған, басты міндеті – ... ... ... мен ... ... ... жәрдемдесу
болып табылады.
Ғылым және білім Министрлігінің ... ... ... ұлттық орталық және бұрынғы «Прогресс» бірлестігі
негізінде Степногорскіде азаматтық қолданыстағы бірқатар биотехнологиялық
өнімдерді шығару жөнінідегі ... ... ... ... ... ... ... және қалдықсыз биологиялық өңдейді, ол ішкі ... ... ... ... ... өзінің өндірістік шығынын
ақтады. Технопаркте түрлі отандық дәрі-дәрмектер, антибиотиктер және 20-дан
астам ... ... да ... ... ... облысында «Машав»
консалтингтік орталығымен бірге ЮСАИД бірлесіп екі иновациялық ... ... ... отыр ... жобалардың бірі бойынша «Асқаров» (Қызылорда қ.) және «Ақбай» жеке
шаруашылықтарында теплицаларда және ашық егістік жерлерде суды ... ... ... ... ... және ... да ауыл ... өсірілуде. Екінші жоба бойынша ... ... ... ... Ақтөбеде ЖШС «Мотовилиха-нефтегазмашпен» (Ресей)
бірлесіп ЖШС «Ақтөбе мұнай ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар шығарылады.
Бірқатар елдердің (Сингапур, Оңт. Корея, Финляндия, Қытай, Израилъ,
Индия) инновациялық ... ... ... ... өтуі өте сәтті
жүзеге асты десе болады. Қытайда 1991-ші жылдан бастап бірқатар ғылымды ... ... ... ... және ... ... ... гендік инженерия, ... ... ... және ... ... ... ... инкубаторларды құруды белсенді түрде мемлекеттік қолдау
бағдарламасы 90-шы жылдары Израилъде іске ... ... және ... ... ... ... ... инвестициялауды, байланыс
белгіленнен кейін өз елдеріне шетелдік венчурлық ... ... ... ... әлемде бірнеше бизнес-инкубаторларының ассоциациясы
бар: Ресейде-ұлттық ... ... ... ... ... ... (N.B.I.A); Полъшада – бизнес
және инновациялық орталықтардың ассоциациясы бар.
Мұндай ассоциациялар бизнес-инкубаторлары құруды және ... ... ... да ... бизнес-инкубаторлардың және
инновациялық орталықтардың ассоциациясы сәтті ... ... (ары ... ... ... нарықтық институттардың пайда болуы
нақты экономика саларын технологиялық прогреске жетелейді, инновациялық
сала ... ... ... – жаңа ... көптеп енгізуге
себеп болады.
Мемлекет интеллектуалды және өндірістік ... ... ... бай. ... ... ... ғылыми жұмыстардың
көлемі және ел экономикасының дамуы үшін маңыздылығы ... ... ғана ... басқа да дамыған елдер ғылымының құрылымында жетекші
орын алады. ... ... ... тек материалдық-техникалық
жабдықталу деңгейімен ғана ... ... ... ең ...... ... құрамымен анықталады [25].
Мұндай жағдайда басты ... - ... ... ... ... өсуі және ... жетілдіру болып табылады. Оны
қолдану тиімділігін арттырудың негізгі бағыттары - ... ... ... ... және біліктілікті жоғарылату, ... ... ету, ... ... дамыту болуы керек.
Осы ретте индустриалды–инновацияның даму ... ... ... даму институттарының жүйесі құрылды және қазақстандық ... ... Оның ... жоғары қосылған құны бар өнім өндіретін
қазақстандық ... ... ... ... ... арқылы
жәрдемдесу. Үкімет жаңа Инвестициялық қорға – 23 млрд. теңге, Инновациялық
қорға - 5млрд. ... ... ... корпорациясына -7,7 млрд.
теңге, ал Қазақстанның даму банкінің жарғылық капиталын ... ... ... ... – 12 млрд. теңге бөлді.
Дамыған елдерде негізгі және қосалқы зерттеулерге үлкен ... ... ... ... және жеке секторлар арасындағы өзара
байланыс ... ... ... ... және әлеуметтік
мәселелерді шешу үшін ғылыми ... ... ... ... ал ... ... күнге дейін шаруашылық етуші
субъектілердің ... мен ... ... жұмсалатын шығындарын
мемлекет тарапынан ынталандыру ... ... ... жұмсайтын жалпы шығындарын анықтау үшін
келесідей мәліметтер келтірілген (3-ші, 4-ші кестелер).
Кесте 3
Өңірлер бойынша ... ... ... ... ... ... |2006 |2007 |2008 |2009 |
|1 |2 |3 |4 | ... ... |26933,1 |35360,3 |67088,9 |66685,6 ... |104,0 |27,8 |2011,7 |2612,8 ... |1986,5 |2081,3 |5681,6 |6456,1 ... |64,8 |128,4 |1900,1 |1989,4 ... |3,5 |0,9 |895,4 |945,2 ... ... |2815,0 |3801,0 |7464,4 |8978,5 ... |221,1 |864,3 |1744,7 |1992,6 ... ... |202,0 |306,2 |298,7 |307,2 ... |8269,6 |4785,5 |21454,4 |24546,8 ... |1816,2 |304,1 |351,0 |401,0 ... |- |24,6 |35,6 |36,1 ... |2913,7 |12653,4 |8012,1 |9011,0 ... |4988,3 |4865,1 |375,8 |425,2 ... ... |33,0 |139,0 |34,8 |45,0 ... ... |635,0 |965,1 |2148,6 |2214,3 ... ... |- |638,0 |5395,0 |5723,0 ... ... |2880,4 |3775,6 |9285,1 |1001,4 ... көзі: Нұрақым Райхан. Өнеркәсіптің бүгінгі ахуалы // Ақиқат. - 2009
- №7- 20-25бб.
Кесте 4
Қаржыландыру көздері бойынша ... ... ... шығындарын талдау
|Көрсеткіштер ... |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |
|1 |2 |3 |4 | ... |26933,1 |35360,3 |67088,9 |74073,2 ... ... | | | | ... ... |430,1 |1905,9 |5381,8 |6127,4 ... бюджет |31,3 |10,3 |106,1 |108,0 ... ... |26225,4 |32058,3 |43936,8 |48236,6 ... елдік инвестициялар |246,3 |1385,8 |14994,7 |16548,9 ... | | | | ... ... |2,2 |6,4 |70,0 |87,2 ... ... |- |- |2669,4 |2965,1 ... | | | | ... ... ... ... Өнеркәсіптің бүгінгі ахуалы // Ақиқат. - 2009
- №7- 20-25бб.
Республикада технологиялық ... ... ... ... ... байқалады. Кестеде көрсетілгендей, мемлекеттік бюджеттен
де, аймақтық бюджеттен де қаражаттың ... ... ... ... көптеген аяқталған зерттеулер, технологиялық үрдістер ... ... ... ... ... дайын, бірақ ғылыми-
техникалық өнімге жеткізілмейді.
Қазіргі даму тенденциясы да, бұрынғысы да Қазақстан ... ... ... кепілдік берген жоқ және бермейді
де. Елдің даму болашағы толығымен мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... Егер де ... саланың
аяққа тұрып кетуіне ат салысатын болсақ, ол ... ... ... ... ... ... мақсаты келесілер болуы тиіс:
- өмір сапасын жоғарылататын зерттеулерді дамыту;
- ғылымды көп ... ... ... ... және ... ... қатар, жоғары технологиялық өнімдерді экспорттауға бейімделген
өндірістерді зерттеу;
- ... ... ... ... ... ... - интеллектуалды-ақпараттық салаға алмастыру;
- жоғары кәсіби мамандар дайындау;
- халықаралық стандарттарға сай, жетілген ... ... ... ... істі ... және белсендіру мақсатында қолайлы
экономикалық және қаржылық жағынан жағдайлар жасау.
Осы мақсаттарға ... ... ... шешу ... ... ... ... қабілетті ұлттық инновациялық инфрақұрылымды
құру және дамыту;
- инновациялық субъектілерді мемлекет ... ... ... ... ... ... процесте кездесетін түрлі
тәуекелдерден қорғау;
- инновациялық жобаларды, зерттеу жұмыстарын ... ... ... ... және ... ... ... мамандарды дайындау және біліктілікті жоғарылату.
Қазақстан негізгі салаларды қанағаттандыру деңгейі ... ... ... ... ... ... салаларын жандандыруға кірісу
қажет. Содан соң, ... ... және де ... ... ... жеке ... жұмылдыру арқылы бұрынғы ... ... ... ... керек.
Стратегия үш кезеңге бөлінді: 1-кезең-2003-2005 жылдар; 2-кезең-2006-
2010 ... ... ... ... кезеңде ( 2003 -2005 жылдар ) одан әрі технологиялық дамудың
жүйелік мәселелері ... ... және ... ... ... ... негізгі бағыттарын қалыптастыруға қол
жеткізді.
Екінше кезеңде ( 2006-2010 ) жылдарда өнеркәсіпті жаңарту ... ... ... және ... әртараптандыру міндеті қойылды. Бұл
бағытты іске асырудың құралдары мен ... « ... ... » бағдарламасында көрініс тапты.
«Қазақстан 30-корпоративті көшбасшысының» негізгі мақсаты ұлттық
экономиканы жаңартуды шапшаңдату және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп, бәсекеге қабілетті 50 ... ... қол ... үшін ... ... ... арттыру болып отыр. Мемлекет басшысының ... ... құны 54 ... АҚШ долларына жуықтайтын 45 серпінді жобадан тұратын
базалық тізім қалыптастырылды. 2008 жылы Индустрия және сауда министрлігі
тарапынан үш жоба ... ... ... ... ... ... Миттал Теміртау » АҚ-да құны 153,9 млн. АҚШ ... ... ... өндірісі ұйымдастылылды. 2008 жылғы 1 шілдеде Мемлекет
басшысының қатысуымен іске қосылған бұл жоба 560 жаңа ... ... ... ... ... ... Теміртау» АҚ-дағы жаңа өндістірісті іске
қосу қосымша құны ... ... ... ... ... ... прокаты
экономикасы үшін қажетті импортқа мұқтажын төмендетті [26,23б.].
Ал құны 113 млн. еуро ... « ... ... » ... ... металлургиялық кремний өндірісі » жобасын іске қосу ... ... ... Оның ашылуына 2008 жылғы 9 желтоқсанда Мемлекет басшысы
қатысты. Жобаны іске асыру ел үшін және ... ... ... негіз қалады, бұл өнім әлемде аюминий және ... ... ... қолданылады және электрондық приборлар жасаудың маңызды шикізаты
болып табылады.
Ақтөбе облысында ... ... ... ЖШС-нің хром
рудалары кен байыту комбинаты іске қосылды. Құны 250 миллион АҚШ ... бұл ... 500 ... орны ... оның ашылуына Қазақстан мен
Ресей Федерациясының Президенттері қатысты. Жобаны жүзеге асыру металлургия
өнеркәсібі үшін руда ... ... және және ... ... ... жол ... Ал биыл ... металлургиялық зауыты»
ЖШС-нің ферроқорытпалар және ... ... ... зауытын жаңғарту
жоспарланып отыр.
Көрсеткіштері онша жоғары болмаса да, бұрынғы ... ... ... Елге инвестициялар тартылды, бірлескен кәсіпорындар
құрылды, бұрынғы жұмыс жасап келген кәсіпорындар ... ... жаңа ... ... ... ... ... мәліметіне
қарағанда, индустриялдық-инновациялық сртатгеия ауқымында республиканың
барлық аймақтарында қаржыландырудың барлық ... ... 246 ... 154 ... ... іске ... ... жобалардың саны бойынша аймақтар арасында Ақтөбе ... ... ... (22) ... ең көп жоба іске ... ... алғанда жобалардың расында құрылыс материалдары (45) мен ... (43) ... ... ... Іске ... өндірістерде 11613
жұмыс орны құрылған болса, бұл ... 3525 ... ... ... ... ... бастап келеді.
2009 жыл Қазақстанды индустриялды дамытудың жаңа кезеңі ... ... ... ... екі ... кезеңге бөлінді.
Маңызды бағыттар бойынша барлығы мемлекеттік бағдарламалар жасалынды,
оларда ... ... мен ... бес ... ... ... құжаттардың бірі 2010-2014 жылдарға арналған үдемелі ... даму ... ... ... ... салалық басқармалар,
шеңберлік жоспарлары жасалынды. Дәйектілігімен ... ... ... бағдарлама мен салалық бағдарламалар бұрын
қабылданған индустриялдық-инновациялық даму ... « ... 30 ... ... » бағдарламасымен
көлік стратегиясы мен индустрияландыру саласындағы басқа да ... ... ... ... ... ұлттық ғылыми –техникалық
потенциалды ынталандыру мен жүзеге асыруды мақсат етіп қою, ... ... ... ... жаңа шектерді игеру,
ғылым мен өндіріс ... ... ... ... қатарлы шетелдік
технологиялардың трансфертін қамтамасыз ету және халықаралық стандарттарды
енгізу арқылы жаңа инновациялық ... ... ... ... отыр [27, 29б.].
Қазақстандағы экономикалық реформа саясатының маңызды құрамдас бөлігі
кәсіпкерлікті дамыту болып табылады.
Кәсіпкерлер экономиканы ... ... күші ... ... ... ... 2010 ... бастап өңірлерде кәсіпкерлікті
дамыту жөнінде бірыңғай бюджеттік бағдарлама енгізілді.
Ол «Бизнестің жол картасы -2020» деп ... ... ... ... кәсіпкерліктің, бәрінен бұрын
шағын және орта ... жаңа ... ... ... ... ... ашу ... және орта бизнеске жеңілдік шарттарымен несиелендіруді «Самұрық-
Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры мен «Даму» ... ... ... қоры ... ... оны ... кезең арқылы жүзеге асырады.
Нәтижесінде республика бойынша 260 млрд. Теңге қаржы игеріліп, 8 мың ... 16 мың ... орны ... ... бизнес-бастамаларды қолдауды мына бағыттарда жүзеге асырылады:
экономиканың шикізаттық емес секторларындағы инвестициялық жобаларды жүзеге
асыру үшін банктер ... ... ... ... ... ... ... үшін банктер берген несиелерді ішінара кепілдендіру;
өндірістік (индустриялық) инфрақұрылымдарды дамыту; бизнес ... ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыру [28, 36б.].
Саясаттың ... ... ... бағыттан бас тартуға ықпал ететін
экономика салаларын әртараптандыру жолымен елдің тұрақты ... ... ұзақ ... жоспарда сервистік-технологияның экономикаға өту
үшін ... ... ... ... түсу ... ... қазақстандық кәсіпорындардың
экспортқа шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... өнімі осындай әлемдік стандарттарға сәйкес
келуі керек және баға ... ... ... ... тиіс.
Саясат мынадай қағидаттарға негізделеді:
– жеке сектормен серіктестік;
– инвестициялық және ... ... ... шикізаттық
емес салаларында өндірілетін тауарлар мен қызметтердің бәсекелестік
қабілетіне арттыруға бағытталуы;
– өнеркәсіпті жаңартуға, оларға қолдау көрсету ... ... мен ... ... жобаларды іске асыруға
мемлекеттік қаржылық және өзге қолдау көрсету;
... құн ... ... ... ... ... қолдау көрсету шараларының кешенді сипаты;
– тең бәсекелестік жағдайларды және салауатты бәсекелестік ортаны
қалыптастыруды қамтамасыз ... ... да ... жеке ... ... және преференциялардан
бас тарту;
– индустриялық саясаттың ... ... ... саясат индустриядан кейінгі дамудың
перспективалы бағыттарында ... ... және ... ұлғайтуға бағытталған, ол болашаққа қағидатты ... ... ... ... ... ... болуы тиіс:
1. Жоғары технологиялы өндірістер қалыптастыруға, оның ... те, ... та ... ... ... ... жәрдемдесу.
2. Жоғары ғылыми-технологилық әлеуеті бар ғылыми-техникалық және
өнеркәсіптік ұйымдар мен ... ... бар ... ... ғылыми және инновациялық инфрақұрылымды жасап,
оның қазіргі заманғы элементтерінің қызметін (технопарктер,
ұлттық ғылыми ... ... ... ... ... Индустриядан кейінгі экономика тұрғысынан алғанда озық салаларды
дамытуда қазіргі ғылыми-техникалық ... ... ... қазірдің өзінде мына салалардағы әзірлемелер негізінде
ғылымды көп қажет ететін өндірістерді дамыту үшін белгілі ... ... ие, оның ... : ... ... ... жаңа ... мен жануарлардың
генотиптері, бактериялар штамдары және ... ... ... ... жаңа ... өнімдер және басқаларды жасау.
4. Қазіргі заманғы ғылыми-техникалық бағыттардың жаңа матариалдар
мен химиялық ... және ... ... ... жүргізу үшін қажетті жағдайлар жасау.
5. Ғылыми-техникалық және өндірістік ұйымдар мен кәсіпорындардың
инновациялық ... ... ... мен ... ... ... өнеркәсіп пен қызмет көрсету
саласына инновациялардың жылдамырақ ... ... ... ... ... саясатты іске асыру:
– ЖІӨ құрылымындағы өнімдерді шығарудың үлес салмағын 2015 жылы ... ... ... ... ЖІӨ ... ғылыми жіне ғылыми-инновациялық қызметтің үлес
салмағының қызиетін 2000 жылы ... 2015 жылы ... ... ЖІӨ құрылымындағы өңдеу өнеркәсібінің үлесін 2000 жылы 13,3(-дан 2015
жылы 12-12,6(-ға төмендетудің ... ... (осы ... үшін ... саясатты жүргізбесе 2015 жылы 10,9(-ды
құрайтын болады);
– Индустриалды-инновациялық саясатты іске ... ... ... салаларының қосылған құн үлесі 2015 жылы 55-56(,
оның ішінде 2000 жылы 31,0( және 25,6( салыстырғанда мұнай ... ... ... ... іске асыруды ескере отырып, тау-кен өндірісі
45-47( ғана құрайды. Бұл ретте ғылымды ... және ... ... ... 2000 жылы ЖІӨ 0,1(-дан 2015 жылы 1-1,4(-
ға дейін өседі.
Өңдеу өнеркәсібінің қосылған құн құрылымында сапалы өзгерістер болады.
Металлургия және ... ... ... өңдеу өнеркәсібінің қосылған
құнының жалпы ... 40,1% тен 27-28% –ке ... ал ... ... ... 38,1% –тен 45-46%-ке дейін өседі. Бұл ретте
ғылымды қажетсінетін және жоғарғы технологиялы өнім 2000 ... 0,6% ... 9-11% –ті ... ... күнкөрістің төменгі деңгейі, ең аз жалақы және зейнетақы
өседі. Ел тұрғындарының нақты ақшалай табысы 2,1-2,4 есе ... ... ... ... 2015 жылға
дейінгі кезеңге арналған мемлекеттік экономикалық ... ... ... ... ... ... ... шикізаттық бағытынан
қол үзу арқылы елдің тұрақты дамуына қол жеткізуге бағытталған.
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНДУСТРИАЛДЫ ... ... ... ... ... инновациялық қызметінің перспективалары
және мемлекеттің инновациялық саясат шаралары
Қазіргі таңда республиканың ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп саласына инновацияны ендіруге, өңдеу ісі
бойынша үлгілі кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлерді қолдауға бөлінеді.
Осылайша, өңдеу өнеркәсібі өндірушіден тұтынушыға дейінгі ... ... ... ... Ол үшін маркетингтің дұрыс деңгейде дамуы
және шетел нарықтарында, сапа мәселесінің дұрыс ... ... ... ... ... ... мақсаты - бұл жоғары табысты өнім
экспортына ... ... ... ... ... ... ... не кедергі келтіріп отыр? Бұл
сұраққа инновациялық өндіріс дамуының ажырамас бөлігі болып ... ... ... қызметтерінің мәселелерін қарастырып
зерттеуге жауап береді.
2010 жылы статистика бойынша ҚР Агенттігі аймақтық ... ... осы ... ... 2 конъюнктуралық зерттеулер жүргізген ... ... ... ұйым ... ... ... мақсаттары мен
нәтижелері жөнінде қаржыландыру көздері жайлы, сол ... ... ... ... ... мен ... ... тежеп тұрған
факторлар жайлы көзқарастарын қалыптастырып, жалпылауға мүмкіндік берді.
Зерттеу мәліметтері бойынша 2010 жылдың ... ... ... ұйымдардың 56%-ы инновациялық қызметті жүзеге асырды.
Инновацияны жүргізудің негізгі мақсаты ретінде респонденттер келесілерді
атап көрсетті:
* ұйым престижінің өсуі (респонденттердің ... ... ... ... ... көтеру (36%);
* үжымға және қоғамға қатысты әлеуметтік жауапкершілік (34%);
* табыстың өсуі (20%);
* сұраныстың өсуі, ... өнім ... мен ... ... ... ету ... маңызды моменті болып ұйымның ғылыми-техникалық потенциалын,
оның ғылыми базасы мен ... ... ғана ... ... қазіргі жағдайы мен бағыттарын бағалау ғана емес,
оған қоса олардың қаржы ... ... ... де ... ... ... циклдың қазіргі фазасын ... 34%-ы ... ... ... ... ... ... (технологияны) игеру түрінде анықтады.
Ұйымдардың әрбір үшіншісі өз инновациялық қызметінің дамыған фазасы
ретінде «фундаментальды ... ... ... (39%). ... ұйым ... ... ... инновациялық қызметтің негізгі
түрлері болып келесілер танылды:
* ғылыми-зерттеу жұмыстары (бұл жайында инновациялық ... 83%-ы ... ... ... ... жаңалықтарды ендіру (3 5%);
* конструкторлық-жобалық жұмыстар (29%);
* «ноу-хауды», технологияларды және өзге де ... ... ... ... ... өзге де ... (9%).
Жүргізілген екі сұраудың мәліметтерінен инновациялық дамудың ... ... Оның ... ... яғни сұрау жүргізу арасында еш
өзгеріс ... ... ... ... ... ... өнімдеріне сұраныс өткен кезеңмен салыстырғанда (өткен
жылдың екінші ... ... ... отыр.
Инновациялық өнімге сұраныстың өзгермеуі жағдайында ғылыми-техникалық
жұмыстар көлемін бағалау өзгерісінің балансы 2007 жылы төмендеді және ... ... ... ... ... өнімге сұраныстың төмендеуі тапсырыс беру портфеліне
теріс ықпал етті. ... беру ... ... ... ... 9 ... ... азайып, +23%-ды құрады. Респонденттердің
жартысынан көбі (63%) тапсырыс портфелі деңгейінің ... ... және ... ... ... ... ... жайлы сұрау бойынша респонденттердің жартысынан астамы (65%) өткен
жартыжылдық көрсеткішімен салыстырғанда өзгермегенін ... ... ал 8%-ы ... ... жеткізді.
Маңызды мәселе болып сонымен бірге инновациялық қызметке кететін
шығындарды бағалау ... ... ... технологиялық даму деңгейі
көп жағдайда ғылыми зерттеулер мен жұмыстарға ... ... ... ... ... ... бірінші жартыжылдығында сұралған
ұйымдардың 48%-ы зерттеу және ... ... ... ... 42%-ы ... ... салыстырғанда шығындар деңгейін өзгерткен жоқ,
55% -ға өсірді және 3%-ы ғана ... ... ... ... ғылыми ұйымдардың жартысынан көбі ... ... ... ... көзі ... ... ... бюджет қаражаттарын атады, 37%-ы өзіндік қаржы қаражаттарын
атаса, 11%, 14% және 21%-ы ... ... ... ... және өзге де ... қаражаттарын атап көрсетті.
Инновациялық белсенді ұйымдардың 68%-дан астамының қаржылық ... ... ... жартыжылдығында өзгермеді десе де болады. Көрсеткіштері
өзгерген кәсіпорындар арасында өзіндік қаржылық ресурстармен қамтамасыз
етуді бағалау балансы ... ... ... ... (+20%)-ды
құрады.
Сұралған инновациялық белсенді ұйымдардың 49%-ы бюджеттік қаржы
ресурстарымен ... ... ал ... 14%-ы ... және ... ... белсенді ұйымдар (68%) аз табыстылық деңгейлерін
сақтап отыр.
Алайда ... ... ... ... ... ... қызмет деңгейін «қанағаттанарлық» деп бағалады, 29%-ы «жақсы»
деп баға берсе, 5%-ы ғана «нашар» деп бағалады.
Сұралған ғылыми ... ... ... негізгі нәтижесі
ретінде 2010 жылдың бірінші жартыжылдығында кәсіпкерлер келесіні көрсетеді:
* инновациялық өнім ... ... ... ... 67%-ы);
* өнімнің бәсеке қабілеттілігін көтеру (59%);
* инновациялық өнімге тұрақты тапсырыс берушілер санының өсуі
(44%);
* нақты жалақының өсуі ... ... ... ... төмендеуі (31%);
* рентабельділікті өсіру (29%);
* жұмысшылардың еңбек жағдайын жақсату (28%);
* еңбек өнімділігінің артуы (24%);
* басқалары (12%).
Сұралған ғылыми ... ... ... бойынша,
инновациялық қызметті шектейтін факторлар арасында келесілер табылады:
- ... және ... ... ... 53% және ... инновациялық қызметтің ... ... ... ... ... квалификациялы жұмысшылардың ... ... ... ... төлем
қабілетсіздігі және жоғары ... ... ... ... ... ... (41%) ... қызметтің
перспективасын өзгеріссіз қалады десе, 57%-ы, яғни ... ... деп ... ал 2%-ы ... деп ... 2010 жылдың бірінші жартыжылдығында жоспарланған инновациялық
қызмет түрлері келесілер:
* ғылыми-зерттеу жұмыстары (респонденттердің 83%);
* ғылыми-техникалық қызметтер ... ... ... (технологияларды,
құралдарды,
материалдарды және т.б.) (38%);
* конструкторлық-жобалық жұмыстар (31%);
* «ноу-хау» технологияларын және өзге де ... ... ... ... өзге де ... ... жүргізілген анализ келесідей қорытынды жасауға мүмкіндік
береді:
* республикадағы инновациялық өндірістің одан әрі ... ... ... мен ... ... ғылыми ұйымдардың инновациялық даму деңгейі инновациялық
бизнестің дамуына ерекше қарауды ... ... ... ... ... даму деңгейі ғылыми кадрлардың өзекті
проблемаларын қанағаттандыру дәрежесіне тәуелді;
* республикада ғылыми ұйымдар ... жою ... ... жасау қажеттілігі [29,16б.].
Шетел тәжірибесі көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... белсенді араласуы
арқылы жүзеге асты. Демек, мемлекеттік инновациялық саясат инновациялық
инфрақұрылымның даму деңгейіне әсер ... ... ... ... ... ... ... құрылысы жергілікті
салықтар мен ірі корпорациялардың жарнасы есебінен аймақтық ... ... ... ... ... ... ... арқылы және инновациялық жобаға қажетті инвестицияның жалпы
көлемінің үштен бір көлемінде субсидиялар бөлу ... ... ... ... 15 ... 2,7-3% ... несиелік
қарыздар беріледі. Сол сияқты технополистер ... ... ... да ... бір жеңілдіктер ұсынылады. Тәжірибе көрсеткендей,
мұндай қадам барлық қажетті ... ... ... ... ... ... ... қызмет кәсіп қой
менеджментпен үйлестіріле отырып, өнеркәсіптік өндіріс пен өндірістің
басқару тиімділігін көтерудің негізгі алға ... ... ... ... ғылыми-техникалық жасалымдардың иелері, инновациялық
өнімдерді тұтынушылар, несие- қаржы, патенті лицензиялық, консалтингті,
оқу-әдіснамалық және тағы ... ... және жеке ... ... кәсіпорындар тәжірбесінен кәсіпорын
басшыларының ... ... ... ... ашу ... ... бағыт ұстануы басты мақсат болып табылады.
Инновациялық мүмкіндіктерді іздестіру және өнеркәсіптік салалар
үшін тиімді комбинациялар құру ... ... ... ... ... ... әкеп ... Кәсіпорынның инновациялық әлеуетін
көтеруге жалпы өнім көлеміндегі жаңа ... ... ... ... ... өнім,қолданылатын технологиялық үрдістің орташа жасы,
шикізат пен материалды пайдалану коэффициенті, жоғары білікті мамандар
саны әсерін тигізеді.
Жаңа тауарларды өндіруде ... ... ... ... ... ... ... көп және күрделі болса, соғұрлым
оны тұтынушылардың қабылдау немесе қабылдамау анықсыздығы жоғары болады.
Жаңа өнімді дайындау үрдісі бірнеше ... ... ... ... ... ... үшін талдау, тексеру, сынау, бақылау.
Мұндай көп сатылы тәсіл жаңа тауарлардың ... ... ... ... ... етеді. Кәсіпорын өз қызметінде
шабуыл жасау стратегиясын, қорғаныс стратегиясын және аралас стратегияны
пайдалануы ... ... ... ... ... инвестициялық саясаттан
белсенді саясатқа көшуде, сөйтіп инвестициялық үйлестіруші ... ... Даму ... ... және ... қор , ... , экспорт пен капиталды сақтандыру корпорациялары , ... ... ... , ... және ... трансферті
орталықтары сияқты дамудың мемлекеттік қаржы институттары құрылды .
Қазақстанда дайын өнім өндіруге, өндірісті ... ... және ... ресурстардың пайыздық ставкаларының жоғарғы болуына
қарай оларды жоғары шектер ... ... ... жою мақсатында
Даму институттарының құрылтайшысы болып мемлекет табылады.
Даму институттары жобаларды қаржыландыруды ... ... мен ... ... ... ... ... Даму банкі жоюаларды қаржыландыруда банк несиесінің көмегімен
инвестициялық қор жарғылық қордағы үлестік қатысу арқылы, инновациялық
қор – ... және ... ... ... беру ... үлестік қатысу бойынша мамандандырылады. Яғни, даму
институттарының табиғаты нарықтық болғанмен, қызметі ... ... олар ... құндардың технологиялық және экономикалық
тізбектілігін дамытуға бағытталған жобаларға да ... ... ... Бұл ... ... қабілетінің барлық параметірлеріне
жауап бере алатын, соңғы ... ... ... ... көп ... ... да мүмкіндік береді деп ойлаймыз.Жалпы, ... ... жүйе ... бей орталықтандырылған, маманданған
және бәсекеге сүйенген ... ... ... ... Мұндай Даму
институттары әлемнің көптеген елдерінде құрылған. ... ... ... ... негізделіп, тәуелсіз түрде жұмыс істейді.
Ал, ... ... ... ... ... ... арқылы жалпы мемлекет тарапынан экономикадағы
сыңаржақ дамуға шек қоя отырып, жоғарғы технологиялық және ... ... ... ... экономиканы қалыптастыруда
күрделі проблеманы шешуге мүмкіндік береді.
Осы бағытта ... ... ... ... келе, Даму
институттарынан қаржыландыруда инновациялық және инвестициялық
жобалардың негізгі кемшіліктеріне ... ... ... ... жоба иелерінің дайын еместігін, кепілдік беру базаның аздығын,
айналым ... ... ... ... ... бизнес – жоспар жасау тәжірибесінің жетіспеушілгін
байқадық. Сонымен бірге, кәсіпорындардың бизнес – ... ... ... ... ... қол жете берушілік
пен мемлекеттік процедураларды ... ... ... көруге
болады.
Мемлекеттік деңгейде инновациялық ... ... ... ... ... тиімділігі;
жаңалықтардың жалпы мемлекеттік және әлеуметтік мәні;
ғылыми- техникалық жаңалықтар деңгейі;
тиісті облыстарда ... ... және ... ... бағыттау;
салааралық бағыттылық , инновациялық обылыстарда жаңа технологияны
дамытуға дүмпу бола білу;
әлемдік нарықта тауарлар мен ... ... ... ... ету, ... ... ... және патентермен, лицензиялармен қамтамасыз ету
дәрежесі;
қаржыландырудың әртүрлі көздерін ... ... ... ... ... ... ... механизімінің болуы;
қоршаған орта жағдайына әсер ету.
Отандық өнеркәсіпті технологиялық тұрғыдан индустрияландыру үшін
алдыңғы қатарлы ғылыми және ... және ... ... жүзеге
асыратын салалар мен кәсіпорындардың белсенділігін арттыру және дамыту
басты мәселеге айналуы тиіс деп ... Бұл үшін ... ... ... ... ірі шетелдік және отандық
компаниялармен қауымдастықты күшейткен жағдайда біріккен ... ... ... ... ... ... жаңа технологиялардың үлгісін демонстрациялау механизмі
жолға қойылған, оған ... ... ... бюджеттен де бөлінеді.
Ондағыинвестициялық қорлардықалыптастырудың дәстүрлі көздеріне:
- жеке ... ... ... ... ... ... қорларының қаржылары;
- сақтандыру компанияларының қаржылары;
- әртүрлі үкіметтік агенстволар мен халықаралық ... ... ірі ... ... ... құру ... ... қалыптастыруға жол ашады
Индустриалды-инновациялық экономика ... ... ... даму ... ... инновациялық
инфрақұрылымның болуына тәуелді. Қазақстан үшін инновациялық қызмет
дамуындағы ... ... ... рөлі ... ... ... маңызды перспективті ғылыми-техникалық потенциалдың мемлекеттік
ғылыми-зерттеу ұйымдарға ыңғайлануы;
• Экономиканың шикізат бағыттылығы мен ішкі нарықтың салыстырмалы төмен
сыйымдылығы болуынан инновациялық ... ... ... ... ... ... ... ынталандырудың
альтернативалары ретінде венчурлық кәсіпкерлік жүйесінің дамымауы.
Әлемдік тәжірибелік талдау көрсеткендей ... ... мен ... қызмет етуі үшін келесідей ... екі ... ... ... ... жеке ... ... инновациялық белсенділігі.
Осылайша инновациялық инфрақұрылым жүйесінің ... ... ... ... ... құралдарын 2 топқа бөлуге болады:
• Тікелей әдістер - ... ... ... ... мен
дамытуға тікелей бағытталған әдістер;
• Жанама әдістер - ... ... ... жалпы
экономикадағы инновациялық процестер дамуына бағытталған
әдістер.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... келесідей:
• Инновациялық инфрақұрылым субъектілері қызметіне қажетті нормативті-
құқықтық базаны қалыптастыру;
• Инновациялық ... ... ... тікелей
қаржыландыру және бастапқы кезеңде олардың ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым ... ... ... ... ... субъектілерін салықтық және ... ... ... құру - кез ... ... ... ... фактор болып табылады. Инновациялық инфрақұрылымды
қалыптастыруды жеделдету мақсатында келесі бағыттар бойынша құқықтық базаны
жетілдіру табылады: инновациялық инфрақұрылым ... ... ... ... ... ... заңды дамыту.
Көрсетілген бағыттар ... ... ... ... әрқайсысы инновациялық инфрақұрылым қалыптасуының тиімділігіне
ықпал етеді.
Қазіргі кезде технопарктердің құрылуы ҚР Үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... көрсететін, тіркелу
тәртібі мен ұйымдастырушылық формасын көрсететін ... ... ... ұйымдар жіктелуінің механизмі жоқ.
Инновациялық жобаларды қаржыландыруға жеке ... ... да ... ... ... база жоқ. ... тәжірибе
көрсеткендей инновациялық ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асады:
Инновациялық инфрақұрылым субъектілерін тікелей қаржыландыру (негізгі
құралдарды алу, өндірістік алаңдардың ремонты және т.б.);
Көмекші инфрақұрылымды құруды қаржыландыру (әлеуметтік, ... ... ... инфрақұрылым субъектілерін
несилендіру.
Қазіргі таңда барлық құрылған ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым субъектілерін тікелей
қаржыландырудан басқа жанама қаржыландыру әдісі де бар. ... ... ... және өзге де қаржы - ... ... ... ... жатады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, инновациялық жобалардың тиімді жүзеге
асуы үшін маман кадрлар аса ... ... тек ... мамандықтар
бойынша кадрлар ғана емес, сонымен бірге инновациялық сферадағы жоғары
білімді ... де ... ... ... ... ... қолдау -
Стратегияны тиімді жүзеге асырудың құралы ретінде
Экономиканың ... ... және оның ... ... ... ... бірі кәсіпкерлікті
жетілдіру болып табылады. ... ... ... үшін
бірнеше белгілі ... ... ... Олар ... болып табылады:
• кәсіпкерлік субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен құқығы
болуы қажет. Ол - ... ... ... ... ... ... ... қаржы көзін таңдау, өнімдерді
тасымалдау, өнімге баға белгілеу, табысты өз ... ... ... ... шешімдерге, одан туындайтын нәтижелерге
тәуекелдікті қажет етеді. Қабылданған шешімдерге деген жауапкершілік
болмайтын ... ол ... де ... ... қызметтің белгілі коммерциялық табысқа ... ... ... қажетті нарықтық құрылым орнатумен байланысты.
Яғни ... ... үшін оның ... ... ... ... қалануы керек.
Төртінші шарт жоғарыда аталған ... ... ... ... әр ... формада, түрде, типте болуын қалайды.
Кәсіпкерлік - қызметтің ерекше бір түрі ғана емес. Бұл тағы да ... ... және ... типі, жинақтап айтсақ, үлкен бастама,
дәстүрден тыс шешімдерді іздестіру, ... ... ... бизнестің дамуы мен қызмет ... ... ... және ... ... ... қадамдары жасалуда.
Шағын бизнес бірқатар ... және ... ... ... рөл ... ... бизнес қалыптасуы мен дамуы барысында
мемлекеттік қолдауды талап етеді. ... ... ... тұрған
кедергілерді жоюға, құқықтық жағынан көмек көрсетуге, өркениетті нарықтық
қатынасты орнатуға ықпал етуге тиіс.
Кәсіпкерлікті дамыту үшін үш ... ... ... ... ... құқығын қорғайтын жүйе жасау; тексеруші органдардың санын
азайту; рұқсат ... ... ... ... және орта ... ... ... бірі несиелік
ресурстарды алудың қиындығы.
Кәсіпкерлер банктен ... ... бес ... ... бас тартады:
пайыздық өсімнің жоғары болуы; кепілдік талаптың тым ... ... ... ... алу мүмкіндігіне сенімнің жоқтығы;
банктердің кәсіпкерлерден аймақтық алшақтығы.
Шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың басымдылығы; шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік
қолдаудың ... ... ... ... ... ... таңдауда жағдай туғызу; алдыңғы
қатарлы шетелдік тәжірибені қолдану.
Негізінен кәсіпкерлікті төмендегі ... ... ... ... туындайды:
Шағын кәсіпкерлікті қаржы-несиелік және инвестициялық қолдау.
Кәсіпкерлікті қаржылай қолдау едәуір ... ... ... ... бюджеттің мүмкіндігі шектеулі. ... ... ... ... ... көшу қажет. Қазір банктер сату-
сатып алуды несиелейді немесе ірі ... ... ... қолайлы
көреді. Шағын бизнес ... ... ... ... ... қолы жете ... тұр. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... қажет.
Кәсіпкерлікті қаржылай қолдау саясаты орташа және үзақ мерзімді
несиелеуді, аймақтық деңгейде ... ... мен ... ... бағытталуы қажет.
Салық салу және кеден саясаты.
Шағын бизнес субъектілеріне салық ... әділ ... ... ... ... ... ... фискальдық мүдделерден басым болуы
тиіс. Шағын ... ... ... ... әділ ... табысын анықтаудың байыпты тәртібінің болуын көздеуі керек.
Кәсіпкерлердің табысына бірыңғай жеңілдікті мөлшерлеме ... ... ... ... ... жеңілдетеді. Ағымдағы және аванстық
төлемдер төлеудің қазіргі тәртібін жою керек. Өндірісті ... ... ... ... ... ... ... ауыстыратын өнімдер
шығаруға қаржы жұмсайтын шағын кәсіпкерлер үшін табыс ... ... ... салынатын табысты осы қаржыға кеміту қажет.
Шағын кәсіпкерлікті қолдаудың басты бағыттарының бірі - ... ... ... ... кәсіпорындарға жеңілдіктер беру. Қазақстанда
өндірілмейтін ... ... ... ... құн салығын салуды
кейінге қалдыру қажет.
Салалық бағдарламаларды жетілдіру.
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың маңызды жағы салалық министрліктер ... ... ірі ... ... ... ... ... табылады. Бүгінгі таңда шағын бизнесті қолдау бағдарламасы транспорт
және коммуникация салаларында, сондай-ақ ... ... ... ... инфрақұрылымдарын дамыту.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... үшін ... Шағын кәсіпкерлікті дамыту қорының жұмысын
қайта ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамытудың маңызды
бөлігі болып келеді. Шағын ... ... ... етуін қамтамасыз ететін
нарықтық инфрақұрылымға мынадай ... ... ... бухгалтерлік және басқа да қызмет түрлері, қаржы-несие
институттары, сақтандыру компаниялары, әр ... оқу ... ... ... бұл ... ... субъектілерінің өзіндік проблемаларын
шешу қажет. Қазақстанда кәсіпкерлер мүддесін қорғайтын жетілген ұйымдар
бар.
Лизинг және ... ... ... ... ... ... саласында жедел және қаржы
лизингі іс жүзінде дами алмай отыр. Мұндай жағдайға лизингтің заңдақ ... ... ... ... ... ... табылады. Лизингтік
қатынастарды тезірек енгізу мақсатында ... ... ... ... шараларды қабылдау қажет.
Франчайзинг шағын кәсіпкерлік өкілдерінің ірі бизнеспен ... ... ... ... өз ... зор ... ... франчайзингтің дамуы үшін: франчайзинг ассоциациясын,
франчайзингтің оқу-консультациялық орталығын құру ... ... ... ... ... бойынша шағын кәсіпкерлікті ақпараттық
қамтамасыз етудің ұлттық жүйесін жасау ... Осы жүйе ... ... оқу ... ... ... ... инфрақұрылымның басқа да объектілері бойынша деректердің
ақпараттық базасы құрылады. ... ... ... ... ... бұл ... іске ... негіз болуы тиіс.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін қорғау инфракұрылымын құру.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... жеткілікті
қорғалған институтқа жатпайды, бұл әсіресе шағын ... ... ... ... ... және әр субъектінің мүдделерін қорғау
мемлекеттік емес ұйымдардың ролін ... ... әр ... ... ... ... Кәсіпорынды тіркеу процесі бастаушы кәсіпкерлерге өз
ісін бастауда үлкен кедергі ... ... ... ... тағы бір ... - бұл ... ... төлеу мәселесі.
Жарғылық қорды төлеу заңмен бекітілмесе де, Президент Жарлығы негізінде
жүргізіледі. Кейбір ... бұл ... ... ... ... беру
мәселесін де заңдық жағынан қайта қарау ... және орта ... ... ... ... ... қолдау бағыттарының бірі - ол
мемлекеттің қаржы-несиелік және инвестициялық ... ... және ... ... ... мәселелер болып саналады: Республикамызда шағын
кәсіпкерлікті тиімді ... үшін ... ... деген үлкен
тапшылық орын алып отыр. Қаржы бойынша бірқатар мәселелер шешімін таппауда:
несие ... ... ... ... кепілдік
міндеттемені жоғары ... ... ... ... мөлшерлемесінің жоғары болуы және қысқа
мерзімділігі; ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қаржылай қолдаудың басты бағыты
осы секторға несие мен инвестицияны кеңінен тарту. ... ... ... ... ... ... салалық, аймақтық
басымдылықтарға және төмен пайыздық, ұзақ ... ... ... ... [30, ... ... ... механизмі жөнінде осы Қазақстан
экономикасының маңызды секторының мәселелері мен даму ... ... ... алып ... шағын кәсіпкерлік дамуының көрсеткіштері
жағымды, ал сапалық жағынан оларды негативті деп айтуға ... ... ... ... саны 15%-ға өсті, ал
тауарлар мен қызмет көрсетулерді сатудан түскентабыстар 11%-ға ... ... ... ... орта және ... ... 366 мыңы
жеке кәсіпкерлер болып табылады. Ауыл шаруашылығы және сауда саласының 60%-
ын орта және шағын кәсіпкерлер құрайды. Ал ... ... ... қамтылғандар саны 6 адамнан аспайды. Шағын ... ... ... ... өсуі 12%-ды ... енді олардың саны 41 мың.
Көріп отырғанымыздай, шағын бизнестің негізгі ... ... ... ... өзі ... ... Осыған
орай қазақстандық кәсіпкердің орташа көрінісі көрініс береді - ол жеке
кәсіпкер. Жеке ... өз ... ... сферасында жүзеге асырады.
Қазіргі таңда жалпы Қазақстандағы кәсіпкерлікте әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... индустриалды-инновациялық даму Стратегиясына ерекше басымдылық
берілуде. Әйтсе де шағын бизнеспен ... саны ... ... көп екенін ескерсек, ал заңды тұлға формасындағы шағын ... ... ... ... 4 есе кіші ... ескерсек, онда шағын
бизнестің әлеуметтік сипаттағы бағытын көре аламыз.
Жалпы зерттеулер бойынша кәсіпкерлердің өздеріне ... ... ... ең ... ... саналады: жоғары ставкалы
салықтар; айналым капиталының жеткіліксіздігі; әкімшілік кедергілер мен
тұрақсыз заң базасы.
Кәсіпкерлерде ... ... ... ... ... ... екенін 5 - ші кестеден байқаймыз.
Кесте 5
Кәсіпкерлік қызметтің қанағаттандырылуы
|Толығымен ... ... ... ... | ... |
| | |2,8% ... ... табыс мөлшеріне |5,4% |
| ... | ... ... ... ... |5,1% |
| ... | ... ... ... |3,3% |
| ... ... | ... ... техникалық |7,4% |
| ... ... | ... ... деңгейіне |10,2% |
| ... | ... ... Барлыбаева Н. Ұлттық инновациялық жүйені зерттеу және дамыту
// Қазақстан өнеркәсібі – 2009. - №12.-25-29 бб.
Мәселен, сұралғандардың 72,5%-ы толығымен немесе негізінен ... ... ... ... Ал көңілі толмайтындар -7,6%-ды
құрайды. Сонымен бұлардың арасындағы қатынас 10:1 құрайды.
Біздің ... ... ... ... ... ... жалпы макроэкономикалық тұрақсыздық, экономикалық дағдарыс
кезеңінде тұрақтану және даму үрдістерін өтеді.
Шағын ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға ауысу қиындығына байланысты қажеттік
ретіндегі ... ... мен ... ... ... осы ... ... тауарлар мен қызмет көрсетулердегі осы сұраныстар
өндірістік типтегі ... ... үшін ... ... ... ... ... кәсіпкерлік жеткілікті қарқынды түрде
дамымауда, бәсекелес ... және ... ... ... ... ... және ... қажеттіліктердің көптеген тауарларына
тұтыну қуысын толтырмайды, оның орнын шетел ... ... ... ... шағын бизнестің негізгі мәселесі келесілер: инфляция,
салықтар, заң, ... ... ... жеткізіп берушілік, жеткізіп
берушілермен байланыстар, несиелер немесе ұтыс ... , ... ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындардың монополиясы, жалға алудың қиындықтары, экономикалық
қиындықтары, ақпараттардың ... ... ... меншік
мәселелері және басқа да мәселелер.
Негізінен ... ... ... ... ... деп айтуға
болмайды. 1994 жылы 10-маусымда қабылданған ҚР-да кәсіпкерлікті қолдау мен
дамытудың 1994-1996 ... ... ... ... осы ... жөніндегі алғашқы ресми құжат еді. Бағдарламаның басты мақсаты —
экономиканың қуатты жеке ... жеке ... ... ... жетік инфрақұрылымын қалыптастыруға қолайлы ... ... және ... жағдайлар жасау делінеді.
Бағдарламада кәсіпкерліктің тұрақты заң базасын жасау, жеке ... ... ... пайдаланылмай ... ... ... ... ... ... ... жасау,
кәсіпкерлікті дамытуға шетел инвестицияларын тартуға қолайлы жағдайлар
туғызу ... ... шешу ... Сонымен бірге кәсіпкерлік
қызметтің басым бағыттары да анықталды.
Бұдан кейін ... 1995 жылы ... ... ... ... ... құру мен ... бағдарламасы қабылданды.
Бағдарламаның басты мақсаты - шағын бизнестің кең дамыған құрылымын ... ... ... ... қолайлы жағдай жасау делінді. Осы
мақсатқа жету үшін шағын бизнес инфракұрылымының ... ... ... ... құру және ... ... ... ақпараттық
қызмет көрсету ісімен қамтамасыз ету, шағын өндіріс ... ... жер ... ... ... және материалдармен
қамтамасыз ету, олардың ... ... ... жәрдемдесу,
оларға кеңес, заң және байланыс ... ... ... ... шетел инвестицияларын тарту, ... ... ... ... міндеттерді шешу белгіленді.
Келесі үшінші құжат ҚР Президентінің 1998 жылғы желтоқсанның 31-індегі
Жарлығымен бекітілген 1999-2000 жылдарға арналған ҚР ... ... мен ... ... бағдарламасы болды. Бағдарламаның басты
мақсаты - шағын кәсіпкерліктің тұрақты дамуын қамтамасыз ету, экономиканың
әр түрлі салаларында оның ... ... жаңа ... ... ... ... ... орта жасау, қоғамның орта тобының негізі
ретінде меншік иелерінің қалың қауымын қалыптастыру деп ... ... шешу үшін ... ... шешу ... нарық инфрақұрылымының тиісті ... ... ... жеке ... ... ... қол ... ... ... арналған кадрларды даярлау, қайта даярлау және
біліктілігін арттыру жүйесін ұйымдастыру;
* шағын кәсіпкерлікті қорғау және дамыту саласындағы нормативтік
және құқықтық ... ... ... ... ... және ... ... шағын
бизнесті қолдау және дамыту;
* шағын кәсіпкерлікті қолдау және қорғау мәселесіндегі үкіметтіемес
ұйымдардың рөлін күшейту.
Осы бағдарламада бұрынғы екі мемлекеттік ... іске ... ... ... Қазақстанда жеке кәсіпкерліктің қалыптасуы мен дамуының
негізін қалауға мүмкіндік берді деп көрсетілді.
2001 жылы ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту мен қолдаудың
2001-2002 жылдарға арналған тұжырымдамасы қабылданды. Бұл ... ... ... ... ... кезекте, оны одан әрі ... ... ... ... шағын бизнестің үлесін арттыруға,
жаңа жұмыс орындары санын өсіруге, қоғамның орта табының ... ... иесі ... ... ... бағытталуы тиіс делінген. Шағын
бизнесті ... ... ... ... бірі ... ... үшін ... және нормативтік құқықтық кесімдердің
орындалуына тиімді бақылау ... ... ... ... ... шешу ... жетілдіру жолымен қамтамасыз ... ... ... құқықтық режимін орнату екені атап көрсетілген.
Шағын кәсіпкерлікті қаржы-несиелік және ... ... ... ... ... ... негізде
тарту
есебінен екінші деңгейдегі банктердің басым секторларға несие
беруі;
* шағын ... ... ... ... ... ... ... беріп отырған
несиелерге аймақтарда коммуналдық ... ... ... қалыптастыру негізінде жергілікті ... ... беру ... ... және ... ... ... тиісті жылдың республикалық бюджетінде
қаражат көзделген жағдайда, ... ... ... ... ... ортақ қаржыландыру;
* ауыл шаруашылық несиелік одақтар ... ... ... ... ... бірі ... және қызмет
көрсету саласындағы жұмыс істейтін шағын кәсіпкерлік субъектілері арасында
мемлекеттік тапсырысты ... ... жылы ... ҚР ... ... ... Шағын
кәсіпкерлікті дамыту мен қолдаудың 2001-2002 жылдарға арналған ... ... Бұл енді ... ... еді.
Бағдарламада 2001 жылдың 1-қаңтарына республикада 372 мыңнан ... ... ... ... ... ішінде жұмыс істейтіндері
329,1 мыңды құраса, шағын кәсіпкерлік саласында жұмыспен қамтылғандардың
саны - 14 млн. адамды ... ... ... ... 2000 жыл ... млрд. теңгенің төлемін төлегені жайлы деректер келтірілген.
Сондай-ақ, оның міндеттері халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... ... ... ... ... ... дамыту, шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қамтамасыз ету жүйесін
жетілдіру және ... ... ... ... субъектілерінің тұрақты
қызметі үшін қолайлы жағдайлар ... ... ... ... ... ... бар тағы бір құжат - 2001 жылы 17-
шілдеде қабылданған «Тоқтап тұрған кәсіпорындарды және ... ... ... ... оны белгіленген тәртіппен шағын
кәсіпкерлік субъектілеріне берудің 2001-2005 жылдарға ... ... ... ... алға ... ... мен шешілуге тиіс міндеттерді
алдыңғы бағдарламаларда айқындалған мақсаттар мен ... ... ... ... мен ... ... да ... дамыту жөнінде қабылданған құжаттар баршылық. Солардың ішінде
ҚР-ның «Шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... «Шағын кәсіпкерлікті дамытуға мемлекеттік қолдауды күшейту
және оны жандандыру жөніндегі шаралар ... 1997 ... ... ... мен ... ... ... қызмет еркіндігіне құқығын
қорғау туралы» 1998 жылғы ... ... атап ... ... ҚР Президентінің қатысуымен өткізілген шағын кәсіпкерлікті
дамыту мәселелері жөніндегі бірнеше республикалық ... де ... ... ... шешу жөнінде тиісті іс-шаралдар жоспарлары
белгіленгені көпке мәлім.
Осы ... ... бәрі ... ... ... ... ... қолдауға және дамытуға көп көңіл бөлінгендігінің айғағы
болып табылады. Құжаттардың саны аз емес, олардың мағынасы да, ... ... мен ... де ... ... ... шығарлық.
Бірақта сол мақсаттарға тегіс қол жетті, сол міндеттер тегіс оындалды деп
ешкім де айта ... ... ... - осы ... бағдарламалар баспасөз
беттерінде халыққа кеңінен таралып дәріптелмеді және олардың ... ... ... мемлекеттік органдардың толық есебі болмаса да,
халқымыз, қоғамымыз біраз ... ... ... ақпараттардың
болмағандығы.
Сонымен, жоғарыдағы ойларды ... ... ... ... дамуы ең алдымен тікелей мемлекет тарапынан қолдауға тәуелді екені
анық байқалады. Оған, яғни кәсіпкерлікке ... ... ... ... ғана ол ... даму ... ... ал ол өз
кезегінде ел экономикасына елеулі үлес қосып, мемелекеттің беделін көтеруге
үлкен себеп ... ... ... ... барынша қабілетті 50 елдің
қатарына ену мақсатында ... ... ... іске асырып отырғаны белгілі. Қазіргі таңда жаһандық
экономикалық үрдістерге сай келетін сапалы өнім ... жаңа ... ... ... жол ... ... өнім ... қамтамасыз ететін отандық кәсіпкерлікті
мемлекеттік қолдау көрсете ... ... - ... ... ... ұтымды жүргізудің негізгі алғышарттарының бірі
болып табылады.
Жалпы алғанда, еліміздің ... ... ... ... шешу жолдарының негізі ретінде Қазақстан Республикасының 2003-
2015 жылдары ... даму ... іске ... ... ... жүйе құру ... табылады. Бұл жүйенің
негізгі элементтеріне ғылыми-техникалық ... ... ... және ... ... жатады.
Бүгінгі таңда жалпы кәсіпорынның инновациялық қызметін шектейтін
бірнеше негізгі факторларды атап ... ... ... ... ... туындайтын мәселелер - ... ... ... ... ... ... алу, ... қайта оқытып үйрету, нарықтың
конъюнктурасын алдын-ала ... жаңа өнім ... ... ... тағы с.с. ... жүргізу үшін
шығындар қажет, ал кәсіпорын қолында бар қаржыларын аталған
мәселелерді шешуге емес, қазіргі өндіріс ... ... ... ... үшін ... ... жаңа техника мен ... құны өте ... ... бұл ... технологияны қолданып шығарылған
өнімнің немесе қызметтің бағасы тым ... ... ... оны ... ала ... және ... қолдана алмайды;
• екінші дәреждегі банктерден несие алу қиыншылықтары. Жаңа
технологиялардың құны жоғары және ... ... ... ... ... өз бетінше оны сатып алу мүмкіндігі
жоққа тең;
• негізгі қорлардың физикалық және моральдық ... ... ... ... ... ... алып
келіп отыр.
• Кәсіпорындағы ғылыми-техникалық мамандардың ... ... ... кері ... ... ... ... қызметті ұйымдастыратын, ғылыми
және ... ... ... маркетингтік зерттеу жүрпзетін, интеллектуалды меншікті
пайдалану тиімділігін бағалайтын ... саны ... ... ... ... жөнінде мәліметтердің жоқтығы,
жетіспеушілігі, кәсіпорынның бұл мәселе бойынша ... ... да ... ... ... айтылып кеткен мәселелерді уақтылы шешу үшін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың
инновациялық-технологиялық қызметін қолдайтын заңдылық базасын
жетілдіру;
• кәсіпорындардың инновациялық кәсібіне ұлттық және ... ... ... ... ... нақтылы
кепілдік және ынталандыру жүйесін қалыптастыру;
• инновациялық дамудың ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы
нарықта ... ... ... ... бағытталған өнімді шығаратын өндірістерді қолдау;
инновациялық кәсібінің мемлекеттік және ... ... ... фактордың маңызды рөлі Стратегияның жүзеге ... ... ... ... тәрбиелеу мен орналастыру, ғылыми-техникалық
прогрестің шығармашылық, белсенді қатысушыларын материалды және ... ... ... ... ... ... реттеу бойынша жұмыстардың көлемділігі, көп ... ... ... ... ... озық ... тәжрибелі өндіріс
қызметкерлері мен менеджерлерді, біздің ... бай ... ... көздейді. Ғылыми-техникалық бағдарламаны орындау ... ғана ... ... іске ... ... да өзгертіп
бейімдеу керек. Бұл үрдісте біздің азаматтарымыздың ... ... мен ... яғни ... ... ... қажет.
Стратегияны жүзеге асыру Қазақстанға ... ... ... ... ... ... мен халықтың өмір сүруінің өсімін
қамтамасыз етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасы.  Астана, 2010 ж.
2.Леоньтев В.В. Межотраслевая экономика. Учебник для вузов. – Москва, 1997.
... ... В.И. ... В ... ... ... – М.:
Издательство «Менеджмент», 1999. – 464б.
4. Андарова Р.К. ... ... ... в ... рынка. – Алматы,
2000 – 342б.
5. Муканов Д. Индустриально-инновационное развитие Казахстана. - Алматы:
Дайк-Пресс, 2004 - ... ... А. ... проблемы инновационного развития Республики
Казахстан // Қаржы-қаражат-Финансы Казахстана. – 2005.- №3.- 67-76бб.
7. ... Т. ... ... ... ... в
современных условиях. // Қаржы-қаражат-Финансы Казахстана. – 2005. №3.- 77-
81бб.
8. Нұрақым ... ... ... ахуалы // Ақиқат. - 2006 - №7 – 20-
26бб.
9. ҚР ... жж. ... ... ... 2003. – 87 ... http: // www. ... ... о ходе реализации Стратегии
индустриально-инновационного развития РК на 2003-2015 годы в разрезе
регионов.
11. Шеденов И.У. Малые предпринимательства и его роль в ... ... ... ... – 2004. - №8 – ... ... А.А. Экономикадағы кәсіпкерлік. Оқу құралы - Экономика, 2006.
– 229б.
13.Динара Мушаева. Состояние отечественного ... ... ... ... ... - 2006 - №2 – ... ... С.Т. Ғылыми-технологиялық және инновациялық саладағы
мемелекеттің орны. // Қаржы-қаражат - 2005 - №4.- ... ... Т.И. ... деятельность в РК: ... ... // ... ... - 2006 - №1 – ... ... С.В. О ... государственной инновационной политики,
направленных на развитие инновационной ... // ... ... ... Т.Ж. ... бизнес-климата. Астана-Алматы, 2006.-2706.
18. Малый бизнес Казахстана: состояние и проблемы развития // ... ... ... ... – 2006. -№2- ... Нұрақым Райхан. Шағын кәсіпкерлік: кеше және бүгін// ......... Шадиев Р. Проблемы индустриально-инновационного развития // Саясат.-
2003.-№ 11.-90-97бб.
21. Қажымұрат К., Кравцов А., ... Б. ... ... проблемы и их решение // Саясат. - 2003.-№6.- 63-67бб.
22. ҚР-ның «Инновациялық қызмет туралы» ... ... ... ... Т. Е. ... ... научно-технической политики М., 1996.-
321б.
24. Муханова Е. Т. Единая научно-техническая политика., 1996.- 3506.
25. «Қазақстан - 2030» ... ... ... ... -
3-бөлім - Өнеркәсіптік-технологиялық саясат.
26. Нұрақым Райхан. Өнеркәсіптің бүгінгі ахуалы // ... - 2009 - №7- ... ... Г.Х. ... ... и ... ... деятельности в РК. // ... ... ... - 2005 - №2(48) – ... Динара Мушаева. ... ... ... ... ... РК. // ... 2006 - №1 – 35-41бб.
29. Могильный С.В. Инновациялық инфрақұрылым элементтерінің өндірістік –
технологиялық бағытын дамыту // «Қр – ның индустриалды – ... ... ... және ... ... атты ... – тәжірибелік
конференциясының материалдары. - 2004 ж.-12-25 бб.
30.Барлыбаева Н. Ұлттық инновациялық жүйені зерттеу және дамыту //
Қазақстан өнеркәсібі – 2009. - №12.-25-29 ... ... ... ... даму ... ... ... ... |
| |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Аграрлық саясат жайлы100 бет
Жаңа инновациялық ойлар енгізу9 бет
Жаңа инновациялық ойларды енгізу жайлы ақпарат8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь