Дамуында ауытқуы бар балалардың іс-әрекеттерінің психологиялық негіздері

ІІ. Тарау. Дамуында ауытқуы бар балалардың іс.әрекеттерінің
психологиялық негіздері.
2.1. Іс.әрекет туралы ұғым.
2.2. Ойлау қабілеті төмен балалардың іс.әрекеті.
2.3. Көру қабілетінде кемістігі бар балалардың іс.әрекеттері.
2.4. Естуі нашар балалардың іс.әрекеті.
2.5. Дамуында ауытқуы бар балалардың іс.әрекеттерін зерттейтін әдістемелер.
Е.С. Слеповичтің "Сюжеттік.ойын" әдістемесі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Адамның психикалық өмірінің жан-жақты дамуы белгілі әрекетпен айналысуына байланысты болады. Адам өмір сүру барысында өз психикасын түрлі жолмен жарыққа шығарады. Мәселен, мектеп жасына дейінгі бала өз психологиясын ойын арқылы білдірсе, ересек адам өзіне тән ерекшеліктерін еңбек процесінің сан алуан салаларында көрсетеді. Әрекет дегеніміз түрлі қажеттіліктерді өтеуге байланысты белгілі мақсатқа жетуге бағытталған процесс.
Адам үшін іс-әрекетінің қашан да қоғамдық әлеуметтік мәні зор. Іс-әрекеттің саналылығы мен мақсаттылығы, жоспарлылығы мен жүйелілігі оның ең басты белгілері болса, алда тұрған міндетті шешу, яғни ойлаған істен бір нәтиже шығару- оның екінші бір басты белгісі болып табылады. Адам психикасының дамуында іс-әрекеттің шешуші орнымен қатар, біз сананың да күрделене түсуіне ықпал жасайтынын еске алуымыз қажет. Сөйтіп санамен іс-әрекеттің бірлігі, психиканың іс-әрекет үстінде дамитындары жайлы мәселе психологияның басты принциптері болып табылады. Адам әрекеті сан алуан. Оның негізгі түрлері: ойын, оқу, еңбек әр уақытта белгілі бір мақсат, міндеттерге бағытталып огтырады. Бұлардың барлығына тән ортақ қасиет белгілі қажетке байланысты туып отыратындығы. Сондай-ақ жас мөлшерінің әр кезеңінде түрліше көрінетіндігінде.
Ойын- өмірдің керемет құбылыстарының бірі. Пайдасыз болып көрінетін қажетті іс-әрекет. Психология үшін ойын өте қиын әрі маңызды проблема болды. Бала ойынының әр түрлі теориялары бар. Ойын іс-әрекет ретінде тұлғаның қоршаған шындыққа нақтылы бір қатынасын көрсету болып табылады. Әлемді бейнелей отырып, оны түрлендіру қабілеттілігі- адам ойының мәні. Адамның бұл қабілеттілігі бірінші рет ойында пайда болады және ойында қалыптасады. Еңбекпен байланыса отырып, ойын одан өзгеше болады. Адам еңбек ету кезінде өзіне қажетті әрекетпен бірге істегісі келмейтін әрекетті де жасайды.
1. Лубовский В.И . Специальная психология. - М. 2007
2. Выготский Л.С. Собрание сочинений. - М.1984. Т.5.
3. Выготский Л.С. Проблемы дефектологии. - М. 1995.
4. Власова Т.А., Певзнер М.С. Дети с отклонениями в развитии.-М.1973
5. Дефектология: Словарь-справочник / Авт.-сост. С.С. Степанов; под.ред. Б.П. Пузанова.-М., 1996.
6. Коррекционная педагогика: Основы обучения и воспитание детей с отклонениями в развитии: Учебное пособие для студ.сред.учеб.заведений/ Под.ред. Б.П. Пузанова.- М.,1998.
7. Петрова В.Г., Белякова И.В. Кто они, дети с отклонениями в развитии? - М., 1998.
8. Пузанов Б.П. Обучение детей с нарушениями интеллектуального развития (олигофренопедагогика)- М., Академия. 2001.
9. Петрова В.Г. Практическая и умственная деятельность детей - олигофренов. - М., 1969.
10. Петрова В.Г., Белякова И.В. Психология умственно отсталых школьников.- М., 2002.
11. Соловьев И.М. Психология познавательной деятельности нормальных и аномальных детей. -М., 1966.
12. Исследование личности и познавательной деятельности учащихся вспомогательной школы :Сб. науч. тр. /Под ред. В.Г. Петровой.-М., 1980
13. Матасов Ю.Т. Изучение мыслительной деятельности учащихся вспомогательной школы. - Л., 1986.
14. Нұрмұхамбетова Т.Р. Тәжірибелік психология. - Ш., 2006.
15. Богословский В.В. Жалпы психология . - А., 1980.
        
        ІІ.  Тарау.  Дамуында  ауытқуы  бар  ...  ...  ...  ...  ...  ұғым.
Адамның психикалық өмірінің ... ... ... ... байланысты болады. Адам өмір сүру ... ... ... жолмен жарыққа шығарады. ... ... ... бала өз ... ойын арқылы білдірсе, ересек
адам өзіне тән ... ... ... сан ... ... ... дегеніміз түрлі қажеттіліктерді ... ... ... ... ... ... үшін ... қашан да қоғамдық әлеуметтік мәні
зор. Іс-әрекеттің ... мен ... ... ... оның ең басты белгілері болса, алда ... ... яғни ... ... бір ... ... оның екінші бір басты
белгісі болып табылады. Адам ... ... ... ... қатар, біз сананың да ... ... ... еске ... қажет. Сөйтіп санамен іс-әрекеттің бірлігі,
психиканың ... ... ... ... ... ... принциптері болып табылады. Адам ... сан ... ... ... ... оқу, ... әр уақытта белгілі бір мақсат,
міндеттерге ... ... ... ... тән ... ... қажетке байланысты туып отыратындығы. Сондай-ақ жас
мөлшерінің әр ... ... ... ... керемет құбылыстарының бірі. Пайдасыз ... ... ... ... үшін ойын өте қиын ... ... болды. Бала ... әр ... ... ... ... ... тұлғаның қоршаған шындыққа нақтылы ... ... ... ... ... ... ... оны
түрлендіру қабілеттілігі- адам ойының мәні. Адамның бұл ... рет ... ... болады және ойында қалыптасады. Еңбекпен
байланыса ... ойын одан ... ... Адам ... ... ... қажетті әрекетпен бірге істегісі келмейтін әрекетті
де ... Ал ойын ... ... ... болмайды. Ойын әрекеті
бұл тікелей ... ... ... Ойында мақсаттары маңызды
әрекеттер ғана ... Ойын ... ... ... мағынасын көрсетуі керек. Осы ... ... ... ... кездесуі, оның әрекетінің мотивін білдіретін
сұраулары және оның мүмкіншілігінің шектеулілігі ... ... ... ... ... - іс-әрекеттің негізгі саласы еңбек процесін нәтижелі орындауға
қажетті білімді, дағды мен икемді жүйелі түрде меңгеру. ... ... ... ... - оқу. Оқу ... балаға қоғам өзінің ғасырлар
бойы жинаған асыл мұрасын, дағды, ... ... ... бірге жаңа
буын оқу арқылы өзінен бұрынғылардың практикалық әрекетін, ғылым - ... ... ... өзін ... ... дайындайды. Білім
жүйесін меңгеру арқылы ғана адам ой және дене ... ... ... ... жан-жақты білуге мүмкіндік алады. Білім меңгеру - ұзақ
уақытты керек ететін күрделі процесс. Баланың ... ... ... ... екеуіде "инемен құдық қазғандай" аса қиын нәрсе. Мәселен,
мұғалім ... ... ... ... ығыр ... айта ... онда ... жиренушілігін туғызуы мүмкін. Сондықтан ұстаз әр уақытта оқушының рухани
тілектерін ұдайы қанағаттандырып, оның ... ... ... ... ... ... ... психикасын қалыптастыруда шешуші роль атқаратын әрекеттің
бірі - еңбек. Еңбек адам тіршілігінің арқауы, оның өмір ... ... ... адам ... ... қалайша әсер ететіндігі
жөнінде К.У.Ушинский: "Еңбек тән мен рухани адам жаратылысының және ... ... ... күрделі заңына айналады, ол адам ... мен ақыл ... ... ... оның адамгершілік ар-
ұяты, бостандығы және ақыр аяғында қуанышы мен бақыты болып ... ... ... ... ... ... ... жүйесі, дағды,
икемділіктердің болуын, ... ... ... ... ... ... Ойлау қабілеті төмен балалардың іс-әрекеті.
Ойлау қабілеті төмен ... үшін ... ... ... ... және ... ... Ерекше ескеріп кететін жағдай. ... ... ... ... қызметінен қатті қиналады. Бұл келесі жағдайлармен
түсіндіріледі, яғни ол ... ... ... үшін ... белгілі бір
оймен сананың дамуы және өзінің бүкіл ойын бір ... ... ... қажет. Әр түрлі түрдегі әрекетті орындау оны ... ... ... өте қатты қиыншылықтарға соғады. Бұл баланың қозғағыш ... ... Жай ғана ... түрдегі қызметке тоқталып
кетейік. Ол ... ... ... ... ... асыру, яғни дұрыс дамып
келе жатқан балаға тамақ ішу ... ... ... ал ... ... ... бұл жағдай қиындықтар туғызады. Сонымен қатар осы ... ... ... ... меңгеру үшін оларға ұзақ уақытқа
созылған бағытты түрде жүргізілетін оқу талап етіледі. Бұл балаларда ойлары
бір ... ... тез ... ... ... тез арада ұмытылады.
Сонымен қатар оларға үйретіп жатқан әрекеттердің маңыздылығын ... ... ... ... күн ... үлкен адамдардың
басшылығымен және ... орта ... ... ... ... ... арқасында жүзеге асыру қажет. Мектепке дейнгі балалардың дұрыс
өзін-өзі алып жүруін қалыптастыруы үлкен қинышылықтар ... ... ... ... жүрген кезде жүгіруге, айқайлауға, рұқсатсыз зат
алуға, шулауға болмайтындығын түсінбейді. Ал кейбір ... ... ... ... ... ... олар ережеге сай емес, олар үндемейді,
қорыққан күйде жан-жағына қарайды, ... ... ... ... бір ... контактісінен бас тартады. Осындай ... ... ... ... ... ... балалардың дұрыс дамуы үшін ең қажетті әрекет ... ... ... ... артта қалған балаларда ойын қажетті орнын
таппайды. Бұл келесі жағдайлармен түсіндіріледі. Мектеп ... ... ... ... бала ойын ... ... Қиын және сол ... бала
еркін маңызды ойындардың бірі болып сюжеттік ... ... Ол ... ... ... ойлау қабілеті төмен балалар толығымен қамти алмайды.
Бұл ойынның маңыздылығы келесіде яғни, мектеп ... ... ... шағы және ... бала бақшада тәрбиеленуші балаларда сюжеттік
ойындардың ... ... Бұл ... ... мен ... ... ... Сонымен балалар үлкеннің көмегімен, басшылығымен дүкен
ойынын ойнайды. Әрқайсысы әр рөлді сомдайды, ... ... ... ... ... бару ... ... Біреулері үй егесі болады,
кейбіреулері қонақ болады, үстел жасайды, қонақтарды отырғызады. Шәй ... ... ... ... олар өз еркімен мұндай ойындарды ұйымдастыра
алмайды . Кейбір жағдайларда дамымай қалған мектеп ... ... ... ... ... ... бұл ... ешбір мағынынасы жоқ.
Біздің ... ... ... дейінгі балалар 2-3 адам болып ойнайды.
Мысалы, бір балалар машинаны сырғанатып дауыстар шығарады. Екіншісі соның
ізімен ... ... ... ұзақ уақытқа созылмайды, конфликт жағдайды
туғызады. Балалар бір-бірінің ойыншықтарын тартып ала бастайдыы. Егер ... ... бала ... қабілеті дұрыс балалармен ойнайтын болса көмекші
рөлін атқарады. Күрделі емес сюжеттік ойын ұйымдастырады. Ал ол ... ... бір зат ... алып ... ... ... ... Мұндай
жағдай өзінен бір жас,екі жас үлкен болса да өзгермейді.
Дамуында ... бар ... ... да жай ... ... ... Барлық дұрыс дамып келе жатқан балалар кіші ... ... ... салуға құштар болады. Бастапқыда олар ... ... ... ол ... ... да бір затқа ұқсас екенін анықтай
бастайды.Уақыт өте келе олар сол ... ... ... ... және ... ... асырады. Көп балалар суреттерді өзінен үлкен ... ... ... ... ... ... ... дамып келе жатқан
балаларды ... ... ... ... сурет салған қатты
қызықтырады. Ойлау ... ... ... ... салу ... жай түрде
қалыптасады. Олар салған суреттер өзіндік белгілері бар диагностикалық
суреттер. Мектеп жасына дейінгі және ... ... ... ... ... ... бетіне шимақ сызады. Ол шимақтың түсінігін көп уақыт өткеннен
кейін яғни, мектепті бітіргеннен кейін түсіне бастайды. Орындауға ... ... ... Олардың салған суреттерінен біз көру
қабілетінің, ойлау, есте сақтау қабілетінің ... және ... ... ... ... басында аяғы бар адамдар, төрт
аяғы бар құсты және мөлдір үйлерді салады. Бұл ... ... емес ... ... ... ... ... балаларға арналған
мектептің ең негізгі әрекет түрінің бірі -еңбек ... ... ... ... жасындағы олигофрен ауруына шалдыққан балалар ... ... ... ... сай ... алмайды. Олар еңбек
тапсырмасын орындауда алдын-ала болжам, анализ ... ... ... ... оқу жылдары бұл тапсырманы мақсатсыз және ... ... ... адам ... ... ... қабілеттілігіне
сүйенеді. Еңбек тапсырмасын берген кезде ойлау қабілеті төмен ... ... ... балаларға тапсырманы бірте-бірте береді. Оны іс
жүзінде көрсетеді. Уақыт өте келе оқушы оны ... ... ... бір ... ... ... ... кезінде баланың қиын
жұмыстан қашып, басқа оңай жұмысқа ауысқысы ... ... Бұл ... ... ... ... танытпай, оған қойылған міндеттерді
түсінбейді. Оқушы бұл ... ... ... ... ... ... ол бұл ... формальды көзқараспен қарайды. Көптеген ойлау қабілеті
төмен оқушыларда өзінің мүмкіндіктеріне баға бермеушілік көп кездеседі.
Олар ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
оны орындаудың әдісі мен тәртібін білмейді. ... ... ... бүкіл кінәні өнімнің ерекшелігіне артып жібереді. Оқушылар ... ... ... Олар ... оқытушы жағынан бақылау және көмек
керек екендігін ... өте келе ... ... мектеп оқушылары өзінің
қызметіне баға беру жағынан ... ... ... Бұл ... ... яғни өзіне берілген зат үлгісін түсінбейді.
Оларға сондықтан берілген тапсырманы орындау қиындыққа ... ... ... ... еңбекте өзіндік жетістіктерге жетеді.
2.3. Көру қабілетінде кемістігі бар балалардың іс-әрекеттері.
Іс-әрекет барысының ролі ... ... ... ... ... ... ... жалпылай алғанда әрбір
тифлопсихологиялық зерттеулерде ... ... ... ... ең ... рет ... ... (мәдени - тарихи даму теориясы)
ойнады. Бүл жағдай М.И.Земцовтың еңбектерінде ... ... дами ... ... ерекше мотивтер "Соқырлық жолының компенсациялары" деп
аталатын еңбектерінде көрініс тапты. Генетикалық зерттеулерде ерте ... ... ... ... ... психикалық жалпы даму процестерін
Солнцев зерттеп, оның жолдарын ашты.
Көздерінің көру жүйесі бұзылу сатысына жеткен балалардың психикалық
дамуы жалпы ... ... ... ... ... және әр ... ... роль атқарады. Өте терең өзгеріске көздік жүйе қатарына
жататын балалар үшін әртүрлі ... ... ... қалыптасу тән.
Мұндай жағдайда оның элементтеріне арнацы оқу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты оның басты
атқарушы қызметтері уақыт бойынша жүріп отырады. Мысалы: мектепке ... ... ... рольдегі заттық және ойындық жүйе (Л.И.Солнцева), ал
мектептік кезеңде ойын мен оқу (Д.М.Маллаев) ойнайды.
Соқырлар үшін 3-жасқа ... ... ... сау ... өте ауыр ... ... Бұл ... аралығында екінші
бұзылысқа түскен көздік жүйеге ... оның ... ... ... Бұл ... ... болатын жағдай және бұл ... ... ... жүйенің дамуына байланысты. А.М.Витковский (1990) сонымен
қатар заттық ... ... баяу ... ... ... ... жеке істерге пайдаланудағы қиындықтарды көрсетіп ғана қоймай, оларды
алғы тартты.
Ең қиын компоненттердің бірі атқарушы ... ... ... ... ... ... ... қозғалыстың шынайы болмауында еді. ... ... ... мен ... ... ... ... барлығы балаға тән нәрсе және осы зат ... ... де ... ... ... ... маңызды сатылық
жүйеде соқыр бала мен ересектердің белсене араласуы барысында жүзеге асады.
Мұнда ересектер тобының қосар үлесі зор. ... ... ... ... ... ... қозғалысқа түсуі бақылауға алынады. ... (1947) ... ... ... бір ... ... ретінде
көрсетіледі. Кішкентай соқыр балалардың психикалық және ... ... ... ала ... ... (1954) ... соқырлардың физикалық ептіліктерінің шектеулері психикалық даму
деңгейінде айтылады, жалпы ... ... ... ... ... оқыту ерте және мектепке дейінгі жаста,
ереже бойынша олардың ойыншықтарды ... ... ... себебі
ойын да өз функцияларын білуді талап етеді. Ойыншықтың өзінде ... ... ... ... қозғалысты меңгере алмаған
көптеген балалар, мектептік жасқа ... ... ... ... мүмкін. А.Н. Леонтьева (1983) психологиялық теориясындағы қызметі
оқудың заттық жүйесін бөліп көрсетеді, сондықтан да мұнда зат объекті ... яғни ... ... ... ... ... заттық
қозғалыстары қызметтің барлық түрлерінің қалыптасуында айтылады, ... ... ... және ... ... ... ... және мектептік жастағы
балалар үшін ойын маңызды роль атқарады (Ш.А. Амонашвили, Д.М. ... ... қиын ... ... дамуларында олардың
мүмкіндіктерін жүзеге асыратын ойын, ... ... ... ... ... мұның барлығы соқырлықпен байланысты.
Баланың дамуының жақын зонасы ретінде, ойын оның ... ... ... ... ... әсер ... Олар жекелік қасиеттерде маызды ... ... ... ... қатынастарда болуы жағдайды
қиындата түседі. Балалардың ойындық әрекеті өзгеріске түскен ... ... ... әр түрлі аспектілер түрінде көрсетіледі:
компенсаторлық процестердегі ролі (Л.И. Сонцева), заттық және ... ... ... көрермендік қабылдаудың ... ... ... даму ... ... ... ... балалардың әртүрлі әлеуметтік қатынастарының 4-түрін
бөліп ... 1) ... ... сай ... 2) ... күшейтілуі; 3) ережелердің формальды түрде қалыптасуы; ... ... ... ойын ... ... ... ... пікірі
бойынша, ойын бала психикасының қалыптасуы мен ... ... ... ... жағдайлар көздің көру қабілеттілігі терең өзгеріске түскен
кездерде ғана байқалады.
Оқу ... ... ... мен ... ... ұзақ және
қиын процесс. Оқытудың алғашқы сатыларында оқыту әлі толық танылмаған болып
табылады, ол ... ... ... ... ... ... ... бірінші сатыда оқытулық емес жүйеге негізделеді. ... ... ... білуге деген қызығушылығы артқан жағдайда,
оның өиірге деген құлшынысы да артады. ... ... ... ... ... ... болады. Өздерінің қателіктерін бастан ... қиын ... ... ... талпыныстар пайда болады. Бұл оқу
әрекетінің қалыптасуына негіз салады. Бірақ ... ойын ... мен ... ... ... жұмыс
жамауын негізге ала отырып, мектептік қызметті мұғалім мен оқушы арасындағы
қызметпен байланыстырады. Балаға ... ... ... ... ... деп атады. Ерте жасты бұл программаны танып ... ... ... дейінгі жасқа жеткенше осы программа жобасымен
таныса бастайды. ... ... ... ... өз-өзіне деген талабы
болып есептеледі. Соқыр бала оқу ... ... ... ... қозғалысын оның шешіміне бағыттауы тиіс. Соқыр баланың дамуында
дидактикалық ойын ... орын ... ... ... ... іс-әрекеті.
Баланың қай жасында естуінің бұзылғаны анықталғанын, сондай-ақ осы
кешшіліктің дәрежесінің ... ... ... ... ... кеш ... ... және нашар еститіндер деп
бөледі.
Естімейтіндер немесе ... ... сөзі ... дейін,
естудің екі жақты терең, тұрақты бұзылуы туа біткен немесе жүре пайда
болған ... ... яғни ... сөзді еркін меңгеруге негіз бола алмайды.
Саңырау балалар ауызша сөйлеуге тек арнайы ... ... ... ... ... көмегімен үйрене алады (көретін, түйсіну-
тербелмелі немесе вибрациялық, ... ... ... бұзылуынан араласу бәсеңдейді, ... ... ... ... және ... ... даму
қарқынының бәсеңдеу орны бар. Ауызша сөзді қабылдай ... ... ... ... ... оның сыртқы тітіркендіргіштерге ... және ... ... ... ... ... шындықты тану, тұрмысқа бейімдеу үшін қолданады. Көрнекі - көрудің
түрлерін білу ауызша - логикалықтан басым ... ... ... ... ... ... ... оқу құрастырады. Солай болғандықтан араласу
мұқтаждығы сөздің көмегінсіз іске асырылуы ... ... ... ... ... ... көмегімен түрліше араласу амалдарын
іздейді, шарасыз араласу түріне ... - ... ... ... ... ... әр сөздің өзіне қатысты белгісі бар. Алайда мұндай сөз
дөрекі және ... ... ... ... ... ... ... осы мақсатта көруді пайдаланады. Еріннен оқу
сияқты, яғни ауызша ... көру ... ... ... ... Естуді қадағалаудың болмағандығынан саңырау баланың шығарған
дыбыс сөзі, түсінікті болмауымен ерекшеленеді. ... ... тән ... ... ... ... биіктігі бірдей емес, мыңқылдақтық,
фальцет ... ... ... арнайы оқытуды ұйымдастырмай толық жәрдем беру
мүмкін емес, ... ... ... және ... ойлаудың қалыптасуы басты
роль атқарады. Бұл барлық оқу - ... ... ... және ... ... Саңырауларды оқыту барысында жазбаша және дактильді сөз
қалыптасады. Дактильді сөз- бұл ... ... ... түрі, ауада қол
саусақтарының қозғалысымен ... ... ... ... ... жойылуы сөз қатысты
қалыптасқанда, яғни 3 ... және одан ... ... ... ... ... қалып, бірақ сөзді сақтап қалғандықтан туа біткен ... ерте ... ... ... ... даму жағынан
айтқан артылықшылықтары бар. Дамудың соңғы сатысында ... ... ... ... ... әсіресе оқу мен жазу кезінде қалыптасқан
әдетті. Арнайы оқу және тәрбиесіз балалар ... 4-5 ... ... ... ... мүлдем сөз білмей, тек шамалы, бұрмалап
айтылған сөздер қорымен келеді. ... ... ... ... ... - ... ... сақтау және дамыту, шындықты ауызша
- логикалық ойлау деңгейінде тану. Кеш ... ... ... ... өзгешелігімен ерекшеленеді: дыбыстық модуляцияланудың бұзылуы, дыбыс
артикуляциясының анық еместігі, нашар дыбысталуы, түсініксіздігімен, ... ... ... қате ... ... балалармен түзету жұмысы
толық жауап беруді шығару үшін арнайы жаттығулар ... ... ... бар балалардың іс-әрекеттерін зерттейтін
әдістемелер.
Е.С. Слеповичтің "Сюжеттік-ойын" әдістемесі.
Мақсаты: Баланың өз іс-әрекетін ұйымдастыра білуін анықтау.
Әдістеме арнайы ... ... ... ... ... бөлмеге алып барған. Онда келесі тақырыптарға сай ойыншықтар
дайындалған: "Емхана", "Дүкен", "Отбасы", ... ... ... ... ... ... Слепович және оның ... ... ... қарастырылып отырған топтағы балалар өздігінен ойын
бастамайды. Олар кейде ойыншықтарды алып, ... ... ... ... ... Не ... ... деген сұраққа, олар: "машинаны
жүргізіп жатырмын", "қуыршақты ... деп ... ... Тағы ... ... ... ... қиялынан шығаратыны байқалған.
Егер эксперимент жүргізуші ойын шартын ұсынбай жатып, ... ... ... ... ... ... яғни өздігінен ойын
бастамады. Алайда, уақыт өте келе ойынды ұйымдастыруға ... ... ... Сонымен бірге топтың бір бөлігі ауыр түрдегі ПДТ ... ... ... болмай, бөлме ішінде жұгіріп жүрді немесе басқа іспен
айналысты. Кейде үлкен адам ойынның ... ... ... де, ... ... ғана ұсынылған ойынның шарты бойынша ойынды бастаған. Сонымен
қатар ... ... ... ... ... ... жатқанымен жұмысы
болмады. Қарастырылып отырған топтағы ... ... ... ... көзқарасы өзгеше. Эмоционалды қатынасының төмендігі
сүйікті ойыншығының болмауынан байқалады. Бұл жағдай зерттеу жүргізгеннен
ғана ... ... ... ... де ... ... Олардың айтуы
бойынша, балаларының белгілі, ұнататын ойыншығы ... ... ... барысында балалардың қоршаған орта туралы
білімін, үлкендердің іс-әрекеті туралы білімін, адамдар арасындағы ... ... ... ... ойын ... ... білуін, өз ролін
түсініп және басқалармен қатынас жасауын байқаған. ... ... ... өз ... және ... ... ... байқалған.
Психикалық дамуы тежелген балалардың ойыны жайында жалпы айтсақ:
оларға бірқалыптылық, шығармашылықсыздық, жеткіліксіз эмоция тән. ... ... 6 ... сюжеттік ойын өзінің даму шыңына қол жеткізеді.
Ал, қарастырылып отырған ПДТ ... ... өз ... ... ойын ... ... ... Мұндай
ерекшеліктер қалыпты ... ... ... жастағы балаларға тән.
Кіріспе.
Курстық жұмыстың өзектілігі: Қазіргі таңда елімізде ... ... ... байланысты біршама өзгерістер енуде.
Қоғамымыздың әрбір мүшесі еліміздің жан-жақты дамуына өз үлесін
қосуда. Ол ... ... ... ... ... ... ... Шынында да, қалаған іс-әрекет қоғам қызметімен тығыз байланыста,
әрбір тұлға- басқа ... ... Жеке ... қоғамдық іс-
әрекеттің тетігі, нақты көріністегі бөлігі ретінде ... ... ... тұлғаның іс-әрекетіне ерекше мән берілуде. ... ... ... бар ... ... аз ... ... даму барысындағы әрекеттерінің ерекшеліктері зерттелмеген. Менің
курстық ... ... ... де ... байланысты туындап отыр.
Курстық жұмыстың мақсаты: ... ... бар ... ... психологиялық негіздерін зерттеу. Ол үшін әрекет және ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің деңгейін жоғарылатудың нақты жолдарын
көрсету осы жұмыстың басты ... ... ... жұмыстың міндеті:
- Дамуында ауытқуы бар ... ... ... ... ... және оның ... ... беру;
- Ауытқу және оның шығу себептері туралы ... ... ... озық ... ... ... зерттеу
жүргізу;
- Жалпы зерттеудің мақсатының толық жүзеге асуы, осы ... ... ... ... жұмыстың зерттеу болжамы: Іс-әрекетті жетілдіру арқылы
ауытқуы бар балаларды дамытуға болады.
Курстық ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері, оның адам өміріндегі маңызды ролі
жайлы қазақ ... ... - ... материал
толықтырады.
Курстық жұмыстың практикалық құндылығы: Балалардың ... ... ... арналған әдістемелік көмекші құрал
ретінде ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың құрылымы: Кіріспеден, 2 бөлімнен, қорытынды,
пайдаланылған ... ... ... ... жалпы көлемі-
бет.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Лубовский В.И . ... ... - М. ... Выготский Л.С. Собрание сочинений. - М.1984. ... ... Л.С. ... дефектологии. - М. 1995.
4. Власова Т.А., Певзнер М.С. Дети с отклонениями в развитии.-М.1973
5. Дефектология: ... / ... С.С. ... Б.П. ... ... ... педагогика: Основы обучения и воспитание ... ... в ... ... ... для ... Б.П. ... М.,1998.
7. Петрова В.Г., Белякова И.В. Кто они, дети с ... ... - М., ... ... Б.П. ... детей с нарушениями интеллектуального
развития ... М., ... ... ... В.Г. Практическая и умственная деятельность детей ... - М., ... ... В.Г., Белякова И.В. Психология ... ... М., ... Соловьев И.М. Психология познавательной деятельности нормальных
и аномальных детей. -М., 1966.
12. ... ... и ... ... ... ... :Сб. ... тр. /Под ред. В.Г. Петровой.-М., 1980
13. Матасов Ю.Т. ... ... ... ... ... - Л., ... Нұрмұхамбетова Т.Р. Тәжірибелік психология. - Ш., 2006.
15. ... В.В. ... ... . - А., 1980.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қате және қате сөйлеу мәселелері6 бет
Бастауыш класс оқушысының оқу іс - әрекетінің құрылысы7 бет
Психологтың мектепке даярлық тобындағы балалармен жүргізілетін жұмысы3 бет
Қылмыстық процестегі айғақтар және жедел іздестіру әрекеттері60 бет
Қылмыстық процестегі жедел-іздестіру әрекеттері62 бет
60-жылдардың екінші жартысында қазақстан дамуында болған өзгерістер36 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет
Адамның тарихи дамуындағы биологиялық және әлеуметтік факторлар 16 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Ақша реформасы: ұлттық экономиканың дамуындағы қажеттігі мен маңызы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь