Ұңғыманы бұрғылау

Аннотация (реферат) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 Геологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Тектоника ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Жұмыс ауданының орогидрографиясы ... ... ... ... ... ...
1.3 Тау жыныстарының
литологиялық.стратиграфиялық сипаттамасы ... ... ... ... ..
1.4 Мұнайгазсуқабаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2 Техникалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Кен орнындағы ұңғыны бұрғылаудың
техникасы мен технологиясының күйін талдау ... ... ... ... .
2.2 Қиындатылған аймақпен оның түрлерін айқындау ... ... ...
2.3 Ұңғының конструкциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.4 Шаю сұйығының түрі мен қасиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.5 Тау жынысы қимасының
физико.механикалық қасиеттерін талдау ... ... ... ... ... ... .
2.6 Бұрғылану бойынша ұңғының геологиялық
қимасын аралыққа бөлу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. .
2.7 Қашау түрін және оның шаю түйінін таңдау ... ... ... ... .
2.8 Бұрғылау тәсілін таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.9 Бұрғылау тізбегін жинақтауды негіздеу ... ... ... ... ... . .
2.10 Бұрғылау режимін жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.11 Бұрғылау сораптарының гидродинамикалық қуатын,
түрі мен санын, шаю сұйықтығының шығынын есептеу ... ... ...
2.12 Қашау саптамасының диаметрін есептеу ... ... ... ... ... ... ... .
2.13Бұрғылау бағанасын қатаңдыққа есептеу ... ... ... ... ... . ..
2.14 Ұңғының кескінін жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.15 Ілмектегі жүктемені есептеу. Бұрғылау
қондырғысын таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.16 Геологиялық.техникалық нарядты құрастыру ... ... ... ...
3 Жеке тапсырма ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4 Автоматика және БӨП ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5 Тіршілік қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6 Экономикалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6.1 Бизнес.жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
7 Жер қойнауындағы және табиғатты қорғау ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Түйіндеме (қысқаша мәлімет қазақ тілінде,орыс тілінде,
ағылшын тілінде) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Тіркемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Спецификациялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Алғаш рет Доссор кен орнында мұнай және газды іздеу жұмыстары 1911 жылдан бастап жүргізілген. Өлкеде кең көлемде геологиялық және геофизи-калық зерттеулер өткізілген. Олардың нәтижелері бойынша бұл аймақ қолай-лы геофизикалық, гидрогеологиялық және геохимиялық белгілерге ие болғандығы анықталады. Геологиялық барлау нәтижелері орта және төменгі юра жыныстарында генерцияға жиналған сұйық және газ күйіндегі көмір сутектердің ірі масштаба шоғырланғанын көрсетті. Мақат ауданында орналасқан ұңғыма да солардың қатарына жатады. доссор кен орнында негізінде геологиялық қабаттардың дощан және сазымбай свиталарында көмірсутектердің жиналған шоғырлары бар екендігі анықталған. Доссордің мұнай – газды қабаттары орта-жоғары юра шөгінділеріне жатады, ал олардың барлығы да 35-40% ашық кеуекті шамалы мөлшерде цементтелген құмтастар, құмдардан және саздардан тұрады. Жобаланған горизонт-синемюр.
Доссор кеніші негізінде Құлсары мұнайлы газды өлкесіне кіреді. Ауа-райы күрт континенталды. Климат өте құрғақ, жауын-шашын мөлшері аз, қысқы температура өте төмен, ал жазғы күндері өте ыстық әрі ылғалсыз болып келеді. Қысқы орташа температура -10°С, ал жазда +28°С шамасын құрайды. Доссор кенішінен оңтүстік - батысқа қарай тұзды с көлі орналасқан. Ең жақын ірі елді мекен – Атырау және Мақат қалалары, ауданның орталығы – Доссор қалашығы. Оңтүстікте және оңтүстік батыста бірнеше маңызды мұнай және газ құбыр желілері өтеді.
Ұңғыманы бұрғылау қондырғылары электр энергиясы мен дизельді электропривод арқылы қамтамасыз етіледі. Телефонның байланыс желілері жоқ. Байланыс рациялар, ұялы телефондар арқылы жүзеге асырылады. Жол тораптары негізінен графийлі – тасты болып келеді, асфальтпен жамылған жолдардың саны мүлдем аз. Бұрғылау бригадаларын вахтаға жеткізу үшін тасмалдау машиналары ретінде арнайы вахталық автокөліктер қолданылады.
Доссор кенішінде 25-30 дана шамасында ұңғымалар бұрғыланған. Доссор кен орнын барлап, игеруді толықтай ресейлік НК “Лукойл” ААҚ-мы жүргізіп жатыр. НК “Лукойл” компаниясының Доссор жобасындағы үлесі 100%-ды құрайды. 1978 жылы НК “Лукойл” компаниясы және Қазақстан үкіметінің арасында Доссор кенішін игеру жобасын жүзеге асыру жөнінде келісім – шарт жасалады. НК “Лукойл” компаниясы Доссор кенішін игеруді жүргізетін жалғыз операторы болып тағайындалады. Алғашқы барлау ұңғымасын компания 2001 жылы бұрғылады, ал қазіргі кезде барлау ұңғымаларының саны 30-ға дейін жетті. Компанияның кенішті игеруге жұмсайтын қаражаттың мөлшерін жылданжылға арттырып келеді. Мұнай және газға деген сұраныстың күннен күнге артып келуі өндірістің көптеген салаларында, химия саласында қолдану көлемінің өсуі бұрғылау жұмыстарын жүргізуге деген жауапкершілікті арттыруды талап етеді. Мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылауда қолданылатын бұрғылау қондырғысының түрлері, бұрғылау процесін тікелей қатысатын аспаптар мен механизмдер өте күрделі және алуан түрлі болып келеді.
        
        Мазмұны:
бет
Аннотация (реферат)……………………………………………
Кіріспе …………………………………………………………..
1 Геологиялық бөлім …………………………………………..
1. Тектоника ……………………………………….…..……...
2. Жұмыс ауданының орогидрографиясы……..………..…..
3. Тау жыныстарының
литологиялық-стратиграфиялық сипаттамасы …………..….
1.4 Мұнайгазсуқабаты … ……………………………….……..
1. Техникалық бөлім ... Кен ... ... ... мен ... ... талдау ……………..
2.2 Қиындатылған аймақпен оның түрлерін айқындау............
2.3 Ұңғының конструкциясы ………………………..................
2.4 Шаю ... түрі ... Тау ... ... ... ... ... Бұрғылану бойынша ұңғының геологиялық
қимасын аралыққа бөлу ………………………………………. .
2.7 Қашау түрін және оның шаю түйінін таңдау …………… .
2.8 Бұрғылау тәсілін ... ... ... ... ... ... негіздеу ………………… .
2.10 Бұрғылау режимін жобалау …………………………….. ... ... ... гидродинамикалық қуатын,
түрі мен санын, шаю сұйықтығының шығынын есептеу...........
2.12 Қашау саптамасының диаметрін есептеу.............................
2.13Бұрғылау бағанасын қатаңдыққа есептеу...……………... ..
2.14 ... ... ... ... ... ... ... ……………………………........................
2.16 Геологиялық-техникалық нарядты құрастыру …………...
3 ... ... ... ... ... ... Бизнес-жоспар…………………….….............................…......
7 Жер қойнауындағы және табиғатты
қорғау...............................
Қорытынды..............................................................
........................
Түйіндеме (қысқаша мәлімет қазақ тілінде,орыс тілінде,
ағылшын
тілінде)....................................................................
.........
Әдебиеттер………………………………………………………...
Тіркемелер …………………………………………………….......
Спецификациялар........................................................
........
Кіріспе.
Алғаш рет Доссор кен ... ... және ... іздеу жұмыстары 1911
жылдан бастап жүргізілген. Өлкеде кең ... ... және ... зерттеулер өткізілген. Олардың нәтижелері бойынша бұл аймақ қолай-лы
геофизикалық, гидрогеологиялық және геохимиялық белгілерге ие болғандығы
анықталады. ... ... ... орта және ... юра
жыныстарында генерцияға жиналған сұйық және газ күйіндегі көмір сутектердің
ірі масштаба ... ... ... ... ... ... да
солардың қатарына жатады. доссор кен ... ... ... ... және ... ... көмірсутектердің жиналған
шоғырлары бар екендігі анықталған. Доссордің мұнай – газды қабаттары орта-
жоғары юра ... ... ал ... ... да 35-40% ашық ... ... ... құмтастар, құмдардан және саздардан тұрады.
Жобаланған горизонт-синемюр.
Доссор кеніші негізінде Құлсары мұнайлы газды өлкесіне ... ... күрт ... ... өте құрғақ, жауын-шашын мөлшері аз, қысқы
температура өте төмен, ал жазғы күндері өте ... әрі ... ... ... ... ... -10°С, ал жазда +28°С шамасын құрайды.
Доссор кенішінен ... - ... ... тұзды с көлі орналасқан. Ең жақын
ірі елді мекен – Атырау және ... ... ... орталығы – Доссор
қалашығы. Оңтүстікте және оңтүстік батыста бірнеше маңызды мұнай және ... ... ... бұрғылау қондырғылары электр энергиясы мен ... ... ... ... ... ... ... жоқ.
Байланыс рациялар, ұялы телефондар арқылы жүзеге ... Жол ... ...... ... ... ... жамылған жолдардың саны
мүлдем аз. Бұрғылау бригадаларын вахтаға жеткізу үшін тасмалдау машиналары
ретінде арнайы вахталық автокөліктер ... ... 25-30 дана ... ұңғымалар бұрғыланған. Доссор
кен орнын барлап, игеруді толықтай ресейлік НК “Лукойл” ... ... НК ... ... ... жобасындағы үлесі 100%-ды құрайды.
1978 жылы НК “Лукойл” компаниясы және ... ... ... Доссор
кенішін игеру жобасын жүзеге асыру жөнінде келісім – шарт ... ... ... ... ... игеруді жүргізетін жалғыз операторы
болып тағайындалады. Алғашқы барлау ұңғымасын компания 2001 жылы бұрғылады,
ал қазіргі кезде барлау ... саны 30-ға ... ... ... игеруге жұмсайтын қаражаттың мөлшерін жылданжылға арттырып келеді.
Мұнай және газға деген ... ... ... ... ... ... салаларында, химия саласында қолдану көлемінің өсуі бұрғылау
жұмыстарын жүргізуге деген жауапкершілікті ... ... ... ... газ ... бұрғылауда қолданылатын бұрғылау қондырғысының
түрлері, ... ... ... ... ... мен механизмдер өте
күрделі және алуан түрлі болып келеді.
1 Геологиялық бөлім.
1.1. Тектоника
Орталық және батыс Қазақстанда Доссор МГА-ы ... ... ... кенорыны Доссор күмбезінің оңтүстік-батыс беткейінің
оңтүстік бөлігін күрделендіруші тұз қабағының астында орналасқан ... ... ... мен ... ... ... ... техникалық байланысты. Оның іргетасы гетерогенді, калеодан және
герцин ... ... ... ... ... ... құрамында жоғарғы триас-төрттік жүйесінің түзлімдерінен
құралған 5 км ... ... тыс және ... ... квази платформалық тыс ... ... ... ... ... ... бағдарларындағы ежелгі жарылымдарды
киммерлік тектоникалық белсендіру ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Грабендер
ернеудің бұзылған өнімдерімен, сондай-ақ жиектердің қатпарлы құрылымының
(Ұлытау, Қаратау және т.б) ... ... ... Алаптың
платформалық тысы 4 жікқабатқа бөлінеді: жоғарғы палеозойлық, триас-юралық,
бор-миоценді және плиоцен-төрттік. Бор-кайнозой ... ... ... ... ... ... және ... ойыстары бөлініп шығады.
Триас-юра жікқабатының түзілімдері толық көлемде ойпаңның мезазойға дейінгі
тұғырға кесілген, ... ... ғана ... ... ... түзілістердің рифтогенді табиғаты тән деп есептелген.
Торғай ойысының геологиялық ... ... ... ... ... юра ... қатқабаттарының грабенарлық (Ащысай
көтерілімі, ... ... және т.б) ... ... ... және стратиграфиялық шектелген. Тұтастай алғанда
Оңтүстік Батыс ... ... ... ... ... жылдамдығы бойынша III-
типке жатады. Оңтүстік ... ... мен ... ... ... республиканың мұнай өндіруші өнеркәсібінің дамуындағы көптеген
геология - экономикалық мәселелерді шешеді.
Бұл аймақ ... ... ...... ... алып ... Мезозой – кайнозой құрама жыныстарының құрылысының ерекшеліете-ріне
байланысты оны өзіндік геоструктуралық ... ... ... ... Батыс алыбы. Ол екі негізгі ойпаттан тұрады: солтүстікте Жыланшы,
ал оңтүстікте Мақат, ойысымен ажыратылған. ... ... ... ... екі геоструктуралық элементі – Доссор және ... ... ... ... ... атқа-рады.
Оңтүстік Доссор ойпатының кембрииге дейінгі фундаменті – бұл салыс-
тырмалы түрде батырылған жер қабатының ... Оның ... ... ... ... ... 700-800 м ... Доссор ойысында
1200 м, ал батыс ойысында 4400 м ... ... ... ... ... ... массивінің оңтүстік – батыс батырылған сатысы
ретінде көрсетуге болады.
Төменгі структуралық қабат ... ... ... ... және ... ... бор, ... төменгі про-
терозой жыныстар жинағында жатады. Ойпаттың шекарасында оның ... және ... ... және ... ... ... тұрғыдан бұл қабат Доссор алабында кең тараған орта және
жоғарғы палеозой жыныстарынан, орта - ... ... мен орта – ... ... ... түсті жыныстарынан, жоғарғы ... ... әр ... ... ... ... ... және визе
қатқабаттар жыныстарынан тұрады.
Бұл структуралық қабат негізінен Доссор ойпатының солтүстік – ... және ... ... ... ... бөлігінде, соның ішінде Батыс
грабен – синклиналінің басым бөлігіде айқындалған.
Жоғарғы структуралық қабатқа мезозой – ... ... ... ... кіреді. Ол рифтті және платформалы кіші комплекстері-нен
жіктеледі де, оның ... ... жасы әр ... қабаттармен әсерлеу
жағдайлары күрделі.
Доссор ойпатының қазіргі структуралық жоспары сейсмикалық барлаумен
жақсы зерттелінген және оның шекарасында Мақат ... және ... ... ... және олар ... ... ... бойымен дамыған, солтүстік – батыс ... тар әрі ... ...... негізінен Доссор
ойпатына, ал полигональды және изометриялы грабендер Жыланшы ойпаты-на тән.
Доссор ойпатының өлшемдері 300 x 150 – 200 км. Оның ... ... ... кіші ... Дәуіт грабен – синклиналдар
орналасқан, олра ... ... және ... ... – антиклинальдары
бөліп жатыр.
Доссор грабен – синклиналі Доссор ойпатының батыс ... ... ... ... ...... ... бөлігінің аума-ғында
қалыптасқан. Сейсмикалық барлау нәтижелері Доссор грабен – синклиналі 250
км-ге дейін созылатынын көрсетті, оның ені 30-35 км. Оның ... ... жасы ... да, заттық құрамы бойынша да гете-рогенді, 5,0 – 7,0
км терңдікте жатады. Бұл Дощан және ... ... ... анықталған. Доссор грабен – синклиналі Арысқұм ойпатының қиыр
шығысында қалыптасқан. Шығыстан ол Батыс – Ұлытау терең ойысымен ... ... ... Ұлытау массивімен байланысқан және оңтүстіктегі
батырылған мезозой – кайнозой ... ... Оның ... ... ... соң ... бірі ... жалғасқан Табақбұлақ және
Ащысай горст – синклинальдары атқарады. Доссор грабен – синклиналі ... ... тұр. ... ... – синклиналі мерионды
бағытталуға жақын , оның өлшемдері ... 160x25 – 15 км. Ең ... ол екі ... бөлінген: Доссордің өзі және Батыс – доссор
грабен – ... ... ... ...... және Шығыс – Мақат
ойыстардың түйіскен нүктесінде ... ... ... ... ... ені – 15 км, ал ұзындығы 160 км ... ... ... оның негізгі 6 ... ... ... солтүстікке және оңтүстікке қарай сәйкесін-ше 0,6 км және ... ... ... ... Доссор грабен – синклиналінде 13-С, 42-С
және 1-П ұңғымалары бұрғыланған. Олардың ... ... юра ... аса ... ал ... ... юраның сазымбай свитасының
шөгінділерінде 3722 м терңдікте ... Тек қана 42-С ... ...... ... орта синклиналінде бұрғыланған
және 695 м тереңдікте төменгі юра жыныстардың шөгінділерінде 25° бұрышпен
ауысып келетін ... ... мен ... ... қабаттарына енген.
1.2 Жұмыс ауданының орогидрографиясы
Доссор кен орны – Атырау облысының Мақат ... ... ... ... 90 км ... ... Газдың алғашқы өнеркәсіптік ағыны
1911 ж. алынды.Кенорыны 3x3,5 км ... 20 м ... ... ... ... кен орны аймағындағы елді
мекендер - Мақат темір жол станиясы және Атырау қаласы, облыстың ... ... ... ... және ... Батыс-
Доссормұнайқұбыры өтеді. Батыстан ... ... ... аудан рельефтің абсолют белгілері плюс 70 – 80 м болатын құм,
су жүйесі жоқ ... ... ... және ... ... өте жиі.
Жазғы максималь температурасы +30-32°С, ал қысқы минималь темпера-турасы
-28-30°С. Жауын шашын сирек кездеседі, ... ол ... ... ... – 150 мм /жыл) орын ... қар ... шамалы. Оңтүстік – шығыс
бағыттан тұрақты жел соғу тән ... қыс ... ... ... ... ... ... су артелериялары жоқ, құдықтардың сирек тізбектері ... ... ... ... ... ... ... (ақбөкен, қоян және
т.б.) және өсімдіетері жартылай шөл үшін қалыпты (типті). ... ... ... ... ... ету
көздері жоқ, олар ДВС-ті пайдалынады. Осы станциялар жылумен қамтамассыз
ету көзі де ... ... ... ... ... байланысы да
жоқ. Тұрақты байланыс рация бойынша қамтамассыз етіледі. Жол тораптары тек
беті ... ... ... ... Жолдар төменгі сапалы және
жылдың тек құрғақ ... ... – тұру үшін ғана ... ... көшіру
вахталы машина автокөліктермен жүзеге асырылады. Ауданда құрылыс материалы
жоқ.
1.3 Тау жыныстарының литологиялық – ... кен ... ... ... ... Мақат мегаантиклинорийдің архей, протерозой және рифей дәуірлік
метаморфты және ... ... ... ... ойпатында жоғарыға айтылғандарға қоса амфобилит – ... ... роль ... Орта және ... ... ... ... түсті жыныс құрамаларынан тұрады, олардың жасы орта – ... орта – ... ... дейін ауытқиды. Кейбір аумақтарда төменгі
– орта девонның туф, туф ... ... ... ... ... ... ... ойпатының мезозой жыныстары бірнеше структуралық –
құрылымдық белгілер бойынша төменгі рифті және ... ... ... ... ... триас, төменгі – орта жастағы шөгінділер кіреді,
олар грабендерде жинақталған және негізінде рифтогенез ... ... ... ... бойынша ритті топтар грабендер ... ... юра және ... ... ... ... ... рифт үсті депресиялардың құрылуының басталу кезеңіне сәйкес эпирифтті
комплексті түзейді. Салыстырмалы ... жас ... ... аит – жоғарғы бор
және палеоген – неоген шөгінділері тұйық жинақ ... ... ... және ... ... ... Оңтүстік батыс алабында
оңтүстігінде триас дәуіріне жататын жыныстарды бар екендігі ... ... ... ... бар ... ... ... дәуіріне сәйкес терең барлау ұңғымаларының қималары бойынша жақсы
зерттелген. Төменгі – орта юра ... ... ... ... ... ... (әсіресе рифтті литологиялық –
стратиграфиялық топ). Жоғарғы юраның жыныстары, олардың ішінде ... юра ... ... ... ... кең ... және негіздің
грабен аралық қыраттарының басым бөлігін жамып ... ... ... ... ... ... ақшабұлақ, свиталары таралған.
Доссор грабен - синклинальда негізінен айбалы және дощан свиталары-
ның жыныстары тараған. Доссор ...... ... ... ... 285 м ... (1-П ... ұңғымасы). Қиманың типі
Доссор ... ... ... ... ... - әр ... тери-генді
жыныстардың бірқалыпсыз ауысып келуі байқалады: алевролиттер, алевро –
аргилиттер, құмдықтар, гравелиттер және ... ... ... әр
тектілігі және қалындығы жоғары құрамымен сипатталады.
Доссор ойпатының шығыс жартсына тән, Дощан ... ... ... терригенді жыныстар байқалады. Мұндағы құмдықтар күңгірт, қара ... ... ...... ... ... ... майда түйіршікті,
тығыздығы жоғары, берік, аймақтармен массивті, полимиктті, негізінен кварц
дала – дала шпатты, күлденген детриттердің қосылыстарымен.
Алевролиттер ... ... ... ... ... ... көптеген органикалық қосылыстармен, карбонатты емес, қатпар-лы.
Ариллиттер күңгірт – қара, кейбір қабаттары қара, көмірлі қалыпқа ... ... ... ... бар, ... әрі ірі бөлшекті көмірлі –
слюдалы материалдар.
Доссор кен орнында грабен – синклинальында ... ... ... қалыңдығы 675 м. Бұл жерде қиманың типі ірі түйіршікті;
аргилиттер, ... және ... ... ... таралған.
Свитаның түптік қабаттарында аталған минералдарымен қоса ірі ... мен ... ... ... де бар, ал ... ... және аргилиттер қабаттасқан, кейде майда және орта түйіршіктер
құмдықтар таралған. Жыныстардың тығыздығы жоғары, ... қара – ... ... қара ... құмдықтардың кейбір қатқабаттары ақшыл –
жасыл түске боялған. Қимада горизенталды қабаттасу және ... ... кең ... ... ... ... тарауларды байқауға болады.
Төрттік жүйе
Бұл жүйенің түзілімдерін эолдық, элювиал, делювий, пролювий, ... ... ...... ... ... ... дерлік тысы түзеді. Қалыдығы 90 м жетеді.
Неоген жүйесі
Түзілімдері свитаға бөлінген бірыңғай континентті ... ... ... ... – төменгі плейстоцен) су бөліктері
кеңістіктерінде таралған, құрамы бойынша түрақты емес ... ... ... ... және сары-сұр, қоңыр-қай түсті
құмдардың қатқабатынан құралған. Қалыңдығы 70 м ... ... ... ...... ... ерте заманғы
эрозиялық қабаттар толтырылған, ... және ... ... ... ... тастардан түзілген. Қалыңдығы 30 м дейін.
Павлодар свитасы (төменгі - ортағы миоцен) әксаз ... ... ... ... бөлігі (кушук қабаты) марганецтің
тотығының ірі бұршағымен бірге саздар мен ... ... ... ... ... ... флоралары, шаң-тозаңды
кешендермен сипатталады. Қалыңдығы 50 м дейін.
Палеоген жүйесі
Бұл жүйенің түзілімдері континенттік олигоценді және ...... ... ... Терсек, қайдағұл, шалқарнұр және үркімбай свиталарын қосып
алады.
Терсек свитасы (жоғарғы ... ақ және ... ... каолинді,
каолин – гидрослюдалы саздардан түзілген, оның төменгі бөліктерінде кварцты
құмдар дамыған. ... ... ... ... жоғарғы жағы сұр және
қоңыр саздардан, төменгі жағы қоңыр ... мен ... ... ... ... ... саздардан түзілген, қалыңдығы 100
м дейін. Шалқарнұр (сары ... ... ... – ортаңғы олигоцен) құм және
құмайттас қабатшықтарымен қатар шұбар түсті саздардан құралған, қалыдығы 60
м дейін. ... ... ... – ортаңғы олигоцен) шайылумен эоцендік
теңіздік түзілімдерге жата отырып, Оңтүстік Торғай ... ... ... ... ... ... ... 30 м дейін.
Эоцен. Жоғарғы эоцен (бодрак және альма жікқабаттары) қуаттылығы 250
м ... мен ... ... ... жасыл-сұр жапырақты саз
қатқабаттарынан құралған. Ортаңғы эоцен ... ... ... ... қатқабатынан түзілген, қалыңдығы 80 м. ... ... ... полеоцен (бақшасарай жікқабаты – кача) саз, құмайттас және
глауконитті құмдардан түзілген. ... ... шым ... ... 50 ... ... ... бөліктерінде таралған, карбонатты
құмайттастар, құмтастар, карбонатты ... мен ... ... ... 40 ... ... ... әксаз, сазды әктас, карбонатты құмайттар және
саздар қатқабатынан ... ... 100 м. ... және ... ... және жұтандаған өсімдік қалдықтары қосылған сұр саз,
құмайттастар және құмтастардың ... ... ... 150 м.
Турон – коняк жікқабаттары қызыл және шұбар ... ... және ... ... саздар қатқабатынан түзілген.
Қуаттылығы 130 м дейін.
Сеноман түзілімдерінде қызылқия ... ... ол ... континенттік генезистік құмтастардан құралған, қалыңдығы
160 м.
Ант – альб жастағы қарашатау ... сүр ... ... ірге саз ... ... ... 360 ... дауыл свитасы бөлініп шығады, оның жоғарғы жағы (200 – ... ... ... ... ... ... және ... құралған. Қиманың осы бөліктерінде Құмкөл кенорынында 23 ... % ашық ... екі ... ... ... бар. ... бұл буда ... байқалмайды.
Юра жүйесі
Жоғарғы юра түзілімдері үш будадан жоғарыдан төменге тұрады: шұбар
түсті саздар (40 – 100); ... мен ... ... қабатшықтарымен
бірге карбонатты саздардан ... , ... мен ... ... сұр ... (50 – 60) м. ... ... 200 –
300 м. Доссор алаңында олар өнеркәсіпті мұнайлы. Кеуектілігі 26 – 30 % ... ... (газ ... – орта юра ... ...... ... (25000 м) аса бірыңғай, литологиялық нашар мүшеленген қатқабаттар
құрайды. Оны ... ... ... жоқ. Қатқабат басым ... және ... және сұр ... сұр ... ... Оның жоғарғы бөліктерінде көмірлі құмайттар мен
көмірлер ... ... ... ... ... ... ... табылады. Екі қатқабаттан
тұрады: юра түбімен тығыз байланысты (қарашілік ... 400 м ... ... сұр ... көмірлі терригенді қатқабат және төменгі ... ... ... түсті жанартау – терригенді (турин сериясы, 800 м
дейін) қатқабат.
Палеозой
Екіқабаттан тұрады: ...... ...... ... дейінгі, қызылтүсті терригенді қатқабат және фамен-төменгі карбон –
қалыңдығы 1000 м аса сұр ... ...... ... Батыс ойпаңының құрылымдық планын зерттеуде жүзеге
асырылатын ... ... юра ... беті – III шағылысушы
горизонт және палеозой беті – V горизонт болйп табылады.
1.4 ... ... ... ... алабы шеңберінде Юра және Бор комплекстері
аймақтық ... ... ... ... ... мұнай – газдылығы оның
Тұран плитасына қатыстылығымен айқындалады. Грабендермен шектелген аймақтық
таралуға қарамастан төменгі және орта юралық ... ... ... ие, яғни ... мұнай және газға қаныққан ... ... ... Юра – бор ... ... мұнай және газ
жинақтарының түзілуі ...... ... ... оптималды кезектілігімен айқындалған. Оңтүстік Батыс ойпатының
ауданы мен стратиграфиялық қима бойынша мұнай және газ кендерінің ... ...... ... оның ... юра және
неоком көлемінде аймақтық мұнай – газ комплексін және мезозойға дейінгі
жыныстармен ... ... ... – газ комплексін бөліп көрсетуге
болады.
Осы аймақтық мұнай – газ ... ... және ... ... ... ... және ... генерациясына
байланысты екі кіші комплекске бөлінеді: төменгі юра сингенетикалы және
жоғарғы неоком эпигенетикалы.
Өлшемдері мен ... әр ... ... ... юра ... ... ... тұрақты әрі ұзақ мерзімді түсіп ... ... ... юра ... ... ... ... көмірсутектердің жинақты генерациясына қалыпты шарттар туғызды
және олардың миграциясына және ... ... ... ... ... кен орындық тәжірбиеде 6 өнімді қабаттарды бөліп
көрсетуге болады: Ю-0, Ю-Ι, Ю-ΙΙ, Ю-ΙΙΙ, Ю-ΙV, Ю-V; бұлар Доссор,Мақат ... ... кен ... мен барлау аладарының пайдалану нысандары ретінде
қарастырылады. Олардың ішінде Доссор кен орны ең үлкен болып табылады. ... Ю- ΙV ... ... ... ... ... ... Доссор кен орнында анықталған.
Мұнай және газ қабаттары кейбір ...... ие. Бұл ... ... - ... және газ ... ... таралуына мұнай газ ... ... ... және ... жиналу аймақтар типтерінің әртектілігін белгілейтін тар
сызықтық грабен – ... ... ... қатар мезозойға
дейінгі жыныстардың мұнай және газға қанығуы да бірнеше ерекшеліктерге ие.
Мұндағы ... ... ... ... ... ... жыныстармен айқындалатын жоғарғы желдетілген ... ... ... ... ... ...... жұмыстары
процесінде бірнеше алаңдарда Доссор ...... ... ... ... ... бұрғыланған. Мақат грабен –
синклинальда 3-Г, 1-Г және 5-Г ... ... ... м ... Бұл ... ... максимальды тәуліктік дебиті 17,0 ... ...... түп ... юра – бор жыныстардың жайылу
тередіктерінің гипсометриялық ... ... ... ... ... ... ... олардың шамасы 2500 м-ден 4500 м-ге дейін
ауытқиды, бұл ... ... ... кезеінде көмірсутектердің
миграциясын жеңілдетті. ... ... ... ... жер ... ... ... жағдай ықпал жасады, мұнда қабаттың
флюттердің ... ... ... ... ... ... ... міндетін атқарады. Фундамент жыныстарының
гетерогенді құрамын дезинтеграциялық процестердің даму ... ... ... ...... мүмкіндіктерімен сипатталады.
Колектор-лық қасиеттері жоғары дамыған аймақтырға негізінен интрузивті
жыныстар-дан құралған қабаттар (мысалы, ... ... ... яғни түйіршіктілігі әр текті жыныстар) ие.
Оңтүстік Доссор ойпатында мұнай және газ жиналының 4 аумағын бөліп
көрсетуге болады. ... ... ... ...... аймаққа жатады.
Мұнай және газ жинақтары ΙΙ ретті геоқұрылымдық элементтерге жатқызылады
және соларға сәйкес аталған. Олар ... ... ... ... оның
өнімділігі ішкі аймақтардың көтерілімдеріне және грабен – синклиналь
қабырғаларында тектоникалық ... ... ... ... ... 1131 м тереңдікте ашылған қимада төменгі ... ... ... бөліктерінің горизонтына байланысқан газ
конденсатты шоғыр анықталған. Өнімді горизонт ... ... және ... ... ... Шоғыр қаттық,
дөнестенген биіктігі 20 м, Газ – су жансары 1059,5 м белгіде ... ...... 9,6 м, ... саздар. Тиімді газ қанығу
қалыңдығы 9,6 м газқанығу коэффициенті 0,66. ... 23,8% ... ... ... Бос ... шығымы 10,5 м штперде
тәулігіне 134,5 мың. м құрайды. Қаттық қысым мен температура 11,32 ... ... ... ... 0,864. ... құрамында метан 85,13% басым.
Ауыр көмірсутектердің үлесі 9,9%. ... азот (2,32%) және ... ... бар. ... ... ... 1,94 м³, ... 706
кг/м³. Тұрақты конденсаттың мөлшері 26,2 г/м³. Кенорыны барлау стадиясында.
2. Техникалық бөлім.
2.1. Доссор кен орындағы ... ... мен ... ... жаңа технологияларды қолдану және енгізу, бұрғылауға
кететін шығындарды азайтуға және ... ... ... ... сөзсіз. Қазіргі кезде кен орындарды игергенде келесі ... ... ...... операцияларын жүргізуді тездету және
жеңілдету үшін бір ... ... ... ... және ... тиімді. Бұған бірнеше себеп бар – ... ... ... ... ... ... минимальды көрсеткішке дейін
азаяды, жабдықтарды жинақ ... ... ету ... ... ... ... және ... аймақтарында жұмсалатын
уақытты қысқарту үшін, яғни ұңғымаларды кондиционерлеу, ... ... ... ... ... ... ... сияқты келеңсіз жағдайларды
азайту үшін тәжірибе ретінде бұрғылау құбырлары орнына шегендеу ... ... ... ... ... ... ... 33%-ға дейін үнемделетіні байқалды.
Шегендеу құбырлары мен бұрғылау кезінде көмекші ... ... ... яғни ... ... ... жүргізуді тоқтату есебінен уақыт үнемделеді, ұңғыны басқару
және ондағы ... ... ... ... ... ... ... бүкіл бұрғылау кезеңінде ұңғы оқпанының ішінде болады.
Шегендеу құбырларымен ... ... ... ... ... шегендеу құбырларын бұрғылау құбыры ретінде пайдаланады,
яғни ұңғыма бір ... ... ... Бұл ... ... ... бағыттағыш қашаудан жоғары орналастырылады да, бұл ұңғы
диаметрін ... ... ... Бұл ... ... артықшылығы –
бұрғылаудың механикалық жылдамдығы өз қалпында ... ... ... ... ... ... жойылады.
Бұл жағдайларды іске асыру үшін ... ... ... ... Бұл ... ... ... бұрғылау үшін
арнайы жасалған. Жаңа техника мен ... ... ... ... уақытты екі үнемдеугеи мүмкіндік берді.
Қазіргі кезде барлығы түсінікті жайт – ... жаңа ... ... ... пайдалы қазбаларды өндіруді арттыруға және қаржы-қаражат
көлемін, яғни қаржылық шығындарды қысқартуға мүмкіндік беретіні сөзсіз.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, аз ғана уақыт бұрын бұрғылау ерітіндісінің
жағдайын, ... ... ... ... мүмкіндік беретін
араластырғыш жабдықтар мен өлшеу құрылғылары жасалды. Оған қол жеткізу үшін
арнайы компьютерлік бағдарламалар ... ... ... ... ... ету ... ... құбырлардың ұстасуы, суық
қабатқа енуі, бұрғылау ерітіндісі сіңірілуі сияқты апаттық жағдайларды
алдын-алуға ... ... Жаңа ... ... ... жасалған
ауырлатылған бұрғылау ерітіндісін қолдану құбырына отырғызуды жеңілдетуге,
оны центрлеуге дәлдетуге, цементтеу ... ашық ... ... ... ... ... ... береді. Қазіргі кезде
осындай ерітінділердің құрамы негізделуде.
Тәжірбие көрсетілген ... ... зар ... ... ... ... ... жұмсалатын уақыттың күрт төмендеуі
байқалады. Бір ... ... ... ... ... ретінде пайдалану
арқылы үнемдеуге қол жеткізілсе, екніші жағдайда “үлкен диаметрлі ұңғыма”
конфигурациясын ... бас ... ... ... нәтижелерге қол
жеткізілді. Барлық кездегі соңғы кезеңінде ұңғыларды ... ... ... ... ... артатынына анық көз жетті.
2.2. Қиындатылған аймақпен оның түрлерін айқындау.
1. Қабаттың ... мен ... ... ... ... ... бұрғылау құбырларының жегілуі, төзімділігін мен
беріктігінің кемуі байқалады. ... ... ... ... ... ... ұшыраған.
2. Ұңғыма сағасында 500-600 м тереңдікте тығыздығы 1,14-1,15 г/см³
бұрғылау ... ... ... ... ... әрекеті
байқалған.
3. Юра және триас шөгінділеріндегі шағын мұнай және газ ... ... ... мен газдың шағын көлемде ұңғыға сіңірілуі байқалады.
4. Тығыздығы жоғары алевролитті және ... ... ... ... ... 3 ... жоғары шамада қисаюы
байқалаған.
5. қабаттық ... ... ... ... ... ... шағын көлемде сіңірілуі көрінді.
2.3 Ұңғының конструкциясы.
Ұңғының конструкциясы – бұрғыланатын жыныстардың сипаттамасына, ... газ ... ... ... ... ... ... қиындықтар, жыныстардың сипатына, жөндеу жұмыстарына,пайдалану
ерекшеліктеріне байланысты таңдалады және ... ... ... ... оның ... бірнеше
шарттарға жауап беруі тиіс:
1.ұңғыманың конструкциясы ұңғыманың ... ұзақ ... ... ... кен орын ... ретінде жоғары сапалылығын қамтамассыз
етуі тиіс;
2.бұрғылау процесі барысында апаттарды және қиын ... ... ... ... пен материалдық – техникалық ... ... ... ... ... ... үшін шегендеу бағаналары қолданылады.
Олардың саны ұңғымалардың ... ... ... ... ... ... Бұрғылау шарттарының сәйкессіздігі
деп ұңғыманың төменгі интервалындағы ... ... ... ... ... интервалда әр түрлі қиындықтарды
туғызуы мүмкіндігін атайды.
Жобаланған ұңғыманың тереңдігі 3000 м, яғни ... ... ... ... бұл ... ... жобалау барысында шегендеу
құбырларының ... бес түрі ... ... ... ... колоннасы;
5. хвостовик.
Бағыттауыш шегендеу құбыры – жұмсақ ... ... ... ... ... арналған. Оның түсіру тереңдігі 5 м-ге дейін.
Кондуктор – бұл қиманың жоғары қалыпсыз ... ... ... су
қабаттарын ластанудан қорғау үшін, сағада ... ... ... үшін, жалғасатын шегендеу тізбектерін ұстату үшін ... ... ... ... ... ... ... бұрғылау шарттары
бойынша төмендегі аймақпен сәйкес келмейтін жоғарыда жатқан аймақтар-ды
бекіту және изоляциялау үшін ... ... ... келесі интер-валды
бұрғылау барысында ұңғымада апаттық жағдайлардың алдын алу үшін қолданады.
Қалыпты жағдайда ... ... ... ... ... қолдануға
болады. Алайда біздің ... ... ... мүмкіндік жоқ. Түсіру
тереңдігі 1800 – 5000 ... ... ... қабаттарды бекіту және бөлу үшін, сонымен
қатар ұңғыманың теологиялық тілмесіндегі басқа горизонттар ... ... ... мен газ ... ... ... жер ... көтеріп,
шығаруға арналған.
Хвостовик – бұл қысқартылған шегендеу құбыры, оның жоғарғы ұшы
алдыңғы колоннаға 30 м ... ... ... ... колоннаға
ілініп жалғанады.
Ұңғыманың конструкциясын жобалауды пайдалану колоннасының
диаметрін таңдаудан бастайды. Ұңғыма ... ... ... ... ... ... ... колоннасының диа-метрі ұңғыманы
пайдаланудың фонтанды әдістен сораптық әдіске мүмкіндік беруі ... ... ... ... 114 – 168 мм ... Ұңғыманың
конструкциясына кіретін құбырлардың санын есептегенде бағыттағыш шегендеу
құбыры мен кондукторды ескермейді.
Ұңғыма ... ... тік ... болып келеді, яғни шарт
бойынша вертикаль бағыттан әр 30 м үшін ... ... ... ... - ... ... ... жалпы мәлімет.
| Тізбектің аталуы|Диаметрі,| ... ... ... |мм | |
| | | ... ... | Оқпан бойынша |
| | | басы | аяғы | басы | аяғы |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 ... | 426 | 0 | 5 | 0 | 5 ... | 299 | 0 | 150 | 0 | 150 ... ... | 219 | 0 | 1800 | 0 | 1800 ... | 127 | 0 | 3000 | 0 | 3000 ... ... | | | | ... Шаю ... түрі мен ... ... ... ... ерітінділер қолданылады. Сазды
ерітінділерді таңдау барысында олардың құрамы мен ... ... ... ... ... тазалау, қашауды суыту, ұңғыма қабырғасын
қатайту, гидростатикалық қысымға қарсы ... ... ... ... тұмбаға түсірмеу, қысымы жоғары қабаттарды ... мен ... ... ... ... құбырлардың ұңғыма қабырғасында
қажалуын болдырмау сияқты міндеттерді атқаруына көз жеткізу қажет.
Ұңғыманы бұрғылау кезінде ... ... және ... ... ... саздар қолданады. Ұңғыма тереңдігінің ұлғаюына
байланысты тығыздығы 1,2 г/см³-тан 1,4 ... ... ... өседі.
Тұтқырлығы қалыпты. Статикалық кернеу күші 15-40 ... ... ... ... ... ... жуу сұйықтығын дайындау барысында қолданылатын жергілікті
сулардың кермектілігі және тұздылығы жоғары ... ... ... ... ... ... (Na2CO3) ... Оның
әсерінен ерітіндіде бос иондардың концентрациясы азаяды, ...... ... жоғарлайды, кальций тұздарының зиянды
әсері азаяды және ... ... ... ... ... ... шамамен 0,75-1,5%. Қысымы ... ... ... ... ... ... ... үшін оның тұтқырлық
шамасын өсіру керек. Ол үшін қарапайым әкті (СаО)қосады. Сазды ... ... ... ... түзеу үшін және олардың бір ... ... ... ... кетуін болдырмау үшін олардың құрамына
қорғау коллоидтары қосылады. Қорғау коллоидтары ретінде ... ... ... тұрақтандырғыштар (ор-ганикалық, жоғары
молекулярлық, жоғары гидрофильді заттар), кальций ... ... ... ... қамтаассыз етуші реагенттер,
структура қалыптастырушы реагенттер ( мыса-лы, кальцинерленген сода, ... ... ... ... натри), сілтілік дәрежесі қалыпты келтірітін
реагенттер (торфты – сілтілі немесе ... ... ... ... ... ... ... арттыратын реагенттер, беттік активті
заттар (ПАВ), реагент коогуляторлар ( бұл топқа ... ... ... ... натрий, кальций,магний сульфаттары ... ... ... үшін ... саз араластырғыштар қолданылады.
Олардың сыйымдылығы 10-20 м³ шамасында. Ал ... ... ... ... ... ... үшін вибрациялық електер
(вибросита) қолданылады. Олардың ішінде СВ – 2 виброелегі ... ... ... 1x5 мм. ... ... ... ... 1,2 м,
ені 0,9 м. Елек минутына 1600 – 2000 рет ... ... СВ – ... 60 л/с ... ... ... алады.
Жуу сұйықтығының сапасын қадағалау үшін оның негізгі параметрлерін
үзіліссіз тексеріп отыру ... ... ... ... арнайы зертхана
жүргізеді.
Зертхана келесі міндеттерді атқарады: қолданылатын саздардың, судың,
реагенттердің, ... ... ... ... ... ... ... қамтамассыз ететін бұрғылау ерітіндісі-нің
қалыпты құрамын ... ... ... ... ... ... оның ... өзгеріс енгізуге дайындау.
Бұрғылау сазды ерітіндінің сапасын анықтау үшін тәулігіне бір рет
үлгі-лер алынып, зерттеледі.
2.5 Тау ... ... ...... ... кен орны 1988 – 1991 ... барлау және іздеу жұмыстары
жүргізілген. ... бор мен юра ... ... 11,8 – 34 ... үш ... жинағы бар екендігі анықталды. Кен орнында 25 ... ... ... ... ... ... қолдануға болады.
Өнімді қабаттар 1610 – 1900 м тереңдікте жатыр. Мұнайдың дебиттері 40 – ... ... 0,82 ... ... ... 3,54 ... температурасы 17,7°, күкірттің мөлшері 0,23%, параиннің мөлшері
14,38%, басқа қоспалар 8,44%.
Бозінген грабен – ... ... түрі ... ... ... - әр түрлі терригенді жыныстардың бірқалыпсыз кезектесіп жатуы
байқалады:
1.Құмдықтар (саз, әктаспен және тағы ... ... әр ... ... минералдар түйіршектерінен құралған шөгінді
тау жыны-сы) күңгірт, қара – күңгірт түсті, жасылдау келген, майда әрі ... ... ... ... ... ... Қабаттасуы
параллельді, кейде әлсіз толқынды. ... ... ... ... ... ... басым бөлігінің өлшемдері 0,01 – 0,1
мм болып келетін цементтелген кеуекті тау жынысы) күңгірт, қара – ... ... ... ... араласқан, карбонатсыз, қабат-
тасқан.
3.Аргиллиттер (саздардың тығыздалуы, ... және ... ... шөгінді тау жынысы; саздан айырмашылығы – қатты-лығы
жоғары және суда ерімейді) қара – ... ... ... ... ... ... ... алевритті және құмды, сынықтары ірі, қалың әрі
жіішке плиталы, қабатасуы парплельді, жазықтықтарында ... ... яғни құм, ... мен ... ... ... ... шөгінді тау жыныстары көп мөлшерде таралған.
5.Гравелиттер – минералдар мен жыныстар сынықтарының өлшемдері 1 – 10
мм болып ... ірі ... ... кеуекті тау жынысы.
Жыныстар берік, өте ... ... қара – ... ... түсі ... Құмдықтардың кейбір қабаттары жасыл түске боялған.
Шөгінді-лердің барлығында органикалық - өсімдіктік құрылымдық бар екендігі
анық-талған. Қимада ... ... ... ... ... да ... ... грабенде негізінде айбалы свитасының
жыныстары дамыған. Бозінген грабенде олардың ... ... 600 ... м ... Бұл ... геологиялық қиманың типі ірі ... ... мен ... және гравелиттер араласып
қабаттасқан. Свитаның түп ... ірі ... ... мен ... тасты
гравелиттер тараған. Ал жоғарғы жағында алевроаргиллиттерің, майда әрі ... ... ... ... ... Бұрғылану бойынша ұңғының геологилық қимасын аралыққа бөлу.
Ұңғыма қимасында 14 қабат бөлінген, яғни ... ... ішкі ... ... емес ... ... үш ... жоғарғы бор (К) шөгінділеріне жатады. Жеке
аралық қабатардың қалыңдығы 50-100 м аралығында. Жоғарыда үш ... ... 250 м. Бұл ... ... келесі жыныстар құрайды: саздар,
агрилиттер және әк тастар. Ауданның көп бөлігінде ... бор ...... ... 50-70 ... ... төрт қабат төменгі бор (К) шөгінділерінің жинағына
жатады. ... бор ... ... ... қалыңдығы 500-600 м.
Әрбіреуінің қалыңдығы 70-120 м ... Бұл ... ... ... ... аргилиттер, мергельдер және құмдар мен құмдықтар кең
тараған. Төменгі бордың дауыл свитасының неоком қабаттарында М-О, М-I ... ... ... ... ... м ... үш қабат жоғары юра (J) жыныстарынан
құралған. Оның ... ... 500 м-ді ... ... екі қабат кемерид
және оксфорд ярусына жатады. Мұнда негізінен саздар, құмдар, ... ... және ... кең ... Әр ... аралықтарының
қалыдығы 300-500 м аралығында. Мұнда Ю-0 өнімді гори-зонты орналасады.
1700-2500 аралығында екі қабат орта юра (J) ... ... ... ... қабаттың қалыңдығы 500-550 м, ал
екінші-сінің қалыңдығы 300-350 м-ді ... ... ... ... ... әк тастар, гравелиттер, конгломераттардан тұрады.
Мұнда ... ... ... ... Ю-IV, Ю-V ... горизонттары
бөлінген.
2500-3000 м аралығында синемюр ярусының толық қалыңдығында төмен-гі
юра (J) ... ... ... жатыр. Бұл қабат негізінен
орташа қалыңды 50-70 м ... ... ... ... ... аргилиттер және доломиттер қабатшаларынан
құралған.
2.7 ... ... және шаю ... ... ... ... ... негізгі атқаратын қызметіне қарай үш
топқа бөлінеді: ұңғы түбін тұтастай бұрғылауға арналған ... ... ... ... тау ... ... керн алу үшін ... ұштары, коронкалар; қосалқы аспаптар – найза тәрізді ... ... ... және ... топ ... жасақтарының тау жыныстарына әсер
ету өзгешеліктеріне қарай төрт шағын топқа бөледі: кесіп – ұстаушы (РС),
қажап кесуші (ИР), үгіп ұстаушы және үгу ... әсер ... ... ... (РС), қажап кесуші (ИР) аспаптар түрлерінің жасақтарғы тозуға
берік материалдардан кескіш ... ... ... ... Үгіп ... ... әсер етуші аспаптар жасақтары айнымалы шарошка-ларға иднтор
түрінде орналастырылған. ... ... және ... топ ... және газ ... ... ... қолданылады. Бұл алынған
аспаптар түрлерінің қолдану мүмкіндіктері, тау жыныстарының механикалық
қасиеттеріне, ең алдымен қаттылығына байланысты.
Бұрғы қашауларының жұмыс істеу ... ... ... ... тәсілінде бұрғы қашауларының жұмыс істеу ережесі
төмендегі параметрлермен сипатталады: қашауға түсірілетін остік салмақ (G),
кН; қашаудың айналу жиілігі - (И) ... ... ... ... ... - (Q) м³/с. Айналу жиілігі бойынша қашаулардың жұмыс істеу
ережесі үшке ... ... ... ... - n≤ 100 ... ... ... - n= 150-250 айн/мин;
2.жоғары айналымды - n≥ 400 айн/мин. Ұңғы түбіне ... ... ... ... ұңғы түбінен қазылған тау жыныстары
бөлшектерін толық және мезгілінде көтеруді қамтамассыз етуі тиіс.
3.қашау жұмысының ... оның ... ... ... ұңғы ... ... ... сипатталады. Бұл көрсеткіш қашау өтімділігі (Н)
деп аталады да, м - өлшенеді.
4.бұрғы қашауларыны ... ... ... ... ... уақыты мен сипатталады да, сағатпен өлшенеді (Т).
Өтімділік пен механикалық бұрғылау уақыты – алғашқы ... ... ... ... ... анықталады:
u= ... ... ... ... ... деп ... Механика-лық
бұрғылау жылдамдығы тау жыныстарының орташа бұзылу жылдамды-ғын сипаттайды.
Бұрғылау процесінде лездік механикалық бұрғылау ... ... ... ... ... ... тау ... лездік
механикалық бұрғылау жылдамдығы экспонециалдық заңдылық бойынша өзгереді:
u=uexp(-
) ... u- ... ... бұрғылау жылдамдығы; -
қашау жасақтарының тозылуына тәуелді коэффициент;-уақыт.
Лездік бұрғылау ... ... ... болады:
u=
(2.7.3)
мұндағы - қашаудың бір айналына сәйкес келетін өтімділігі (тау
жыныстарының бұзылу қарқыны).
2 формулада қашау өтімділігі мен оның ... ... ... ... болады:
Н=
(2.7.4)
Ұңғының жалпы тереңдеу қарқынын сипаттау үшін рейстік бұрғылау
жылдамдығы (u) қолданылады:
(2.7.5)
Мұндағы Т- бұрғы қашауын ... ... ... аспабын
көтеріп – түсіру уақыты; Т- қосалқы жұмыстарға кететін уақыт.
Ұңғы түбіне жеткізілетін энергияның ... ... ... ... тау ... бұзылудағы энергия сыйымдылығы алынады:
(2.7.6)
Мұндағы А- қашаудың бір рет айналу кезіндегі жұмысы; R-
қашау радиусы.
Бұрғы ... ... ең ... ... көрсеткіші – 1 м
қашау өтімділігінің өзіндік құны болып саналады. ... оны ... ... ... бұл ... кең ... таппай жүр. 1 м ... ... ... ... ... ... құны ... С- 1 сағат ішіндегі бұрғы қондырғысының пайдалану құны;
С- бұрғы қашауларының жабдықтау үстеме ... ... ... – жару арқылы әсер етуші қашаулар (РС) екі ... ... ... Олар ... және бос ... тау жыныстарын бұрғылауға арнал-ған.
Қажау кесу арқылы әсер етуші қашаулар да (ИР) екі түрде (МСЗ,С) ... ... ...... және ... ... тау жыныстарын
бұрғылауға арналған. Бұл қашаулар жасақтары тұтас қалақ түрінде (РС) және
кесетін қиырлары бар ирек ... етіп ... ... да қалақшалы
қашаулар деп аталады. РС қашаулары қос қалақты (2Л) диамерті: ... ... он төрт ... және үш ... ... ... 469,9 мм етіліп
дайындау қарастырылған. Бұл қашаулар тұрқыдан, қалақтардан (қосалақты тұтас
құйылған да, үш қалақты қашау қалақтары ... ... және ішкі ... жуу ... ... ұңғы түбін жуу жүйесінен тұрады. Қашау тұрқының
жоғарғы шеті бұрғылау құбырларымен жалғастыратын бұрандамен бітеді.
Қалақтардың алдынғы ... ойық ... М түрі ... ... ... ... ... ал МС қашауларында қатты қорытпа
пластинка пісіріліп ұстатылады. ... ... ... ... ... қорытпамен (релитпен) ерітіліп дәнекерленеді. Ұңғы қабыр-ғасын
калибрлеуші әр ... ... ... ВК8-В ... ... ... ... престеліп отырғызылып, үстінен релитті балқытып құю
арқылы ұстатылады.
ИР қашаулары үш қалақты (ЗИР) МС8 ... ... ... 369,9 ... ... Бұл ... РС ... негізгі айырмашылығы кесу
жиектерінің ұңғы ... ... ... қысымды арттыру және жуу
сұығымен салқындауын ... ... ... дайындалуында. Бұл болат
қалақтарға ВК8-В қатты қорытпа штырлерді қалақтар бетіне шығары отырғызылу
арқылы іске асырылады. ... ... ... кесуші жақтар алынады.
Қалақтардың бүйір қырлары 3Л ... ... ... ... ... ... ... және бүйір қырлары қатты қорытпамен
ерітіліп ұстатылады. 3ИР қашаула-рының 3Л қашауларынан ... ... ... кесілуінде. Қашау қалақтары әр түрлі: біреуі толық,
екеуі жартылай кесіліп ... ... ... ... ... Алты ... ИР ... бір қалағы толық, екеуі 3ИР-дікі
сияқты қысқартылған, ал қалған үшеуі ... ... ... ... ... ұңғы ... ... меншікті қысымды арттыруға
мүмкіндік береді, әрі қашау жасақтарының радиусы бойынша біркелкі ... ... ... ... ... ұңғы ... центрінен қашықтаған
сайын азайту ... ... қаша ... ... ... Сатылы – ИР қашаулары – үш қалақты, екі, үш, төрт ... ... ... ... ... ... ұзындығы бірдей де, саты
биіктігі кесуші жақтарының ұзындығына тең.
Ұңғымаларды бұрғылағанда бір шарошкалы қашаулар, ... ... ... ... ... ... үш шарошкалы
қашаулар қолданылады.
Мұнай, газ ... ... ... ... ... Олар ... ... қарай бір, екі, үш, төрт және ... ... ... ... ... ... тау ... және түрпілік қасиеттеріне байланысты он үш түрге топталады.
ГОСТ 20692-75 бойынша шарошкалы қашаулар ... ... 508 ... ... шығарылады.
Үш шарошкалы қашаулар конструкциясы қашау пісіріліп қосылған ... ... ... ... ... арқылы отырғызылған
шарошкілерден тұрады. Шарошка беттеріне тау жыныстарын бұзушы ... ... Жуу ... өту үшін ...... ... үш тесігі бар. Қашау бұрғылау тізбегіне ұзартылған
құлыптық бұранда ... ... ... ... ... жуу ... ... Соңғы кезде шарошка тіректері май
толтырылып бекітілген қашаулар ... Бұл ... май ... лубрикатордағы сауыттан қашау аяғы мен цапфадағы каналдар
арқылы келеді. Манжета подшипниктерге сырттан жуу ... ... ... - Үш шарошкалы қашаулар түрлері.
|Қашау | ... тау ... ... | |
| М |Өте ... бос тау жыныстары жұмсақ және ыр саз балшықтар, |
| ... ... әк ... |
| МЗ ... бос ... ... тау ... құмдық және |
| ... |
| МС ... және ... ... тау жыныстары аралас бор, тас тұзы |
| ... ... саз ... ... |
| МСЗ ... ... ... ... ... ... тау жыныстары|
| ... құм – саз ... ... ... ... ... саз |
| ... |
| С ... және ... ... орташа тау жыныс-тары, |
| |тығыз саз ... саз ... ... қаттылығ орташа әк |
| ... |
| СЗ ... ... ... ... ... сланецтер. |
| СТ ... ... ... ... тау ... гипс аралас|
| |құмдақ, әк тастар, ангидриттер. |
| Т ... әк ... ... ... ә ... |
| ТК ... ... тау ... ... ... ұсақ ... әк |
| ... мен доломиттер кездесетін қатты әк тастар |
| ТКЗ ... ... ... тау ... ... ... |
| К ... кремниленген ұсақ кристалды әк тастар |
| ОК |Өте ... ... ... ... ... ... ... тәсілін таңдауға қойылатын негізгі талаптардың бірі – ұңғыма-
ның оқпанының кейбір ... ... ... ... ... ... көрсеткіштермен нәтижелі тұрғызу болып табылады. Сондық-тан
бұрғылау әдісі ... ... ... ұңғымаларға жүргізілетін
статистикалық талдау нәтижесінің және соған сәйкес экономикалық есептеу-лер
негізінде таңдалады. Таңдалған ... ... ... ... ... мен бұрғылау ерітінділерінің қажетті үрлерін қолдана отырып
келесілерді қамтамасыз ету қажет: өнімді қабатты сапалы ашу; ... ... оның ... ... ... қашаудың максималь өту жылдамдығын
қамтамассыз ету; жер қыртысының абразивтік және механикалық ... ... ... ... қамтамасыз ету керек.
Осы факторларды және кәсіптік мәліметтерді ескере ... ... ... ... ... пайдаланамыз, себебі роторлық әдісті
пайдаланған тиімді.
Роторлық бұрғылау тәсілінде қозғалтқаштың қуатымен шығыр ... ... ... мұнараның ортасында орналасқан арнайы
айналмалы ...... ... Ол ... ... ... тізбегін
айналдырады. Бұрғылау тізбегі жетек құбырдан және оған ... ... ... бұрғылау құбырларынан тұрады.
Роторлық бұрғылау тәсілінің өзіндік ерекшелігі бар. Роторлық бұрғылау-
да бұрғылау режимі параметрлерінің ... ... ... ... яғни
олардың бір – бірне әсері ... ... ... ... ... ... ... ішіне әрбір параметрлерінің жеке – жеке ең тиімді
әрі пайдалы ... ... ... типі ... бар нормативтік
құжаттарға сәйкес таңдалуы тиіс. Бұрғылау режимін ГНУ және ГАУ ... ... ... ... ерекшеліктерді ескерген жөн: қашауға
түсіілетін өстік жүктену шамасының жоғарғы мөлшерін оның ... ... шегі ... келеді және керісінше; пластикалы, тұтқырлығы жоғары
сазды жынысарда, сонымен қатар әлсіз ... аз ... ...
сазды және құмды жыныстарда айналу жиілігінің максимальды мәндеріне ... ... ... ... ... ... ... құмды және басқа да абразивті жыныстарда, сонымен қатар жарықшақты
жыныстарда ... ... ... және ... элементтердің,
шарошка тіректерінің тез желініп, істен ... ... үшін ... ... ... ... қорытпала қашаулармен бұрғылау тәсілін таңдаған кезде ... ... ... ... таңдау қажет. Көбінесе, жұм-сақ
абразивті емес ... ... ... ... көрсеткіште-рін
жақсарту үшін оның айналу жиілігін 140-200 ... ... ... ... ... ... ... мәні айналу жиілігі үлкен
болғанда бұрғылау бағанасының ... ... ... жанасуы
әсерінен масса индикаторына қарағанда мәнінен едәуір кем болады. ... ... ... ... ... ... және
айналмай тұрғандағы масса индикаторының көрсеткіштерінің айырмасын ... ... ... көшу ... жеке ... қабырғалар-дың
опырылуымен және бұрғылау құралдарының ... ... күрт ... ... мүмкін. Көрсетілген жағдайлар орын алса, онда ұңғы оқпанының
сол мезетте ... ... ... ... ал ... ... қалпына
келген кезде ротордың жоғарылатылған айналу жиілігі менжұмыс атұару
режиміне көшу ... ... ... ... ... ... ... кезінде қашаудың бірқалыпсыз айналуы, күрт тежелу және
уақытсыз тоқтаулар, соққылар, вибрацияның жоғары деңгейі қатты ... ... ... және ... мен ... ... ... істен шығуына әкеп соғады. Вибрацияларды жою үшін остік
жүктену шамасынтөмендету керек және ротордың айналу жиілігін азайту ... ... ... ... ... ... етпесе, онда қашаудың шамадан тыс момент сыйымдылыққа ие ... ... ... ... ... үшін ... ... жеткіліксіз екендігін көрсетеді. Яғни, кезекті жыныс-тарды ... ... ... ... және ... ... ... болатын қашауды қолдану қажет, негізінде олардың ... ... ... ... ... ... ... ұңғымаларды
бұрғылауда қолданылады. Қаттылығ орташа жыныстарды шарошалы ... ... ... ... жылдамдығы 100-200 айн/мин ал кеуекті
және жұмсақ ... ... ... 200-300 ... ... ... ... көрсеткіштеріне жеткізу үшін қашаудың жікте-
нуі мен қашаудың айналу ... ... ... ... ... ... - Бұрғылау әдістері мен режимдері.
|Интеарвал, |Технологиялы |Бұрғылау |БТТК | ... ... ... |операцияның |әдісі ... | |
| | | ... | |
| ... | | | |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... |сұйығының |
| | | | |тс ... ... ... | | | | | | |
| 1 | 2 | 3| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 0 | 100 | ... | 1 ... 90-100| 60 |
| | ... | | | | | |
| 100 | 400 | ... | 2 | 10-12| 70-80| 30 |
| | ... | | | | | |
| 600 |1250 | ... | 3 | 6-8| 70-80| 6-8 |
| | ... | | | | | ... |1340 ... шығару|Роторлық | 4 | 5-6| 60-70| 6-8 ... |1800 | ... | 5 | 5-6| 50-60| 6-8 |
| | ... | | | | | ... |3000 | ... | 6 | 5-6| 50-60| 6-8 |
| | ... | | | | | ... ... тізбегін жинақтауды негіздеу
Негізінен қазіргі кезде бұрғылау құбырларының ... ... ... ... ... қайырылған құбырлар тегіс қимаға ие, ... ... ... ... мөлшері төмен. Электро-
бұрғымен бұрғылау әдісінде осы құбырларды қолдану ... кең ... ... ...... ... қарай
қайырылған құбырлар. Оларды негізгі кемшілігі – ішкі шығарылаған бөлігінің
боуы, ... ... ... ... ... ... көп
болады. Элетробұрғылаумен бұрғылауда бұл құбырларды қол-дануға болмайды.
Негізінде, бұл ... ... ... ... ... пісірлген бұрғылау құбырлары 3 ... ...... ... ... ... ... турбиналы бұрғылауда қолданылады; б)ТБПВ – ... ... ... ... ... ... ... бұл құбырлар
роторлық және турбиналық бұрғылауда қолданылады. в)ТБПВЭ,ЭБШ – ... ... ... бұрғылау құбырлары; оларды электробұрғымен
бұрғылау тәсілінде қолданылады.
4.Тұрақтандырғыш белеулері бар ... ... ... ... қарағанда келесі ерекшеліктерге ие: оларда құлптық муфтасы мен
бұрап – ... ... ... ... ... бар, ... ... конустытрапециалды оймасы бар, мұнда құлп құбырымен
тіректік байланысқан, ... мен ... ... бір – ... ... ... екі ... құбырлары қарастырылған: а)ТБ- роторлы
бұрғылауда қолданылатын, ұштары ішіне қарай ... ... ... ... ... ... оларды роторлық та, турбиналық әдісте
де, электробұрғымен ... да ... ... ... (АБҚ) ... ... негізін
құраушы бөліктерінің бірі. Олар қатаңдықты, ұзындығы бойындағы тұрақты-
лықты және бұрғылау ... ... ... ... ... ... АБҚ-рының қимасы шеңберлі, жоғары өлігінің конфигура-циясы әр
түрлі, олар ұңғыда жақсы ... ... ... ... ... 4-5 ... кіші болады.
Өте терең ұңғыларда бұрғылау негізіде ... ... ... ... ... ... ... байланысты терең ұңғыларды
бұрғылауда қолданылатын бағанасын жабдықтау үшін тиімді.
2.9.1 кесте - Ұңғыманың конструкциясы.
|Ұғыманың ... ... | ... |
|констукциясы |диаметрі, мм ... м| |
| | | | типі ... мм ... | 480 | 5 | - | - ... | 299 | 150 | МС | 394 ... ... | 219 | 1800 | с | 269 ... | 146 | 3000 | Т | 190 ... | | | | ... м ... ... ұштары ішіне қарай қайырылған диаметрі 140 мм
бұрғылау құбырларын ... ... ... ... ... 9 мм; ал ... ... дейін – диаметрі
114 мм, қабырға қалыдығы 8 мм болатын ТБПВ ... ... ... ... және ... ... астына ұзындығы 100 м,
диаметрі 203 мм болатын ауырлатылған бұрғылау құбырларын, ал ... ... ... 146 мм, ... 100 м ... ... қолдану
жоспарланған.
Аралық 0-150 м;
Бастақы мәліметтер: бұрғылау тәсілі ... ... ... ... ... – 40 кН; ... – 0,055 м³/с; шаю ... – 1200 кг/м³; қашаудың айналу жиілігі – 80 айн/мин.
АБҚ (ауырлатылған бұрғылау құбырларын) ... Q- ... ... жүктеме; АБҚ салмағы. 0-150 ... ... үшін ... ... ауырлатылған бұрғылау
құбырларын таңдаймыз. Олай болса:
АБҚ салмағы:
(2.9.2)
Шектік жүктеме (гидравликалық жүктемені ескермегенде) ... ... ... ... ... бұрап шығарудағы айналу момен-ті
АБҚ-203 үшін 37-45 кНм ... ... (2). АБҚ ... ... ... ... 273 мм-ге тең АБҚ таңдаған дұрыс болады,
себебі, шарт ... ... 295,3 ... ... үшін ... ... ... мүмкіндіктеріне орай алғашында қабылданған
құбыр диаметріне деп қалдырамыз.
Осьтік шектік жүктеме келесі теңдікпен анықталады:
(2.9.5)
Гидромониторсыз ... 394 С үшін ... ... де болады,
олай болса:
(2.9.6)
Яғни көлденең деформацияны шектеу мақсатында ... ... ... қажеттілігі болмайды.
Бұрғылау тізбегін есептеу.
ЮКНРЭ құбыр базасындағы бұрғылау құбырлары, сонымен ... ... ... ... ... ... ... келесі-дей
бұрғылау құбырларын таңдаймыз: диаметрлері ТБПР – 127 мм, ... ... ЗШ ... ию ... ... Е – серпімділік модулі, Н/см²
J – құбыр қимасының осьтік инерция моменті, ТБПВ-146, үшін J ... иілу ... см; ; ұңғы ... см; ... см;
- ... жік ... құбырындың қауіпті қимасында, бұранда-
ның негізгі жазықтығындағы кедергі моменті, см³;
(2.9.8)
Мұндағы: - шығыңқы ұштың сыртқы диаметрі, см;
- шығыңқы ұштың ішкі ... ...... ... ... ... үстіндегі қима үшін жартылай толқын ұзындығы келесі теңдеумен
анықтаймыз:
(2.9.9)
w – тізбектің бұрыштық айналу жылдамдығы, рад/с;
q – 1 см ... ... ... [2] ... q = 34 кг/cм = 0,34 ... - ... болса,
Барлық табылған мәндерді бастапқы теңдеуге қоя ... ию ... ию ... ... беріктік қор коэффициентін келесі теңдеуден анықтаймыз:
(2.9.10)
Мұндағы - ... шегі ... МПа; =140 МПа ... тобы Д болат үшін Бұдан,
Коэффициент келесі теңдікпен анықталады:
(2.9.12)
болады [2].
Төзімділікке берітік қор коэффициенті:
Төзімділікке ... қор ... ... керек.
Аралық 150-1800 м.
Бастапқы мәліметтер: бұрғылау тәсілі – роторлық ... ... ... 269 мм; ... ... ... – 140 кН; шаю ... шығыны – 0,04
м³/с; шаю сұйығының тығыздығы – 1100 кг/см³.
АБҚ есептеу.
Қашау диаметрі 269 мм ... ... ... ... үшін ... [2] АБҚ-178 мм таңдаймыз.
АБҚ ұзындығын анықтаймыз:
(2.9.13)
Мұндағы, - қашауға түсірілген жүктеме, кН.
- АБҚ-178 үшін 1 м АБҚ салмағы (28 ... [2]), = 1,56 кН; ... ... үшін ... ... ескерусіз) шектік жүктеме 28
кестеден [2] ... ... ... ... теңдеумен анықтаймыз:
(2.9.15)
Мұндағы, - қашаудағы қысым өзгеруі, н/см²;
- қашау саңылауының жалпы қимасы, м²;
Алдыңғы есептеулерден
Олай болса:
болғандықтан, АБҚ өлденең қимасының ... және ... ... ... ... АБҚ ... профиль-дік қималы аралық
тіректерді орнату ұсынылады.
Бұл ... ... саны ... болуы керек:
Мұндағы а – тіректер арасындағы қашықтық (56 кесте [2])
АБҚ ... – 100 ... ... – 178 ... ... -
Аралық 1800-3000 м.
Бұрғылау тізбегін есептеу.
Берілген аралықты бұрғылау үшін ТБПВ-146 мм, қабырға қалыңдығы 10 мм,
брлаттың ... тобы Д ... ... ... ... ... үшін (24 кесте [2]) шектік жүктемені анықтаймыз, ол
құбыр салмағы q = 0,00034 МН, ... өту ... ... ... ... ... ... үшін мүмкін созу жүктемесі:
(2.9.16)
Мұндағы, n – күрделендірілген ... ... үшін ... қор ... = 1,35.
127 мм құбырдың мүмкін түсіру тереңдігін (беріктік тобы Д, қабырға
қалыңдығы 10 мм) ... ... ... ... ... ...... күштері мен ерітінді қозғалысына кедергінің үйкелісін ескеретін
коэффициент (1,15 тең деп қабылдаймыз).
мен қашаудың АБҚ ... G = ... ... ... ... ... және ... материалының
тығыздықтары, г/см³;
- қашаудағы қысымның өзгеруі, алдыңғы есептеулерден
Олай болса:
Аралық ... – 1200 ... ... – 100 ... ... ... ұзындығы
Бұрғылау құбырларының салмағы:
Бұрғылау тізбегінің салмағы:
2.9.2 кесте - БТТК элементтерінің қажетті саны.
|БТТК ... ... |Өту ... ... ... ... бойынша | ... ... ... ... ... м | ... ... | | | | ... ... | | | ... | | | | |
| | ... ... ... ... | |
| | | | | ... | |
| 1 | 2 | 3| 4 | 5 | 6 | 7 ... М-ЦВ | бұрғылау | 10| 30 | 225 ... 0,1 |
| | | | | |і | |
| | | | | ... | ... М-ЦВ | бұрғылау | 30 | 150 | 150 | -II-| 0,5 ... М-ГН | ... | 150 | 400 | 150 | -II-| 2,0 ... Т-ЦВ | ... | 400 | 600 | 100 | -II-| 4,0 ... Т-ЦВ | ... | 600 | 1750 | 50 | -II-| 8,0 ... | бұрғылау | 1800 | 3000 | 8 | -II-| 5,0 ... Т-ЦВ | ... | 3000 | 3000 | 25 | -II-| ... ... ... жобалау.
Ұңғыманың бұрғылау режимі деп - бұрғылаудың ... ... ... ... Олар ... ... ... өзгертіледі.
Ұңғыманы бұрғылау режимінің параметрлеріне келесі ... ... ... ... ... G; ... айналу жылдамдығы n;
бұрғылау ерітіндісінің көлемдік шығыны Q (сораптардың өнімділігі); ... ... ... ... үшін – ... , тұтқырлық Т,
құм мөлшері П, статикалық ығысу кернеуі Ө, су бергіштігі В. ... әр ... тән ... бір ... және сандық көрсеткіштері
бар. Сандық көрсеткіштерге біріншіден, өнімділіктің механикалық ... ... ... ... ... тозу ... бұл
көрсеткіш қашауға өтімділікті (h 1 м-ге) анықта-лады. ... ... ... ... ... ... шамасы мен
керннің пайыздық шығарылымы кіреді.
Бұрғылау режимін жобалау барысында келесі бағытпен жұмыс атқа-рылуы
тиіс:
• бұрғылау жүргізілетін аймақтың ... ... ... мен
тектоникасы) және жыныстардың физика – механикалық қасиеттерін мұхият
зерттеу қажет.
• әрі қарай қай тереңдікте ұңғының қисаю мүмкіндігі анықталады.
• агрессивті флюидтері бар ... ... ... ... ... ... бойынша жуу сұйығының ... ... мен ... ... материалдарды мұхият зерттеп болғаннан кейін қашау-дың
типі мен моделін таңдап алады.
• таңдалған қашауларға байланысты Q,G,n параметрлері ... ... Q,G,n ... ... қатынас өтімділік-тің
қалыпты жылдамдығын қамтамассыз ету ... ... ... іске ... үшін ... ... мен ... жоспарланады.
Ұңғыманы бұрғылау режимінің параметрлері өтімділіктің механикалық
жылдамдығына үлкен әсер етеді. Осьтік ... G әсер ... ... ... ... ... ... басында өтімділіктің
механикалық жылдамдығы үнемі артады. Алайда, кейін келе өсу ... ... ... ... ... шамаға G дейін жеткенде
жылдамдық төмендей бастайды. Сондықтан, жүктену шамасы шекті мөлшерге дейін
ұлғайту ... ... ... ... ... тыс асып ... үшін
бұрғылау жұмыстарын осьтік жүктеудің оптимальды ... G ... ... айналу жылдамдығы n әсер етуі. Жыныстардың беттік бұзылу
кезінде өтімділікті механикалық жылдамдығы ... ... ... ... Бұл ... де ... шекті шамасы - n бар,
одан айналу жылдамдығының шамасын арттыру тиімсіз. Жуу сұйықтығының мөлшері
әсер етуі – Q. ... және ... ... тәсілінде Q мөлшері
ұлғайған сайын өтімділіктің механика-лық жылдамдығы ... ... ... n ... ... ... ... V максимальды шамасына
ұмтылады.
2.11 Бұрғылау сораптарының гидродинамикалық қуатын, түрі мен санын, шаю
сұйықтығының ... ... ... ... ... ... ... анықтаймыз:
Q=
(2.11.1)
Мұндағы: N – бұрғылау сорабтарының приводының қуаты, л.с.; У8-4 маркалы екі
сорап үшін N=1200 ... ... ... ...
- ... ... ... сазды ерітіндімен бұрғыланғанда ;
- сораптың механикалық ПӘК-ті,
Осыдан, сораптардың толық ПӘК-ті:
гс/см³ - 0-150 м аралықтағы ... ... ... ... ... ... бұрғыланудағы жалпы қысым жоғалу коэффициенті.
(2.11.3)
- ішкі диаметрі 100 мм жетекші құбырдағы қысым жоғалуы коэффициенті;
- диаметрі 203 мм ... ... ... (АБҚ) қысым
жоғалту коэффициенті;
- АБҚ ұзындығы;
(2.11.4)
Қашаудағы қысымның жоғалу коэффициенті. Кестелік мәліметтерге сәйкес F=21
см² (диаметрі 394 мм ... ... ... ... ... (2.11.1) – ... ... сорабының сипаттамасына сәйкес 83,4 л/с өнімділікті алуға
болады, егер екі сорапты ... 200 мм ... ... ... ... қос ... саны ... 55 рет және берілу коэффициенті
=0,85 болғанда; Сораптардағы мүмкін болатын қысымның мөлшері 70 ... ... Q=83,4 л/с ... ... ... ... ... - ұңғыманың тереңдігіне тәуелді, қысымның жоғалу ... - ... ... ... ... коэффициенті;
- құлптардағы қысым жоғалту коэффициенті;
- құлыптар арасындағы ара қашықтық;
- сақиналы кеңістіктегі қысым жоғалту коэффициенті.
Содан: ... ... ... ... қоямыз:
Бұрғылау тереңдігін ұлғайту үшін сораптардың өнімдлігін ... Осы іске ... ...... қос ... ... ... керек
немесе төлкелердің диаметрін өзгерту керек. Төлкелер диаметрін өзгертпей,
поршеньнің қос жүрісінің санын минутына 50 рет ... ... ... ... ... Q=75,8 л/с ... ... алынған шама жеткілікті. L=150 м деп қабылдаймыз, себебі келесі
аралыққа бұрғыланғанда сазды ерітіндінің меншікті салмағы және ... ... ... ... ... ... формуламен анықтаймыз:
(2.11.7)
Мұндағы: А- роторлық әдіспен бұрғыланудағы жалпы қысым жоғалу коэффициенті,
бұл шаманы (2.11.3)-формуламен есептейміз.
- ... ... ... ... ... ... ... құбырларындағы (АБҚ) қысым ... ... ... ... ... .
Яғни, , ... ... ... 150-1800 м ... меншікті салмағы.
- ұңғыманың тереңдігіне тәуелді, қысымның жоғалу коэффициенті, оны
(2.11.6)-формула бойынша анықтаймыз.
- бұрғылау ... ... ... коэффициенті;
- құлптардағы қысым жоғалту коэффициенті;
- сақиналы кеңістіктегі қысым жоғалту коэффициенті.
Сонда, ... ... ... ... ... 75,8 л/с ... алуға
болады, егер екі сорапты диаметрі 200 мм цилиндрлік төлкелер қойылғанда
және поршеньнің қос ... саны ... 50 рет ... ... ... ұлғайту үшін төлкелердің диаметрін 185 мм ... ... ... қос жүрісінің саны минутына 60 рет , ... ... 82 ... сораптардың өнімділігі Q=64,4 л/с мәнін құрайды.
Бұрғылау тереңдігін әрі ... ... үшін ... қос ... минутына 50 ретке дейін төмендету керек, төлкелер диаметрі өзгер-
мейді. ... ... ... Q=53,8 ... 1800 м деп ... ... сазды ерітіндінің меншікті салмағы
мәніне өзгереді, ... ... 190 мм, АБҚ ... – 145 мм,
құбырлар диаметрі 114 мм болып өзгереді.
Жаңа ... үшін ... ... ... ... 1800 м деп қабылдаймыз, сонда:
Бұрғыланған жыныстарды жер бетіне шығару үшін сораптардың ... біле ... ... ... ... ... болуы шарт. У8-4 сораптарыны
сипаттамасына сәйкес 37,6 л/с ... ... ... егер ... 160 мм ... ... ... поршеньдер-дің қос жүрісінің
саны минутына 40 рет болса, ал ... ... ... 110 ... тереңдігін одан әрі ұлғайту үшін цилиндрлік төлкелердің
диаметрін өзгертеміз, 150 мм болады, поршеньнің қос ... саны ... рет, ... ... ... 125 ... ... өнімділігі Q=32,6 л/с.
L= 3000 м деп қабылдаймыз, сонда:
2.11.1 кесте - Барлық есептеулердің нәтижелері.
|Бұрғылау |Төлкелердің|Сораптардағы |Поршеньнің |Сораптардың ... ... ... |қос ... ... |мм ... ... |л/с ... |
| | ... ... 1 | ... |
| | | ... | ... |
| 0-102 | 200 | 70 | 55| | ... | | | |83,4 | |
| 102-150 | 200 | 70 | 50| | ... | | | |75,8 | |
| ... 185 | 82 | 60| | |
| | | | |64,4 |1,25 |
| ... 185 | 82 | 50| | |
| | | | |53,8 |1,25 |
| ... 160 | 110 | 40| | ... | | | |37,6 | |
| ... 150 | 125 | 40| | ... | | | |32,6 | ... ... ... жүктенуді есептеу.
Жыныстырдың қалыпты бұзылу процесі жүреді, егер келесі ... ... - жаңа ... ... ... - ... ... орын басу коэффициенті;
- тістердің алғашқы жегілуі;
- берілген аралықтағы қашаудың диаметрі.
деп қабылдаймыз.
Ал - жыныстың беріктік ... ... ... ... оның ...... ... кесте.
|Бұрғылау | 0-150 | 150-1000 | ... ... ... м | | | | |
| | 50 | 60 | 70 | 80 ... м аралығы үшін:
МС типті қашау үшін:
Кестелік мәліметтер бойынша диаметрі 394 мм ... ... ... ... ... м ... ...
С типті қашау үшін:
Кестелік мәліметтер бойынша диаметрі 269 мм ... ... ... ... ... м ... үшін:
1800-3000 м аралығы үшін:
С типті қашау үшін:
Кестелік мәліметтер бойынша қашауға түсірілетін ... ... ... ... ... нәтижелері (2.11.3)-кестеге енгіземіз.
2.11.3 кесте.
|Аралық, м | 0-150 | 150-1000 | ... | ... ... | 394 | 269 | 269 | 190 ... мм | | | | |
| | 16 | 13,11 | 15,295 | 12,35 |
| | | | | |
| ... |
| | 40 | 32 | 32 | 32 ... ... ... ... есептеу.
Тау жыныстарының қарқынды бұзылуы үшін гидромониторлық эффектті
төмендетпей сорап қуатын толығымен қолдану үшін ... ... ... ... қолданумен роторлық бұрғылау тәсілінде
бұрғылау сораптарының балансын жалпы түрде келесідей жазуға болады:
(2.12.2)
Мұндағы, - шаю ... ... жүйе ... ... ... ... ... шығынын ескеиусіз:
- қашаудағы қысым шығыны, Па.
Шарт орындалған жағдайда:
(2.12.3)
Бұл жерден саптама диаметрі:
(2.12.4)
Қашау саптамасының шаю сұйығының ағу ... ... ... ... ... әсер бай-қалмайды, бірақ
аз тереңдіктер үшін (900 м) ағудығ мұнай ... ... ... ... ... шектік тереңдікті келесі формуламен
анықтаймыз:
(2.12.6)
Таңдалған Q үшін ... ... ... ... саны келесі теңдеу-
ден анықталады:
жүріс/мин.
Өзге аралықтарға есептеу ұқсас болып келеді:
2.13 Бұрғылау бағаналарын қатаңдыққа есептеу.
Бастапқы мәліметтер: ұңғыма тереңдігі Н=3000 м; ... ... мм; ... тобы – К; АБҚ диаметрі =146 мм; ... ... қуат N=3200 л.с.; ... ... ... жыл-дамдығы
сазды ерітіндінің меншікті салмағының ... мәні ... ... қор ... К=1,4 деп қабылдаймыз.
Роторлық бұрғылау әдісінде бұрғылау құбырлар бағанасының жоғарғы
бөлігін қатаңдыққа есептеу.
Сағадағы ... ... ... қор ... - ... материалының ақыштық шегі, К беріктік тобының болаты
үшін=5000 кгс/см²; - құбырлар ... ... ... ... кернеулер:
(2.13.2)
- ұңғыма сағасындағы созылу кернеулері, оны ... ... ... ... ... қор ... 1,4-ке тең, егер ... жуу сұйығындағы салмақ жоғалуын ескермейтін болсақ, ... ... ... ... ... - ... ... АБҚ-рын ескермегендегі ұзындығы;
Осыдан,
Жанасу ... ... ... анықталады.
(2.13.5)
Мұндағы: 1 – динамикалық коэффициент;
N=320 л.с – ... ... ... ... ... беттерінің полярлық қарсыласу моменті;
(2.13.6)
Мұндағы: Д=140 мм =14 см – бұрғылау құбырларының сыртқы диаметрі;
d=122 мм =12,2 см – бұрғылау ... ішкі ... ... ... ... сәйкес бұрғылау құбырларының бағанасының жоғар-ғы
бөлігінде пайда болатын келтірілген кернеулер:
Беріктік қор коэффициенті (2.13.1) - формула бойынша есептеледі:
Яғни, беріктік қор ... ... ... бағанасының төменгі бөлігін қатаңдыққа есептеу.
Бағананың төменгі бөлігіндегі құбырлардың беріктік қор коэффициенті:
(2.13.7)
Мұндағы: =5000 кгс/см² - К ... ... үшін ... ... бұрғылау құбырлары бағанасының төменгі бөлігіндегі туындайтын
келтірілген ... - ... ... бөлігіндегі оймалы қосылыстағы иілу
кернеуі:
(2.13.9)
Мұнда: I=414,9 см- құбыр денесінің ... ... ... ... см - ... ... ... бетінің полярлы қарсыласу
моменті;
- бұрғылау құлпының иілудің ... ... ... - ... диаметрі;
- бұрғылау құбырлары құлпының диаметрі.
Яғни, ... ... ... мен ... ... ... қосынды әсері-
нен пайда болатын жарты толқынның ұзындығы:
(2.13.11)
Мұндағы:
(1 м ... ... ... ... ... (2.13.9)- формулаға қойып, есептейміз:
Есептеуді жеңілдету үшін бүкіл бағана бойына әсер ететін ... ... ... ... ... ... яғни
Осыдан, ... ... ... ... қор ... мөлшер жеткілікті.
2.14 Ұңғының кескінін жобалау.
Қазіргі кезде көлденең ұңғымаларды ... ... ... ... ... отырылуынан көлденең бұрғылау жоғары
өнімділікті және мұнай, конденсат, газды өндіруді ... ... ... ... ... Көлденең ұңғыларды бұрғылау технологиясын қолдану
негізінен төменде келтірілген артықшылықтармен шартталған:
1.салыстырмалы көп емес ... ... ... ... ... ... жіңішке тығыз коллекторларда өнімділікті арттыру;
3. өңдеуге жұмсалатын жалпы шығынды азайту.
Ұңғы ... ... ... ... ... өндірілетін мұнайды арттыру үшін көлденең ұңғыларды
бұрғылау жоспарланып отыр. III объект аса ... ... ... да ... ... ... ... сумұнай қабатынан және де
II объекттің табанынан да берілген қашықтықты ... ... ... Ал
бұл судың және де қозғалмалы конденсаттың жарып ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді. Өңдеулер нәтижесінде III объекттегі
көлденең ұңғылар көлбеу бағытталған ұңғылар-мен ... ... ... ... ... сәйкес жаңа ұңғылардағы көлденең бөліктердің
ұзындықтары 400-600 м кем ... ... Ірі ... ... ... ... ... бірқалыпты өзгеретін коллектор-дағы
пайдаланылып жатқан ұңғы оқпанының ұзындығын арттыру болып ... ... ... ... қисықтың басталу нүктесі бойынша шектеулер болмайды.
Екі жағдайда да көлденең ... ... ... ашық ... аяқталатын
екі вариант белгілі:
- тік бөлікті 215,9 мм (81/2) қашаумен аяқтайды. ... ... II ... ... үшін ... тізбегін түсіреді.
Көлденең бөлікті 152,4-149,2 мм (6-57/) қашаумен бұрғылайды;
- тік бөлік ... ... ... ... ... және ... ... 152-149,2 мм (6-57/) қашаумен
бұрғылайды, қисықтың жинақталу бөлігін 127-114 мм ... ... ... ... ... ... ... келеді және
ұңғы бағытына қойылатын ... жаңа ... ... ... ... ... көлденең ұңғыларға «J» типті бағыт ұсынылады. Жалпы тік
тереңдігі 5100 м және ... ... ... 5°/30 м ... ... нүктесінің басталуы 4756 м тереңдікте, ... ... 400-600 м ... ... тереңдеу операциясы үшін
қисықтықтың жинақталуының басталу нүктесі және ... ... сол ... ... ... ... бөліктің ұзындығы
хвостовикпен цементтелген ұңғылар үшін қысқартылуы мүмкін.
Қисықтың ... ... 5°/30 м ... ... ... бағытталған бұрғылау үшін стандарт жабдықтарды қолдану мүмкін-дігі;
- тізбектердің осьтік қозғалуы кезінде аса көп бұру ... ... ... жер ... ... ... тыс ию жүктемесін түсірмейді;
- қайта аяқталу мәселелерін тудырмайды.
Қажет болған жағдайда ... ... ... ... 9°/30 м ... арттыруға болады. Тұздардан төмен аралықта
қисықтықтың жиналуының басталу нүктесінің орнын ... ... ... ... ... жиналу қарқындылығына қол жеткізуге болады.
Айналу моменті мен гидравликаны талдау жаңа ... ... ... м ... ... көлденең бұрғылау және аяқтауға арналған стандарт
жабдықтарды қолданумен бұрғылауға болатындығын көрсетті. Айналу моментінің
ұңғы ... ... ... ... және көлбеулік бұрышының өзгеру
қарқындылығына сезімтал екендігі ... ... бұл ... тік ... ... ... тізбегімен жер бетіне дейін көлденең
тереңде-тілуі үшін гидравлика шектік момент болып ... ... ... ... ешқандай мамандандырылған мәселелер
болмайды. Алайда соңынан ұңғы траекториясы бұрғылау шартынан және ... ... ... ... тәуелді болады. Жобалық ұңғылардың көрші
ұңғы оқпанымен қиылысудың алдын алу үшін олардың оқпандарының кеңістіктік
координаттары туралы мәліметтерге ие ... ... ал олар ... ... бағытты жобалауға дейін қосымша геофизикалық зерттеулер жүргізу қажет.
2.15 Ілмектегі жүктемені есептеу. Бұрғылау қондырғысын таңдау.
Бұрғылау қондырғысын ... екі шарт ... ... ... ... ... массасы ілмектегі мүмкін болатын
жүктемеден 1,15 есе көп болуы керек. Таңдалған ТД 160 СА-А7 ... ... ... жүктену 160 т құрайды. Яғни,
160/1,15 = 139 т; шегендеу тізбегінің ... одан ... есе ... шарт ... ... тізбегінің максималь массасы ілмектегі мүмкін болатын
жүктемеден 1,67 есе болуы қажет, яғни 160/1,67 = 95,8 т; ал ... ... ... ... 85 т. ... ... ... шамасы 160 т деп қабылдағанымыз дұрыс.
Бұрғылау қондырғысының жабдықтарын сипаттау.
ТД 160 СА-А7 ... ... ... мобильді бұрғылау
қондырғысы ... ... оның ... жүктену шамасы 160 ... ... ... – алты ... ДАС 72600 шасси болып табылады.
Автошассидің жетекші осьтері 1,2,4 және 5, ал ... 1,2,3 ... әр ... ... ... шамасы 12 т. Көтергіштің приводы екі ... ... іске ... олардың әрқайсысына дизельді қозғалтқыш
(катерпиллар) және гидродинамикалық трансмиссия (аллисон), ... ... ... ... қозғалыс кардандар арқылы автошассидің жетекші
көпірлері мен ... ... ... ... ... ... ... беріліс арқылы ТF 18 бұрғылау шығырына беріледі. Бұл шығыр шиналы ... ... ... ... ... ... ... түсірілуін қамтамасыз етеді. Гидротежегіш бұрғылау
шығырымен муфта және ... ... ... ... ... приводы
үшін шыңжырлы беріліс, реверс, кардан және вертикальды шыңжырлы ... ... ... ... ... үшін су температура-
сын, қозғатқыштағы майдың қысымын және гидродинамикалық берілістегі ... ... ... ... ... Бұл реттегіштер
температура мөлшері қауіпті шекке жеткен кезде қозғалтқыштарды ... ... ... ... ... газ ... ... кезде
қозғалтқыштарды жылдам сөндіру үшін пневматикалық жүйе пайдалынады.
ТД 160 СА-А7 ... ...... комплексіне келесі
механизмдер кіреді:
- телескопты екі секциялы U-тәрізді МУ 125-33,4 мачтасы;
- ТF 18 шығыры;
- кронблок;
- МС 150-4х28 кронблогы;
- СН-150 ... ... 28 мм ... арқан;
- сыналар.
Мачтаның жоғарғы секциясы гидроцилиндр көмегімен ашылады, ал ... үшін екі ... ... ... ... ... жүйесі мен гидравликалық пультпен жабдықталған. Мачтаны көтеру ... ... ... мачтаны пайдалану барысында көтергіш төрт гидравликалық
және төрт ... ... ... ... ... ... үшін жоғарғы жұмысшы үшін балконды
құру қарастырылған. Балкон мачтаның ... ... ... ... ... ... түйіндеріне кіретін жабдықтар: көмекші шығыр, гидроай-
ырғыш, шегендеу құбырларын бұрап қосуға және ... ... ... ... гидравликалық приводтарға ие.
Гидравликалық күштік жүйе екі гидравликалық сораптардан (бұлар ... ... ... қорапшасында орнатылған екі сораптан
құралады. Гидравликалық жүйе ... ... ... ... ... ... ... және басқару аппаратурасы және барлық гидрав-ликалық
механиздердің қалыпты жұмыс атқаруын қамтамасыз ететін өлшеу аппаратурасы
кіреді.
Пневматикалық жүйе ... ... ... ... ... ... қораптан алынған);
- ауалық резервуар, қорғану материалдары бар;
- ... ... ... ... ... ... ... және
барлық түйіндердің жұмысын қадағалау құрылғыларын, олардың ... ... ... трансмиссиялардан тұрады. Басқару пульті ұрғылау
еденінде, бұрғылау шығыры тежегіші маңында орнатылады.
Өздігінен ... ...... блоктан басқа қондырғы
құрамына кіретін жабдықтар:
- мұнара астындағы негіз, биіктігі 4,5 ... МРС 175 ... ... ... ... ... ... арналған қабылдау көпіршелері;
- сораптар блогы (2 дана), қуаттылығы 700 л.с дейін;
- ... ... ... және айналу (циркуляция) жүйесі;
- сығылған ауаны дайындау GРА4 жүйесі;
- дизельді – электрлік станция.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... келесі артықшылықтарға ие:
- бір орыннан екінші орынға тасымалдау уақытын азайтылады;
- кен орындық ... орын ... ... және ... жалпы пайдаланудағы жолдар бойымен тасымалдау мүмкіндігі;
- ұңғы ... ... ... ... ... және ... ... қондырғының барлық түйіндерін пайдалану процесінде қорғану жүйелері
мен қамтамасыз етілуі;
- барлық түйіндердің жұмысын орталық пульттен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігі.
2.15.1 кесте - ТД 160 СА-А7 бұрғылау қондырғысының ... ... | ... | ... |
| ... | ... ... статика-лық | тс | 160 ... | | ... ... | м | 3200 ... саны | - | 1(2) ... ... диаметрі | мм | 28 ... ... ... | мм | 14 ... ... ... | мс | 20 ... | | ... ... саны | - | 5+1R ... ... ... | - | 10 ... ... | м | 34,1 ... ... ... | м | 20 ... ... | л.с. | ... | | ... трансмиссия | - | ... ... | | ... ... | - | 14х10 ... ... ... | м | |
| | |21,2 ... | м | ... | м | ... ... ... | т | ... Геологиялық-техникалық нарядты құрастару.
Геологиялық техникалық наряд (ГТН) - бригаданың негізгі құжаты, әр
ұңғыманы бұрғылау процесін және технологиялық режимін ... ... ... ... ... ... екі ... геологиялық және техникалық.
ГТН-тың геологиялық бөлімінде келесі параметрлер көрсетіледі:
масштабтағы ... ұңғы ... ... ... мен ... ... ... литологиялық қимасы, жыныстардың мүмкін болатын
түсіру бұрышы, керн мен ... алу ... ... ... оны ... ... ... тесілетін жікқабаттар, саңылаулардың
саны, цементтің көлемі мен ... ... ... ... ... ... тереңдігі, оның қисаю мөлшері, каротаж және
басқа да электрометриялық ... ... ... ... ... жуу сұйықтығының сіңірілуі байқалатын қабаттар
көрсетіледі.
ГТН-тың техникалық бөлімінде ... ... ... ... ... саны, қашаудың өлшемі мен типі, өнімділіктің механика-
лық жылдамдығы, осьтік жүктенудің мөлшері, ... ... ... жабдықталуы, свечалардың саны мен оларды көтеру ... ... ... ... жоғарыда көрсетіл-ген
өлшемдер типтік немесе өзіндік техникалық жобалардан алынады.
Ұңғыманы ... ... ... ... ... әрі ... ... маңызды құжаттардың бірі – ... ... ... жеке ... ... ... мен ... параметрлерін тиімді түиістіру жолдары көрсетіледі. Ұңғыманы
өткізу процесін бақылау және ... үшін ... ... ... ... ... технологиялық графигі құрастырылады.
Бұрғылаудың технологиялық графигі ... ... ... өзіне параллельді тік сызықтар метражсыз жұмыстардың ... ... ... ... ... ал ... сызықтар
ұңғымалардың уақыт бойынша тереңдігінің ұлғаюын көрсетеді. Осы ... ... ... ... нақты жүрісі сипатталады. Бұл бұрғылау
процесінің жүргізілу жылдамдығын анықтауға мүмкіндік береді.
Әр ұңғымаға ... ... ... онда ... вахта
уақытында істелінген жұмыстар жайлы, тоқтатулар мен ... ... ... Осы ... ... шеберінің бұрғылау техноло-
гиясы бойынша берген нұсқаулары көрсетіледі. Вахталық журналдың мәліметтері
бойынша бұрғылау шеберінің тәуліктік ... ... ... тәуліктік рапорты жеке вахталар бойынша құрылады
және оның ішінде вахта басталуы ... ұңғы ... ... ... ... ұзақтығы, қашаудың типі мен ... ... ... ... ... және олардың себептері жайлы
мәліметтер жазылады. Рапотқа индикаторлық диаграмма қосылып ... ... ... ... ... бірі - өтімділік
және уақыт құжаттамасы (ведомость). Ол күн ... ... ... ... ... және олардағы нәтижелер бойынша ай сайын
есеп беріледі. Бұл ... ... ... ... ... айы, ... ... көрсеткіштерін және
бұрғылау мекемесінің өндірістік-техникалық есеп-беруін есептеудің негізі
болып табылады.
2.17 Жеке ... ... ... ... ... ... ... көтеру-түсіру
операциялары мен бұрғылаудың уақытымен өндірістің құнымен анықталады.
Бұрғылау жабдығы ... ... ... ... ... ... бар:
Конструктивті – есептемелі – 1 м ұңғыманы бұрғылаудағы уақыт және
номиналды диаметрлі бұрғылау бағанасын ... және ... ... ... ... ... қызмет көрсетуімен анықталады. ...... ... ... ... ... ... өнімділік.
Эксплутациялы – қазіргі шарттардағы бұрғылау ұңғымасын ... ... ... мен ... өндірісіне кететін уақыт шығыны.
Жобалы – бұрғылау ұңғымасындағы көтеріп – ... ... ... ... ... ... ... есептемелі өнімділік сорап бөлігінің ... ... ... ... ... күштік жетек қатына,
механизмдердің п.ә.к. қолдану дәрежесіне, осы механизмдердіңс және қосымша
жабдықтардың динамикалық және ... ... ... ... ... ... ... техникалық
мүмкіншілігіне, бірдей қондырғыдағы әртүрлі ... ... ... ... ... ... емес ... ұңғымаларын бұрғылау
үшін арналған және олар көп ... ... мен ... шасси-ына
қолданылады. Мұнай және газды өндіру үшін терең эксплутациялы және барлау
ұңғымаларын бұрғылауға арналған қондырғылар қиынға соғады. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... алаңды
дайындау, монтаж, демонтаж және жабдықтарды ... ... ... ... және ... ... былай жүреді:
бұрғылау қондырғыларының агрегаттар мен бөлек ... ... тәл ... ... ... және т.б. ... түрінде
жасаушы зауыттан тікелей тасымалданады, ал мұналар мен мачталар конс-
трукциясына ... ... ... ... түрде жеткізіледі. Жасаушы
зауыттан жіберер алдын жабдықтарды конверсиялайды. Кейбір кіші бөлшектер,
артық бөлшектер және ... ... ... ... ... ... ... км арақашықтыққа тасымалдау үшін пневматикалық жүрісті арба-лар
блок рамасының астына қойып гидравликалық және ... ... ... 500-700 мм ... ... ... жауып қояды.
Таулы және қималы жерлерде ірі блоктарды ... қиын ... кіші ... бөліп трейлерлермен, үлкен жүк ... ... ... таңдау үшін геолого-техникалық шарттарды
бұрғылау ... ... ... ... бұзу үшін ... термиялық, физико-химиялық,
электрлік және де басқа әдістер қолданылады. Бірақ өндірістік қолданыста
жанасты бұзудың механикалық әдісі ... ал ... ... ... өтуде.
Айналу бұрғылауының екі әдісі бар: роторлы және забойлы қозғалтқыш-
тар. ... ... ... ... ... ... ... арқылы
күштік қондырғымен байланысқан ротордың жұмысшы құбыры арқылы барлық
бұрғылау ... ... ... ... асады.
Роторлы бұрғылау кезінде құбырдың максимлды айналу моменті қашау-дың
айналуына жыныстың кедергі жасауы, ... ... және ... ... ... ... айналу тербелісінің инерциялық тиім-ділігіне
байланысты. ... ... ... ... ... ... айналыс беру
және қашауға жүктеме әртүрлі күштердің әсеріне ... ... ... ... өз салмақ күшінің әсерінен, қашаудың жуу
тесігінің қысымының құлауы ... ... ... болса, ал төменгі
бөлігі забой реакциясын қабылдап сығылмалы күйде болады.
Бұрғылау процесі, бұрғылау құбырлары тізбегін ұңғы ... ... және ... ... тұру арқылы жүзеге асады. Осы жағдайларда бұрғылау
аспаптарының салмағы бірнеше жүз ... ... Тәл ... ... ... және ... қуатын азайту үшін, мұнара, бұрғы
лебедкасы, тәл ... ... ... ... ... Тәл
жүйесінің кронблок (тәл жүйесінің ... ... тәл ... (тәл
жүйесінің жылжымалы бөлігі), ілмек және тәл арқандарынан тұрады.
Бұрғы мұнарасын бұрғылау құбырлары мен шегендеу құбырлары ... ... ... және ... үшін, сонымен қатар тәл жүйесін, ... ... үшін ... ... мұнаралары биіктігі, жүк
көтеру мен конструкциялық ерекшеліктеріне қарай бөлінеді.
Конструкциялық ерекшеліктеріне қарай бұрғы мұнаралары екі түрге бөлі-
неді: мачталы және ... ... ... ... мұнараларда салмақ оның
төрт тіректеріне түседі. ... ... ... тіректер тақтасы бар,
сол тақта арқылы мұнара, іргетасқа бекітіледі. ... ... ... ... ... үшін ... орын дайындалады. Бұрғылау құбырлары
свечасының ұзындығына ... ... ... балкон орнатады. Бұрғылау
құбырларын көтеріп-түсіру кезінде онда бұрғышы көмекшісі жұмыс атқарады. Ол
ұңғыдан көтерілген свечаларды ... ... ... ал ... ... одан ... ... тұрады.
Жұмысшылардың көтерілу үшін, мұнараға сүйеніші бар саты ... саты ... сырт ... ... ұстатылады. Әр саты он бір
баспалдақтан тұрады. Мұнараның басына кронблокты көтеріп ... ... ... ... ... орнатылады.
Башенді бұрғы мұнараларын монтаждау тәсілінің ең көп тараған түрі
жоғарыдан – төмен қарай құрастыру тәсілі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... орнатылады. Алдымен жерде жоғарғы секция
белдеуі жиналып, оған кронблок астындағы арқалық отыр-ғыш кронблок және
оның ... алаң ... ... ... ... ... салпыншаққа мұнара аяқтары секциясының элементтері асылып қойылады.
Жиналған белдеуді көтергіш траверс құбыры-на қамыт арқылы бекітіп, ... ... ... ... ... жоғарғы секцияны жинауды жалғастырады: мұнара
аяқтарының элементтері қамыт арқылы жоғары ... ... ... ... ... ... ... бекітеді. Жиналған секцияны еденге
қойылған бөрене төсенішке ... ... ... ... ... ... ... белдеулерінің элементтері ілінеді. Содан кейін
құбырына бекітіледі де, секцияны белгілі бір биіктікке ... ... ... кіріседі. Кронблок астындағы алаң, балкон, баспа саусақтар
мұнараны жинау кезінде қатар жүргізіледі.
Ұңғымаларды бұрғылау келесі ... ... ... ... түсірілуі және оның бұрғылау процесінде жұмыс жасаумен кейін
көтерілуі, қазба бөлімінде таулық тектердің бұзылуы ... ... ... ... ... ... және оны баған бойынша жоғары бетке
шығарып тастау. Бұл процестердің ... ... ... және ... ... ... ... ұңғымалар-дың жобалық
тереңділіктеріне және инструкцияларына байланысты жүзеге асырылады.
Бұрғылау қондырғылары сондай-ақ абсотты құбырлар ... мен ... ... ... ... жою, ... кеңейту және басқа да
көмекші жұмыстар үшін де пайдаланылады.
Комплектінің құралы, габариттер, салмақ, тасымалдау мен ... ... ... ... ... және ... ... түрдің бұзылу тәсілдеріне, келтірудің қабылдау түрлерін және
басқа да ... ... ... ... мен ... конс-
трукциясы дизельдік әрі электрлік келтірімдерді қолдану және қондырғылар-ды
әр түрлі геологиялық географиялық әрі климаттық жағдайларда оларды ... ... ... ... мүмкіндіктерін қарастыр-уы тиіс.
Содай-ақ қондырғының пайдаланымдық ... ... ... ... операцияларындағы ұңғыма астына қойылатын
обсадты құбырлары мен бұрғылау бағаналарын көтеруге және оны ... ... ... ... кейін жалғастыру және бұрғылау-шы
бригаданы желден, жауыннан, қордан қорғауға арналған.
Мұнара кронблок құрастырылатын ... ... ... және ... ... арналған алаңшамен жабдықталады. Бұл
алаңға свечалардың ұзындығымен анықталатын биіктікте ... ... ... ... ... ... істеу үшін пайдаланыл-са, онда
екі алаңшаға қондырылады. Әрбір алаңша ... ... ... үшін ... ететін дүкен және жоғары жұмысшы ... ... ... ... ... және өткелді алаң-шалармен
жабдықталады.
Жүккөтергіштік номинальдік және максимальдік ... ... ... жүккөтергіштігі – бұл ... ... ... көлемі. Ол мұнараға ілінетін бұрғылау
бағаналардың ... ... ... ... ... ... ... болса, онда белгілі бір
тереңдікте ұңғыманы белгілі ... ... ... терең ұңғыма-ны
бұрғылау үшін де пайдаоануға болады.
Мұнараның максимальді жүккөтергіштігі – бұл қысқа мерзімді ... ... ... қойылатын обсадты бағананың көп салмағынан белгіленеді.
Мұнара көлемі мұнара биіктігі ... осі мен ... ... ... ... сияқты мына формуоа бойынша анықталады:
(2.17.1)
Мұнда, - мұнара аяғы ... ... ... ... (қасытмасының, бекіткішінің) жоғарғы кезігіне ... ... ... ... тұратын қамалдың торцтары мен ілігіп қойылған шамның
төменгі торцтары арасындағы саңлау;
- ілгек пен шамның ... ... ... ... ... ұзындығы;
- тальдық блоктің ұзындығы;
-тальдық блоктің шекті жоғары күйі мен кранблок көтерілуіндегі
тура-лы талдік ... ... ... ... кранблоктың
арасындағы қашықтық;
-кранблок шкивінің диаметрі;
l- свеча ұзындығы;
Егер үлкен ұзындықты свеча қолданылса, онда түсіру-көтеру операциясы-
ның өндірісіне ... ... ... 300 м ... ... бұрғылау процесінде 25-26 м
ұзындықтағы шамның түсіру-көтеруіне шығындалатын уақытпен салыстыр-ғанда0
36-37 м ұзындықтағы свечаның ... ... 20%-ға ... ... оны ... орнатуда бойлық иіліспен шектеледі,
свечаның бойлық бекемдігі. Диамертдегі құбырларға ... ... ... аз. ... кіші диаметрлі құбырлар, үлкен диаметрлі
құбырларға қарағанда, азырақ ұзындыққа ие болуы керек. Свечалардың ұзындығы
ұлғайған кезде мұнаралардың ... де, оның ... да ... Терең
ұңғымаларды бұрғылауда үлкен ұзындықты шамдарда қолдану экономикалық пайда.
1500 м-ге дейінгі тереңдіктегі ұңғымалар үшін 18 м ұзындықтағы ... ... ... 3000 м дейінгі тереңдіктегі ұңғымалар үшін 25-26 м
ұзындықтағы свечаларды және ... ... ... үшін 36-37 ... ... болады. Осыған сәйкес әр ... ... ... 36-37 м ... ... үшін – 53 м биік-тіктегі;
25-26 м шамдар үшін 41-42 м биіктіктегілері.
Бұрғылау құбырларын және тальды блокты центрлеуге арналған құрылғы.
Техникалық ... ... ... ... ... ... ... көтеріп-түсіру операцияларында қолданылуы мүмкін.
Техникалық шешімнің, яғни енгізілетін жаңалықтың ... - әр ... ие ... ... ... ... ету ... оның ішінде көтеріп-түсіру процестерінің ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... орын ауыстыруға мүмкіндігі бар, ... ... ... ... ... тіректерге-9 ие, оларды
вертикалды бағытта орын ауыстыруға мүмкіндігі бар, серіппемен серілген ... ... ... ... ... иықтары-13
бағыттағыштарымен-11 бетесуге арналған роликтер-14 ие болса, екіншілері
(горизонтальды ... ... ... ... бар
вкладыштарға-16 ие. Әр ... ... ... ... және ... ... ... Құрылғыда жоғары-21 және төменгі-
22 бөліктері бір-бірімен қатаң байланысқан ... ... ... ... ... ауданға ие және диаметральды орналасқан
ойықтармен әсерлеседі. Вкладыштар-16 тіректің-9 оймасында орналасады да,
олардың бағыттағыш шығарылымдары-17 оның ... ... ... ... әсерле-суі кезінде жоғарғы бөліктермен-21
байланысуға ... ... етіп ... ... ... ... арналған раструбы бар. Раструбы
ойықтардың бөліктері ... ... ... Бұл ... ... ұшы центратор корпусындағы ... ... ... де, блок ... ... өзі ... ... серіппенің әсерінен
бастапқы орнына тұрады. Осы кезде свечаның төменгі құлпы бұралып шешіледі.
Центраторлың жұдырықшалары ... ... үшін ... тұрады. Ұзындығы
үлкен болып келген свечалармен жұмыс ... үшін ... ... ... кері ... ... Бұл ... блок-10 центратордың
корпусына жақындаған кезде ол роликті-14 ... де, ... ... шешім бұрғылау жабдықтарына жатады. 1-суретте құрылғы-ның
жалпы көрінісі көрсетілген; ... ... блок оған ... ... 3-суретте 2-суреттегі центраторға А-көрінісі; 4-
сурет-те-2-суреттегі центраторға В-В қимасы; 5-суретте – ... ... ... ... бағыттағыш роликтермен әсерлескендегі ойықтары бар оң
жақтағы тірек.
Құрылғыға бұрғылау мұнарасы-1, кронштейндер-2, бағыттағыш арқандар-3,
арқандардың бір ұштары ... ... ... ... ал ...... ... орналасады. Кронблок
рамасында-5 кронблок-6 орналасады. Центраторда-7 ... ... ... ... блокпен-10 әсерлескенде және өзінің тіректерімен-9
шектегіштермен-4 әсерлескен кездебағыттағыш ... ... ... ... ... етіп орналастырылған. Талды блоктың-10
бүйірлік беттерінде горизонталь бағытта орын ... ... ... ... шапнирлі бекітілген.
Талды блоктың жоғарғы бөлігінде центратордың-7 саңылауымен ... ... бар. ... ... және ... ... ... және 25 түрінде жасалған. Төменгі қиылған ... ... ... ... ... ал ... ... ойықтары-19 қиылған конустың бөлігі-26 ретінде жасалған және ол
шектегіштің-4 төменгі бөлігінің-22 конусына-24 жауап береді. ... ішкі беті ... ... ... ... ... ұқсас өлшемге ие. Центраторлар-7 бағыттағыш арқандарымен-3
кареткалар-28 және ... ... ... ... ... ... ... орталық бөлігінде оймасы-31 бар саңылау жасал-
ған, ол бұрғылау свечасының жоғарғы ұшын ... ... және ... арналған. Саңылауға-8 кірер жерде оймада-31 ... ... ... олар ... ... ... ... ашыла алады,
ал корпуста орналасқан серіппелер әсерінен олар толық ашылады.
Екі иықты рычагтың-13 бекіту өсінде-34 тірек-9 ... ... ... бар. ... арқандар-3 кранблокқа-6 амортизаторлар арқылы
бекітілген.
Құрылғаның жұмыс ... ... ...... ... центрлеу
кезінде бұрғылаушы профильді бағыттағыштарды-11 вертикаль ... ... ... ... ... ... орналастырыла-ды (яғни ол
роликпен-14 бір вертикальды сызықта ... ... ... ... ... ... ... элеватормен (көрсетіл-ген) бірге
көтереді (элеватор свечаны ұстап тұрады). Тальды блок-10 ... ... ... ... ... ... екі ... рычаг-13 өзінің өсі айналасында бұралып, вкладыштар-16
төмен қарай қозғалады да, шектегіштің-4 жоғарғы бөлігі ... ... ... ... мүмкіндігі туады.
Тальды блоктағы-10 раструб-23 центратор-7 корпусының саңылауына
кіреді де, әрі қарай ... ... ... бірге қозғалады да, бір
свечаның ұзындығына көтереді. Колонна сыналарға ... ... ... блок-10 центратормен-7 бірге төмен қарай қозғала бастайды. ... ... ... ... бағыттағыш арқанның-3 артынан роликтер-
29 ... ... ... ... ... Центратор-7 ойықтың-19
учаскелері шектегіштердің-4 төменгі бөлігіне-24 тірелгеше түседі. Рычаг
қайтару серіппесінің-12 әсерінен ... ... ... Бұл ... ... ... ... шығарылады. Центратордың-7 жұдырықшалары
свечаның жоғарғы ұшын ... ... ... бұрап шығарғаннан кейін ол
центратордан шығарылады да, ұстау механизмі көмегімен магазинге ... ... ... қайталанады. Бұрғылау құбырын түсірген кезде ... ... ... ... ... ... ... да,
оларды ашып, ойма-31 арқылы саңылауға-8 кіреді. Свечаның ... ... да, ... блок-10 жоғары қарай қозғалады да, центраторды-7
шектегіштің-4 төменгі бқлігінен шығарып ... ... ... ... ... ... элеватор свечаны ұстағанша центратормен бірге
жоғары қарай орын ауыстырады. Колоннаны сыналардан шығарып ... ... ... ... ... бұл ... ... көтеріп-түсіру кезіндегі операцияларды жүргізу схемалары
бірдей. Бірақ, ... ... ... ... ... қозғалған кезде
центратор шектегіштердің-4 жоғарғы бөлігінде-25 тежеліп ... ... ... ... әрі ... түсіруге мүмкіндік бермейді.
Техникалық шешімнің формуласы.
1. талды блокты және бұрғылау құбырларын ... ... ... ... ... бар бұрғылау мұнарасы, бір ... ... ... ... (екінші ұшымен кранблок
рамасына бекітілген), саңылауы және тіректері бар центратор ... ... ... ... бар) кіреді. Ерекшелігі: әр түрлі
ұзындықтағы бұрғылау ... ... ... бұрғылау процесінің
механикалық мүмкіндіктерін арттыру үшін құрылғы ... ... Олар ... ... ... ... горизонталь
жазықтықта бұралатындай болып ... ... ... ... ... екі ... ... әсерінен вертикаль жазықтықта орын
ауыстыра алатындай етіп ... ... бір ... профильді
бағыттағыштармен әсерлесуге арналған роликтермен, ал екіншілері ... ... ... ... ... шығарылымдары
бар), әр тірек оймамен, диамертальды орналасатын ойықтармен және еңкейген
паздармен жасалған; әр ... ... ... ... ... ... бөліктерден тұрады; олардың төменгісі үлкенірек ауданға ие, ол
тіректің ... ... ... әсерлесуге арналған;
вкладыштар тіректің ... ... ... ... ... ... ... және роликтер профильді
бағыттағыштармен әсерлесуі кезінде ... ... ... ... ... етіп ... Тальды блок центратордың
саңылауымен әсерлесу үшін раструб-пен жабдықталған.
2. Шектегіштің жоғарғы және төменгі ... ... ... ... төменгі қиылған конгустың негізгі үлкен диаметрі шеңбер
ретінде жасалған, ал тіректің диаметральды орналасқан ойықтары шенктегіштің
төменгі бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... ал вкладыштардың ішкі беті шектегіштің жоғарғы ... ... ... ... ... Апаттар мен қиындықтарды алдын алу жолдары
Ұңғыманы құрған кезде келесі апатты жағдайлар орын алу мүмкін:
1. бұрғылау тізбегінің сынуы ... ... ... ... бітелуі.
2. шегендеу құбырларын түсірген кезде апаттық жағдайлар.
3. ұңғымаға ... ... ... ... бұрғылау ұшының шарошкалардың қалып қоюы.
5. тесу және геофизикалық ... ... ... ... ... цемент қоспасының сіңірілуі және мұнай – газдың пайда
болуы.
|Апаттық жағдайлар | Іс ... іс |
| ... ... |
| ... ... алу |Апатты жою бойынша| |
| ... | | |
| 1 | 2 | 3| 4 ... ... ... ... ... печать |1.Бұрғылау |
|тізбегі-нің сынуы |болған кезде ... ... ... сыналып |қашауға ... ... ... ... ... |түсірі-летін ... ... ... ... ... өзгерту |жағдайын анықтап |қатаң сақтау |
| ... |алу ... ... |
| ... түсіру |2.Қалдырылған |2.Өзгертілген |
| ... ... ... ... ұңғыма |
| ... ... ... жөндеу |оқпа-нын екінші |
| ... ... ... ... ойналып |
| ... 10 ... ... ... үшін ... |
| ... ... |керек. |
| |мен ... ... ... |жол ... ... ... ... |
| ... ... қалу ... |
| ... ... ... |
| ... асырмау |арқылы анықтайды. |жетекшісі-нің |
| ... ... ... ... |
| ... АБҚ |құралы-ның ... ғана |
| ... 75% ... қал-ған |жүргізу керек. |
| ... ... ... мұнай|4.Қиындықтар |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... |кейін мұнай |ала болжау керек. |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ерітіндінің|тоқ-таған кезде |
| ... ... ... ... |
| ... |ГТН-ға ... ... ... ... ... |қою ... |
| ... |керек. ... |
| ... | ... жүйелі |
| ... және | ... ... |
| ... | ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... | ... жоқ ... ... | ... ... |
| ... | ... қою ... |
| ... тар | | |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... құралын| | |
| ... | | |
| ... 10 | | |
| |мин ... ... | |
| ... | | |
| ... | | |

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Амангелді газ кен орны32 бет
Ащысай кен орны28 бет
Ащысай кен орнындағы тереңдігі 1250 м пайдалану ұңғымасын бұрғылау жобасы51 бет
Ақшабұлақ кен орнын41 бет
Буденовск уран кенорны60 бет
Гравитациялық құрылғылар жөнінде жалпы шолу25 бет
Жаман-Айбат мыс кен орнын тиянақты барлау мақсатымен бұрғылау жұмыстарын жобалау74 бет
Солтүстік Қарамұрын кен орны106 бет
Тасым кен орнындағы барлау бұрғылау жұмыстарының жобасы122 бет
Штангелі сораптың ұңғымадағы мұнайды бұрғылаумен соруы58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь