Қазақстан Республикасының меншіктік қатынастары

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I МЕНШІКТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ ... ... ... ... ... 4

1.1 Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының орны ... ... ... ... .4
1.2 Нарықтық экономикадағы меншік нысандарының көптүрлілігі ... .8

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕНШІКТІК ҚАТЫНАСТАРЫ.11

2.1 Қазақстан Республикасында мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Шаруашылық нысандарының меншік қатынастары ... ... ... ... ... ...18

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының егемендік қатынасқа өтуіне байланысты нарықтық қатынастардың қалыптасып, күннен күнге дамуының алғышарты жоспарланған мемлекеттік меншікті жеке немесе ұжымдық меншікке айналдыру қажеттігі болып табылады.
Меншіктің экономикалық мазмұнын екі түсініктің сараптамасы негізінде алуға болады. Бір жағынан, қандай да бір қауымдастың өндіріс құралдары мен қызмет нәтижелерін иемденуінің механизмі мен нысаны, ал екінші жағынан, олардың басқа шаруашылық бірліктерден және тұтас қоғамнан шеттетудің сәйкес формалары.
Меншік – тарихи категория. Нақты бір өндіріс тәсіліне тән өндірістік қатынастар сипатына сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие меншіктің тарихи типтері ажыратылып жүр. Қоғамдық еңбек бөлінісі дамуының түрлі сатыларындағы қандай да бір меншік типінің шеңберінде иемдену тәсілдерінің айрықшылықтары бар болатындықтан, түрлі иемдену нысандарын немесе меншік нысандарын ажыратады. Оларға:
1) жеке иемдену нысандары;
2) ұжымдық иемдену формалары;
3) қоғамдық иемдену нысандары жатады.
Осы аталғандардың ішінде меншікті иеленудің ұжымдық нысаны нарықтық экономикадағы қызмет етуші барлық ұйымдасқан серіктестіктер мен акционерлік қоғамдарға тән. Ал өз кезегінде бұл шаруашылық нысандары ұлттық экономика дамуының негізі болып табылады. Сондықтан осы шаруашылық нысандарының меншіктік формадағы қатынастарын, олардың нарықтық сипатта толық қызмет етуін қарастыру және меншік категориясының өзіне тоқталып өту осы тақырыптың негізгі мақсаттары болып табылады.
Осылайша менің курстық жұмысымның тақырыбын «Түрлі меншік және шаруашылық нысандары» деп алдым.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. «Акционерлiк қоғам туралы» ҚР-ның заңы. 1998ж. 10-шiлде.
3. Указ Президента РК «О защите прав граждан и юридических лиц на свободу предпринимательской деятельности» от 27.04.98 г. / Биен, 21 мая 1998 г.
4. Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. 25, 30.
5. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 446 б.
6. Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
7. Курс экономической теории / Под ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой. – Киров, 1994, гл.13.
8. Экономика: Учебник / Под ред. А.С.Булатова. – М., 1995, гл. 12.
9. Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И. Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
10. К.Б. Блеутаева «Кәсiпкерлiктiң жаңа формаларын ынталандырудағы мемлекеттiң ролi» //Аль-Пари, 2003, №3-4.
11. Статистика Казахстана. Алматы, - 2005 г.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
I МЕНШІКТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ ....................4
1. ... ... ... ... ... Нарықтық экономикадағы меншік нысандарының көптүрлілігі .....8
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕНШІКТІК ҚАТЫНАСТАРЫ.11
1. ... ... ... ... алу ... ... нысандарының ... ... ... ... ... ... ... байланысты
нарықтық қатынастардың қалыптасып, күннен күнге ... ... ... меншікті жеке немесе ұжымдық меншікке айналдыру
қажеттігі болып ... ... ... екі түсініктің сараптамасы негізінде
алуға болады. Бір жағынан, қандай да бір қауымдастың өндіріс құралдары мен
қызмет нәтижелерін иемденуінің ... мен ... ал ... ... ... шаруашылық бірліктерден және тұтас қоғамнан шеттетудің сәйкес
формалары.
Меншік – ... ... ... бір ... ... тән өндірістік
қатынастар сипатына сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие ... ... ... жүр. ... ... бөлінісі дамуының түрлі
сатыларындағы қандай да бір меншік типінің ... ... ... бар ... ... иемдену нысандарын немесе меншік
нысандарын ажыратады. Оларға:
1) жеке иемдену нысандары;
2) ұжымдық иемдену ... ... ... нысандары жатады.
Осы аталғандардың ішінде меншікті иеленудің ұжымдық нысаны нарықтық
экономикадағы қызмет етуші барлық ұйымдасқан серіктестіктер мен акционерлік
қоғамдарға тән. Ал өз ... бұл ... ... ұлттық экономика
дамуының негізі болып табылады. Сондықтан осы шаруашылық нысандарының
меншіктік ... ... ... ... ... ... ... қарастыру және меншік категориясының өзіне тоқталып өту ... ... ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбын «Түрлі ... ... ... деп ... ... ҚАТЫНАСТАРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ОРНЫ
1.1 Меншік түсінігі және ... ... ...... де ... ... Ол экономикалық жүйенің негізгі
бөлігі болып табылады. Меншікті қатынастардың екі тәсілдемесін ажырата ... ... ... ... ... ... ретінде
қарастырады. Меншік деген адамдар арасындағы өндіріс құралдары мен өндіріс
нәтижелерін иемдену тұрғысындағы ... ... ... қоғамның бүкіл экономикалық жүйесін
сипаттау арқылы сипаттайды. Бүкіл қоғамдық ... ... ... ... ... 2-ші ... көре аламыз. /5,46 б/
Сурет-1 – Қоғамдық қатынастар жүйесіндегі меншіктің орны мен ролі
Меншіктің экономикалық мәні келесідей түсініктер арқылы сипатталады.
• Екі жұп ... ... ... ... және ... ... сияқты жұп категориялардың өзара байланысы;
• Өндірістің жеке және заттық факторларын біріктіру тәсілі;
• Табыстарды үлестіру тәсілі;
• Субъектілік-объектілік ... Ең ... ... ... ... екі түсініктің
сараптамасы негізінде алуға болады. Бір ... ... да ... ... ... мен қызмет нәтижелерін иемденуінің
механизмі мен нысаны, ал екінші жағынан, ... ... ... және ... ... ... сәйкес
формалары.
Иемдену деген қандай да бір қатынастар ... осы ... ... ... ... ... ... субъектінің өзінің
өмір сүруіне айналдыруы дегенді білдіреді. Ал шеттету – қандай да ... ... ... ... ... мүмкін еместігін
білдіреді.
2. Оқшауландыру – деген әрбір ... ... ... бір ... мамамндануын білдіреді. Еңбек бөлінісі неғұрлым терең
болса, оқшауланған тауар өндірушілер арасындағы өзара тәуелділік
те соғұрлым күшті.
Қоғамдастыру деген ... ... ... ... ... ... ... еңбек бөлінісі және өндіріс құралдарына жеке ... ... жеке ... ... ... ... Екінші
жағынан, еңбектің қоғамдық спатына байланысты, олардың бәрі ... ... ... ... ... Оқшауланған тауар өндірушілер
арасындағы экономикалық ... ... – ақша ... ... ... ... ... табылады. /6, 69 б/
3. Меншік қатынастарының ауқымды негізін өндіріс ... ... ... ... екі ... ажыратылып жүр: тікелей және
сатылы.
Өндіріс құралдарын материалдық ... ... ... процесінде, айналым саласын айналып өтіп ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда, бір адам
бейнесінде екі қызмет ... ... - ... ... ... және ... ... тікелей өндіруші қызметі.
4.Табыстарды үлестіру өндіріс құралдарын меншіктеушілер мүддесі үшін жүзеге
асырылады.
5. Меншік субъектілері: жеке тұлғалар, ... ... топ, ... ... ... ... бола алады. Меншік объектілері: өндіріс
құралдары, мүлік, ақша, ... ... ... ... ... күші ... заңдық мазмұны құқықтық өкілдіктермен сипатталады. Меншік
құқықтары бұл адамдар ... ... ... ... ... ету ... санкцияланған тәртіп қатынастарының
жиынтығы.
Меншік құықтарының жүзеге асуы үшін меншік құқықтарының айрықшалануы
өте маңызды. Меншік құқықтарының ... – бұл ... ... және ... ... ... ... Жалпы экономикалық
теорияда меншіктің толық құқықтар шоғыры 11 элементтен тұрады.
... ету ... яғни ... ... ... ... жасау құқығы;
• Пайдалану құқығы, яғни игіліктердің пайдалы ... өзі ... ... ... ... яғни ... ... кім және қалай қамтамасыз
ететінін шешу құқығы;
• Табысты алу құқығы, яғни игіліктерді пайдалану нәтижелеріне иелік ... ... ... яғни ... шеттету, пайдалану, өзгерту немесе жою
құқығы;
• Қауіпсіздікке ие болу құқығы, яғни игіліктердің сыртқы орта тарапынан
келетін залалдан қорғану құқығы;
• Игіліктерді мұраға ... ... ... ... ... құқығы;
• Сыртқы ортаға зиян тигізетін тәсілмен пйдалануға ... ... ... алу ... ... ... яғни игілікті қарызды өтеу
үшін өндіріп алу мүмкіндігі;
• Қалдықты сипат құқығы, яғни ... ... ... ... ... тәртіптер мен институттардың болу
құқығы. /7, 86 б/
Меншік қатынастары – материалдық және материалдық емес ... ... ... ... Егер ... қол ... жоқ ... олар – ешкімдікі емес, ешкімге тиесілі емес, немесе
бәріне тиесілі, өйткені оларға еркін қол ... ... ал ...... деп айтуға болады.
Меншік объектілері әрқашанда шектеулі болатын ... ... ... ... ... ... қол жеткізуден шеттету, оларға
иелену құқытарын айрықшалауды білдіреді.
Айрықшалаудың мәні мен ...... ... ... ... көп ... табуға қабілетті, оларды жоғары бағалайтын
адамдардың алуына жағдай жасау.
1.2 Нарықтық экономикадағы меншік ... ...... ... ... бір ... ... тән өндірістік
қатынастар сипатына сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие ... ... ... жүр. ... еңбек бөлінісі дамуының түрлі
сатыларындағы қандай да бір ... ... ... ... тәсілдерінің
айрықшылықтары бар болатындықтан, түрлі иемдену нысандарын немесе ... ... ... жеке ... ... ұжымдық иемдену формалары;
6) қоғамдық иемдену нысандары жатады.
Қандай да бір тип аясында қандай бір түрлер болуы мүмкін. Осылайша:
1. Жеке ... ... Жеке ... Жеке капталистік болып бөлінеді.
2. Ұжымдық меншік.
• Серіктестіктер;
• Кооперативтік;
• Акционерлік;
• Ортақ өндіріс болып табылады.
3. Қоғамдық меншік;
• Жалпы мемлекеттік;
• Муниципалдық болып бөлінеді. /8, 74 ... ... ... ... ... және ... ажыратуға құрылады. Бұнда меншік қатынастары шаруашылық қызметі
ұйымдастырудың қандай да бір ... ... ... ... Олардың
арасында диалектикалық байланыс бар. Бір жағынан, ... ... ... әсер ... оның ... көптігін жүзеге асырады. Екінші
жағынан, шаруашыылқ жүргізу ... ... ... ... ... ... даму ... анықталады. Меншіктің бір
түрінің немесе нысанының негізінде шаруашылық жүргізудің түрлі ... ... ал бұл ... ... ... ... ... экономикалық еркiндiктi, тиiмдiлiктi, дамудың
тұрақтылығын, экономикалық қауiпсiздiктi ұсынады. ... ... ... ... ... Эрхард бәсекелестiктiң экономика үшiн
қажеттiлiгiн келесi жолдармен көрсетедi: “... рыноктың шаруашылық ... ... ету ... ... ... ... ... етуi мүмкiн
емес...”. Бәсекенiң экономикалық табиғаты жеке меншiктiк қатынастармен тғыз
байланыста болады.
Бәсеке шаруашылық өмiрде басты ... ... Ол ... ... етiп, ... субъектiлердiң қарым-қатынасын
тереңдету арқылы рыноктағы жағдайлар мен сұранысқа бейiмдi болып келедi.
Адам ... ... ... мысалының негiзiнде бәсекелестiк теориясы
жатыр, яғни , ... жеке адам ... ... ең ... өз ... сол ... қол ... үшiн олар өз ... ... ... ... ... Бұл өз кезегiнде жаңа iзденiстердi,
инновациялық жаңалықтарды ... жол ... ... ... ... объективтi және субъективтi
маңызда болады. Объективтi мағынада бәсеке рыноктағы ... ... яғни ... ... ... ... ... айналысына және оның бағасына жеке өзi әсер ете алмау сипатымен
көрiнедi. ... ... ... ... шаруашылық субъектiлерi
арасындағы экономмкалық қатынастарды көрсетедi, яғни өндiрiс пен ... ... ... ... жалпы экономикалық құндылықтар мен жетiстiктердi дамытудың
негiзгi құралы болып табылады. ... ... ... ... ... ... қоғамның әр ... ... ... ... ... ... арқылы ғылыми-техникалық ... ... және ... ... ... ... ... өнiмдер
шығарудыңкөлемiн арттыруға ынталы болады.
Рыноктың мәнiн анықтағанда, оның екi ... ... бар ... керек. Бiрiншiден, рынок (маркет) деген түсiнiк ... ... ... ... бұл айырбас, айналыс сферасында орын алады.
Екiнщiден, рынок - ... ... ... және тұтыну процестерiн қамтитын,
адамдар арасындағы экономикалық қатынастар жүйесi. Бұл меншiктiң әр алуан
формаларын, ... ... ... жүйесiн пайдалануға
негiзделген, экономкалық iс-әрекеттердiң күрделi механизмi.
Осы рыноктық қатынастардың бiздiң экономикада тез орын ... жол ... ... ... ... ... жалпы шаруашылық шарттарға
жол ашумен байланысты: /9, 61 б/
• Меншiктiң алуан ... ... ... ... кооперативтiк,
акционерлiк, мемлекеттiк меншiкке) жол ашу. Бұл шартқа бiрте-бiрте
қоғамның әлеуметтiк жағдайлары мен ... ... ... ... өту ... ... реттеулердi сақтай отырып, өндiрiстi демократияландыру. Бұл
шартта есте болатын жағдай: рынок экономикасы өзiн-өзi ... ... ... жүйе болып табылмайды. Рыноктық қатынастарда белгiлi
дәрежеде реттеп отыруды қажет етедi.
• Рыноктың үш негiзгi элементiн ... ... мен ... ... факторларының рыногын, қаржы рыногын бiрiктiретiн
рыноктық инфрақұрылымды жасау және оның қызметiн жақарту;
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕНШІКТІК ... ... ... мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру
Қайта жандану кезеңiнде экономикаға әлемдiк тәжiрибелер ... ... ... ... ... ... ... керек.
Экономикалық реформа қоғамдық жарасымдылық, өткен кездiң оң жетiстiктерi
мен тенденцияларын сақтау, мемлекеттiң қауiпсiздiгiн және ... ... ... мен оның ... ... ету ... шаралар жүйесi.
Өтпелі экономика жағдайында меншік қатынастары түрлі өзгерістерге
ұшырайды. Бұл ... ... ... алу және ... ... иелігінен алу – мемлекеттік меншікті ... ... ... ... тыс ... ... бағытталған шаралар
жиынтығы. Мемлекет иелігінен алу ... ... ... ... дамытуды қамтамасыз етеді.
Әрине, нарықтық экономикаға көшкендiктен мемлекеттiк меншiктен жеке
меншiкке өту үшiн ... ... ... ... ... ... реформалары жүргiзiлгеннен соң ол халыққа, жалпы экономикаға 90-шы
жылдардан кейiн керi әсер етiп, 90-шы жылмен салыстырғанда ... ... ... ... өстi, ... өмiр сүру ... /5, 59 б/
Халықтың өмiр сүру деңгейi мен сапасын жақсарту бұл қоғамдық дамудағы
республиканың әлеуметтiк – экономикалық ... ... iске ... өмiр сүру ... ... индикаторы: халықтың табысы, еңбек
ақының мөлшерi, зейнет ақы ... ... ... ... ақы
деңгейiмен өлшенедi.
Елiмiз рыноктық экономикаға ... ... ... ... олардың қызметтерiнiң сан-салалы бағыттары пайда бола ... ... ... ... өтпелi кезеңiнде нарықтық
экономиканың механизмi бұзылып отырады, ал оны ... бiр ... ... ... ... мен ... болып табылады.
Мемлекет иелігінен алу мен жекешеелндіру тығыз байланысты. Жекешелендіру
– меншікті мемлекет ... ... ... ... оның мәні ... жеке және ... тұлғалардың жеке меншігіне беруде. Мемлекеттік
және муниципалдық кәсіпорындарды жекешелендіруде:
• Азаматтар мен акционерлік қоғамдардың ... және ... ... Кәсіпорындарды және олардың кәсіпорындар ретінде бөліп ... ... ... және ... емес ... Акционерлік қоғадардың капиталындағы мемлекет пен жергілікті билік
органдарының үлестерін ... мен ... ... ... ... ... капиталындағы
үлестерін меншікке алумен сипатталады.
Әлемдік тәжірибеде мемлекеттік меншік пен оның қызметтерін ... ... және ... ... ... 22 түрлі тәсілі бар.
Жекешелендіру ...... ... ... Жапонияда ол 10 жыл, ал
Батыс Еуропада 10-15 жыл бойы жүрді. /4, 36 ... ... 10 ... ... ... алу ... процесін төрт кезеңге бөліп ... ... ... өз ... бар. Бұл процестердің басы Қазақстанның егеменді
мемлекет ретінде орнығу кезеңіне тұспа-тұс келеді.
1-ші кезең, 1991-1992 жылдар ... ... Бұл ... ... ... ...... орталықтанған
жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өту үшін жағдай ... ... ... ... ... Ол ... олардың еңбек ұжымдарының
ұжымдық немесе акционерлік меншігіне жеңілдетілген ... беру ... мен ... ... ... сату, соның ішінде тұрғын ... сату ... ... ... ... ... қамтиды. Бұл кезең Қазақстан
Республикасы президентінің 1993 жылғы 5 науызындағы ... ... ... ... ... ... иелігінен алу мен
жекешелендірудің Ұлттық Бағдарламасына» сәйкес жүзеге асырылды. /5, 83 б/
Бұл ... ... ...... ... ... ... өндіріс объектілері мен басқа да мемлекетке ... ... ... емес ... өтеусіз және өтеуімен өткізіп беру жолымен
қайтару процесіндегі меншік ... ... ... жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуге қажетті
жағдай жасау болып табылады.
3-ші кезең 1996-1998 жылдар ... ... және ... ... 1996 ... 2 ... №246 Қаулысымен бекітілген
«Қазақстан Республикасындағы 1996-1998 жылдарға арналған жекешелендіру мен
қайта құрылымдау ... ... ... асырылады. Бұл кезең
бағдарламасының басты мақсаты – жекешелендіру процесін аяқтау жолымен
Қазақстан ... ... жеке ... секторлардың
басымдығына қол жеткізу және оны ... ... ... кезең ммелекеттік меншіктің тек ... ... ... және ... өткізуді көздейді:
• Мүліктік кешен ретінде мемлкеттік кәсіпорын;
... ... ... ... бұзбайтын мүліктік кешен
ретіндегі кәсіпорынның өндірістік және ... емес ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды жойған жағдайда, тек
аукционда ғана;
... ... ... ... мемлекеттің
акциялары мен үлестерін.
Төртінші кезең 1999-2000 жылдарды қамтыды және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1999 ... 1 ... №683 ... ... ... ... ... және мемлекеттік мүлікті басқарудың
тиімділігін арттыру Бағдарламасына» сәйкес жүзеге ... ... ... мақсаты – жекешелендіру мен ... ... ... негіздерін жетілдіру; есепке алуды жақсарту, басқарудың
тиімділігін жоғарылату және мемлекеттік ... ... ... негізде жекешелендіруді қамтамасыз ету еді. Бағдарламаға
сәйкес:
• Мемлекеттік ... ... және ... ... ... мен ... өткізіп берілді.
• «Көгілдір фишка» ретінде анықталып, мемлект оларға үлес қосушы ретінде
қалдырылды;
• Мемлекеттік мүлікті ... және ... деп ... бұл жергілікті бюджеттер табыстарын жоғарлатуды және
аймақтардың ... шыға ... ... ... ... ... ... /10/
Алғашқы кезеңде елімізде жекешеелндіруден 4144 млн. Рубль алынған.
1993-2000 жылдары жекеешелендіруден 215,4 ... ... ... ... ... ... ... – 90%-тен астамы түсті.
Қазақстанда меншіктік ... ... ... ... ... ... негізі болып табылатын кәсіпкерлік қызмет,
әсіресе шағын ... ... дами ... Республикасында кәсiпкерлiк қызметтi дамыту жоспарының
қалыптасуы және оның дамуы негiзiнен елiмiздiң егемендiгiн алған ... ... ... жалғасуда. Кәсiпкерлiк қызметтi дамытудың алғашқы
реформаларға Кеңес ... ... ... ... ... ... ... меншiктiк қатынастарды дамыту болып табылады.
Оның ... ... ... ... жекешелендiру, яғни бұл
кәсiпкерлiк ортаны қалыптастырудың алғашқы кезеңi едi. /5, 58 б/
Елiмiзде ... мен ... ... ... 1998 ... ... ... түрде жүргiзiлдi. Ал одан кейiнгi
кезеңдерде экономиканы реформалау тұрақты экономикалық өсудi ... ... ... ... ... орта жасау, отандық кәсiпорындардың
бәсекеге ... ... ... ... саласындағы үлес
салмағының артуына жағдай ... ... ... ... ... кластерлiк жүйенi дамыту сияқты басты мiндеттердi
шешуде. Оның бiрден-бiр мысалы соңғы жылы қабылданған ... ... ... даму ... мысал бола алады. Ол
стратегияның негiзгi мақсаты отандық өндiрiстiң шикiзат бағытынан қол ... ... ... жолы болып табылатын дамудың индустриялы
сатысына өтiп, сервистiк-технологиялық қызметтi дамыту ... ... ... iске асырудың негiзi рыноктық экономиканың негiзi болып табылатын
кәсiпкерлiк қызметтi ынталандыру екенi белгiлi.
Сондай-ақ ... ... ... ... бүгiнде
экономиканың сауда-саттық, делдалдық және автакөлiк жөндеу сияқты салаларда
орын алуда. /11/
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ...... ... түрi ... ...... Республикасы бойынша жалпы кәсiпкерлiк үлесi
Қорытындылай келе, ел экономикамыздың нарықтық қатынастарға көшуi
барысында және ... ... жеке ... ... шағын
бизнестiң алатын орны ерекше. Жаңа тәй-тәй ... ... ... оң жетiстiктерге жеттi деп айтсақ болады. Қазiр шағын ... ... ЖIӨ 30%-тi ... ... бұл бiз үшiн ... жетiстiк. Бiрақта
бұл жоғары өсу көбiнесе отанымыздың әлi де шикiзаттық бағытында орындалып
отыр, ... ... ... ... ... ... ... дамытпай дамыған елдер қатарына қосылу ... ... ал ... iске ... ... ... ... үлесi жоғары.
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтпелi кезеңiнде
экономикада кәсiпкерлiк қызмет даму ... ... ... ... рыноктық жүйеде толық қанды қызмет ету үшiн кәсiпорын жаңа
технологиялар мен жаңалықтар ашып ... ... ... ... ... ... жатқан кәсiпкерлiк
қызметтiң мемлекет тарапында және ... ... ... ... ... ... дәлелдеудi қажет етпейдi. Қазiр дамыған өркениеттi
елдердiң қайсысын алып қарасақ та ... және орта ... ... ... ... ... жеткенi баршаға мәлiм. /10/
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста ... ... оның ... ... табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және ... ... ... күн ... ... бiрi.
2.2 Шаруашылық нысандарының меншік қатынастары
Рыноктық факторлардың екiншi тобына ... ... ... ... ... және ... жүргiзудiң рыноктық әдiсiне көшу
туралы экономикалық заңдар мен ... ... ... ... пен ... жүргiзудiң көптүрлi формалары қалыптасу үшiн және
орынсыз пайдалануға жол бермейтiн, нақты шаралардың ... ... ... ... ... ... өзгерiстер жүргiзiп тапшылықты
жою керек. Үшiншiден, шетел капиталының ... және ... құру ... экономикалық ашық жүйеге айналдыру болып
табылады.
Меншiктiк формасына сәйкес шаруаышылық нысандарының немесе
кәсiпкерлiктiң үш түрiн атап өтуге ... ... ... жеке кәсiпкерлiк;
• Серiктестiк немесе партнерлiк;
• Корпорация (акционерлiк қоғам).
Индивидуалдық кәсiпкерлiк деген бiр адам ... ... ... ... иелiк етушiсi сонымен бiрге менеджер қызметiн
атқарады. Оның ... мен ... шек ... Индивидуалдық
кәсiпкерлiктiң басты кемшiлiгi – ... аз ... ... ... иесiсiнiң әрқайсысы барлық пайданы иемденедi,
өзгерiстердiң қандайын болмасын өзi жүргiзе ... ... ... тұлға болмайды. Сондықтан ол тек табыс салығын төлейдi, корпорацияға
белгiленген ... ... ... аса кең ... бұл ... ... ... сферасына, фермаларға, заңгерлiк iс-әрекеттерге тән
болады.
Серiктестiк ( партнерлiк) дегенiмiз екi және одан да көп адам ... ... түрi. Бұл да ... ... ... ... ... салығын
ғана төлейдi және фирманың барлық қарыздарына шексiз ... ... ... ... ... қаражаттар және жаңа идеялар iске
тарту мүмкiндiгi ... ... ... дами ... қаржы
ресурстарының тапшылығынан қосымша капиталды iске тарту ... ... ... ... ... ... мақсаттарын жетiле
түсiнбеуi.
Корпорация деп бiр заңды болып бiрлесiп, кәсiпкерлiк қызмет жасау үшiн
қосылған адамдар ... ... ... ... құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның иелерi акция ұстаушы,
ал ... өзi – ... ... деп ... ... ... салығы салынады. /5, 57 б/
Корпорациялар өзінің меншігіндегі акцияларды сату ... ... ... ... ... ұйымдастыру түрі. Нарық
экономикасы дамыған ... ... ... ... ... ... нарықта жабық және ашық түрлері болады. Жабық акционерлік
қоғамдардың акциялары құрылтайшылар арасында тарайтын ... ал ... ... ... ... сатылады және сатып алынады.
Қазіргі кезеңде нарықтық экономикадағы меншік ... ... ... ... және кең ... түрі ... қоғам болып табылады.
Акционерлік ... тағы бір ... ... ... ... ... аз да ... компания акциясының пакетін иемдену оның
бойында «қожайындық» сезім ... ... ... ... ... ... ... қоғам қызметкерлерін, әсіресе төменгі және
орта буындағы меншік ... ... үшін ... Еңбек пен
меншікті жақындатудың ... ... ... ... ... ... ... капиталының маңыздылығы зор. Себебі ол ... ... ... ... ... және кәсіпорынның нарықта
сенімді қызмет етуін қамтамасыз етеді. Яғни қызмет ... ... және ... ... ... ... ... болады.
Осылардың бір бөлігі айналым активтеріне жұмсалады. Осы меншік капиталының
негізі болып корпорация құлыла сала пайда болатын ... қор ... ... Бұл ... қордың құрамы кәсіпорынға қатысушы
инвесторлардың және қатысушылардың инвестициялары немесе затттай ... іске ... әр ... ... ... ... ... бар, өз
кезегiнде, меншiк түрi бола ... сату және ... алу және ... ... ... етiп ... ... кәсiпкерлiктiң қызмет ету
формасына байланысты олардың үлес ... ... ... және Қазақстан
Республикасындағы жалпы кәсiпкерлiктiң барлық түрi бойыншағы үлесiн ... ... даму ... ... ... талдаудың маңызы зор. Бұл корпорациялардың тәуелсiздiкке ие
болуымен, сондай-ақ олардың ... ... ... ... және ... ... алдында өзiнiң өндiрiстiк-кәсiпкерлiк
қызметiнiң нәтижелерi үшiн ... ... ... ... кәсiпорынның өмiршеңдiгiнiң кепiлi мен жай-күйiнiң орнықтылығының
негiзi оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын ... ... ... қолданып, тиiмдi пайдалану жолымен өнiмдi өндiрумен
сатудың ... ... ... ете ... ... қаржы ресурстарының
жағдайын көрсетедi.
Кәсiпорынның қаржылық тұрақтылығы ненi бiлдiредi? Ол өз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететiн қаржының жеткiлiктi ... ... ... өз ... және ... ... тиiмдi байланысы болып табылады. Өз
кезегінде кәсіпорынның ... ... ... ... ... шартты және
осы кезде ғана кәсіпорын толық қанды қызмет ете алады.
Корпорацияның меншiктi капиталының жеткiлiктi көлемi (60%-дан жоғары)
және ақша ... оң ... ... ... ... жоғары) болған
жағдайда қосымша ақша ресурстарын тартуға және қаржы рыногындағы ... ... ... ... барлық нысандарының теңдігі қағидасы
қаржылық қатынастардың ... мен ... ... ... ... формасында жүзеге асырылады. Меншiктенушi өз бiлгенiнше
өз мүлкiне билiк жасайды, пайдаланады және ... ... ... ... ... келмейтiе кез-келген әрекет жасайды. Яғни, ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық нысандарының меншіктік формасы ... орта және ірі ... ... 2004 ... ... ... ... көре аламыз. /11/
Кесте 1
Қазақстан Республикасындағы 2005 жылғы кәсiпкерлiк құрылымы
| |Барлық ... ... ... |Шетелдiк |
| ... ... ... ... |кәсiпорын|
|ҚР |182796 |25661 |149473 |1133 |5089 |7662 ... |163534 |18204 |144381 |708 |4812 |7523 ... |10674 |6607 |3975 |266 |198 |92 ... |2014 |850 |1117 |159 |79 |47 ... ... ... мәні адам өмірінің үздіксіздігін қамтамасыз
ету, яғни ұдайы өндіру қажеттігі болып табылады. Меншік – ... ... ... Ол ... ... ... бөлігі болып табылады.
Меншікті қатынастардың екі тәсілдемесін ажырата білу ... ... ... ... экономикалық категория ретінде қарастырады. Меншік
деген адамдар ... ... ... мен ... ... ... ... Екінші тәсілдеме ... ... ... ... ... арқылы сипаттайды.
Меншіктің экономикалық мәні келесідей түсініктер арқылы ... Екі жұп ... ... ... иемдену және жатсыну;
• Жекелену-қоғамдану сияқты жұп категориялардың өзара байланысы;
• Өндірістің жеке және заттық факторларын біріктіру тәсілі;
... ... ... ... ... топтастық қызмет негізінде ұжымдық меншік деп аталады. Ол
келесідей формалардан тұрады:
1. Серіктестіктер;
2. ... ... ... нарықтық экономикадағы меншік құқығын жүзеге асырудың
ең тиімді және кең ... түрі ... ... ... ... деп бiр ... болып бiрлесiп, кәсiпкерлiк қызмет жасау үшiн
қосылған ... ... ... Корпорация меншiгiне құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның ... ... ... ... өзi – ... ... деп аталады.
Қазіргі шетелдік әдебиеттерде меншік 11 түрлі құқық элементтері арқылы
көрініс ... ... ... ... ... қарастырдық. Егер осы аталған
құқық элементерінің толық қанды ... ... ... ... механизмнің
және қоғаамның тиімді дамуына әкеледі.
Қазақстанда меншік ... ... ... ... егемендігін
алып, экономикалық құрылымды жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастағы
экономикаға өтуіне ... ... ... ... көрініс тапты.
Елімізде жаппай жекешелендірудің негізінде бүгінгі ... ... ... ... жеке ... ... немесе корпорациялық меншікке
өткізілді. Бұл шаралар өз кезегінде экономикаға оң ... ... ... ... ... жол ... Мұндай меншік формасының нарықты
сипатта даму негізінде ел ... ... ... ... ... және экономикалық ... ... ... Азаматтық кодексi. 2000 ж.
2. «Акционерлiк қоғам туралы» ҚР-ның заңы. 1998ж. 10-шiлде.
3. Указ Президента РК «О защите прав граждан и ... лиц ... ... ... от 27.04.98 г. / ... ... 1998 ... Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. ... ... ... У.А. Жанайдаров / Экономикалық
теория. Оқу құралы. – Астана: 2002. – 446 б.
6. Экономическая ... А.И. ... Л.С. ... ...... Курс ... теории / Под ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой. –
Киров, 1994, гл.13.
8. Экономика: Учебник / Под ред. ... – М., 1995, гл. ... ... ... ... ... Под ... ред. В.И.
Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
10. К.Б. Блеутаева ... жаңа ... ... ... ... 2003, ... Статистика Казахстана. Алматы, - 2005 г.
-----------------------
Меншік
Тарихи дамудың нәтижесі болып табылады
Меншік ныандарының өзара әрекеттесуі мен қабаттасуы
Нысандары ауысудың эволюциялық және ... ... ... ... ... ... жүйесінің негізі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншіктік қатынастарының экономикалық жүйедегі орны10 бет
Қазақстан Республикасында жерге меншіктіктің көп түрлілігіне көшу, жер реформасының дамуы мен ерекшеліктері6 бет
Әлеуметтік құрылым5 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Азаматтық құқық бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері23 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары29 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары мен түрлері9 бет
Аймақтық бюджеттi қалыптастырудағы меншiкке салынатын салықтың экономикалық мазмұны47 бет
Активтер, міндеттемелер және меншікті капитал22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь