Ерік жөнінде түсінік

1. Ерік жөнінде түсінік.
2. Ерік теориялары.
3. Ерікің физиологиялық негіздері.
4. Ерік құрлымы.
5. Ерік салалары.
Қандай да іс-әрекетің қажетгігін білумен, адам соған орай керекті шешім қабылдайды, бірақ оны орыынау үшін кейде ешбір қимыл жасай алмайды Мұны орынды түрткілердің кемдігімен ғана түсіндіріп болмайды. Кейде адам тіпті өз өмірі үшін қажетті болған жұмыстарды да аяқсыз қалдырады. Теңдей билік пен білімге, ортақ көзқарас пен сенімге ие бола тұра, адамдар өз алдарында тұрған міндеттерді бірі сылбыр, бірі шапшаң, әртүрлі қарқынмен орындайды, неиесе кей адам іске байланысты қандай да қиыншылық кездесе қалса, жұмысыз қоя салады, ал екіншісі мұндай кезде қуатына қуат қосып, өршелене әрекетке кіріседі. Адамдағы бұл құбылыстардың бәрін психология ерік көрішсімен байланыстырады..
Ерік - бұл адамның мақсатты жұмыс орындау барысында кезіккен сыртқы және ішкі кедергілерді жеңумен байланысты өз қылық әрекеттерін қолдап, реттей білу қасиеті ерік өмірдің ауыртпалық түскен жағдайларында белсенділік көтеріп, өзін-өзі реттеудің көзі болумен түгелдей сана басқарымында болады. Адаиның өз әрекет-қылығын реттестіре алу қабілетінін негізінде жүйке жүйесінің өзара ықпалды қозу мен тежелу байланыстары жатыр. Осы принциптерге сай ерік саналы өзіндік басқарумен бірге белсенділік арттыру, немесе ынталандыру және реттеу қызметтерін де атқарады.
Ерік, яғни ырықты әрекеттер - ырықсыз қимыл -қозғалыстар негізінде пайда болады. Қарапайым ырықсыз қимылдар қатарына жататындар, мысалы, көз қарашығынан тарылуы мен жайылуы, жыпылықтау, жұтыну, түшкіру т.б. құсаған рефлексті әрекеттер. Ыстықтан қолды тартып алу, шу шыкқан тарапқа бас бұру т. б. сияқты қозғалыстар де осы топтан. Біздің сезімдік, көңіл-күй таныту әрекеттеріміз.
        
        ЕРІК
Жоспары:
1. Ерік жөнінде түсінік.
2. Ерік теориялары.
3. Ерікің физиологиялық негіздері.
4. Ерік құрлымы.
5. Ерік салалары.
1. Ерік жөнінде түсінік
Қандай да ... ... ... адам ... орай ... ... бірақ оны орыынау үшін кейде ешбір ... ... Мұны ... ... кемдігімен ғана ... ... адам ... өз өмірі үшін қажетті ... ... ... ... ... ... пен білімге, ортақ көзқарас пен сенімге ие
бола тұра, адамдар өз ... ... ... бірі сылбыр, бірі
шапшаң, әртүрлі қарқынмен орындайды, ... кей адам іске ... ... ... ... қалса, жұмысыз қоя салады, ал екіншісі мұндай кезде
қуатына қуат ... ... ... ... ... бұл
құбылыстардың бәрін психология ерік көрішсімен байланыстырады..
Ерік - бұл ... ... ... ... ... ... сыртқы
және ішкі кедергілерді жеңумен байланысты өз қылық әрекеттерін қолдап,
реттей білу қасиеті ерік өмірдің ... ... ... ... ... ... көзі болумен түгелдей сана
басқарымында болады. ... өз ... ... ... ... ... жүйесінің өзара ықпалды қозу мен тежелу
байланыстары жатыр. Осы принциптерге сай ерік ... ... ... белсенділік арттыру, немесе ынталандыру және реттеу қызметтерін де
атқарады.
Ерік, яғни ырықты әрекеттер - ырықсыз қимыл -қозғалыстар негізінде
пайда ... ... ... қимылдар қатарына жататындар, мысалы,
көз қарашығынан тарылуы мен жайылуы, жыпылықтау, жұтыну, ... ... ... ... Ыстықтан қолды тартып алу, шу шыкқан
тарапқа бас бұру т. б. ... ... де осы ... ... көңіл-күй таныту әрекеттеріміз.
Сонымен бірге, әрекетіміздің жалпы мақсатынан тыс, ниеттенбеген импульст
қозғалыстар да осы ырықсыз қимылдар тобына ... ... ... ... ... қандай да затқа бір көргеннен әуестену т.б. ... ... оның "мен ... емес, "мен міндеттімін" ... ... ... ... адам ... еріктік: бағдары мен тума
қылықтарын біріктіре алады, ... "Мен өз ... ... ... ...... ... - импульстік. Осыдан, біздің барша өміріміз
ұдайы еріктік ... мен ... ... ... ... тұрады. Ырықсыз қозғалыстарға қарсы қойылатын саналы әрекеттер
адамға тән бола ... ... ... ... бағдарланады. Еріктік
қылықтың басты көрсеткіші дс осы нақ мақсатқа ... ... ... ... ниет өзінін құрылымдық күрделігінен көздеген ... ... ... ... ... ... өз ... жеке бірліктер ретінде көп
қайталанудан бастапқы саналық сипатын жойып, ... ... ... ... ... әрекеттер күрделі сипатта болуынан, оның орындалуы ұзақ
мерзімге созылуы мүмкін, мысалы, тау шыңын ерттеп мінем ... ... ... ... т.с. өз ... ... үшін талай жұмыстарға
мандай терін төге, ерік күшін сарп етуі керек.
Психиологиялық қорғаныс механизмдерін пайдаланып, кейбір ұнамсыз қылықтар
төркінін ... ... ... адам ... ішкі ... ... етіп көрсетуге тырысады. Мысалы, сабаққа кешікенін ... ... ... ... мен ... ... мың сан
жалған объектив кедергілернен байланыстыра салуы мүмкін әжем ауырып қалды,
дәрігер шақырдым; автобус уақыьтында ... ... ... ... ... үйге ... ... киіндім т.с.с. Әрқандай ниетгелген
мақсаттың орындалуында ... ... ... ие сыртқы кедергілер
кездеседі. Бірақ кедергіні жеңуге бағытталған көрінген әрекет еріктік бола
бермейді. Мысалы, ... ... ... ... ... өзі таң ... былайғы
күнде қолынан келмес әрекеттерді жасайды: биік дуалдан секіріп өткен, жалаң
аяқ жантақты ... ... сулы кең ... ... өткен т.с.с.
ЕРІК ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
Ерік деп саналы түрде алға тұтқан ... жету үшін ... ... ... және ... өзің ... алу қабілетін айтамыз.
Ерік алға мақсат ... ... Ал ... ... айқын, ашық саналы
түрде түсінікті болуы қажет. Алға тұтқан мақсаттарын жүзеге асыру ... ... ... бөгеттерді, қиындықтарды жеңіп отырмаса болмайды.
Ерік — саналы әрекеттен туындайды. Мысалы, адамда өзінен-өзі пайда болатын
қимыл (жатқанда ... дене ... ... т. б.) ... ... ... қозғалыстардың ерік-жігерді көрсетуге қатысы жоқ.
Адамның ерікті әрекеті жүзеге асу үшін ... ... ... алға ... ... ... ... де соған жету;
ә) жолда ұшырайтын кедергі, бөгеттерді женуі;
б) мақсатқа жету жолында ... ... ... ... жол ... ... болу т. ... қиындықтарға қарсы тұрып, үрейленбеу, қорықпау т. б.
Міне, осы ... ... ... ғана ... ... ... бар кісі деп айтуға болады
Мақсатқа жетуде қандай да қиыншылықтарды жеңу сол ... ... ... түсіне білуге және адамның өз борышын саналы байыппауына
тәуелді мақсат неғұрлым маңызды ... адам ... ... да ... Кей жағдайларда мақсаттан өмірден де қадірлі болуынан, адам ол
үшін жан пидалықка барады. ... ару ... ... пен Әлияны еске
түсіріміз.
Ерік теориялары
Еріктік әрекеттер табиғаттың ... үшін бұл ... ... өрісне зер салған жөн. Ерік ұғым ретінде де, нақты болмыстық
құбылыс ретінде де тарихи сипатқа ие. Ежелгі және орта ... ... ... ... ... ... танып білмеген (П Л. Тульчинский).
Мысалы, ежелгі қоғамда адам еркі жөнінде тіпті сөз болмаған, оның ... ... ... ... Адамның қылық-әрекеттері табиғат пен
өмірдің ақыл бастауларына және логика қағидаларына бағынады деп ... ... ... ... ... ... қорытындыларда
туындайды. Ал өзінің "Нигомахов этикасы" еңбегінде: "дәмдінің бәрін ... және "бұл алма ... ... пікірлер санада "Бұл алманы жеу керек'
деген қорытынды ой пайда етпейді, ... ... сол ... жеп ... ... - деп жазған. Ерік табиғатына болған мұндай көзқарас
қазіргі күнде де жоқ емес. Ш. Н. ... ... пен ... тану
интеллектуалды әрекеттер категориясынан туындалаған деумен еріктің өзіндік
сипаты барлығына шек қояды, сондықтан ғылымға жаңа бір ... ... ... жоқ ... ... ... адам ... сипатында ерік ортағасырлықтарға да таныс болмаған.
Мұны сол уақытта қоғамда орын алған ... - ... қуу ... ... Бұл ... адам ... да енжар астама күйінде танылып,
сыртқы әсерлер жинайтын "ұя" ... ... Ол ... ерік ... ... ... не жауыз құбыжық күштер туріне енген құбылыс деп
есептелген. Бұл тылсым күштер қандай да мақсатгар белгілеуші ... ие ... Осы ... ... ... періште мен шайтан есімін білуге
дейін) танудан ... "шын" ... ... ... ... ... ... түсіндірудің себебі - сол заманда қалыптасқан қоғамның
адам әрекет-қылығының негізі екенін мойындамаудан. Әр адам ... ізі ғана деп ... ... ... ... ... ғана ажыратылуға құқы болған, мысалы, бабалар аруағы хәне ол
дүниеиен тілдесетін бақсы- балгер ... от пен ... ... өзін ... ... ... ... – қанішер т.б
Мүмкін, ерік түсінігінің жааа ... ... ... жеке адам
проблемасынан бірге ғылым аренасына келуі осы адамның қалыпты жағдайдан
ауытқуларын мойындаудан болар. Осыдан адам ... ... ... ... де бейім" дегендей тұжырымдар жоққа шығарылмады. Қалыптан
шығып, тек ортасынан бөлшумен адам жеке ... ... ... ... үшін ең ... ... - ерік ... бостандығын бір жақты асыра діріптеу нәтижесінде экзистевциализм
немесе "тіршілік философиясы" пайда болды. ... (М. ... ... Ж. П. ... А. Камю т.б.) ерікті тәуелсіз, тысқы әлеуметтік
әсерлерге қатысы жоқ ... деп ... ... пайымның негізі-қоғамдық
байланыстар мен қатынастардан, әлеуметік-мәдени ... ... ... "Дүниеге қандай да бір күшпен келіп қалған" бұл
адамның өмірі мағынасыз "қымм-қиғаш оқиғалар" жиынығы да, ... өзі ... ... ... ... ... ... ешқандай инабаттық
міндеттері мен жауалкершілігі жоқ.. ... да ол ... ... өз ... ... ... дегенді білмейді. Қандай да қалып-
тәртіп (норма) ол үшін ... ... түсу көзі Ж. П ... ... ... - бір ғана рет ... реттестірілмеген,
қандай да қоғамдық мекемелер талаптарының шеңберінен оқшауланбаған,
өздігінен туындайтын, ... ... ... әрекеті. Ерік
бостандығын асыра мадақтаудан экзистенциалистер адам ... ... ... ... ... айта ... адамды өз өмірінің мәні,
мақсаты және жауапкершілігнен айыратын, қоғам, ... ... ... ... ... ... ... бастаулар тұңғиығына бір-ақ
түсірді.
Қылық иесі-адам қалыптасқан ... ... ... ... ... ... да басқа, өзіне ұнаған құндылықтарға ауысады. Егер
адам бір мәдени қалыпты мойыңдағысы келмесе, онда оның бұл ... ... ... ... ... ... ... Осыдан ежелден
бүгінге дейін баршамыз қоғамға жят деп ... ... ... бір жағы ... ... ... нәрсе. Бұл
қоңамға ерсі болып көрінген қылықтардың өқздері де ... да ... ие, ... сай ... , ... мақтан, тұтаты қырлары мен
ғұрыптары баршылық.
Осыған байланысты түсініктеме берген ... ... ... ... ... кедергілерді жеңуде көрінген әрекетшеңдік
-«еркіндік инстикті» деп қарастырды. «Еркіндік инстинкті ерік аштық ... ... ... Егер осы қасиет болмаса ,-деп жазды Павлов –жануар
алдынан ... ... ... өте ... ... ... болар еді». Ал
адам үшін мұндай кедергілер ... ... ... ... ... әсерлер
ғана емес , өз қызығулары мен қажеттіліктерін бақылауға алатын өзіндік
сана мазмұны болуы да ... Э. ... ... ... ... адам ... дем ... еркше қуат» деген түсіік ғылымға енді.
Бұл ғалымдардың болжамынша , адам қылықтарының көзі –психикалық формаларға
келтірілген ... ... ... да ... ... Ал бұл қуат ... , санадан тыс , ақылдан алшақ «либидо» (махаббат! –жыныстық
құмарлықтың психосексуалды ... ... ... ... ... олсы ... ... яғни «либидоның «мәдениеттеестірілген»
алғашқы көрінісі деп, ал кейін бұл қылық адамның арғы дүниеге ... ... ... бақты.
З.Фрейд болжамдары оның ... ... ... ... ... ... бірі ... ерік энергиясы адамның
әу бастан ... ... ... алға тартты. Егер осы жыртқыштық қасиет
қоғам рұқсат еткен ... ... ... асып ... ... ... айналып , ырыққа келмейтін қарақшылық әрекеттерге ұштасуы
мүмкін.
Шынында келгенде , психоанализ бағыты ... ... ... пікірлерін адам әрекеттерінің көзі –қажеттіліктердің мәнді бірақ
тұтастай емес , бір ... ғана ... ... ... ... тек бұл ... ғана емес , ... өз тіршілігін сақтау» мен
«тұтастығын қолдауы» қамтамасыз ететін ықпалдарды түсіндіруі де ... сай ... ... ... ... ... ортамен қарым-қатынас
келуінен туындайды. Еріктік себепті ... ... ... да ... , ... ... Адам табиғатынан қоршаған орта жағдайлары
болмай , өз өмірін қолдай да, ... да ... Ерік ... пен ... ... ... ... емес , керісінше
адамның оларды жете танып, өз әрекетін соларға сай реттестіре білуі.
Еріктің физиологиялық негіздері
Психиканың ... да ... ... ерік те мидың жүйкелік
процестеріне негізделген ... ... ... негізгі алдынғы орталық жүйке сайларындағы ми
қабықтарының бірінде орналасқан ... ... ... ... ... келтіретін импульстер осы жасушаларда пайда болады, ... ... ... талшықтары бастауын алып, миға тереңдейді, одан
төмен түсіп, ... ... ми) ... ... ... қарсы тарапындағы
бұлшық еттерге жетеді, яғни пирамидалы жол ... Осы ... ... ... адамның оларға сәйкес бір қозғалыс мүшесі істен шығады.
Алайда, ... ... ... ... ... ... әрі
ниеттелеген қимылдардың күрделі жүйесінде пайда болады. Бұл ... ... ... ... ми аймақтарынан басқа, ерікті іс- әрекеттер ... мен ... ... ... ... жөн. ... маңдай профронталь бөлігі
шығуынан қимыл-әрекеттер ырықты реттелуден ау қажетті бағдарламаға көнбей,
ерік жоспарына қалады. ... ... ... адам қандай да ісін
бастағанымен, аяқтай алмайды, бастамай жатып, доғарып та қоюы мүмкін немесе
еленбес ... ... ... ... ... ... ... кездескен жағдай: аппрахсияға ұшыраған бір науқас ашық тұрған
шкафтъң жанынан өте ... ... ... ... да, енді не ... білмей,
жан-жағын, алақтап тұрған құсайды. Мұндай сырқатты адамньң әрекет-қимылыньң
басы бірікпей, басқаруға келмейді.
Ми ... ... адам ... ... ... ауруына ұшырайды.
Мұндайда әрекет иесі өз қадамының қажеттігін біле ... оны іске ... күші ... ... ... мен әрекетке келе алмай, жан күйзелісіне
түседі. Абулия ми қабығыңдағы ... тыс ... ... мен ... ... ықлалдардың қажетті деңгейінің бәсеңдеуінен болады.
Осыдан сырқат адам көбіне ырықсыз кылықтар шырмауьнан шыға алмай, қиналады.
Ерік ... ... ... ... әрі ... ... ... екінші сигналдық жүйенің маңызы орасан. Екінші
сигналдьң жүйе ... ... ... ... ... барша психикалық
процестерінің: ойлау, қиял, ес, зейін, сезім - бастау көзі ... ... бас миы ... ... ... біркелкі қызметінің нәтижесі
ретінде көрінеді (И. П ... ... ерік ... ... ... ие. Уақьтша жүйке
байланыстарьньң негізінде әрқилы ассоциациялар жинақтальп, ... ... ... ... бар ... ... Егер келіп түскен
хабар ми қабығында бұдан алдьн түзілтен сәйкес ... не ... не ... ... Ерікті реттестірудің рефлекторлық
негізгі ... ... қозу ... пайда болуына тәуелді. Бұл жүйкелік
қозу ұдайы энергиялық қуатты керек ... ... ми ... ... ... ретукулярлы формация қамтамасыз етеді. Осы ретикулярлы
формация қажетті қозу ... ... ... адам ... да жұмыс
орындауда үлкен жігерлік танытып, көздеген мақсатына жетуге батыл қадам
жасайды.
Ерік ... ерік ... ... ... ... ... ... больп орындалу жағдайларына сәйкес әрі тікелей іс-әрекетке өтетін
болса, әңгіме қарапайым ерік әрекеті жөнінде болғаны. Ал ... ерік ... ... ... ерік ... ... мен ... құрамы келесідей.1)ниеттің туындауы мен мақсаты
белгілеу; 2)талдау талқылау кезеңімен ... ... 3) ... орындау.
Ерігтік әрекет желісінің бастапқы басқшьның негізгі мазмұны - ниет
белгілеу мен мақсат қою. ... бәрі ... ... ... келе ... бір ... өз ... деңгейіне орай құмарлық немесе тілек
сипатын алады. Егер тұлға өз жағдайына ... ... ... ... ... ... өзіне әлі түсініксіз болса, оның
мақсатқа жету жолы мен шараларының күңгірт болғаны. Бұл ... оны ... ... ... ... ... адам өзіне
бірдеңенің керегтігін сезінеді, ... сол ... не ... көзі ... ... нақты түсінбейді. Мұндайда "не керегін, өзі де
білмейді" дейміз. Байыпталмағандығынан ... ... ... ... Сондықтан да ол ауыспалы ... ... ... ... ал ... ... ... нақты тілек, ниет, арманға айналады.
Бірақ тілек ету де әлі әрекетке келу деген емес. ... ... ... ... болмайды. Тілеу бұл алдымен әрекетке
келтіруші себепші түсіну кезеңі. Әрқандай қылықтың ... ... ... бұрын тілік сарапталып, бағаланды; оның орындалуына
кедергі не қолдау беретін ... ... ... іс-әрекет түрткісі
сияқты өзінің туындауында себепші болған қажеттіліктің ... ... ... ... адам санасын болашақ мақсатқа
ойыстырып, жоспар түздіреді, сонымен бірге ол мақсаттың орыңдалу ... ... ... сай ... ... бәрі іске аса ... уакытта әртүрлі, тіпті біріне
бірі қайшы келген туындап, осыған қайсысына орай әрекет істеуін білмей
күйзеліске ... ... ... қай ... оқу ... ... ... дағдарысқа түскен кешегі осының мысалы.
Әрқилы қажеттіктер маңызының өзгеріске келуінен адамда ... ... Бұл ... мәні әлі ... ... ... оң
не теріс тараптарын қай жағдайда қандай ... ... ... ... ... ... ... Түрткілер таласы жағдайында
адам үлкен толғанысқа келіп, өз сана мен сезімінің, кара басы мен ... ... ... және алмай, өз "қалауы" мен
сырттан қойылған міндет "талауына" туседі.
Түрткілер тартысының қорьггынды сатысы-шешім ... бір ... ... ... ... Шешім кабылдай отырып, адам бұдан былайғы
әрекеттігін оның өзіне тәуелді екенін сезеді, бұл өз кезегінде онда еріктің
әрекеттің ерекше ... - ... ... оятады. Батыл шешімге
келудің бірнеше жолы бегілі (У. Джеймс):
1. Саналы ... ... ... бірте-бірте семіп,
арасындағы бір мәнділеу баламаға аса зорлықсыз-ақ жол ... ... ... ... ... өзі ... ... Таңдау ... мен ... ... созылып,
тереңдей түссе, адам дағдарысқа келіп, ештеңеге кіріспегеннен гөрі, бірін
бастай салайын деп, қателікке ... ... ... ... да ... әсердің ықпалдарын қалып, "не болса, сол болсын" деумен, адам өз
басын
"тағдырдың ... ... ... ... ... ... іштей
күйініп, адам қалай болса, солай,
ойланбай, ... тап осы ... ... ... не ... ... ... көзсіз батылдық өте
әрекетшең, күшті көңіл-күйдегі темперамент иесінде болады
4. Ішкі ... ... ... - ... құндылығынан өзгеріске келуіне де байланысты
Мұндайда шешім адамгершілік көзқарас, намыс араласуын
қабыдданады. Адам "маған осы не болды" деумен,
жинақтап, қажетті ... ... ... ... ... орындалу кезеңі өзінің күрделі құрылымына ие. ... ... да ... ... Егер шешімнің орындалуы ұзақ
мерзімнен кейін қалдырылса, онда ол ниет ... Ниет ... ... ... ... танылып, шешімге байланысты көзделген мақсатты
білдіреді. Мысалы, оқушы ... ... ... ... ... ... ниет ... Мұндай ниет ерікті әрекет жасауға жеткілікті. Бұл әрекетте
мақсатқа жетудің жоспарлау сатысын ғана байқаймыз. Жоспарлау ... ... ... ... ... ... әдістері мен құрал-
жабдығын іздестіру кезеңі.
Жоспар әрқилы деңгейде, ... ... ... Кей ... бәрін өлшестіріп,
пайымдаса, екіншілер жалпы, үстірт жоспармен шектеледі. Жақын уақытта
орындалатыньш ... ... ... қарастырылса, уақыт өтумен ... ... ... ... Жоспарланған әрекет өздігнен бола
қалмайды, ол үшін ерік күші ... ... Ерік күші - бұл ... қажыр-
жігерін жинақтап, мақсатқа жетуге керек қосымша қуат, түрткілердің көзін
ашатын, мақсатты мен ... ... ... ерік ... барша
ыкпалды фактор. Орындау барысында адам ... ... ғана ... ... да ерік ... жеңетінін нақты байқай аламыз,
Адам орындалатын істің маңызын, оның моральдық
талапарға қайшы еместігін де ... ... ... бұл оған ... кедергі, қиыншылықтарға қарсы тұруға демеу бола алмайды.
Түсінуден ... ... ... ... баса отырьш, қажетті ұмтылысты
пайда етуі үшін, адам "осылай болуы ... ... ... жан ... ... бөленуі тиіс. Борыш сезімі - моральдық талаптарды
адамның ішкі жан ... ... ... ... ... «оғамдык
мүдделер тоғысында таңдалатын тиімді әрекет қылықын жол ... ... ... адам ерік күшінен өзінің ... ... ... ... ... келтруіне тура келеді, бұрыннан бекіген
әдеттері, бойға сіңген келеңсіз қылықтарына ... ... ... ... адам ... белсенділікті түбегейлі шектей ... ... ... не тысқы көріністерін басуы мүмкін. Сондықтан да, ерік
– адамның ... ... алу ... өз ... ... ... беру касиеті
Ерік әрекеттерін іске асыру барысында, әсіресе орындаудан соң ... ... Баға ... ... ... эстетикалық т.б.
бағыттардан беріледі, ал кей жағдайда аталған талғамдардың басы бірігіп,
бір ... ... ... ... Баға ... жеке ... ... емес,
хатысы бар көпшіліктің пікіріне де телінуі ... ... ... ... дара ... ... ... бола алады. Орындалған іс-
әрекеттің бағамы қабылдаған шешімдер мен іс әдістерін ... ... ... ... адамның ерік әрекеті өзіндік; ерекшелікке ие, ол жеке ... ... ... ... саналы ұйымдастырылуы мен ретке
келуі адамға ... ... ... ... ... ... ... жеке-дара ерекшелілер адам тұтастай да сипатын не ерік
процесіндегі жеке ... ... ... ... Ерік сипаттарының
бірігуін танытатын құбылыс - ерік күші. Ерік күші ... ... ... әсіресе оның көрінісі кедергілерді жеңу' мен қажетті
нәтижеге жетуде көрінеді. Осы игерілген кедергілер сипатын талдай ... ерік ... ... ... дайымдаймыз. Адамның өз құмарлығы мен
көрсеқызарлығын бағалауы, өз сезімдерінің шектен тыс шарпуына жол бермей,
ақылмен сараланбаған қылықтар жетегіне түспеуі - бәрі де осы ерік ... ... ... ... ... мақсатта көрінеді. Мүдделі
мақсат – бұл жеке тұлғаның өз іс-әрекетін белгілі бір нәтижеге ... Осы ... орай ... ... да ерік салаларының мазмұны мен даму
деңгейін анықтаймыз. Мүдделі мақсат өмірлік принциптер мен ... ... не ... ... ... ... нақты қызметтік, коперативтік болып бөлінеді. Мүдделі мақсаты
бар адам алдына анық та нақ меже ... ... ... ... ... не қалайтынына қай ... ... ... не ... ... кумәнданбайды. Бұл тұлғалар - қоғамның нағыз
жетекшілері, Ерік ... ... іске ... ... ... ... еркіндік сапаларымен байланысты. Ынталылық - мол да ... ... ... мен ұшқыр қиялға негізделеді. Көп адамдар үшін
ең 'қиыны өз енжарлығын жеңу, ... ... ... ... өз ... ... іске ... алмай, тысқы ықпал, нұсқуларды
күтумен болады.
Дербестікке ие адам басқаның жәрдемінсіз-ақ тыңдай ... ... ... ... ... түрткісі мен сыбырына алаңдамайды. Әдетте
мұндай тұлғалар ... ... ... ... әдіс пен ... ... ... іске қоса алады. Ынталылық пен дербестік жеке адамның
еріктік сапасы ретінде, жағынан, сезгіштік, иі бостық, енжарлық ... ... ... ... басқаның ой-пікрін, түгелдей жоққа
шығарудан (позитивизм) ... ... ... ... еріктігін ұстамдық қасиеті процеске
қосылады. Ұстамдылық әрекеті - сезім пікір, калыптан тыс ... ... ... ... ... адам ... істің түріне
қарап, оған қажетті өз белсенділігінң деңгейін барластырады. Сонымен. ол
көздеген мақсатына ... ... ... ... ... ... сан алуал түрлерінің ішінее қажетті болғанын таңдау мен
шешім ... ... ... ... ... бой көрсетеді. Батылдық -
бұл әрекеті іске байланысты еріктің жылдам, орынды әрі ... ... ... оны ... келтіре алу қасиеті. Сырттай ... ... ... ... ... адамның мақсат тандауы жеңіл де оңай болатын
сияқты. Әдетте, олай ... ... ... өз ... мақсатын терең
де жан-жақты, үлкен толғанысқа түсіп, ойлас-тырады, ... Ал ... ... ... ... толғаныстың бәрін ысырып тастап, жедел шешім
қабылдауға ... ... ... іс шешімін қабылдаудан істің өзін орындауға жылдам
ауыса алады. Кейде адам қандай да шешімге бел ... ... ... босбелбеулік танытады, осыдан жұмыс басталмай қалады. Мұндайда
батылдыққа тірек - ержүректік ... ... ... ... тәуекелге
келтіруші қасиет. Іс-әрекеттегі батылдьқ көзсіздікке тікелей қарсы. Егер іс-
жағдайлары болымсызды ... ... адам ... кідіріп, кейін қалдыра
алады.
Іс-әрекеттің орындалу кезеңінде шалттық пен ... ... ... ... адамдар өздерінің күшін көзделген мақсатқа тез шоғырландыра алады
Бірақ көптеген жағдайларда шалт әрекет ... ... ... ... ... іс неғұрлым ұзаққа созылған сайын ол үдемелі кеми бастайды да
тіпі байқалмайтындай ... ... ... ... ... ұштасса
ғана жеке адамдық қасиеттің ең жоғары көрсеткішіне айналады.
Табандылық - бұл адамның ұдайы, шалт ... ... төзе ... ... адам ... ... ... шебер. Сәтсіздікте мүдіру, күмәнға берілу -табанды адамға ... ... ... ... бұл ... ... ... елей бермейді.
Табандылық та батылдық сияқты әртүрлі деңгейде көрініс береді, бірақ
бұл ... ... тыс дауы кері ... ... ... Мысалы, кейде
ақылды, тіпті дарынды адамдар өз шешімін қорғай алмай, алғашқы ... ... оны ... ... ... ... ... жалғастырайын
десе, ерік күші жетпей, істен бас тартатыны ... Бұл ... ... ... мәндік мүддесі басымдау болып ақыл, ой мен сыртқы жағдай
талаптары ... ... ... адам ... ... ... ... алып, әрекет нәтижесінің болымсыздығына көзі жетіп тұрса ... ... ... ... ... ақыл қонымдылығы жоқ ерік
сапасы - ... пен ... қару ... ... ... үшін өзіндік бақылау мен өзіндік баға
үлкен ... ие. Егер адам өз ... ... ... ... алса
ғана, көзделген мақсат іске асады. Олай болымаса, алға қойылған міндет пен
оған қажетті қылық-әрекет ... ... ... ... ... ... бакылау жоғары мүдделерінің қарапайым ниеттіерден, жалпы
принципердің мезеттік қалау мен құмарлықтан үстемдігін қамтамасыз етеді. Ая
өзіндік бағаға ... ... ... мен ... ... ... да ... бағадан адам өзінің кері, мінез бітістерін орынсыз, ұлғайта
танып, осыдан өзіне деген сенімін жойып, істен бас тартады. ... ... да ... ... бар. ... адам ... бақылауды өзіндік
әсіре мадақтауға айналдырып жібереді.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Алексей Иванович Тевкелев Петербург елшісі6 бет
Египет билеушісі қыпшақ бейбарыс4 бет
Зейін теориялары және олардың физиологиялық ерекшеліктері8 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
Саяси қозғалыс7 бет
Сертификаттау («Эльдорадо» компаниясы мысалында)30 бет
Шет мемлекеттердегі стандарттау және сертификаттау4 бет
Қазақ АССР-дағы кеңестік мемлекеттік құрылыс және байлардың шаруашылықтарын тәркілеу (конфискелеу)22 бет
Қазақстандағы техникалық реттеу мәселелері және оны шешу жолдары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь