Жантану салалары

Психология сан салалы гылым. Қазіргі уақытта онын қырыққа жуық саласы бар. Қай саласы болса да кунделікті омірімізге қызмет етеді. Оларды тудырган- қогамнын нақтылы талап- тілектері, омірімізде болып жатқан гылыми- техникалық экономикалық прогресстердін әсері. Осы гылымнын кейбір салалары енбек, ягни нақтылы іс әрекет устінде адам санасы қалайша дамып отыратындыгын зерттейді. Осы тургыдан жантану гылымы – педагогикалық, медициналық, әскери, инженерлік т.б болып, бірнеше салаларга болінеді. Педагогикалық психология оқу, тәрбие істерінін оқушы санасына қалайша әсер ететіндігін зерттейді. Оқу материалынын мазмуны мен колемін анықтау, балалардын жас молшеріне лайықты оқулықтар мен багдарламалар қурастыру – кейбір оқушылардын екінші жылга қалу, мектептен шыгып кету себептері, тәрбиеленуі қиын балалармен жумыс істеудін жолдары, жыныс тәрбиесі, багдарламалап оқыту, педагогикалық психология зерттейтін гылыми мәселелердін бір тобы. Медициналық психология дәрігер мен науқастын арасындагы қатынасты, олардын мінез – қулґынын турлі коріністерін зерттейді. Ол оз тарапынан нейропсихология, психоформология, психотерапия, психопрофилактика, психогигиена дейтін салаларга болінеді. Адам мен техниканын қарым- қатынасынан туындайтын психологиялық мәселелерді инженерлік психология зерттейді. Бул сонгы кездері кен оріс алган гылыми келешегі мол жантану салаларынын бірі.
“ Адам – машина” жуйесінде әрекетті тиімді етіп уйымдастыру, басқару жуйелерінін қурылымын уйлестіру, мундагы творчестволық міндеттерді тиімділікпен шешу, информацияны сақтау, ондеу, оны жобалау, оперативті моделдер қалыптастыру улкен орын алады. Инженерлік психологиянын негізгі проблемаларына операторларды кәсіптік тургыдан тандап алу, оларды уйрету және жаттықтыру, тиісті информациялық моделдер мен басқару орындарын жобалау, операторлардын хал- куйін анықтау, техникалық эстетика мен эргономиканын, ЭВМ-нін алгоритмдеріне қойылатын талаптарды тужырымдау, турлі агрегатты басқарудагы адамнын дара психологиялық озгешеліктерін, онын ерік- сезім сферасын, интеллект денгейін зерттеу т.б жатады.
        
        Жантану салалары
Психология сан салалы гылым. Қазіргі уақытта онын қырыққа жуық ... Қай ... ... да ... ... қызмет етеді. Оларды
тудырган- қогамнын нақтылы талап- тілектері, омірімізде болып ... ... ... ... ... Осы ... кейбір салалары
енбек, ягни нақтылы іс ... ... адам ... ... ... ... Осы тургыдан жантану гылымы – ... ... ... т.б ... бірнеше салаларга болінеді.
Педагогикалық психология оқу, тәрбие істерінін оқушы санасына ... ... ... Оқу материалынын мазмуны мен колемін анықтау,
балалардын жас молшеріне ... ... мен ... ... ... оқушылардын екінші жылга қалу, мектептен ... кету ... қиын ... ... ... ... ... тәрбиесі,
багдарламалап оқыту, педагогикалық ... ... ... бір ... ... ... ... мен науқастын
арасындагы қатынасты, олардын мінез – қулґынын ... ... Ол оз ... ... ... ... психогигиена дейтін салаларга болінеді. Адам мен
техниканын ... ... ... ... ... ... ... Бул сонгы кездері кен оріс алган гылыми
келешегі мол жантану салаларынын бірі.
“ Адам – машина” жуйесінде ... ... етіп ... басқару
жуйелерінін қурылымын уйлестіру, мундагы творчестволық міндеттерді
тиімділікпен шешу, ... ... ... оны ... ... ... ... орын алады. Инженерлік психологиянын негізгі
проблемаларына операторларды ... ... ... алу, ... ... ... тиісті информациялық моделдер мен басқару орындарын
жобалау, ... хал- ... ... ... ... ... ЭВМ-нін алгоритмдеріне қойылатын талаптарды тужырымдау,
турлі агрегатты басқарудагы адамнын дара ... ... ... сезім сферасын, интеллект денгейін зерттеу т.б жатады.
Психологиялық гылымынын келесі бір ... ... даму ... басты негіз
болады. Буларга мектепке дейінгі бала, жас оспірім, ... ... ... ... ... ал ... психология психикасы кеміс
адамдардын турлі жақтарын ... ... ... дейтін салалар кіреді. ... ... ... мен ... ... ... дуниеге келгенннен
кейінге дейін психикалық ... ... ... ... ... жануарлар психикасымен уқсастықтары ... ... ... ужымнын жеке адамдарга тигізетін
ықпалын зерттеу ісімен психологиянын ... ... деп ... ... ... ... сот, онер т.б сияқты омір
салаларына байланысты да турлері бар. ... ... ... ... социология т.б гылымдарынын сонгы жаналықтары психологияга
кенінен ... онын жан- ... ... ... әсер етіп отыр. Мәселен
психология мен этиканын арасында ... ... бар. ... адамдардын мінез-
қулық нормаларын, адамгершілік ... ... ... ... ... ... жақтарын да психология гылымы қарастырады.
Бірақ этикага қараганда психологиянын зерттеу объектісінін колемі ... сана ... ... болу ... ... ... ал ... букіл адамгершілік қасиетке қатысты мәселелердін бәрін
қарастырады.
Психология сондай-ақ жаратылыстану, педагогика, пән ... де ... ... Психология гылымы нарық экономикасына
кошу кезеніндегі адамдардын коніл-куй ... ... ... адам ... ... әсер етіп отыргандыгы, улттық оқу-
тәрбие процесінде болып жатқан ... ... ... ... осы ... басты міндеттері болып табылады.
Жантану тарихына қысқаша шолу
Әлемдік психологиялық ой-пікірлердін даму тарихы екі ... ... ... шамамен 2400 жылдай уақытқа созылып, кош басы Аристотельден
басталатын тарих.
Осынау, сан гасырлық улкен кезенге әр кезде омір сурген ... ... ... ... ... ... ... Локк, Руссо, Кант,
Гегель т.б гуламалар адамнын жан дуниесінін сыры мен қыры ... ... ... ... ... ... озінін “ Жан туралы
трактатында” жан тәннін омір суру ... ... ... озі ес, ... эмоция секілді процестерге болінетіндігін айтса, келесі бір грек
галымы Демокрит жанды заттын атомдары секілді ... ошіп ... ... ... ... деп ... оз алдына дербес отау тігіп, гылым ретінде корінуі 1879
жылдан басталды. Сол жылы ... ... ... ... ... ... ... уйымдастырып, психикалық қубылыстарды ... ... ... ... зерттеуге болатындыгын дәлелдеп, мунын дербес
эксперименттік гылым болуына жол ашты.
20-гасырдын ... ... жан ... ... ... ... гылымынын дагдарысы айқын байқала бастады. Тәжірибе
арқылы алынган есепсіз коп нақты ... сана ... ... дурыс тусіндіріп бере алмады. Психолог галымдар сананын ... ... ... ... онын ... ... ... бара алмады. Алынган деректердін ... ушін ... бола ... да, осы ... әдіснамалық (методологиялық) астары
әлсіз болы, психологияда ... ... ... ... бола
бастады.
Сонын бірі- американ психологы Джон ... ... ... ... ... еді. ... агылшын созі, қазақша “мінез-қулық”
деген ... ... ... ... мінез-қулықтын әртурлі
коріністері, организмнін сыртқы әсерге (стимул) ... ... ... деп ... Сана қубылысын тікелей зерттеуге
болмайды деп, онын сыртқы ортаны танып-білудегі ролін ... ... ... жануар психикасынын арасындагы сапалық айырмашылықты мойындамады.
Биховиористер тәжірибе жасауга ... мән ... ... ... ... ... оларды дагдыландыруда елеулі табыстарга
жетті. Бірақ ... ... шын ... ... ... дурыс
корсете алмай, кейіннен гылым сахнасынан шыгып қалды.
Осы кездері жан қуаттарынын қурылысын тутастай зерттеудін қажеттігіне
ерекше мән ... ... ... ... созі, “бейне, тур,
қурылым” ) багыты пайда болды. Онын негізін салган ... ... ... Вольфанг Келер, Курт Коффка, Курт Левин т.б еді. Олар сананын
усак элементтерге болінуіне ... ... ... қубылыстардын
тутастыгын, олардын озіндік сапаларынын ерекшеліктерін корсетті. Гештальт
психология жан ... ... ... әсер етуші заттармен
байланыссыз, кісіге ... ... ... жан ... деп, ... ... ортанын әсерінен туындап отыратынын еске алмады.
Аталмыш кезенде батыс ... ... ... ... ... ... еді. Осы ілімнін негізін қалаган Австрия психиаторы Зигмунд
Фрейд жан дуниесіндегі санасыз әрекеттердін табигантын ... Ол ... ... ... тус ... гипноз, турлі ырықсыз қубылыстарды
зерттеу арқылы тусіндіруге болады деп адам ... ... ... ... ... мән ... әлеуметтік фактордын
ролін жоққа шыгарды.
Кейінірек шетел психологиясында необихевиоризм, неофрейдизм, логотерапия,
психогенетика, гуманистік психология дейтін ... ... бола ... ... жан ... зандылықтарын турліше зерттеу әдістері арқылы
тусіндіре бастады.
Жан туралы ілімі білімдерінін Қазақстандагы
даму жолдары
Жан (психика) қубылыстары ... әр ... омір ... ... ... ... ... Асан-қайгы, Шалкиіз, Мухаммед Хайдар Дулати, Қыдыргали
Жалайри, ... Шал, ... ... т.б ақын-жыраулар мен ... ... ... ... жан ... ... соз ... байқалады.
Мәселен, ортагасырлық гулама галым Отейбодақ Тілеуқабылулынын жан туралы
пайымдаулары ерекше назар аудартады. Онын басты енбегі “ Шипагерлік ... ... ... ... ... ... бар.Ол озінен бурын
омір сурген улы гуламалардын жан туралы тусініктеріне суйене ... ... ... ... журек дейді. Сойте тура жан қубылыстарын
басқаруда мидын атқаратын ролін де жоққа шыгармайды.
Ол ес- ... ... ... ... сақтау їшін аса қажет дейді. Адам
тез ангаргыш, байқагыш және есте қалдыргыш ... ... ... есте ... ... ... негіз болатын қасиеттін бірі-зерделілік ... ... соз ... ... ... де ... мән берген. Онын
пайымдауынша, жумсақ, ... ... ... де болса жарасымды
қасиет.
Бала туйсігінін дурыс қалыптасуы ушін сезім мушелерін таза устап, ... ... дер ... ... ... абзал.
Галым мінезге батырлық пен батылдықты, қайсарлық пен әділдікті жатқызады.
Адам омірге келген сон, белсенді омір суруге, “сегіз қырлы,бір ... ... ... ... ... мәні зор, тын пікірлерді кейінгі замандарда
гумыр кешкен Шоқан, Ыбырай, Абай, ... ... ... ... да ... болады.
Қазақ топырагында жан мәселелері жайлы 20- гасырдын басында ондірте
жазган ... ... ... ... Ол ... 5-6 ... ішінде
осы салада 6 кітап жазды. 1924 жылы ... ... мен ... ... ... ... “Тәрбие жетекшіні” жазса 1926 жылы екі
кітап ... және ... ... және онер ... ... ... ... академиянын тулегі Хәлел Досмухамедов
Алаш қозгалысынын белсенді қайраткері болумен қатар, әр ... ... озін ... ... ... улы ... Ол ... іргетасын қалаушылардын бірі еді.
Қазақстандагы психология гылымы, ... улы Отан ... ... ... қарқынмен дами бастады. Мәселен 1946 жылы ... ... ... рет психология кафедрасы, 1947 жылы қазақ
университетінде логика және психология мугалімдерін ... ... ... ... ... осы болімді жузден астам тулектер бітіріп
шықты. Осы жылы республика ушін психологтар даярлауда профессор Т.Тәжібаев
пен ... ... зор улес ... ... психология гылымынан бірнеше диссертация қоргалды.Сонгы
50 жыл ішінде коптеген гылыми енбектер, оқулықтар мен оқу ... ... ... ... ... “Ақыл- ой орісі”, Қ.Жарықбаевтын
“Қазақ ... ... ... ... ... т.б
жатқызуга болады. Психология тақырыбында бірнеше гылыми конференциялар
откізілді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... оларды улт оміріне ойластыра жургізудін манызы артып ... ... ... ... әлеуметтік психологиялық мәселелері, жана
типтегі лицей, гимназия, ... ... ... ... ... талантты, дарынды ... ... қос ... пен ... ... астарларын
зерттеу, нарық экономикасына кошуге ... ... сан ... ... ... жерде оз шешімін кутіп турган омірмен гылыми
мәселелер болып табылады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Буржуазиялық дәуірдегі психологиялық ілімнің дамуы5 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
«ҚОЗЫ КӨРПЕШ - БАЯН С¥ЛУ» жырының варианттары41 бет
Ілияс Есенберлин10 бет
Ілияс Есенберлиннің тарихи трилогиясы - «Көшпенділер»3 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Абайдың жантанулық көзқарастары5 бет
Абдрахманов Сауытбектің аударма саласына сіңірген еңбегі10 бет
Ар түзейтін бір ғылым табылмаса4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь