Математиканы оқыту методикасы

І КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Жоғары математика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.2 Ұжымды қалыптастыру және оның оқушы тұлғасына ықпалы ... ... ... ...10
2.3 Білімді, іскерлікті және дағдыны қолдану сабағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.4 Дедуктивті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
2.5 Екі нұсқа бойынша жазбаша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.6 Тест бойынша сұрау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
Математика (грек.mathematike- білім, ғылым)- ақиқат дүниенің сандық қатынастары мен кеңістік формалары жайлы ғылым. Көрнекті совет математиктері А. Н. Колмогоров пен А. Д. Александров ұсынған жіктеу бойынша математиканың даму тарихы шартты түрде төрт кезеңге бөлінеді.
Бірінші кезең- математиканың білім- дағдыларының қолдану, жинақталу дәуірі. Ол ерте кезден басталып б.з.б. 7-6 ғасырларына дейін созылды. Бұл дәуірде математика адамзат практикасы мен тәжірибесіне тікелей тәуелді болды, солардан қорытылған ережелер жинағынан тұрды. Екінші кезең- математиканың өз алдына дербес теориялық ғылым болып туу, қалыптасу кезеңі. Мұнда арифметика, геометрия, алгебра, тригонометрия айрықша теориялық пән болып қалыптасты. Бұл кезең тұрақты шамалар математикасының, кейде элементар математика кезеңі деп аталады. Ол екі мың жылға жуық мерзімге созылып, шамамен 17 ғасырда аяқталады. Үшінші кезең- айнымалы шамалар математикасы немесе жоғары математиканың туу, қалыптасу кезеңі. Бұл 17 ғасырда басталып, 19 ғасырдың 2-жартысына дейін созылды. Жиындар теориясына байланысты анализдің, геометрияның және алгебраның жаңа сападағы салалары шыққаннан кейін, математиканың негізгі мәселелерін жалпы қарастыру кезеңін төртінші кезеңге жатқызуға болады. Ол - 19-20 ғасырларды қамтитын қазіргі математика кезеңі. Математиканың тууы. Математиканың бастапқы мағлұматтары барлық халықтарда болған Ғылымның дамуына әсіресе Египетте (Мысыр), Вавилонда жинақталған мәдени дәстүрлердің ықпалы үлкен болды. Бұл елдерде б.з.б. 4-5 мың жылдай өзіндік мәдениет өркендеп, ғылыми білім қорланған. Календарь жасау, құрылыс, жер суару, жер және әр түрлі ыдыс көлемін өлшеу, теңізде жүзу, жан- жақты байланыс жасау ісі математикалық білім- дағдылардың дамуын талап етті, оның бастапқы қарапайым ережелері дәлелдеусіз қалыптаса бастады. Египетте санды иероглиф арқылы кескіндеу пайда болды, бүтін, бөлшек сандарға арифметикалық төрт амал қолдану ережелері мәлім болды. Бір белгісізі бар теңдеулер, сондай-ақ қарапайым арифметикалық және геометриялық прогрессияларға келтірілетін есептер шығару тәжірибесі кездеседі. Египеттіктер төртбұрыштың, трапецияның, үшбұрыштың ауданын, параллепипед пен табаны квадрат пирамиданың көлемін дәл есептей білген, дөңгелек ауданын жуықтап тапқан.
Вавилондықтар санаудың позициялық алпыстық жүйесін қолданған. Олар сандарды көбейту, квадраттау, квадрат және куб түбір табу, бөлу таблицаларын жасады; бірінші, екінші, аракідік үшінші дәрежелі теңдеуге келтірілетін есептерді шеше білген.
1. Педагогика. Дәріс курсы. Алматы: «Нұрлы әлем», 2003. -368 бет.
2. Амонашвили Ш.А. Воспитательная и образовательная оценки учения школьников. М.,1984.
3. Виноградов М.Д., Первин И.Б. Коллективная познавательная деятельность и воспитание школьников. Из опыта работы. М.,1977.
4. Дежникова Н.С. , Ревин И.Б. Товарищеская взаимопомощь школьников. М.,1991.
5. Дьяченко В.К. Сотрудничество в обучении: О коллективном способе учебной работы. М., 1991.
6. Загвязинский В.И. Движущие силы учебно-воспитательного процесса. Тюмень, 1978.
7. Котов В.В. Организация на уроках коллективной деятельности учащихся. Пособие по спецкурсу. Рязань, 1977.
8. Лийметс Х.Й. Групповая работа на уроке. М., 1975.
9. Маргулис Е.Д. Коллективная деятельность учащихся. Киев, 1990.
10. Совместная деятельность: методология, теория, практика. М., 1988.
11. Хан Н.Н. Сотрудничество в педагогическом процессе школы. Алматы, 1997.
12. Цукерман Г.А. Зачем учиться вместе? М., 1985.
13.Чередов И.М. Система форм организации обучения в советской общеобразовательной школе. М., 1987.
        
        МАЗМҰНЫ
І КІРІСПЕ.............................................................................................................3
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Жоғары математика........................................................................................6
2.2 Ұжымды қалыптастыру және оның оқушы тұлғасына ықпалы...............10
2.3 Білімді, іскерлікті және дағдыны ... ... ... Екі ... ... ... ... Тест бойынша сұрау...............................................................................25
ҚОРЫТЫНДЫ..................................................................................................32
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.............................................33
КІРІСПЕ
Математика (грек.mathematike- білім, ... ... ... ... ... мен кеңістік формалары ... ... ... ... математиктері А. Н. Колмогоров пен А. Д. ... ... ... ... ... даму тарихы шартты түрде төрт ... ... ... математиканың білім- дағдыларының ... ... ... Ол ерте кезден басталып б.з.б. 7-6 ғасырларына ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... тікелей тәуелді болды, солардан қорытылған ережелер ... ... ... кезең- математиканың өз ... ... ... ... ... туу, қалыптасу кезеңі. Мұнда арифметика, геометрия, алгебра, ... ... ... пән ... ... Бұл ... тұрақты шамалар ... ... ... ... ... деп аталады. Ол екі мың ... жуық ... ... ... 17 ... ... ... кезең- айнымалы шамалар математикасы ... ... ... туу, ... ... Бұл 17 ғасырда басталып, 19 ғасырдың 2-жартысына дейін созылды. Жиындар теориясына ... ... ... және ... жаңа ... ... ... кейін, математиканың негізгі мәселелерін ... ... ... ... кезеңге жатқызуға ... Ол - 19-20 ... ... қазіргі математика кезеңі. Математиканың тууы. Математиканың бастапқы ... ... ... ... ... ... әсіресе Египетте (Мысыр), Вавилонда жинақталған ... ... ... ... ... Бұл елдерде б.з.б. 4-5 мың жылдай өзіндік мәдениет өркендеп, ғылыми ... ... ... ... ... жер ... жер және әр түрлі ыдыс көлемін өлшеу, теңізде жүзу, жан- ... ... ... ісі ... ... дағдылардың дамуын талап етті, оның ... ... ... ... ... бастады. Египетте санды иероглиф арқылы кескіндеу пайда болды, бүтін, бөлшек сандарға арифметикалық төрт амал ... ... ... ... Бір ... бар ... ... қарапайым арифметикалық және геометриялық прогрессияларға келтірілетін ... ... ... ... ... ... трапецияның, үшбұрыштың ауданын, параллепипед пен ... ... ... ... дәл ... білген, дөңгелек ауданын жуықтап ... ... ... ... ... ... Олар ... көбейту, квадраттау, квадрат және куб түбір ... бөлу ... ... ... ... ... ... дәрежелі теңдеуге келтірілетін ... шеше ... ... ... ... деңгейлес. Алайда олар астрономиялық өлшеулер(бұрыш ... ... ... тригонометриялық білімдерден де хабардар ... ... ... да ... белгілі болған. Египет пен Вавилонда б.з.б. 3-5 мың ж. арифметикалық амалдар ... ... мен ... табу, таблицалар жасау, біртектес есептер шығару әдістерін жасау тәріздес көптеген ... ... - ... ... ... Бұл ... мен дәстүрлер математиканың ... ... ... ... бар дербес ғылым болып бөлініп ... ... ... Элементтар математика кезеңі. Ежелгі Греция. Әр ... ... ... мен ... ... табудың тәсілдері ... ... ... ... ... ғана (б.з.б.7 ғасырдан) математика ... ... ... ... ... ... Грек ... ( Фалес, Пифагор, Детель, Гиппократ, Евдокс, Аристотель, Евклид, Архимед, Аполлоний т.б.) еңбектері арқылы ... ... ... ... ғана ... бағытталған жалаң эмпирикалық ғылымнан өзінің нәтижелерін ... ... ... ... қорытынды түрінде шығаратын дедукциялық ғылымға ... ... ... ... геометриялық шындықтарды дәлелдеу практикасын Фалес енгізген болу керек(б.з.б.7 ғасыр). ... ... деп ... ... диаметр дөңгелекті қақ бөледі; тең ... ... ... бұрыштары тең болады; екі түзу қиылысқанда тең бұрыштар ... ... ... екі ... және қабырғасы тең екі үшбұрыш тең ... Бұл ... оның ... ... ... ... ... теориялық математиканың туып өркендеуіне шешуші еңбек сіңірген екінші бір ... ... ... ... ... ... болды. Пифагор ғылымның төрт саласын( ... ... ... астрономия) ажыратып, бұл бағытта терең зерттеулер ... Бұл ... ... ... > деп ... ... > ... термин қалыптасқан.
Рим дәуірі. Б.з.б.3 ғасырдан бастап жеті ... бойы грек ... ... ... ... ... ... мәдениеттің тоғысқан жері Александрия қаласы болды. Александрия дәуірінің бірінші ... ... ... грек ... ... ... ... Архимед, Эратосфен және Аполлоний Пергскийдің математикадағы жетістіктері негізінен осы ... ... ұлы ... алғашқы қарлығашы Евклид болды. Ол жай ... ... ... ... дәлелдеп, бөлінгіштік теориясын түбегейлі түрде жасап, сандар ... ... ... ... ... ... ... геометриясын толықтырып, кейіннен математиканың дамуында ... роль ... ... ... ( ... эллипс, гипербола) теориясын жасады.
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. ЖОҒАРЫ МАТЕМАТИКА
Жеке тұлғаны тәрбиелеудің қажеттілігі мен қазіргі ... ... ... рөлі ... математиканы оқытудың мақсатын анықтайды. Математиканы оқыту мақсатын анықтаудың әдіснамалық ... ... ... жан-жақты дамыған белсенді құрылысшысын қалыптастыру, білімнің дүниеге ғылыми көзқарас пен практиканың арасындағы байланыс жайындағы ілім болып ... ... ... ... ... ... орта ... қойылатын жалпы талаптар: мектеп оқушыларының бойына Отанға сүйіспеншілік, ... ... мен ... ... сезімін дарытуға, жеткіншек ұрпақты оқу мен еңбектің сапасы үшін, өздерінің мінез-құлқы үшін ... ... ... ... оқушылардың өзін-өзі басқаруын дамытуға, экономиканы басқаруы сол арқылы өзін де, қоғамды да ... ... ... Бұл тұжырым математикалық білім берудің басты мақсатын анықтайды. деген болатын А.И. Маркушевич. ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу, тәжірибелік, дамытушылық болып табылады.
1. Математиканы оқытудың білім беру мақсаты: а) барлық оқушылар математикалық білімнің ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету; б) математикалық тілді меңгеруге үйрету; в) ... ... ... ... болмысты танып білудің математикалық әдістерін игеруге жәрдемдесу; г) оқушыларды математикадан алған білім мен іскерліктерін оқуға және өз ... ... алу ... белсенді түрде пайдалана білуге үйрету; д) оқушыларды ғылым негізімен таныстыру; е) оқушыларды математикалық сөйлеу және жазу мәдениетіне үйрету.
2. ... ... ... ... 10 а) математиканың қоғамдағы алатын орны туралы және оның қоғамның, техниканың, ғылымның басқа ... ... ... ... ... ... ... б) оқушылардың математикалық ойлауын дамыту, математикалық мәдениетке тәрбиелеу және оқушылардың математикаға деген тиянақтылығын қамтамасыз ету; в) оқушылардың дүниеге ғылыми көзқарасын ... г) ... ... пен ... ... беру (еңбек сүйгіштік, патриоттық сезім, әдемілікті сезіну); д) математиканы оқыту үрдісінде оқушыларды саналы тәртіпке, белсенділікке, бастаған ісін ... ... ... ... ... т.б. адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеу; е) оқушыларды математикалық құбылыстарды дұрыс талдауға бағыттау; ж) оқушыларды математика ғылымына, математик ... ... ...
3. ... ... тәжірибелік мақсаты: а) оқушыларды алған теориялық білімдерін практикада қолдана білуге, практикалық ... ... ... ... ... ... б) математиканы физикаға, химияға, информатика, т.б. жаратылыстану пәндерінде қолдана білуге үйрету; в) математикалық ... мен ... ... ... г) ... өз ... білім алуына көмектесу (оқулықтар және ғылыми әдебиеттермен жұмыс). 4. Математиканы оқытудың дамытушылық мақсаты: а) оқушылардың математикада логикалық қабілеттерін ... б) ... ... өз ... ... ойлау интеллектісін дамыту; в) математикалық есте сақтау және ... ... ... ... г) ... ... қатынастарды, амалдарды тез және кеңінен қорытындылай білу қабілетіне баулу; д) сандық және кеңістік қатынастар сферасында логикалық ойлау қабілетін ... Л.С. ... өз ... дамудың жақын теориясын ұсынды. Бала қандай да бір іс-әрекетті өз бетімен орындай ... және ол ... ... ... ... орындайды, содан соң барып өз бетінше орындай алады, ... даму ... ... ... кезеңде жер бетінде білім берудің құндылығы қайта қаралып өзгеріп жатқан тұста, дамытуды тек ойлауды немесе жалпы психиканы ... деп ... ... ... кезде дамытуда оқушы тұлғасын біртұтас дамыту ретінде түсіну керек. Ол оқушылар үшін олардың қабілеттерін, қызығушылықтарын, бейімділіктерін жан-жақты және үйлесімділік ... ол ... ... ... 11 ... шығармашылықты және әлеуметтік кемелденген тұлға қалыптастыруды бағамдайды.
Мектеп тәжірибесінде қандай оқу пәні ... ... ... оқу ... ... құралдарын таңдауға бірыңғай талап қойылады. Педагогиканың дидактика деп аталатын бөлімінде барлық сабақтарды, оның ішінде математиканы оқытқанда ... ... ... оқытудың дидактикалық қағидаларына негізделген. Дидактикалық қағидалар оқу мен ... ... ... жүзеге асыруды және жетілдіруді қамтамасыз ететін нұсқауларды басшылыққа алады. Математиканы оқытуда басшылыққа ... ... ... ... ... : 1) ... ... ғылымилық қағидасы. 2) Математиканы оқытудың тәрбиелеу қағидасы. 3) Математиканы оқытудың көрнекілік қағидасы. 4) Математикадағы саналылық пен белсенділік ... 5) ... ... ... берік болу қағидасы. 6) Математиканы оқытудың жүйелілік және реттілік қағидасы. 7) Математиканы оқытудың түсініктілік қағидасы. 1) ... ... ... ... оқу ... ... ... және әдістемелік құралдарда іске асады. Бұл қағиданың басты шарттары: а) математиканы оқытудағы білімнің мазмұны мен ... ... ... математика ғылымның деңгейі мен талаптарына сай болуы; ә) ғылыми танымның жалпы әдістері арқылы оқушылардың санасына дұрыс түсінік қалыптастыру; б) ғылыми ... ... ... заңдылықтарын оқушыларға көрсету. Бұл шарттар өзара тығыз байланыста. Сонымен оқушылардың санасына ... ... мен ... ... ... табылады. Ғылымилық қағиданың шарттарын мұғалім оқу үрдісіне қалай іске асыратындығы ... ... ... а) 1 0 2 х теңдеуінің қандай сандар ... ... бар? ә) у х 1 ... анықталу облысын табу керек,18 б) аb а b 2 теңсіздігінің аналитикалық дәлелдемесі аb а b 2 а b 2 аb а b 2 аb 0 ( ) 0 2 a b оның ... ... бола ... ... ... т.с.с. 2) Математиканы оқытудың тәрбиелеу қағидасы математиканы оқытуда оқушыларды тәрбиелеумен, олардың ақыл-ой қабілеттерін дамытумен және азаматтық қасиеттерін ... ... ... ... оқыту процесінде математикалық ұғымдар, аксиомалар, теоремалар, заңдар мен теориялар адамдардың күнделікті қызметінің барысында сандық ... мен ... ... тану ... ... ... ... түсіндірілуі керек. Математиканы оқытудың тәрбиелеу қағидасы математиканы оқытудың деңгейін, математика сабағына қызығушылығын көтеруді, математика тарихынан мағлұматтарды орынды ... ... ... және ... даму ... ... тұрғыдан түсіндіруді жүктейді. Сонымен қатар оқушылардың білімге деген құштарлығын, ынтасын арттыру, ... ... ... ... оны ... ... ... және өз бетімен толықтыруға, математика сабағында жас ұрпақты ... ... ... ... ... Мұнда әсіресе математика ғылымын дамытуда Әл-Фараби, Әл-Хорезми, Ұлықбек сияқты ... ... ... ... ... ... ... бөлейді. 3) Математиканы оқытудың көрнекілік қағидасы оқыту үрдісінде жаңа материалды ... ... ... ... және талдап қорытуына әсер етеді. А.И. Маркушевич: ... ... ... ... ... ... тән ерекшеліктері бар, сондықтан оқу үрдісінде көрнекілікті пайдаланғанда бірқатар әдістемелік талаптарды орындаған жөн, яғни ... ... ... мақсатына сәйкес іріктелуі тиіс. Көрнекі құралдарды қолданғанда құралдардың неғұрлым маңызды жақтарына назар аударған жөн, яғни мақсатқа ... ... ғана ... ... Көрнекілікті қалай болса солай қолдана бермей, тек қажеттілігіне, тиімділігіне қалай пайдалана білудің маңызы зор. Мысалы, геометриядан жаңа ұғымдарды таныстырғанда, ... ... ... әр ... ... көрсету оқушылар үшін пайдалы болады. Сонымен, математиканы оқытуда мынадай көрнекі құралдар мен техникалық құрал-жабдықтар қолданылады: а) ... ә) ... мен ... б) ... в) диафильмдер; г) диапозитивтер, д) кодоскоп, е) кинофильмдер, т.б. Оқыту үрдісінде әр түрлі есептейтін және өлшейтін көрнекі құралдар да жатады. ... ... ... ... ... ... және ... көмегімен оқушылардың білімі мен біліктіліктерін тексеру мүмкіндіктері мол. 19 4) Математиканы оқытудың саналық және белсенділік қағидасының негізгі мақсаттарының бірі ... және ... ... ... Оқыту үрдісінде алған білімдерін саналы қабылдап, мағынасын түсініп, қолдана білулерін үйрету ... ... ... саналылық пен белсенділік оқу материалының түсінікті әрі тиянақты ... ... ... мен ... ... ... ... етеді. Сондықтан оқушылар сабақ үстінде барынша белсенді де саналы және өздігінен жұмыс істегендей, берілген ... ... ... ... етіп ... керек. Оқушылардың саналы да белсенділігі жеке басының математикаға бейімділігіне, мұғалімнің педагогикалық шеберлігіне және т.б., ... ... ... ... ... бірі - өз ... сұрақ қоя білуге, талдай білуге үйрету. Мысалы, белгілі бір есепті шешкенде қандай теореманы, қандай қасиетті, формулаларды пайдаланғанын, неге ... ... ... ... ... үрдісінде жаңа тақырыпты түсіндіруде қызықтыратындай ұтымды әдіс қолданып, білімді өз бетімен ... ... ... ... етіп ... ... керек. Белсенділік қағидасын жүзеге асыру үшін жаңа тақырыпты өткен ... ... ... отыратын материалдың теориялық және тәжірибелік мағынасын айқындау, білім жүйесінде алатын орнын ... 5) ... ... ... ... болу ... өтілген материалды қайталай отырып, жаңа материалды өту барысында қолдана білуді көздейді. ... ... ... ... ... ұзақ есте ... үшін, білімді одан әрі дамытатындай және есептер шығаруда біліктілерін арттыратындай етіп ұйымдастыру керек. ... ... ... ... ... ... біліктілігіне, ынтасына және іс қимылының дербестігіне байланысты. Оқыту үрдісінде оқушылар тек жаңа білім, білік, дағдыға ие болып қана қоймай, алған ... ... және ... ... ... оқушылардан өзіндік жұмыстардың алуан түрлерін тиянақты орындай білуді, негізгі ұғымдардың анықтамаларын, теоремеларын еске сақтай ... ... ... ... етеді. Сонымен математиканы оқытудағы білімнің берік болу қағидасын жүзеге асыру үшін мұғалім: а) өтілген материалды қайталауды ұйымдастырады; ә) ... ... мен ... ... ... кемшілігін толықтырып оларды түзетіп отырады; б) оқушыларға берілген есептер мен жаттығулардың жүйелілігіне ... ... в) ... ... айқын және қысқа болуына дағдыландырады. 6) Математиканы оқытудың жүйелілік және реттілік қағидасы мектеп математикасының логикалық жемісі арқылы ... ... ... ... ... пәнді өзінің құрылымы мен ішкі логикасына сай белгілі бір тәртіппен оқытуды және математика курсындағы негізгі ұғымдар мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі тақырыпты қосымша тақырыппен сабақтастыра отырып оқушылардың санасына сіңіре білу керек.20 Математиканы оқытудағы реттілік дегеніміз оқыту үрдісі: а) қарапайымнан күрделіге; ә) ... ... б) ... ... в) ... ... одан дағдыға көшуді білдіреді. Бұл қағиданы жүзеге асыру үшін математикалық білім беруде жүйелілік пен ... ... ... оқушылардың білімді саналы, әрі баянды меңгеруіне, дүние танымын кеңейтуге, белсенділіктерінің артуына ықпал ... 7) ... ... ... ... ... жас ... мен білім қабілеттері ескеріледі. Оқытылатын материалдардың мазмұны мен көлемі оқушылардың білім деңгейі мен жас ерекшеліктеріне сай болуы керек. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ғана ... қиын ... алып тастау емес, ол оңайдан қиынға, қарапайымнан күрделіге, белгіліден ... ... ... ... ... көздейді. Математиканы үйрену барысында оқушылар өздерінің білім қабілеттеріне сай қиындықтарды жеңе ... өз ... ... ... ... және математикаға деген қызығушылығы артады. Көрнекілік құралдарын шебер пайдалана білу оқытудың ... ... ... ... ... ... ... және реттілік қағидаларын қатаң сақтау нәтижесінде түсініктілік қағидасын жемісті түрде жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Сонымен, оқу материалының ... оның ... ... даму ... мен ... деңгейіне, білімді саналы меңгеруге көмектесетін оқыту әдістері мен құралдарын орынды қолдануына байланысты. Оқу материалының түсініктілігі оның ... және ... ... де ... Оқушылардың жалпы математикалық біліміне сай келмейтін материалдарды оқыту бұл қағиданың сапалық көрсеткішін сақтамауға әкеледі. Ал ... оқу ... ... тыс көп ... ... ... ұзақ сабақтар түсініктілік қағидасының сандық көрсеткіштерін бұзуға соқтырады. Сондықтан оқу материалын дұрыс ... ... зор. Оқу ... ... оның күделілігіне, оқушылардың даму ерекшеліктері мен дайындық деңгейіне, білімді ... ... ... оқыту әдістері мен құралдарының орынды қолданылуына байланысты.
2.2 Ұжымды қалыптастыру және оның ... ... ... ... үш ... ... Ұжымның даму кезендерін айқындаған А.С.Макаренко. Ол балалар ... ... ... іс - ... мазмұнына, тәртібіне, балалардың ара -қатынасы тәуелділігіне байланысты ажыратты.
Бірінші кезенде оқушылар ұжымы жеткіліксіз ұйымдастырылған топ. Сондықтан мұғалім сынып өмірін ұйымдастыру үшін ... ... ... ... Талап іс - әрекетінің барысында орындалуға тиісті нақты міндеттер. Талап қою балаларды мінез - ... ... ... ... ... ... Бұл ... балалар ұжымы сирек кездесетін құбылыс. Мұндай жағдайларда бастауыш ... және әр ... ... ... ... сыныптарында болуы мүмкін.
Бірінші кезең аяқталуы үшін мына мәселелерді еске алған жөн:
:: ұжымды ... ... ... ... ұжым іс - ... дамуы;
:: жеке адам арасындағы қарым - қатынас іскерлік және гуманистік қатынастардың пайда болуы;
:: ... ұжым ... ... ... ... ... ... мұғалімнің негізгі қызметі оқушылардың ұжымдық іс - әрекетін ұйымдастыру, оларды әртүрлі іс - әрекеттеріне ... ... ... ... ... ... құралға айналдыру.
А.С.Макаренко ұжымды нығайту үшін тәрбие жұмысын барлық ұжымды тәрбиелеуден бастау қажет ... ... ұжым өзін - өзі ... яғни сынып жетекшісінің ұйымдастырушылық қызметінен тұрақты ұжым органдарыно көшеді. Сондықтан бұл кезеңде белсенді топпен ... ... ... зор. ... ... бірігіп жоспарлау, әр түрлі оқу, қоғамдық еңбек тапсырмаларын орындау, әрбір ұжым мүшелеріне көмектесу, іс - ... ... ... ... -- ... яғни ... байланыс жасау, ұжымның өмірі үшін оқушылардың ынтасын қуаттау жалпы міндеттерді орындауда барлық оқушылардың күш қуатын нығайту.
Ұжымның бұл даму ... ... ... ... ... ... яғни тұлғаға талап қою ұжым арқылы жүзеге асырылады.
Үшінші кезең - бұдан былай белсенді топтың және ұжым іс ... ... ... онда ... ... ... құбылыстарды бағалауда қоғамдық (ұжымдық) пікір пайдаланылады. Бұл саты ұжымның өрлеу кезеңі. Ұжым өмірінде, оқушылар арасында жалпы істі бірлесіп орындаудың ... ... ... ... ... ... ұжымда тілектестік, бір -- біріне ілтипатты болу сияқты болымды қасиеттер пайда болады.
Ұжымды ұйымдастыруды неден бастау керек? Ұжым әлеуметтік ... ... ... ... "Дұрыс тәрбиелеудің бірден - бір жолы жеке адамды тәрбиелеу деп санамаймын, бүтін ұжымды тәрбиелеу деп санаймын. Өзім де 17 ... ... ... ... ... ... ең ... -- жеке оқушыны ұйымдастыру, соны төрбиелеу, ... ... ... ... бәрі де ... ... кезде олар жақсы ұжым болады деп ойладым. Ал кейін мен жеке оқушымен сөйлеспей-ақ бәріне айту керек, әрқайсысы ... ... ... ... болатындай форма жасау керек деген қорытындыға келдім. Міне сонымен біз ұжымды тәрбиелейміз, оны шыңдаймыз, оны мықты етеміз, ... ... оның өзі ... ... күш ... алады." -- деп ұжымды ұйымдастыруды неден ... ... ... болмасын ұжымды ұйымдастыру негізі оның мүшелерінің қоғамдық ... ... ... ісі ... ... ... ете ... балалар ісін ұйымдастыруда ең алдымен педагогикалық міндеттерді шешу керек: іс - әрекетті тывдау және сол істің мақсаты мен ... ... ... ... іс - ... ... саласында қалыптасады.(еңбекте, ойында, оқуда т.б).
Талап қою ережелерінің педагогикалық негізі -- талаптың бір -- ... ... ... ... ... ... -- ала ұжым ... зерттеп білу, бірінші күннің зор шешуші рөлін түсіну, талап түсінікті, нанымды балалар орындай алатын, нақтылы, жігерлі ... ... ... ... әр ... орындалу жолдары жәнесенімді, дәйекті болуы өзделінеді.
А.С.Макаренко талап қоюдыең ... ... ... ... ... бастаудың пайдалы,нәтижелі екенін көрсетті.
А.С.Макаренко: "Өз тәжірибесінде мен өзімнің тәрбиеленушілеріме толық кең түрде, ешқандай жеңілдіксіз талап қойып та ... және ... ... ... үзілді -- кесілді талап қою ... ... заңы ... ... деп ... ... ... іріктеп алып жұмыс жүргізу мұғалім, мектеп талабын іске асырудың негізгі мақсаты, іс - әрекетті ұжымның өміріне ... ... жолы ... есептеледі. А.С.Макаренко ұжымды тәрбиелеуде сол ұжымнан шыққан ең алдыңғы топ -- ... ... ... үлкен мән берген, активті ол педагогтардың ең жақьш тірегі ретінде қараған.
Белсенділер дегеніміз балалар мекемесіндегі пайдалы және ... ... бұл ... ... ... басады, коллективтің стилін, бейнесі мен дәстүрін сақтайды. Өсіп келе жатқан актив қоғамдық жұмыста оқу бітіріп кеткен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Қазіргі мектеп ұжымы бір -- бірімен тығыз байланысты болатын екі ұжымның - педагогтар және ... ... ... ... ... ... процесс барысында бұл ұжымдардың өзара байланысты әрі сабақтастық қызметі атқарылады.
Қазіргі жағдайда педагогикалық ұжымның негізгі міндеттері қоғамның мектеп алдына ... ... ... ... байланысты күрделеніп отыр.
Педагогикалық ұжымның ең негізгі тәрбиелік міндеттеріне мыналар жатады:
:: ... ... құру ... ... ... ... әлеуметтік қызметтерді жауапкершілікпен орындау үшін мақсаттылыққатәрбиелеу; оқушылардың рухани қажеттілігін және творчестволық қабілеттерін, интеллектуальдық потенциалын айқындау және дамыту;
:: ... ... пен ... ... пен ... тәртіптілікке тәрбиелеу;
:: ... ... ... оқушылардың өзін - өзі басқару принциптерін жүзеге асыру.Педагогиклық ... ... ... ... ... ... ... принципі болғанда ғана орындалады. Оқушылар ұжымы - өте ... ... ... ... бар ... ... ... білім беретін орта мектеп жағдайында бірнеше оқушылар ұжымы болады: бастапқы ұжым, жеке - жеке ... ... ... бүкіл мектептік оқушылар комитеті. Оқушылардың талап -- ... ... мен ... ... ... -- ... қарай әр салалы оқушылар топтары құрылады.
Оқушылардың өзін - өзі басқаруын дамыту, оқушылардың қоғамдық белсенділігін көтермелеу әрқашан мектептің ... ... бірі ... ... ... ... ... өзін - өзі басқару проблемасы қоғамдық өзін - өзі ... бір түрі ... ... ... ... ... еңбекке, қоғамдық жұмысқа дайындаудың маңызды жолы болып есептелінеді. Сонымен бірге өзін - өзі басқару проблемасы жайлы білім беретін мектеп жұмысының ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым сипатты ерекшеліктерін бейнелейтін өзіндік ерекшелікке ие болып отырды.
2.3 Білімді, іскерлікті және дағдыны қолдану ... ... ... ... ... нысандары болды. Олардың пайда болуы, дамуы, кейбіреулерінің жойылуы қоғамның талабына байланысты еді. Әр заман ... ... әсер ... ... ... ... ... көптеген деректер жинады.Баланы оқытуды ұйымдастырған алуан түрлі жұмыстар зерттеліп, олардың ішінен қазіргі заманға лайықтылары іріктелді. Мектепте оқитын оқушылардың саны, олардың ... ... оқу ... ұзақтығы зерттеліп, баланы жекелеп оқыту, топты, ұжымды оқыту, сыныпта, сыныптан тыс, мектепті, мектептен тыс жерлерде ... ... ... ... ... өте ерте кезден бар. Ол тапсырманы мұғалімнің не өзінің үйіндеорындайды. Тапсырма мұғалім оқулығынан беріледі. Жекелеп оқыту қазір де қолданылады.
Баланы ... ... XIII ... ... ... ... ... адамдар балаларын жекелеп оқытқан.
Жекелеп оқытудың жақсы жақтары:
:: Мұғалім оқушының нені ... нені ... ... ... ... уақытында түзетеді.
:: Оқушы өзіне ыңғайлы уақытта жұмыс істейді.
Кемшіліктері::: ... ... ... ... оны оқушы қалай түсінгенін тексерумен шектеледі. :: Оқушы басқа оқушылармен қарым-қатынаста ... Бала ... ... ... ... істеуге үйренбейді.
Міне, сондықтан жекелеп оқыту XI ғасырдан бастап азая бастады.Балаларды ... - ... ... түрі ... Мұғалім тек бір оқушыға емес, "түрлі жастағы балаларға тапсырма берді. Олардың дайындық деңгейлері де түрліше еді. Сондықтан мұғалім әр оқушымен жеке ... ... ... әрбір оқушыдан өткен материалдарды сұрап, әрқайсысына жаңа тақырыпты түсіндіріп, жеке тапсырмалар берді. ... ... ... кез ... ... ... ... оқыту түрлері XI ғасырдың аяғы, XII ғасырдың басында ... ... ... XI ... ... ... ... өте қажет еді, себебі қолөнер, сауда, өнер, әдебиет, сәулет өнері дамыды. Осыған байланысты оқитын балаларды ұжымға біріктіру туралы ұсыныстар алғаш рет ... ... ... мектептерінде жүзеге асты. Оны балаларды сынып-сабақ жүйесі арқылы оқыту деп атады. Сынып-сабақ жүйесінің тәжірибесін зерттеп, оны дүние жүзінің мектептеріне ... ... бұл түрі ... түрде дүние жүзінің мектептерінде қолданылуда. Сынып-сабақ ұғымының пайда болғанына 350 ... ... ... XIII- ХІХ ... ағылшын діни қызметкері А.Белл және мұғалім Джон Ланкастер өзара оқыту жүйесін қолданды. Алдымен жоғары сынып оқушылары мұғалімнің басшылығымен тақырыпты ... ... одан ... ... ... ... ... оқытты. Бірақ, өмір бала оқыту үшін арнайы дайындық керек екенін көрсетті.Трамп жоспарын АҚШ ... ... ... ... ... ... ... ОТҚ арқылы 100-150 кісіге дәріс оқып болған соң, 10-15 кісіден тұратын азғантай топтар дәріс материалдарын талдап, ол ... өз ... ... пікірсайыс өтеді.
Аз топтардағы сабақты қатардағы мұғалім не топтағы жақсы ... ... ... ... зертханаларында жеке жұмыстар жүреді. Дәріске - 40%, аз топтардағы сабақтарға - 20%, жеке жұмыстарға - 40% оқу ... ... ... ... ... ... өзгеріп отырады. Трамп жоспарымен эксперименталдық мектептер жұмыс істейді. Көпшілік мектептерде жоспардың кейбір жерлері ... ... ... ... бір топ ... ... Олар өз беттерімен зертханаларда жұмыс істеп, мұғалімдер ... ... ... Есепті бригадир береді. Кемшілігі: оқушылардың білім деңгейінің, жауапкершілігінің төмендеуі, оқытудың нәтижесінің жоқтығы, мұғалімнің түсіндіруінсіз тапсырманы орындай алмау.Дальтон жоспары. Оны ХХ ... ... ... ... (АҚШ) ... ... Паркхерст ұсынады. Оны зертханалық жұмыс деп те атайды. Аталған жоспармен оқытқанда сабақтар болмайды, мұғалім ... ... ... өз ... ... әдебиеттер көрсетілген жазбаша тапсырма береді. Оқушылардың әрқайсысы материалды өз бетімен оқып мұғалімге есеп беріп ... ... ... ... ... ... ... алмады. Сондықтан дальтон жоспарымен Оқыту мүмкін болмады.Оқушының әр түрлі сыныптарда оқуы. Ол бір пән ... ... ... пән ... ... ... ... ерекше түрі оқушылардың бірнеше күн бойы бір не екі ... ... ... оқыту Вальдорф мектептерінде бар.1. Оқу жұмысын ұйымдастырудың негізгі түрі -- ... ... мәні мен ... ... және ... бірдей оқушылардан сынып құрастыру. Сыныптың құрамы мектеп бітіргенше ... Оқу ... ... байланысты, бірінің соңынан бірі келіп отыратын сабақ түрінде жүреді.
:: ... ... ... ... ... ... кестесі бойынша жұмыс істейді. Балалар мектепке жылдың бір ... ... ... ... түрі - ... ... бір оқу ... тақырыпты түсіну үшін өткізіледі.:: Оқушылардың жұмысына мұғалім басшылық етеді. Ол оқушылардың білім, ... ... ... ... ... жыл ... келесі сыныпқа көшіру туралы шешім қабылдайды.
:: ... ... ... ... ... Әр ... үш мақсатқа жету үшін жұмыстар жүргізіледі.
Сынып - сабақ жүйесі әлі зерттелуде. Жақсы жақтары: сынып-сабақ жүйесінің басқа ... ... ... ... бар, ... оның бөліктері бір-бірімен байланысты, мұғалім барлық оқушылармен жұмыс істейді, оқушылардың бір-бірін оқытуына мүмкіндік жасалады. Оқушылар тәрбиеленеді, дамиды, бір-бірімен жарысады. Сабақ ... ... ... оны ... ... бір- ... ... жұмыс істейді, мұғалім оқушылардың сезім әлеміне әсер етеді, тәрбиелейді, көп оқушылармен жұмыс істейді. Кемшілігі: үлгерімі нашар ... ... ал ... оқитындардың қабілеті тежеледі. Мұғалімге әрбір оқушымен жеке жұмыс ... ... ... ... ... ... жұмыс істеудің, жеке оқу-тәрбие жұмысын жүргізу мүмкіндігінің жоқтығы.Сондыңтан ғалымдар сынып-сабақ жүйесін жетілдіру жолдарын іздестіруде.Сабақ - оқытуды ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ол күрделі және жауапты кезең, себебі сабақтың сапасы оқушының ... ... әсер ... ... мұғалімдер сабақтың жаңа технологиясын жасап, енгізу, қысқа ... ... оқу ... ... үшін ... ... ... сабақ беру оңай жұмыс емес. Көп нәрсе мұғалімнің сабаққа қойылатын талаптарды түсінуіне және орындауына байланысты. Талаптарды әлеуметтік сұраныс, оқушылардың жеке ... ... ... және ... оқу ... ... мен ... анықтайды.
Одан басқа мектептерде көмекші нысандар, атап айтсақ, кеңес, қосымша сабақтар, нұсқаулар, ... клуб ... ... тыс оқу, үй ... және ... қолданылады. Кейде сыныптан тыс оқытатын нысандарға экскурсияларды, мектеп жанындағы үлеске, ... ... ... өлкеге саяхатты, спорт жарыстарын, т.б. жатқызады.2. Сабаққа қойылатын талаптар
Сабақ оқыту принциптерінің ережелері мен талаптарына сәйкес ... ... Бұл ... Ж.Аймауытовтың мұғалімге байланысты берген төмендегі бағалы нұсқауларын есте сақтаған жөн:
:: жаңа ... ... ... ... ... ... тиісті таныстыру арқылы сабақтың мазмұнына ынталандырып, ... ... ... ... ала ... сұрақтар қою арқылы оқушының ынтасын арттыру, ілтипатын сақтау;
:: қажетсіз мағлұматтардан сақтанып, баланың ілтипатын оятатын ... ... ғана ... ... баланың ішін пыстыратын біркелкі мағлұматтардан ... ... ... ұқсастыру тәсілдер арқылы оңтайлы оқытуды жандандыруға тырысу;
:: алғашқы кездегі оқыту деректі, көрнекі ... ... ... ... үшін ... ... ... өзі де ынталануы, өзі де жақсы көруі тиіс, оқытушы сүйген ... ... да ... ... ... ... дидактикалық талаптар:
:: білімдік міндеттерді нақты қою, олардың дамуға және тәрбиеге ықпалын анықтау;
:: оқу ... ... мен ... ... сай, оқушылардың білім деңгейлеріне қарап сабақты жоспарлау, оқушылар меңгерген ғылыми білімдерді, ... ... ... ... ... ... ... тәсілдерін және құралдарын таңдау, оқушыларды ынталандыру, меңгеру барысын бақылау, танымдық белсенділікті арттыру, ұжымдық және жеке жұмыс түрлерін ұштастыру, өздік ... ... ... ... ... ... ... оқуына жағдай жасау.
Сабаққа қойылатын психологиялық талаптар::: оқу пәні және нақты сабақ арқылы әр оқушының дамуын ... ... ... ... ... ... ... табу;
:: оқушылардың репродуктивтік және шығармашылық жұмыстарының көлемін анықтау; жұмылдыра білуі. Ақыл-ойының ... ... ... ... оқушыларды топтарға бөлу, олардың әрқайсысымен жеке жұмыстар жүргізу. Жаппай ... ... жеке ... ескеру::: жақсы және нашар оқитын оқушылармен жұмысты жоспарлау;
:: оларға жеке тапсырмалар ... ... ... ... ... ... жасау.
Сабаққа қойылатын гигиеналық талаптар:
:: қалыпты температуранық болуы;
:: ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетті түрлендіріп отыру. Мысалы, тыңдауды санаумен, жазба және практикалық жұмыстарымен ... ... ... ... ... және ... ... оқушылардың жұмыс істеген кездегі ... ... ... ... оқушының дене бітістеріне сәйкес келуі және оның өсуіне ықпалы.
Сабақты өткізу техникасына қойылатын ... ... ... ... ... және ... деген сұранысты арттыруы;
:: сабақтың қарқынының оқушыларға қолайлылығы, мұғалім мен оқушы ... ... ... мен ... ... ... ... пайда болатын тығыз байланыс. Әр оқушыға сенім білдіру;
:: мұғалім көңілінің көтеріңкілігі, белсенді шығармашылық жұмыс.Тәрбиелік талаптар:
:: оқу ... ... ... мүмкіндігін аңықтау, орындалатын тәрбиелік мақсат қою;
:: оқу ... ... мен ... туындайтын тәрбиелік міндеттер қою;
:: ... ... ... ... ... атап айтсақ: табандылықты, орнықтылықты, ұқыптылықты, жауапкершілікті, орындаушылықты, өздікті, жұмыс істей білушілікті, зейінділікті, адалдықты, ұжымшылдықты тәрбиелеу;
:: ... ... ... табысқа жетуіне көмектесу'
:: ізгілендіру, ... ... жеке ... ... тәрбиелеу.
Сабақ арқылы оқушыны дамыту талабы:
:: балалардың оқу-танымдық іс-әрекетке қызығушылығын ояту, шығармашылық бастамаларын және ... ... ... даму ... зерттеу және есепке алу; дамудағы сапалы, жаңа өзгерістерді ... ... ... және ... ... сабақтардың бәріне ортаң бір белгіні табу үшін оларды "жіктеу" керек.
Сабақтарды бірінші рет топтастырған И.Н.Казанцев ... ... мен ... ... ... ... ... қарай топтастырғанда бір топқа арифметика, алгебра, геометрия сабақтары, ал олардың ішінде жекелеген тақырыптарды өтуге арналған сабақтар белгіленеді. Оқу жұмысының ... ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді.
Оқу жұмысының жүйесі мен оқушылардың танымдық іс-әрекетінің сипатына қарай кіріспе, материалмен бірінші танысу, жаңа білімдерді тәжірибеде қолдану, дағдыларды қалыптастыру, ... ... және ... ... ... сабақтар деп бөлінген.Теоретиктер мен практиктердің арасында дидактикалық мақсат бойынша топтастырылған сабақтар кең қолдау табуда. Олар: 1) ... ... 2) жаңа ... оқу; 3) жаңа ... ... 4) ... ... бекіту; 5) жинақтау және жүйелеу; 6) білім, іскерліктерді ... ... 7) ... ... ... және ... құрылымы - сабақтың әр бөлігінде мұғалім мен оқушылар бірге жасайтын алуан түрлі жұмыстар.
Әр сабақтың ішкі құрылымы жүйелі, сабақтың ... ... ... ... ... ... ... сабақтың түрін анықтайды. Мысалы, сабақтың мақсаты білім және ... ... ... онда сабақтың түрі білім, іскерліктерді бекіту болады. Бұл оқу жұмысы негізгі, мұғалім оған көп ... ... оқу ... оқу ... - оқушыларға жаңа білім беру. Мұғалім оқушыларға жаңа оқу материалын түсіндіріп, оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырып, білімдерін тәжірибеде қолдануға ... Жаңа ... мен ... ... ... меңгеру үшін оқушылар белсенді түрде жұмыс істеу керек.Жаңа материалды көбірек беру үшін ірі блоктың тәсілдер қолданылады. Бір сабақта бірнеше, ... 4 ... ... ... ... 3 сабақ іскерлік пен дағдыға машықтануға арналып, тақырыптар терең оқылады. Жаңа материалды оқу түрлі ... ... ... асады. Оқушылардың оқу жұмысына қызығушылығын ояту үшін енжар іс-әрекет түрлері (мұғалімнің әңгімесін тыңдау, сыныптасының жауабын ... және ... ... түрлері (тәжірибе және зерттеу түріндегі өздік жұмыстар) орындалады.Оқушылардың танымдық ... ... ету үшін ... ... ... мысалдар, фактілер қолданылады, талқы ұйымдастырылады, кейбір теориялық ережелерге оқушылар өз мысалдарын келтіреді, көрнекі және техникалық құралдар пайдаланылып, меңгерілген ... ... ... және ... ... жаңа оқу материалын өткен оқу материалын білмей меңгеру мүмкін емес. "Таза" күйдегі жаңа оқу ... оқу орта және ... ... ... ... жаңа ... көп, ... белгісіз оқу материалдарымен ұзақ жұмыс істей алады. Бастауыш мектепте тек жаңа материалды оқыту қиын, себебі оқушылар әлі күрделі оқу жұмыстарына әзір ... ... ... жаңа ... ... ... ... ұштасады.
Оқылатын материалды бекіту сабағы жекелеген тақырыптарды, бөлімдерді өткен соң, материалды терең түсіну және меңгеру мақсатында өткізіледі. ... ... ... "Зат есім" тақырыбына көптеген сабақтар арналып, соңғы сабақта оқылған материал бекітіледі. Оқушылардың сабақтың өтетін уақытын және оның ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарды бөліп, білім тексеруді ауызша, жазбаша, тәжірибелік жұмыстармен, өздік жұмыстармен ұштастырады. Осы жұмыстар бекіту сабақтарының құрылымына ... Ол ... оқу ... ... ... ... ... сұраудан басталады. Содан кейін білім тексеру тақырыптың күрделі жерлерін бекіту үшін жаттығулар жүргізумен ұштасады.
Сабақ соңында шағын өздік жұмыс өткізіледі. ... ... ... ... ол ... және мысалдар шығарумен байланысты. Тіл сабақтарында диктанттың алуан түрлері, шығарманық қысқаша мазмұны жазылып, ... ... ... және ... ... ... ... жаттығу, білім тексеру, бағалау. Тәсілдер: перфокарта, карточкалармен жұмыс, кесте жасау.
Білімді тәжірибеде қолдану
Оның кезеңдері:
:: ұйымдастыру;
:: ... ... үй ... ... ... еске түсіру;
:: білім, іскерлік, дағдыларды тәжірибелік міндеттерді шешу үшін қолдану;:: ... ... ... ... есеп ... үй ... ... бұрынғы білімдеріне сүйеніп тәжірибелік жұмыстар жасайды, алдымен үй ... ... ... ... ... материалдарға сүйеніп, мектеп жанындағы алаңға егілетін өсімдіктердің сызбасын жасайды. Шет тілі сабағында түрлі тақырыптарға диалог құрастырады. Осылайша оқытудың ... ... ... ... ... және жеке ... жүргізіледі. 3 оқушыдан тұратын бөлім мектеп алаңында егілетін өсімдіктердің сызбасын жасайды.Түрлі ұжымдық жұмыстар оқушылардың арасындағы ізгі қатынастарға жақсы әсер ... ... жаңа ... ... ... оқушыны дамытады.
Практикум мақсаты - зертханалық жұмыстар өткізу.Кезеңдері::: ... ... ... ... еске ... нұсқау;
:: құрал-жабдықтарды іске қосу;
:: ... және оны ... ... ... ... және ... есеп ... есепті мұғалімге тапсыру.
Ол жоғары сыныптарда бағдарламанық бөлімдерін, курсты оқып біткеннен кейін өткізіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... пен дағдыларды талап етеді.Оқушылар аппараттарымен, приборлармен, өлшеуіш техникамен жұмыс істеп, эксперимент барысын жазады, талдайды, қорытынды жасайды, күнделік ... ... ... ... ... қолдануына көмектесіп, оқушының жұмысына бақылау жасап, керек болса түзетеді.Тәжірибелік сабақтар шеберханаларда, оқу цехтарында, оқу-тәжірибе ... ... ... ... ... білімді еске түсіру;
:: ... ... ... ... ... ... көп уақытында оқушылар тәжірибелік жұмыспен айналысады. Мысалы, ... ... ... ... учаскесінде жерді өңдеп, өсімдік өсіреді, өнім жинайды. Репродуктивтік және ішінара ... ... ... ... ... ... карта беріледі, сол бойынша ол жұмыс істейді.
Бақылау сабақтары оқушылардың теориялық материалдарды, оқылып отырған курстың негізгі ұғымдарын меңгеру ... ... ... ... ... тәжірибесінің қалыптасқандығын анықтап, оқыту технологиясына қандайда бір өзгеріс, оқушылардың ... ... оқу ... түзету енгізу мақсатында өткізіледі.Бақылау және түзету сабақтарының түрлері: ауызша сұрау (жаппай, мазмұндама, есептер және мысалдар шығару, т.б.) ... ... ... сынақ, практикумдар, өздік бақылау жұмыстары, емтихандар, т.б. Осы сабақ түрлері пәннің тұтас бөлімдерін, ірі тақырыптарды өткен соң өткізіледі. ... ... ... және ... соңғы, жоғары түрі - емтихан. Бақылау сабақтарында оқушылардың өз білім, ісқорлік, ... ... ... әр ... оқу ... қолдануға дайындығы айқынырақ көрінеді. Бақылау сабақтарын өткізгеннен кейін оқушылардың білім, іскерлік, дағдыларындағы, оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыруындағы кемшіліктер анықталып, оларды талдап, ... ... ... өтеді, оқушылардың және мұғалімдердің іс-әрекеттеріне керек болса түзетулер енгізіледі. Әдістері: ... ... ... ... ... бақылау жұмысын жаздыру, қорыту.
Жаңа материалды оқу сабағының құрылымы::: оқу материалын бірінші рет ... ... ... ... сәйкес оқушылардың ақыл-ой белсенді арттыруға баса назар ... есте ... ... ... ... айту;
:: есте сақтауға және ұзаң уақыт есте сақтауға ықпал ететін жағдайларды жасау;
:: ... есте ... ... хабарлау. Мәліметтерді еске түсіруге тірек болатын сызбалармен жұмыс, оларды мағыналарына қарай топтастыру;:: мұғалімнің басшылығымен қайталау, бірінші рет ... есте ... ... ... ... жеке тапсырмалар беру іштей қайталау, алған білімді, үйренген ... ... ... ... ... білім, іскерлік, дағдыларды оқушылардың есінде қалдыруға көмектесетін тірек мәліметтерді жиі қолдану.
Білімді білік және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
:: оқушыларға сабақтың тақырыбын және оның алдында тұрған міндеттерді айту;
:: ... ... ... жаңа ... оқып ... ... ... рет үйрету, жаттықтыру, үлгілер бойынша жұмыс істету;
:: білімді және біліктілікті шығармашылықпен қолдану;:: ... ... үшін ... ... үйге ... оқушылардың жұмыстарына баға беру және сабақты қорытындалау.
Білім, іскерлік және ... ... ... құрылымы.
:: оқу жұмысының мақсатын оқушыларға ... ... ... ... ... білім, іскерлік, дағдыларын естеріне түсіріп қолдануы;
:: оқушылардың түрлі тапсырмалар мен ... ... ... ... ... ... қателерді талдау және оларды түзету;
:: қажет ... үйге ... ... ... сабағының құрылымы;
:: ұйымдастыру бөлімі;
:: ... ... ... міндеттерін қою;
:: негізгі ұғымдарды, онымен байланысты біліктілік, дағдыларды (тәжірибелік және ақыл-ой) қайталау үшін үйге ... ... ... ... сабақтарда қайталанатын материалдарды анықтау, оларды үйге беру;
:: ... ... ... сабақ үстіндегі оқу жұмысының нәтижелерін тексеру;
:: үйге ... және ... ... ... ... ... ... қою;
:: жаңа іскерлік, дағдыларға керекті бұрынғы іскерлік, дағдыларды қайталау;
:: ... ... ... ... үшін ... тапсырма беру;
:: жаңа іскерлікпен таныстыру, жасап көрсету;
:: жаңа ... ... үшін ... ... ... ... іскерлікті шыңдап, бекіту үшін жаттықтыру ... ... ... ... ... ... ... іскерлік пен дағдыны ұқсас жағдайларда қолдануға жаттығу;
:: ... ... ... ... үйге ... ... Бұл сабақтардың мақсаты - оқушылардың білімдерін еске түсіру және кеңейту.
Түсіндіретін бөлік мұғалім нұсқауы, оқушыларды оқу жұмыстарына ... ... ... ... ... ... диктант, шығармашылық жұмыстар жазу. Негізгі бөлімде оқушылардың өз күшіне сенуіне және бірқалыпты жұмыс істеуіне ... ... ... ... ... өткелі отырған жаңа бөлім, курс тақырыптарын оқу қай бағытта жүретіні айтылады.
Кейде сабақтың осы типінің мынадай элементтері болады:
:: ... ... ... ... ... ... оқушыларға тапсырма беру;
:: тапсырманы тексеру;
:: үйге тапсырма, сабақтың аяқталуы.
Қорытынды - ... ... ... ... ... ... ... сабақтың мақсаты және жоспары туралы мұғалімнің кіріспе сөзі;
:: жеке оқушыларға, сыныпқа, топтарға ауызша және ... ... ... ... беру;
:: оқушылардың жұмыстарын тексеру, қажет ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне баға беру;үйге тапсырма.
2.4 Дедуктивті
Зерттеудің индуктивті әдісі жеке, дербес нысандарды зерттеу нәтижелерін жалпылап, оларды белгілі, ... ... ... айналдырудан тұрады. Мәселен, бұл әдіспен газды зерттеу нәтижесі бойынша ... ішкі ... ... ... ... әдіс - жүйелер, үдерістер, құбылыстардың ... ... ... ... ... жалпы қасиеттері (заңдылықтар, байланыстар) туралы білім негізінде ... ой ... мен ... ... логиканың жеке әдістеріне негізделетін танымның өзара қарама-қайшы әдістері.
Абстракциялау - қарастырылып отырған үдерістің ... ... ... бар ... ... ... бөлу үшін, оның жеке, кейде жоқ қасиеттеріне ойша ... ... ... екі кезеңде жүзеге асырылады. Бірінші кезеңде қолданыста жоқ байланыстар анықталады, ... ... ... нысаны басты қасиеті сақталған қарапайым нысанмен ауыстырылады.
Анықталған қасиеттерге, ... ойша ... ... зерттеуші жаңа ғылыми түсінік, заңдылық, ғылыми ереже қалыптастырады, олар сәйкес ғылым саласының білімдері жүйесі шоғырландырылатын ... ... ... ... абстракция бір қарағанда жүйесіз нысанда (үдерісте, құбылыста) күрделіден нақты (объективті) жүйе мен заңды байланысты анықтау мүмкіндігінен тұрады. Зерттеуді математикалық аппарат, ... ... ... жүргізгенде, абстракциялау жоғары деңгейге жетеді, тек онда кез келген машина, агрегат тең күші ... ... ... ... ... әсер ... дене ... жүйе түрінде болуы керек.
Мәселен, жер жырту агрегаты күшті анализге тез түседі, ол үшін оны ... ... ... әсер ... жүйе ... ... ... ал агрегат кедергісінің орталығына орнатылған күш тіркемелі соқаның тракторға жалғанған нүктесі арқылы өтуі керек. бұл кез ... ... ... ... ... мен ... негіздеу кезіндегі абстракцияға қарапайым мысал,
Теориялық зерттеу кезінде формализация әдісі ... ол ... ... ... құбылыстың) бейнесі, қандай да бір шартты тілдің белгісі және осы нысан мен оның ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Формализация кез келген тіпті инженерлік ... ... ... ... ... т.б. ... абстракциялау мәнінде болады. Математика формализация аппараты ретінде зерттеуді шешетін кез ... ... ... ... негіздейді, ол ойды жүйелеп, болжамды логикамен толықтырады.
Математиканы ғылымның түрлі саласында қолдану ... ... мен ЭЕМ ... болып қолданысқа түсу нәтижесінде қарқын алды. Техникалық диагностика процедурасын формализациялау ... ... ... ... машина-трактор паркінің қалдық ресурстары мен гамма-ресурстарын анықтау үшін ... ... ... мен ... ... ... ... мысалы болып математикалық статистика табылады, оның негізгі қолдану саласы болып экспериментті оңтайлы жоспарлау, эксперимент деректерін өңдеу, регрессия теңдеуін, отклик ... мен ... құру ... әдіс - кейбір түсініктер қатаң математикалық негіздемесіз қолданылып, белгілі бір логикалық ережені қолдану арқылы қалған білімді алу үшін ... ... ... құру ... ... ... ... қабырғасынан таныс, геометрияда дәлелдеусіз қабылданған математикалық аксиомаларды атауға болады.
Теориялық зерттеудің басқа да жекелеген әдістері бар және олар ... ... ... ... әдетте, жеке қолданылмай, тұтастықта қаралады. Олардың барлығы бір-бірімен тығыз байланыста, бірін-бірі толықтырып, бірінен-бірі туындап отырады.
Материалды ... ... ... ... математикалық үлгісіне сүйенетін теориялық зерттеулер, қолданбалы ғылымда, әсіресе, техникалық ғылымда қойылған мәселені сәтті шешетін негізгі шарттардың бірі ... ... ... ... ғана ... ... ... жалпылайтын деңгейін, себеп-салдардық байланысты объективті түсіндіруді, жақын және алыс болашақта ... ... шешу ... ... ... негіздейді.
2.5 Екі нұсқа бойынша жазбаша жұмыс
Жаңа бағдарламаның, жаңа оқулықтардың, әртүрлі дидактикалық материалдардың және ... да оқу ... ... мұғалімдер сабақта өзбетінше жұмыстар ұйымдастыруда ерекше көңіл аударуда. Әр ... ... ... ... ... отырып,, өзбетінше жұмыстарды ұйымдастыруда жеке тапсырмалар беру, яғни дифференциалды ... ... жөн. Ол үшін ... тәрбиелей және дамыта оқу негізінде өз бетімен жұмыс істеуге бастауыш класс оқушыларында төмендегі қасиеттерді қалыптастыруды ... ... өмір ... ... ... білу қабілетін қалыптастыру. 2.Бағалай білуін қалыптастыру; өз білімін ... ... ... ... өз ... ... таразылай алуы, көрген кинофильмдеріне баға бере алуы; 3. Сөйлеуін дамыту, баяндауды түрлендіре қолдана алуын; текст негізінде жоспар құру, ... алу т.б. ... да ... ... ... ... - бұл ... білім беретін орта мектепте оқытылатын математика арқылы және оқушылардың жан-жақты дамыған, әрі әлеуметтік толық ... адам ... ... ... ... ... болады. Біз өзіміз қатынасып өзбетінше жұмыстарды ұйымдастыру әдіс-тәсілдерімен танысқан ... ... ... мақсаттарға жету мүмкіндігін бақыладық. Мұнда жеке тапсырмалар әр оқушының ... ... ... сол ... қалай игергенін анықтауға мүмкіндік береді. Оқушылар білім ... ... ... ... бөлінеді. Әр топқа жеке тапсырмалар даярланады.Дифференциалды әдісті пайдалану жеке ... ... ... жол ... ... ... ... тақырыпты өткеннен кейін карточка арқылы немесе варианттарға бөліп, есептер тапсырылады. Оған арнайы сағат берілмейді. Ол сабақтың ... ... 10-15 ... ... ... ... өзбетімен жұмысқа назар аудару және ойлау қызметін ояіу үшін, тапсырмалар мақсатты болуы керек.
2.6 Тест бойынша сұрау
Тестілеу әдісі ... ... ... ... ... ... бөлігіне айналған жастардың дайындық деңгейін және жалпы білім сапасын болжаудың тиімді құралы ретінде пайдаланылады.
Соңғы жылдары тесттік әдіс оқу -- ... ... ... ... ... қолданып жүр. Тест дегеніміз не? Тест арқылы сынауда қандай жаңалық бар? Оның ... ... ... оны ... өткізеді, тест арқылы сұраққа қалай дайындалу керек?
Тест деп сапалық және сандық дара ерекшеліктеріне сай ... ... ... ... ... жағынан шектеулі сынақтарды атайды.
Тестік бақылаудың түрлері өте ерте заманнан басталады. Б. э. д III ... ... ... ... ... жазу ... тексеру үшін алғашқы емтихандар жүргізілген. Осы сынақты өткен адам 2 -- ші кезеңге әңгімелесуге ... ... ... ... ... Спарта да жүргізілген.
Сынақтардың түрлері Қытайда чань -- буддизм мектептерінде кең қолданылған, онда ... ... ... ... ... ... ... Бұл мектепте ойлануға уақыт бермей қолма -- қол жауап беру қолданылған. Ең ... рет ... ... ... үшін ... ... педагогы Дж. Фишер 1864 жылы қолданған.
XIX ғасырда жалпы білім беру ... ... ... ... пайда болды. Тестік бақылаудың негізін салушылардың бірі ... ... ... ... Ол ... ... ... жұмыстарын 1884 -- 1885 жылдарында жүргізді. Сынаққа 5 -- 80 жас аралығындағы адамдар қатысты. Ф. ... ... ... жасау үшін бақылау жүйесін жасады. Тест термині кеңінен таралуы американдық психолог Дж. Кеттелдің деп аталатын мақаласынан ... кең өріс ала ... ... ... ... беру ... кеңінен пайдаланудан, француз психологы А. Биненің интеллектуалдық дамуы төменгі дәрежедегі балаларға арнап таңдаған тестілері сериясын (1904 ж.) ... ... ... АҚШ -- тағы ... ... осы ... ... JQ коэффициенті ұсынылған болатын. Қазіргі заманғы талапқа сай (1986) ... ... ол ... күні де ... қолданылып жүр.
Жалпы білімді бағалаудың тестік жүйесі Англия, АҚШ-та жақсы дамыған. Бүгінде тест қолдану оқытушылармен қатар оқушылар үшін де көп ... ... ... өзі ... ... ... тікелей белгілі болады. Тесттік әдіс талапкердің білім дәрежесін анықтауда көп уақыт ... ... ... ... ... білім беру жағдайын талдауына қажет оқытудың объективті нәтижесін алу мүмкіндігі (адамның қатысуынсыз алу), кері ... ... ... ... ... ... көптүрлілігі, оқытудың нәтижесінің статистикасын алу ыңғайлылығы.
Тест технологиясының алуан түрлері
Диктант
Өздік жұмыс
Бақылау жұмысы
Фронтальды ауызша сұрау
Жаттықтыру жұмыстары
Сынақ жұмысы
Карточкамен жеке -- дара ... ... ... толтыру (пропусков)
Жағдай -- көріністі және оның сипаттамасын салыстыру
Ұғымды анықтау
Тізбектілікті құру
Модельдерді ... ... не? ТЕСТ ... test) -- сынау, тексеру, талдау. - ... мен ... ... ... ... және ... сонымен қатар психофизиологиялық және өзіндік мінездемелерін стандартталған тапсырмалардың орындалу қорытындысы бойынша өлшеу.
деп белгілі мазмұны бар, ерекше формадағы тапсырмалардың ... ... Тест ... ... бір пән ... ... ... мен құрылымын анықтайды. Басқа сынақ жұмыстарымен салыстырғанда, тесттің артықшылығы -- оның ... ... көп ... ... ... ... ... түрде бірнеше варианты болуы керек. Бұл тексеру кезіндегі тиімділікті арттырады, өйткені мұнша тапсырманың барлығын жаттап алу, есте ұстау ... ... алу ... емес. Тест тапсырмалары тек бақылау ретінде емес, оқушыларды үйрету, машықтандыру үшін де тиімді. Педагогикалық тест ... ... ... ... ... нақты және тез анықтауға болады. Педагогикалық тест нәтижелі болу үшін оның қорытындысын міндетті ... ... ... өткізу керек. Педагогикалық тестіні құрастыру күрделі іс болып табылады, бірақ мектеп мұғалімі тест тапсырмаларының комплектісін жасай алады. Ал, тест тапсырмалары ... ... ... ... ... ... ... машықтандырады.Жалпы педагогикада тестік бақылау бір -- бірімен тығыз байланысты 3 қызметті орындайды: диагностикалық, оқыту және ... ... ... бұл ... ең негізгі және ең айқын атқаратын қызметі, оқушының білім ... пән ... ... ... ... анықтайды. Оқушының білім, білік дағдыларының деңгейін анықтау болып табылады. Диагностиканың объективтілігі, ауқымы және жылдамдығы ... ... ... ... ... ... үлгілерінен асып түседі.Объективтілігі жағынан тест педагогикада үлкен орын ... ... ... оқу ... ... ... ... арттыру. Оқыту функциясының ролін арттыру үшін қосымша сұрақтар қайталауға арналған, өз бетімен оқуға арналған ... ... ... ... ... қорытындысын талдау болып табылады. Тәрбиелеу қызметі оқушылардың есте сақтау, қайталау, белгілі уақытта тапсырманы орындап үлгеру қасиеттерін тәрбиелейді. Тестті талдау ... ... өз ... сын ... ... ... білімдерінде кемшіліктерді анықтап, жоюға көмектеседі, өз қабілеттерін дамытуға тырысуды ... ... ... ... түрлеріндей тестік бақылаудың артықшылығы да, кемшілігі де болады.
Тестілеудің артықшылықтары: Тестілеу барынша ... және ... ... ... ... ... ... стандартты түрде, жалпы білім тексеріледі. Оның объективтілігі - тестілеу үрдісінің стандартизациялау және тапсырмалардың ... ... ... ... ... ... асады.Тестілеу - барынша әділ әдіс болып табылады, себебі тестілеу ... ... ... және ... үрдісінде барлық оқушылардың жағдайы бірдей болады да, мұғалімнің субъективтілігіне жол берілмейді. ... - ... ... болып табылады, себебі тестілеуде курстың барлық тақырыптары бойынша тапсырмалар берілуі мүмкін, ал ауызша емтиханда 2- 4 ... қана ... ... ... емтиханда 3 -- 5 тақырып ... ... ... ... оқушының курстың барлық тақырыптарын қалай меңгергенің байқауға болады. Тестілеу арқылы оқушының жалпы пәнді немесе бөлек тақырыптарды қалай меңгергенің анықтауға болады. Тест ... ... ... ... ... ... 20 ... тұратын тестің бағалау көрсеткіші 20 бөлімшеден тұрады, ал біз қолданатын бағалау көрсеткіші тек қана 4 ... ... ... ... ... ... ... қамтуға, оқушылармен тез екіжақты байланыс орнатуға, материалды игеру нәтижесін анықтауға, жіберілген қателерді түзетуде назар бөлуге және қажетті түзетулер енгізуге ... Тест ... ... ... ... бір ... ... мүмкіндік береді және тәртіпке келтіреді. Экономикалық жағынан ... ... ... саны, уақыты).
Тестілеудің кемшіліктері:
Тестік сұрақтарды құрастыру, топтастыру ұзақ үрдіс. Барлық пәндер бойынша стандартты тестер жоқ, бар болған да сапасы дұрыс емес. ... ... ... ... ... біз оқушының қандай тараулардан ақаулар бар екенің анықтай алсақ та, ақаулардың себебін ... ... Тест ... ... ... ... ... деңгейін тексеруге, бағалауға мүмкіндік бермейді. Тестте көп сұрақтардың қамтылуы уақыттың жетпеуіне, асығуына байланысты кемшілік туғызады. ... ... ... бар. ... оңай ... ... бере ... оқушы күрделі сұраққа жауап бере алады. Бұған себеп, ... ... ... қате ... ... ... жауапты ойланып табу бола алады. Бұл жағдай тестің нәтижесін бұрмалайды және ... ... ... ... ... ... әкеп соқтырады. Сұрақты аяғына дейін оқымау.
Тест тапсырмасына қойылатын негізгі талаптар мыналар:
Тест жұмысын өткізуде белгілі бір уақыттың болуы;
Тапсырмаларды орындау үшін берілген ... ... ... ... оқушы білімін бекіту, қайталау, алған білімді жүйелеу және бақылау мақсатында пайдалануға болатын тестің бірнеше түрлері бар.
Тестің түрлері: ... ... ... тесті, еске түсіру тесті, сәйкестендіру тесті, реттік тесті, аралас тесті, кәсіптік бағдар тесті, баламалы тесті.
Толықтыру тесті: оқушыларға тапсырма ... ... ... де ... кей сөз орынына (цифр, формула, сөз т. б) үш нүкте беріледі. Мұндай тапсырмадағы жауап қысқа ... бір ... ... шарт.
Таңдамалы тесті: оқушыларға берілген тапсырмамен қоса оның дұрыс және дұрыс емес жауаптары беріледі. Тапсырма карточка арқылы ... оның ... саны ... кем ... жөн. Оқушы жауабы бағдарламаланған құрылым арқылы немесе перфокарта кілті болады.
Еске түсіру тесті: сұрақ нақты беріледі де, ... бір ... ... ... Еске түсіру тестінің сұрақтарын түзегенде сұрақ нақты, анық қойылады, ал жауабын сөз, сан, формула т. б ... ... ... ... салыстыру тесті: мағынасы бір - бірімен байланысты тапсырмалардың екі ... әр ... ... ... Мұндай тесті жасауда бірінші бағанда қысқа тұжырымды сөйлем болса, екінші бағанда сәйкес сөз, ... ... ... ... саны 5 тен 15 ке дейін болса, екінші бағандағы сөз, белгі, сызба, нұсқа т. б саны екі - ... ... ... тест (ранжирования) тесті: бақылау объектісі (құбылыс, шамалар, формула т. б) ретімен жазылуы (айтылуы) керек. Тесті ... ... оның саны 10 ... ... ... тесті: оқушыға берілетін тапсырма әртүрлі тест түрінде (мысалы: толықтыру, таңдамалы т. б) беріледі.
Құрамалау тесті (комбинированный): құрамында бірнеше пәндердің бір бірімен ... ... ... ... бұл түрін жасауда жауабын білуге ықпал ететін сөзден ... ... жөн. ... ... ... мазмұнды, бір мәнді болғаны дұрыс. Тестің мұндай түрінің жауабы сөзбен (дұрыс, дұрыс емес) ия немесе жоқ немесе белгілер арқылы +, -- т. б ... ... ... ... тапсырманы графикалық диктант үлгісінде пайдалануға болады.
Тест формасы
Бір дұрыс жауапты ... ... ... тапсырмалар
Бірнеше дұрыс жауапты таңдауды қажет ететін тапсырмалар
Сәйкестікті құру бойынша тапсырмалар
Жауапты тіркеуді талап ететін тапсырмалар (жауапты толықтырып жазу)
Логикалық және алгоритмдік ... құру ... ... ... үрдісінде өте жиі кездесетін тест түрлері және ... ... ... ... бір ... не ... ... арналады, оқытушы негізгі рольді атқарады. Тапсырмалар сұрақ қою, жауап беру, есте сақтау, ... алу, ... ... ... ... ... сұрақ -- жауап түрінде тексеру.
осыдан кейін жүргізіледі, яғни оқушылардың ... ... ... белгілі бір тақырыпты қаншалықты меңгергенін анықтау үшін. Мысалы, 9 сыныпта география пәнінен ОЖСБ -- ғе ... ... ... ... ... жүргізбей, бірден бақылау тестін алдым. География пәнінен 12 баланың 54% орындады. Ал, келесіде оқыту тестін өткізіп, тақырыпты меңгергеннен ... ... 98% ... Бұл ... тағы бір ... егер ол әр ... -- тарау сайын өтсе, оқушылардың сабаққа дайындалуын тәртіпке келтіреді.
Әр тестен кейін түзету ... ... ... ... ... ... дәптерге оқушы қате сұрақты белгілейді, ол сұрақтың дұрыс жауабын өзара талдап, әрі мұғалім ... ... ... жазылады. Осындай түзету жұмыстарын жүргізу нәтижесінде оқушылардың пәнге байланысты терминдердің нақты баламасын білмейтіндерін, қарапайым сұрақтарға оқушы көп зейін аудармайтынын ... және жою ... 100 -- ге жуық ... ... ... ... ... тест тапсырмаларды тек оқушылардың білімін бақылауда ғана емес қолдана алады. Тест тапсырмалардың көмегімен оқу үрдісінде ... өз -- өзін ... ... ... ... ... дайындық деңгейін анықтап, тақырып бойынша білімдерін өздігінен тексеруге және өз -- өзін ... ... ... ... ... ... ... айтылып кеткендей, әрбір тест жүргізгеннен кейін оқытудың нәтижесінің ... алу ... ... кесте бойынша жауап нәтижелерін өңдеуден өткіздіру өте ... ... ... ... ... сұрақ бойынша қателердің жалпы саны саналады да формула бойынша осы ... ... ... ... көрсеткішін анықтауға болады:
К = N/n х 100%,
К - меңгеру пайызы,
N - дұрыс жауаптар саны,
n - ... тест ... ... істеген оқушылар саны.
Жоғарғы сыныптарда тест алу арқылы күтілетін нәтижелер:
Сабаққа деген ынтасы, қызығушылығы артады.
Білімді өз бетімен алу ... ... ... ... ... ... тез ... жасау әрекеті дамиды.
Тест - ағылшын сөзі, , деген ... ... де, ... ... беру ... ... ақыл -- ой сапаларын сынап ... ... Ең ... рет ... ... ... ... үшін ағылшын педагогы Дж.Фишер 1864 жылы қолданған екен. ... ... ... тілі ... ... ... ... тиімді, пайдалы, әрі нақты педагогикалық өлшемнің бірі болып тұр. Тест әдісін қолдану білім сапасын бақылауға, дамытуға, ұйымдастыруға, болжауға, ... көп ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... оқушылардың білім дәрежесін тез тексеруге мүмкіндік алады. Тест ... ... ... ... ... ... отырып, мұғалімнің жұмысының нәтижесін де көрсетеді. Оқушылар да өз білім деңгейлерін көре ... ... -- өзі ... ... ... Ата -- аналар да өз ... ... ... ... қол ... ... өзін -- өзі ... бағалайды, кемшіліктерін анықтайды.
Сапалық көрсеткіштерде жақсы нәтижеге жеткізеді.
Нәтижесі тікелей белгілі болады.
Барлық оқушыға ... ... ... ... дәрежесі әділ бағаланады, әрі оқытушының өз пікірінше ғана бағалауына жол берілмейді.
Оқушылардың білім деңгейін білу үшін ... ... ... ... ... ... енгізілуі оқушылардың игерген білімдерінің деңгейін анықтауға да жаңа сапалық өзгерістер әкелуде. Жалпы алғанда тест: педагогикалық тест, психологиялық ... ... ... т.б. ... Лингводидактикалық тест -- педагогикалық тестің бір бөлігі ретінде, сөйлеу және жазу тілі тестерін ... оны ... ... ... ... тест әдісі оқушылардың меңгерген материалын ескере отырып: біріншіден -- ... ... ... ... ... ... -- алған білімдерін тәжірибеде, күнделікті өмірде ... ... ... ... ... орай бұл тест ... бөлінеді:
Тілдік тест. Оған лексикалық, грамматикалық тест түрлері жатады.
Сөйлеу тілі тесті. Көбіне жағдаяттық тақыраптағы сұрақ -- жауап ... ... тест ... ... ... жүйе ... жүзеге асырылады:
А) тест жүргізудің дайындық кезеңі;
Ә) тест өткізу кезеңі;
Б) тест тапсырмаларын қорытындылау, бағалау кезеңі.
Лингводидактикалық тест әдісі оқушының өтілген материалдарды қорытып, өз ... жеке ... ... логикалық ойлау қабілетінің дамуына, пәнге қызығушылығының артуына көмектеседі. Оқу үрдісін, оның білімділік жағын жетілдіру коммуникативтік принципін еңгізу мәселелеріне ... ... да, ... тілі ... ... бір тақырыптардан кейін алған білімдерін бақылау негізінде лингводидактикалық тест тапсырмалардың берілгені тиімді.
Осы орайда, мен өз тәжірибемде, оқушылардың білімдерін, іскерліктерін, дағдылары мен ... ... ... ... үшін ... 4 түрін үнемі қолданамын. Олар:
Дұрыс таңдау немесе ашық тесті -- ... ... ... ... оқушы дұрыс жауабын көрсетуі қажет.
Баламалы (альтернативті) тест -- негізгі тапсырмасы екі нұсқалы жауаптан тұрады (иә -- жоқ, ... -- ... ... және қиын ... мен анықтамаларды меңгерген деңгейін тексереді.
Толықтыру немесе тұйық тест - ... ... ... ... сөйлемді өзі толықтыру қажет.
Сәйкестендіру тесті - бірнеше бір - біріне жақын жауаптар беріледі, оқушы жауаптары ... ... ... көрсетуі қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Математиканы оқыту методикасы- математика пәнінің ерекшеліктеріне негізделген оқу-тәрбие жүйесі жайындағы ғылым. Бұл жүйені меңгеру математиканы ... мен ... пәні ... оқушыларды тәрбиелеу ісін ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Математиканы оқыту методикасы- педагогикалық ғылым, сондықтанда қоғамның ... сай. МО ... ... оқып үйренудің ерекшеліктеріне қарай, барлық пәндерге ортақ педагогикалық қағидаларға негізделген МОМ ... оқу ... ... ... математикалық білімді саналы меңгеру және алған білімін практикада қолдану ... ... ... ... ... ... ... мұғалімде арналған ережелермен тәлімгерліктің жиынтығы емес, математиканы ... ... ... ... ... творчествалық ізденуіне бағыт беретін ғылым болып саналады. Методика оқу пәнінің мазмұнын, оқытудың әдістерімен түрлерін, тәрбие жұмысын өзара тығыз ... ... ... ... Оның ... ... оқу жұмысының ұйымдастыру құралдары мен жабдықтарын анықтайды. МО жалпы методикасы мектеп математикасының бүкіл курсын қарастырады және оқытудың идолгоиялық ... ... ... мен ... ... оқыту түрлерінің арасынндағы байланыстарды, әртүрлі курстардың арасындағы сабақтастықтарды, оқу процесіндегі тәрбие ... ... ... ... ... ... ... мен баяндылығын қамтамасыз етеді. МО арнайы методикасы оқушылардың жасына, оқу математиралдарының мазмұнын ерекшеліктеріне сәйкес курсты ... ... ... қарастырад. Арнайы методика белгілі бір тақырыпты немесе программаның бір тарауын оқытудың реті жайында жүйелі нұсқау береді, оқу ... ... ... ... ... жасап, оқушылар өздігінен орындайтын жұмыстар мен жаттығуларға арналған тапсырмалар үлгісін көрсетеді, оқыту ... жеке ... ... МО ... ... 1) ... ... жеке мәселелері ; 2) арнайы методиканың жеке мәселелерінің (мысалы, тақырыбын оқытуда оқушылардың есептеу шеберліктерін шыңдау т.б ) ... ... ... ... ... ( ... және жүйелі ( негізгі ) курстарын оқыту методикасы да бар. МОМ методологиялық негізі-философия мен ... ... және ... ... ілім.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Педагогика. Дәріс курсы. Алматы: , 2003. -368 бет.
2. Амонашвили Ш.А. ... и ... ... учения школьников. М.,1984.
3. Виноградов М.Д., Первин И.Б. Коллективная познавательная ... и ... ... Из ... ... М.,1977.
4. Дежникова Н.С. , Ревин И.Б. Товарищеская ... ... ... ... В.К. ... в ... О ... способе учебной работы. М., 1991.
6. Загвязинский В.И. Движущие силы учебно-воспитательного процесса. Тюмень, 1978.
7. Котов В.В. Организация на уроках коллективной ... ... ... по ... ... ... ... Х.Й. Групповая работа на уроке. М., 1975.
9. Маргулис Е.Д. Коллективная деятельность учащихся. Киев, 1990.
10. Совместная деятельность: методология, ... ... М., ... Хан Н.Н. ... в ... процессе школы. Алматы, 1997.
12. Цукерман Г.А. Зачем ... ... М., ... И.М. ... форм ... обучения в советской общеобразовательной школе. М., 1987.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Математика оқыту методикасы12 бет
«АТФ банктің» есебін жетілдіру шараларының методикалық нұсқаулығы17 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Адам капиталы теориясының методологиялық аспектiлерi13 бет
Баласағұн қаласының тарихын теориялық-методологиялық тұрғыда зерттеу85 бет
Баспасөз тарихын зерттеудiң ғылыми-методологиялық негiздерi8 бет
Бағалы қағаздар нарығы және оны қалыптастырудың теориялық-методологиялық негіздері19 бет
Грамматика мен жазу методикасының ғылыми негіздері17 бет
Деректану және тарихнаманың теориялық-методологиялық мәселелері. Дәрістер кешені80 бет
Диалекитика және метофизика9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь