Жантану салалары


Психология сан салалы гылым. Қазіргі уақытта онын қырыққа жуық саласы бар. Қай саласы болса да кунделікті омірімізге қызмет етеді. Оларды тудырган- қогамнын нақтылы талап- тілектері, омірімізде болып жатқан гылыми- техникалық экономикалық прогресстердін әсері. Осы гылымнын кейбір салалары енбек, ягни нақтылы іс әрекет устінде адам санасы қалайша дамып отыратындыгын зерттейді. Осы тургыдан жантану гылымы – педагогикалық, медициналық, әскери, инженерлік т.б болып, бірнеше салаларга болінеді. Педагогикалық психология оқу, тәрбие істерінін оқушы санасына қалайша әсер ететіндігін зерттейді. Оқу материалынын мазмуны мен колемін анықтау, балалардын жас молшеріне лайықты оқулықтар мен багдарламалар қурастыру – кейбір оқушылардын екінші жылга қалу, мектептен шыгып кету себептері, тәрбиеленуі қиын балалармен жумыс істеудін жолдары, жыныс тәрбиесі, багдарламалап оқыту, педагогикалық психология зерттейтін гылыми мәселелердін бір тобы. Медициналық психология дәрігер мен науқастын арасындагы қатынасты, олардын мінез – қулґынын турлі коріністерін зерттейді. Ол оз тарапынан нейропсихология, психоформология, психотерапия, психопрофилактика, психогигиена дейтін салаларга болінеді. Адам мен техниканын қарым- қатынасынан туындайтын психологиялық мәселелерді инженерлік психология зерттейді. Бул сонгы кездері кен оріс алган гылыми келешегі мол жантану салаларынын бірі.
“ Адам – машина” жуйесінде әрекетті тиімді етіп уйымдастыру, басқару жуйелерінін қурылымын уйлестіру, мундагы творчестволық міндеттерді тиімділікпен шешу, информацияны сақтау, ондеу, оны жобалау, оперативті моделдер қалыптастыру улкен орын алады. Инженерлік психологиянын негізгі проблемаларына операторларды кәсіптік тургыдан тандап алу, оларды уйрету және жаттықтыру, тиісті информациялық моделдер мен басқару орындарын жобалау, операторлардын хал- куйін анықтау, техникалық эстетика мен эргономиканын, ЭВМ-нін алгоритмдеріне қойылатын талаптарды тужырымдау, турлі агрегатты басқарудагы адамнын дара психологиялық озгешеліктерін, онын ерік- сезім сферасын, интеллект денгейін зерттеу т.б жатады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жантану салалары

Психология сан салалы гылым. Қазіргі уақытта онын қырыққа жуық саласы
бар. Қай саласы болса да кунделікті омірімізге қызмет етеді. Оларды
тудырган- қогамнын нақтылы талап- тілектері, омірімізде болып жатқан гылыми-
техникалық экономикалық прогресстердін әсері. Осы гылымнын кейбір салалары
енбек, ягни нақтылы іс әрекет устінде адам санасы қалайша дамып
отыратындыгын зерттейді. Осы тургыдан жантану гылымы – педагогикалық,
медициналық, әскери, инженерлік т.б болып, бірнеше салаларга болінеді.
Педагогикалық психология оқу, тәрбие істерінін оқушы санасына қалайша әсер
ететіндігін зерттейді. Оқу материалынын мазмуны мен колемін анықтау,
балалардын жас молшеріне лайықты оқулықтар мен багдарламалар қурастыру –
кейбір оқушылардын екінші жылга қалу, мектептен шыгып кету себептері,
тәрбиеленуі қиын балалармен жумыс істеудін жолдары, жыныс тәрбиесі,
багдарламалап оқыту, педагогикалық психология зерттейтін гылыми
мәселелердін бір тобы. Медициналық психология дәрігер мен науқастын
арасындагы қатынасты, олардын мінез – қулґынын турлі коріністерін
зерттейді. Ол оз тарапынан нейропсихология, психоформология, психотерапия,
психопрофилактика, психогигиена дейтін салаларга болінеді. Адам мен
техниканын қарым- қатынасынан туындайтын психологиялық мәселелерді
инженерлік психология зерттейді. Бул сонгы кездері кен оріс алган гылыми
келешегі мол жантану салаларынын бірі.
“ Адам – машина” жуйесінде әрекетті тиімді етіп уйымдастыру, басқару
жуйелерінін қурылымын уйлестіру, мундагы творчестволық міндеттерді
тиімділікпен шешу, информацияны сақтау, ондеу, оны жобалау, оперативті
моделдер қалыптастыру улкен орын алады. Инженерлік психологиянын негізгі
проблемаларына операторларды кәсіптік тургыдан тандап алу, оларды уйрету
және жаттықтыру, тиісті информациялық моделдер мен басқару орындарын
жобалау, операторлардын хал- куйін анықтау, техникалық эстетика мен
эргономиканын, ЭВМ-нін алгоритмдеріне қойылатын талаптарды тужырымдау,
турлі агрегатты басқарудагы адамнын дара психологиялық озгешеліктерін, онын
ерік- сезім сферасын, интеллект денгейін зерттеу т.б жатады.
Психологиялық гылымынын келесі бір топқа енуіне даму принципі басты негіз
болады. Буларга мектепке дейінгі бала, жас оспірім, балан, кемел, егде
жастагылар психологиясы жатады, ал арнаулы психология психикасы кеміс
адамдардын турлі жақтарын зерттейді.Салыстырмалы психологияга
зоопсихология, этология дейтін салалар кіреді. Балалар психологиясы
қогамдық жагдай мен биологиялыққ факторлардын баланын дуниеге келгенннен
кейінге дейін психикалық дамуына тигізетін әсерлерді зерттейді.
Салыстырмалы психология жануарлар психикасымен уқсастықтары мен
айырмашылықтарын қарастырады. Қогамнын, ужымнын жеке адамдарга тигізетін
ықпалын зерттеу ісімен психологиянын әлеуметтік (қогамдық) деп аталатын
саласы айналысады. Психологиянын спорт, сот, онер т.б сияқты омір
салаларына байланысты да турлері бар. Математика, биология, кибернетика,
этика, эстетика, социология т.б гылымдарынын сонгы жаналықтары психологияга
кенінен еніп, онын жан- жақты дамуына игілікті әсер етіп отыр. Мәселен
психология мен этиканын арасында тыгыз байланыс бар. Этика адамдардын мінез-
қулық нормаларын, адамгершілік принциптердін зандылықтарын зерттейтін
гылым. Мораль мәселесінін кейбір жақтарын да психология гылымы қарастырады.
Бірақ этикага қараганда психологиянын зерттеу объектісінін колемі ықшам.
Психология сана қубылыстарынын пайда болу жолын, қалыптасу жагдайын
зерттейді, ал этика букіл адамгершілік қасиетке қатысты мәселелердін бәрін
қарастырады.
Психология сондай-ақ жаратылыстану, педагогика, пән методикасы
гылымдарымен де байланысып жатыр. Психология гылымы нарық экономикасына
кошу кезеніндегі адамдардын коніл-куй ерекшеліктерін, егемендік пен
тәуелсіздіктін адам психикасына қалайша әсер етіп отыргандыгы, улттық оқу-
тәрбие процесінде болып жатқан турлі жаналықтарды психологиялық тургыдан
зерттеу осы гылымнын басты міндеттері болып табылады.

Жантану тарихына қысқаша шолу

Әлемдік психологиялық ой-пікірлердін даму тарихы екі кезенге болінеді.
Мунын біріншісі шамамен 2400 жылдай уақытқа созылып, кош басы Аристотельден
басталатын тарих.
Осынау, сан гасырлық улкен кезенге әр кезде омір сурген гуламалар, атап
айтқанда, Герофил, Эрасизтрат, Лейбниц, Гален, Спиноза, Локк, Руссо, Кант,
Гегель т.б гуламалар адамнын жан дуниесінін сыры мен қыры туралы небір
сындарлы пікірлер айтқан. Мәселен, Аристотель озінін “ Жан туралы
трактатында” жан тәннін омір суру формасы екендігін, мунын озі ес, қиял,
ойлау, эмоция секілді процестерге болінетіндігін айтса, келесі бір грек
галымы Демокрит жанды заттын атомдары секілді осіп, ошіп отыратын унемі
қозгалыста болатын қасиет деп тусіндірді.
Психологиянын оз алдына дербес отау тігіп, гылым ретінде корінуі 1879
жылдан басталды. Сол жылы неміс галымы Вильгельм Вундт Лейбциг қаласында
тунгыш лаборатория уйымдастырып, психикалық қубылыстарды арнаулы қурал-
сайман, аспаптардын комегімен зерттеуге болатындыгын дәлелдеп, мунын дербес
эксперименттік гылым болуына жол ашты.
20-гасырдын алгашқы ширегінде жан қуаттарынын зандылықтарын зерттеумен
айналысатын психология гылымынын дагдарысы айқын байқала бастады. Тәжірибе
арқылы алынган есепсіз коп нақты материалдар сана қубылыстарын теориялық
тургыдан дурыс тусіндіріп бере алмады. Психолог галымдар сананын сыртқы
ортамен байланысын зерттеудін орнына онын ақиқаттанқалайша ажырауын
корсетуден алысқа бара алмады. Алынган деректердін практика ушін елеулі
манызы бола турса да, осы гылымнын әдіснамалық (методологиялық) астары
әлсіз болы, психологияда бір-біріне қарама-қайшы багыттар пайда бола
бастады.
Сонын бірі- американ психологы Джон Уотсон (1878-1958) негізін салган
бихевиоризм багыты еді. “Бихевиоур”- агылшын созі, қазақша “мінез-қулық”
деген магынаны білдіреді. Бихевиористер психиканы мінез-қулықтын әртурлі
коріністері, организмнін сыртқы әсерге ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Психология ғылымының салалары
Металлургия салалары
Психология салалары. Отбасы психологиясы
Педагогика ғылымының салалары мен міндеттері
Картографияның негізгі салалары
Жантану жайлы ілім-білімнің ілкі басталуы
Грамматика және оның салалары
Өндіруші өнеркәсіп салалары
Түсті металлургияның негізгі салалары
Отын өнекәсібінің салалары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь