Тәуелсіз Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қарым-қатынастар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
Негізгі бөлім:
1.Тарау Тәуелсіз Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы
қарым.қатынастардың қалыптасу кезеңдері
1.1 Тәуелсіз Үндістан мен Қытай Халық Республикасының халықаралық аренаға шығуы және өзара дипломатиялық қатынастардың орнауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 1956 ж. дейінгі кезең аралығындағы Үндістан мен Қытайдыңөзаратүсінісушілік пен ынтымақтастық қарым.қатынастарының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

2.Тарау Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы туындаған
территориялық мәселелер
2.1 Үндістан және Қытай саясатында Тибет аймағының алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.2 Тибет мәселесі бойынша екі ел арасындағы қарым.қатынастардың шиеленісуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
2.3 Үндістан және Қытай арасындағы 1962 ж. шекара қақтығысы ... ... ... .42

3.Тарау Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы
қарым.қатынастардың серіктестік кезеңі
3.1 Мемлекетаралық саяси дағдарыстан шығу жолындағы Үндістан мен Қытайдың саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47
3.2 Қазіргі кезеңдегі Үндістан мен Қытай арасындағы саяси байланыстардың жаңа бағыты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
Диплом жұмысының өзектілігі. Территориялық ауқымы және халқының саны бойынша дүниежүзінде алдыңғы орынға ие Азия құрылығындағы екі алпауыт ел Үндістан мен Қытайдың жаңа ғасырда әлемдік саясатта беделі мен қуаты арта түсуде. Қазіргі кезде Үндістан мен Қытай өзара маңызды көршілес ел ретінде екі жақты қарым-қатынастарын өзара түсіністік негізінде дамытуға мүдделі болып отыр.
Үндістан мен Қытай елдері өз тәуелсіздігін алғаннан кейін және халықаралық аренаға жеке субьект ретінде шығуына байналысты, экономикалық, әскери және ғылыми-техникалық потенциалды қайта құруды және мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатына түзетулер енгізе отырып, сыртқы саясатта белсенділік көрсетіп, халықаралық қатынастарда өз елінің беделін жоғары көтеру мақсатында әлемдегі дамып келе жатқан мемлекеттермен саяси, экономикалық байланыстар орнатуды көздеді. Сонымен қатар, Үндістан мен Қытай өзара екіжақты қарым-қатынастардың орнауына да ат салысып, екі ел арасындағы байланыстардың даму барысында пайда болған бірқатар күрделі мәселелерге шешім табуға тырысты. Алпауыт елдер арасындағы қатынастар достық қарым-қатынас пен жауласу кезеңдерін өткеріп, қазіргі заманғы серіктестікке бағыт алды.
Қазіргі уақытта да Үндістан мен Қытай арасындағы қарым-қатынастардың жалпы дамуындағы өзгерістер тек Азия құрылығына ғана емес, бүкіләлемдік стратегиялық саясатқа да өзіндік ықпалын тигізуде. Сондықтан да осы екі алпауыт елдер арасындағы қарым-қатынастардың даму үрдісін зерттеу заман талабына сай өзекті мәселелердің бірі болып табылатыны даусыз.
        
        Жоспар
Кіріспе---------------------------------------------------------------------
--------------------2
Негізгі бөлім:
1-Тарау Тәуелсіз Үндістан мен Қытай Халық ... ... ... ... ... ... мен Қытай Халық Республикасының халықаралық ... және ... ... ... ... 1956 ж. ... ... аралығындағы ... ... пен ... қарым-қатынастарының
қалыптасуы----------------------------------------------------------------
-----------------13
2-Тарау Үндістан мен Қытай Халық Республикасы арасындағы туындаған
территориялық мәселелер
2.1 Үндістан және ... ... ... ... алатын орны-------------
----------------------------------------------------------------------------
-30
2.2 Тибет мәселесі бойынша екі ел арасындағы қарым-қатынастардың шиеленісуі-
----------------------------------------------------------------------------
------39
2.3 Үндістан және Қытай арасындағы 1962 ж. шекара қақтығысы-------------42
3-Тарау ... мен ... ... ... ... серіктестік кезеңі
1. Мемлекетаралық саяси дағдарыстан шығу жолындағы Үндістан мен Қытайдың
саясаты-------------------------------------------------------------------
------47
3.2 Қазіргі кезеңдегі ... мен ... ... ... байланыстардың
жаңа бағыты-----------------------------------------------------------------
---------------50
Қорытынды-------------------------------------------------------------------
--------------53
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі---------------------------------------------
---------56
Кіріспе
Диплом жұмысының өзектілігі. Территориялық ауқымы және халқының ... ... ... орынға ие Азия құрылығындағы екі алпауыт ел
Үндістан мен Қытайдың жаңа ғасырда әлемдік саясатта беделі мен ... ... ... ... ... мен ... өзара маңызды көршілес ел ретінде
екі жақты қарым-қатынастарын өзара түсіністік негізінде дамытуға мүдделі
болып отыр.
Үндістан мен ... ... өз ... ... ... және
халықаралық аренаға жеке субьект ретінде шығуына байналысты, экономикалық,
әскери және ғылыми-техникалық потенциалды қайта ... және ... және ... саясатына түзетулер енгізе отырып, сыртқы саясатта
белсенділік көрсетіп, халықаралық ... өз ... ... ... ... әлемдегі дамып келе жатқан мемлекеттермен саяси,
экономикалық байланыстар орнатуды ... ... ... Үндістан мен
Қытай өзара екіжақты қарым-қатынастардың орнауына да ат ... екі ... ... даму ... ... болған бірқатар күрделі
мәселелерге шешім табуға тырысты. Алпауыт елдер арасындағы ... ... пен ... ... ... ... заманғы
серіктестікке бағыт алды.
Қазіргі уақытта да ... мен ... ... ... ... дамуындағы өзгерістер тек Азия құрылығына ғана емес,
бүкіләлемдік стратегиялық саясатқа да өзіндік ... ... ... осы екі ... ... ... ... даму үрдісін
зерттеу заман ... сай ... ... бірі ... ... жұмысының мақсаты: Үндістан мен Қытайдың қарым-қатынастарының
күрделілігін ескере отырып, екі ел ... ... ... мәні ... ... ... ... даму барысын анықтау. Осы орайда
диплом жұмысының мақсатын ... ... үшін ... ... ... Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Үндістан мен Қытай ... ... ... ... Екі ел ... ... ... өзара түсінісушілік пен
ынтымақтастықтың қалыптасуының қадамдарын саралау
• Екі жақты ... даму ... ... Екі ел арасындағы туындаған қайшылықтардың мәнін ашу және екі ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі екі ел арасындағы серіктестік байланыстардың даму
үрдісін көрсету
Тақырыптың ғылыми зерттелу деңгейі. ... ... ... ... ... үнді, кеңестік, қытайлық және американдық
ғалымдар өздерінің көптеген еңбектерін бағыштады. ... ... ... ... ... қытай зерттеушілерінің еңбектері ерекше құнды
болды.
Үндістан дипломаты Т.Н.Каул мырза өзінің ''Дипломаттың күнделігі (1947-
1999 жж)'' деген ... ... мен ... ... ... ... мен оның екі ел ... әсері тілге тиек
етіліп, Үндістан-Қытай қарым-қатынасының тарихы, қазіргі жағдайы сарапталып
көрсетілді. Сондай-ақ екі ... ... ... ... оның ... ... рөлі мен болашағы баяндалады /9/.
Қазіргі кезде Үндістанның халықаралық аренадағы ... ... ... мен ... ... ... негізінде сипаттап,
өзекті мәселелері мен принциптерін анықтауға арналған зерттеулер көп. Оның
ішіндегі ең көлемдісі 1998 жылы жарық ... ... ... ... ... ... Бұл жинақта Үндістан елшілерінің өздерін
толғандырып жүрген сыртқы саясат мәселесінің сан-алуан ... ... ... өзінің дәйектілігімен маңызды /11/.
Үндістан-Қытай қарым-қатынасы Қытайда зерттеушілердің еңбектерінде ашық
көрсетілген. Қытайдың атақты ғалымы Джин Кэ-му ... ... ... ... атты еңбегінде Қытайдың сыртқы саясатына, оның Үндістанмен
байланысына ерекше тоқталған. Ол ... мен ... тату ... қатынасын
жақсарту-бүкіл әлемнің бейбітшілігі мен тұрақтылығын сақтауда аса ... ие ... ... ... ... фактілер арқылы көрсетіп береді
/15/.
Тарих ғылымының докторы Джан Ли ... ... ... Неру'' атты шығармасында Үндістанның Неру өкіметі билеу кезіндегі ішкі
және сыртқы саясатына талдау жасайды. Сондай-ақ ... ... ... ... ... Үндістанның сыртқы саясатының қол жеткізген
табыстарының себебін көрсете білді/14/.
Сонымен ... ... ... Үндістан тарихына және оның
салаларын ашып көрсетуге арналған көптеген еңбектер ... ... ... '' ... ... ... Индии 1947-1957 гг.'' атты еңбегі осы
бір қатар еңбектердің бірі, автор өз ... ... ... Үндістанның сыртқы саясатының ... ... ... мен ... ... ... көрсетеді /1/. Ю.П. Насенко
болса ол ''Дж. Неру и внешняя политика Индии '' атты ... ... ... ... оның ... мен ... ... болған кезіндегі
көзқарастарын ашып көрсетті. /6/.
Осылардан басқа, АҚШ тарихшысы ... ... '' ... ... соғысы-
1962 жыл '' атты еңбегінде Үндістан мен Қытай арасындағы Тибет аймағында
болған 1962 жылғы шекаралық ... болу ... даму ... және оның ... ... ... ... /10/.
Сондай-ақ, '' Проблемы Дальнего Востока ''/17,18,19/, '' Мировая
экономика и международный ... ''/20/, ... и ... сегодня''/21/
журналындағы мақалалардың да маңызы ерекше болды.
Диплом ... ... ... ... ... тарауында тәуелсіз Үндістан мен Қытай ... ... ... ... ... ... Екінші дүниежүзілік
соғыстан кейінгі жылдарда, бүкіл әлемде өзгерістер орын алып, ұзақ уақыт
соғыстың нәтижесінде ... ... ... өз ... ... ... бұл жағдай әлемдегі, әсіресе Азия және ... ... өз ... қол ... үшін ... тудырды. Отарлы
мемлекеттердің қатарында болған Үндістан мен Қытай 1947 жыл мен 1949 ... ... қол ... 1950 жылы 1 сәуірде екі ел арасында
дипломатиялық қарым-қатынас ресми түрде орнатылып, Азиядағы осы екі ... он ... ... ... ... ... екі мемлекетте
үшінші дүние қатарына жататын Азия және Африка елдерінің мүддесін қорғауды,
әлемге бейбітшілікті орнатуды, отарлық ... ... ... ... ... ... ... үшін күш салысты. Халықаралық қатынастарда өзара
қолдау беріп, жақсы істестікке қол жеткізді. Өткен ХХ-ғасырдың 50 жылдары
екі ел ... ... ... ... ... табылып,
Үндістанда осы кезде тіпті “Бхарат-Чини ... ... ... ұран халықтар арасында айтылып жүрді. /9, б.48 /
2- ... ... мен ... Халық Республикасы арасындағы туындаған
территориялық мәселелерге тоқталған. Қытай Халық ... ... ... ... ... екі ел ... ... қарым-қатынастың
дамуына кедергі жасай бастаған. Бірақ Азиядағы екі ұлы ... ел ... ... пен ... ... ... өзара Тибет мәселесі
бойынша бірқатар келісімге қол қойған. Соның нәтижесінде, ... ... ... ... ... және транспорт қатынасы туралы»
келісім бойынша Үндістан Тибетті Қытайдың бір ... ... ... екі ел ... ... ... өмір сүрудің бес приципін жасады. Ортақ
шекара және бейбітшілікті қолдайтын ... бар ... осы екі ... ... ынтымақтастығы Азия және бүкіл ... ... ... ... ие ... ... жақсы күндер жалғаса бере алмады, 20
ғасырдың 50 жылдар соңында Тибет мәселесімен ... ... ... жақты қарсыласуға итермелеп, екі ел арасындағы қарым-қатынас нашарлап,
он жылдан астам уақытқа ... алып ... ... онда екі ел арасындағы шекаралық қақтығыстан кейінгі
жылдардағы мемлекетаралық саяси дағдарыстан шығу ... ... ... ... байланысты екі ел басшылары арасындағы ресми түрде
сапардың жиілеуі екі жақты қарым-қатынасты ... зор ... ... ... Үндістанның Қытайдан қауып төнуді сылтау етіп, ядролық сынақ
жүргізуі екі ел арасындағы жақсарып келе ... ... ... Бірақ бір-біріне деген маңыздылығын түсінетін мемлекет басшылары екі
ел арасындағы байланысты нығайтып екі ... ... ... ... ... ... мен ... Халық Республикасы арасындағы қарым-
қатынастардың ... ... ... Үндістан мен Қытай Халық Республикасының халықаралық аренаға
шығуы және өзара дипломатиялық қатынастардың орнауы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдарда, ... ... ... бола ... ұзақ уақыт соғыстың нәтижесінде батыс ортаршыл елдердің
өз отарындағы үстемдігі әлсірей бастады, бұл жағдай әлемдегі, әсіресе ... ... ... мемлекеттердің өз тәуелсіздігіне қол жеткізу үшін
мүмкіндік тудырды. Азияның оңтүстігінде орналасқан елдердің басым ... ... ... ... ... ең ... Британдық Үндістан
еді. Оны У. Черчилль: « ... ... ... ... тұрған
бриллиант » деп есептеді /12, б.23 /. ХХ ғасырдың басында ол артта қалған
қоғам өмірінде касталар ... мен ... ... ... ... ... Алуан түрлі тілде сөйлейтін халықтар (тілдер саны 180-нен астам, ал
негізгісі 15 тіл) отаршылдардың қанауынан бас ... ... ... ... ғана сол ... ... ... кәсіпорындар пайда болып,
темір жолдар мен байланыс тораптары, тау-кен өндірістері мен мата шығаратын
фабрикалар жұмыс жасады. ... ... елде 800 ... астам кәсіптік
жұмысшылар болды. Олардың көбі ағылшындар иеленетін кәсіпорындарда еңбек
етті. Сонымен бірге ұсақ және орта ... ... үнді ... ... ... ... көзі мен саяси билік толығымен ... ... ... ... ел ... ... ... 3/4
бөлігінде Британдық Үндістан орналасса, қалған жерін саны 600-ге жуық
князьдіктер иеленді. Британдық ... ... ... ... ... оны Англия парламенті мен ... ... ... ... ... қанаудың қысымы халықтың хал-ахуалын
нашарлата түсті, осы қанауларға байланысты Үндістан халқы мен ... ... өсе ... ... ... бөлу әрекеті елдегі
наразылықты қатты күшейтті. 1905 жылы Үндістанда ереуілдер ... ... ... ... мен партиялар өзін-өзі билеу тілектерін жүзеге асырғысы
келді. Үнді Ұлттық конгресінің (ҮҰК) жетекшілері Б.Г. ... ... ... ... қимылдарды ұйымдастырып, ағылшын тауарларын сатып
алмау, свадеши (жеке іс, яғни өзіңді өзің қамтамасыз ет), ... ... яғни ... өзің ... ұрандарын алға тартып, көп уақыт өтпей-ақ
елде отаршыл Ұлыбританияға қарсы күрес қыза ... ... ... (МЛ) атты ... ... ол да осы ... ат ... мақташылар ереуілдері ағылшындарды састырса, бір ... мен ... ... т.б. неше түрлі жастар ұйымдары
қатарға қосылып жатты. Бұқара халық свараджа ұранын қолдауы ... ... ... осы ... ... басу үшін ... ... вице-корольді тағайындайды. Ол- либерал Минто болып, ... ... ... ... ... ... Делиге көшіріліп, Бенгалия
қайта біріктірілді. Англия ұлт-азаттық күресті осылайша бәсендеткен еді.
Британдық отаршылдардың ... ... басу ... ... -1930 жылдарда халықтар Гандидің сатьяграха іліміне сүйеніп екінші ұлт-
азаттық күресті жүргізді.
Ал ... ... ... ... жаңа ... даярланып жатқан
кезде, Англия жағы Үндістанның саяси күштерін Фашистік Германияға қарсы
бағыттауға тырысып, ... ... ... ... Үндістан Ұлттық
Конгрессі фашизмді әшкерелеп, Англияны қолдамас ... ... ... Үндістанда құрылтай жиналысын шақыру, тек оның алдында ... ... ... ... үкімет орнату; елдің келешегін реттейтін
құқықты мойындау /4,б.56/. Бірақ ағылшындар бұл ... ... жылы ... ... соғыс басталған күні Үндістанды соғысқа
қатысушы ел деп жариялап, британдық үнді әскерлерін әр ... ... ... ... « ... қорғау туралы заң» бекітіліп, елде
әскери тәртіп орнатылды. Бұл заңның ... МЛ ... еді. 1940 ... Лахорде өткен МЛ-ның 27-мәжіліс елде мұсылмандар ошағы ... ... ... құру ... ... ... осыдан кейін МЛ
қимылдардың жаңа кезеңі басталды және оның ... ... ... Осы ... ... ... ... байлығын, азаматтарын
өз мүдделері үшін барынша пайдаланды. Ағылшындардың қысымы, экономикалық
құлдыраушылық, ашаршылық, ... ... мен ... ... ... ... бәсеңдеуіне әкеп соғуына байланысты,
ағылшындардың билігі төмендей түсті. ... ... ... жұрдай
болған ағылшындар ел мәселесін қарастыру туралы келіссөздерді жүргізді.
Ағылшындардың араласуымен болған М.К.Ганди-М.Джинна ... ... ... ... Бұл ... ... екі ... күш өз пікірлерін алға тартып, 1945
жылы көктемде келесі келіссөздермен аяқтады: Уақытша үкімет ... ... 40% ... иеленіп, қалған 20% орын кесапаттыларға, христиандарға,
парсыларға, синхтерге тиесілі болды/12,б.38/. Ал елді ... бөлу ... ... ... саяси мәртебесін реттеген соң кейінге
қалтырылды.
Бүкіл әлемде жүріп жатқан ... ... ... ... ... ... жағдайдың ушығып жатқанын сезген лейбористер (олар 1945 жылы
шілдеде үкімет басына ... 1947 жылы ... ... ... ... ... өз әскерлерін алып кетер алдында елді екі
мемлекетке (доминионға) бөлу ісін алға ... ... ... (бір топ
провинциялар және князьдіктер). Бұл елде халықтың көпшілігі-үнділер, біраз
мұсылмандар да бар еді, ал ... Оның ... ... ... провинциялар және князьдіктер ... ... ... ... ... ... үш рет ... көтерілістің және
данышпан басшысы М.К.Гандидің бүкіл ... ... ... атты ... мәдени түрде бағынбау әрекетінің
нәтижесінде, 1947 жылы Үндістан бейбітшілік жолмен ... ... ... өз ... қол ... Бірақ оның
нәтижесінде, бұрынғы Үндістан ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді. Үш жыл бойы өз конституциясын дайындап 1950
жылы 26 қаңтарда Үндістан ресми түрде республика болып құрылады. 1951 ... ... мен 1952 жылы 21 ... ... ... бүкіл халықтық
сайлаудың нәтижесінде Үндістан республикасының тұңғыш өкіметі ... Неру ... ... ең ... ... болып
сайланды.
Бүкіл әлемдік империалистікке қарсы қозғалыстың күшейюі және Үндістанның
ағылшын ... ... ... тәуелсіздікке қол жеткізуі бүкіл
Азия еліне үлкен әсерін тигізді. Осы ... ... тағы бір ұлы ... өз ... жету жолында аянбай күрес жасап жатқан еді .
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Қытайда ... елді ... ... Елдегі екі ірі саяси топтар елде билік орнату ... ... ... ... ... аймағында коммунистік
партияның бақылауы орнаса, қалған бөлігінде Гоминьдан партиясының үстемдігі
тұрақтанған еді. 1946 жылға ... КСРО мен ... ... ... ... Маньчжурия территориясына КСРО әскері енгізілді. Бұл
аймақда жапондықтар Маньчжоу-го мемлекетін құру барысында, оны ... ... ... ... ... ... және Қытайдың
барлық өнеркәсіп өнімдердің 1/5 бөлігі бұл аймақта өндірілді/13,б.14/.
Қытай КСРО-мен қайтадан темір жол ... ... ... ... ... ... ... мамандары Маньчжуриядағы қиратылған объекттерді қайта
іске қосуға көмектесті. Солтүстік-Шығыс Қытайда КСРО әскері ... ... ... ... мен Маньчжоу-го армиясының қару-
жарақтары Коммунистіктерге бағынатын Қытай Қызыл ... ... ... Қытай аймақтары Қытай революциясының базасына
айналды.
Осыдан келе Гоминьдан ... АҚШ және ... ... ... ... және ... партиясымен жүргізген Қытайды бейбіт
жолмен біріктіру келіссөздері сәтсіз болды. 1945 жылы 10 ... ... ... мен ... ... ... Чунцинде өткізген
келіссөздің нәтижесінде, екі жақ елде ... және ұлт ... ... ... опека жүйеден демократиялық республикаға өту кезеңі үшін саяси
консультативті кеңес шақыру деген ... қол ... ... ... ... ... жылдардағы азамат соғысына алып
келді. 1946 жылға дейін басымдық АҚШ-тың көмегімен ... ... ... ... ... Олар Қытай ... ... ... ... жазыққы жаулап алып, 1946 жылдың күзінде, ішкі
Моңголдың орталығы-Чжанцзянкоуды басып алады. Бірақ Чан Кайши әскерінің ... ... ол 1947 жылы ... Қытай коммунистік партияның билік
орталығы-Яньань ... ... ... ... ... ... ... аграрлық реформа жүзеге асырылып, шаруаларға жер берілді. Халық
бұқарасы, ... ... ... Чан Кайши үкіметінің үстемдігінен құтылып,
коммунистер жағына бет бұрды. Қытай ... ... ... ... ... ... шабуылға шығып, 1949 жылы Пекинді азат етті. 1949
жылы ұлт-азаттық ... ... ... ... ... армиясын дерліктей
талқандады.
1949 жылы 1 қазанда ... ... ... Республикасы құрылды, ал ... ... ... ... ... ... аралына келіп
бекінді. Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін КСРО-дан ... ... ... ... ... атанып/13,б.24/, Қытай
коммунистердің үкімет басына келуі үлкен жаңалықтарға ие болды.
Осылайша Азиядағы көне заманнан бері өмір ... келе ... және ... өз ықпалдарын тигізген ұлы мемлекеттер-Үндістан мен Қытай, ... ... ... ... империалистердің үстемдігінен
құтылып, арт-артынан ел тәуелсіздігіне қол жеткізуі, ... зор ... бірі ... ... Осы екі ел сол замандағы отаршыл
мемлекеттерге қарсы күресіп жатқан Азия және ... ... ... үлгі ... Өз ... қол ... ... мен
Қытай халықаралық аренадағы орындарын бекемдеу үшін өздерінің ... ... ... ... ... бастады.
1.2. 1956 ж. дейінгі кезең аралығындағы Үндістан мен Қытайдың ... пен ... ... ... екі ... ... мен Қытай, көне замандағы Вавилон
және Ежелгі Египетпен бірге өркениеттің биік ... ... төрт ... ... және сол заманнан бері қазірге дейін өмір сүріп келе жатқан
жалғыз екі мемлекет, осы екі елдің әр ... да бес мың ... ... ... ... тарихы бар және Азияда орналасқан басқада ... ... екі ... ұлы өркениеті зор әсер еткен: ... ... ... үнді-буддалық/15,б.7/. Үндістан мен Қытай тек Азия
құрылығына өз ... ... қана ... ... ... ... да ... бастап үлкен үлес қосуда, егер Үндістаннан сан ... ... онда ... есеп әдіс ... дүниежүзін таң қалдырған.
Екі ел арасындағы қарым-қатынас көне заманнан бері келе ... ... ... ... ... ... бастағанда Қытайдың Тан династиясының
ұлы саяхатшысы және ... ... ... атты манах сол буддизмді нақты
түрде танып, оны өз еліне енгізу мақсатымен Б.З. 627 жылы ... 3 жыл бойы ... ... Үндістанға жеткен/17-3,б.10/. Ол Үндістанда
он жылдан астам уақыт тұрып, бүкіл Үндістанның үлкен және ... ... сол ... ... туралы көптеген жазба деректер
қалдырған, және Буддизмның Азиядағы ... ... ... таралуына үлес
қосты. Таяу заман жылдарында Үндістан мен Қытай отаршылдардың қанауына
ұшыраған жылдарда екі ел ... ... ... отаршылдарға қарсы
тұру әрекеттерінде өзара қолдау көрсетіп жүрді. ... 1927 жылы ... ... ... бірлестіктің жиналысында, Үндістан мен
Қытайдың ... ... ... ... Азиядағы ұлт-азаттық
қозғалысты басу үшін Үнді әскерін пайдаланғанын ... ... ... деп
таныды, сол жылы Үнді ұлттық конгрессі Үнді халықтарын Қытай ревалюциясын
отарлау үшін ағылшын ... ... ... ... Ал одан ... 1937 жылы ... отаршылдар Қытайға басып
кірген кезде, Үндістанның прогрессивтік ... « ... ... бас ... » ... ... ... деген жақындығын білдіріп,
отаршылдардың басқыншылығына қарсы шықты/1,б.159/. Ал өз жағынан болса
Қытай халқы Үндістанның тәуелсіздігі туралы ... ... ... ... ... ... Қытай Коммунистік партияның VII сьездде Мао
Цзэ-дун «Біз ... өз ... қол ... қалаймыз» деп
жариялады/1,б.160/.
Осылайша империялистік отаршылдықтың ... ... ... ... ... мен ... тарихи және идеологиялық
ұқсастықтары екі елді жақындата ... 1949 жылы ... ... ... ... солтүстік-шығыстағы биік ... ... ... ... ... және ... топтардың өзара
жауласу жағдайн жою үшін, 1949 жылы 30 желтоқсанда Неру өкіметі Тайванға
қашып барған Чан ... ... ... ... үзіп, Қытайдың
тәуелсіздігін мойындап, сонымен қатар Тайванды Қытайдың бір бөлігі ретінде
қарастыратындығын да білдірді/9,б.6/. Осыдан кейін елде кең ... ... ... ... ... ... Халық Республикасымен
дипломатиялық қарым-қатынас орнату туралы мәселеге тез арада шешім ... ... ... ... К.М. ... ... бойынша:
Үндістанның билеушілер арасында Үндістан ұлттық конгрессінің саясаткері,
доминион генерал-губернатор болған ... және ... ... ... ... керек деген пікірден басқа Қытайды мойындау
керек деген шешімге ешқандай қарсылық ... ... ... ... ... ... ... жиналысында «Қытайдағы ұлы
ревалюциясы әлемнің соңғы жылдарда болған ең үлкен оқиға, және оның ... ... ... осы кең ... болған оқиға айтарлықтай әсері
болды. Көптеген жылдар өтіп, Қытайдың ... ... зор ... ие болды.
Бұл Азия және бүкіл әлем үшін өте ... ... ... » деп
айтты/6,б.100/. Үндістан үкіметінің Қытай Халық Республикамен қарым-қатынас
жасау деген ... ... ... ... ... ие ... Партияның бас хатшысы Шанкаррао Део бұл ... ... ... «Біз коммунизммен байланысымыз жоқ болсада
және коммунистік жолмен өтпегеннің өзінде де ... ұлт ... (М.К. ... ... өзін ұлы ... деп ... және оның азаттық ... ... ... ... ... » деп жазылған/6,б.101/, және
бұл пікірдің жариялануы елдегі буржуазиялық партияның социалистік мемлекет
Қытай Халық Республикасын мойындауында ... ... ... ... жылы 22 ... Үндістан мен Қытай өкілдері кездесіп, екі ел
арасында толық дипломатиялық қарым-қатынас орнату керек ... ... ... көп ... 1950 жылы 1 ... екі ел ... дипломатиялық қарым-
қатынас ресми түрде орнатылды, Социалистік мемлекеттерден басқа елдердің
ішінде, Үндістан Қытай Халық Республикасымен дипломатиялық ... ... ... ... ... және бұл ... ... жасалған батыс копикалистік елдердің қарсылас қоршауының
жойылуын ... ... ... ... ... ... ... және онымен дипломатиялық қарым-қатынас орнату
әрекеті үлкен халықаралық мәңге ие және батыс мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... жас ... жариялау, Чанкайши үкіметін Қытайдың ұлттық үкіметі ретінде
мойындап, онымен ... ... ... ... ... ... бұл қадамы тек өз үкіметінің дипломатиялық белсенділігіне сәйкес
бола ... ... ... Цейлон және әлемдегі басқа
мемлекеттердің социалистік ... ... ... ... әсер ... ... ... мен өзара байланысты
орната отырып, Неру «Қытайдың коммунистерден құрылған халық үкіметі ... ... іс ... ... ... ... халқының қолдауымен
билікке қол жеткізгенін және ... ... ... бұл ... асып ... ... алмайды» деп айтты/6, б.102/. Қытай Халық Республикасының үкіметі,
өзінің Үндістанмен орнатқан достық қарым-қатынасты ... ... өз елін ... ... ... 1951 жылы 26 ... ... Үндістан
елшілігінің ашылу салтанатында Қытай басшысы Мао Цзэ-дун « ... ... ... ұлы мемлекет, ал Үнді халқы қажырлы да қайсарлы ұлы ... ... және екі ел ... неше мың жыл ... ... ... келе ... деп айтқан еді/17-3,б.55/. Осылайша Үндістанның Қытайдағы тұңғыш елшісі
К. М. Паниккар Пекинге 1950 жылдың мамыр ... ... ... ... елдің дипломатиялық қарым-қатынасы ресми түрде орнағаннан кейін,
Азиядағы осы екі ұлы мемлекет он жылдан ... ... ... болып,
екі мемлекетте үшінші дүние қатарына жататын Азия және Африка ... ... ... ... ... ... қарсы тұруды мақсат етіп, оларды жүзеге асыру үшін күш
салысты. Халықаралық қатынастарда өзара қолдау беріп, ... ... ... Өткен ХХ-ғасырдың 50 жылдары екі ел арасындағы қарым-қатынастың
гүлденген кезеңі ... ... ... осы ... тіпті “Бхарат-Чини
Бхай” (Үндістан-Қытай ағайынды) деген ұран халықтар арасында ... б.48 ... мен ... ... ... ... ... мәдениет
және істестік салаларында дамыды. 1951-1952 жылдарда ... ... ... ... ... ... 1951 жылы 1 қаңтарда Делиде 50
мың тонна қытай күрішін, 37 кипа джутпен айырбастау туралы келісімге ... Осы екі жыл ... ... Үндістанға 200 мың тоннадан астам күріш
және 450 мың тонна Таолян жеткізді. ... ... ... ... әрекеті Үндістандағы күріштің бағасын төмендетті/1,б.161/. (1950
жылдың соңындағы әр маунд 27 рупийдан 1951 жылдың көктемінде әр ... ... ... ... Сауданың кішкентай сан мөлшерінде және шектеулі
түрде болғанына қарамастан, Үндістанмен келісімдер жасау Қытай үшін маңызды
мәнге ие ... ... мен ... ... бұл ... ... Халық Республикасының тауарына бойкот жариялаған кезде жасалған,
Үндістан Қытаймен осы келісімдер ... ... ... ... қысымына
қарсы шығады. Сонымен қатар бұл жасалған келісімдер кейінгі Үндістан мен
Қытай арасындағы сауда қарым-қатынастың негізін салды және 1952 жылы ... ... ... ... айтуы бойынша « Дәл осы келісімдер
екі елдің сауда қарым-қатынасын болашақта тең және ... ... ... қарай дамуына әсер еткен »/17-3,б.42/. ... ... ... екі ... ... және ғылыми делегациясының
өзара барыс-келісі арқылы дамыды. 1951 ... ... және ... айларында
Қытай Халық Республикасы үкіметінің шақыруы бойынша, 13 профессор ... ... Үнді ... ... ... ... ... Нанкин, Шанхай, Ханькоу қалаларында болады. Өз еліне қайтқан
делегация мүшелері өз ... жаңа ... ... ... ... ... ... өлеңдер мен кітаптар ... ... екі ... ... одан ары ... тереңдете түсті. Тағыда осы жылда Қытайдың
мәдениет саласындағы ... ... ... Дин Си-линнің
бастауымен Үндістанға ... ... және өнер ... ашу мақсытымен
барып, ал 1952 жылы Пекинде Үнді өнер ... ... ... ... ... ... мақсатында, Үндістанның көптеген
қалаларында Үнді-Қытай достық қоғамының бөлімшелері ашыла бастады. Үндістан
қоғамының бірінші ұлттық конференциясы 1953 жылы 11-13 ... ... ... ... оған 1952 жылы ... ... ... қатысты. Осы конференцияда Делегация мүшесі, ... ... Се ... « ... делегациясы Үндістанда ыстық қарсы алынды,
Үндістанда болған күндер барлығымызға ерекше ... және бұл ... ... ... ... » деп ... еді/1,б.162/.
Қытай Халық Республикасы жаңадан құрылған кезде, ... ... ... тез ... қол ... ... ... Үндістан Қытай
Халық Республикасымен тек формальді түрде дипломатиялық байланыс орнату
емес, екі елдің қоғамдағы және ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас терең дамыды және екі ел арасында ... ... ... ... Үндістан осы кездегі Қытайға қолдау
көрсетіп, Қытайға әлемде өз орнын ... ... ... Ол ең ... Біріккен Ұлттар Ұйымындағы және басқада халықаралық ұйымдардағы
заңды құқығын ... ... ... үшін күш ... 1950 ... ... ... мойындау мәселесі тұңғыш рет ... ... ... кеңесінде талқыланып, сол кезде Үндістан
делегациясы Кеңес одағының Гоминьдандарды ... ... ... керек деген ұсынысты қолдады. Үндістанның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы
өкілі Б.Н. Рау 1950 жылы қыркүйекте « Қытай ... ... ... ... және ... кеңестің тұрақты мүшесі, сонымен қатар
бұл республика Біріккен Ұлттар Ұйымының жарғысына ... бір ... ие, ... біз ... ... Ұлттар Ұйымының жарғысы бойынша,
оның мүшесі болуға лайықты елдің өкілдігін мойындамай отырып, оған ... ... ... ... деген талапты қоямыз? Құқығын мойындамай
отырып, міндеттерді орындатуды қатты ... ... ... ... және ретсіз болып табылады. » деп өз көзқарасын білдірді/6,б.102/.
Осылайша Б.Н. Рау « Тек ... ... ... ... құқығын қайталай
қалпына келтіру арқылы, Қытай өкілінен ... ... ... ... әрекет жаусау деген талапты қоюға мүмкіндік ... » ... ... ... ... Дәл осы ... Дж. Неру ... басқада ресми өкілдер де бірнеше рет насихаттады. 1950 жылы
қыркүйекте ашылған басты ... ... Үнді ... ... Ұйымында кеңестер одағы ортаға қойған Гоминьдан үкіметін
Біріккен Ұлттар Ұйымынан шығарып ... оның ... ... ... ... ... ... берген және өз тарапынан Қытай ... ... ... ... ... ... орнату керек
деген шешімді қабылдады. Үндістанның бұл жобасы 16 мемлекеттердің қолдауына
ие болсада, АҚШ-тың қарсылығына ұшырап, жоба ... ... Ал ... ... құрылтайдың сессиясында, Үнді өкілдері Кеңес одағының Қытай
Халық Республикасының өкілділігін мойындау мәселесін ... ... ... ... ... ... ... ұсынысына қарсы шықты. Үндістан
үкіметі ... рез ... ... ... Ұйымындағы Қытай Халық
Республикасының құқығын қайталай қалпына келтіруіне ... туру ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қытайдың заңды ... оны сол ... ... ... ... ... деген ұсынысты
Кореядағы оқиға жылдарында ерекше қатты ұстанды, өйткені Біріккен Ұлттар
Ұйымында ... ... ... ... ... ... елдің
қатысуысыз жасалған шешеімі өз әсерін төмендетеді. 1950 жылдың желтоқсан
айында Үндістан мен ... ... ... «он үш ... ұсынысын
» ұсынып, Корей мәселесін БҰҰ-мында шешім табу керек деген талап қойады/17-
3 б.68/. 1955 жылы 13 ... ... ... мен Үндістан бірігіп жарлық
жариялады. Онда екі ел ... ... ... ... ... ... құқығын беру туралы шешімнің ... ... ... ... ... Үнді ... ... Халық
Республикасының Біріккен Ұлттар Ұйымындағы құқығын қайталай қалпына келтіру
деген ... ... ... ... ... ... 1) Қытай
Біріккен Ұлттар Ұйымының негізін салған мемлекеттердің бірі болып табылады
және Қытайдың қатысуысыз Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... 2) Қытай Халық Республикасының үкіметі елде шын ... ... және ... білдіретін жалғыз өкілі ретінде, бірнеше рез
БҰҰ-мының ... ... ... екендігін білдірген, тіпті БҰҰ-мында
ешқандай орын алмаған кезде де, бұл ұйымның мақсатын қолдаған; 3) ... ... ... ... ... ... және ... бұл
ұйымға қатысбауы Азия халқының үлкен бөлігінің Біріккен Ұлттар ... ... ... білдіреді/1,б.164/. Копиталистік АҚШ Қытайды
Біріккен Ұлттар Ұйымының жұмысына қатыстырмау әрекеті ... ... ... ... ... одағы және басқа мемлекеттермен бірге Қытайдың
құқығын қорғап, Қытайдың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы құқығы үшін күш ... III ... ... ... ... өкілі « Мен болжаушы
емеспін, бірақ ... ... көз жұма ... ... да ... ... ... шын өмірге сәйкес келмейтін саясатты ұстанудан бас тартатынына
толығымен сенемін » деп өз көзқарасын білдірді/9,б.63/.
Үндістанның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы ... ... ... қалпына
келтіру әрекеті сол 1950-1953 жылдар арасында болған Корей соғыс кезінде де
үзілген емес және бұл ... екі ... ... ... дәлеліне
айналды. 1950 жылдын 25 маусым айында Америка мен ... ... ... басталады, және бұл соғыс халықаралық жағдайды қиындатты.
Корей соғысының бірінші күнінен бастап ақ ... ... ... ... қол ... ... үшін әрекет жасай бастады. Ал АҚШ болса, ода
соғыстың басталуысымен коммунистерге қарсы біріккен ... ... ... ... Олар тек ... ... соғыс, экономика және ... ... ... ғана емес, сонымен қатар соғысқа тікелей ... ... ... ... ... ... Республикаға қарсы туру
үшін жасалған барлық қадамдар Қытай Халық Республиканың ... ... ... ... 1950 жылы 27 ... АҚШ ... ... Тайваньға оқ ашу әрекеті Америкаға қауып төндіруде» деген пікірді
айтып, коммунистер мен ұлтшылдықтардан сақтану үшін, ... ... ... ... американың 7-ші флотына бұйрық берді/3,б.127/.
Ол қайталай Тайваньның заңды ... ... ... алға ... «бұл
мәселені Жапониямен бейбік келісімге қол қойған кезде немесе БҰҰ-мы арқылы
шешім табады» деп осы ... ... ... ... АҚШ-тың бұл
әрекетінің мақсаты Қытай Халық Республикасының қимылын шектеу ... ... ... ... ... өте анық ... ... бұл әрекеті
Қытай халқының наразылығын және Қытай ... Чжоу ... бұл ... ... ... ашық ... ... қарулы
басқыншылығы және бұл әрекеті Біріккен Ұлттар ... ... ... ... де өте анық деп өз ... ... ... жағдайна келсек, 1950 жылы Кореяда соғыс басталған кезде,
Үндістан Қауіпсіздік кеңесінің мүшесі болған, және оның сол ... ... 1950 жылы 25 ... ... ... ... ... бейбітшілікке қауып төндірді деген шешіге қолдау
көрсетті. 27 маусымда Қауіпсіздік кеңестің көпшілік мүшесі ... ... ... күш ... ... ... ... мойындады. Батыс
елдерінің саясатын ұстанған мемлекеттер ортасында өзіндік ... ... ... негізделіп, Кореяда болып жатқан ... ... ... блоктармен серіктестікте болу жоспарын жүзеге ... ... ойда ... ... ... Демократиялық Республикасы басқыншылық
жасады деген ұғымды қолдай ... олар Үнді ... ... ... достық сезімдерін жойюға және өз ... ... ... ... ... ... де ... осы саясатын қарсы алып, оны Үндістанның «Өзіндік саясатынан бас
тарту» әрі АҚШ-ға қарай жақындау әрекеті деп таныды. ... ... ... ... ... болғанмен Азиядағы көптеген елдерге, әсіресе
Қытайға қатты ұнамады, себебі АҚШ-тың ұстанған ... ... ... ... тұру ... де ... ... Америкаға
қолдау беруі екі ел арасындағы қарым-қатынасты уақытша нашарлатты, Қытайда
тіпті Үндістанға ... ... ... бола ... ... сол Қыйыр
Шығыстағы оқиғаларға байланысты, Үндістанға өз елінің қауыпсіздігіне
тікелей ... ... ... алаң ... ... ... ... күштерді пайдалану арқылы Азия мемлекеттерде өз үстемдігін қайта
орнату әрекеттері Үнді ... ... ... Кореядағы соғыс
басталғаннан кейінгі екі ай аралығында Үндістанның буржуазиялық партиялар
және ақпараттар Үндістан ... ... ... ... бұрыс деп
қарастырған, бірақ 1950 жылы 3 ... ... ... ... ... ... ... әскери қолдау бере ... ... ... ... «Үндістан Қауіпсіздік кеңестің шешімін қолдай
отырып, оны жүзеге асыру үшін неге өзінің әскерлерін ... ... ... ... ... сол кезде Үндістанда батыс мемлекеттердің
Кореяға қол сұғуына ... ... көп ... ... ... 1950 жылы 4 ... Бомбей қаласында корей халқымен бірігу және
АҚШ-тың әрекетіне қарсы тұру үшін ... ... 10 мың адам ... ... Социалистік партиясының Ⅷ съезде, Неру ... ... БҰҰ мен ... ... ... әрекетіне қолдау беру саясатын
сындады. 1950 жылы 12 ... ... ... ... үнді халқы Кореядағы
американдықтардың басқыншылығына наразылықтарын ... үшін ... бұл ... ... саны 7 ... ... Үнді ... қарсы көңіл-күйі Үндістан үкіметіне өз әсерін тигізді. Халық
қозғалыстардың нәтижесінде ... ... ... Қыйыр Шығыс Азиядағы
басқыншылық әрекетін қолдау жолынан бас тартып, Кореядағы соғысты ... ... ... ... ... ... жоспар етті. 1950 жылы ... Неру жеке ... ... ... ... ... ... И. В.
Сталинге және АҚШ-тың мемлекет хатшысы Д. Ачесонға хат ... ... ... ... ... ... ... және тезарада
бейбікшіліктің орнауын жүзеге асыру»деп айтты/1,б.165/, сонымен ... ... ... және ҚХР ... ... көмегімен қақтығысты тоқтатудың
және корей мәселесінің соңғы шешімі үшін ... табу ... ... ... Неру ... ... ... Қауіпсіздік кеңесге қайталай оралу үшін
Қауіпсіздік ... ... ... Республикасының өкілдігін орнату
қажеттілігі туралы айтты. И.В. Сталин тез арада жауаб ... ... ... ... ... ... ... Қытай халқының өкілі
міндетті түрде қатысу керек деген көз қарасқа ... ... ал ... ... Ұйымындағы Қытайдың өкілділігін орнату мәселесі ... ... жоқ деп ... ... жылы Тамызда, Кеңес одағы Қауіпсіздік кеңесте «Бейбіт жолмен Корей
мәселесін шешу керек» деген ... ... бұл ... ... Кореядағы
соғыс тоқтатылып, шет ел әскерлері Кореядан шағарту ... ... ... проектті талқылауға салған Қауіпсіздік кеңестің жиналысына Қытай
және КХДР-сының өкілдері шақырылмаған, бірақ ... ... 1950 жылы ... ... ... ... мен бас хатшысына хат жолдап, Кеңес
одағына толық қолдау көрсететіндігін білдірді. Содан ... 1950 жылы ... ... кеңеске Қытайдың Америка әскерін Тайвань ... ... ... ... ... келіп жеткен. Кореядағы
батыс мемлекеттердің басқыншылығының кең ... ... ... ... ... 1950 жылы 30 қыркүйекте, Чжоу Энь-лай «Қытай Халықы шет
елдің қанауына ... ... ... ... ... ... қарап тұрмайды» деп айтты/17-1,б.33/. Бұдан көп ұзамай Үндістанның
Қытайдағы елшісі К. М. Паниккар Чжоу Энь-лаймен бірге өткізген отырыста ... ... ... 38-ші ... асып ... онда коммунистік Қытай
Корея соғысына қол сұғатын болады» деп жасаған ескертуі туралы өз ... ... Неру ... ... осы ... ... ... хабарлады. Үндістан үкіметінің жасаған осы бір қатар әрекеттері
Үндістан мен Қытай ... ... ... екі ел ... сахнада өзара қолдау көсетті.
Бірақ АҚШ Үндістан басшысының ескертуіне құлақ салмай, 1950 жылы ... ... ... ... ... және басқа одақтас державаларының
әскерлері 38-ші сызықтан (Оңтүстік және Солтүстік Корея арасындағы уақытша
шекара сызағы) асып өтіп ... ... ... ... Осының
нәтижесінде Қытай Халық Республикасында «Кан мэй, юань чао, бао цзя, вэй ... ... ... ... ... ... ... отанды қорғап») деген
ұранмен үлкен қозғалыс басталды. Және бүкіл елде ... ... ... соғысына өз қалауымен қатысушыларды тіркей бастады. 1950
жылы қарашада Пэн Дэ-хуайдың ... ... ... ... ... Онда ... әскерлері КХДР-сының әскерлерімен бірігіп жауларға қарсы
тұрды. Ал осы кездегі ... ... ол ең ... ... Тайваньді
бейтарап қалтыру деген идеясына қарсы шықты, және Біріккен ... ... ... ... ... ... Кореяға әскери көмек беру әрекетін,
осы Кореяға жасалған «шапқыншылық ... ... ... ... ... АҚШ
әскерін Кореядан шығарып, соғысты тоқтатып, Корей мәселесін ... ... ... ... ұсынысты жасайды/9,б.21/. Сонымен қатар Үндістан өкіметі
Корей ... ... өз ... ... 1951 жылы ... ... ... ... ... үшін ... конференцияға
қатысудан бас тарты. «Кросс роудс» журналы корей соғысына ... ... ... талдау жасай отырып, 1951 жылы 26 қаңтарда, «Бұл
оқиға Азияның батыс ... ... ... қоғамдық көзқарасын
біріктіруге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... халқының арасында үлкен ашу-ыза толқынын да ... ... ... ... ... ... АҚШ-қа қарсы тура бастады және
Солтүстіс Кореяға қолдау көрсетіп, тікелей көмектеседі. Ал ... ... ... ... ... ... одағымен бірігіп,
Қытайға қол үшін беріп, Корей мәселесін бейбіт жолмен шешуге күш ... ел ... ... ... және ... ... ... жоюды тездетті.
Сол империалистік державалардың езгісінде өмір сүріп жатқан Азия және
Африка елдердің бостандығымен ... ... осы ... ... үшін ... мен ... ... үлесін қосты және сол ... ең ... ... Бандунг конфереция болып табылады.
1954 жылдың мамырында Коломбо қаласында өткен Африка және Азия елдерінің
конференциясына қатысушылар Индонезия ... ... ... ... ... ... өтсін деген ұсынысын
қолдайды. 1954 жылы қыркүйектің ... ... және Азия ... ... ... талқылау масатымен Неру
Састроамиджойоны ... ... 1954 жылы 25 ... ... ... ... бірігіп кележатқан Бандунг қаласында
өтетін конференция әлемдегі ынтымақтастықпен ... ... ... ... ... Бұдан кейін Үндістан премьер-министры Дж. Неру
«осы конференцияға 30-ға жұық ... ... ... ... ... қатысып, Азия және Африка елдерінің ... ... ... тату ... бес принцитерді қарастырады»
деп алдын ала айтып кеткен/6,б.194/. Ал сол қатысушы 30 ... ... жаңа ... ... ең ... ... ... ұсынысы
бойынша «Азия және Африка елдердің ішінде тәуелсіздік статусы бар, сонымен
қатар тәуелсіздігі мойындалған ... ... ... осы ... ... 7 ... ... шақырылды, олар: Египет,
Либерия, Ливия, Судан, Орталық африка федерация және Эфиопия. Ал ... ... ең ... ... ... Халық Республикасын
конференцияға шақыру керек ба ?» деген мәселеден тұындады. Мухаммад Али
«араб елдер, ... ... ... мен ... ... бір столда бас
қосудан бас тартатындар айқын» ... ойын ... ал егер ... шақырылмайтын болса, Бирма конференцияға ... ... ... ... ... Дж. Неру Азия және ... мемлекеттердің қарсы болуына қарамастан Қытайды осы конференцияға
шақыру керек деген ойыннан таймайды және ... ... ... ... ... Ұйымындағы құқығын мойындау қажеттілігі туралы
мәлімдеме жасалғаны туралы ескертті. Дж. Неру тағыда «Егер Қытай Азия ... ... ... ... ... онда ... өткен
конференцияға тексеріс жүгізіледі, сонымен қатар, Қытайдың ... ... ... қарастырылады, оның үстінде сол кезде
конференцияға ... ... ... ... ... ... ... айтты/6,б.195/, сол бір қатар әрекеттің нәтижесінде, ... ... ... шақырылған 18 азиялық мемлекеттермен бірге 1955
жылдың 18 сәуірден 24 ... ... ... ... ... және ... »ге негізделген Азия және Африканың 29 елі ... ... ... Бұл ... ... мақсаттары болған: 1)
Азия және Африка елдердің ... ... 2) ... елдердің
қоғамдық, экономикалық, мәдени мәселелерін және өзара қатынастарын талқылау
3) Азия және ... ... ... ... мәселелерді және ұлттық
билік, отаршылдықпен ... ... ... ... ... Азия және ... ... қазіргі әлемдегі жағдайн қарастыра ... ... іске және ... ... нығайтудағы үлестерін
қарастыру/15,б.32/. Осы конференцияның ең маңызды жетістігі Үндістан ... ... ... ... ... ... «Панча шила» атты бейтіт
қатар өмір сүрудың 5 ... алға ... Бұл ... ... ... егимендігімен территориялық бірлікті құрметтеу
2) өзара шапқыншылық жасамау
3) өзара елдің ішкі саясатына қол сұқпау
4) тең тұрғыда өзара пайда ... ... ... өмір ... бұл ... ... өмір сүрудің бес принципін 1954 жылдың маусым айында,
Үндістан өкіметінің шақыруы бойынша Қытайдың ... ... ... әрі ... істер министрі Чжоу Энь-лай тұңғыш рез
Үндістанда ресми сапарда болған кезде Үндістан ... ... еді, және бұл ... ... екі ұлы мемлекет басшысының
тарихтағы алғашқы тездесуі. Осы сапарға шығар бұрын Чжоу Энь-лай ... және оның ... ... ... ... ... үшін,
азиаттық мемлекеттер арасындағы бірлестікпен өзара түсінушілік өте ... ... ... ... Чжоу ... Үндістанда болған кезде үнді
халқының жылы қарсалуына ... ... ... ... бір ... өз ... ... алудың көне салтымен оны қарсы алған. Үндістанның
ақпаратында тіпті «Чжоу Энь-лайдың Үндістанға келуіне дейін шет елдің бірде-
бір өкілін осындай шын ... ... ... деп ... 1954
жылы 28 маусымда Неру мен Чжоу Энь-лай ... ... ... ... жарияланды. Олардың ішіндегі бейбіт қатар өмір сүрудің ... ... ... аударылды. Екі ел басшысы бірігіп өзара қатынаста
бұл принциптерді ұстанатыны туралы айта ... осы ... ... ... жасауда да жүзеге асырудың майыздылығы туралыда ескертеді,
себебі «егер бұл прициптер халықаралық байланыс ... ... онда олар ... ... ... негізіне айналады, ал
қазіргі заманның қобалжуы мен алаңдау сенімділікке орын ... Осы ... ... мен ... басшысы бірігіп
Бандонг конференциясында бейбіт қатар өмір сүрудің бес принципін әлемдік
саяси жүйеге қосар үлесі зор ... ... оны алға ... ... және ... ... шын ... тек Үндістан мен Қытай арасындағы қатынасын
тереңдете ғоймай, Азия және ... ... ... ... ... ... ... арасындағы ынтымақтастыққа зор үлес қосты. Бондунг
конференцияның нәтижесінде ... мен ... ... ... ... ... ... Қытай Халық Республикасы Үндістанның
көмегімен дүниедегі көпдеген мемлекеттермен тіл ... ... ... ... ... мен ... арасындағы қарым-қатынасының әр саласының нығаюына
байланысты, екі ел ... ... ... қол ... және ... ... достық көршілес ел болып таныла бастады. 1954 жылы ... ... мен ... ... ... ... қол ... оның
мерзімі екі жылға бекітілді. Келісім теңдік және өзара пайдаға негізделіп
товар айланымының өсуін қарастырды. Шикі ... ... ... ... ... әр ... аспаптармен қамтамасыз етуді өз міндеттеріне
алған. Қытай делегациясы 110-нан астам үнді фирмалармен байланыс орнатты.
Осы ... ... ... ... Үндістан мен Қытай арасындағы
сауда айналымы 1953 ... ... 1954 жылы 3 ... Бұдан басқа, 1954 жылы 19 қазанда Үндістан ... ... ... ... ... ... жасауы, үнді-қытай
қатынасындағы маңызды қадам болып табылады. Ал Неру ... ... ... ... ... ... ... емес мемлекеттің басшысы. Неруді
қарсы ала ... ... ... «Бұл ... екі ұлы ... ... түсінушілікпен серіктестікті күшейтеді, Азияда және бүкіл
әлемде бейбітшілікті нығайтады. Біздің халқымыз ұлы ... ... ... ... ... деп жазылған/1,б.173/. Үндістан мен Қытайдың одан
ары ... ... ... тірісқан батыс державалардың кертартпалық
ақпаратта «Үндістан мен Қытай арасындағы ... ... ... ... екі ел ... ... тап болды.» деп мәлімет берілді. 1954
жылы 26 қазанда, Неру Пекинде ... ... ... ... ... болған емес, керісінше, ... ... ... ... деп екі ... ... ... нақты
мәлімет беріп, батыс державалар ... ... ... Бұл кездесудің ең басты нәтижесіне келсек, ол Үндістан мен
Қытай саяси және қоғамдық құрылыстағы ... ... ... ... және ... істесте болуларына бел байлады. ... ... ... ... ... гоминдандар АҚШ-тың көмегімен
басып алған Тайвань және басқада ... ... ... алға ... өз ... ... Неру Үнді Ұлттық Конгресс партиясының мүшелеріне
«Үндістан Тайваньды Қытайдың бір ... ... ... ... Оған ... ... ... акпарат-конференциясында Неру
Тайвань мәселесін Қытайдың келісімісіз шешім ... баса ... ... ... ... ... ... конференцияда Қытай Халық
Республиканың қатысуымен шешім жасау керек деген ... ... ... екі ел ... ... ... ... және т.б.
салаларындағы байланысты дамыту мақсатында жасалған ... ... ... ... ... ... мен ... басшыларының кездесуі, тек екі
ұлы көршілес мемлекет арасындағы ... ... ғана ... ... Азия елдердің батыс державалардың басқыншылықтан арылу
әрекеттері ... ... жаңа роль ... ... ... ... ... мен Қытай Халық Республикасы ... ... ... ... және ... ... ... аймағының алатын орны
Бірақ Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бастап екі ел арасындағы
достық қарым-қатынастың ... екі ел ... ... ... кедергі
жасай бастаған- ол Тибет аймағы болып табылады.
Тибет-Азия құрлығының ең ... өте биік ... ... орналасқан,
әлемдегі ең биік Гималай таулар оны үнді түбегінен ... ... ... ... ... ... мүлдем ажыратқан және оның
саяси, қоғамдық-әлеуметтік сонымен қатар экономикалық дамуына үлкен кедергі
жасады. ... ... ... ... ... кезде Тибет әлі
феодальдық қоғамда өмір сүріп жақан. Солай бола ... ... ... ... ... ... және бұл ... Азияның әр-түрлі аймақтары
мен мемлекеттерден табынушылар келеді. Ламаизм –тибет халқының өмірінде ең
маңызды роль атқарады және ... ... ... ... ішкі
құрылымды белгілейді. Ламаистік діни ұйымның саяси және экономикалық билігі
Тибеттегі феодальдық ... ... ... ... ... ... өкіметінің қолында болған, ол үкімет ... және ... ... ділі ... ең ... ... өкілдерінен
құрылған. Күрделі табиғат жағдай және табынушылармен саудагерлердің
мемлекеттер арасында ... ... ... ... және ... ... қатар
Гималайдық мемлекеттер Сикким, Бутан, Непал арасындағы шекараны нақты
белгілеуге қиыншылық тұдырады. Осы ... ... бір ... мен ... ... ... табылады. XVIII-ғасырдың соңында
Үндістандағы Британдық отаршыл билік көз қырын ... ... ... ... ... ... ... ал шын мәнінде өз ықпалын
кеңейтуді жалғастырғысы келді. XIX ғасындың аяғында XX ғасырдын басында
ағылшын ... ... ... ... ... ... гималайдық
мемлекеттер арасындағы қайшылықпен дау-жанжалды ... ... ... бұл ... ... және ... бір ... ерекше құқығына қол
жеткізген. XIX ғасырда Англия толығымен патшаның билігіне бағынатын Қытай
құрамына ... ... ... ... шекарасына жетеді. XX ... ... ... батыс отаршыл ... ... ... курт әлсірейді, ағылшындар бұл орайды пайдаланып,
Үндістанды Ресей ықпалынан қорғау керек ... ... ... ... Тибетте қарулы зерттеуді ұйымдастырды, оның нәтижесінде 1904 жылы
Лхас бітіміне қол ... Ол ... ... ... ... ерекше сауда және саяси құқықтарға ие болды (Таварларды әскерлер
қорғауға болатын Джангдз, Ятунг және Гарток ... ... ашу , ... ... ... және ... ... атқаратын мекеме ашу т.б.
құқықтар)/3,б.153/. Бұл ерекше құқықтарды бұрынғы түрінде ... ... ... ... ... ... ... 1907 жылғы Ағылшын-орыс
бітімінде мойындайды. Сонымен бірге үстінде айтылып кеткен ... ... ... ... емес басқару құқығын мойындаған. 1910 жылы
Қытайдың Тибеттегі әсері бір шама ... ... 1911 ... болған қытай
ревалюциясымен Цин ... ... ... ... ... шығарылады. Осының нәтижесінде 1912 жылы XIII-ші ... ... ... ... ... Қытайдың өкіметі
Тибеттің тәуелсіздігін мойындамады. Ал Ағылшындар болса, Тибетте өз әсерін
күшейту әрекетін ... ... Егер ... ... ... қолдау
тапса, онда ағылшындар далай-ламаның көмегіне ие болды. 1934 жылы Лхасда
қытай өкілділігі ресми ... ... ... «ол нанкин өкілділігіне
бағынатын Монголия және ... ... ... ... ... бірақ екі жылдан кейін Лхасда Ағылшындардың тұрақты
миссиясы ... ... ... соғыстын аяғында жаңа далай-лама
кәмәлет жасқа толмағандықтан, Тибетті билеу жұмысын уақынша үкімет атқарып
отырған, дәл осы ... ... екі ... ... ... көздесе, екінші топ-Тибет Қытайдың құрамына ... Сол ... қол ... мақсатында 1943 жылы
Лхасда Тибеттің сыртқы істер бюросы құрылды, гоминьдан үкіметі осы оқиғаға
байланысты өз ... ... ... ... ... егер әлем ... ... түрде мойындайтын болса онда оны ... ... ... ... Ал Англия өкіметі бұл бюромен тығыз байлыныс жасау
саясатын ұстанды. 1946 жылдың басында, ... ... өз ... және
Қытайға тәуелді емес екенін делелдеу үшін Үндістан мен Қытайға формальді
түрде екі елді ... ... ... қол ... ... «Жақсы тілек» деп аталатын миссияны жіберді. Делиге жеткен
тибеттік миссияны Британдық Үндістан үкімеді ... ... ... мүшелері
вице-король Лорд Уэйвелмен кездесті. Үндістаннан шығып ... ... ... ... ... Ұлттық Ассамблеясының жиналысына қатысады.
Гоминьдандық Қытай бұл ... ... ... ... ... ... ... деп түсіндіреді, тибеттік билік «Тибет Қытайдың бір бөлігі
емес және делегация тек ... ... ... ... деп ... ... қарсы тұрды. Қытай өз тұрғысын нығайтып, 1946 жылы ... ... 120 ... ... онда ... ... билік ... ... ... Бірақ 1947 жылдың наурыз және сәуір ... ... ... ... ... ... Азиялық конференциясының
бірінші конференциясына жеке ел ретінде шақырылды. Бұл ... ... ... ... ... жалауларымен бірге
көтерілді, тибет делегациясының мүшелері ... ... Неру ... кездесті/9,б.55/. 1947 жылы Үндістан өз тәуелсіздігіне ... ... ... ... ... уақытша өкіметі бірігіп
Тибет басшыларына «Үндістан өз тәуелсіздігін ... ... ... құқықтарымен ерекше биліктері тәуелсіз Үндістанға
берілетіні» туралы хабарлады/3,б.154/ және 1947 жылы 15 тамызда Англияның
Лхасдағы тұрақты ... ... ... ... ... ... ... бастап Ұлыбритания мен Қытай арасындағы Тибетте билік ... ... ... ... ... бірақ бұл нәтижесінде Тибет
Үндістан мен Қытай ... ең ... әрі ... ... ... екі елге ... маңыздылығы тұрғысынан алып қарағанда, Үндістан үшін
Тибеттің өте маңызды территория стратегиялық мәні бар. ... ... ... ... ... ... осы ... Үндістанға
деген маңыздылығын былай деп көрсеткен « Ауғанстан, ... және ... үшін ... осы ... ... ... буфер ретін пайдалану
керек»/4,б.53/. Бірақ олардың бұндай жобасы іске аспайды, ... ... ... оның кем дегенде екі үлкен маңызы бар. Біріншісі :
территория стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... онда территория стратегиясынан да ... ... ... ... ... көп ... ... Тибеттің
дербестігі Қытайда қоныстанған басқа аз санды ... ... ... ... ... Қытайтың қауіпсіздігіне, билігіне және территорияның
тұрақтылығына тікелей әсерін тігізу ... ... ... оны ... бір ... ретінде жасау жоспарын жүзеге асырмақшы болған.
1949 жылдың ортасында Қытайдың халық ... ... ... Солтүстік-
шығысын, Солтүстігін және орталығын толығымен азат етіп, Тибетке жақындай
бастады. 1949 жылы ... ... ... арнаулы мәліметті жариялады,
оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... және Тайвань
аралдарды қамтыған бүкіл Қытай территориясын азат ... ... ... ... ... ... барысында батыс
державалардың кедергісіне ұшырады. Олар Тибетті тәуелсіз мемлекет ретінде
қабылдағысы келген, және бұл ... ... ... етіп ... ... ... қолдаса, онда Англия мен АҚШ-та ойланбай-ақ Тибеттің
тәуелсіздігін мойындайтын ... » ... ... ... ... Тибет туралы пікіріне келсек, 1949 жылы 12 ... Неру ... ... ... ... ... ... Тибет автономдық бірлік
ретінде қарастырылады» деген пікірін білдірді/9,б.67/. Осыларға қарамастан
1950 жылы 18 қаңтарда, Чжоу Энь-лай ... бір рез ... ... ... ... ... және 22 қаңтарда ҚХР-сының сыртқы істер министрінің
өкілі ... ... ... бір ... сол ... Тибет билігінің
бөлінушілік мақсатында шет елге жіберілген кезкелген миссиясы ... ... деп ... ... ... ... алған кез келген мемлекет
Қытай Халық Республикасына қарсы екендігін баса ... ... ... Үндістан үкіметі Қытай үкіметіне бейбіт жолмен Тибет
мәселесіне шешім қабылдау қажеттілігі туралы құлақтандырды. Бірақ 1950 жылы
7 қазаннан ... ... ... Тибетке қарай аттандырғызады, ал 25
қазанда, ҚХР-сы «Қытай ... ... ... бір ... 3 ... батыс отаршылдардың қанауынан азат етуге және ... ... ... ... реттеуге бұйрық берілгені» ... ... ... 19 ... ... ... ... орталығы-Чамдоны басып алады. Бұл әрекеттердің
нәтижесінде 26 қазанда ... ... өз ... ... Бұндан хабарды
естіген Үндістан өкіметі Тибетте болған оқиғаға ... ... ... виза мәселесімен Үндістанда жарты ... ... ... 25 ... ... жүгізу мақсатымен Қытайға аттанғаны туралы
хабарлады. Және Үндістан премьер-министрі Неру ... ... ... хат ... онда Қытайдың Тибетке басып кіріп оны жаулап алғанына
өзінің өкінішін білдіре отырып, Тибет мәселесін бейбіт жолмен шешу ... ... ... Үндістанның Пекиндегі елшісі К.М.Паниккар Қытай
үкіметіне «Қытай әскерінің ... ... ... ... ... құқығын
қалпына келтіру мәселесін күрделендірді және Үндістанда өз тарапынан ... ... ... ... ... туралы»
хабарлады/11,б.19/. Үндістан ақпараты «Тибет мәселесі Үндістанда ерекше
қызығушылық ... деп ... және ... ... ... ... ... орнату ниетпен Тибет мәселесіне қол сұққысы келмейді,
тек бұл кішкентай мемлекеттің үйреген өмір сүру ... еш ... ... ... ... ... беруді қалайды.» деп жазылған/27/.
Үндістанның бұл мәселедегі ... тез ... ... ... ие ... ... ... «Қытайдың Тибетке жасаған әскери әрекеті
Үндістанды батыс мемлекеттерге жақындатып Азиядағы тепе-теңдікті өзгертуі
мүмкін» ... ... ... жылы 30 ... Қытай үкіметі 26 қазанда ... ... ... Делиге хат жолдады. Онда Қытай үкіметі « ... ... бір ... ... ... ... Қытайдың ішкі мәселесі, Қытай
Халық Азаттық Армиясы мінтетті ... ... азат етіп ... ... Және ... шет елдің бұл ішкі мәселеге қол ... ... ... ... білдірген/3,б.164/. Сонымен бірге, «Тибет
мәселесімен Қытайдың БҰҰ-ның құрамына кіру мәселесі ... ... жоқ ... ... дәріптеп, Үндістанның бұл мәселе бойынша
Қытайға білдірген нараздылығына өкініш ... Және ... ... ... әрекетіне байланысты, «біріншіден, Тибет мәселесі
Қытайдың ішкі ... ... ... ... ... ... Армиясының
осыған байланыс әрекеті басқыншылық емес, азат ету; ... ... ... Тибетті өзіне шапқыншылық жасайтын базасына
айландыруға жол бермеді.» деген түсініктемелер берді ... ... ... ... ... ... Тибет мәселесіне байланысты
« ол Тибетке саяси және территориялық ... ... ... жоқ, және жаңа
ерекше құқықды да сұрағысы келмейді, бар болғаны қолындағы Тибеттегі ... ... ... ... ойын ... ... Үндістан мен
Тибеттің мүдесіне сай жасалған жоғарыда айтылған ерекше құқықтар Қытайдың
Тибеттегі билігіне ... ... ... ... кетті. Өзара жолдаған
хаттар ... ... мен ... ... ... ... ұстанатын
пікірілері бөлек екенін байқауға болады және ... ... ... ... ... келмейтініде айқын. 1950 жылы 14 қарашада,
Үндістан президенті парламент алдында ... ... ұлы ... ... ... ... ... туралы жариялады.
Сонымен бірге, Неру өкіметі реальді ... ... Неру ... ... ... ... ... ұнамайтын немесе біздің қалауымызға қарсы істер
болуда, бірақ біз қолында ұзын найзасы бар Донкиход сияқты барлық ұнамайтын
істерге қарсы тұруымызға ... ... ... тек ... ... қана
қоймай, тіпті әурешілікке алып келуі мүмкін» деп білдіреді/11,б.29/. Бұндай
өзгеріс және өте ... ... ... ... ... қорғанысты тек
Қытаймен бейбіт қарым-қатынас орнату арқылы жүзеге асыра ... Ал ... ... 31 ... ... ... ... жауабында, «Тибет
мәселесін бейбіт жолмен шешім табу ... ... ... хаттың соңында
Қытай үкіметі екі ел арасындағы қарым-қатынасы ... ... ... ... ... мен Қытай ... ... ... ... және мәдени байланысты ... ... ... ... ... жасайтындарын да анық айтты. ... ... ... ... партияның мүшесі әрі Үндістанның
геосаясаты мен сырты ... ... ... ... ... авторы
К.М.Паниккар мырза осы мәселеге байланысты және ... ... ... нәрі мен жаңа Социалистік Қытайдың әскери-саяси
қабылетін сезіп, Дели ... мен ... ... ... ... Үндістаннан қалған Қытайдың батысында орналасқан Тибеттегі ерекше
құқықтардан бас тарту керек деп ұсыныс жасаған еді/11,б.31/.
Осы пікірлердің нәтижесінде, 1953 ... 2 ... ... ... Неру Қытай басшысы Чжоу Энъ лайға Тибет ... ... ... телеграмма жолдайды. 1953 жылдың 31 желтоқсанда Пекинде екі ел
арасында келіссөз ... ... ... ... бұл ... «Үндістан
дипломатиясынын айтарлықтай жетістігі деп есептеп, Қытай қалыпты Үнді-Тибет
саудасынан айыра алмайды» деген мінездеме берді/3,б.170/. Төрт айдан ... 1954 жылы 29 ... ... мен ... арасында «ҚХР-сындағы Тибет
аймағының Үндістанмен сауда ... және ... ... ... қол ... ... жыл ... қол қойылған бұл келісім
бойынша, Үндістан ... ... ... ... ... Қытай
Үндістанда (Дели, Калъкутта, Колимпонг қалаларында) өз ... ... тең ... бар. ... үшін 1921 ... бері жұмыс істеп келе
жатқан сауда агенттерін сақтап ... ... ... және ... ... пайда көру нәтижесінде, Қытай Үндістан территориясында сауда
агент құру ... қол ... Және бұл ... ... ... Үндістаннан қалған Қытайдың батысында орналасқан Тибеттегі ерекше
құқықтардан бас тарту туралы ... ... Осы бір ... ... екі ел ... ... даму жолындағы кедергілерді
жояды. Бұл келісімнің ерекше мәні бейбіт қатар өмір ... бес ... ... алға ... Ал ... мәселесіне келсек, бұл келісімде ең
алғашқы рез Үндістан ресми түрде ... ... бір ... ... ... ... Қытай сыртқы істер министрінің орын ... ... ... қол қойю салтанатында «екі ел ... ... ... ... бұл ... екі ... мүддесі үшін қызмет атқарады
және екі мемлекет ... ... ... ... ... Үндістанның Пекиндегі басты елшісі «бұл ... ... екі ұлы ... ... мен ... ... дәстүрлі
достықты нығайты »деген пікірін білдірді. Келісімге қол ... Неру мен Чжоу ... ... ... хат жіберді. Сол бір
қатар келісімнің жалғасы ретінде, 1954 жылы 14 ... Дели ... мен ... ... ... ... ... қол қойылды, онда екі ел
арасындағы сауда байланысты кеңейтудың ұсынысы жасалып бір ... ... ... ... ... жылдар арасындағы Үндістан мен Қытай қарым-
қытынасындағы Тибет ... ... ... ... бір бөлігі
ретінде мойындауымен аяқталды. Ортақ шекара және ... ... бар ... осы екі ... ... ... ... Азия
және бүкіл әлемде бейбітшілік орнауында ерекше мәнге ие ... ... ... ... екі ел ... ... жақсы күндер жалғаса бере алмады, 20 ғасырдың 50 жылдар ... ... ... ... ... екі жақты қарсыласуға
итермелеп, екі ел арасындағы қарым-қатынас нашарлап, он жылдан астам уақыт
бойы жауласуға ... ... ... 1956 жылдың аяғы және 1957 жылдың басы
аралығында Үндістан ... ... ... ... делегациясы
мемлекеттік әкімшілік кеңесінің премьерінің бастауында Үндістанға сапар
жасады. Бұл кездесулерге байланысты үнді ... ... мен ... ... ... ... қажеттілігі туралы көп айтылды. Әйгілі
буржуазиялық газет «Таймс оф Индия»да үнді-қытай достық қоғамының төрағасы
Каранджияның мақаласын ... ... ... ... онда ... ... ... ынтымақтастықты нығайтатыны туралы мақала
жазылған. 1956 жылы 29 қарашада, үнді ... ... ... ... ... әлемде бейбітшілікті нығайтудағы ықпалына жоғары
баға береді және «Қытай халқы Үндістан сияты көршісін мақтаныш етеді» ... ... Осы ... ... ... ... арасында
өткен кездесу тағыда бір рез қоғамдық және саяси жүйедегі айырмашылыққа
қарамастан, Үндістан мен ... ... ... екі ел ... ... әрі нығайту мақсытымен Азия елдерінің бейбітшілігі және
ынтымақтастығы үшін күресетіндерін алғы қойды.
Үндістан мен осындай ... ... ... 1956 жылы наурызда Қытай
халық азаттық армиясы әскери мақсатында Синъцзяннан батыс Тибеттің ... ... ... кесіп өтетін жол жасай бастады, ал бұл ... мен ... ... ... түрде анықталмаған шекара аймақтардың
бірі, Үндістан мен Қытай ... де бұл ... ... территориясы деп
есептейді. Аксай-чин аймағының күрделі табиғи жағдайнда орналасқан ұзындығы
1200 километрде жұық бұл жолдың ... 1956 ... ... ... ... ... аяқталған, және үндістердің ойы бойынша бұл жол
Үндістанның 19 мың ... км. ... ... алған/6,б.269/. Бұл
аймақтың алыста орналасқандықтан, Үндістан үкіметі оған ең аз ... ... ... 1957 ... қыркүйегіне денйін бұл жолдың бар
екенін сезбеген!/10,б.15/ 1958 жылдың шілде ... ... ... жаңадан шыққан картасынан бұл жол туралы хабар алған, бұл картада
тек жаңадан салынған жолды ... ғана ... ... ... ... ... ... өз территориясына енгізген. Сол шілдеде, Үндістан ... осы ... ... өз наразылығын білдіріп, сол жолды ... ... ... ... ... ... ... үкіметі сол барған
адамдарды бір ай мерзіміне қамауға алды. Ал Үндістан үкіметі Қытайдың бұл
әрекетін Үндістанның ... ... ... деп ... 1958 жылы желтоқсанда, Неру Чжоу Энь-лайға хат жолдап, онда Аксай-чин
аймағындағы жол ... сөз ... «Екі ел ... ... ... бойынша
еш қандай келіспеушілік жоқ» деген пікірін білдірді. /15,б.46/ Чжоу Энь-лай
бұл ... ... ... ... «Екі ел ... шекара ешқашанда ресми
түрде анықталған емес, және Қытай орталық үкіметі ... ... ... ... ... ол ... ... саясатының
тұындысы.» деген көз қарастарын көрсетті. Және Аксай-чин аймағы ежелден
бастап Қытайдың билігінде болғанын ... ... сол ... ... ... де ... кетеді. Осы мәселе бойынша келіссөз үш ... ... ... оның ... да ... ... емес. Керісінше
Үндістан мен Қытай арасындағы Тибектың шығыс және ... ... ... бақылау жүргізетін әскерлер арасында қақтығыстар
үзілген емес. 1959 жылы 10 ... ... ... ... ... ... ... үкіметімен Тибетті азат етуіне байланысты
жасаған 17 келесімді бұзып, Тибеттің тәуелсіздігін алу ... ... ... бұл ... ... болып, 31 наурызда, ... 12 ... ... ... ... ... ... Үндістаннан саяси
қолдау сұрайды. Үндістан оларға көмек көрсетіп, оларды ... ... ... және ... ... штаттарына орналастырған. 1959
жылы 9 сәуірде, ... ... ... ... ... ... ... қашқындарға саяси баспама беру, сол ... ... ... ... ... ... ... 9 сәуірде Неру
Тибеттегі оқиғаны «тибеттіктер өзінің отан сүйгіш сезімнің ... ... ... Одан 3 күн ... ... яғни 13 ... Неру ... мен Тибет арасындағы Тибет автономиясының ... ... ... ұстамағаны үшін айыптады. Және 1959 жылы сәуір айынын
аяғына ... ел ... ... ... шекараласқан аймақтағы әскери
күшті нығайтуға бұйрық береді. Неру өзінің Қытай премьер-минитрі Чжоу ... ... ... ... мен ... ... ... келе жатқан
тәстүлі шекара сызығымен Макмагон сызығы арасында жатқан 90 000м2 ... ... ... 35 000м2 ... Үндістан территориясына
қосуын сұрайды. Қытай Үндістанның бұндай талаптарын орындаудан бас тартады.
Алдында айтып кеткендей ... мен ... ... ... сызығы
ешқашанда тұрақтандырылмаған, ал Макмагон сызығы болса, ол 1913-1914 жылдар
аралығында Сиккимде Ұлы Британия, Қытай ... және ... ... ... ... ... ... еді, бірақ Қытай өкіметі ... ... ... қол ... ... ... ... сызығын
қабылдамайды/17-3,б.68/.
2.3. Үндістан және Қытай арасындағы 1962 ж. шекара қақтығысы
Үндістан ... ... ... ... қарсы тұруына
қарамастан, 1959 жыл шілдеден бастап өз әскерлерін тұрақталмаған ... ... ... ... осы жылы ... ... ... заңды
деп қабылдайтын Макмагон сызығына жетіп, Тибет шекарасына жақындады. Ал бұл
әрекеттер Үндістан мен Қытай ... ... екі рез ... ... келді. Біріншісі, 1959 жылы 25-26 тамызда Макмагон ... ... ... ... ... болды, оның нәтижесінде
үнді әскерлері солтүстікке қарай ... ... ... ... ... ... Конгка өтпесі жанында болды,
1959 жылы 20 қазанда, қытай әскерлері шекара тәртібін бұзған 3 үнді ... ... Ал оның ... ... үнді ... ... ... жақ қатты соғысты. Оның нәтижесінде екі жақтында онға жұық әскерлері
өлтіріліп бірнешесі тұтқынға алынды/6,б.270/. Екі ел ... ... осы ... ... ... мүлдем жойып тастайды. Шекара
мәселесіне байланысты екі елдің сыртқы істер министр және елші ... ... (Екі ... ... ... ... ... таблица
1 және Карта 1 ден нақты көруге болады.) 1959 жылы ... Чжоу ... ... ... ... ... ... «Екі ел арасындағы
шекара еш қашан нақты белгіленген ... және ... ... ... өзінде қытай әскерлері одан асып өткен емес, қытай
әскерлері ... ... ... ... ... ... ... күзеткен, ал үнді әскерлердің бұл әрекетке білдірген ашулану сезімі
өте қажетсіз болды.» деп айтып, хаттың соңында «Екі ел ... ... ... қалдығы» деген сипат берді/10,б.24/. Ал Неру оған ... ... ... пен ... ... ... деген
маңыздылығын көрсетіп «қытай әскерлері Үндістанның ... ... ... Аксай чиннен шегініп шықпағанша, шекара
мәселесіне шешім табылмайды»деген пікірін білдірген/10, б.25/. Дәл ... АҚШ ... ... ... ... ... және Қытаймен
байланысы нашарлай ... ... ... ... мен ... ... нығайтуды дұрыс деп қабылдай бастады. Өйткені осы екі ... ... ... ... ... ... ... көздеді/15,б.77/.
Екі ел басшылардың дипломатиялық хат алмастыруы 1959 жылдың аяғынан 1960
жылдың басына дейін созылды. 1959 жылы ... Чжоу ... «Екі ... ... ... сызығынан және Аксай чиндегі нақты бақылап отырған сызықтан
өзі жаққа қарай 20 шаршы километр шегіндіру» ... ... ... ... егер ... асса онда ... ... үнді әскерлер Макмагон сызық
аймағынан шығарылады және Қытай Аксай чинде ... ... ... болады. Әрине Үндістан үкіметі бұдай ұсынысты қолдамайды.
Нерудің ұсынысы бойынша «Макмагон ... ... ... тек әкери
күзетшілерді жібермесе болды, ал Аксай чинға байланысты, екі жақ ... ... ... ... ... ... керек.»/10,б.27/. Шекарадағы мәселеге
нақты шешім табу ... ... ... Чжоу ... ... ... хат ... екі ел басшылары бас қосып, осы
мәселе туралы келіссөз жүргізу деген ... ... ... Неру ... ... бас ... 1960 жыл ... Чжоу Энь-лай
Үндістанның астанасы Делиге Нерумен ... ... ... ... ... «екі ел қызметкерлері бірігіп екі ел арасындағы шекара мәселенің
шын мәліметтерін ... және екі ел ... ... ... /17-
3,б.71/деген келісімнен басқа шекара мәселесін шешуде ешқандай нәтижеге қол
жетсізе алмады.
1961 жылы Неру 43 бақылау орнын құру ... ... ... чин ... ... Кеңес одағы және АҚШ-тың көмегімен құрған қарулы
әскерін жіберді. Көтеген ... ... ... ... ... жолына
жақын жерлерде орналастырды. Кейбір бақылау орындар Конгкаға жақын жерлерде
орналастырды. Осы жағдайға байланысты Қытай ... ... ... территориясына басып кірді» деп шекараға өз әскерлерін жібереді.
Осыдан ары екі ел ... ... ... ... ... ең соңында
1962 жылғы үнді-қытай шекара ... алып ... ... ... аймағында болған бұл соғыс 1962 жылы 20 ... ... ... ... және ... екі ... ... кезең: 20 қазан-28 қазан
Бұл шайқас Үнді-Қытай шекарасының шығыс және батысында болды. 22 мыңнан
астам Үндістан әскері және 19 мың ... ... бұл ... ... ... ... ... қол жеткізіп оның нәтижесінде шекара аймағындағы
көптеген жерлерді жаулап ... үнді ... сол ... 37 ден астам
бақылау орнын ... ... ... ... соғыс аяқталуысымен «шекара
қақтығысын тоқтату, қайталай келіссөз жүргізу, шекара мәселесін шешудің үш
ұсынысын алға қойды»/17-1,б. 90/.
- Екі елде ... мен ... ... ... ... ... ... табу қажеттілігін мойындау керек. Бейбіт жолымен шешім
қабылдаудан бұрын, екі жақ өз әскерлерін ... ... ... ... ... өз тарапына қарай 20 километр шегіну
қажет.
- Үндістан өкіметі бірінші ұсынысты қолдаған ... ... ... екі ... ... ... ... шығыс бөлігінде
орналасқан қытай ... ... ... ... ... қарай шегіндіруге келіседі.
- Қытай үкіметінің ұсынысы бойынша Үндістан-Қытай шекара мәселесін
бейбіт жолмен шешу үшін екі елдің премьер-министрі ... ... ... ... бұл үш ұсынысынан бас тартып, соғыстың екінші
кезеңіне дайындық жасай бастады. Осылайша соғыс екінші ... ... ... 16 ... ... ел ... шекаралы аймақтағы соғыстың екінші кезеңі басталды,
бұл соғыс бірінші кезеңмен салыстырғанда өте қатты болды. ... ... ... Бейбіт жолмен шекара мәселесіне шешім тапқылары келген
қытайлар 21 қарашада өзі бір жақты соғысты тоқтатуы ... ... ... іс ... ... отырған аймақтан өз мемлекет жағына 20 ... ... ... ... ... өз ... 20 шақырым шегінді. ... ... бұл ... ... ... ... Бұл ... соғысында Үндістанда шамамен 8900 адам шығыны, Қытайда 2400 ... ... ... ең ... ... ... ... алынған үнді
әскерлерін жіберіп, қаруларды оларға қайтарып берді. ... ... ... ... таң ... «неге қолына жеткен жеңісті
тастап, тартып алған территорияны Үндістанға қайрарып берді» ... ... ... Және оның ... ... ... ... болды. Бірақ
Қытай үкіметі ешқашанда өзінің артқа ... ... ... ... ... мен Қытайды көз жылдар бойы мазалап жүрген Тибет
аймағындағы шекара мәселесінің соңы екі елдің ... ... ... ... ... ... армиясының жеңісімен аяқталды. Бірақ
соғыста жеңіске ... ... ... ... Қытай жеңілген елдер сияқы өз
қолына түсірген жерлерді ... ... ... және ... ... ... нәтижеге қол жеткізген жоқ. Осы 1962 ... ... ... ... әлем ... ... ... ең үлкен қақтығыс ... ... ... ... ... ... ... және
әскери күшіне деген маңызы зор. Осы соғыстан екі ел ... ... ... шекара мәселесін қарастырғанда өзара түсінушілік табар деген
үміттеміз. Осы ... ... ата жауы ... ... ... ... ... ырықтылық берді. 1963 жылы Қытай мен Пәкстан Кашмирдегі
шекарасын анықтады. Осыдан кейін, Қытай мен ... ... ... ... ... ... 1964 жылы ... АҚШ-пен Кеңес
одағының ядролық монополиясын бұзу мақсатымен тұңғыш атом бомбасын жарды.
Үндістан бұны ... ... ... теп ... ... ... ... күшейді. Сонымен бірге ... мен ... ... және ... мен ... ... одақтасуы, Үндістан мен Қытай
арасындағы қарым-қатынастын бұзылуын ұлғайтты. Кешегі бауырластық ... ... ... мен Қытай Халық Республикасы арасындағы
қарым-қатынастардың серіктестік кезеңі
3.1 Мемлекетаралық ... ... шығу ... ... мен ... жылғы қақтығыстан кейін, ресми түрде анықталмаған екі мемлекет
арасындағы шекара аймағында үнді-қытай әскерлер ... ... ... 1969 ... 1970 ... аралығында Үндістанның премьер-министрі
Индра Ганди Қытаймен ... ... ... ... мәселелерінің жолын
қарастырып, қарым-қатынасты жақсартсақ деген ниетін бірнеше рет білдірді.
1970 жылы ... ... ел басы Мао Цзэь ... ... ... ... ... Мишраға «Біз қалайда дастыққа өтуіміз керек, бұлайша
іренжісіп жүре ... ... деп ... ... ... екі ел басшыларының арасында өркен жайды. Баяу қимылдай жүріп, екі ... жылы ... елші ... ... дипломатиялық байланыстарын
қалпына келтірді. 1979 жылы 2 желтоқсанда ... ... ... минитрі
Ваджпай Қытайға ресми сапармен келді. Қытайдың ел басы Дэнь ... ... ... Үндістанның сыртқы істер минитрі ... ... ... ... ... мәселесіне байланысты
«шығыс бөлікті ... ... ал ... бөлігін Үндістан берсін»
/9,б.121/деген жобаны ұсында. Кейінгі екі ... бұл жоба ... ... ... бұл ... қызығушылықтарын тұдырмады. 1981-1987
жылдары Қытай-Үндістан елдері шекара мәселесі ... ... рет ... Бұл ... екі ел ... ашық ... өзге
ешқандай жаңалық жарық көрмеді. Осы аралықта, 1986 жылы ... ... ... Сандоло аңғарына «шапқыншылық жасап кірді» деп, ... ... ... бұған қатаң тойтарыс берді. ... ... ... ... екі ел ... анықталмаған шекара аймақта Аруначал
прадеш атты жаңа штатын құрады. Қытай бұл әрекетіне ... ... бұл жаңа ... ... ... Тибетдегі шекара
мәселесі бойынша 8-ші кезекті келіссөзде Қытай ... ... ... ... ... шығыс бөлік жөнінен тұрғыларының ... ... 1988 жылы ... ... ... ... ... жағдайды жібітті, желтоқсан айында ол Қытайғы ... ... оның ... ... Неру 1954 жылы Қытайға ресми түрде мапарлай келгеннен
кейінгі Үндістан премьер-минитрінің тұңғыш келуі еді, Раджип ... мен ... екі ... арасындағы мәселе тұралы ашық жарқын ... ... Екі ел ... ... ... қатар өмір сүрудің бес принципін»
өзара қарым-қатынастың даму принципі екенін дәріптеп, бейбіт жолмен шекара
мәселесін шешу ... ... ... ... кейін екі ел
басшыларының өзара ... ... ... 90 ... екі ... ... қақтығыстың қайталанбауынан сақтану үшін, екі ел арасында
бір қатар сенім шаралар жасалынды. 1991 жылы ... ... ... ... ... ... ол Делиде Үндістанның премьер-министрі
Нарасимха ... ... ... Шанхай қаласындағы және Үндістанның
Бамбей қаласындағы елшілігін қайта құру тұралы келісімге қол қойды. ... ... ... Рао ... ресми түрде сапар жасады, бұл
сапардың нәтижесінде «Шекарадағы нақты ... ... ... мен
тыныштығын сақтау»/9,б.92/ атты келісімге қол қойылды. Бұл келісім бойынша
екі ел саяси тілдесу және бейбітшілік ... ... ... екі ... ... мәселесін бірден келісіп, өзара қарулы ... ... 1995 ... екі ... келісім бойынша шекарадағы жарсы
жақтағы елге өте жақын орналасқан күзет орындарды алып тастайды. 1996 жылы
Қытайдың төрағасы ... ... ... ... ... екі ел ... ... нақты меңгеру сызығы аймағының ... ... ... ... тұралы келісімге қол
қойылды. Қазір екі ел арасындағы сенімділік шара дегеніміз:
-Шекаралы ... ... ... азайту
-Армия қолбасшылары жиі байланыста болу
-Белгілі бір мезгілде өзара кездесу жүргізу
-Нақты шешім таппаған аймақта әскери жаттығу жүргізбеу/17-3,б.112/
Бұл келісімге қол ... екі ел ... ... арттыруда және
бейбіт түрде шекара мәселесін шешуге негіз салды. Бұл сапарлар екі ... ... ... ... ... Екі ... ... ашық рай танытты.
Бірақ 1998 жылғы Үндістан мен ... ... ... сынақ
жүргізуі бүгіл дүниежүзіндегі мемлекеттердің нараздылықтарын тұғызды.
Үндістанның Қытайдан қауып төнуді сылтау етіп, ядролық ... ... ... ... енді жақсарып келе жатқан қарым-қатынасын нашарлатты, және
Қытайдың Үндістанның мындай пікіріне қарсылық ... ... ... ... ... ... ядролық қаруға қол кеткізе
алды. Қытай Пәкстанның әскери күшін ... ... ... мен Пәкстан
арасындағы тепе-теңдікті сақтап, Үндістанның өзіне ... ... ... Осы барлық әрекеттердің нәтижесінде Қытаймен Үндістан арасындағы
саяси, әскери, экономика мәдениет және т.б. ... ... ... алып келді. Бірақ қазіргі заманның талабына сай екі
мемлекет үкіметтері бір-біріне деген маңыздылығын біліп, екі ел ... ... ... қимылдар жасай мастады. 1999 жыл
шілдеде Үндістан ... ... ... ... Сингхінің Қытайға ресми
түрде сапар жасауыда екі ел ... ... ... 1998 ... ... ... ... жүргізу қимылы екі мемлекет
арасындағы қарым-қатынасқа уақытша кедергі алып ... ... ... ... екі ел ... ... қайтадан қалыпты даму барысына
бұрылып, нақты істестік ... ... ... кезеңдегі Үндістан мен Қытай арасындағы саяси байланыстардың
жаңа бағыты
2003 жылы маусым айында Үндістан премьер-министрі Ваджпай Қытайға ресми
сапар ... екі ... ... ... ... ... тың кезеңіне
өрледі. Сапар кезінде, екі ел өткен кезеңдегі Үнді-Қытай қарым-қатынасын
қарастырып, жүние халқының 1/3 ... ... ... мен ... ... ... ... ел екенің айтып өтті. Сонымен бірге екі ел арасындағы жақсы
қарым-қатынас Азия және бүкіл әлемнің ... ... ... деген маңыздылығы зор екенің ескерте отырып екі елдің премьер-
министрлері Ваджпай мен Вэнь Цза Бау ... мен ... ... және жан-жақтылы селбесті жасау жарнамасына »қол қойды. Бұл
келісім бойынша екі жақ жиі жоғары ... ... ... арақылы өзара
түсінікті арттыру мақсатында екі жақты қарым-қатынасты нығайтады. Осы
кездесудің ең ... ... екі ел ... ... ... ... ... бірге Қытайға сапар ... ... ақ ... ... ... ... ... ірі сауда
компаниясының, технология салада кетістікке қол жеткізіп отырған басшылар
болды. Шын мәнінде бұл ... ... көбі ... ... және ... болды. Алайда, дың қадамда жоқ емес еді. ... ел ... ... жасау керек, «екі елдің әр ... ... екі ... ... түп ... ... керек » дегендерді
алғашқы рет алға қойды. Сауда жасау жағында «сауда жасау және ... ... ... мәселелерді жойю », «сауда ... ... ... » дегендерді де тұңғыш алға қойды. Шекара ... жақ ... ... ... ... ... мәселесін шешудің
нұсқасын жасау» деген пікірлерге келісті. Үндістан үкіметі бірінші ... ... ... ... ... ... бөлінбес бір бөлігі
ретінде мойындады.
Үндістан мен ... ... ... тек ... дамуға
бағытталмай, сонымен қатар басқада елдермен бірігіп қарым-қатынас жасау
арқылы дамылып отыр. 2005 жылы 2 ... ҚХР ... ... ... ... синь, Ресей сыртқы министрі Рафалов, Үндістан сыртқы істер ... ... ... ... өз ара IV ... ... ... қатысты. Бұл үш мемлекет Еуразия құрылығындағы жер көлемі ... жан саны мол, ... даму ... ең ... мемлекеттер еді.
Жиналыстың алғашқы кезеңінде, үш ... өз ара ... ... ... ... тақырыбының төңірегіде болатын. Тек осы тақырып төңірегінде
жүргізілетін жиналысқа ешкім қанағаттық білдірмеді. ... ... ... ... «Біз үш ... осы жиналыс барысында маңызы нәтижелерге қол
жетуін қалаймыз, әсіресе шет аймақтармен халықаралық ... ... ... керек» деп атап айтса/22/, ҚХР сыртқы істер министрі Ли
Джаосинь:« бұл жолғы бейресми кездесу жиналысының маңыздылығы өте зор, ... ... ... кем тұрмайды» деп білдіреді./22/
Жиналыстан кейін, «Ресей газетінде» осы жолғы жиналысты «Бір ... ... өз ара ... жоғары сатыға көтергендігін
дәлелдейді» деп жариялайды. Десе дегендей, Қытай,Үндістан және Ресей осы ... ... өз ара ... ... жалт ... Үш елдің
халқының жан саны ... жан ... 40%-ін ... ... ... күші ... 20%-ін қамтиды. Әрі жер көлемі кең, әрі ... ... ... ... ... ... роль атқарады.
«Үндістан газеті» ақпараты: «Ресейде өткен осы кездесу жиналысы, ... және Жаңа дели ... үшін өз ара ... ... және бір ... ілгерледі»деп жазған/27/. Үш елдің өз ара тығыз
серіктестігін әскери жақтан да ... ... ... мен ... арасында
бұрыннан бері келе жатқан дәстүрлі әскери селбестік байланысы бар ... бес ... екі ел ... ... ... ... ... болатын.2004 жылы соңында, Ресей қорғаныс министрі Сергей Иванов
Пекиндегі ҚХР қорғаныс министрі Цао Ган ... ... ... 2005 жылы ... ... арасында бірлескен әскери жаттығулар
оздырды. ... үш ... ... ... жағдайлары да
негізінен шешіліп, «Қытай,Үндістан және ... үш ... ... ... ... бет бұрды»/27/.
Қорытынды
Осылайша, Үндістан мен Қытай өз тәуелсіздігіне қол жеткізіп, өзара
ресми түрде дипломатиялық қарым-қатынас орнатқандарына 56 жыл ... ... ... Республикасы ең алғашқы құрылған кезде, Үндістан ең ... емес ... ... ... тәуелсіздігін мойындап онымен
дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. 1950 жылдарда, халықаралық аренада
өзара қолдау көрсетіп, ... ... ... ... Қытайдың
Біріккен Ұлттар Ұйымындағы құқығы қалпына келтіріліп, Корей соғысындағы
әрекеті дұрыс бағаланып, көптеген ... ... ... ... ... беделі көтерілген. Ал сол жылдары екі ел арасындағы
қарым-қатынастың тәтті жемісі- 1954 жылы ... ... ... ... өмір сүрудің бес принципін, Бандунг конференция арқылы халықаралық
жүйеге қосуы ... ... Бұл бес ... өткен ғасырдағы халықаралық
саяси жүйеде айтарлықтай нәтижелерге қол ... ... ... да маңызды мәнге ие болып, өз қызметін атқаруда. Бірақ екі ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды достық
кезеңнен жауласу кезеңіне өтуге итермеледі, тіпті соғысқа да алып ... осы ... ... ... сол заманнан бастап қазірге дейін екі ... ... ... ең ... мәселе болып табылады. Бірақ
қазіргі заманның талабына сай Үндістан мен ... ... екі ең ... ел және маңызды ... ... ... өз ... ... ... және өз халқының өмір сүру деңгейін көтеру мақсаттарын
қойып отыр. Ал бұл мақсаттарды ... ... үшін ... бейбітшілік пен
қауіпсіздік өз дәрежесінде қамтамасыз етілуі қажет. Сондықтан да екі ... ... ... себебінен өзара қарым-қатынасты күрделендіру
әлемдегі екі алпауыт үшін өте тиімсіз болып табылады. Екі ел де ... ... ... ... ... жөн ... және сол ... жұмыс
істеуде. 1962 жылғы шекара қақтығысынан кейін екі ел келіссөздер жүргізу
нәтижесінде өзара ... ... ... ... ... 2001 ... Үнді ... Қытайдағы сапарынан кейін екі ел
арасындағы қарым-қатынас серіктестік бағытында дамуда.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... байланыстар нығая түсті. Қытай-Үндістан екі жақтың
бірлесуі ... жаңа ... ... ... ... бұл - екі ел ... ... тең, өзара сенімділік, өзара
мүдделілік бағытындағы серіктестік болып табылады.
Қырғи қабақ соғысы кезіндегі қауіпсіздік идеясы күш ... мен ... ... құрылған болатын. Қырқысушы тараптар ... ... ... ... ... ... тырысып бақты. Алайда мемлекет
қауіпсіздігі өз деңгейінде қамтамасыз етілмеді.
Кеңес ... ... ... ... ... ... ... держава болып танылған АҚШ –тың ... ... ... ... көре аламыз. Ескі ... ... бұл - бір жақ ... ... сәтсіздікке ұшыраған
жағдайында ғана жеңіске қол ... ... ... ... ... ... ... Жаңа қауіпсіздік идеясы өзара
ынтымақтастық негізінде дамуы тиіс екендігін әлем елдері ... ... ... Қытай-Үндістан екі мемлекеттің стратегиялық
серіктестігі тек әскери, ... және ... ... ... ... да салаларда өрбитіндігіне сенім білдірді.
Осы жаңа қауіпсіздік идеясына ... жаңа ... ... ... ... ҚХР ... Экономикасымен Саясатын
Зерттеу Академиясының ғалымы Шэнь Ижудың ... ... ... ... бір ... ... Ал, біз ... қауіпсіздіктің жаңа
иедясын ұстанып, халықаралық қоғамдық демократиясын нығайтуымыз керек. ... ... ... ... ... ... реформаны
ұстанудан арылып, туындаған мәселелерді БҰҰ-ның ... ... ... ... ... ешкімге қарсы ... жаңа ... ... ... нақтылы жұмыстармен
айналысып, реформаларды ... ... ... ... ... бұрынғы президенті Ваджпай Қытай тілшілерін қабылдаған кезде,
«Үлкен үшбұрыштыққа» былай деп тұжырым жасаған: «Бір ... әрі ... ... құру - үш мемлекеттің күш салатын мақсаты болмақ.»Оның ... ... ... жағы да қосылған. Ресей үкіметі болса, «Қытай-
Үндістан-Ресей үш жақ ендігі кезеңде ... ... ... ... ... ... және ... аймақтарға қауіп
төндірудішілікке қарсы тұрып, бүкіл дүниежүзімен Еуразия ... ... ету ... » деп баса ... ... мен Қытай осы жаңа қауіпсіздік идеяның ... ... ... ... бейбітшілік пен тұрақтылықты ...

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
1950 - 1980 жылдардағы КСРО-ның халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістанмен байланысы61 бет
Азия елдеріне жалпы шолу4 бет
Англияның үндістандағы отарлық саясаты45 бет
Гандидің махатма ретінде қалыптасуы41 бет
Дамушы елдерге жалпы сипатама3 бет
Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі жайлы3 бет
Ежелгі үнді мәдениеті10 бет
Ежелгі Үндістан14 бет
Елдегі әлеуметтік – экономикалық даму және ішкі саяси жағдайлар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь